HARRAN ÜNİVERSİTESİ GAP 2. MÜHENDİSLİK KONGRESİ Bildiriler Kitabı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "HARRAN ÜNİVERSİTESİ GAP 2. MÜHENDİSLİK KONGRESİ - 1998 Bildiriler Kitabı"

Transkript

1 HARRAN ÜNİVERSİTESİ GAP 2. MÜHENDİSLİK KONGRESİ Bildiriler Kitabı GAP BÖLGESİNDE COĞRAFİ TABANLI VERİ GEREKSİNİMİ VE GPS TEN (UYDU GÖZLEMLERİNDEN) YARARLANMA ÇETİN MEKİK Y.Doç.Dr. Müh. Fak. Jeod. ve Fot. Müh. Böl. Karaelmas Üniv. ZONGULDAK ŞENOL KUŞÇU Prof. Dr. Müh. Fak. Jeod. ve Fot. Müh. Böl. Karaelmas Üniv. ZONGULDAK HAKAN AKÇIN Arş.Gör.Dr. Müh. Fak. Jeod. ve Fot. Müh. Böl. Karaelmas Üniv. ZONGULDAK ÖZET Bildiride, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yapımı süren projeler ve bölgedeki kentsel gelişime uygun bir coğrafi bilgi sisteminin kurulmasına ilişkin bölgesel gerekçeler verilerek konunun önemi vurgulanmaktadır. Ayrıca; bu sisteme uygun coğrafi tabanlı verilerin elde edilmesi, günümüz modern teknolojilerinden Küresel Konumlama Sistemi (GPS) ve diğer elektronik sistemlerin kombinasyonlarından yararlanmaya yönelik bilgi, irdeleme ve öneriler sunulmuştur. 1. GİRİŞ Güneydoğu Anadolu Bölgesinin yılları arası 15 yıllık dönem planlaması, Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) adı ile Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) tarafından yıllarında bir master plan olarak hazırlanmıştır. Planın ana bileşenlerini hidro elektrik enerji, sulama, sanayi, ulaşım, kentsel ve bölgesel altyapı projeleri oluşturmaktadır. Ana yatırımları DPT tarafından yürütülen proje kapsamında: Türkiye'ki sulanabilir arazinin %20'sinin (1.7 Milyon Ha.) sulanması, Türkiye hidroelektrik enerji potansiyelinin %22'sinin (27 Milyar Kwh) üretilmesi amaçlanmaktadır. Bölgede su ve toprak potansiyelini geliştirmeye yönelik yapılan ve yapılacak yatırımlarla, proje bölgesindeki ha.'lık arazi varlığının, 1988 ve 2005 yılları arasındaki kullanım durumunun, Sulu tarım alanlarının %2.9'dan %22.8'e yükseltilmesi, Kuru tarım alanlarının %24.3'ten %10.7'ye düşürülmesi, Mera alanlarının %36.1'den %27.9'a düşürülmesi, Su yüzeyi alanlarının %1.4'ten %2.8'e çıkarılması şeklinde değişmesi öngörülmektedir. Öte yandan, Sulama ve buna bağlı olarak arazi toplulaştırma projelerinin gerçekleşmesi sonucu bölgede, toprağın veriminin artması, Bölgenin ekonomik ve nüfusa bağlı gelişmesiyle ortaya çıkacak olan kentsel arazi kullanımı; sanayi bölgeleri, kamu yapıları ve su altında kalan altyapı tesislerinin güzergah değişiklikleri vb. nedenlerle kamusal amaca yönelik araziye ait olan ihtiyacın artması, 800

2 Proje Bölgesinde, yılları arasında, yıllık ortalama %4.8 oranında bir nüfus artışının olacağı ve adet kentsel ve 5000 adet de kırsal kesimden yıllık konut talebinin olacağı ile ilgili tahminler, bölgede mevcut kamu arazilerinin iyi değerlendirilmesinin, arazi kullanım kararlarının doğru ve isabetli verilmesinin önemini daha da artırmaktadır. Bu arada, Proje Bölgesi genelinde gerçekleştirilen nazım ve uygulama imar planları, içme suyu uygulama projeleri, çevre düzeni imar planları gibi coğrafi tabanlı plan ve proje hizmetlerinin yıl öncesi durumlarını yansıtan, güncelliğini yitirmiş yetersiz harita ve arazi bilgileri üzerine oturtulduğu da gözlenmektedir. Bu nedenler dolayı, GAP Bölgesinde yapılan ve yapılacak olan büyük yatırımlar ve bu yatırımlardan kaynaklanan sosyal ve ekonomik gelişmelerle, bölge coğrafyasının doğal yapısı ve taşıdığı özellikler, arazi kullanım şekilleri, ulaşım ve altyapı sistemleri, bitki örtüsü, başka bölgelerle kıyaslanmayacak ölçüde farklılaşmakta ve gelişmektedir. Proje bölgesinin bu dinamik coğrafi yapı özelliğinin iyi planlanıp yönlendirilebilmesinde; arazi kullanımı, imar, altyapı vb. toprağa bağlı hizmetlerde doğru kararların alınıp uygulanabilmesinde; Coğrafi tabanlı konumsal ve sözel (öznitelik) arazi bilgilerinin toplanması, saklanması, işlenmesi ve sunulması, Konum (grafik) bilgileri ile sözel bilgilerin ilişkilendirilmesi (Kent-Coğrafi bilgi sistemlerinin oluşturulması), Arazi içerikli her türlü bilgi ve belgenin (harita-planların) güncel ve güvenilir tutulması, proje bölgesi için önemli bir altyapı hizmeti olmaktadır. Günümüzde coğrafi tabanlı verilerin toplanmasında uydu gözlemlerinden -Küresel Konumlama Sistemi-GPS donanım ve yazılımlarından- yararlanılması büyük kolaylık, hız ve ekonomi sağlamaktadır. GPS olarak bilinen bu yöntem ile, atmosferik koşullara, gecegündüz ayrımına, noktalar arası görüş ve mesafe kısıtlaması olmasızın üzerine anten kurulan noktaların X,Y,Z konum bilgileri, anlık gözlemlerle cm duyarlığında, dakika süreli gözlemlerle ise mm incelikte belirlenebilmektedir. Bildiride, önce coğrafi tabanlı verilerin elde edilme yöntemleri kısaca anlatılmakta, GPS ile GPS ölçme yöntemleri ve doğrulukları hakkında genel bilgiler sunulmaktadır; sonra GAP Bölgesi için, coğrafi tabanlı bilgi ve belgelerin GPS konum belirleme tekniği ile değerlendirilmesi, arazi verilerinin toplanmasında ve güncel tutulmasında sağlayacağı kolaylıklar incelenmektedir. Bununla birlikte, GPS uygulamaları ve arazi bilgilerinin toplanması konusunda Üniversitemizce Bursa Metropolitan Alanında ve Kuzey Anadolu Fay Hattı Gerede-Yeniçağ Bölümünde gerçekleştirilen uygulamalardan kazanılan bilgi ve deneyimlere yer verilmektedir. 2. COĞRAFİ TABANLI VERİLERİN ELDE EDİLME YÖNTEMLERİ Coğrafi tabanlı verileri iki grupta toplayabiliriz (Akçın, 1992): Geometrik veriler (konum bilgileri), Doğada nesneye yönelik grafik olmayan alfanümerik veriler. 801

3 Günümüzde verilerin toplanmasında kullanılan yöntemleri iki şekilde özetleyebiliriz: 1 ) Dolaylı ölçme yöntemleri, a-) Grafik altlıkların sayısallaştırıcı (digitizer) ile sayısallaştırılması, b-) Grafik altlıkların tarayıcı (scanner) ile sayısallaştırılması, c-) Sayısal uzaktan algılama görüntüleri, d-) CCD kamera görüntüleri, e-) Yersel ve havai fotogrametri, f-) Dijital video görüntüleri. 2 ) Doğrudan ölçme yöntemleri. a-) Elektronik takeometre veya elektro-mekanik (yarı elektronik) takeometrelerle ve kayıt ünitesi ile ölçmeler, b) GPS gözlemleri ile ölçmeler, c) CBS amaçlı el GPS alıcılarıyla ölçmeler. Doğrudan ölçme yöntemleri ile dolaylı ölçme yöntemleri arasındaki temel farklılıklar ise şu şekilde açıklanabilir: Yersel konumlama sistemleri olan doğrudan ölçme sistemlerinde bire bir karşılaştırma yapılabilir ve sonuç görüntüler istenildiği kadar küçültülerek veya büyültülerek yorum yapılabilir. Dolaylı ölçmelerde ise birebir karşılaştırma yapılamadığı gibi aynı oranda küçültme ve büyültme işlemlerinde büyük hatalar oluşabilir. Doğrudan ölçme yöntemlerinde büyük duyarlıkta ölçme yapılabilirken, dolaylı ölçmelerde altlıklar üzerinde mikron boyutunda ölçme yapılabilirse doğrudan ölçme yöntemlerinin inceliğine ulaşılabilir. 3. KÜRESEL KONUMLAMA SİSTEMİ (GPS) GPS, "Global Positioning System-Küresel Konumlama Sistemi"nin kısaltması olup, Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığı tarafından geliştirilen, yeryüzünden yaklaşık km yükseklikteki yörüngelerde dolaşan yapay uydular aracılığıyla, yeryuvarı üzerindeki ya da uzayındaki noktaların, üç boyutlu konumunu ve zamanı belirleme sisteminin adıdır. Bu sistemde, üzerlerine GPS alıcı antenleri yerleştirilen noktaların birbirlerini görme zorunlulukları olmadan, her türlü hava koşulunda, gecegündüz, hızlı ve duyarlıklı olarak koordinatlandırılması (konumlanması) mümkün olabilmektedir. Bu sistemde bir noktanın konumunun belirlemesinin vektörel olarak gösterilmesi, rp r s eşitliği ile verilebilir (Şekil 1). Burada r uydunun yermerkezli konum vektörü, r p üzerine anten konulan noktanın yermerkezli konum vektörü ve s de uydu ile alıcı arasındaki toposentrik uzaklık vektörüdür (Torge, 1991). Eşitlikteki r vektörü, uydudan gelen bilgiler yardımıyla hesaplanmakta ve s vektörü de GPS alıcısıyla ölçülmekte olduğundan r p vektörü bu bağıntıyla kolaylıkla belirlenebilmektedir. Uzaklık vektörü s, üç (X,Y,Z) koordinat bilinmeyeni içerdiğinden, matematiksek olarak en az üç uydudan yeryüzündeki bir noktaya, eşzamanlı gözlem yapıldığında, bu üç denklemin çözümünden yeryüzündeki noktanın koordinatları elde 802

4 edilebilmektedir. Bunun yanı sıra, uydudan gönderilen sinyalin alıcıya ulaştığı an ise, sinyalin seyahat süresini verecektir. Ancak uyduda kullanılan atomik saatlerin hassasiyeti alıcılarda kullanılan saatlerin hassasiyetinden farklı olduğundan, bu seyahat süresi duyarlıklı olarak belirlenememektedir. Bu durumda sinyalin ulaşma zamanı denklemlere bilinmeyen olarak gireceğinden, üç konum bilinmeyenine bir de saat (zaman) bilinmeyeni eklendiğinde bilinmeyen sayısı dört olacak ve bunun sonucu olarak, alıcı koordinatlarının uydu gözlemleriyle belirlenebilmesi için en az dört uyduya eşzamanlı olarak gözlem yapılması gerekmektedir. Z uydu r s P r p Y X yeryuvarı Şekil 1: GPS ile konum belirlemenin vektörel gösterimi GPS gözlemleri ile ulaşılan temel bilgi, ölçülen zamandan veya alınan sinyal ile alıcıda oluşturulan sinyal arasındaki karşılaştırmaya dayanan faz farklarından türetilen, uydu ile alıcı arasındaki uzunluklardır. Elektronik uzaklık ölçerlerdeki ve elektronik takeometrelerdeki sistemden farklı olarak GPS, iki saatin kullanıldığı tek yönlü ölçüm sistemidir. Bu nedenle GPS, uydu ve alıcı saat hatalarından etkilenmekte ve ölçülen uzunluklara ön-uzunluk (pseudoranges) denilmektedir. Bu gözlemler, kod ve faz ön-uzunluklar olup elektronik uzaklık ölçerlerde (E.U.Ö) kullanılan ölçmelerle benzerlik göstermektedir. Kod ön-uzunlukları, klasik yöntemdeki impuls yöntemine; faz ön-uzunlukları ise, E.U.Ö lerdeki faz farkı ölçme yöntemine yakındır. Burada hatırlanması gereken nokta, klasik yöntemde olduğu gibi, sinyal iki nokta arasında gidip gelmeyip GPS uydularından gönderilen kod ve sinyaller, GPS alıcıları tarafından alınıp ham ön-uzunluklar olarak değerlendirilmektedir. 4. GPS İLE KONUMLAMA YÖNTEMLERİ GPS ile konumlama yöntemleri, mutlak konumlama (nokta konumlaması), bağıl konumlama ve diferansiyel konumladır. Mutlak konumlamada, konumu belirlenmek istenen noktanın üzerine GPS anteni konulur ve eşzamanlı olarak görünümdeki en az dört uydudan elde edilen ön-uzunluk değerleri ile nokta konumlanır (bkz: Şekil 2-a). Bağıl (rölatif) konumlamada ise konumu bilinen bir nokta ile konumlanması istenen noktanın üzerine GPS antenleri yerleştirilir ve her iki alıcı ile eşzamanlı olarak en az dört 803

5 aynı uyduya gözlem yapılır( bkz: Şekil 2-b). İkinci noktanın konumu, koordinatları bilinen noktaya göre (bağıl olarak) hesaplanır. Bu yöntem mutlak konumlamaya göre daha doğruluklu sonuçlar verir (Mekik, 1993). Şekil 2-a: Mutlak konumlama Şekil 2-b: Bağıl konumlama Diferansiyel konumlama kavram itibariyle mutlak ile bağıl konumlamanın bir çeşit kombinasyonudur. Bu yöntemde bir alıcı, koordinatları bilinen referans noktasında sabit kalır, diğeri ise hareketli olup referans noktasından uzaklaşmaktadır. Referans istasyonu ön-uzunluk düzeltmelerini ve oransal uzunluk düzeltmelerini hesaplayıp gerçek zamanda gezici alıcıya gönderir. Gezici alıcı, bu düzeltmeleri ölçülen ön-uzunluklara uygular ve düzeltilmiş ön-uzunluklarla mutlak konumlama yapar. Düzeltilmiş ön-uzunlukların kullanımı, konumlama doğruluğunu artırmaktadır (Hofmann-Wellenhof vd., 1997). 5. GPS ÖLÇME YÖNTEMLERİ Bu yöntemler bağıl konumlama tekniği için geliştirilmiş olup statik ve kinematik ölçme yöntemleri olarak sınıflanabilir. Bunlara, iki yöntemin karışımı olarak algılanabilecek hızlı statik, dur ve git, tekrarlı ölçme yöntemleri de ayrı olarak eklenebilir. Statik yöntemde, bir baz oluşturan iki sabit nokta üzerinde GPS alıcıları tüm gözlem süresince sabit kalırlar. Her iki noktadaki alıcıların eşzamanlı gözledikleri aynı uydulardan elde edilen ön-uzunluklar değerlendirilir. Bu yöntemde ölçmeler boyunca noktalar sabit kaldığından uygulanan çeşitli hesaplama yöntemleriyle konumlar oldukça doğruluklu olarak hesaplanır. Bu yöntem uzun zaman aldığından daha çok yüksek duyarlık gerektiren ve/veya uzun bazlardan oluşan projelerde tercih edilmektedir. Kinematik ölçme yönteminde, alıcılardan biri konumu bilinen bir noktada sabit kalırken diğeri hareket etmekte ve noktaların konumu anlık ya da bir kaç epokluk (bir epok, görünümdeki uydulardan gelen sinyallerin seçilen ölçme aralığındaki bir gözlem süresi olarak tanımlanabilir) gözlem yapılarak belirlenir. Hızlı statik ölçme yöntemi, daha kısa bazlarda ve daha kısa zaman içinde (5-15 dakika) eşzamanlı uydu gözlemleri ile gerçekleştirilir. Burada alıcının biri sabit noktada kalırken diğer alıcı, kısa gözlem aralıklarıyla gezmektedir. Bu yöntemi, kinematik yöntemden ayıran özellik ise, gözlemlerin biraz daha uzunca olması ve her ikili nokta takımının ayrı bir baz olarak statik konumlanmasıdır. 804

6 Tekrarlı (pseudostatic) ölçme yönteminde, alıcılardan biri konumu bilinen referans noktasında devamlı gözlem yaparken diğeri, konumlanacak noktaları gezerek, her biri yaklaşık 10 dakika en az iki gözlem yapar. Tamsayı belirsizliğinin çözümünde kolaylık sağlaması bakımından aynı noktaya ait her yeni gözlem bir öncekine göre 1 saatten 4 saat sonrasına kadar olan süre içinde yapılmalıdır (Eren ve Uzel, 1995). Dur ve git yönteminde alıcılardan biri referans noktasında sürekli gözlem yaparken diğer alıcı önce bilinen bir bazın ucunda en az iki dakikalık gözlem yaparak ölçmelere başlar ve sonra sürekli en az dört uyduyu izlemeye devam ederek diğer noktaları sırayla gezer. Gezici alıcı uğradığı her noktada saniyelik gözlemler yapar. Kinematik ölçme yönteminde kodlar gibi fazlar da kullanılabilmektedir. Faz kullanımında, uygulamaya tamsayı belirsizliğinin çözümü gibi oldukça karmaşık bir hesap girmekteyse de daha hassas sonuçlar üretmesi açısından tercih nedeni olabilmektedir. Kinematik yöntemde ölçmeler arazide yapılıp bittikten sonra büroda hesap yapılabileceği gibi (postprocessing) gerçek zamanda (gözlem anında) da bağıl konumlama yapılabilmektedir. Bu son konumlama türüne, Gerçek Zamanlı Kinematik (Real Time Kinematic) yöntem denilmektedir. Gerçek Zamanlı Kinematik yöntemde, başlangıç tamsayı belirsizliği çözümü ölçmenin başında yapılıp en az dört uyduya (beş ve daha fazla uyduya gözlem duyarlığı artırır) eşzamanlı gözlem yapılmaktadır. Sabit alıcıdan gezici alıcıya veri aktarımı için Veri İletişim Radyoları kullanılır. Gezici alıcı, verileri gerçek zamanda değerlendirip sabit alıcıya göre anlık konumu hesaplar (Eren ve Uzel, 1995). Değerlendirmeler gerçek zamanda yapıldığından her iki alıcının gözlemlediği eşzamanlı uydu sayısı dördün altına indiğinde gezici alıcı hesabı durdurur ve kullanıcı uyarılır, tamsayı belirsizliği tekrar çözümlenerek ölçmelere devam edilir. Üniversitemizin Bursa Metropolitan Alanı Fotogrametrik Haritalama Projesi ve Kuzey Anadolu Fay Hattı Yeniçağ-Gerede Bölümü Deprem Araştırma Projesi kapsamında gerçekleştirdiği uygulamalarda bağıl konumlama nokta konum doğrulukları için Tablo 1 deki sonuçlar alınmıştır. Tablo 1 : Deneysel bağıl konumlama doğrulukları GPS Ölçme Nokta Konum Doğrulukları Yöntemi m x m y m z Statik 3 mm 3 mm 9 mm Hızlı Statik 9 mm 9 mm 15 mm Kinematik mm mm mm Burada, GPS ile hassas konumlama işleminde bir çok hata kaynağının varlığı da unutulmamalıdır. Bu hatalardan bir bölümü, uydu yörünge hataları, yazılım hataları, faz merkezi belirsizliği hatası gibi sistematik hatalar olup, bir bölümü de çokyolluluk (multipath) hatası, tamsayı belirsizliği hatası, atmosferik (iyonosferik ve troposferik) hatalar gibi ortama ve baz uzunluğuna göre değişim gösteren hatalardır. Konumlamada en büyük etkiyi bu ikinci tür hata kaynakları oluşturmaktadır (Mekik, 1997). Özellikle çokyolluluk etkisi, gözlemleri kaba etkilerken; yerleşim alanlardaki yapay manyetik bozucu kaynaklar (radyo ve telsiz vericileri, yüksek gerilim hatları, trafolar vb.), yüksek 805

7 yapılar, dar sokaklar, getirebilmektedir. ağaçlık alanlar GPS ile konumlamayı olanaksız hale 6. GPS İN CBS İLE KULLANIMI Coğrafi Bilgi Sistemi, bölgesel ve yerel kaynak yönetimine yardımcı olan, coğrafi veri tabanı üzerine yapılandırılmış, bilgisayar teknolojisi kullanan bir sistemdir. CBS, planlama, geliştirme ve altyapıların izlenmesi konusunda hızlı karar verme olanağı sağlamakta ve doğal olarak tüm harita bilgilerini içeren sayısal veri kütüğü oluşturmak için temel haritanın yapımıyla başlamaktadır. Sayısal kütükte, genel olarak, bir bilgisayar ekranında çeşitli katmanlarda gösterilebilen yollar, yapılar, bitki türleri, mülkiyet sınırları, toprak türleri ve diğer önemli veri grupları bulunmaktadır. GPS, temel harita yapımında ölçek ve oryantasyonu sağlayan yer kontrol noktalarını oluşturmada önemli bir rol oynamaktadır. GPS aynı zamanda CBS bilgilerinin güncelleştirilmesinde ve yeni bilgilerin kütüklere kaydedilmesinde de kullanılabilmektedir. Bu yenileme, konumunu belirlemek için CBS ye dahil edilmesi düşünülen noktanın üzerine GPS alıcısının konulup, zaman ve koordinatlarla betimlemek amacıyla ilgili nesne kodunun girilmesiyle yapılır (HofmannWellenhof, 1997). Harita üretildikten ve CBS veri tabanı oluşturulduktan sonra veri tabanını güncelleştirmek için değişiklikler ve düzeltmeler sık sık yapılmalıdır. Bölgenin yeniden haritasını yapmak amacıyla tekrar uçmak çok pahalı olacağından, veri tabanına yerleştirilecek ilave noktaların koordinatlarını belirlemede GPS ten istifade edilebilir. Bunun için örneğin, yol boyunca hareket esnasında bilgi toplamada ekipmanlı minibüsler kullanılmaktadır. GPS minibüsün konumunu sürekli olarak belirlerken video kameraları ve diğer aletler de verileri toplamakta ve böylece çok çeşitli özellikler ve öznitelikler kaydedilebilmektedir (Petkovic vd., 1997). Gezici GPS alıcısının konum doğruluğu diferansiyel GPS in kullanımıyla artırılabilir. Gelişmiş ülkelerde karayolları kurumları, bu yöntem kullanılarak yola ilişkin tüm önemli öznitelikleri kapsayan bir veri tabanı geliştirmiş olduğundan kaynaklarını daha iyi yönetmektedirler (bkz: Şekil 3) (Jensen, 1997). Şekil 3: CBS için veri toplayan bir GPS alıcısı ve bir video yerleştirilmiş ölçme aracı 806

8 Ancak, GPS'in Coğrafi Bilgi Sistemi amaçlı kullanımı sırasında yetersiz kaldığı durumlar da söz konusu olmaktadır. Bu aşamada, GPS ile elektronik takeometreler ile kullanımı uygun ve yeterli çözüm sağlamaktadır. Bu kombinasyonun kullanımına örnek olarak, bölgedeki mülkiyet sınırlarının belirlenmesi, santiye alanları ile arazinin topoğrafik ve fiziksel (halihazır) durumunun belirmesi verilebilir. Özellikle kentsel alanlarda yapılan CBS uygulamalarında, 5. bölümün sonunda belirtilen GPS e ilişkin olumsuzlukların ortadan kaldırılması, hızlı ve yüksek duyarlıklı ölçmelerin yapılabilmesi için bu tür kombinasyonlar gözönüne alınabilir. Uygulamada iki farklı yaklaşım gözönüne alınabilmektedir. Bunlar, Yüksekliklerin, yerel ortometrik yüksekliklere entegrasyonunda GPS-Elektronik takeometre (Total Station) kombinasyonu, Konum belirlemede GPS - Elektronik takeometre kombinasyonu CBS uygulamalarında kullanılan yükseklik sistemi, yerel ortometrik yüksekliklerdir. Ancak, GPS ile WGS 84 elipsoit yükseklikleri kullanılmakta ve bu tür elipsoidal yükseklikler elde edilmektedir. Bu iki sistem arasında geçişin sağlanabilmesi için yerel ortometrik yüksekliği bilinen bir çok noktada GPS ile gözlem yapılarak bir modellemeyle geoit yüzeyinin elde edilmesi gereklidir. Günümüzde bir çok geoit belirleme yöntemi mevcut olmasına karşın, CBS uygulamaları için yeterli doğruluğa sahip GPS - Elektronik takeometre kombinasyonu en hızlı ve pratik bir ölçme yöntemi olmaktadır (Akçın, 1997). Konum belirleme çalışmalarında ve bilhassa kentsel alanlardaki uygulamalarda, GPS - Elektronik takeometre kombinasyonu başarılı sonuçlar vermektedir. Bu yöntemde amaç, GPS in kullanılabildiği alanlarda takeometri için çıkış olanağı sağlayacak noktaların koordinatlarının GPS ile belirlenmesi, bu noktalarda kurulan elektronik takeometre ile detay (ayrıntı) ölçmelerinin yapılarak, CBS ye konu olan nesnelerin konum koordinatlarının elde edilmesidir. Günümüzde elektronik takeometrelerin yaklaşık 2 mm + 2 ppm doğrulukla 3-7 km arası baz ölçebilme ve 0,5-1 doğrulukla açı ölçebilme yeteneklerinin olması, çıkış yaptıkları GPS noktalarından oldukça yüksek doğruluklu konum belirlemesine olanak sağlamaktadır. GPS in diğer kullanım şekli ise kinematik olarak topoğrafik ölçmelerdir. GAP bölgesi gibi engellerin az olduğu arazilerde, gezici bir GPS alıcısı jalonetler ya da bir taşıt üzerinde (örneğin, arazi taşıtı) dolaştırılarak arazinin planı çıkarılabilir. Noktaların yatay konumu ve yükseklikleri her saniye belirlenebilmekte ve üzerine alıcı monte edilmiş araç sürat yaparken bile sıklıkla nokta konumlanabilmektedir. Kinematik ölçmelerden elde edilen değerlerin işlenmesi ve çizilmesi otomatikleşmiş olduğundan proje teslimleri çok kısa sürede geçekleştirilebilmektedir. Ancak, bu işlemlerden elde edilen elipsoidal yüksekliklerin GPS - Elektronik takeometre kombinasyonuyla belirlenen geoit ile ortometrik yüksekliklere dönüştürülmesi gerekmektedir. 7. GAP BÖLGESİNDE GPS TEKNOLOJİSİNDEN YARARLANMA ALANLARI Bağımsız hareket edebilme, doğrudan koordinat elde edebilme, hassas ölçme yapabilme ve çok büyük alanlarda doğrudan ölçme yapabilme gibi bir çok avantaja sahip GPS 807

9 teknolojisinden GAP bölgesinde yararlanmak kaçınılmaz bir olgudur. Bu amaçla GAP'ta GPS'in kullanım alanlarını şu şekilde özetlemek mümkündür Haritalama Çalışmalarında Jeodezik Ağ Oluşturma Jeodezik ağların konvansiyonel gözlemler için oluşturulmasında bir istikşaf önemli bir yer tutmaktadır. İstikşafı önemli kılan nedenlerden bazıları olarak şunları gösterebiliriz: Ağdaki noktaların birbirlerini görme zorunluluğu, Ağdaki noktaların arasındaki mesafenin sınırlı olması, Ağı oluşturan üçgenlerin yaklaşık eşkenar üçgen şeklinde olması, dolayısıyla bir şekil şartının olması. Ancak; GAP gibi çok geniş bir alana yayılmış, kendi yapısından kaynaklanan zaten bir takım sınırlamaları olan önemli bir projede bu tür sınırlamamaların olmaması istenir. Bu zorluklar kolaylıkla GPS teknolojisi ile aşılabilir Mevcut Haritaları Güncelleştirme İçin GPS Kullanımı GAP bölgesi için daha önce yapılmış haritaların ele alınan projeler için yeniden güncelleştirlmesinde ve eksik bilgilerin bu haritalar üzerine işlenmesi çalışmaları, kinematik ve gerçek zamanlı kinematik GPS ölçmeleriyle kolaylıkla yapılabilir. Ayrıca; iki boyutlu planimetrik haritalar, çok hızlı ve hassas bir biçimde üç boyutlu topoğrafik haritalar haline getirilebilir Altyapı Tesislerinin Haritalanması Çalışmalarında GPS Kullanımı Altyapı tesisleri olan, kanal, kanalizasyon, yeraltından geçen elektrik, PTT hatları ve diğer yeraltı yapılarının kadastrosunun oluşturulmasında GPS'in kullanımı, yapılan çalışmalara büyük hız ve doğruluk sağlayacaktır. Bu amaçla, belediyeler ait altyapı istasyon noktaları olan bacalar, rogarlar, su pompa istasyonları, su aktarım yerleri ve daha başka önemli noktalar kinematik, hızlı statik ve gerçek zamanlı kinematik GPS ile ölçülerek harita üzerine hızlı ve doğruluklu olarak işlenebilir. Bunun yanı sıra, yeraltı kadastrosu oluşturma çalışmalarının yapıldığı her kesit hattı süratle GPS ölçmeleri yardımıyla planlara dahil edilebilir Sulama Tesisleri, Yol ve Derivasyon Hatlarının Konumlanmasında, Güzergah Planlarının Yapılmasında GPS Kullanımı GAP kapsamında bitmiş ya da yapımı sürmekte olan sulama tesisleri, yollar ve derivasyon hatlarının konumlarının belirlenmesi, bu tesislerin geçtiği hat boyunca CBS için envanter bilgilerinin hazırlanması GPS ve özel veri toplayıcılarla oldukça zahmetsiz bir biçimde yapılabilir. Örneğin, bir mobil taşıt üzerine yerleştirilen GPS alıcısı ile gerçek zamanlı kinematik GPS yöntemi kullanılarak hat boyunca konumlama yapılabilir. Bununla birlikte, tesisi düşünülen bir yapının geçeceği hattın güzergah planları çok hızlı ve yeterli doğrulukta GPS ile gerçekleştirilebilir GAP Bölgesindeki Tesislerin Deformasyonlarının İzlenmesinde GPS Kullanımı Günümüzde GPS teknolojisiyle; uygun ölçme yöntem ve koşullarıyla gerekli indirgemeler yapıldığında, yatay konumlamada 1-2 mm, düşey konumlamada ise 2-3 mm doğrulukla 808

10 ölçmeler yapılabilmektedir. Bu duyarlıkta ölçme yapabilen bir teknoloji ürününden diğer bir yararlanma olanağı da kuşkusuz milyarlarca dolarlık yatırımların yapıldığı baraj ve kanal gibi önemli mühendislik yapılarının deformasyonlarının izlenmesidir. Toprak dolgu veya beton gövdeli barajların su tutumundan itibaren oturuşma ve deplasman hareketlerinin izlenmesi zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. Örneğin, Atatürk Barajının su tutumundan itibaren kretinde çatlakların oluşması tehlike sinyali olarak algılanmalıdır. Dünyada bu tür çok büyük baraj felaketleriyle karşı karşıya kalınmıştır (bunlarla ilgili istatistikler için bkz: Hoşbaş, 1992). Baraj gövdesi ve diğer yer yapılarındaki hareketlerin izlenerek hareket vektörlerinin çıkarılması ve hareketlerin beklenen değerlerin altında tutulması için gerekli önlemlerin alınabilmesi için en kısa sürede GAP kapsamındaki tüm baraj ve kanallarda jeodezik deformasyon gözlemlerinin yapılması önem arzetmektedir. Bütün bunların yanı sıra; GAP bölgesinin, Kuzey ve Güney Anadolu Fay Hatlarının arasında kalması ve bölgenin sürekli Arabistan plakasının sıkıştırma etkisi altında olması, bölgedeki diğer önemli su kanalları ve tesislerini bu etkinin tehlikesiyle karşı karşıya bırakmaktadır. Bu tesislerde süratle deformasyon ağlarının kurulması ve GPS gözlemleriyle yatay ve düşey deformasyon hareketlerinin izlenerek sonuçlarının irdelenmesi gerekmektedir. Günümüzde; Jeodezik deformasyon ağları ve GPS ölçmeleri dışında, bu denli büyük alanı ucuz, hızlı ve kolaylıkla kontrol altına alabilecek ve deformasyonlarını izleyecek başka bir yöntem ve techizatın olmayışı da bu GPS teknolojisinin bir üstünlüğü olmaktadır. 8. SONUÇLAR GAP Bölgesinde, özellikle büyük yerleşme merkezleri ile ilgili güncel ve güvenilir harita bilgileri gereksiniminin klasik yöntemlerle sağlanması hem sürat hem de ekonomiklik açısından mümkün görülmemektedir. Bölgede su ve toprak potansiyelini geliştirmeye yönelik olarak yapılan ve yapılacak olan yatırımlar, proje bölgesindeki arazi varlığının kullanımını değiştirmektedir. Bu değişimin en iyi takibi güncelleştirmeye uygun bir CBS ile mümkündür. Proje Bölgesi genelinde, yıllık ortalama %4.8 oranında bir nüfus artışının olacağı gözönüne alınarak, yapılan ve yapılması planlanan nazım ve imar planları, içme suyu uygulama projeleri, çevre düzeni imar planları gibi coğrafi tabanlı plan ve proje hizmetlerinin hızla, doğru, güvenilir ve ekonomik olarak ancak CBS'nin GPS ve diğer modern ölçme yöntemleriyle birlikte kullanımıyla mümkündür. Bölgedeki tüm güncelleştirme çalışmalarında; altyapı ve sulama tesislerinin, yol ve derivasyon hatlarının konumlandırılmasında GPS, çok ekonomik ve süratli bir çözüm sağlayacaktır. Yine aynı bağlamda, bölgede ulusal kaynakların önemli bir bölümünün harcandığı baraj ve kanalların uzun yıllar ülkeye hizmet etmesini düşünmek en doğal istektir. Bu mühendislik yapılarının kısa bir süre sonra gövdelerinde ve bulundukları zeminde meydana gelecek çatlak ve hareketlerden etkilenerek, büyük çaplı deformasyonlara uğramadan, maddi ve insani kayıplara yol açılmaksızın bu tür hareketlerin periyodik olarak izlenerek olası önlemlerin alınması gerekmektedir. GAP Bölgesi gibi çok büyük bir alanı, ucuz, hızlı ve kolaylıkla denetim altına alabilecek ve deformasyonları izleyebilecek GPS'ten başka doğrudan çözüm sağlayan bir teknoloji bulunmamaktadır. 809

11 KAYNAKLAR Akçın, H. (1992): "Maden Haritacılığında Otomasyon ve Bilgi Sistemleri." TKİ Hizmetiçi Eğitim Semineri, Hacettepe Üniv., Zonguldak. Akçın, H. (1997) : Determination of Most Suitable Numerical Geoid Modelling for GPS/GIS: A Case Study. In: The International Symposium on GIS/GPS, Istabul- 97, Turkey. Eren, K., T. Uzel (1995): GPS Ölçmeleri, YTÜ Matbası, Yayın No:31 Hofmann-Wellenhof, B., H. Lichtenegger, J. Collins (1997): GPS : Theory and Practice, 4 th Edition, Springer-Verlag Wien, New York, ISBN Hoşbaş, G. (1992): "Baraj Deformasyonunun Belirlenmesinde Jeodezik Yaklaşımların İrdelenmesi ve Bir Öneri." Doktora Tezi, YTÜ, Istanbul. Jensen, H.V. (1997): "Dynamic Road Surveying" Geomatics Info Magazine, vol.11, no.9. Mekik, Ç. (1993): Tropospheric Path Delays in GPS Relative Positioning. The UKGA General Assembly, Oxford, UK. Mekik, Ç. (1997) : Topospheric Delay Models in GPS. In: The International Symposium on GIS/GPS, Istanbul, September 15-19, Turkey. Petkovic, M.S., D. Mitrovic, S. Djordjevic-Kajan (1997): Application of GIS and GPS in Automatic Vehicle Location System. The International Symposium on GIS/GPS, Istabul-97, Turkey Torge, W. (1991): Geodesy, 2 nd Edition, Walter de Gruyter & Co. Berlin-New York, ISBN

Bağıl Konum Belirleme. GPS ile Konum Belirleme

Bağıl Konum Belirleme. GPS ile Konum Belirleme Mutlak Konum Belirleme Bağıl Konum Belirleme GPS ile Konum Belirleme büroda değerlendirme (post-prosessing) gerçek zamanlı (real-time) statik hızlı statik kinematik DGPS (kod) gerçek zamanlı kinematik

Detaylı

SEC 424 ALTYAPI KADASTROSU. Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr

SEC 424 ALTYAPI KADASTROSU. Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr SEC 424 ALTYAPI KADASTROSU Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr Pilot Bölge Uygulaması Altyapı bilgi sistemlerine altlık olacak

Detaylı

KONYA ÜNİVERSİTESİ BÖLÜMÜ

KONYA ÜNİVERSİTESİ BÖLÜMÜ KONYA ÜNİVERSİTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ 1 NECMETTİN E İ ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ 11 Fakülte 4 Enstitü 2 Yüksekokul 1 Konservatuar 50 yıllık İlahiyat ve Eğitim Fakültesi 30 yıllık Tıp Fakültesi ile yeni bir

Detaylı

olmak üzere 4 ayrı kütükte toplanan günlük GPS ölçüleri, baz vektörlerinin hesabı için bilgisayara aktarılmıştır (Ersoy.97).

olmak üzere 4 ayrı kütükte toplanan günlük GPS ölçüleri, baz vektörlerinin hesabı için bilgisayara aktarılmıştır (Ersoy.97). 1-) GPS Ölçülerinin Yapılması Ölçülerin yapılacağı tarihlerde kısa bir süre gözlem yapılarak uydu efemerisi güncelleştirilmiştir. Bunun sonunda ölçü yapılacak bölgenin yaklaşık koordinatlarına göre, bir

Detaylı

GPS ile Hassas Tarım Uygulamaları

GPS ile Hassas Tarım Uygulamaları GPS ile Hassas Tarım Uygulamaları Hassas tarım değişken oranlar ilkesiyle gerekeni, gerektiği yere, gerektiği zaman, gerektiği kadar kullanımı temel almış olan bir teknoloji olduğu için, konumsal bilgi

Detaylı

GPS/INS Destekli Havai Nirengi

GPS/INS Destekli Havai Nirengi GPS/INS Destekli Havai Nirengi GPS/INS (IMU) destekli hava nirengide izdüşüm merkezi koordinatları (WGS84) ve dönüklükler direk ölçülür. İzdüşüm merkezi koordinatları kinematik GPS ile ölçülür. GPS ile

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN İNŞAAT ALANINDAKİ UYGULAMALARI

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN İNŞAAT ALANINDAKİ UYGULAMALARI COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN İNŞAAT ALANINDAKİ UYGULAMALARI Ali Baran AKGÜN Egemen ÇAKIR Melike ERSOY Özlem PALABIYIK Danışman: Y. Doç. Dr. Esin ERGEN 1 İçerik CBS nedir? CBS nin inşaatta kullanım alanları

Detaylı

Hakan AKÇIN* SUNU Ali ihsan ŞEKERTEKİN

Hakan AKÇIN* SUNU Ali ihsan ŞEKERTEKİN AÇIK İŞLETME MADENCİLİĞİ UYGULAMALARINDA GNSS ÖLÇÜLERİNDEN YÜKSEKLİK FARKLARININ GEOMETRİK NİVELMAN ÖLÇMELERİNDEN YÜKSEKLİK FARKLARI YERİNE KULLANIMI ÜZERİNE DENEYSEL BİR ARAŞTIRMA Hakan AKÇIN* SUNU Ali

Detaylı

KONUM BELİRLEME YÖNTEMLERİ

KONUM BELİRLEME YÖNTEMLERİ KONUM BELİRLEME YÖNTEMLERİ SUNUM ÖZETİ GPS Nedir? DGPS ve RTK Kavramları VRS Nedir? VRS Nasıl Çalışır? VRS de Modellenmesi Gereken Hata Kaynakları Sonuç ve Öneriler ANTALYA AKHİSAR MİHALIÇÇIK EŞME YUNAK

Detaylı

ÖLÇME BİLGİSİ. PDF created with FinePrint pdffactory trial version http://www.fineprint.com. Tanım

ÖLÇME BİLGİSİ. PDF created with FinePrint pdffactory trial version http://www.fineprint.com. Tanım ÖLÇME BİLGİSİ Dersin Amacı Öğretim Üyeleri Ders Programı Sınav Sistemi Ders Devam YRD. DOÇ. DR. HAKAN BÜYÜKCANGAZ ÖĞR.GÖR.DR. ERKAN YASLIOĞLU Ders Programı 1. Ölçme Bilgisi tanım, kapsamı, tarihçesi. 2.

Detaylı

KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ

KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ KADASTRO HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASINDA KALİTE KONTROL ANALİZİ Yasemin ŞİŞMAN, Ülkü KIRICI Sunum Akış Şeması 1. GİRİŞ 2. MATERYAL VE METHOD 3. AFİN KOORDİNAT DÖNÜŞÜMÜ 4. KALİTE KONTROL 5. İRDELEME

Detaylı

Fotogrametri Anabilim dalında hava fotogrametrisi ve yersel fotogrametri uygulamaları yapılmakta ve eğitimleri verilmektedir.

Fotogrametri Anabilim dalında hava fotogrametrisi ve yersel fotogrametri uygulamaları yapılmakta ve eğitimleri verilmektedir. FOTOGRAMETRİ ANABİLİM DALI Fotogrametri eski Yunancadaki Photos+Grama+Metron (Işık+Çizim+Ölçme) kelimelerinden Eski Yunancadan bati dillerine giren Fotogrametri sözcüğü 3 kök sözcükten oluşur. Photos(ışık)

Detaylı

UYDU JEODEZISI: ÖLÇME YÖNTEM VE TEKNIKLERI

UYDU JEODEZISI: ÖLÇME YÖNTEM VE TEKNIKLERI UYDU JEODEZISI: ÖLÇME YÖNTEM VE TEKNIKLERI Gözlem noktasına baglı yöntemler: Yerden uyduya Uydudan yer noktasına Uydudan uyduya Ölçünün cinsine baglı yöntemler: Dogrultu ölçmeleri (geometrik yöntem) Çift

Detaylı

HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ

HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ HRT 105 HARİTA MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Temel Haritacılık Kavramları_Ders#4 Yrd.Doç.Dr. H.Ebru ÇOLAK KTÜ. Mühendislik Fakültesi Harita Mühendisliği Bölümü TEMEL HARİTA BİLGİLERİ Çevre Düzeni Planı: Ülke ve

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE UZAKTAN ALGILAMA

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE UZAKTAN ALGILAMA Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama Taşınmaz Değerleme ve Geliştirme Tezsiz Yüksek Lisans Programı COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE UZAKTAN ALGILAMA 1 Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama İçindekiler

Detaylı

Öğretim Üyesi. Topoğrafya İnşaat Mühendisliği

Öğretim Üyesi. Topoğrafya İnşaat Mühendisliği Öğretim Üyesi Mehmet Zeki COŞKUN Y. Doç. Dr. İnşaat Fak., Jeodezi ve Fotogrametri Müh. Ölçme Tekniği Anabilim Dalı (212) 285-6573 coskunmeh@itu.edu.tr http://atlas.cc.itu.edu.tr/~coskun Adres Öğrenci görüşme

Detaylı

KIRGIZİSTAN CUMHURİYETİ ORMANCILIK COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TEKNOLOJİSİ

KIRGIZİSTAN CUMHURİYETİ ORMANCILIK COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TEKNOLOJİSİ KIRGIZİSTAN CUMHURİYETİ ORMANCILIK COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TEKNOLOJİSİ Kırgızistan Cumhuriyeti Çevre Koruma ve Ormancılık Devlet Ajansı Key words: Kırgızistan Orman Kadastro, Kırgızistan Orman CBS SUMMARY

Detaylı

GPS YÖNTEMİ İLE HALİHAZIR HARİTA ÜRETİMİ

GPS YÖNTEMİ İLE HALİHAZIR HARİTA ÜRETİMİ GPS YÖNTEMİ İLE HALİHAZIR HARİTA ÜRETİMİ Nihat ERSOY*. ÖZET Ülkemizde sanayileşmenin getirdiği kentleşme toprak rantını da beraberinde getirmiştir. Böylece toprağın kullanımı, planlaması ülke menfaatleri

Detaylı

LIDAR VE YERSEL LAZER TARAYICI SİSTEMLERİ. Yersel Lazer Tarayıcı Hakkında Genel Bilgi

LIDAR VE YERSEL LAZER TARAYICI SİSTEMLERİ. Yersel Lazer Tarayıcı Hakkında Genel Bilgi LIDAR VE YERSEL LAZER TARAYICI SİSTEMLERİ LIDAR (Light Detection and Ranging) bir hava taşıtı ya da yersel tarayıcılar tarafından elde edilir. Bazı uygulamalarda sayısal kamera görüntüleri ile birlikte

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi RTK GPS SİSTEMİNİN POLİGON ÖLÇMELERİNDE KULLANIMI

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi RTK GPS SİSTEMİNİN POLİGON ÖLÇMELERİNDE KULLANIMI Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Sigma 2004/1 RTK GPS SİSTEMİNİN POLİGON ÖLÇMELERİNDE KULLANIMI Ömer AYDIN, Ercenk ATA *, Atınç PIRTI Yıldız Teknik Üniversitesi,

Detaylı

HARİTA DAİRESİ BAŞKANLIĞI. İSTANBUL TKBM HİZMET İÇİ EĞİTİM Temel Jeodezi ve GNSS

HARİTA DAİRESİ BAŞKANLIĞI. İSTANBUL TKBM HİZMET İÇİ EĞİTİM Temel Jeodezi ve GNSS HİZMET İÇİ EĞİTİM MART 2015 İSTANBUL TAPU VE KADASTRO II.BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ SUNUM PLANI 1- Jeodezi 2- Koordinat sistemleri 3- GNSS 3 JEODEZİ Jeodezi; Yeryuvarının şekil, boyut, ve gravite alanı ile zamana

Detaylı

T.C NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ NORMAL ÖĞRETİM, 2015-2016 AKADEMİK YILI DERS PLANI

T.C NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ NORMAL ÖĞRETİM, 2015-2016 AKADEMİK YILI DERS PLANI 0010070001 Ölçme Bilgisi-1 3+1+0 3,5 6 0010070002 Harita Mühendisliğine Giriş 2+0+0 2 3 0010070003 Matematik-1 4+0+0 4 7 0010070004 Fizik-1 4+0+0 4 6 0010070005 Türk Dili-1 2+0+0 2 2 0010070006 Atatürk

Detaylı

1. GİRİŞ 2. GNSS SİSTEMLERİ

1. GİRİŞ 2. GNSS SİSTEMLERİ 1. GİRİŞ İnsanoğlu daha kaliteli ve güvenli bir yaşam amacıyla, bulunduğu bölgeleri terk edip daha uygun yaşam alanları bulmak için geçmişten günümüze sürekli bir arayış içerisinde olmuştur. Bunun için

Detaylı

İçerik Fotogrametrik Üretim 2 Fotogrametri 2 Hava Fotogrametrisi...2 Fotogrametrik Nirengi 3 Ortofoto 4 Fotogrametrik İş Akışı 5 Sayısal Hava

İçerik Fotogrametrik Üretim 2 Fotogrametri 2 Hava Fotogrametrisi...2 Fotogrametrik Nirengi 3 Ortofoto 4 Fotogrametrik İş Akışı 5 Sayısal Hava İçerik Fotogrametrik Üretim 2 Fotogrametri 2 Hava Fotogrametrisi...2 Fotogrametrik Nirengi 3 Ortofoto 4 Fotogrametrik İş Akışı 5 Sayısal Hava Kameralarının Sağlayacağı Faydalar.7 Pramit Oluşturma.10 Kolon

Detaylı

Küresel Konumlama Sistemi (GPS)

Küresel Konumlama Sistemi (GPS) Küresel Konumlama Sistemi (GPS) Yersel konum belirleme sistemlerinin uygulanmasında çıkan sakıncaları ortadan kaldıran, en az 4 uydudan kod faz varıģ zamanının ölçülmesi esasına dayanan üç boyutta yüksek

Detaylı

KÖYDES PROJESİ COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ REHBERİ TEMMUZ-2012

KÖYDES PROJESİ COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ REHBERİ TEMMUZ-2012 KÖYDES PROJESİ COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ REHBERİ TEMMUZ-2012 1 SUNUM PLANI KÖYDES Projesi Genel Bilgi KÖYDES Projesi Sayısal Haritaların (Altlık Verilerin) Oluşturulması) KÖYDES Projesi CBS Çalışmaları KÖYDES

Detaylı

HACİM HESAPLAMALARINDA LASER TARAMA VE YERSEL FOTOGRAMETRİNİN KULLANILMASI

HACİM HESAPLAMALARINDA LASER TARAMA VE YERSEL FOTOGRAMETRİNİN KULLANILMASI TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası 12. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı 11 15 Mayıs 2009, Ankara HACİM HESAPLAMALARINDA LASER TARAMA VE YERSEL FOTOGRAMETRİNİN KULLANILMASI M. Yakar

Detaylı

FOTOGRAMETRİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALIYETLERI

FOTOGRAMETRİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALIYETLERI FOTOGRAMETRİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALIYETLERI Fotg.D.Bşk.lığı, yurt içi ve yurt dışı harita üretimi için uydu görüntüsü ve hava fotoğraflarından fotogrametrik yöntemlerle topoğrafya ve insan yapısı detayları

Detaylı

YOĞUN GÖRÜNTÜ EŞLEME ALGORİTMALARI İLE ÜRETİLEN YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ SAYISAL YÜZEY MODELİ ÜRETİMİNDE KALİTE DEĞERLENDİRME VE DOĞRULUK ANALİZİ

YOĞUN GÖRÜNTÜ EŞLEME ALGORİTMALARI İLE ÜRETİLEN YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ SAYISAL YÜZEY MODELİ ÜRETİMİNDE KALİTE DEĞERLENDİRME VE DOĞRULUK ANALİZİ YOĞUN GÖRÜNTÜ EŞLEME ALGORİTMALARI İLE ÜRETİLEN YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ SAYISAL YÜZEY MODELİ ÜRETİMİNDE KALİTE DEĞERLENDİRME VE DOĞRULUK ANALİZİ Naci YASTIKLI a, Hüseyin BAYRAKTAR b a Yıldız Teknik Üniversitesi,

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Coğrafi Bilgi Teknolojileri LOREM İPSUM Şubesi Müdürlüğü ANKARA 2015 LOREM İPSUM

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Coğrafi Bilgi Teknolojileri LOREM İPSUM Şubesi Müdürlüğü ANKARA 2015 LOREM İPSUM BİLGİ TEKNOLOJİLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Coğrafi Bilgi Teknolojileri LOREM İPSUM Şubesi Müdürlüğü ANKARA 2015 LOREM İPSUM 1950 yılında kurulan Karayolları Genel Müdürlüğü Otoyollar, devlet ve il yolları

Detaylı

Ölçme Bilgisi. Dr. Hasan ÖZ. SDÜ Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü www.hasanoz.com.tr

Ölçme Bilgisi. Dr. Hasan ÖZ. SDÜ Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü www.hasanoz.com.tr Ölçme Bilgisi Dr. Hasan ÖZ SDÜ Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü www.hasanoz.com.tr 1 Ölçme Bilgisi; yeryüzünün küçük ya da büyük parçalarının şekil ve büyüklüklerinin ölçülmesi ve elde

Detaylı

GPS Nedir? Nasıl Çalışır?

GPS Nedir? Nasıl Çalışır? GPS Nedir? Nasıl Çalışır? Atalarımız kaybolmamak için çok ekstrem ölçümler kullanmak zorunda kalmışlardır. Anıtlar dikerek yerler işaretlenmiş, zahmetli haritalar çizilmiş ve gökyüzündeki yıldızların yerlerine

Detaylı

Genel Bilgiler FLI MAP. Koridor Tipi Çalışmalar. Geniş Alan Çalışmaları

Genel Bilgiler FLI MAP. Koridor Tipi Çalışmalar. Geniş Alan Çalışmaları FLI MAP Çeşitli helikopterlere monte edilebilen Fli Map in geliştirdiği taşınabilir lazer altimetre sistemi pazardaki hızlı, detaylı ve doğru veri toplama ihtiyaçlarını gidermek için geliştirilmiştir.

Detaylı

1. GLOBAL POSITONING SYSTEM HAKKINDA GENEL BİLGİLER

1. GLOBAL POSITONING SYSTEM HAKKINDA GENEL BİLGİLER 1. GLOBAL POSITONING SYSTEM HAKKINDA GENEL BİLGİLER Global Positioning System (GPS), A.B.D. Savunma Dairesi tarafından geliştirilen, konumlama ve navigasyon amaçlı kulanılan uydular kümesidir. Bu uydu

Detaylı

İNŞAAT TEKNOLOJİSİ ÖNLİSANS EĞİTİMİNDE HARİTACILIĞIN YERİ. Orhan KURT 1

İNŞAAT TEKNOLOJİSİ ÖNLİSANS EĞİTİMİNDE HARİTACILIĞIN YERİ. Orhan KURT 1 İNŞAAT TEKNOLOJİSİ ÖNLİSANS EĞİTİMİNDE HARİTACILIĞIN YERİ Orhan KURT 1 1 Kocaeli Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Harita Mühendisliği Bölümü, Kocaeli, orhnkrt@gmail.com Özet Bir inşaat teknikeri haritacılık

Detaylı

M. MARANGOZ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

M. MARANGOZ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖLÇME BİLGİSİ II Poligon İstikşafı ve Yerüstü Tesisleri, Poligon Ölçüsü ve Türleri Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF120 ÖLÇME BİLGİSİ II DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz

Detaylı

ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi

ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi Kursun Süresi: 5 Gün 30 Saat http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr ArcGIS ile Tarımsal Uygulamalar Eğitimi Genel

Detaylı

JEOİD ve JEOİD BELİRLEME

JEOİD ve JEOİD BELİRLEME JEOİD ve JEOİD BELİRLEME İÇİNDEKİLER GİRİŞ JEODEZİDE YÜKSEKLİK SİSTEMLERİ Jeopotansiyel Yükseklikler (C) Dinamik Yükseklikler (H D ) Normal Yükseklik (H N ) Elipsoidal Yükseklik Ortometrik Yükseklik Atmosferik

Detaylı

GPS ağlarının dengelenmesinden önce ağın iç güvenirliğini artırmak ve hataları elimine etmek için aşağıda sıralanan analizler yapılır.

GPS ağlarının dengelenmesinden önce ağın iç güvenirliğini artırmak ve hataları elimine etmek için aşağıda sıralanan analizler yapılır. 13. GPS AĞLARININ DENGELENMESİ 13.1 GPS ÖLÇMELERİ GPS ( Global Positioning System ) alıcıları kullanılarak yer istasyonu ile uydu arasındaki uzunluklar ölçülür ve noktaların konumları belirlenir. GPS ile

Detaylı

Veri toplama- Yersel Yöntemler Donanım

Veri toplama- Yersel Yöntemler Donanım Veri toplama- Yersel Yöntemler Donanım Data Doç. Dr. Saffet ERDOĞAN 1 Veri toplama -Yersel Yöntemler Optik kamera ve lazer tarayıcılı ölçme robotu Kameradan gerçek zamanlı veri Doç. Dr. Saffet ERDOĞAN

Detaylı

İGABİS. İGDAŞ Altyapı Bilgi Sistemi

İGABİS. İGDAŞ Altyapı Bilgi Sistemi İGABİS İGDAŞ Altyapı Bilgi Sistemi İGDAŞ * 12 milyonluk bir Mega Kent te * 1,7 milyonu bulan abonesiyle * İstanbul un %55 ine ulaşan * Hızla büyüyen ve gelişen bir DOĞALGAZ DAĞITIM kuruluşudur. İGDAŞ IN

Detaylı

TARBİL Kapsamında Uydu ve Yersel Veri Tespit, Kayıtçı İşlem Yönetim Sistemi Geliştirilmesi

TARBİL Kapsamında Uydu ve Yersel Veri Tespit, Kayıtçı İşlem Yönetim Sistemi Geliştirilmesi TARBİL Kapsamında Uydu ve Yersel Veri Tespit, Kayıtçı İşlem Yönetim Sistemi Geliştirilmesi Kurum Adı : İstanbul Teknik Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi Proje Durumu : Tamamlandı. Projenin

Detaylı

BURSA ĠLĠ ĠÇĠN ZEMĠN SINIFLAMASI VE SĠSMĠK TEHLĠKE DEĞERLENDĠRMESĠ PROJESĠ

BURSA ĠLĠ ĠÇĠN ZEMĠN SINIFLAMASI VE SĠSMĠK TEHLĠKE DEĞERLENDĠRMESĠ PROJESĠ BURSA ĠLĠ ĠÇĠN ZEMĠN SINIFLAMASI VE SĠSMĠK TEHLĠKE DEĞERLENDĠRMESĠ PROJESĠ AMAÇ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ile TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (TÜBİTAK-MAM) arasında protokol imzalanmıştır. Projede, Bursa

Detaylı

Kentsel Dönüşümde Coğrafi-Kent Bilgi Sistemleri

Kentsel Dönüşümde Coğrafi-Kent Bilgi Sistemleri Kentsel Dönüşümde Coğrafi-Kent Bilgi Sistemleri Prof. Dr. Tahsin YOMRALIOĞLU İTÜ İnşaat Fakültesi Geomatik Mühendisliği Bölümü ITU Faculty of Civil Engineering Department of Geomatics Engineering http://web.itu.edu.tr/tahsin

Detaylı

TOPOĞRAFYA Kesitlerin Çıkarılması, Alan Hesapları, Hacim Hesapları

TOPOĞRAFYA Kesitlerin Çıkarılması, Alan Hesapları, Hacim Hesapları TOPOĞRAFYA Kesitlerin Çıkarılması, Alan Hesapları, Hacim Hesapları Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

GPS ÖLÇÜMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE FARKLI FAZ KOMBİNASYONLARININ KULLANILMASI

GPS ÖLÇÜMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE FARKLI FAZ KOMBİNASYONLARININ KULLANILMASI GPS ÖLÇÜMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE FARKLI FAZ KOMBİNASYONLARININ KULLANILMASI H. Kemaldere 1, H. Kutoğlu 2, Ç. Mekik 3 1 Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Jeodezi ve Fotogrametri Müh.Bölümü, Jeodezi

Detaylı

Dijital Kameralar (Airborne Digital Cameras)

Dijital Kameralar (Airborne Digital Cameras) Dijital Kameralar (Airborne Digital Cameras) Klasik fotogrametrik görüntü alımındaki değişim, dijital kameraların gelişimi ile sağlanmaktadır. Dijital görüntü, analog görüntü ile kıyaslandığında önemli

Detaylı

5 İki Boyutlu Algılayıcılar

5 İki Boyutlu Algılayıcılar 65 5 İki Boyutlu Algılayıcılar 5.1 CCD Satır Kameralar Ölçülecek büyüklük, örneğin bir telin çapı, objeye uygun bir projeksiyon ile CCD satırının ışığa duyarlı elemanı üzerine düşürülerek ölçüm yapılır.

Detaylı

JDF 116 / 120 ÖLÇME TEKNİĞİ / BİLGİSİ II POLİGONASYON

JDF 116 / 120 ÖLÇME TEKNİĞİ / BİLGİSİ II POLİGONASYON JDF 116 / 120 ÖLÇME TEKNİĞİ / BİLGİSİ II POLİGONASYON Yrd. Doç. Dr. HÜSEYİN KEMALDERE Jeodezik Noktaların Sınıflandırması (BÖHHBÜY-Md:8) Noktaların sınıflandırılması aşağıdaki şekildedir: a) Uzay ve uydu

Detaylı

PLANLAMA VE İMAR SEKTÖRÜ Sektör Kodu: P

PLANLAMA VE İMAR SEKTÖRÜ Sektör Kodu: P VE İMAR Sektör Kodu: P 139 A- 2009 YILI YATIRIMLARININ GENEL ÖZELLİKLERİ 2009 yılı yatırım programının, Planlama ve İmar sektöründe yer alan yatırımların genel özellikleri itibari ile aşağıdaki şekilde

Detaylı

Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı. Coğrafi Bilgi Sistemleri Çalışmaları

Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı. Coğrafi Bilgi Sistemleri Çalışmaları Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Coğrafi Bilgi Sistemleri Çalışmaları Özel Çevre Koruma Bölgeleri K a r a d e n i z E g e A k d e n i z Toplam Alan: 12112 km 2 Top. Karasal (göllerle) Alan: 10347 km

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ. BEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF336 FOTOGRAMETRİ II DERSi NOTLARI

Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ. BEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF336 FOTOGRAMETRİ II DERSi NOTLARI FOTOGRAMETRİ II FOTOGRAMETRİK DEĞERLENDİRME - TEK RESİM DEĞERLENDİRMESİ BEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF336 FOTOGRAMETRİ II DERSi NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz/

Detaylı

HARİTA DAİRESİ BAŞKANLIĞI Kasım 2013 Sedat BAKICI

HARİTA DAİRESİ BAŞKANLIĞI Kasım 2013 Sedat BAKICI İhtiyaç; Araziye yönelik Coğrafi Konum Bilgilerin; hızlı, hassas, güvenilir ve ekonomik biçimde toplanması amacıyla anlık arazi konum bilgisinin (koordinatlarının) elde edilmesi gerekmektedir. Böylece,

Detaylı

sayısal haritalardan taşkın tahmin we erken uyars sistemlerinde yararlanma

sayısal haritalardan taşkın tahmin we erken uyars sistemlerinde yararlanma sayısal haritalardan taşkın tahmin we erken uyars sistemlerinde yararlanma Prof. Dr. Şenol Kuşçu ÖZET Baraj, gölet, köprü ve menfezlerin; yol Bir dere ya da ırmağın yağış havzasının hendeklerinin, şehirlerde

Detaylı

BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRESĠ BAġKANLIĞI COĞRAFĠ BĠLGĠ SĠSTEMLERĠ ġube MÜDÜRLÜĞÜ TEġKĠLAT YAPISI VE ÇALIġMA ESASLARINA DAĠR YÖNERGE

BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRESĠ BAġKANLIĞI COĞRAFĠ BĠLGĠ SĠSTEMLERĠ ġube MÜDÜRLÜĞÜ TEġKĠLAT YAPISI VE ÇALIġMA ESASLARINA DAĠR YÖNERGE BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRESĠ BAġKANLIĞI COĞRAFĠ BĠLGĠ SĠSTEMLERĠ ġube MÜDÜRLÜĞÜ TEġKĠLAT YAPISI VE ÇALIġMA ESASLARINA DAĠR YÖNERGE BĠRĠNCĠ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, HUKUKĠ DAYANAK, ĠLKELER ve TANIMLAR Amaç Madde 1- Bu

Detaylı

Dijital (Sayısal) Fotogrametri

Dijital (Sayısal) Fotogrametri Dijital (Sayısal) Fotogrametri Dijital fotogrametri, cisimlere ait iki boyutlu görüntü ortamından üç boyutlu bilgi sağlayan, sayısal resim veya görüntü ile çalışan fotogrametri bilimidir. Girdi olarak

Detaylı

DSİ kapsamında oluşturulan dağınık durumdaki verilerinin düzenlenmesi, yeniden tasarlanarak tek bir coğrafi veri tabanı ortamında toplanması,

DSİ kapsamında oluşturulan dağınık durumdaki verilerinin düzenlenmesi, yeniden tasarlanarak tek bir coğrafi veri tabanı ortamında toplanması, Projenin Amacı DSİ Genel Müdürlüğünde, Bölge Vaziyet Planı çalışmaları kapsamında üretilen ve mevcut DSİ faaliyetlerini içeren CBS veri setleri ile CBS Veritabanının incelenerek yine mevcut CBS donanım,

Detaylı

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

Coğrafi Bilgi Sistemleri Çözümleri

Coğrafi Bilgi Sistemleri Çözümleri Çözümleri Yük. Müh. Orhan Gökdemir netcad Ulusal CAD ve CBS Çözümleri AŞ. 1 Firma Tanımlar Netcad CBS Çözümleri Kurumsal Projeler Referanslar 2 Firma 1989 Yılında Ankara da kurulmuş olup, İstanbul ve İzmir

Detaylı

ORTOFOTO ÜRETİMİNDE TAPU VE KADASTRO VİZYONU

ORTOFOTO ÜRETİMİNDE TAPU VE KADASTRO VİZYONU ORTOFOTO ÜRETİMİNDE TAPU VE KADASTRO VİZYONU İbrahim CANKURT 1, Levent ÖZMÜŞ 2, Bilal ERKEK 3, Sedat BAKICI 4 1 Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Harita Dairesi Başkanlığı, Ankara, icankurt@tkgm.gov.tr

Detaylı

GERÇEK ZAMANLI KİNEMATİK GPS KONUMLARININ DOĞRULUK ANALİZİ VE BİR ÖRNEK UYGULAMA

GERÇEK ZAMANLI KİNEMATİK GPS KONUMLARININ DOĞRULUK ANALİZİ VE BİR ÖRNEK UYGULAMA GERÇEK ZAMANLI KİNEMATİK GPS KONUMLARININ DOĞRULUK ANALİZİ VE BİR ÖRNEK UYGULAMA Çetin MEKİK P 1 Murat ARSLANOĞLU 2 ÖZET Bu çalışmada, GPS ölçme teknikleri içerisinde son yıllarda geliştirilmiş olan ve

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon. www.gislab.ktu.edu.tr

Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon. www.gislab.ktu.edu.tr Planlamada Uygulama Araçları Yrd. Doç. Dr. Volkan YILDIRIM,yvolkan@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr II. Ders_İçerik 6. Planlamada Veri Yönetimi Coğrafi Bilgi

Detaylı

TOPOĞRAFYA. Ölçme Bilgisinin Konusu

TOPOĞRAFYA. Ölçme Bilgisinin Konusu TOPOĞRAFYA Topoğrafya, bir arazi yüzeyinin tabii veya suni ayrıntılarının meydana getirdiği şekil. Bu şeklin kâğıt üzerinde harita ve tablo şeklinde gösterilmesiyle ilgili ölçme, hesap ve çizim işlerinin

Detaylı

elektromagnetik uzunluk ölçerlerin Iaboratu ar koşullarında kaiibrasyonu

elektromagnetik uzunluk ölçerlerin Iaboratu ar koşullarında kaiibrasyonu elektromagnetik uzunluk ölçerlerin Iaboratu ar koşullarında kaiibrasyonu ÖZET Yük. Müh. Uğur DOĞAN -Yük. Müh Özgür GÖR Müh. Aysel ÖZÇEKER Bu çalışmada Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi Jeodezi

Detaylı

Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü

Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Ölçme Bilgisi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr/kadro/ecolak DÜŞEY MESAFELERİN YÜKSEKLİKLERİN

Detaylı

Fotogrametride işlem adımları

Fotogrametride işlem adımları Fotogrametride işlem adımları Uçuş planının hazırlanması Arazide yer kontrol noktalarının tesisi Resim çekimi Değerlendirme Analitik değerlendirme Dijital değerlendirme Değerlendirme Analog değerlendirme

Detaylı

Dünya CBS Günü 2015. 19 Kasım 2015, Ankara

Dünya CBS Günü 2015. 19 Kasım 2015, Ankara Dünya CBS Günü 2015 19 Kasım 2015, Ankara Amaç Projenin amacı; kentsel analiz, planlama, tasarım ve karar destek süreçlerinin iyileşmesine katkı sağlamak amacıyla 3 Boyutlu Kent Veri Modelinin ve örnek

Detaylı

Temel Haritacılık Bilgisi. Taha Sözgen İzmir, 2015

Temel Haritacılık Bilgisi. Taha Sözgen İzmir, 2015 1 Temel Haritacılık Bilgisi Taha Sözgen İzmir, 2015 2 İçerik Tarihçe Harita Türleri Topoğrafya Haritaları Hidrografya Haritaları Ortofoto Haritaları Ölçek Kavramı Bir Haritada Bulunması Gerekenler Küresel

Detaylı

BÜYÜK MELEN HAVZASI ENTEGRE KORUMA VE SU YÖNETİMİ. Prof. Dr. İzzet Öztürk İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü

BÜYÜK MELEN HAVZASI ENTEGRE KORUMA VE SU YÖNETİMİ. Prof. Dr. İzzet Öztürk İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü BÜYÜK MELEN HAVZASI ENTEGRE KORUMA VE SU YÖNETİMİ Prof. Dr. İzzet Öztürk İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü GÜNDEM Büyük Melen Havzası nın Konumu ve Önemi Büyük Melen Havzası ndan İstanbul a Su Temini Projesi

Detaylı

Uzaktan Alg ılamaya Giriş Ünite 6 - Görüntü O t r orektifikasyonu

Uzaktan Alg ılamaya Giriş Ünite 6 - Görüntü O t r orektifikasyonu Uzaktan Algılamaya Giriş Ünite 6 - Görüntü Ortorektifikasyonu Ortorektifikasyon Uydu veya uçak platformları ile elde edilen görüntü verisi günümüzde haritacılık ve CBS için temel girdi kaynağını oluşturmaktadır.

Detaylı

HASSAS ORMANCILIK. Prof.Dr. Abdullah E. Akay. BTÜ Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü Osmangazi-Bursa

HASSAS ORMANCILIK. Prof.Dr. Abdullah E. Akay. BTÜ Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü Osmangazi-Bursa HASSAS ORMANCILIK Prof.Dr. Abdullah E. Akay Osmangazi-Bursa HASSAS ORMANCILIK Son yıllarda artan tüketici talepleri doğal kaynaklar üzerindeki baskıyı artırmış ve bu durum özellikle orman kaynaklarının

Detaylı

Firmamız mühendislik hizmet sektöründe kurulduğu 1998 yılından bugüne 16 yılı aşkın sürede faaliyette bulunmaktadır.

Firmamız mühendislik hizmet sektöründe kurulduğu 1998 yılından bugüne 16 yılı aşkın sürede faaliyette bulunmaktadır. Firmamız mühendislik hizmet sektöründe kurulduğu 1998 yılından bugüne 16 yılı aşkın sürede faaliyette bulunmaktadır. Tüm altyapı çalışmalarının ilk adımı olan harita mühendislik hizmetlerinin ülke kalkınmasındaki

Detaylı

KENT BİLGİ SİSTEMİ UYGULAMALARI

KENT BİLGİ SİSTEMİ UYGULAMALARI KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ JEODEZİ VE FOTOGRAMETRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Kamu Ölçmeleri Anabilim Dalı YEREL YÖNETİMLERDE KENT BİLGİ SİSTEMİ UYGULAMALARI SEMPOZYUMU BİLDİRİLER

Detaylı

TÜRKİYE ULUSAL KONUMSAL VERİ ALTYAPISI STRATEJİLERİ ÇALIŞTAYI KURUMSAL BİLGİ FORMU. Bölüm 1: Kurum / Kuruluş Bilgileri

TÜRKİYE ULUSAL KONUMSAL VERİ ALTYAPISI STRATEJİLERİ ÇALIŞTAYI KURUMSAL BİLGİ FORMU. Bölüm 1: Kurum / Kuruluş Bilgileri TÜRKİYE ULUSAL KONUMSAL VERİ ALTYAPISI STRATEJİLERİ ÇALIŞTAYI KURUMSAL BİLGİ FORMU Bölüm 1: Kurum / Kuruluş Bilgileri Kurum / Kuruluş Adı Kurum / Kuruluş Adı Kısaltması Kurum / Kuruluş Adresi Semt / İlçe

Detaylı

TEMEL GÖRÜNTÜ BİLGİSİ

TEMEL GÖRÜNTÜ BİLGİSİ TEMEL GÖRÜNTÜ BİLGİSİ FOTOGRAMETRİDE ALGILAMA SİSTEMLERİ, ÖZELLİKLERİ ve SAĞLADIKLARI VERİ BEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF345 TEMEL GÖRÜNTÜ BİLGİSİ DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz/

Detaylı

Niğde İli Köydes ve CBS çalışmaları

Niğde İli Köydes ve CBS çalışmaları 19. Esri Kullanıcıları Konferansı 22-23 Ekim 2014 ODTÜ, Ankara Niğde İli Köydes ve CBS çalışmaları Mustafa BOZDAĞ Esri UC 2014 Demo Niğde Niğde İli ülkemizin iç Anadolu bölgesinin güneydoğusundadır. Rakımı

Detaylı

Jeoloji Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi

Jeoloji Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi Jeoloji Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi http://facebook.com/esriturkey https://twiter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr Kursun Süresi: 4 Gün 24 Saat Jeoloji Mühendisleri için ArcGIS Eğitimi Genel

Detaylı

Çözümleri TRAFİK MÜHENDİSLİĞİ. İSBAK A.Ş., İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştirakidir.

Çözümleri TRAFİK MÜHENDİSLİĞİ. İSBAK A.Ş., İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştirakidir. Çözümleri TRAFİK MÜHENDİSLİĞİ İSBAK A.Ş., İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştirakidir. Trafik Mühendisliği İnsan-araç ve yol üçgeninde ulaşım çalışmalarının ve yatırımlarının temelini; planlama, projelendirme

Detaylı

CBS de KURUMSALLAŞMA MA SÜRECİ. Prof Dr Tahsin YOMRALIOĞLU. www.gislab. İnsanlar. Yöneticiler. Görevleri. bilgi. information.

CBS de KURUMSALLAŞMA MA SÜRECİ. Prof Dr Tahsin YOMRALIOĞLU. www.gislab. İnsanlar. Yöneticiler. Görevleri. bilgi. information. CBS de KURUMSALLAŞMA MA SÜRECİ Prof Dr Tahsin YOMRALIOĞLU LU www.gislab gislab.ktu.edu.tr Yeryüzü Kaynakları İnsanlar İhtiyaçları Yöneticiler Görevleri BİLGİ information bilgi BİLİŞİM teknoloji 1 Bilgi

Detaylı

Bir bölgede başka bir bölgeye karşılıklı olarak, veri veya haberin gönderilmesini sağlayan.sistemlerdir.

Bir bölgede başka bir bölgeye karşılıklı olarak, veri veya haberin gönderilmesini sağlayan.sistemlerdir. 1.1.3. Scada Yazılımından Beklenenler Hızlı ve kolay uygulama tasarımı Dinamik grafik çizim araçları Çizim kütüphaneleri Alarm yönetimi Tarih bilgilerinin toplanması Rapor üretimi 1.1.4. Scada Sistemleri

Detaylı

3.2. Raster Veriler. Satırlar. Sütunlar. Piksel/hücre büyüklüğü

3.2. Raster Veriler. Satırlar. Sütunlar. Piksel/hücre büyüklüğü 3.2. Raster Veriler Satırlar Piksel/hücre büyüklüğü Sütunlar 1 Görüntü formatlı veriler Her piksel için gri değerleri kaydedilmiştir iki veya üç bant (RGB) çok sayıda bant Fotoğraf, uydu görüntüsü, ortofoto,

Detaylı

DİK KOORDİNAT SİSTEMİ VE

DİK KOORDİNAT SİSTEMİ VE Ölçme Bilgisi DERS 6 DİK KOORDİNAT SİSTEMİ VE TEMEL ÖDEVLER Kaynak: İ.ASRİ (Gümüşhane Ü) M. Zeki COŞKUN ( İTÜ ) TEODOLİT Teodolitler, yatay ve düşey açıları yeteri incelikte ölçmeye yarayan optik aletlerdir.

Detaylı

hkm Jeodezi, Jeoinformasyon ve Arazi Yönetimi Dergisi 2005/2 Sayý 93 www.hkmo.org.tr Klasik Yöntemlerle Üretilmiþ Kontrol Noktalarýnýn (Poligon Noktalarýnýn) GPS Koordinatlarý ile Karþýlaþtýrýlmasýna Ýliþkin

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ HARİTA TABANLI PLANLAMA VE YÖNETİM Prof.Dr. Vahap TECİM Dokuz Eylül Üniversitesi HARİTADAN DA ÖTE COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ BİLGİ SİSTEMİ Donanım Yazılım Veriler Personel Yeryüzü

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNİN temellerinin atıldığı Çanakkale zaferinin 100. yılı kutlu olsun.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNİN temellerinin atıldığı Çanakkale zaferinin 100. yılı kutlu olsun. Doç.Dr.Mehmet MISIR-2013 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNİN temellerinin atıldığı Çanakkale zaferinin 100. yılı kutlu olsun. Son yıllarda teknolojinin gelişmesi ile birlikte; geniş alanlarda, kısa zaman aralıklarında

Detaylı

ÇEV 361 Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama. Yrd. Doç. Dr. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/

ÇEV 361 Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama. Yrd. Doç. Dr. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ ÇEV 361 Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama Yrd. Doç. Dr. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) CBS, karmaşık planlama ve yönetim problemlerinin çözümü için,

Detaylı

KENT BİLGİ SİSTEMİ TASARIMI VE UYGULAMASI: PELİTLİ BELEDİYESİ ÖRNEĞİ Giriş İçindekiler Problemin Tanımı Çalışmanın Amacı Yapılan Çalışmalar Tasarım Uygulama Yazılım Güncelleme Test Bulgular Sonuç ve Öneriler

Detaylı

M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI

M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI TOPOĞRAFYA TANIŞMA TANIM ve KAVRAMLAR Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ Aycan Murat

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Volkan YILDIRIM yvolkan@ktu.edu.tr

Yrd. Doç. Dr. Volkan YILDIRIM yvolkan@ktu.edu.tr Madencilik Ölçmeleri (MDM238) Maden Müh. Böl. Yrd. Doç. Dr. Volkan YILDIRIM yvolkan@ktu.edu.tr Karadeniz Teknik Üniversitesi, GISLab Trabzon www.gislab.ktu.edu.tr DERSİN AMACI Öğrencilere jeodezikölçme

Detaylı

UNIVERSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ

UNIVERSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ UNIVERSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile Bilgisayar Destekli Tasarım (CAD) Sistemleri Arasındaki Temel Farklar Universal Bilgi Teknolojileri Ltd. Şti. 2010. Tüm hakları saklıdır.

Detaylı

Kitap Adı : Hassas Tarım Teknolojileri

Kitap Adı : Hassas Tarım Teknolojileri Yazarı : Yrd.Doç.Dr.Muharrem KESKİN Yrd.Doç.Dr.Serap Görücü KESKİN Baskı Yılı : 2012 Sayfa Sayısı : 212 Fiyatı : 9 TL Kitap Adı : Hassas Tarım Teknolojileri Kitapların satışı Mustafa Kemal Üniversitesi

Detaylı

TEMATİK COĞRAFİ HARİTALARIN VERİMLİLİK AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

TEMATİK COĞRAFİ HARİTALARIN VERİMLİLİK AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ TEMATİK COĞRAFİ HARİTALARIN VERİMLİLİK AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Cihan Yalçın 1, * Edirne Bilim Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü Engin Bişar 1 Edirne Bilim Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü Seda Yalçın

Detaylı

CBS İÇİN KONUMSAL VERİLERİN ELDE EDİLMESİNDE GZK GPS YÖNTEMİNİN KLASİK JEODEZİK YÖNTEME GÖRE DOĞRULUK VE MALİYET ANALİZLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

CBS İÇİN KONUMSAL VERİLERİN ELDE EDİLMESİNDE GZK GPS YÖNTEMİNİN KLASİK JEODEZİK YÖNTEME GÖRE DOĞRULUK VE MALİYET ANALİZLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI CBS İÇİN KONUMSAL VERİLERİN ELDE EDİLMESİNDE GZK GPS YÖNTEMİNİN KLASİK JEODEZİK YÖNTEME GÖRE DOĞRULUK VE MALİYET ANALİZLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Ömer MUTLUOĞLU S.Ü.Teknik Bilimler MYO./Konya omutluoglu@selcuk.edu.tr

Detaylı

Sistemin işletilmesi TKGM ye aittir. İlk olarak sistem Haziran 2011 e kadar ücretsiz olaraksunuldu Şimdi, BHİKPK tarafından belirlenen ücrete tabidir

Sistemin işletilmesi TKGM ye aittir. İlk olarak sistem Haziran 2011 e kadar ücretsiz olaraksunuldu Şimdi, BHİKPK tarafından belirlenen ücrete tabidir The World Cadastre Summit, 21.04. PLANIN ESAS OLDUĞU KADASTRO ÇALIŞMALARINDA TUSAGA-AKTİF İN YERİ VE ÖNEMİ The World Cadastre Summit Congress&Exhibition İstanbul- 1 / 29 Nisan/ Sunum İçeriği 1- TUSAGA-AKTİF

Detaylı

KÖY HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ULUSAL BİLGİ MERKEZİ. Doç.Dr. D.Murat ÖZDEN Ziraat Yüksek Mühendisi

KÖY HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ULUSAL BİLGİ MERKEZİ. Doç.Dr. D.Murat ÖZDEN Ziraat Yüksek Mühendisi KÖY HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ULUSAL BİLGİ MERKEZİ Doç.Dr. D.Murat ÖZDEN Ziraat Yüksek Mühendisi 1.Giriş Ulusal düzeyde belirlenen görev, sorumluluk ve yetki çerçevesinde, kurumlar

Detaylı

Afet-Acil Durum Yönetimine Yönelik Web CBS Çözümleri. Sercan ERHAN

Afet-Acil Durum Yönetimine Yönelik Web CBS Çözümleri. Sercan ERHAN Afet-Acil Durum Yönetimine Yönelik Web CBS Çözümleri Sercan ERHAN Sel ve Taşkın Heyelan Deprem Yangın Fırtına Salgın Hastalık Çığ Kaza Başlıca Afet Çeşitleri Afet Acil Durum değerlendirmelerinde veri güvenilirliği

Detaylı

Web adresi : http://www.gislab.co MEKANSAL VERİLER İLE ÜRETİLECEK TÜM ÇÖZÜMLER İÇİN... BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ LTD. ŞTİ.

Web adresi : http://www.gislab.co MEKANSAL VERİLER İLE ÜRETİLECEK TÜM ÇÖZÜMLER İÇİN... BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ LTD. ŞTİ. MEKANSAL VERİLER İLE ÜRETİLECEK TÜM ÇÖZÜMLER İÇİN... BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ LTD. ŞTİ. Misyonumuz coğrafi bilgilerin elde edilmesinden yönetimine kadar olan tüm süreçlerde son teknolojiyi kullanarak geliştirme

Detaylı

Coğrafi Bilgilerin Harita Servisleri ile Paylaşımına Yönelik Uygulama Örnekleri

Coğrafi Bilgilerin Harita Servisleri ile Paylaşımına Yönelik Uygulama Örnekleri TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası, 15. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı, 25 28 Mart 2015, Ankara. Coğrafi Bilgilerin Harita Servisleri ile Paylaşımına Yönelik Uygulama Örnekleri Doğuş

Detaylı