AŞI SONRASI İSTENMEYEN ETKİ İZLEM SİSTEMİ DAİMİ GENELGESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AŞI SONRASI İSTENMEYEN ETKİ İZLEM SİSTEMİ DAİMİ GENELGESİ"

Transkript

1 AŞI SONRASI İSTENMEYEN ETKİ İZLEM SİSTEMİ DAİMİ GENELGESİ Bu Genelge, T.C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından tarih ve 2003/ sayı ile yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. ANKARA 2004 DAİMİ GENELGE 1

2 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sayı: B100TSH Konu: Aşı Sonrası İstenmeyen Etkiler Genelgesi GENELGE 2003/ 127 Bağışıklamanın amacı kişiyi ve toplumları aşı ile önlenebilir hastalıklara karşı korumaktır. Aşılama çalışmaları dünyada ve ülkemizde aşı ile korunabilir hastalıkları ve buna bağlı ölümleri büyük oranda önlemiştir. Aşılar oldukça güvenli maddelerdir. Aşılama sonrası görülen istenmeyen etkiler genellikle hafiftir ve ciddi istenmeyen etkiler oldukça nadirdir. Aşılama sonrası gelişen istenmeyen etki, ebeveynleri çocuklarının daha sonraki aşılarını yaptırmamaya yöneltebilmekte ve çocukların aşı ile korunabilir hastalıklara yakalanmasına, ciddi şekilde hasta olmasına ve hatta ölümüne neden olabilmektedir. Bu nedenle aşıya bağlı istenmeyen etki sürveyansı, halkın bağışıklama programına olan güveninin korunması açısından önem taşımaktadır. Aşı sonrası istenmeyen etkilerin il ve ülke düzeyinde izlenebilmesi için sağlık personelinin bilgilerindeki eksikliklerin giderilmesi ve bu konuda sağlık personelinin yönlendirilmesi amacıyla hazırlanan daimi genelge ekte gönderilmektedir. Genelgenin çoğaltılarak tüm sağlık kurum ve kuruluşlarına dağıtılması ve il düzeyinde yapılan eğitimlerde konuya dikkat çekilmesi hususunda gereğini önemle rica ederim. Eki: ASİE İzlem Sistemi Prof. Dr. Recep AKDAĞ Bakan DAĞITIM A PLANI DAİMİ GENELGE 2

3 AŞI SONRASI İSTENMEYEN ETKİ İZLEM SİSTEMİ DAİMİ GENELGESİ 1. GİRİŞ Aşı Sonrası İstenmeyen Etki (ASİE): Aşı uygulanan bir kişide, aşı sonrası ortaya çıkan, bilinen aşı yan etkisi ya da aşıya bağlı olduğu düşünülen herhangi bir istenmeyen tıbbi olaydır. Aşılamanın amacı kişiyi ve toplumları aşı ile önlenebilir hastalıklara karşı korumaktır. Bağışıklama çalışmaları dünyada ve ülkemizde aşı ile korunabilir hastalıkları ve buna bağlı ölümleri büyük oranda önlemiştir. Aşılar çok güvenilir maddelerdir. Üretim ve dağıtım aşamalarında çok sıkı kontrolden geçmektedirler. Ülkemizde kullanılan aşılar Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından önerilen ve onaylanan GMP (İyi Üretim Prosedürleri) kurallarına uygun üretilmiş ve uluslar arası referans laboratuarlarında test edilmiş olan aşılardır. Ayrıca kullanılacak aşılar teslim alınıp sahada kullanıma sunulmadan önce, Ulusal referans laboratuarlarımızda da test edilmekte ve uygun olduğu kanıtlanan aşıların kabulü yapılmaktadır. Aşılama sonrası sıklıkla hafif oldukça nadir olarak da yaşamı tehdit edecek kadar ciddi istenmeyen etkiler gözlenebilir. Ancak ciddi istenmeyen etkiler oldukça nadirdir. Sağlık personelinin büyük bir çoğunluğu meslek hayatları süresince ciddi bir istenmeyen etki ile karşılaşmayabilirler. Ancak karşılaştıkları zaman da yapmaları gerekenler konusunda yeterli eğitim ve bilgiye sahip olmalıdırlar. Unutulmamalıdır ki hemen her durumda bebek/çocuğun aşı ile korunabilir hastalıklara yakalanma ve bu hastalığa bağlı nedenlerle ölme ya da sakat kalma olasılığı, aşılama ile oluşabilecek istenmeyen etkilerin görülme olasılığı ile karşılaştırılamayacak kadar fazladır. Bununla birlikte aşılama sonrası gelişen istenmeyen etkiler, ebeveynleri çocuklarının daha sonraki aşılarını yaptırmamaya yöneltebilmekte ve eksik aşılı çocukların aşı ile korunabilir hastalıklara yakalanmasına, ciddi şekilde hasta olmasına ve hatta ölümüne neden olabilmektedir. Bu nedenle aşıya bağlı istenmeyen etki izleme sistemi halkın bağışıklama programına olan güveninin korunması açısından da önem taşımaktadır. DAİMİ GENELGE 3

4 Aşılama oranlarının, aşının kabul edilirliğinin ve hizmet kalitesinin artırılması için istenmeyen etki izleme sistemi bağışıklama programlarının vazgeçilmez bir parçası olmalıdır. Bazı vakalarda istenmeyen etkiler aşının kendisine, bazılarında ise aşının uygulanması sırasındaki hatalara bağlı olabileceği gibi, aşı ya da uygulama ile ilgisiz de olabilir. Bu nedenle ASİE ler beş grupta toplanabilir: A. Aşı yan etkisi B. Aşının üretim, dağıtım ve uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek hatalar C. Rastlantısal D. Bilinmeyen E. Enjeksiyon Reaksiyonu A. AŞI YAN ETKİSİ Aşılar yıllardır bulaşıcı hastalıkları önlemek için kullanılmakta ve çok güvenilir oldukları bilinmektedir. Aşının kendi özelliklerine ve bileşenlerine bağlı olarak ortaya çıkan yan etkiler genellikle hafiftir. Ciddi yan etkiler ise oldukça nadir görülmektedir. Aşı yan etkileri Tablo 1 ve Tablo 2 de özetlenmiştir. Tablo 1. Sık Görülen, Hafif Yan Etkiler Aşı Lokal reaksiyon a (ağrı, şişlik, kızarıklık) 38 o C yi geçen ateş b Huzursuzluk, kırgınlık ve sistemik belirtiler c BCG % DBT ( Boğmaca bileşenine bağlı) %50 ye varan %50 ye varan %50 ye varan TT/Td ~ %10* ~ %10 ~ %25 OPV - <%1 < %1** Hepatit-B Erişkinde %15, - %1-6 çocukta % 5 Kızamık %10 %5-15 %5 döküntü a Aşı yerine soğuk uygulama, parasetamol b Ekstra sıvı verme, ılık pansuman uygulama, parasetamol c Ekstra sıvı verme, parasetamol *Lokal reaksiyonlar rapel dozlarda %50-85 e kadar çıkabilir. ** Sistemik belirtiler ishal, başağrısı ve/veya kas ağrısı şeklinde olabilir. DAİMİ GENELGE 4

5 Tablo 2. Nadir Görülen, Ciddi Yan Etkiler Aşı Reaksiyon Ortaya çıkış süresi 1 milyon dozda görülme sıklığı BCG - Süpüratif lenfadenit - 2 hafta -6 ay BCG Osteiti ay Yaygın BCG enfeksiyonu ay - 2 DBT ( Boğmaca bileşenine bağlı) - 3 saatten fazla süren çığlık tarzında durdurulamayan ağlama - Konvülsiyon (nöbet geçirme) - Hipotonik hiporesponsif atak - Anaflaksi/şok - Ensefalopati - Ensefalit saat saat saat saat saat gün TT/ Td - Brakial nevrit - Anaflaksi - Steril apse OPV - Aşıya bağlı paralitik poliomyelit ( risk ilk dozda, erişkinlerde ve immün yetmezliği olanlarda daha yüksektir) Hepatit-B - Anaflaksi - Guillain-Barré Sendromu Kızamık - Febril konvülsiyon - Trombositopeni - Anaflaksi - Ensefalopati/Ensefalit gün saat hafta gün (temaslılarda 4-75 gün) saat hafta gün hafta saat gün (ilk doz) (sonraki dozlarda) (temaslılarda) B. AŞININ ÜRETİM, DAĞITIM VE UYGULANMASI SIRASINDA ORTAYA ÇIKABİLECEK HATALAR Aşıların üretimi, dağıtımı ya da uygulanması sırasında yapılan hatalara bağlı olarak ortaya çıkan istenmeyen etkiler bu grupta toplanmaktadır. Bu gruptaki etkiler gerçek yan etkilerden biraz daha sık görülmeleri ve önlenebilir olmaları açısından önem taşımaktadır. Bu tip etkiler genelde aşı uygulayan kişi, aşı uygulanan sağlık kuruluşunda aşının saklanması veya uygun olarak hazırlanmamış ya da kontamine olmuş tek bir flakona bağlı olarak görülür ve kümelenme gösterebilir. Birden çok flakonun etkilendiği durumlar da söz konusu olabilir (örn: taşıma sırasında donmaya maruz kalmış aşılar nedeniyle lokal reaksiyonlarda artış). DAİMİ GENELGE 5

6 Tablo 3. Sık Görülen Hatalar ve Neden oldukları ASİE ler Program hatası Steril olmayan enjeksiyon: Steril olmayan enjektör ya da enjektör iğnesi Kontamine aşı ya da sulandırıcı Aşının imha edilmesi istenen süreden fazla kullanılması Aşının yanlış hazırlanması Sulandırıldıktan sonra yeterince çalkalanmaması Yanlış sulandırıcı kullanılması Aşı ya da sulandırıcının yerine başka madde (ilaç) kullanılması Kontrendikasyonlara dikkat edilmemesi ASİE Enfeksiyon (örn: enjeksiyon yerinde lokal süpürasyon, apse, sellülit, sistemik enfeksiyon, sepsis, toksik şok sendromu, kan yoluyla bulaşan virüslerin bulaşması) Lokal reaksiyon veya apse Kullanılan maddenin (ilacın) etkisi Önlenebilir ciddi hastalık En sık görülen uygulama hatası steril olmayan enjeksiyonun neden olduğu enfeksiyondur. Enfeksiyon lokal olarak (örn: süpürasyon, apse) ortaya çıkabileceği gibi, sistemik hastalığa (örn: sepsis, toksik şok sendromu) da neden olabilir. Bazı program hatalarına bağlı istenmeyen etkiler Tablo 3 te özetlenmiştir. Bazen üretim, dağıtım ve uygulama hatalarına bağlı olarak ortaya çıkan belirtiler muhtemel nedeni belirlemeye yardımcı olabilir. Örneğin, kontamine (genellikle Staphylococcus aureus ile) bir aşı uygulanmış olan bebek/çocuk birkaç saat içinde hastalanabilir ve lokal hassasiyet, doku infiltrasyonu, kusma, ishal, siyanoz ve yüksek ateş görülebilir. Eğer aşı flakonuna ulaşılabilirse flakonun bakteriyolojik olarak test edilmesi enfeksiyon kaynağını belirler ve program uygulama hatasına bağlı ASİE olduğunu kesinleştirebilir. Saptanan ASİE vakalarının pek çoğu dağıtım ve/veya uygulama hatası nedeniyle ortaya çıkabileceğinden ve genellikle önlenebilir olduğundan veri analizinde ilk aşama aşının depolanması, dağıtımı, sağlık kuruluşunda saklanması, hazırlanması ve uygulanması sırasında hata olup olmadığının araştırılmasıdır. DAİMİ GENELGE 6

7 Bu nedenle ASİE nin muhtemel nedeni olarak aşağıda sıralanan potansiyel nedenlerin araştırılması faydalı olacaktır. Bir seferde gerekli dozdan fazla uygulama Yanlış aşı uygulama Yanlış yere (gluteal vb.) ya da yanlış teknikle (IM, subkutan vb)aşı uygulama Steril olmayan enjektör ve iğne kullanma Yanlış sulandırıcı kullanma Yanlış miktarda sulandırıcı kullanma Aşıyı yanlış hazırlama Aşı ya da sulandırıcı yerine farklı madde (ilaç) kullanma Kontamine aşı ya da sulandırıcı kullanma Aşıyı yanlış depolama, yanlış taşıma Kontrendikasyonları dikkate almama Bu tip hataların önlenmesi için: 1. Aşılar üretici firmanın sağladığı sulandırıcılarla hazırlanmalıdır. 2. Aşılar GBP genelgesinde belirtilen kullanım sürelerinin sonunda imha edilmelidir BCG aşısı sulandırıldıktan 8 saat sonra, Kızamık aşısı sulandırıldıktan 4 saat sonra, Polio aşısı, aşı flakon ısı izlemcisi kullanılamaz duruma gelince, DBT, Td, TT, Hepatit B aşılarının birbirini izleyen 3 aşı seansı sonunda (bu süre 1 ayı geçmemelidir) imha edilmelidir. 3. Kontrendikasyon sorgulaması mutlaka yapılmalıdır. 4. Aşının konulduğu buzdolabına başka ilaç veya madde konmamalıdır. 5. Aşı uygulanmasında görev alan personel eğitilmeli ve denetlenmelidir. 6. ASİE ye neden olan program hatasını bulmaya yönelik olarak dikkatli bir epidemiyolojik araştırma yapılmalı ve hata düzeltilmelidir. DAİMİ GENELGE 7

8 C. RASTLANTISAL Genelde aşı sonrası ortaya çıkan tüm istenmeyen tıbbi olayların aşıya ya da program hatasına bağlı olduğu düşünülse de bu olayların bir kısmı tamamen rastlantısal olabilir. Aşıdan sonra ortaya çıkan ancak aşılama ile hiçbir ilgisi olmayan tıbbi olaylar bu grupta yer almaktadır. Aşılama sonrası görülen bir tıbbi olay aşı yan etkisi olabileceği gibi rastlantısal olarak ortaya çıkan başka bir nedene de bağlı olabilir Ancak bu durum genellikle aşıya atfedilir ve yanlış olarak aşı suçlanabilir.bu olayların özellikle fazla sayıda kişinin aşılandığı kampanyalarda ortaya çıkma ihtimali yüksektir. Rastlantısal olayların ve hatta ölümlerin ne kadar görüleceği aşılanacak kişi sayısı, yaş grubu ve bu olayların söz konusu toplumda normalde görülme sıklığı ile tahmin edilebilir. Bu tip durumlar ile karşılaşıldığında aile ile mutlaka görüşülmeli ve sözü edilen durumun aşı uygulanması ile bir ilgisi olmadığı anlatılmalıdır. Mevcut imkanlarla vaka tedavi edilmeli, gerekli ise hasta sevk edilmelidir. D. BİLİNMEYEN Aşı uygulanmasından sonra ortaya çıkan, aile ya da hekim tarafından aşıya bağlı olabileceği düşünülen, aşı dışında başka bir nedenin gösterilemediği, bilinen aşı yan etkisi ya da program hatası olmayan ciddi hastalanma, ölüm ya da kümelenme gösteren durumlardır. Kümelenme; görülme zamanı, aşı uygulanan birim veya ikamet yeri açısından benzer özellikler gösteren veya aynı aşının uygulandığı iki ya da daha fazla kişide aynı bildirimi zorunlu ASİE nin ortaya çıkmasıdır. Bu gibi durumlar ASİE Danışma Kurulu nda incelendikten sonra nedene göre sınıflandırılır. E. ENJEKSİYON REAKSİYONU Kişiler ya da gruplar aşı ya da içeriği ile ilgisiz olarak sadece enjeksiyona karşı reaksiyon gösterebilirler. Bayılma, beş yaş üzeri grupta sık görülebilir. Bayılan kişiyi sırtüstü yatırıp ayaklarını yukarı kaldırmak yeterlidir ve genellikle bunun dışında bir tedavi gerektirmez. Enjeksiyon nedenli anksiyeteye bağlı hiperventilasyon; baş dönmesi, kulak çınlaması, ağız çevresinde ya da ellerde titreme gibi spesifik semptomlar ortaya çıkabilir. Çok nadir olarak konvülsiyon da görülebilir. DAİMİ GENELGE 8

9 Tüm bu etkiler aşıya değil enjeksiyona bağlıdır. Bazı durumlarda (özellikle okul aşılamalarında) bayılan bir kişinin görüntüsü toplu histeri ye neden olabilir. Aşılama hakkında açık ve anlaşılır bir bilgilendirme ve sakin ve güvenli bir uygulama anksiyeteyi, dolayısıyla da bu tip olayların görülme ihtimalini azaltacaktır. 2. AŞI SONRASI İSTENMEYEN ETKİ İZLEME SİSTEMİNİN AMAÇLARI 1. Meydana gelen istenmeyen olguları düzenli olarak izlemek, analiz etmek ve yorumlamak yolu ile aşılama programının iyileştirilmesini sağlamak, 2. Ciddi istenmeyen etkiler görüldüğünde bunların aşıya bağlı olup olmadığını ortaya koymak, 3. Program hatalarından meydana gelen sorunlara müdahale etmek, 4. Aşıya bağlı istenmeyen etkilerde beklenenin üzerinde bir yükseliş görülürse müdahale etmek, 5. Müdahaleler ve uygun iletişim ile halkın aşılama programına güvenini sağlamaktır. 3. AŞI SONRASI İSTENMEYEN ETKİLERİN SAPTANMASI ASİE Bildirim Sistemi Şeması Ek 1 de gösterilmiştir. 1. Aşılama çalışmalarında görev alan sağlık personeli, 2. Hastaneler, sağlık merkezleri veya özel kuruluşlardaki sağlık çalışanları, klinisyenler, 3. Aileler ve toplumun diğer üyeleri tarafından ASİE bildirimi yapılabilir. Aile veya hekim dışı sağlık personelinin ASİE den şüphelendiği durumlarda değerlendirme hekim tarafından yapılır. Hekim dışı personel bu tip bir vaka ile karşılaştığında birlikte çalıştığı hekime haber verir ve vaka birlikte değerlendirilir. Tüm sağlık çalışanları ASİE leri tanıyabilecek şekilde vaka tanımlarını ve ne yapılması gerektiğini bilmelidir. Mevcut tabloya neden olan ve altta yatabilecek diğer nedenler araştırılmalıdır. Aşı yapan personel, aileler ve toplumun diğer üyelerini aşılama sonrası ne tür reaksiyonlar görülebileceği ve hangi durumlarda bebek/çocuklarını bir sağlık kuruluşuna getirmeleri gerektiği konularında bilgilendirmelidir. Bu bilgiler kişilerin huzursuzluğunu azaltacak ve daha ciddi problemlerin tanınmasına yardımcı olacaktır. 3.1 ASIE İzleme Sistemi ne dahil olmayan istenmeyen etkiler: Bu tip ASİE lerin bildirimi yapılmayacaktır. a. Hafif İstenmeyen etkiler: Sağlık personeli hafif ateş, enjeksiyon yerinde hafif kızarıklık, ağrı gibi ASİE lerle karşılaştığında aileyi rahatlatmalı, semptomatik tedavi DAİMİ GENELGE 9

10 önerilerinde (enjeksiyon yerine soğuk uygulama, hafif ateş ve/veya ağrı varlığında parasetamol türevi ağrı kesici-ateş düşürücü) bulunmalıdır. Bu etkilerin bildirimi sistemin gereksiz yüklenmesine neden olabileceğinden bildirimi yapılmayacaktır. b. Enjeksiyon Reaksiyonu: Bu gruptaki istenmeyen etkiler aşıya değil enjeksiyona bağlıdır. Tedavisi de oldukça basittir. Bu gibi durumların bildirimi yapılmayacaktır. 3.2 ASIE İzleme Sistemi ne dahil olan istenmeyen etkiler ASİE İzleme Sistemi ne dahil olan ve bildirimi yapılacak olan ASİE ler Tablo 4 te gösterilmiştir. Tablo 4: İzleme Sistemine Dahil Olan ASİE ler 1. Lokal Reaksiyonlar Enjeksiyon yerinde abse Lenfadenit (Süpüratif lenfadenit dahil) Ciddi Lokal Reaksiyon 2. Sinir Sistemi ile İlgili İstenmeyen Etkiler Akut paralizi Ensefalopati Ensefalit Konvülsiyon Gullain-Barré Sendromu 3. Diğer İstenmeyen Etkiler Akut allerjik reaksiyonlar Anaflaksi Yaygın BCG enfeksiyonu BCG Osteiti Hipotansif-hiporesponsif atak Sepsis Toksik Şok Sendromu Trombositopeni Brakial Nevrit 4. Bilinmeyen (Acil Durumlar) Bu kapsamdaki tüm istenmeyen etkiler aşı uygulandıktan sonraki uygun dönemde ortaya çıkmışsa bildirilmelidir. Vaka tanımları Ek 2 de sunulmuştur. DAİMİ GENELGE 10

11 4. AŞI SONRASI İSTENMEYEN ETKİLERİN BİLDİRİMİ Hekim değerlendirdiği ve ASIE İzleme Sistemi ne dahil olan her ASİE vakası için bir ASİE İnceleme ve Bildirim Formu (Ek 3) dolduracak ve 24 saat içinde İl ASİE İzlem Sorumlusuna haber verip formun bir kopyasını iletecektir. Hekim bu sırada hastanın tedavisine başlayacak, gerekli durumlarda sevk edecek ve aile ile görüşecektir. Aile ile görüşmede form için gerekli bilgileri alacak ve aileyi bilgilendirecektir. Aileler ve toplumla iletişim ASİE İzlem Sisteminin önemli ve vazgeçilmez bir parçasıdır. Tüm sağlık personeli ASİE ile karşılaştığında aile ile iletişim kurmalı, oluşabilecek söylentilerin engellenebilmesi için aileyi bilgilendirmeli ve bebek/çocuk için gerekli tedaviyi başlatmalıdır. Bildirimi yapan hekim formda kendisi ile ilgili olan ve bilgisine ulaşabildiği bölümleri dolduracak, eksik olan kısımların tamamlanması ve vakanın sahadaki incelemesinin yapılabilmesi için 24 saat içinde İl ASİE İzlem Sorumlusu ile iletişime geçecektir. 5. ASİE İLE KARŞILAŞAN SAĞLIK PERSONELİNİN YAPACAKLARI Aile veya hekim dışı sağlık personelinin ASİE den şüphelendiği durumlarda değerlendirme hekim tarafından yapılır. Hekim dışı personel bu tip bir vaka ile karşılaştığında birlikte çalıştığı hekime haber verir ve vaka birlikte değerlendirilir. ASİE ile karşılaşan sağlık personelinin yapacakları Ek 4 te gösterilmiştir. Bildirim kapsamına girmeyen durumlarda yapılacaklar: 1. Aileyi bilgilendir 2. Hastayı rahatlatmak için tedavi önerilerinde bulun (enjeksiyon yerine soğuk uygulama, ateş varsa ılık pansuman, ateş ve ağrının hafifletilmesi için parasetamol türevi ağrı kesici-ateş düşürücü kullanımı) Bildirimi Gereken bir ASİE ile karşılaşıldığında yapılacaklar: 1. Aileyi bilgilendir 2. Hastanın tedavisini başlat 3. Gerekli ise sevk et 4. ASİE Vaka İnceleme ve Bildirim Formu nu doldur 5. İl ASİE İzlem Sistemi sorumlusuna 24 saat içinde haber ver ve formu gönder. DAİMİ GENELGE 11

12 Bazı durumlarda ASİE nin kendisi, nedeni hakkında karar verilmesini sağlayacak kadar belirgindir. Bu gibi durumlarda: A. Aşının bilinen bir yan etkisi ise: 1. Aileyi bilgilendir, kaygılarını gider 2. Hastanın tedavisini başlat 3. Gerekli ise sevk et 4. ASİE İnceleme ve Bildirim Formunu doldur 5. İl ASİE İzlem Sistemi sorumlusuna 24 saat içinde haber ver ve formu gönder. B) Program hatasına bağlı olduğu düşünülüyorsa: Hekim aşı uygulanan bir birimde görevli ve bu vakaya o birimde aşı uygulanmış ise: 1. Hastanın tedavisini başlat 2. Gerekli ise sevk et 3. Aileyi bilgilendir, kaygılarını gider 4. ASİE İnceleme ve Bildirim Formunu doldur 5. İl ASİE İzlem Sistemi sorumlusuna 24 saat içinde haber ver ve formu gönder 6. Muhtemel nedeni saptamak için araştırma yap 7. Saptanan hataların düzeltilmesi için gerekli önlemleri al 8. Program hataları konusunda personel eğitimi yap Hekim aşının uygulandığı birim dışında bir sağlık kurumunda görevli ya da bu vakaya başka bir kurumda aşı uygulanmış ise: 1. Hastanın tedavisini başlat 2. Gerekli ise sevk et 3. Aileyi bilgilendir, kaygılarını gider 4. ASİE İnceleme ve Bildirim Formunu doldur. 5. Formdaki eksik bilgilerin tamamlanması ve program hatasının giderilmesine yönelik önlem alınabilmesi için İl ASİE İzlem Sistemi sorumlusu ile 24 saat içinde iletişim kur ve formu gönder. C) Rastlantısal olduğu düşünülüyorsa: 1. Hastanın tanısını koy 2. Hastanın tedavisini başlat DAİMİ GENELGE 12

13 3. Gerekli ise sevk et 4. Aileyi bilgilendir, kaygılarını gider D) Acil Durumlar Aşı uygulanmasından sonra ortaya çıkan, aile ya da hekim tarafından aşıya bağlı olabileceği düşünülen, aşı dışında başka bir nedenin gösterilemediği, aşı yan etkisi ya da program hatası olmayan durumlar bu kapsamda incelenir. Hastaneye yatırılmasını gerektirecek ciddi derecede hastalık, Nedeni belirlenemeyen ve aile ya da sağlık personeli tarafından aşıya bağlı olabileceği düşünülen ölümler Kümelenme gösteren durumlar. (Bkz. Sayfa 5) Toplumda ciddi kaygı ya da olumsuz propoganda nedeni olan ASİE ler Acil durumlar ile karşılaşıldığında; 1. Hastanın tedavisini başlat, gerekli ise sevk et 2. Vakit kaybetmeden mümkün olan en kısa sürede İl ASİE İzlem Sorumlusu na haber ver 3. ASİE İnceleme ve Bildirim Formu nu doldur ve gönder 4. Aileye durumun araştırılacağını açıkla 6. İL ASİE İZLEM SORUMLUSUNUN GÖREVLERİ İl Sağlık Müdürlüğü nde Bulaşıcı Hastalıklar Şube Müdürü, İl ASİE İzlem Sorumlusudur. Ancak gerekli durumlarda başka bir hekim de görevlendirilebilir. İl ASİE İzlem Sorumlusu: 1. Hekimler tarafından bildirilen vakaların inceleme ve bildirim formundaki eksik kısımların tamamlanmasını sağlar. 2. Acil durumlarda vakit kaybetmeden Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile temasa geçer ve birlikte durum değerlendirmesi yaparak duruma uygun tedbirleri alır. 3.Kendine ulaşan formlardan bir örnek ilde kalacak şekilde bir örneğini Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü ne gönderir. DAİMİ GENELGE 13

14 4. Acil durum bildirildiğinde vakit kaybetmeden araştırma başlatır, rapor hazırlar (Ek 5). Bu raporlar tamamlandığında Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü ne gönderir. 5. Toplumda ciddi kaygı ya da olumsuz propoganda nedeni olan ASİE leri araştırır (Ek 5). Aileyi ve toplumu bilgilendirir. ASİE inceleme ve araştırması sırasında İl ASİE İzlem Sorumlusu ilinde konu ile ilgili olan uzmanlardan teknik destek alır. 6. Görülen ASİE leri Vaka İnceleme Bilgi Formu na kaydederek analizini yapar ve incelemeyi sonuçlandırır. (Sonuçlandırılamayan durumlarda ASİE Danışma Kurulu nda incelenmek üzere vakaya ait bilgileri toplar) Vaka İnceleme Bilgi Formu(Ek 6): Haftalık olarak hazırlanan, ASİE saptanan ve incelenen vakaların yıllık kümülatif listesidir. Her vaka için bir sıra olmak üzere inceleme formundaki vakaya ait bilgiler ve vakaya konan son tanı işlenir. Bu bilgiler, kümelenmelerin ve daha ileri düzeyde araştırma ve izleme gerektiren durumların fark edilmesi ve izlenmesi için kullanılır. Bilgi Formunda sonuçlandırılan ve saptanan en son tanılar yazılır, inceleme sonucu rastlantısal olduğu anlaşılan olaylar için ASİE Değil (İlgisiz) kodu kullanılmalıdır. 7. Vaka İnceleme Bilgi Formunu kullanarak Vaka Özet Bilgi Bildirim Formu (Ek 7) nu doldurur ve Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Bulaşıcı ve Salgın Hastalıklar Kontrol Dairesi ne ne aylık olarak gönderir. 8. Eğitim yapar Özellikle sahada çalışan sağlık personelini: ASIE ye standart vaka tanımlarını kullanarak tanı koyabilecek, Hafif ve ciddi istenmeyen etkileri ayırabilecek, Hafif ASİE leri tedavi edebilecek, ASIE saptandığında duruma uygun aktiviteyi gerçekleştirecek, Anne-baba ve halkın ASIE leri bildirmelerini sağlayacak şekilde bilgilendirebilecek, düzeyde eğitir. 9. Denetim yapar Aşı uygulamalarını ve ASİE izleme sistemi aktivitelerini denetler. Sağlık kuruluşlarını ziyaret eder ve ziyaretleri sırasında hasta kayıtlarından tüm vakaların bildirilip DAİMİ GENELGE 14

15 bildirilmediğini araştırır, aşı uygulamalarını gözler ve yanlış uygulamaların olup olmadığını izler. 10. Geri bildirim yapar Sağlık personeline ASİE İzlem Sistemi, saptanan ASİE ler ve vaka araştırma sonuçları hakkında geribildirimde bulunur. 11. Saptanan problemleri giderir Soğuk zincir, aşının saklanması, uygun olmayan ya da eksik malzeme nedeni ile oluşmuş bir ASİE varlığında lojistiğin iyileştirilmesi fayda sağlayacaktır. Soğuk zincirin gözden geçirilmesi, aşı, aşı sulandırıcısı, enjektör, aşı nakil kabı, buz aküsü, termometre, donma göstergesi gibi eksiklikler giderilir. Bilgi eksiklikleri giderilir, uygulama hataları düzeltilir, konuya dikkat çekilir. Hata belirlendi ise eğitim bu hatanın giderilmesine odaklanır. ASİE tespit edilen bölgelerde denetim güçlendirilmelidir. Denetimciler özellikle kümelenme olan bölgelerde hatanın kaynağını bulabilmek için harekete geçer. 7. MERKEZ EKİP TARAFINDAN YAPILACAKLAR Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Bulaşıcı Hastalıklar Dairesi merkezi düzeyde ASİE İzlem Sisteminden sorumludur. Merkez ekip değerlendirme yaparken: 1. Gönderilen ASİE vaka inceleme ve bildirim formlarının kayıtlarını tutar. 2. Sistemin işlerliğini zamanında, tam ve doğru bildirim yönünden inceler. 3. Araştırma raporlarını inceler. ASİE saptanması ile vaka araştırmasının başlatılması arasında geçen süreyi, alınan önlemlerin uygunluğunu denetler. 4. Acil olarak bildirimi gereken durumların zamanında bildirimini denetler. 5.Program hatalarının önlenmesi için uygun önlem alınma durumunu denetler. 6.Değerlendirme ve sınıflamanın yapılamadığı durumlar ve acil durumlarda vakayı ASİE Danışma Kurulu na sunar ve vakanın sınıflanmasını sağlar. 7.Yılda bir kez geri bildirim yapar. Bu geri bildirimde hem il hem de ülke düzeyinde: Yıllık saptanan ASİE sayısı ASİE lerin dağılımı, ASİE saptanması ile vaka araştırmasının başlatılması arasında geçen süre, ASİE lerin antijene göre dağılımı, ASİE lerin nedenlerine göre dağılımı: program hatası, aşıya bağlı, rastlantısal, bilinmeyen ) DAİMİ GENELGE 15

16 Ciddi ASİE lerin dağılımı, Alışılmadık/beklenmedik durumlar hakkında hazırlanan bir geribildirim yapar. 8. Gerekli durumlarda İl Sağlık Müdürlüklerine destek verir. 9. Bakanlık içindeki ilgili kuruluşlar (RSHMB ve diğer)ve Uluslar arası kuruluşlar ile iletişimi sağlar. AŞI SONRASI İSTENMEYEN ETKİ DANIŞMA KURULU ASİE Danışma Kurulu, ASİE leri inceleyerek nedenlerinin saptanması ve nihai kararın verilerek vaka sınıflandırmasının yapılması amacıyla konunun uzmanlarından kurulmuştur. ASİE Danışma Kurulu; pediatristler, epidemiyolog/ halk sağlığı uzmanları, erişkin ve çocuk enfeksiyon hastalıkları uzmanları, immünologlar, virologlar, mikrobiyoloji uzmanları, çocuk nöroloji uzmanları, sosyal pediatri uzmanları, allerji uzmanları, patoloji uzmanları ve TSH Genel Müdürlüğü nden konu ile ilgili personelden oluşur. Danışma Kurulu yılda dört kez ve toplanmalarını gerektirecek acil durumların varlığında toplanır. Vaka inceleme formları, araştırma raporları, hastane kayıtları (hasta dosyası), epikriz, mevcut laboratuar verilerini değerlendirerek son tanıyı koyar. Kurulun gerekli gördüğü durumlarda ilden ileri araştırma ve yardımcı testlerin yapılması istenebilir. Kurul da incelenen vakalar aşağıdaki tabloya göre sınıflandırılır. DAİMİ GENELGE 16

17 Tablo 5. Bağışıklama Danışma Kurulu nca Yapılacak olan Vaka Sınıflaması Vaka Sınıflaması Kesin /Kuvvetle Olası Olası Zayıf Olası Uyumlu değil ASİE Değil (İlgisiz) Sınıflandırılamayan Aşının uygulanmasından uygun süre sonra ortaya çıkan ve hastalık, ilaç ya da diğer madde kullanımının olmadığı ASİE Aşının uygulanmasından uygun süre sonra ortaya çıkan ve ilaç ya da diğer madde kullanımı ile açıklanamayan ASİE Aşının uygulanmasından uygun süre sonra ortaya çıkan ancak aynı zamanda diğer hastalık veya ilaç/madde kullanımı ile de ortaya çıkabilecek ASİE Aşı uygulanması ile hastalığın başlangıcı arasındaki zaman ilişkisi nedenselliği düşündürmeyen, ancak altta yatan hastalık, ilaç kullanımı vs. ile de açıklanmayan durumlar Aşı uygulanmasından sonra uygun zamanda ortaya çıkmamış ve altta yatan hastalık veya ilaç kullanımı ile açıklanabilen durumlar Nedenin değerlendirilebilmesi ve belirlenebilmesine yeterli olacak düzeyde bilgiye ulaşılamayan durumlar Ekler 1. Aşı Sonrası İstenmeyen Etki Bildirim Sistemi 2. Vaka Tanımları 3. Aşı Sonrası İstenmeyen Etki Bildirim ve İnceleme Formu 4. Sağlık Personelinin ASİE İle Karşılaştığında Yapması Gerekenler 5. Vaka Araştırması 6. ASİE Vaka İnceleme Bilgi Formu 7. ASİE Vaka Özet Bilgi Bildirim Formu DAİMİ GENELGE 17

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU BALIKESİR İLİ KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ ADVERS ETKİ

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU BALIKESİR İLİ KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ ADVERS ETKİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU BALIKESİR İLİ KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ ADVERS ETKİ 2013 İÇERİK-1 Advers Etki Nedir? Ciddi Advers Etki Nedir? Ciddi Advers Etkiye

Detaylı

AŞI YAN ETKİLERİ VE YÖNETİMİ. Prof. Dr. Firdevs Aktaş Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

AŞI YAN ETKİLERİ VE YÖNETİMİ. Prof. Dr. Firdevs Aktaş Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı AŞI YAN ETKİLERİ VE YÖNETİMİ Prof. Dr. Firdevs Aktaş Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Dünyada ve ülkemizde aşı yan etki izleme sistemleri WHO,

Detaylı

AŞI YAN ETKİLERİ VE YÖNETİMİ. Prof. Dr. Firdevs Aktaş

AŞI YAN ETKİLERİ VE YÖNETİMİ. Prof. Dr. Firdevs Aktaş AŞI YAN ETKİLERİ VE YÖNETİMİ Prof. Dr. Firdevs Aktaş Dünyada ve ülkemizde aşı yan etki izleme sistemleri WHO, Adverse events following immunization (AEFI) CDC,Vaccine Advers Event Raporting System (VAERS)

Detaylı

ULUSAL AŞI PROGRAMI. T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Dr. Mehmet Ali TORUNOĞLU

ULUSAL AŞI PROGRAMI. T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Dr. Mehmet Ali TORUNOĞLU ULUSAL AŞI PROGRAMI Dr. Mehmet Ali TORUNOĞLU Bulaşıcı Hastalık Kontrol Programları Başkan Yardımcısı 18.Pratisyen Hekimlik Kongresi Antalya, 2013 1 Bağışıklama Sisteminin Bileşenleri Aşı sağlanması, kalite

Detaylı

Kritik hastalıklardan korunma: Aşılar ve yan etkileri

Kritik hastalıklardan korunma: Aşılar ve yan etkileri Kritik hastalıklardan korunma: Aşılar ve yan etkileri Prof. Dr. Gülbin Gökçay İstanbul Üniversitesi Çocuk Sağlığı Enstitüsü İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Sunum Planı

Detaylı

Soğuk Zincir, Enjeksiyon Güvenliği ve Aşı Sonrası İstenmeyen Etkiler

Soğuk Zincir, Enjeksiyon Güvenliği ve Aşı Sonrası İstenmeyen Etkiler Soğuk Zincir, Enjeksiyon Güvenliği ve Aşı Sonrası İstenmeyen Etkiler Dr. Hamza ÖZDEMİR Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Ankara, Ekim 2009 hamza.ozdemir@saglik.gov.tr Aşılar Protein, lipid, karbohidrat

Detaylı

Çocukluk Çağı Aşılamaları. Doç. Dr. Güldane Koturoğlu

Çocukluk Çağı Aşılamaları. Doç. Dr. Güldane Koturoğlu Çocukluk Çağı Aşılamaları Doç. Dr. Güldane Koturoğlu Rutin Aşı Takvimi-2012 ÖNERİLEN RUTİN AŞI PROGRAMI-2012 Ulusal aşı programı DOĞUM 1. AYIN SONU 2. AYIN SONU 4. AYIN SONU 6. AYIN SONU HEPATİT B 1. Doz

Detaylı

T.C. SA LIK BAKANLI I Temel Sa k Hizmetleri Genel Müdürlü ü. Say : B100TSH 011 0000-11750 Konu: A Sonras stenmeyen Etkiler Genelgesi 11.04.

T.C. SA LIK BAKANLI I Temel Sa k Hizmetleri Genel Müdürlü ü. Say : B100TSH 011 0000-11750 Konu: A Sonras stenmeyen Etkiler Genelgesi 11.04. T.C. SA LIK BAKANLI I Temel Sa k Hizmetleri Genel Müdürlü ü Say : B100TSH 011 0000-11750 Konu: A Sonras stenmeyen Etkiler Genelgesi 11.04.2008 GENELGE 2008/27 Ba klaman n amac ki iler ve toplumu a ile

Detaylı

AŞI UYGULAMALARI. Dr. Sevtap GÜNEY Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Sosyal Pediatri Bilim Dalı, ANTALYA

AŞI UYGULAMALARI. Dr. Sevtap GÜNEY Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Sosyal Pediatri Bilim Dalı, ANTALYA AŞI UYGULAMALARI Dr. Sevtap GÜNEY Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Sosyal Pediatri Bilim Dalı, ANTALYA 1 HBV 0,1,6 ay BCG 2. ay KPA 2,4,6,12. ay DaBT-IPA

Detaylı

Şehnaz HATİPOĞLU Aile Hekimliği Uzmanı İzmir, 2016

Şehnaz HATİPOĞLU Aile Hekimliği Uzmanı İzmir, 2016 Şehnaz HATİPOĞLU Aile Hekimliği Uzmanı İzmir, 2016 Aşılama Birinci basamak sağlık kuruluşlarında çalışan hekim ve diğer personelin temel görevlerinden biri çocuk sağlığının korunmasıdır. Hastalıkların

Detaylı

Klinik Çalışanlarına Önerilen Sağlık Girişimleri

Klinik Çalışanlarına Önerilen Sağlık Girişimleri Klinik Çalışanlarına Önerilen Sağlık Girişimleri Sağlık kuruluşları hizmet, eğitim, araştırma faaliyetlerinin yürütüldüğü kompleks yapılardır. Bu nedenle, sağlık çalışanlarının iş yerinde karşılaştıkları

Detaylı

SOĞUK ZİNCİR GÖREVLİSİ GÖREV YETKİ VE SORUMLULUK TALİMATI

SOĞUK ZİNCİR GÖREVLİSİ GÖREV YETKİ VE SORUMLULUK TALİMATI Dok No:ACL.TL.02 Yayın Tarihi: NİSAN 2013 Rev.Tar/No: -/0 Sayfa No: 1 / 6 1.0 AMAÇ:Vitale Kadın Hastalıkları ve doğum hastanesi olarak Sağlık Müdürlüğü nden gelen aşıları soğuk zincir şartlarına uygun

Detaylı

İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları. A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E.

İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları. A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E. İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E. İletişim A. GENEL TANITIM Dönem 6, tıp eğitiminin önceki 5 yılında edinilen bilgi,

Detaylı

Türkiye de Geleceğe Dönük Planlar. Dr. Seraceddin ÇOM Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdür V.

Türkiye de Geleceğe Dönük Planlar. Dr. Seraceddin ÇOM Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdür V. Türkiye de Geleceğe Dönük Planlar Dr. Seraceddin ÇOM Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdür V. Aşı Takvimi ve Bağışıklama Danışma Kurulu (BDK) BDK 30 kadar akademisyenden oluşmakta ve yılda ortalama 4 kez

Detaylı

LOKAL ANESTEZİK MADDELERLE DERİ TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

LOKAL ANESTEZİK MADDELERLE DERİ TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ LOKAL ANESTEZİK MADDELERLE DERİ TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN... Kayıt (protokol) numarası :... Doğum tarihi (gün/ay/yıl) :... Adresi :...... Telefon numarası :... Başvuru tarihi

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 AŞILAMADA AMAÇ Aşı ile korunulabilir hastalıkları engellemek Enfeksiyon kaynaklı mortaliteyi azaltmak Enfeksiyon kaynaklı morbiditeyi azaltmak HİÇBİR AŞININ HERKES İÇİN TAMAMEN ETKİN VE GÜVENİLİR OLMASI

Detaylı

SAĞLIK ÇALIŞANLARI AŞIDAN NEDEN KORKUYOR? Firdevs Aktaş Gazi Üniversitesi Tıp fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

SAĞLIK ÇALIŞANLARI AŞIDAN NEDEN KORKUYOR? Firdevs Aktaş Gazi Üniversitesi Tıp fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı SAĞLIK ÇALIŞANLARI AŞIDAN NEDEN KORKUYOR? Firdevs Aktaş Gazi Üniversitesi Tıp fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Sağlık çalışanları kimler? Doktor ve diş hekimleri

Detaylı

Aşı Uygulamaları. Dr. Meda Kondolot Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Sağlam Çocuk Ünitesi

Aşı Uygulamaları. Dr. Meda Kondolot Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Sağlam Çocuk Ünitesi Aşı Uygulamaları Dr. Meda Kondolot Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Sağlam Çocuk Ünitesi ÇOCUKLUK ÇAĞI AŞI TAKVİMİ Doğumda 1.ayın sonu 2.ayın sonu 4.ayın sonu 6.ayın

Detaylı

Bağışıklama ve bağışıklama hizmetleri. Yrd. Doç.Dr. Yılmaz PALANCI

Bağışıklama ve bağışıklama hizmetleri. Yrd. Doç.Dr. Yılmaz PALANCI Bağışıklama ve bağışıklama hizmetleri Yrd. Doç.Dr. Yılmaz PALANCI Bağışıklama yararları Hastalanmayı Önler. Ölümleri Önler Sakatlanmayı Önler. Ucuz ve maliyet-etkilidir. Uygulanması kolaydır. Irk/ Cins

Detaylı

ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI

ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI Dr. Evren Özdemir Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Ankara 05.04.2014 Akılcı İlaç Kullanımı İçin Sorumluluk Sahibi Taraflar Hekim Eczacı Hemşire Diğer sağlık personeli

Detaylı

İLAÇ UYGULAMA PROSEDÜRÜ

İLAÇ UYGULAMA PROSEDÜRÜ Sayfa 1 / 5 1.AMAÇ: Hakkari Devlet Hastanesi nde ilaç hatalarının önlenmesi amacıyla stratejilerin belirlenmesi, ilaç kullanım sürecinin tüm safhalarında görev alan sağlık bakımı sunanların rollerinin

Detaylı

KORUYUCU AŞI İÇİN RIZA BEYANI Gardasil - Enjeksiyon için süspansiyon içeren kullanıma hazır enjektör

KORUYUCU AŞI İÇİN RIZA BEYANI Gardasil - Enjeksiyon için süspansiyon içeren kullanıma hazır enjektör KORUYUCU AŞI İÇİN RIZA BEYANI Gardasil - Enjeksiyon için süspansiyon içeren kullanıma hazır enjektör Human Papillomavirüs Aşısı [Tip 6, 11, 16, 18](Rekombinant, adsorbe) LÜTFEN AŞAĞIDAKİ SORULARI CEVAPLAYINIZ:

Detaylı

Sosyal Riski Azaltma Projesi Kapsamında Şartlı Nakit Transferi Uygulaması Tarihi:03.05.2004 Sayısı:2004/64-1838

Sosyal Riski Azaltma Projesi Kapsamında Şartlı Nakit Transferi Uygulaması Tarihi:03.05.2004 Sayısı:2004/64-1838 Sosyal Riski Azaltma Projesi Kapsamında Şartlı Nakit Transferi Uygulaması Tarihi:03.05.2004 Sayısı:2004/64-1838 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü ANKARA Sayı :

Detaylı

SAĞLIK PERSONELİNİN BULAŞICI HASTALIKLARA YÖNELİK TARAMA PROTOKOLÜ

SAĞLIK PERSONELİNİN BULAŞICI HASTALIKLARA YÖNELİK TARAMA PROTOKOLÜ SAĞLIK PERSONELİNİN BULAŞICI HASTALIKLARA YÖNELİK TARAMA PROTOKOLÜ Çalışanların hastane ortamında bulaşıcı hastalıklardan korunmasını sağlamak, bulaşıcı hastalıklara maruziyet durumunda alınması gereken

Detaylı

HAZIRLAYAN MELEK YAĞCI EĞİTİM HEMŞİRESİ

HAZIRLAYAN MELEK YAĞCI EĞİTİM HEMŞİRESİ HAZIRLAYAN MELEK YAĞCI EĞİTİM HEMŞİRESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ Tüm sağlık çalışanlarının güvenli ortamlarda ve yüksek motivasyonla çalışmalarının sağlanması için 14.05.2012 tarihinde çalışan güvenliğinin sağlanmasına

Detaylı

SAĞLIK ÇALIŞANLARI MESLEKİ RİSKİ TALİMATI

SAĞLIK ÇALIŞANLARI MESLEKİ RİSKİ TALİMATI Dok No: ENF.TL.15 Yayın tarihi: NİSAN 2013 Rev.Tar/no: -/0 Sayfa No: 1 / 6 1.0 AMAÇ:Sağlık çalışanlarının iş yerinde karşılaştıkları tehlikeler ve meslek risklerine karşı korumak. 2.0 KAPSAM:Hastanede

Detaylı

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ RİSK ANALİZİ PROSEDÜRÜ

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ RİSK ANALİZİ PROSEDÜRÜ Sayfa 1 / 6 1. AMAÇ 2. KAPSAM Nazilli Devlet Hastanesinde bölüm bazında risk değerlendirmeleri yaparak çalışanların çalıştıkları alanlardan kaynaklı risklerini belirlemek ve gerekli önlemlerin alınmasını

Detaylı

AŞI İLE ÖNLENEBİLİR HASTALIKLAR DAİRE BAŞKANLIĞI

AŞI İLE ÖNLENEBİLİR HASTALIKLAR DAİRE BAŞKANLIĞI AŞI İLE ÖNLENEBİLİR HASTALIKLAR DAİRE BAŞKANLIĞI Dr. Bekir Mutlu GÜNGÖR Soğuk Zincir Birim Sorumlusu 1 AŞI ile ÖNLENEBİLİR HASTALIKLAR DAİRESİ LOJİSTİK GBP 2 LOJİSTİK Planlama ve Tedarik Depolama ve Dağıtım

Detaylı

ALLERJİ DERİ TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

ALLERJİ DERİ TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ ALLERJİ DERİ TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN... Kayıt (protokol) numarası :... Doğum tarihi (gün/ay/yıl) :... Adresi :...... Telefon numarası :... Başvuru tarihi :.. 200 Hastalığın

Detaylı

Aşı Programları Şubesi İstanbul Halk Sağlığı Müdürlüğü

Aşı Programları Şubesi İstanbul Halk Sağlığı Müdürlüğü Aşı Programları Şubesi İstanbul Halk Sağlığı Müdürlüğü www.istanbulhalksagligi.gov.tr Aşı Uygulama Teknikleri 2 Aşı Uygulamasında Enfeksiyon Kontrolü ve Steril Teknik Aşı uygulaması yapan hemşire ve ebeler

Detaylı

Seyahat ve Aşılama Dr. Kenan Hızel

Seyahat ve Aşılama Dr. Kenan Hızel Seyahat ve Aşılama Dr. Kenan Hızel Gazi Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. Turistlerde sağlık riskleri 100 bin turistte (1 ay gelişmekte olan ülkede kalan): 50,000 sağlık problemi

Detaylı

ÇOCUK FELCİ DESTEK AŞILAMA ÇALIŞMALARI SAHA REHBERİ (1.tur 20-26 Nisan 2015 2.tur 29 Mayıs-4 Haziran 2015)

ÇOCUK FELCİ DESTEK AŞILAMA ÇALIŞMALARI SAHA REHBERİ (1.tur 20-26 Nisan 2015 2.tur 29 Mayıs-4 Haziran 2015) Ek: 5 ÇOCUK FELCİ DESTEK AŞILAMA ÇALIŞMALARI SAHA REHBERİ (1.tur 20-26 Nisan 2015 2.tur 29 Mayıs-4 Haziran 2015) Küresel Polio nun (çocuk felci) Eradikasyonu Girişimi, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Hastalık

Detaylı

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Sendromu Veno- Oklüzif Hastalık Engraftman Sendromu Hemşirelik İzlemi Vakamızda: KİT (+14)-

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2006/ 23

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2006/ 23 B100TSH0110001 Bulaşıcı Hastalıklarla Mücadele 17.02.2006 / 1808 GENELGE 2006/ 23 Ülkemizin içinde bulunduğu coğrafik yapı, alt yapı eksikliklerinden kaynaklanan problemler ve genel hijyen uygulamalarındaki

Detaylı

Hepatit B ile Yaşamak

Hepatit B ile Yaşamak Hepatit B ile Yaşamak NEDİR? Hepatit B, karaciğerin iltihaplanmasına sebep olan, kan yolu ve cinsel ilişkiyle bulaşan bir virüs hastalığıdır. Zaman içerisinde karaciğer hasarlarına ve karaciğer kanseri

Detaylı

Erişkin İmmunizasyonu. Dr. Hilal Sipahi Mayıs 2006

Erişkin İmmunizasyonu. Dr. Hilal Sipahi Mayıs 2006 Erişkin İmmunizasyonu Dr. Hilal Sipahi Mayıs 2006 Günümüzde erişkinler halen aşı ile önlenebilir hastalıklardan ölebilmekte : Aşılamanın çocuklardaki gibi erişkin bakımının bir parçası olarak algılanmıyor

Detaylı

KULLANMA TALİMATI M-VAC

KULLANMA TALİMATI M-VAC KULLANMA TALİMATI M-VAC 0.5 ml SC enjeksiyonluk çözelti için liyofilize toz içeren flakon Kızamık Aşısı Canlı, Atenüe (Dondurulmuş-Kurutulmuş) Cilt altına uygulanır. Etkin madde: Sulandırıldıktan sonra

Detaylı

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir?

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir? Suçiçeği Nedir? Su çiçeği varisella zoster adı verilen bir virüs tarafından meydana getirilen ateşli bir enfeksiyon hastalığıdır. Varisella zoster virüsü havada 1-2 saat canlı kalan ve çok hızlı çoğalan

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu aşıyı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice

KULLANMA TALİMATI. Bu aşıyı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice KULLANMA TALİMATI M-VAC 0.5 ml SC KIZAMIK AŞISI, Canlı Attenüe (Dondurulmuş-Kurutulmuş) Enjeksiyonluk Çözelti Hazırlamak İçin Liyofilize Toz İçeren Flakon Cilt altına uygulanır. Etkin madde : Kızamık Aşısı

Detaylı

KORUMA. Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD.

KORUMA. Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD. SALGINDA KONTROL VE KORUMA Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD. Salgın inceleme basamakları 1. Saha çalışması için hazırlık yapılması 2. Bir salgının varlığının ğ gösterilmesi

Detaylı

BİLGİ NOTU. AŞI HAFTASI (21 Nisan 27 Nisan 2012) TÜRKİYE ETKİNLİKLERİ

BİLGİ NOTU. AŞI HAFTASI (21 Nisan 27 Nisan 2012) TÜRKİYE ETKİNLİKLERİ BİLGİ NOTU AŞI HAFTASI (21 Nisan 27 Nisan 2012) TÜRKİYE ETKİNLİKLERİ Her Şeyin Başı Sağlık, Sağlığın Başı Aşı Aşılı Çocuk, Sağlıklı Çocuk Onu Sevin, Koruyun, Aşılayın Çocuklarınızın Eksik Aşılarını Tamamlatınız

Detaylı

AKILCI AŞI UYGULAMALARI. Prof Dr. Esin ŞENOL Uzm. Hemş. Fatma ÖZER

AKILCI AŞI UYGULAMALARI. Prof Dr. Esin ŞENOL Uzm. Hemş. Fatma ÖZER AKILCI AŞI UYGULAMALARI Prof Dr. Esin ŞENOL Uzm. Hemş. Fatma ÖZER GAZİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ERİŞKİN BAĞIŞIKLAMA MERKEZİ- (1994- ) ERİŞKİN AŞI MERKEZİ-2010 Sağlık Çalışanları Aşılaması İnfeksiyon

Detaylı

Sayı: B100TSH0110005 Konu: Polio importasyon planı genelgesi 05.07.2002 / 6191 GENELGE 2002/67

Sayı: B100TSH0110005 Konu: Polio importasyon planı genelgesi 05.07.2002 / 6191 GENELGE 2002/67 Sayı: B100TSH0110005 Konu: Polio importasyon planı genelgesi 05.07.2002 / 6191 GENELGE 2002/67 Hastalık morbidite ve mortalite hızlarını düşürmek ve salgınları kontrol etmek amacıyla, Dünya da hastalık

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü....VALİLİĞİNE ( İl Sağlık Müdürlüğü ) GENELGE 2000/144

SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü....VALİLİĞİNE ( İl Sağlık Müdürlüğü ) GENELGE 2000/144 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü ANKARA Sayı : B100TSH0110000 19.12.2000* 18679 Konu : GBP Genelgesi...VALİLİĞİNE ( İl Sağlık Müdürlüğü ) GENELGE 2000/144 Bağışıklama hizmetlerinde

Detaylı

Birinci Basamakta Hasta Çocuğa Yaklaşım

Birinci Basamakta Hasta Çocuğa Yaklaşım Birinci Basamakta Hasta Çocuğa Yaklaşım 1 Çocuk Sağlığında Eşitsizlikler (DSÖ verileri 1999) Yılda 10 milyon çocuk 5. yaşlarını kutlayamadan ölmektedir 2020 e kadar aynı Geri kalmış-gelişmekte olan ülkelerde

Detaylı

Astım tedavisinde yaygın olarak yapılan yanlışlar vardır. Bu doğru bilinen yanlışların düzeltilmesi

Astım tedavisinde yaygın olarak yapılan yanlışlar vardır. Bu doğru bilinen yanlışların düzeltilmesi Bölüm 17 Astım Tedavisinde Yapılan Yanlışlar Astım Tedavisinde Yapılan Yanlışlar Dr. Gülhan AYHAN ve Dr. Ömer AYTEN Astım tedavisinde yaygın olarak yapılan yanlışlar vardır. Bu doğru bilinen yanlışların

Detaylı

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI 1. Sorunun öneminin saptanması Pnömokonyoz ülkemizde en sık görülen mesleki akciğer hastalıklarından biri olup, önlenebilir meslek hastalıklarının başında gelmektedir.

Detaylı

KORUMA AŞISI İÇİN MUVAFAKATNAME

KORUMA AŞISI İÇİN MUVAFAKATNAME KORUMA AŞISI İÇİN MUVAFAKATNAME Boostrix Enjeksiyon için süspansiyon içeren kullanıma hazır enjektör (Difteri, tetanoz ve boğmaca (asellüler komponentleri) aşısı (adsorbe edilmiş, antijen miktarı azaltılmış)

Detaylı

MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir

MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir Grip. Korunun, koruyun. MEVSİM GRİBİ: NEDEN AŞI OLMANIZ GEREKİR Son zamanlarda sık sık mevsim gribi ve domuz gribi gibi farklı grip türlerinden söz edildiğini duymuş

Detaylı

UYGUN AĞRI KESİCİ-ROMATİZMA İLACI SEÇENEĞİ İLE İLAÇ YÜKLEME TESTİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

UYGUN AĞRI KESİCİ-ROMATİZMA İLACI SEÇENEĞİ İLE İLAÇ YÜKLEME TESTİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ UYGUN AĞRI KESİCİ-ROMATİZMA İLACI SEÇENEĞİ İLE İLAÇ YÜKLEME TESTİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN... Kayıt (protokol) numarası :... Doğum tarihi (gün/ay/yıl) :... Adresi :...... Telefon numarası

Detaylı

İmmünkompromize Konakta Aşılama Rehberi. Uzm.Dr. Ebru DİK İzmir Bozyaka E.A.H

İmmünkompromize Konakta Aşılama Rehberi. Uzm.Dr. Ebru DİK İzmir Bozyaka E.A.H İmmünkompromize Konakta Aşılama Rehberi Uzm.Dr. Ebru DİK İzmir Bozyaka E.A.H 2013 IDSA İmmünkompromize Kişilerin Aşılanması İçin Klinik Uygulama Rehberi Bu rehber, immünkompromise hastaların ve onlarla

Detaylı

Belge No: Yayın Tarihi: Güncelleme Tarihi: Güncelleme No: Sayfa No: EKÖ/YÖN 20 19.08.2009-1 1/5 GÜNCELLEME BİLGİLERİ

Belge No: Yayın Tarihi: Güncelleme Tarihi: Güncelleme No: Sayfa No: EKÖ/YÖN 20 19.08.2009-1 1/5 GÜNCELLEME BİLGİLERİ EKÖ/YÖN 20 19.08.2009-1 1/5 GÜNCELLEME BİLGİLERİ Güncelleme Tarihi Güncelleme No Açıklama - 0 - EKÖ/YÖN 20 19.08.2009-1 2/5 1. AMAÇ Bu yönergenin amacı; çalışanların iş kazası sonucu yaralanmalarında bildirimin

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 29 Nisan 2015 17. Hafta (20-26 Nisan 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 17. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

BİLGİ NOTU. AŞI HAFTASI (20 25 Nisan 2015) TÜRKİYE ETKİNLİKLERİ

BİLGİ NOTU. AŞI HAFTASI (20 25 Nisan 2015) TÜRKİYE ETKİNLİKLERİ BİLGİ NOTU AŞI HAFTASI (20 25 Nisan 2015) TÜRKİYE ETKİNLİKLERİ Sağlık Aşılıyoruz Her Şeyin Başı Sağlık, Sağlığın Başı Aşı Aşılanın, Önleyin, Korunun Çocuklarınızın Eksik Aşılarını Tamamlatınız Aşılı Çocuk,

Detaylı

HASTANE ENFEKSİYONLARI KAÇINILMAZDIR. SADECE BİR KISMI ÖNLENEBİLİR.

HASTANE ENFEKSİYONLARI KAÇINILMAZDIR. SADECE BİR KISMI ÖNLENEBİLİR. Hastalar hastaneye başvurduktan sonra gelişen ve başvuru anında inkübasyon döneminde olmayan veya hastanede gelişmesine rağmen bazen taburcu olduktan sonra ortaya çıkabilen infeksiyonlar Genellikle hastaneye

Detaylı

Uygun antibiyotik seçeneği ile ilaç yükleme testi nedir? Antibiyotiklere ve bazen de diğer ilaçlara allerji tanımlayan olgularda allerjileri olan

Uygun antibiyotik seçeneği ile ilaç yükleme testi nedir? Antibiyotiklere ve bazen de diğer ilaçlara allerji tanımlayan olgularda allerjileri olan Uygun antibiyotik seçeneği ile ilaç yükleme testi nedir? Antibiyotiklere ve bazen de diğer ilaçlara allerji tanımlayan olgularda allerjileri olan ilaç dışında- kullanabilecekleri güvenilir bir antibiyotik

Detaylı

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI HEKİM ADAYI AİLE SAĞLIĞI BİRİMİ ÇALIŞMA DOSYASI

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI HEKİM ADAYI AİLE SAĞLIĞI BİRİMİ ÇALIŞMA DOSYASI KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI HEKİM ADAYI AİLE SAĞLIĞI BİRİMİ ÇALIŞMA DOSYASI HEKİM ADAYININ Adı Soyadı : Numarası : Staj Tarihleri : Danışman Öğretim Üyesi : DANIŞMAN AİLE

Detaylı

RİSK ANALİZİ TALİMATI

RİSK ANALİZİ TALİMATI AĞRI İL AMBULANS SERVİSİ BAŞHEKİMLİĞİ RİSK ANALİZİ TALİMATI DÖK. KOD NO : AĞRI-112-YÖN-TL- 22 YAY. TRH: 31.02.2014 REV.TRH: REV.NO: SA YFA NO: 5 1. AMAÇ: Ağrı İl Ambulans Servisi Başhekimliğinde hizmet

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 8 Nisan 2015 14. Hafta (30 Mart 5 Nisan 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 14. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

Kan Kanserleri (Lösemiler)

Kan Kanserleri (Lösemiler) Lösemi Nedir? Lösemi bir kanser türüdür. Kanser, sayısı 100'den fazla olan bir hastalık grubunun ortak adıdır. Kanserde iki önemli özellik bulunur. İlk önce bedendeki bazı hücreler anormalleşir. İkinci

Detaylı

Tetanoz Acil Serviste Tanı Yaralanmalarda Profilaksi. Uzm.Dr.İlhan UZ

Tetanoz Acil Serviste Tanı Yaralanmalarda Profilaksi. Uzm.Dr.İlhan UZ Tetanoz Acil Serviste Tanı Yaralanmalarda Profilaksi Uzm.Dr.İlhan UZ Tetanoz Latince gerilme anlamına gelir. İstemli kasların tonik spazmıyla karakterize akut bir toksemidir. Etken: Clostridium tetani

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. ABHAYRAB 2.5 IU/0.5 ml IM/SC Enjeksiyon İçin Toz İçeren Flakon

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. ABHAYRAB 2.5 IU/0.5 ml IM/SC Enjeksiyon İçin Toz İçeren Flakon KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI ABHAYRAB 2.5 IU/0.5 ml IM/SC Enjeksiyon İçin Toz İçeren Flakon 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Bir doz (0.5 ml) rekonstitüe edilmiş liyofilize aşı: 2.5 IU

Detaylı

İmmünsüpresif Çocukta Aşılama

İmmünsüpresif Çocukta Aşılama İmmünsüpresif Çocukta Aşılama Dr. Ateş Kara Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Enfeksiyon Hastalıkları Ünitesi 1 Bulgaristan - Komşu 18.000 Kızamık vakası

Detaylı

İlaçla-İlgili Sorunlar için Sınıflandırma

İlaçla-İlgili Sorunlar için Sınıflandırma İlaçla-İlgili Sorunlar için Sınıflandırma (14.01.2010 da revize edilmiştir) 2003-2010 Pharmaceutical Care Network Europe Foundation Vakıf, sınıflandırmanın kullanım ve validasyon sonuçları konusunda bilgilendirildiği

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. H-VAC PEDİYATRİK 0.5 ml İM enjeksiyon için süspansiyon içeren ampul Hepatit-B Aşısı (rekombinant DNA) Kas içine uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. H-VAC PEDİYATRİK 0.5 ml İM enjeksiyon için süspansiyon içeren ampul Hepatit-B Aşısı (rekombinant DNA) Kas içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI H-VAC PEDİYATRİK 0.5 ml İM enjeksiyon için süspansiyon içeren ampul Hepatit-B Aşısı (rekombinant DNA) Kas içine uygulanır. Etkin madde : Her 0.5 ml içerisinde : Saflaştırılmış Hepatit

Detaylı

BURUNDAN (NAZAL) UYGULANAN YÜKLEME (PROVOKASYON) TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

BURUNDAN (NAZAL) UYGULANAN YÜKLEME (PROVOKASYON) TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ BURUNDAN (NAZAL) UYGULANAN YÜKLEME (PROVOKASYON) TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN... Kayıt (protokol) numarası :... Doğum tarihi (gün/ay/yıl) :... Adresi :...... Telefon numarası

Detaylı

ALLERJİ AŞILARI. Prof. Dr. Ömer KALAYCI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji ve astım Ünitesi

ALLERJİ AŞILARI. Prof. Dr. Ömer KALAYCI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji ve astım Ünitesi ALLERJİ AŞILARI Prof. Dr. Ömer KALAYCI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji ve astım Ünitesi Allerji aşıları Allerjen immunoterapi Allerjik bir hastaya giderek artan miktarlarda allerjen

Detaylı

GAZİEMİR TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ KAMU HİZMET STANDARDI TABLOSU

GAZİEMİR TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ KAMU HİZMET STANDARDI TABLOSU GAZİEMİR TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ KAMU HİZMET STANDARDI TABLOSU SI RA NO HİZMETİN ADI BAŞVURUDA İSTENEN BELGELER HİZMETİN TAMAMLANMA SÜRESİ (EN GEÇ) 1 Adli tıbbi hizmetler Adli rapor işlemleri 1- Nüfus Cüzdanı

Detaylı

EK-7 KORUYUCU HİZMET GÖSTERGELERİ

EK-7 KORUYUCU HİZMET GÖSTERGELERİ EK-7 KORUYUCU HİZMET GÖSTERGELERİ Gösterge Adı Gebe Tespit Oranı (Yüzde) Gebelik sürecindeki riskli durumlarla ilgili oluşabilecek sorunları en aza indirmek için gebe sayısının tespit edilmesidir. İlgili

Detaylı

ÜNİTE ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI İÇİNDEKİLER HEDEFLER AŞILAR. Doç. Dr. Fatma GÜDÜCÜ TÜFEKCİ

ÜNİTE ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI İÇİNDEKİLER HEDEFLER AŞILAR. Doç. Dr. Fatma GÜDÜCÜ TÜFEKCİ AŞILAR İÇİNDEKİLER Aşılarla İlgili Önemli Uyarılar Aşılama İlke Ve Uygulamaları Aktif Bağışıklama Aşı Takvimi Gebelikte Aşının Önemi ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI Doç. Dr. Fatma GÜDÜCÜ TÜFEKCİ HEDEFLER

Detaylı

SAINT-JOSEPH LİSESİ EĞİTİM VAKFI ÖZEL KÜÇÜK PRENS OKULLARI ÖĞRENCİ KAYIT FORMU

SAINT-JOSEPH LİSESİ EĞİTİM VAKFI ÖZEL KÜÇÜK PRENS OKULLARI ÖĞRENCİ KAYIT FORMU SAINT-JOSEPH LİSESİ EĞİTİM VAKFI ÖZEL KÜÇÜK PRENS OKULLARI ÖĞRENCİ KAYIT FORMU ÖĞRENCİ ANNE BABA 1-ÖĞRENCİNİN / / 20 TC Kimlik Numarası (Gün, Ay, Yıl) Cinsiyeti Anne Baba Ayrı mı? Evet ise kiminle beraber

Detaylı

Boğmaca aşısında güncel gelişmeler

Boğmaca aşısında güncel gelişmeler Boğmaca aşısında güncel gelişmeler Prof Dr Ufuk Beyazova Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı 7-12 Kasım 2012 Sosyal Pediatri Kongresi Boğmaca aşısı 1914 te bulundu, önce ABD de uygulanmaya

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: 0,5 ml lik her bir doz aşağıdakileri içerir: Hepatit A virüsü (GBM suşu)* (inaktive)**...80u***

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: 0,5 ml lik her bir doz aşağıdakileri içerir: Hepatit A virüsü (GBM suşu)* (inaktive)**...80u*** KULLANMA TALİMATI AVAXIM 80U PEDİYATRİK 0,5 ml IM enjeksiyon için süspansiyon içeren kullanıma hazır enjektör Kas içine uygulanır İnaktive Hepatit A Aşısı, adsorbe Etkin madde: 0,5 ml lik her bir doz aşağıdakileri

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. OXXA ŞURUP ( %4 Asetilsistein içeren Şurup hazırlamak için Granül ) Ağız yoluyla uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. OXXA ŞURUP ( %4 Asetilsistein içeren Şurup hazırlamak için Granül ) Ağız yoluyla uygulanır. KULLANMA TALİMATI OXXA ŞURUP ( %4 Asetilsistein içeren Şurup hazırlamak için Granül ) Ağız yoluyla uygulanır. Etkin madde: Her 5 ml şurup 200 mg (%4) asetilsistein içerir Yardımcı maddeler: Metil paraben

Detaylı

AŞI UYGULAMA PRATİKLERİ

AŞI UYGULAMA PRATİKLERİ AŞI UYGULAMA PRATİKLERİ TAŞIMA,SAKLAMA,KAYIT,TAKİP III. ULUSAL ERİŞKİN BAĞIŞIKLAMASI SİMPOZYUMU 30-31 Mayıs 2015 İzmir Prof.Dr.Birsen Mutlu Kocaeli Üniversitesi Bağışıklama konusunda tüm uygulamalar 2009/17

Detaylı

Akılcı İlaç Kullanımı ve İlaç Uygulama Hataları. Prof. Dr. Sinan ÇAVUN Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi

Akılcı İlaç Kullanımı ve İlaç Uygulama Hataları. Prof. Dr. Sinan ÇAVUN Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Akılcı İlaç Kullanımı ve İlaç Uygulama Hataları Prof. Dr. Sinan ÇAVUN Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi İLAÇ YÖNETİMİ Tüm ilaçlar tehlikelidir ama bazıları yararlıdır AKILCI İLAÇ KULLANIMI Kişilerin klinik

Detaylı

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065 Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 20 Mayıs 2015 20. Hafta (11-17 Mayıs 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 20. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

ÜLKEMİZDE GÜNCEL AŞILAMA

ÜLKEMİZDE GÜNCEL AŞILAMA ÜLKEMİZDE GÜNCEL AŞILAMA Aşılama, bulaşıcı hastalıkların azaltılması veya tamamen ortadan kaldırılmasında toplumlar tarafından en yaygın kabul görmüş, en etkin ve en ekonomik girişimdir. Türkiye de ilk

Detaylı

Hepatit C ile Yaşamak

Hepatit C ile Yaşamak Hepatit C ile Yaşamak NEDİR? Hepatit C kan yoluyla bulaşan Hepatit C virüsünün(hcv) neden olduğu bir karaciğer hastalığıdır. 1 NEDİR? Hepatit C virüsünün birçok türü (genotipi ) bulunmaktadır. Ülkemizde

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Alüminyum fosfat, tiyomersal, sodyum asetat, sodyum klorür, enjeksiyonluk su.

KULLANMA TALİMATI. Alüminyum fosfat, tiyomersal, sodyum asetat, sodyum klorür, enjeksiyonluk su. KULLANMA TALİMATI Td-VAC 0.5 ml IM enjeksiyon için süspansiyon içeren ampul Adsorbe difteri ve tetanoz aşısı Kas içine uygulanır. Etkin maddeler: Her 0.5 ml lik tek doz içerisinde, Difteri toksoidi: 5

Detaylı

Akupunktur Tedavisi Uygulanan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Genelge Tarihi:12.01.2004 Sayısı:0596 Genelge No:2004/ 4

Akupunktur Tedavisi Uygulanan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Genelge Tarihi:12.01.2004 Sayısı:0596 Genelge No:2004/ 4 Akupunktur Tedavisi Uygulanan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Genelge Tarihi:12.01.2004 Sayısı:0596 Genelge No:2004/ 4 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü SAYI : B100TSH0150004/

Detaylı

AŞI RIZA BEYANI. Söz konusu aşı hakkında daha fazla sorunuz varsa lütfen aşı yapan doktorla görüşme imkanınızı kullanınız.

AŞI RIZA BEYANI. Söz konusu aşı hakkında daha fazla sorunuz varsa lütfen aşı yapan doktorla görüşme imkanınızı kullanınız. AŞI RIZA BEYANI Boostrix Polio Enjeksiyon için Kullanıma Hazır Enjektör içinde Süspansiyon (Difteri, tetanos, aselüler boğmaca ve poliomiyelit (inaktif) aşısı (adsorbe, indirgenmiş antijen içerik) LÜTFEN

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Meningokokal (A, C, Y ve W-135 grupları) Polisakkarit Difteri Toksoidine Konjuge Aşı

KULLANMA TALİMATI. Meningokokal (A, C, Y ve W-135 grupları) Polisakkarit Difteri Toksoidine Konjuge Aşı KULLANMA TALİMATI MENACTRA 0,5 ml IM enjeksiyonluk çözelti içeren flakon Meningokokal (A, C, Y ve W-135 grupları) Polisakkarit Difteri Toksoidine Konjuge Aşı Etkin maddeler: MENACTRA aşısının her bir dozu

Detaylı

BATMAN ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ İZLEME GÖZDEN GEÇİRME VE DEĞERLENDİRME YÖNERGESİ

BATMAN ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ İZLEME GÖZDEN GEÇİRME VE DEĞERLENDİRME YÖNERGESİ BATMAN ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ İZLEME GÖZDEN GEÇİRME VE DEĞERLENDİRME YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu yönergenin amacı, Batman Üniversitesi iç kontrol

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. MUSCOFLEX 4 mg/2 ml I.M. enjeksiyon için solüsyon içeren ampul Kas içine uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. MUSCOFLEX 4 mg/2 ml I.M. enjeksiyon için solüsyon içeren ampul Kas içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI MUSCOFLEX 4 mg/2 ml I.M. enjeksiyon için solüsyon içeren ampul Kas içine uygulanır. Etkin madde: Her bir ampulde 4 mg Tiyokolşikosid Yardımcı maddeler: Sodyum klorür, enjeksiyonluk su

Detaylı

EK-7 KORUYUCU HİZMET GÖSTERGELERİ

EK-7 KORUYUCU HİZMET GÖSTERGELERİ EK-7 KORUYUCU HİZMET GÖSTERGELERİ Gösterge Adı Gebe Tespit Oranı (Yüzde) Gebelik sürecindeki riskli durumlarla ilgili oluşabilecek sorunları en aza indirmek için gebe sayısının tespit edilmesidir. İlgili

Detaylı

KORUMA AŞISI İÇİN MUVAFAKATNAME

KORUMA AŞISI İÇİN MUVAFAKATNAME KORUMA AŞISI İÇİN MUVAFAKATNAME Repevax - Enjeksiyon için süspansiyon içeren kullanıma hazır enjektör Difteri, tetanoz, boğmaca (asellüler komponentleri), çocuk felci (inaktive edilmiş) aşısı (adsorbe

Detaylı

İNDİKATÖR ADI ACİL SERVİSE 24 SAAT İÇERİSİNDE AYNI ŞİKAYETLE TEKRAR BAŞVURAN HASTA SAYISI VE ORANI İNDİKATÖR KARTI

İNDİKATÖR ADI ACİL SERVİSE 24 SAAT İÇERİSİNDE AYNI ŞİKAYETLE TEKRAR BAŞVURAN HASTA SAYISI VE ORANI İNDİKATÖR KARTI Sayfa No 1/17 ACİL SERVİSE 24 SAAT İÇERİSİNDE AYNI ŞİKAYETLE TEKRAR BAŞVURAN HASTA SAYISI VE ORANI İNDİKATÖR KARTI Acil servise 24 saat içinde aynı şikâyetle tekrar başvuran hasta sayısı ve oranının tespiti

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. KULLANMA TALİMATI ZADİTEN 1 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. Yardımcı maddeler: Magnezyum stearat, mısır nişastası,

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 30.11.2006 18607

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 30.11.2006 18607 Sayı : B100TSH0110005 Konu : Genişletilmiş Bağışıklama Programı Genelgesi T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 30.11.2006 18607 GENELGE 2006/ 120 K-Q TSE-ISO-EN 9000 Bağışıklama

Detaylı

Genişletilmiş Bağışıklama Programı (GBP) İle İlgili Görüş HASUDER Bulaşıcı Hastalıklar Grubu

Genişletilmiş Bağışıklama Programı (GBP) İle İlgili Görüş HASUDER Bulaşıcı Hastalıklar Grubu Genişletilmiş Bağışıklama Programı (GBP) İle İlgili Görüş HASUDER Bulaşıcı Hastalıklar Grubu Giriş İnsanlık tarihi boyunca bulaşıcı hastalıklar insanların erken yaşlarda ölmesi ve ortalama yaşam süresinin

Detaylı

AMAÇ DÖK.KOD YÖN.PR.13 YAYIN TAR. 15/08/2006 REV. TAR/NO 26/06/2014/03 SAYFA 1 / 6

AMAÇ DÖK.KOD YÖN.PR.13 YAYIN TAR. 15/08/2006 REV. TAR/NO 26/06/2014/03 SAYFA 1 / 6 SAYFA 1 / 6 AMAÇ Hastanemizde ürünler için yasal şart ve mevzuat gereklerinin eksiksiz yerine getirilmesi ve uygulamada yanlış kullanımın önlenmesi, hizmet sağlama sürecinde hasta beklentileri ve yasal

Detaylı

1. AMAÇ: 4. KISALTMALAR: EKK : Enfeksiyon Kontrol Komitesi SHKS : Sağlıkta Hizmet Kalite Standartları 5. UYGULAMA:

1. AMAÇ: 4. KISALTMALAR: EKK : Enfeksiyon Kontrol Komitesi SHKS : Sağlıkta Hizmet Kalite Standartları 5. UYGULAMA: Kalite Yönetim Birimi SAYFA NO 1 / 5 1. AMAÇ: Hastanemizdeki; sağlıkta hizmet kalite standartları ve kalite yönetim sistemine uygunluğunun; sürekliliğini, yeterliliğini ve etkinliğini sağlamak için, planlanmış

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. H-VAC ERİŞKİN 1 ml İM enjeksiyon için süspansiyon içeren ampul Hepatit-B Aşısı (rekombinant DNA) Kas içine uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. H-VAC ERİŞKİN 1 ml İM enjeksiyon için süspansiyon içeren ampul Hepatit-B Aşısı (rekombinant DNA) Kas içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI H-VAC ERİŞKİN 1 ml İM enjeksiyon için süspansiyon içeren ampul Hepatit-B Aşısı (rekombinant DNA) Kas içine uygulanır. Etkin madde : Her bir 1 ml doz: Saflaştırılmış Hepatit B yüzey antijeni*...20

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. VİROSİL %5 krem Haricen kullanılır.

KULLANMA TALİMATI. VİROSİL %5 krem Haricen kullanılır. KULLANMA TALİMATI VİROSİL %5 krem Haricen kullanılır. Etkin madde: Her 1 g krem %5 a/a 50 mg asiklovir içerir. Yardımcı madde(ler): Poloksamer, setostearil alkol, sodyum lauril sülfat, beyaz yumuşak parafin,

Detaylı