BÖLÜM 3 ETKİ DEĞERLENDİRME YAKLAŞIM VE METODOLOJİSİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BÖLÜM 3 ETKİ DEĞERLENDİRME YAKLAŞIM VE METODOLOJİSİ"

Transkript

1 BÖLÜM 3 ETKİ DEĞERLENDİRME YAKLAŞIM VE METODOLOJİSİ

2 TANAP DOĞALGAZ İLETİM A.Ş TRANS ANADOLU DOĞALGAZ BORU HATTI (TANAP) PROJESİ ÇED RAPORU İÇİNDEKİLER Sayfa No İÇİNDEKİLER... i ŞEKİLLER... ii TABLOLAR... ii KISALTMALAR... iii 3. ETKİ DEĞERLENDİRME YAKLAŞIM VE METODOLOJİSİ ÇED Prosesi Türkiye'de ÇED Süreci ÇSED Prosesi Kapsamlaştırma Paydaşların Bilgilendirilmesi ve Aydınlatılması Mevcut Durum Veri Toplama Etki Değerlendirme Metodolojisi Etkilerin Tanımlanması Çevresel Etkiler Çevresel Etkiler için Önem Kriterleri Topraklar Manzara ve Görsel Etkiler Deniz ve Yüzey Suyu Kaynakları Yüzey Suyu Kaynakları Deniz Suyu Kaynakları Yeraltı Su Kaynakları Hava Emisyonları ve Hava Kalitesi Arazi Hazırlık ve İnşaat Aşaması İşletme Aşaması Gürültü ve Titreşim İnşaat Aşaması için Kriterler İşletme Aşaması için Kriterler Trafik ve Taşımacılık Kültürel Miras Sosyal Etkiler Sosyal Etkiler için Önem Kriterleri Ekolojik Etkiler Ekolojik Etkiler için Önem Kriterleri Beklenmeyen Olaylar Sonucu Meydana Gelen Etkiler Etkilerin Hafifletilmesi ve Faydaların Arttırılması i

3 TANAP DOĞALGAZ İLETİM A.Ş TRANS ANADOLU DOĞALGAZ BORU HATTI (TANAP) PROJESİ ÇED RAPORU Gerekli Etki Azaltıcı Önlemler Alındıktan Sonra Geriye Kalan Etkiler Kümülatif Etkiler Küresel Etkiler TABLOLAR Sayfa No Tablo Etki Faktörleri ile Proje Faaliyetleri arasındaki Etkileşim Tablo Etki Faktörü Yoğunluğunun Tanımı için Değerlendirilen Özellikler Tablo Fiziksel Çevre İnşaat Aşaması Tablo Fiziksel Çevre İşletme Aşaması Tablo Fiziksel Çevre İşletmeye Kapatma Aşaması Tablo Biyolojik Çevre İnşaat Aşaması Tablo Biyolojik Çevre İşletme Aşaması Tablo Biyolojik Çevre İşletmeye Kapatma Aşaması Tablo Sosyal Çevre İnşaat Aşaması Tablo Sosyal Çevre İşletme Aşaması Tablo Sosyal Çevre İşletmeye Kapatma Aşaması ŞEKİLLER Sayfa No Şekil ÇED'e tabi Projeler için ÇED Süreci Akış Şeması Şekil Seçme-Eleme Kriterlerine Tabi Projeler için ÇED Süreci Akış Şeması Şekil ÇSED Süreci Aşamaları Şekil ÇED Metodolojisi ii

4 TANAP DOĞALGAZ İLETİM A.Ş TRANS ANADOLU DOĞALGAZ BORU HATTI (TANAP) PROJESİ ÇED RAPORU KISALTMALAR AB BÇA CP ÇED ÇSED ÇSMÇ ÇSYEP ÇSYS ÇŞB ÇŞİM DU EA EBRD ECA EIB ENVID EP EUNIS GSYH HAZID HAZOP HKT IAIA IFC IFI ISQG IUCN Avrupa Birliği Bölgesel Çalışma Alanı Katodik Koruma Çevresel Etki Değerlendirmesi Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi Çevresel ve Sosyal Mevcut Durum Çalışması Çevresel ve Sosyal Yönetim ve Eylem Planları Çevresel ve Sosyal Yönetim Sistemi Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İl Müdürlükleri Etki Değerlendirme Unsuru Etki Alanı Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası İhracat Kredi Kuruluşları Avrupa Yatırım Bankası Çevresel Tehlikelerin Belirlenmesi Ticari Bankalar Avrupa Doğa Bilgi Sistemi Gayrisafi Yurtiçi Hasıla Tehlike Tanımı Tehlikeli İşletilebilirlik Çalışması Halkın Katılımı Toplantıları Uluslararası Etki Değerlendirmesi Birliği Uluslararası Finans Kuruluşu Uluslararası Finans Kurumları Ara Sediman Kalite Kılavuz İlkeleri Doğa ve Doğal Kaynakların Korunması İçin Uluslararası Birlik iii

5 TANAP DOĞALGAZ İLETİM A.Ş TRANS ANADOLU DOĞALGAZ BORU HATTI (TANAP) PROJESİ ÇED RAPORU KED ÖBA ÖÇB ÖDA PEİ PEL PKP PM QRA SG TANAP TMT UNESCO WB YÇA YÜT YYSK Kümülatif Etki Değerlendirmesi Önemli Bitki Alanları Önemli Çevresel Bileşen Önemli Doğa Alanları Projeden Etkilenen İnsanlar Muhtemel Etki Seviyesi Paydaş Katılım Planlanması Partikül Madde Nicel Risk Analizi Sera Gazları Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı Temel Mühendislik ve Tasarım Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü Dünya Bankası Yerel Çalışma Alanı Yer Üstü Tesisi Yüksek Yeraltı Suyu Koşullarında iv

6 TANAP DOĞALGAZ İLETİM A.Ş TRANS ANADOLU DOĞALGAZ BORU HATTI (TANAP) PROJESİ ÇED RAPORU 3. ETKİ DEĞERLENDİRME YAKLAŞIM VE METODOLOJİSİ TANAP Projesi için uygulanan etki değerlendirme yaklaşım ve metodolojisi TANAP tarafından sağlanan kılavuz ilkeler doğrultusunda tanımlanmış ve temel olarak proje plan ve mühendislik sürecinin ön aşaması ile (Temel Mühendislik ve Tasarım TMT aşaması) belirlenmiştir. ÇED sürecini etkileyen temel faktörler aşağıda özetlenmektedir: Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı (TANAP) Projesi nin neden olabileceği çevresel etkileri değerlendirebilmek amacıyla, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan ve tarihinde değişikliğe uğrayan Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği uyarınca, ÇED süreci başlatılmasına karar verilmiştir. 1 TANAP, projenin çevresel ve sosyal yönetimi için doğal gaz boru hatları açısından mevcut uluslararası standartlara ve endüstride geçerli en iyi uygulamalara uyum göstermesini amaçlamaktadır. Söz konusu standartlar, 2012 IFC (Uluslararası Finans Kuruluşu) Performans Standartları, EBRD (Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası) Performans Gereklilikleri ve AB Direktifleri doğrultusunda bir araya getirilerek belirlenmiş olup, ÇED Raporu Bölüm 4'te de detaylandırıldığı üzere, konuyla ilgili ulusal mevzuata da tamamen uymaktadır. TANAP ÇED Raporu nun hazırlanma sürecinde, hem ulusal resmi kurumlar hem de uluslararası muhtemel yatırımcıların, özellikle IFI (Uluslararası Finans Kurumları), ECA (İhracat Kredi Kuruluşları) ve EP Ticari Bankaları nın gereklilik ve beklentilerini karşılayacak, bütünleşik bir yaklaşımı benimsemiştir. Bu beklentiyi karşılayabilmek amacıyla ÇED Raporu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (ÇŞB) tarafından sağlanan "Özel Formata" (Bkz. Şekil 3.1-1) uygun olarak hazırlanmıştır. TANAP, ÇED Raporu nun ulusal düzenlemelere uygun olarak hazırlanabilmesi amacıyla Çınar Mühendislik Müşavirlik A.Ş. ile bir sözleşme yapmıştır. Buna ek olarak TANAP, ÇSED sürecine destek sağlanması ve muhtemel uluslararası yatırımcılar, özellikle IFI, ECA ve EP Ticari Bankaların diğer beklentilerinin ÇSED Raporu na katılabilmesi amacıyla Golder Associates ile de bir anlaşma yapmıştır. Proje sahasının oldukça geniş olan coğrafi kapsamı ve projenin kapsama alanı üzerindeki mevsimsel kısıtlar, saha verisi için yapılan örneklemeler ve etki değerlendirme teknikleri bakımından birçok önemli tercihin yapılmasında yönlendirici olmuştur. ÇED sürecinin genel amacı, yüksek hassasiyete sahip alıcıların ve proje nedeniyle ortaya çıkan ve önemli bir yoğunluğa sahip olan çevresel ve sosyal stres etkeninin bir arada bulunduğu, sorun yaşanabilecek temel alanların tespit edilebilmesi ve ilgili muhtemel etkilerin azaltılması olmuştur. Geniş coğrafi kapsam, projenin TMT aşamasında olması, proje plan ve mevsimsel kısıtlarının bir araya gelmesi, bazı durumlarda çevresel ve sosyal etkilerin daha nitel bir yaklaşım benimsenerek tespit edilmesi ve bunun sonucu olarak da, bazı sahaya özel önleyici faaliyetlerin gerçekleşebilmesi amacıyla daha detaylı çalışmalar yapılmasını önkoşul olarak belirleyen, azaltıcı bir stratejinin benimsenmesine yol açmıştır. Çizgisel bütün altyapı projeleri ve özellikle uzunluğu dikkate alındığında TANAP Projesi nde dikkate alınması gereken diğer bir özellik de proje koridoru boyunca, bulunduğu bölgeye bağlı olarak farklılık gösterecek bir dizi potansiyel çevresel ve sosyal etkiye sahip olan bileşenlerden oluşuyor olmasıdır. ÇED metodolojisi, belli bir hassasiyet taşıyan ve bir veya daha fazla çevresel ve sosyal etkiye yol açabilecek proje bileşeni içermesiyle tanımlanabilecek, önemli ya da "kritik 1 Yönetmeliğin en son hali tarihinde yayımlanmıştır. Ancak TANAP ÇED süreci en son Yönetmeliği nin yayımlanmasından önce başlamıştır (ÇED başvurusu yapılmıştır). Bu nedenle TANAP Projesi, 2011 tarihli Yönetmeliğin ÇED sürecini takip edecektir. 3-1

7 TANAP DOĞALGAZ İLETİM A.Ş TRANS ANADOLU DOĞALGAZ BORU HATTI (TANAP) PROJESİ ÇED RAPORU alanları" coğrafi olarak tespit etmek üzere tasarlanmıştır. Bu yaklaşımın amacı, önleme stratejisini daha kritik alanlara yoğunlaştırarak, çevresel ve sosyal yönetime ayrılmış proje kaynaklarının en verimli şekilde kullanılabilmesini sağlamaktır ÇED Prosesi Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı (TANAP) Projesi nin neden olduğu çevresel etkileri değerlendirebilmek amacıyla, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği uyarınca, bir ÇED süreci başlatılmıştır. Yukarıda bahsi geçen ulusal ÇED Yönetmeliği ne ek olarak, yönetmelikle aynı doğrultudaki 2011/92/EU sayılı Avrupa Birliği (AB) Direktifi de değerlendirilmiştir. TANAP, doğal gaz boru hattı endüstrisindeki uluslararası standartları ve en iyi uygulama örneklerini uygulamayı taahhüt etmektedir. Bu nedenle, IFI ve AB gereklilikleri, Uluslararası Anlaşmalar ve En İyi Uygulama Örnekleri ÇED sürecinde dikkate alınmıştır. Bölüm 1'de de değinildiği üzere, TANAP Projesi için yürütülen Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi süreci, ulusal mevzuat gereklerinin yanı sıra ilgili Uluslararası Finans Kuruluşları (IFI'lerin) gerekliliklerini de yerine getirebilmek amacıyla bütünleşik bir yaklaşım benimsemektedir. IFI standartlarında tanımlanan ek gereklilikler Bölüm 1'de kısaca açıklanmaktadır. Söz konusu ÇED çalışmasında değerlendirilen genel ilke ve prosedürler sonraki bölümlerde detaylı bir şekilde açıklanmaktadır. TANAP Projesi'ni olabilecek en verimli biçimde hayata geçirebilmek amacıyla, projenin başından itibaren ÇED süreci uygulamaya konulmuştur. TANAP Proje güzergâhı belirlenirken çevresel ve sosyal unsurlar dikkate alınmıştır. TANAP Projesi ÇED çalışması kapsamında, öncelikle mevcut fiziksel, biyolojik ve sosyal durumun belirlenebilmesi amacıyla proje alanı ve çevresinden veriler toplanmıştır. Buna ek olarak, sonraki bölümlerde açıklandığı gibi proje bileşenlerinin mevcut koşullar üzerindeki olası etkileri tanımlanmıştır. Muhtemel etkilerin kapsamının öngörülmesi ve taşıdığı önemin değerlendirilebilmesi amacıyla çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Değerlendirme aşamasında gerekli etki azaltıcı önlemler de tespit edilmiştir. Gürültü ve hava emisyonunun olası etkilerinin kapsamını belirleyebilmek için lisanslı bilgisayar programları kullanılmıştır. Projeden etkilenebilecek tarafların (halk ve diğer paydaşların) bilgilendirilmesi ve görüşlerinin alınması, mevcut durum verilerinin toplanması, proje ilerleme ve proje tasarımı ile sürekli etkileşim içindeki paralel programlarla yürütülmüştür. ÇED süreci tamamlandıktan sonra, çevresel ve sosyal etki azaltıcı önlemlerin hayata geçirilmesi ve etkinliğinin sağlanması için inşaat, işletme ve işletmeye kapatma aşamalarında izleme faaliyetleri yürütülecektir. Tanımlanan azaltıcı önlem ve izleme gereklilikleri, projenin ayrıntılı tasarım ve inşaat, işletme ve işletmeye kapatma teknik şartları kapsamında olacaktır. Proje yüklenicileri, ilgili ihale dokümanlarında bu teknik şartlar hakkında bilgilendirilecektir. Teknik şartnameler, projenin çevresel ve sosyal etkilerini azaltıcı önlemler, yönetim planları, performans göstergeleri ve izleme planlarını içerecektir. 3-2

8 TANAP DOĞALGAZ İLETİM A.Ş TRANS ANADOLU DOĞALGAZ BORU HATTI (TANAP) PROJESİ ÇED RAPORU Türkiye'de ÇED Süreci Türkiye'de uygulanan ÇED sürecinin esasları, Çevresel Etki Değerlendirme Yönetmeliği ile tanımlanmaktadır. Ulusal ÇED Yönetmeliği ne göre, bir projenin ÇED çalışmasına tabi olup olmadığı, projenin kapsam ve kapasitesine göre belirlenmektedir. Yönetmelik Ek-1 de belirtilen özelliklere sahip projeler için ÇED gereklidir. Söz konusu projeler için ÇED sürecini, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yürütmektedir. Ek-2'de listelenen ve çevresel etkilerinin nispeten düşük olduğu düşünülen, daha düşük kapasiteli projeler için seçme-eleme kriterleri uygulanmaktadır. Bu projelerin ÇED sürecini, projenin gerçekleştiği yerlerdeki ilgili Valilikler yürütmektedir. ÇED ve seçme-eleme kriterlerine tabi projeler için akış şemaları Şekil ve Şekil 3.1-2'de sunulmaktadır. 3-3

9 TRANS ANADOLU DOĞAL BORU HATTI (TANAP) PROJESİ ÇED RAPORU Format uygun değil ÇED Başvuru Dosyası nın, ÇED Yönetmeliği EK-III te yer alan formata uygun olarak, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na sunulması (eğer varsa ÇED gereklidir kararı ile birlikte) ÇED Başvuru Dosyası nın formata uygunluk açısından incelenmesi Uygun Format Halk, görüş için Valilik veya ÇŞB ile iletişim kurabilir İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu nun Kurulması Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Valilik tarafından ÇED Süreci Başlama Duyurusu ÇED Başvuru Dosyası nın Komisyon Üyeleri sayısı kadar çoğaltılması Komisyon Üyeleri ne Halkın Katılımı Toplantısı ve Kapsam & Özel Format Belirleme Toplantısı Duyurusu Halkın Katılımı Toplantısı Kapsam & Özel Format Toplantısı ÇED Raporu nun 1 yıl içinde, projeye özgü formatta hazırlanması ve Bakanlığa sunulması Olası Etki Kaynaklarının Belirlenmesi Mevcut Durum Çalışması (Mevcut Koşullar) (Fiziksel, Biyolojik ve Sosyal) Etki Seviyesi Tahminini Etki Değerlendirmesi Proje Tanım ve Tasarım Aşaması Format uygun değildir (düzeltilmiş ve revize edilmiş ÇED Raporu, 3 ay içinde tekrar sunulur, aksi takdirde geçersiz sayılır) Etki Öneminin Belirlenmesi ÇED Rapor Formatı nın Kontrolü ve İncelemesi (3 iş günü) Uygun Format İlgili tüm taraflar ile görüşmeler ÇED Raporu nun Çoğaltılması ÇED Raporu nun Komisyon Üyeleri ne teslimi, İnceleme ve Değerlendirme Toplantı duyurusu ÇŞB ve Valilik tarafından ÇED Süreci Başlangıcı Duyurusu Uygun Format ÇED Raporunun yetersiz olması durumunda yetkili Proje Sahibi ÇED Raporu ndaki eksikleri tamamlar ve en fazla 2 kez sunabilir İnceleme & Değerlendirme Toplantısı ve Komisyon Üyelerinin Görüşlerinin Alınması İnceleme ve Değerlendirme sürecinin tamamlanması ÇED Raporu nun 2 kopyasının Proje Sahibinin taahhüt mektubu ve yetkili imzası ile birlikte teslimi (5 iş günü) ÇED Raporu nun Valilik ve ÇŞB tarafından halkın görüşüne açılması ÇED Raporu nun, halkın görüşüne açılması sırasında elde edilen veriye göre yeniden gözden geçirilmesi ÇED Başvuru Dosyası nın ÇBS tarafından Komisyon Üyeleri sayısı kadar çoğaltılmasının istenmesi ÇED Başvuru Dosyası nın Komisyon Üyeleri sayısı kadar çoğaltılması ve ÇBS ye Sunulması ÇBS nin nihai kararı ÇED Olumsuz Kararı ÇED Olumlu Kararı İzleme ve Kontrol Faaliyetleri (Denetim, Raporlama ve Düzeltici Faaliyetler) Şekil ÇED'e Tabi Projeler için ÇED Süreci Akış Şeması 3-4

10 Proje Tanıtım Dosyasının (PTD) ÇED Yönetmeliği EK-IV e uygun olarak hazırlanması Düzeltilmiş PTD nin 6 ay içinde İl Müdürlüğü ne verilmemesi durumunda PTD nin İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü ne sunulması (3 Kopya) PTD nin İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından Ek-IV te verilen format ile uygunluğunun değerlendirilmesi ve eğer varsa eksikliklerin tamamlanmasının istenmesi (5 iş günü) Uygun Format PTD nin, İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından bulunan eksikliklerin tamamlanmasından sonra, İl Müdürlüğüne sunulması (6 ay) PTD nin İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından İncelenmesi ve Değerlendirilmesi (15 iş günü) İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü nün Nihai Kararı ( ÇED gereklidir veya ÇED gerekli değildir ) (5 iş günü) ÇED gereklidir ÇED gerekli değildir PTD nin ÇED gereklidir kararı ile birlikte İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından ÇSB ye sunulması Nihai PTD nin sunulması Şekil Seçme-Eleme Kriterlerine Tabi Projeler için ÇED Süreci Akış Şeması İlgili Valiliğin seçme-eleme kriterlerine göre değerlendirerek "ÇED gereklidir" kararı aldığı projeler için, ÇŞB denetimi altında, ÇED sürecinin başlatılması ve ÇED Raporu nun hazırlanması gerekmektedir. 3-5

11 Projeden etkilenebilecek taraflar bilgilendirilir ve görüşleri alınır, ayrıca ÇED Başvuru Dosyasında verilen bilgiler değerlendirilerek, ÇŞB tarafından kurulan İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu da süreç içerisinde etkin bir role sahiptir. Komisyon, ilgili kamu kurum ve kuruluş temsilcileri, Bakanlık yetkilileri, Proje Sahibi ve Bakanlıkça yetkilendirilmiş kurum ve kuruluşlardan oluşmaktadır. Komisyon Üyeleri, ÇED Raporu nun kapsamının belirlenmesinde ve ÇED Raporu için ÇŞB tarafından nihai kararın alınmasında önemli rollere sahiptirler ÇSED Prosesi Ev Sahibi Hükümet Anlaşması'nda ifade edildiği üzere: TANAP, Ev Sahibi Hükümetin onayına sunulmak üzere Çevresel ve Sosyal Standartlar doğrultusunda Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi (ÇSED) geliştirecektir. ÇSED, ilgili kamu kurum ve kuruluşlara başvurularak ve bu kurumlar ve kuruluşlar ile iletişim içerisinde geliştirilmeli ve ulusal mevzuata göre değerlendirilip onaylatılmalıdır. Çevresel ve Sosyal Standartlar, ulusal mevzuatla uyumlu olacak ve ayrıca Uluslararası Finans Kurumu'nun (IFC) Performans Standartları da dâhil olmak üzere, doğalgaz boru hattı endüstrisinde genel olarak benimsenen uluslararası standart ve uygulamalar da göz önünde bulundurulacaktır. IFC ve doğal gaz boru hattı endüstrisinde genel olarak benimsenmiş uygulamalarda tanımlanan Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi (ÇSED) süreci, projenin çevresel ve sosyal etkilerinin tanımlanması ve yönetilmesi bakımından, yasalarda ifade edildiği şekliyle ulusal ÇED gerekliliklerine uygun bir yaklaşıma da yer vermektedir. Uluslararası düzeyde ÇSED, 1992 yılında Rio de Janeiro'da gerçekleşen, Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansı'nda kabul edilmiştir. Konferansın Nihai Deklarasyonunun, 17.Maddesi ÇED'e ayrılmıştır: Çevresel Etki Değerlendirmesi, ulusal bir araç olarak, çevreye önemli olumsuz bir etkisi olabilecek ve yetkili bir ulusal kurumun kararına tabi olan faaliyetler için gerçekleştirilmelidir. Çok taraflı kalkınma bankalarının çoğu ÇSED süreç ve kılavuz ilkeleri oluşturmuştur. Dünya Bankası tarafından ÇED kapsamındaki ilk operasyonel direktif, 1989'da hazırlanmıştır. Haziran 2009 itibariyle, 100'den fazla ülkede çalışmaları bulunan birçok ticari banka dâhil, 66 finans kurumu Ekvator Prensiplerini kabul etmiştir. Ekvator Prensipleri, finansal destek verdikleri büyük projelerin, sosyal sorumluluk bilinci ve güçlü çevresel yönetim uygulamaları yansıtılarak geliştirilmesini amaçlayan Uluslararası Finans Kurumu nun (IFC) çevresel ve sosyal performans standartlarına dayanmaktadır. ÇSED süreci için uluslararası alanda kabul görmüş başlıca gereklilikleri tanımlayan kurumlardan bazıları aşağıda verilmektedir: Uluslararası Finans Kurumu (IFC) Dünya Bankası (WB) Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) Avrupa Yatırım Bankası (EIB) İhracat Kredi Kuruluşları (ECA) da dâhil diğer IFI'ler. Dünya Bankası Çevresel Değerlendirmesi Operasyonel Politikası, projeleri olası çevresel etkilerinin nitelik ve büyüklüğünün yanısıra tür, mekân, duyarlılık ve ölçeğine göre sınıflandırmaktadır. IFC ve EBRD de projeleri etkilerinin nitelik ve büyüklüğüne göre (Ek 1 3-6

12 ve Ek 2 projeleri için Türkiye'de yapılan ÇED sınıflandırmasına benzer şekilde) değerlendirmektedir. IFC tarafından finanse edilen projelerin sosyal ve çevresel sürdürülebilirliklerinin sağlanması için, IFC Performans Standartları na uymaları gerekmektedir. EBRD tarafından finanse edilen projeler ise, EBRD Performans Gerekliliklerini yerine getirmek zorundadır. EIB, AB politikalarıyla aynı doğrultudaki sürdürülebilir yatırım projelerini finanse etmektedir. EIB'nın finanse edeceği projeler için alınacak önlem ve uyulacak standartların, bütün ilgili AB Direktif ve Yönetmelikleriyle uyumlu olması gerekmektedir. EIB ve EBRD tarafından uygulanan ÇSED süreçleri, AB ÇED Direktifi (Direktif 97/11/EC ile değiştirilen Direktif 85/337/EEC) doğrultusundadır. Uluslararası Etki Değerlendirmesi Birliği (IAIA), en iyi uygulama örnekleri dokümanı, ÇSED sürecinin aşamalarını aşağıdaki şekilde listelemektedir: 1. Çevresel Etki Değerlendirmesi çalışmasının hazırlanması - sunulan teklifin etkileri, azaltıcı önlem önerileri, sonuçların önemi ve proje teklifinden etkilenebilecek halkın ve toplulukların kaygılarını açık ve tarafsızca belgelendirmeyi amaçlamaktadır. Sürecin bu aşaması, ÇSED Raporu nun fiili hazırlanmasına karşılık gelmektedir. 2. Belgelerin incelenmesi - Raporun iş tanımına uygun olup olmadığı, yapılan teklife dair tatmin edici bir değerlendirme sunup sunmadığı ve karar alınabilmesi için gereken bilgileri içerip içermediğinin belirlenmesini amaçlamaktadır. 3. Karar alma - sunulan teklifin onaylanması veya reddedilmesi ile hayata geçirilebilmesi için gereken koşulların belirleneceği aşamadır. 4. İzleme - verilen onay koşullarının yerine getirilmesini sağlamak, gelişmenin etkileri ve etki azaltıcı önlemlerin etkinliğini izlemek ve gerektiğinde çevresel yönetimi optimize edebilmek için çevre denetimi ve süreç değerlendirmesi gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır. Bu bölümde, çevre ve toplum üzerindeki etkinin değerlendirilmesi için izlenecek metodolojiye yer verilmektedir. Söz konusu metodoloji ilgili ulusal ve uluslararası gerekliliklerin yerine getirilebilmesi ve bir ÇSED Raporunun hazırlanabilmesi için oluşturulmuştur. Aşağıdaki şekil, bu raporda açıklanan metodolojiye bağlı olarak, ÇSED Raporu hazırlanış aşamalarını özetlemektedir. 3-7

13 Kapsamın belirlenmesi Projenin Sınıflandırılması ÇŞB, ÇED Özel Format ve Kapsam Belirleme Raporu Mevcut Durum Çalışmaları Etki Değerlendirmesi Yönetim Planları Kamuoyuna Sunulması İzleme Planları İzleme Mevcut durum çalışmasına yönelik geliştirilmiş metodolojiler doğrultusunda, çevresel ve sosyal bileşenlere yönelik ikincil veri ve mevcut durum saha verilerinin toplanması Mevcut durum çalışmasına yönelik geliştirilmiş metodolojiler doğrultusunda, mevcut durumun raporlanması Etki analizi Etki değerlendirmesi Önemli Etkiler için Yönetim Planları Etki azaltıcı önlemlerin tanımlanması Proje bilgilerinin ve ÇSED bulgularının halka duyurulması Halkın görüşleri dikkate alınarak ÇSED raporunun tamamlanması Çalışmaların izlenmesine dair planlar ve yönetim planlarında tanımlandığı şekilde etki azaltıcı önlemlerin etkinliği Yönetim planlarının izlenmesi Şekil ÇSED Süreci Aşamaları 3.3. Kapsamlaştırma ÇED kapsamının belirlenmesi, TANAP Projesinin tüm bileşenleriyle birlikte yapılan ve Projenin geliştirileceği geniş alana ait coğrafi, fiziksel, ekolojik ve sosyal özelliklerin başlangıç analizlerine dayanmaktadır. Saha verileri toplama faaliyetlerinin en kısa zamanda başlatılması gereksinimi göz önünde tutularak, masabaşı veri toplama çalışmalarının da en kısa zamanda başlayabilmesi için, kapsam belirleme süreci birbirini takip eden ve aşağıda yer alan üç aşamada gerçekleştirilmiştir: Mevcut durum kapsamının belirlenmesi masabaşı çalışmaları; masabaşı çalışmalarının gerçekleştirilebilmesi için gereken kapsamda destekleyici bir metodoloji hazırlanmıştır. Mevcut durum saha çalışmaları için boşluk analizi ve metodolojileri; masabaşı analizleri sonucunda ortaya çıkan veri boşluklarının tespiti ve gereken saha verilerinin belirlenmesini takiben destekleyici bir metodoloji hazırlanmıştır. ÇED çalışması kapsamının belirlenmesi; ÇŞB tarafından belirlenen özel formatla aynı doğrultuda etki analizi içeren destekleyici bir metodoloji hazırlanmıştır. Paydaş katılım ve istişare faaliyetlerinin sonuçları aşağıda açıklandığı üzere kapsam belirleme aşamasında değerlendirilmiştir. Paydaş katılım sürecinde ÇŞB, ÇED özel formatının belirlenmesinden sorumlu olmuştur. Ayrıca, ÇED Raporu Bölüm 5'te sunulan ve fizibilite aşamasında gerçekleştirilen ve alternatiflerin değerlendirilmesi için yapılan çalışmalar, temel kısıtları belirlemek ve analiz etmek suretiyle, projenin coğrafi, çevresel ve sosyal özelliklerinin anlaşılmasına katkı sağlamıştır. 3-8

14 Kapsam belirleme süreci aynı zamanda, korunması ve/veya geliştirilmesi amaçlanan ulusal veya uluslararası politika, sözleşme, anlaşma, yasal veya idari kararlara tabi olan ve projenin Etki Alanı ndaki (EA) fiziksel, biyolojik ve sosyal çevrenin birbirinden ayrı bileşenleri olarak tanımlanan, Önemli Çevre Bileşenlerinin (ÖÇB) tespit edilebilmesini sağlamıştır. Bazı fiziksel bileşenler, örneğin jeolojik risk veya iklim değişikliklerinin proje üzerinde nasıl olumsuz bir etkisi olabileceği ve bunun sonucunda da herhangi bir afet durumunda yerel topluluk ve toplum genelini nasıl etkileyebileceği düşünülerek, en yakın döneme ait uluslararası standartlarda tanımlandığı şekliyle, etki ve risklerin değerlendirilmesi daha geniş kapsamda dikkate alınmıştır. Kapsam belirleme aşamasının sonuçlarına dayanarak, ÇED çerçevesinde değerlendirilen ÖÇB'lerin listesi aşağıda sunulmaktadır: Fiziksel çevre: o Meteoroloji ve iklim o Hava kalitesi o Gürültü ve vibrasyon o Hidrojeoloji ve yeraltı suyu kalitesi o Jeoloji ve jeomorfoloji o Depremsellik o Toprak o Görsel estetik o Hidroloji ve yüzey suyu kalitesi o Dip morfolojisi o Fiziksel oşinografi o Deniz suyu o Denizel sediman Biyolojik çevre o Korunan alanlar o Karasal flora o Karasal fauna Kuşlar Amfibiler Sürüngenler Memeliler Omurgasızlar o Tatlısu florası o Tatlısu faunası Balıklar Omurgasızlar o Tatlısu habitat ve ekosistemleri o Karasal habitat ve ekosistemler o Biyoçeşitlilik o Denizel flora o Denizel fauna Balıklar Zoobentoslar Memeli ve kaplumbağalar o Denizel habitat ve ekosistemler o Denizel biyoçeşitlilik o Denizel koruma alanları Sosyal çevre o İdari yapı ve yönetim o Yerleşim yeri o Demografik profil o Altyapı hizmetleri 3-9

15 o Ulaşım ve trafik o Ekonomik koşullar o Arazi kullanımı ve tarım o İstihdam ve geçim kaynakları o Toplumsal problemler o Toplumsal sermaye o Sağlık durumu ve hizmetleri o Eğitim durumu ve hizmetleri o Hassas gruplar o Kültürel miras ve arkeoloji o Ekosistem hizmetleri o Yeniden yerleşim ve arazi edinimine bağlı gelir kaybı Proje Etki Alanı (EA), TANAP veya yüklenicileri mülkiyetinde olan veya TANAP veya yüklenicileri tarafından işletilen veya yönetilen boru hattı sistemini oluşturan fiziksel tesislerin etki etme olasılığı olan alanlar içerir. Etki alanı, proje nedeniyle daha sonra ya da bir başka yerde oluşabilecek, planlanmamış fakat öngörülebilir alanları ve Etkilenen Toplulukların geçimlerinin bağlı olduğu biyolojik çeşitlilik ya da ekosistem hizmetleri üzerinde etkilerin oluşabileceği alanları da kapsar. Değerlendirmenin yapıldığı sırada buna ilişkin tesisler saptanmamıştır. Proje EA sının toplamı, aşağıda açıklandığı üzere, EA nın tespit edilen her bir etki faktörü ile kesişimi sonucu ortaya çıkmaktadır. Proje, pek çok açıdan uluslararası ve ulusal düzeyde sonuçlara yol açacaktır; Türkiye ve Avrupa düzeyinde enerji güvenliğine katkı sağlayacak, Azerbaycan gazı için yeni bir pazar oluşturacak ve küresel pazarlardan çeşitli bileşenler için alım yapılmasını gerektirecektir (borular, bileşenler, mühendislik, vb.). Boru hattı sistemini oluşturan fiziksel tesislerin doğrudan etkileri çoğunlukla yerel düzeyde kalacak, genellikle tesisin kendi çevresinden başlayıp en fazla birkaç (3-5) kilometre ile sınırlı kalacaktır. Projenin tüm ömrü için zamana bağlı kapsam belirleme çalışmaları aşağıdaki temel aşamaları ve süreleri ortaya koymaktadır: İnşaat aşaması: 5 yıl İşletme aşaması: 43 yıl 2 İşletmeye kapatma aşaması: 1 yıl 3.4. Paydaşların Bilgilendirilmesi ve Aydınlatılması TANAP ın kurumsal politikası uyarınca, ulusal mevzuat ve IFI gerekliliklerini karşılayabilmek amacıyla paydaş bilgilendirme ve katılım faaliyetleri gerçekleştirilmiş olup, bu faaliyetlere ilişkin özet bilgiler aşağıda verilmiştir. ÇED süreci boyunca gerçekleştirilen paydaş katılım faaliyetlerinin sonuçları (gerçekleştirilen faaliyetler, alınan şikâyet, soru ve öneriler vs.) Ek 3 de ve Paydaş Katılım Planı ile ilgili bilgiler ÇED Raporu Bölüm 6'da yer almaktadır. Türkiye de ÇED sürecinde paydaş katılım faaliyetlerinin yürütülmesi gerekliliği ÇED Yönetmeliği nde ( tarihli Resmi Gazete yle değişik, tarih ve sayılı Resmi Gazete) yer almaktadır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (ÇŞB), çevrenin güvence altına alınması ve korunması, doğal kaynakların sürdürülebilir gelişim ve 2 Ev Sahibi Hükümet Anlaşması süresi 49 yıldır (Haziran 2012'deki başlangıç aşamasından sonra ilk gaz akışı 2018 yılında gerçekleşecektir). Bu nedenle, işletme aşaması 43 yıl olarak öngörülmektedir. 3-10

16 yönetimi ile şehir planlama için uygulanacak politika ve yasaların çıkarılması ve hayata geçirilmesinden sorumlu yetkili makamdır. ÇED Yönetmeliği uyarınca, Proje Sahibi, Kapsam ve Özel Format Belirleme Toplantısı öncesinde, halkı bilgilendirmek, görüş ve önerilerini almak ve bunları proje sürecine dâhil etmek amacıyla, Halkın Katılımı Toplantıları (HKT) düzenlemekle yükümlüdür. TANAP Projesi kapsamında gerçekleştirilen HKT lerin yerleri, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İl Müdürlükleri (ÇŞİM) ile birlikte belirlenmiş, PEİ ler için kolay ulaşılabilir yerler seçilmiştir. Toplantı tarihinden en az 10 gün önce, bir ulusal, bir de yerel gazetede ilanlar verilerek toplantı tarihi, saati, yeri ve konusu halka duyurulmuştur. Bunun yanısıra, muhtarlara ve diğer yerel mülki amirlere de bilgilendirme yapılmıştır. Toplantılara ÇŞB İl Müdürü veya kendisi tarafından tayin edilen bir kişi başkanlık yapmıştır. Toplantılarda halka projeyle ilgili bilgi verilmiş, halkın görüş, soru ve önerileri alınmıştır. Söz konusu toplantı tutanakları Bakanlığa gönderilmiş ve birer kopyası da Valiliklerde kalmıştır. ÇED Raporu sunumunu takiben, inceleme ve değerlendirme süreci başlayacaktır. Proje inceleme ve değerlendirme aşamasının başlatıldığı ve ÇED Raporu nun kamuya açıldığı halka duyurulacaktır. Halkın görüşleri dikkate alınacak ve nihai ÇED Raporu nda bunlara da yer verilecektir. IFC için, Proje Sahibinin halkı proje hakkında bilgilendirmesi ve paydaş katılım faaliyetleri yürütmesi zorunluluktur. Ekvator Prensipleri Finansal Kurumlarının temelini oluşturan IFC Performans Standartları, halkın katılımı faaliyetlerinin proje geliştirme sürecinin ilk aşamalarında başlatılmasını ve ilgili tarafların katılımının her aşamada aşağıdaki nitelikleri taşıması gerektiğini vurgular: Bağımsız (tehdit veya zorlamadan bağımsız), Öncelikli (bilginin kamuoyuyla zamanında paylaşılması), Bilgilendirilmiş (ilgili, anlaşılabilir ve erişilebilir bilgi). Özel IFC gerekliliklerine aşağıda yer alanlar da dâhildir: Paydaş Analiz ve Katılım Planlaması Projeden etkilenen topluluklar ve projeye ilgi duyabilecek diğer paydaşların belirlenmesi ve dış iletişimin tüm paydaşlarla diyaloğu nasıl kolaylaştırdığının değerlendirilmesi, Dezavantajlı veya hassas olarak tanımlanan paydaş gruplarının etkin katılımını sağlamak için gereken tedbirleri içeren bir PKP nın geliştirilmesi. Bilgilerin Kamuoyuyla Paylaşılması (i) Projenin amaç, nitelik ve kapsamı; (ii) gerçekleştirilmek istenen faaliyetlerin süresi; (iii) ilgili topluluklar için söz konusu olabilecek risk ve muhtemel etkiler ve bunlar için alınacak etki azaltıcı önlemler; (iv) öngörülen paydaş katılım süreci ve (v) şikâyet mekanizması hakkında bilgilendirme yapılması. 3-11

17 İstişare Etkilenen topluluklara projenin riskleri, etkileri ve etki azaltıcı önlemler hakkında görüşlerini ifade etmeleri için fırsatlar sağlayan bir istişare süreci geliştirilmesi, (i) Çevresel ve sosyal etkilerin tespit edilmesi sürecinin erken aşamalarında başlayıp, etkiler ortaya çıktıkça kesintisiz bir şekilde devam eden; (ii) önceden açıklanmış ve bilgisi verilmiş olan konularla ilgili şeffaf, tarafsız, anlamlı, kolayca erişilebilir ve kültürel olarak uygun, yerel dilde sunulmuş bilgiye dayanan; (iii) doğrudan etkilenmeyenlerden ziyade, doğrudan etkilenenlerin tamamının katılımına odaklanan; (iv) herhangi bir dış manipülasyon, müdahale, zorlama veya tehdide yer vermeyen; (v) mümkün olduğunca anlamlı katılımlara olanak sağlayan ve (vi) belgelendirilmiş, iki yönlü bir sürece yer verilmesi, Etkilenen toplulukların dil tercihlerine, kendi karar alma süreçlerine ve dezavantajlı veya hassas grupların ihtiyaçlarına yönelik istişare süreci oluşturulması. Bilinçli İstişare ve Katılım Etkilenen toplulukların bilinçli katılımı ile sonuçlanan bilinçli istişare ve katılım süreci yürütülmesi, (i) Gerekmesi halinde ayrı forum veya katılım faaliyetleriyle hem erkek hem de kadınların görüşlerini alan ve (ii) uygun olduğunda, etkiler, etki azaltma mekanizmaları ve faydalar konusunda, erkek ve kadınların farklı kaygılar ve önceliklerini yansıtan bir danışma süreci yönetilmesi, İstişare sürecinin ve özellikle etkilenecek topluluklar için söz konusu risk ve olumsuz etkilerin giderilmesi veya en aza indirgenmesi için alınmış önlemlerin belgelendirilmesi ve etkilenenlere, kaygılarının nasıl ele alındığına dair bilgi verilmesi. Dış İletişim (i) Halktan haber alma ve kaydetme, (ii) ortaya çıkan sorunları değerlendirme ve bunların nasıl ele alınacağını belirleme, (iii) cevap verme, izleme ve belgeleme ile (iv) çevresel ve sosyal yönetim programını uyarlama yöntemlerini içeren bir dış iletişim prosedürünün uygulamaya konulması. Etkilenen Topluluklar için Şikâyet Mekanizması Etkilenen toplulukların çevresel ve sosyal performans hakkında şikâyetlerini, endişelerini öğrenmek ve bunların çözüme kavuşturulması için bir şikâyet mekanizması oluşturulması, Paydaş katılımı süreci boyunca etkilenen toplulukların şikâyet mekanizması hakkında bilgilendirilmesi. Etkilenen Topluluklar için Raporlama Etkilenen topluluklar için öncelikli olmaya devam eden ve şikâyet mekanizmasıyla bu topluluklar için sorun oluşturduğu tespit edilen konulara ilişkin eylem planlarının hayata geçirilmesinde kaydedilen ilerlemeyi anlatan periyodik raporlamalar yapılması, açıklayıcı bir bilgilendirmenin periyodik aralıklarla etkilenen topluluklara sağlanması için plan yapılması, Raporlama sıklığının yılda birden az olmaması (IFC, 2012). 3-12

18 Benzer şekilde, EBRD de aşağıda yer alanları gerekli görmektedir: Paydaş katılımının herhangi bir manipülasyon, müdahale, baskı ve tehdit olmadan ve zamanında, konuyla ilgili, anlaşılabilir ve kolayca erişilebilir bilgiler sağlanarak gerçekleştirilmiş olduğunun kanıtlanması, i) Projeden etkilenen veya etkilenmesi muhtemel (etkilenen taraflar) veya ii) projeye ilgisi bulunabilecek (diğer ilgili taraflar) birey veya grupların paydaş olarak tespit edilmesi, Çevresel veya sosyal eylem planları veya etki azaltıcı önlemlerin açıklanması, Halkın katılımı sürecinin belgelendirilmesi, ÇED belgelerinin kamuya açık tutulması, Ücretsiz ve etkilenen toplulukların tamamına açık bir şikâyet mekanizmasının geliştirilmesi ve bu mekanizmanın kullanılmasının herhangi bir ceza veya olumsuzluğa yol açmayacağının güvencesinin verilmesi (EBRD, 2008). ÇED hazırlığına paralel olarak, TANAP'ın Türkiye'de yürütmekte olduğu çalışmalar, EBRD, IFC ve Ekvator Prensipleri Finansal Kurumları tarafından gerekli görülen bir doküman olan, PKP yi de içermektedir. Bilgilendirme ve paydaş katılımına yönelik IFC ve EBRD gereklilikleri, Türk Mevzuatı ve Avrupa Birliği gerekliliklerinin ötesine geçmektedir. Dolayısıyla, ulusal gereklilikler, IFC ve EBRD gerekliliklerinin yerine getirilmesi suretiyle karşılanacaktır. HKT lerde dile getirilen temel konular aşağıda sunulmaktadır: Güzergâh üzerindeki tüm yerleşim birimlerine eşit fırsatların sunulması da dâhil olmak üzere, yerel istihdam sağlanması, Gaz dağıtım ve tedarik iyileştirilmelerine yönelik talepler, Güzergâh üzerindeki yerleşim yerleri için sosyal yatırımlar ve diğer faydaların sağlanmasına yönelik talepler, Özellikle boru hattı inşasından etkilenebilecek olduğundan, su kalitesine ilişkin konular, Boru hattı yapımından sonra oluşabilecek tarımsal etkiler ve hasatta yaşanabilecek muhtemel sıkıntılar, Atık yönetimi, İnşaat trafiğinden ötürü mevcut olan yollara verilebilecek zarar, Yüklenici yönetimi, İnsan ve hayvanların güvenliğinin yanısıra, boru hattı güvenliğinin sağlanması, Arkeolojik sit alanları ve bunlara verilebilecek muhtemel zararlar, Sağlığa ilişkin riskler Mevcut Durum Veri Toplama Mevcut duruma ilişkin veri toplanması için, Şubat 2013 ile Mart 2014 arasında bir dizi Çevresel ve Sosyal Mevcut Durum Çalışması (ÇSMÇ) gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalar, tüm ÖÇB'lere ilişkin mevcut bibliyografik verilerin toplanması ve analizi amacıyla yapılan Masabaşı Çalışmalarını ve seçilen ÖÇB lere dair saha verilerinin 3-13

19 toplanmasını amaçlayan alan çalışmalarını kapsamaktadır. Her bir ÖÇB ye ilişkin mevcut durum metodolojilerinin ayrıntıları, ÇED Raporu Bölüm 7 nin ilgili alt bölümlerinde sunulmaktadır. Mevcut verilerin tespitini sağlamak ve çalışmaların tekrar edilmesini engellemek amacıyla yapılan boşluk analizinin ardından, Golder tarafından saha verilerinin toplanması ve analiz edilmesine ilişkin metodolojiler hazırlanmıştır. Veri boşluk analizi için toplam 491 bibliyografik kaynak ele alınmış ve saha araştırması ya da detaylı masabaşı çalışmalarıyla elde edilmesi gereken temel veriler açısından özetlenmiştir. Karasal bileşenler: Meteoroloji ve iklim: Meteorolojik parametreler, Hava Kalitesi: Seçilen noktalardaki hava kalitesi parametreleri, Jeoloji ve jeomorfoloji: litoloji, stratigrafik kolon kesitleri, yapısal jeoloji, jeoteknik özellikler, heyelan, karst, mineral kaynakları, Depremsellik: tektonik, faylar, deprem bölgeleri, daha önce gerçekleşen depremler, deprem riski değerlendirmesi, Toprak: Kirlilik, kimyasal ve fiziksel özellikler, Hidroloji ve yüzey suyu kalitesi: Hidrolojik parametreler, taşkın riski, su kalitesi, Hidrojeoloji ve yeraltı suyu kalitesi: Hidrojeolojik parametreler, kirlilik, kimyasal ve fiziksel özellikler, Gürültü ve Vibrasyon: Arka plan gürültüsü ve arka plan vibrasyonu, Görsel Estetik: Peyzaj koruma alanları, Karasal Flora: Endemik ve/veya sınırlı alanda dağılım gösteren, kritik ve tehlikede olan karasal flora türleri, Karasal Fauna: Endemik ve/veya sınırlı alanda dağılım gösteren, kritik ve tehlikede olan karasal fauna türleri, Tatlısu florası: Kritik ve tehlikede olan, endemik ve/veya sınırlı alanda dağılım gösteren tatlısu flora türleri, Tatlısu faunası: Kritik ve tehlikede olan, endemik ve/veya sınırlı alanda dağılım gösteren tatlısu fauna türleri, Karasal habitat ve ekosistemler: Modifiye habitat, doğal ve kritik habitat alanları, küresel açıdan göçmen ve koloni oluşturan tür ve/veya toplulukların önemli konsantrasyonlarını destekleyen habitatlar, kilit evrimsel süreçlerle ilişkili yüksek tehlike altındaki ve/veya eşsiz ekosistem ve habitatlar, Tatlısu habitatları ve ekosistemleri: Modifiye habitat, doğal habitat ve kritik habitat, küresel öneme sahip yoğunluktaki göçmen ve/veya koloni oluşturan türleri barındıran habitatlar, yüksek tehlike altındaki veya nadir ekosistemler ve temel evrimsel süreçlerle ilgili habitatlar, Biyoçeşitlilik: Ekosistem hizmetleriyle ilgili türler ve kilit biyoçeşitlilik alanları, Korunan alanlar: Milli parklar, tabiat parkları, sulak alanlar, yaban hayatı koruma alanları ve yaban hayatı geliştirme alanları, İdari yapı ve yönetim: İller, ilçeler ve köylerdeki idare ve yönetim sistemleri, Yerleşim yeri: İllerde idari öneme sahip yerleşim alanları ve şehirler, Altyapı hizmetleri: su temini ve dağıtımı, kanalizasyon sistemleri, atık yönetimi, elektrik üretim ve dağıtımı, telekomünikasyon, piyasalar, Ulaşım ve trafik: İl sınırları içindeki mevcut yollar (otoyollar, şehir içi ve şehirlerarası yollar) ve il sınırları içinde kalan demiryolu ağı (yük ve yolcu taşıma, istasyonlar), Arazi kullanımı ve tarım: Arazi kullanım kategorileri ve tarımsal faaliyetler, Demografik profil: Nüfus yoğunluğu, yaş dağılımı, cinsiyet oranı, etnik yapı ve hassas gruplar, 3-14

20 Ekonomik koşullar: Ekonomik faaliyetler, çeşitli ekonomik faaliyetlerin gayrisafi milli hasılası ve kişi başına yıllık gelir, İstihdam ve geçim kaynakları: Çalışma alanındaki istihdam düzeyi ve aktif nüfus; Toplumsal sorunlar: Alkol kullanımı, suç, ticari seks işçiliği, çocuk işçiliği ve zorla çalıştırma, iş/mesleki haksızlıklar dâhil gibi mevcut toplumsal problemler, Toplumsal sermaye: Güç ilişkileri, yerel topluluklardaki ilişki ağı ve hiyerarşiler, yerel toplulukların toplumsal dokusundaki zayıf/güçlü yanlar ve dış değişimlere uyum sağlayabilme kapasitesi, Sağlık durumu ve hizmetleri: Yerel nüfusun sağlık koşulları ve sağlık hizmetleri, Eğitim durumu ve hizmetleri: Çalışma alanındaki eğitim tesisleri ve okuryazarlık oranları, Hassas gruplar, Kültürel miras ve arkeoloji: UNESCO sit alanları, arkeolojik sit alanları ve korunan mimari ve kültürel alanlar, Ekosistem hizmetleri: ekonomik öneme sahip ürünler (flora/fauna sağlayan habitatlar), düzenleyici hizmetler sağlayan habitatlar, destek hizmetleri sağlayan habitatlar ve kültürel hizmetler sağlayan habitatlar, Yeniden yerleşim ve arazi edinimine bağlı gelir kaybı: Arsa parselleri, binalar ve yerleşimlere ilişkin mülkiyet durumları Geçim Kaynaklarının İyileştirilmesi ve Yeniden Yerleşim Eylem Planı çerçevesinde ele alınmıştır. Denizel bileşenler: Dip morfolojisi: Önemli morfolojik özellikler, Denizel sediman: Kirlenmiş sediman ve ince taneli sedimanın dağılımı; Depremsellik: Marmara Denizi nin depremselliği, tarihi depremler, deprem riski değerlendirmesi, Deniz suyu: Su kalitesi, Fiziksel oşinografi: Deniz akıntıları, dalga ve gelgitler ve kıyısal erozyon, Denizel flora: Bentik denizel flora, endemik ve/veya sınırlı dağılım gösteren, kritik ve tehlike altında olan flora türleri; hassas denizel flora türleri; Denizel Fauna: Endemik ve/veya sınırlı dağılım gösteren, kritik ve tehlikede olan denizel bentik türler, balık yavrulama alanları ve/veya beslenme alanları ve/veya üreme alanları, deniz memelileri ve/veya deniz kaplumbağaları, denizel türlerin Marmara Denizi ndeki göç yolları, hassas balık ve zoobentos türleri; Denizel habitat ve ekosistemler: Kritik habitat alanları veya koruma kaygısı olan habitatlar, Denizel biyoçeşitlilik: Biyoçeşitlilik için kritik alanlar; ekosistem hizmetleriyle ilgili türler, Denizel koruma alanları, Ulaşım ve trafik: Deniz taşımacılığı, iskele ve limanlar, Ekonomik koşullar: Balıkçılık ve turizm faaliyetleri, Kültürel miras ve arkeoloji: UNESCO sit alanları, arkeolojik sit alanları ve korunan mimari ve kültürel sit alanları, Ekosistem hizmetleri: Kültürel hizmetler (miras alanları ve kültürel sit alanları, arkeolojik sit alanları içeren veya yüksek arkeolojik potansiyele sahip alanlar ve ekolojik turizm veya turizm potansiyeli olan alanlar) ve kaynak (deniz mahsulü sağlayan bölge/ler veya habitat/lar, ekosistem hizmetleri için kilit türlerin varlığı) sağlayan alanlar. Projede tespit edilmiş olan ÖÇB'ler üzerinde doğrudan veya dolaylı bir etkinin olabileceği muhtemel EA dikkate alınarak bir Mevcut Durum Yerel Çalışma Alanı (YÇA) tanımlanmıştır. YÇA, genellikle boru hattı ve proje bileşenlerini içeren 500 m genişliğindeki güzergâh koridorunu içerse de, bazı durumlarda 500 m genişliğindeki güzergâh koridoru 3-15

BÖLÜM 7. MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLER. BÖLÜM 7.1. Giriş. BÖLÜM 7.2. Çalışma Alanı

BÖLÜM 7. MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLER. BÖLÜM 7.1. Giriş. BÖLÜM 7.2. Çalışma Alanı BÖLÜM 7. MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLER BÖLÜM 7.1. Giriş BÖLÜM 7.2. Çalışma Alanı İÇİNDEKİLER Sayfa No İÇİNDEKİLER... ii TABLOLAR... ii KISALTMALAR... iii 7. MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLER... 7.1-1 7.1. Giriş...

Detaylı

Enerji Yatırımları Fizibilite Raporu Hazırlanması Semineri Enerji Yatırımlarının Çevresel ve Sosyal Etkilerinin Değerlendirilmesi 29 Mart 2012

Enerji Yatırımları Fizibilite Raporu Hazırlanması Semineri Enerji Yatırımlarının Çevresel ve Sosyal Etkilerinin Değerlendirilmesi 29 Mart 2012 Enerji Yatırımları Fizibilite Raporu Hazırlanması Semineri Enerji Yatırımlarının Çevresel ve Sosyal Etkilerinin Değerlendirilmesi 29 Mart 2012 H.Bülent KADIOĞLU Çevre Mühendisi Golder Associates Sunum

Detaylı

HES PROJELERİNDE ÇEVRE, EKONOMİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK MART, 2010 ANKARA

HES PROJELERİNDE ÇEVRE, EKONOMİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK MART, 2010 ANKARA HES PROJELERİNDE ÇEVRE, EKONOMİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK MART, 2010 ANKARA SUNU KAPSAMI TÜRKİYE DE HES PROJELERİNİN GEÇMİŞİ FİNANSMAN İHTİYACI FİNANSMAN İLE İLGİLİ AKTÖRLER KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER ILISU ÖRNEĞİ

Detaylı

TR 2008 IB EN 04 MADEN ATIKLARININ YÖNETİMİ PROJESİ

TR 2008 IB EN 04 MADEN ATIKLARININ YÖNETİMİ PROJESİ TR 2008 IB EN 04 MADEN ATIKLARININ YÖNETİMİ PROJESİ Ülkü Füsun ERTÜRK Maden atıkları ve Tehlikesiz Atıkların Yönetimi Şube Müdürlüğü Kimya Müh. Antalya, 24-26.04.2012 Maden Atıklarının Yönetimi Projesi

Detaylı

ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI

ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI ÇölleĢme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü Ulusal Havza Yönetim Stratejisi Yönlendirme Komitesi Toplantısı Ankara, 5 Ekim 2011 TOPLANTI GÜNDEMĠ UHYS sürecinin amacı ve

Detaylı

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar Technical Assistance for Implementation of the By-Law on Strategic Environmental Assessment EuropeAid/133447/D/SER/TR Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönetmeliği'nin Uygulanması Teknik Yardım Projesi

Detaylı

Çevresel ve Sosyal Eylem Planı (ÇSEP) Öksüt Altın Madeni, Türkiye ('Proje') 1

Çevresel ve Sosyal Eylem Planı (ÇSEP) Öksüt Altın Madeni, Türkiye ('Proje') 1 Sosyal Planı (ÇSEP) Öksüt Altın Madeni, Türkiye ('Proje') 1 DUYURULMA AMAÇLI TASLAK ÇSEP. NİHAİ ÇSEP DUYURU SONRASI VE FİNANSMAN KARARI ÖNCESİ KARARLAŞTIRILACAK PG1 in ve Etkilerin Değerlendirilmesi ve

Detaylı

ATIKLARIN DÜZENLİ DEPOLANMASINA DAİR YÖNETMELİK

ATIKLARIN DÜZENLİ DEPOLANMASINA DAİR YÖNETMELİK ATIKLARIN DÜZENLİ DEPOLANMASINA DAİR YÖNETMELİK Lisans başvurusu Düzenli depolama tesisleri için tesisin bulunduğu belediyeden usulüne göre alınmış izin veya ruhsat üzerine Bakanlıktan lisans alınması

Detaylı

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ Bayram HOPUR Entegre Projeler Uygulama Şube Müdürü Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü www.cem.gov.tr 3. Ulusal Taşkın Sempozyumu- 29.04.2013 İstanbul ULUSAL

Detaylı

19 KÜMÜLATİF ETKİ DEĞERLENDİRMESİ... 2 19.1 GİRİŞ... 2 19.2 KILAVUZ... 2 19.3 KAPSAM VE METODOLOJİ... 2

19 KÜMÜLATİF ETKİ DEĞERLENDİRMESİ... 2 19.1 GİRİŞ... 2 19.2 KILAVUZ... 2 19.3 KAPSAM VE METODOLOJİ... 2 İçindekiler Tablosu 19 KÜMÜLATİF ETKİ DEĞERLENDİRMESİ... 2 19.1 GİRİŞ... 2 19.2 KILAVUZ... 2 19.3 KAPSAM VE METODOLOJİ... 2 19.3.1 Mekansal Kapsam... 2 19.3.2 Zamansal Kapsam... 2 19.3.3 Değerlendirme

Detaylı

ACWA GÜÇ ELEKTRİK İŞLETME VE YÖNETİM SANAYİ VE TİCARET A.Ş.

ACWA GÜÇ ELEKTRİK İŞLETME VE YÖNETİM SANAYİ VE TİCARET A.Ş. ACWA GÜÇ ELEKTRİK İŞLETME VE YÖNETİM SANAYİ VE TİCARET A.Ş. ACWA GÜÇ KIRIKKALE ENERJİ İLETİM HATTI PROJESİ ÇEVRESEL VE SOSYAL YÖNETİM VE İZLEME PLANI MGS PROJJE MÜŞAVİİRLİİK MÜHENDİİSLİİK TİİCARET LTD..ŞTİİ..

Detaylı

Resmî Gazete Sayı : 29361

Resmî Gazete Sayı : 29361 20 Mayıs 2015 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 29361 TEBLİĞ Orman ve Su İşleri Bakanlığından: HAVZA YÖNETİM HEYETLERİNİN TEŞEKKÜLÜ, GÖREVLERİ, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

Küresel Çevre Yönetimi için Ulusal Kapasite Öz Değerlendirme Analizi

Küresel Çevre Yönetimi için Ulusal Kapasite Öz Değerlendirme Analizi Küresel Çevre Yönetimi için Ulusal Kapasite Öz Değerlendirme Analizi REPUBLIC OF SLOVENIJA MINISTRSTRY OF ENVIRONMENT AND SPATIAL PLANNING Milena Marega Bölgesel Çevre Merkezi, Slovenya Ülke Ofisi Sunum

Detaylı

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER Technical Assistance for Implementation Capacity for the Environmental Noise Directive () Çevresel Gürültü Direktifi nin Uygulama Kapasitesi için Teknik Yardım Projesi Technical Assistance for Implementation

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve ÇEVRE Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB ve Çevre- Temel ilkeler AB ve İklim Değişikliği AB ve Su Kalitesi AB ve Atık Geri Dönüşümü Müzakere sürecinde

Detaylı

BALIKESİR-ÇANAKKALE PLANLAMA BÖLGESİ 1/100.000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI 3. FAALİYET RAPORU

BALIKESİR-ÇANAKKALE PLANLAMA BÖLGESİ 1/100.000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI 3. FAALİYET RAPORU BALIKESİR-ÇANAKKALE PLANLAMA BÖLGESİ 1/100.000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI 3. FAALİYET RAPORU TEMMUZ 2012 YÜKLENİCİ: DOĞUKAN & BHA İŞ ORTAKLIĞI 1 "Balıkesir-Çanakkale Planlama Bölgesi 1/100 000 Ölçekli

Detaylı

Marmara Kıyıları Hassas Alan Yönetimi

Marmara Kıyıları Hassas Alan Yönetimi Marmara Kıyıları Hassas Alan Yönetimi Huri EYÜBOĞLU Şub. Müd. huri.eyuboglu@csb.gov.tr İSTANBUL SUNUM İÇERİĞİ SINHA PROJESİ Türkiye Kıyılarında Kentsel Atıksu Yönetimi: Sıcak Nokta ve Hassas Alanların

Detaylı

İÇİNDEKİLER. İÇİNDEKİLER... i. ŞEKİLLER... ii. KISALTMALAR... iii 1. GİRİŞ... 1-1. 1.1. Projenin Temeli... 1-1

İÇİNDEKİLER. İÇİNDEKİLER... i. ŞEKİLLER... ii. KISALTMALAR... iii 1. GİRİŞ... 1-1. 1.1. Projenin Temeli... 1-1 BÖLÜM 1 GİRİŞ İÇİNDEKİLER Sayfa No İÇİNDEKİLER... i ŞEKİLLER... ii KISALTMALAR... iii 1. GİRİŞ... 1-1 1.1. Projenin Temeli... 1-1 1.2. Projenin Yürütülmesi için Yapılan Anlaşmalar... 1-3 1.3. Proje Özeti...

Detaylı

2) ÇED Yönetmeliği kapsamında yapılan başvuruları değerlendirmek, ÇED Yönetmeliği kapsamında yapılan başvuru sayısı : 153

2) ÇED Yönetmeliği kapsamında yapılan başvuruları değerlendirmek, ÇED Yönetmeliği kapsamında yapılan başvuru sayısı : 153 1) Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği gereğince anons, askıda ilan, internet gibi yöntemlerle ÇED süreci ve teklif faaliyetle ilgili olarak vatandaşlara duyuru yapmak, ÇED Yönetmeliği gereğince

Detaylı

MADRID DE STRATEJİK ÇEVRESEL DEĞERLENDİRME. Mariano Oliveros mariano.oliveros@madrid.org Şube Müdürü Çevresel Değerlendirme Genel Müdürlüğü.

MADRID DE STRATEJİK ÇEVRESEL DEĞERLENDİRME. Mariano Oliveros mariano.oliveros@madrid.org Şube Müdürü Çevresel Değerlendirme Genel Müdürlüğü. MADRID DE STRATEJİK ÇEVRESEL DEĞERLENDİRME Mariano Oliveros mariano.oliveros@madrid.org Şube Müdürü Çevresel Değerlendirme Genel Müdürlüğü. Madrid 1 STRATEJİK ÇEVRESEL DEĞERLENDİRME (SÇD) SÇD, sürdürülebilirliğe

Detaylı

YUSUFELİ BARAJI VE HES

YUSUFELİ BARAJI VE HES TÜRKİYE CUMHURİYETİ ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EMLAK VE KAMULAŞTIRMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI YUSUFELİ BARAJI VE HES YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI EK M YENİDEN YERLEŞİM

Detaylı

T. C. KAMU İHALE KURUMU

T. C. KAMU İHALE KURUMU T. C. KAMU İHALE KURUMU Elektronik İhale Dairesi KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ BT Strateji Yönetimi BT Hizmet Yönetim Politikası Sürüm No: 6.0 Yayın Tarihi: 26.02.2015 444 0 545 2012 Kamu İhale Kurumu Tüm hakları

Detaylı

Avrupa Birliği Taşkın Direktifi ve Ülkemizde Taşkın Direktifi Hususunda Yapılan Çalışmalar

Avrupa Birliği Taşkın Direktifi ve Ülkemizde Taşkın Direktifi Hususunda Yapılan Çalışmalar ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Taşkın ve Kuraklık Yönetim Planlaması Dairesi Başkanlığı Avrupa Birliği Taşkın Direktifi ve Ülkemizde Taşkın Direktifi Hususunda Yapılan Çalışmalar

Detaylı

Vizyonumuz Ülkemizin, çevre ve iş güvenliği alanlarında ulusal ve uluslararası rekabet gücünü artıracak çalışmalarda öncü olmaktır.

Vizyonumuz Ülkemizin, çevre ve iş güvenliği alanlarında ulusal ve uluslararası rekabet gücünü artıracak çalışmalarda öncü olmaktır. Kariyer Mühendislik 2011 yılında gelişen çevre ve iş güvenliği mevzuatlarının Türkiye de uygulanmasını hedef alarak kurulmuştur. Şirket çalışanlarının ve kurucusunun yıllar içerisinde elde etmiş olduğu

Detaylı

Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü. Su ve Toprak Yönetimi Dairesi Başkanlığı. AB Çevre Müktesebatının Yerel Yönetimlere Uygulanması

Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü. Su ve Toprak Yönetimi Dairesi Başkanlığı. AB Çevre Müktesebatının Yerel Yönetimlere Uygulanması Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Su ve Toprak Yönetimi Dairesi Başkanlığı AB Çevre Müktesebatının Yerel Yönetimlere Uygulanması 1 Uygulama Örnekleri 1.Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği 2.Tehlikeli Maddelerin

Detaylı

Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Nedir?

Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Nedir? Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Nedir? Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki

Detaylı

Proje alanı, süresi ve bütçesi

Proje alanı, süresi ve bütçesi 1 Proje Gelişim Süreci Projenin amacı Proje alanı, süresi ve bütçesi İşbirliği yapılan kurumlar Proje Bileşenleri Proje Faaliyetleri 2/21 Mart 2011 Mart 2011 Mart 2012 Mart 2012 Haziran 2012 Haziran 2013

Detaylı

İÇ KONTROL SİSTEMİ STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI

İÇ KONTROL SİSTEMİ STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI İÇ KONTROL SİSTEMİ STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI İçerik Kamu İç Kontrol Standartları Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı ve Eylem Planı Rehberi Eylem Planının Genel Yapısı Eylem Planının Hazırlanmasında

Detaylı

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE SUNUM PLANI 1. RİSK VE RİSK YÖNETİMİ: TANIMLAR 2. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ 3. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ DÖNÜŞÜM SÜRECİ

Detaylı

Kontrol: Gökhan BİRBİL

Kontrol: Gökhan BİRBİL Doküman Adı: YÖNETİMİN GÖZDEN GEÇİRMESİ PROSEDÜRÜ Doküman No.: Revizyon No: 06 Yürürlük Tarihi: 08.01.2011 Hazırlayan: Tekin ALTUĞ Kontrol: Gökhan BİRBİL Onay: H. İrfan AKSOY Sayfa 2 / 7 1. AMAÇ Bu prosedürün

Detaylı

BÖLÜM IV PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER

BÖLÜM IV PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER BÖLÜM IV PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER BÖLÜM IV. PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER IV.1. Önerilen Projenin Olası Etkilerinin Tanıtımı Diyarbakır AAT Projesi,

Detaylı

ÇEVRE BOYUTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ PROSEDÜRÜ

ÇEVRE BOYUTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ PROSEDÜRÜ SAYFA NO 1/7 1. AMAÇ VE KAPSAM: Bu prosedürün amacı, TOTM nin faaliyetlerinin ve hizmetlerinin çevre güvenliği üzerinde gerçek veya potansiyel olarak önemli etkileri olabilecek çevresel boyutlarının (yönlerinin),

Detaylı

Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol Direktifinin Türkiye de Uygulanmasının Desteklenmesi Projesi

Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol Direktifinin Türkiye de Uygulanmasının Desteklenmesi Projesi T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol Direktifinin Türkiye de Uygulanmasının Desteklenmesi Projesi ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ İZİN VE DENETİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İzin ve

Detaylı

İZİN BAŞVURUSU İÇERİĞİ PETROL RAFİNERİLERİ

İZİN BAŞVURUSU İÇERİĞİ PETROL RAFİNERİLERİ İZİN BAŞVURUSU İÇERİĞİ PETROL RAFİNERİLERİ 1 AŞAĞIDA ADI GEÇEN TESİSİN BİRİMLERİ İÇİN ENTEGRE ÇEVRE İZNİ GEREKLİLİĞİ İÇİN TEMEL PROJE : YERLEŞKE ADRESİ: VERİLİŞ TARİHİ: HAZIRLAYAN KİŞİ 1 : Adı - Soyadı

Detaylı

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR Osman İYİMAYA Genel Müdür Enerji hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olarak başta sanayi, teknoloji,

Detaylı

DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI 4 ARALIK 2012 I. OTURUM OTURUM BAŞKANI: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT

DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI 4 ARALIK 2012 I. OTURUM OTURUM BAŞKANI: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI 4 ARALIK 2012 I. OTURUM OTURUM BAŞKANI: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT YÖNETİCİ ÖZETİ Düzce Valiliği ve Düzce Üniversitesi nin birlikte düzenlemiş olduğu

Detaylı

EK C GENEL VE TEKNİK TERİMLER SÖZLÜĞÜ YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ RAPORU

EK C GENEL VE TEKNİK TERİMLER SÖZLÜĞÜ YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ RAPORU EK C GENEL VE TEKNİK TERİMLER SÖZLÜĞÜ YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ RAPORU GENEL VE TEKNİK TERİMLER SÖZLÜĞÜ Açıklığı ve tutarlılığı sağlamak adına bu bölümde; ÇED raporlarında

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ

AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ 1. Genel Süreç Çevre Faslı Müzakere Sürecine ilişkin; Çevre Faslı Tanıtıcı Tarama Toplantısı 03-11 Nisan 2006, Çevre Faslı Ayrıntılı Tarama Toplantısı 29 Mayıs

Detaylı

vizyon escarus hakkında misyon hakkında Escarus un misyonu, müşterilerine sürdürülebilirlik çözümleri sunan öncü bir şirket olmaktır.

vizyon escarus hakkında misyon hakkında Escarus un misyonu, müşterilerine sürdürülebilirlik çözümleri sunan öncü bir şirket olmaktır. escarus hakkında Nisan 2011 de faaliyetine başlayan Escarus Sürdürülebilir Danışmanlık A.Ş., deneyimli ve profesyonel kadrosuyla sürdürülebilirlik çözümleri geliştirerek, danışmanlık hizmetleri vermek

Detaylı

TELKO ENERJİ ÜRETİM TURİZM SAN. ve TİC. A.Ş. EDİNCİK BİYOGAZ PROJESİ PROJE BİLGİ NOTU

TELKO ENERJİ ÜRETİM TURİZM SAN. ve TİC. A.Ş. EDİNCİK BİYOGAZ PROJESİ PROJE BİLGİ NOTU TELKO ENERJİ ÜRETİM TURİZM SAN. ve TİC. A.Ş. EDİNCİK BİYOGAZ PROJESİ PROJE BİLGİ NOTU Ülkemizde, gıda ve elektrik enerjisine olan ihtiyaç, sanayileşme, ekonomik gelişme ve nüfus artışı gibi nedenlerden

Detaylı

AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP)

AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP) AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP) Türkçe Adı Akdeniz Eylem Planı Sekretaryası (AEP) İngilizce Adı Secretariat on Mediterrenaen Action Plan (MAP) Logo Resmi İnternet Sitesi http://www.unepmap.org Kuruluş

Detaylı

Sayı : B.18.0.ÇYG.0.06.02-010.06.02-8934 27.07.2006 Konu : Derin Deniz Deşarjı Proje Onay Genelgesi DAĞITIM GENELGE (2006/21)

Sayı : B.18.0.ÇYG.0.06.02-010.06.02-8934 27.07.2006 Konu : Derin Deniz Deşarjı Proje Onay Genelgesi DAĞITIM GENELGE (2006/21) Sayı : B.18.0.ÇYG.0.06.02-010.06.02-8934 27.07.2006 Konu : Derin Deniz Deşarjı Proje Onay Genelgesi DAĞITIM GENELGE (2006/21) Bu Genelge, 08.05.2003 tarih ve 25102 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe

Detaylı

I. PROJENİN HAZIRLANMASI VE SORUMLULUKLAR

I. PROJENİN HAZIRLANMASI VE SORUMLULUKLAR Sayı : B.18.0.ÇYG.0.06.02-010.06.02-8934 27.07.2006 Konu : Derin Deniz Deşarjı Proje Onay Genelgesi DAĞITIM GENELGE (2006/21) Bu Genelge, 08.05.2003 tarih ve 25102 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe

Detaylı

3.0 DEĞERLENDİRME YAKLAŞIMI

3.0 DEĞERLENDİRME YAKLAŞIMI 3-1 3.0 DEĞERLENDİRME YAKLAŞIMI 3.1 Giriş Bu bölümde, ÇSED in yürütülmesinde kullanılan geniş yaklaşım açıklanmakta ve bu ÇSED sürecinde izlenen kilit aşamalar ortaya koyulmaktadır. Bu bölümde, ÇSED sürecinde

Detaylı

Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Türkiye Bölümü

Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Türkiye Bölümü Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Türkiye Bölümü Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi (ÇSED) - Ekler Haziran 2014 Ek 2.1: Ulusal Mevzuat URS-EIA-REP-203876 Genel Çevre Kanunu, Sayı: 2872 ÇED Yönetmeliği

Detaylı

IV. Strateji Geliştirme Birim Yöneticileri Toplantısı. 03 04 Mayıs 2012 Bolu. 3.Grup Atölye Çalışması. Kontrol Faaliyetleri

IV. Strateji Geliştirme Birim Yöneticileri Toplantısı. 03 04 Mayıs 2012 Bolu. 3.Grup Atölye Çalışması. Kontrol Faaliyetleri IV. Strateji Geliştirme Birim Yöneticileri Toplantısı 03 04 Mayıs 2012 Bolu 3.Grup Atölye Çalışması Kontrol Faaliyetleri 3.Grup Atölye Çalışması 1. Sayıştay 2. Milli Savunma Bakanlığı 3. Maliye Bakanlığı

Detaylı

MONDİ TİRE KUTSAN KAĞIT VE AMBALAJ SANAYİİ A.Ş. ATIKSUDAN BİYOGAZ ELDESİ TESİSİ PROJE BİLGİ NOTU

MONDİ TİRE KUTSAN KAĞIT VE AMBALAJ SANAYİİ A.Ş. ATIKSUDAN BİYOGAZ ELDESİ TESİSİ PROJE BİLGİ NOTU MONDİ TİRE KUTSAN KAĞIT VE AMBALAJ SANAYİİ A.Ş. ATIKSUDAN BİYOGAZ ELDESİ TESİSİ PROJE BİLGİ NOTU 2007 yılında uluslararası kağıt ve ambalaj grubu Mondi Grup un bir parçası haline gelen, Mondi Tire Kutsan

Detaylı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı 3i Programme Taahhütname ARKA PLAN BİLGİSİ Temel denetim alanları olan mali denetim, uygunluk denetimi ve performans denetimini kapsayan kapsamlı bir standart seti (Uluslararası

Detaylı

GGYS TEHLİKE ANALİZİ VE RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ

GGYS TEHLİKE ANALİZİ VE RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ 1. AMAÇ V KAPSAM: Gıda Güvenliği Yönetim Sisteminin uygulama alanı içinde oluşması muhtemel bütün olası tehlikelerin, Gıda Güvenliği ile ilgili sonuçlarına ve oluşma olasılıklarına göre tanımlanması ve

Detaylı

İklim Değişikliği ve Hava Yönetimi Koordinasyon Kurulu Çalışma Grupları

İklim Değişikliği ve Hava Yönetimi Koordinasyon Kurulu Çalışma Grupları İklim Değişikliği ve Hava Yönetimi Koordinasyon Kurulu Çalışma Grupları İklim Değişikliği ve Hava Yönetimi Koordinasyon Kurulu altında oluşturulan Çalışma Grupları şunlardır: 1. Sera Gazı Emisyon Azaltımı

Detaylı

Proje Bilgilendirme Dokümanı İskenderun Limanı Kapasite Artışı Projesi

Proje Bilgilendirme Dokümanı İskenderun Limanı Kapasite Artışı Projesi Proje Bilgilendirme Dokümanı İskenderun Limanı Kapasite Artışı Projesi Şubat 2013 Giriş Bu Proje Bilgilendirme Dokümanı, İskenderun Limanı Kapasite Artışı Projesi (Proje) ile ilgili bilgi vermektedir.

Detaylı

UZUN DEVRELİ GELİŞME PLANI HAZIRLAMA SÜRECİ VE BÖLGELEME

UZUN DEVRELİ GELİŞME PLANI HAZIRLAMA SÜRECİ VE BÖLGELEME UZUN DEVRELİ GELİŞME PLANI HAZIRLAMA SÜRECİ VE BÖLGELEME DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Milli Parklar Daire Başkanlığı Cihad ÖZTÜRK Orman Yüksek Mühendisi PLANLAMA NEDİR? Planlama, sorun

Detaylı

Ek 6.2: Bugüne Kadar Gerçekleştirilmiş Olan Paydaş Katılım Faaliyetleri 1 1

Ek 6.2: Bugüne Kadar Gerçekleştirilmiş Olan Paydaş Katılım Faaliyetleri 1 1 Ek 6.2: Bugüne Kadar Gerçekleştirilmiş Olan Paydaş Katılım Faaliyetleri 1 1 1 Proje, ÇED prosedürlerine ilişkin hususların netleştirilmesi amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı

Detaylı

Kentsel Dönüşümde Coğrafi-Kent Bilgi Sistemleri

Kentsel Dönüşümde Coğrafi-Kent Bilgi Sistemleri Kentsel Dönüşümde Coğrafi-Kent Bilgi Sistemleri Prof. Dr. Tahsin YOMRALIOĞLU İTÜ İnşaat Fakültesi Geomatik Mühendisliği Bölümü ITU Faculty of Civil Engineering Department of Geomatics Engineering http://web.itu.edu.tr/tahsin

Detaylı

BÖLÜM 11 KÜMÜLATİF ETKİLERİN DEĞERLENDIRILMESI

BÖLÜM 11 KÜMÜLATİF ETKİLERİN DEĞERLENDIRILMESI BÖLÜM 11 KÜMÜLATİF ETKİLERİN DEĞERLENDIRILMESI Sayfa i İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... İİ TABLOLAR DİZİNİ... İİ ŞEKİLLER DİZİNİ... İİ 11. KÜMÜLATİF ETKİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ... 1 11.1. GİRİŞ... 1 11.2. TÜRKİYE-YUNANİSTAN

Detaylı

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 SUNUM AKIŞI Bölge Planı Hazırlık Süreci Paydaş Analizi Atölye Çalışmalarının Gerçekleştirilmesi Mevcut Durum Analizi Yerleşim Yapısı ve Yerleşmeler Arası İlişki Analizi

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü. ÖZETİ: Derin Deniz Deşarjı Proje Onay Genelgesi GENELGE NO. ------------ (2006/21)

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü. ÖZETİ: Derin Deniz Deşarjı Proje Onay Genelgesi GENELGE NO. ------------ (2006/21) T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Genelge No: 2006/21 Tarih : 27.07.2006 ÖZETİ: Derin Deniz Deşarjı Proje Onay Genelgesi GENELGE NO. ------------ (2006/21) (Bu Genelge'nin, 2011

Detaylı

Tehlikeli Kimyasal Nedir Tehlikeli Kimyasalların Sucul Çevre Açısından Önemi ve Kontrolü Çevresel Kalite Standartları Yasal Dayanak Yürütülen

Tehlikeli Kimyasal Nedir Tehlikeli Kimyasalların Sucul Çevre Açısından Önemi ve Kontrolü Çevresel Kalite Standartları Yasal Dayanak Yürütülen Tehlikeli Kimyasal Nedir Tehlikeli Kimyasalların Sucul Çevre Açısından Önemi ve Kontrolü Çevresel Kalite Standartları Yasal Dayanak Yürütülen Çalışmalar Ulusal Mevzuatta Yer Alacak Tehlikeli Kimyasalların

Detaylı

Kirlenmiş Saha Temizleme ve İzleme Teknik Rehberi Prof. Dr. Kahraman Ünlü O.D.T.Ü. Çevre Mühendisliği Bölümü

Kirlenmiş Saha Temizleme ve İzleme Teknik Rehberi Prof. Dr. Kahraman Ünlü O.D.T.Ü. Çevre Mühendisliği Bölümü Toprak Kirliliğinin Kontrolu ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik Uygulamaları İçin Personel Eğitim Semineri 20-24 Haziran 2011 & 27 Haziran 1 Temmuz 2011 Kirlenmiş Saha Temizleme ve

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü Afet Yönetiminde Teknoloji Kullanımı, 12, Bilkent Otel, Ankara 1 CBS Genel Müdürlüğü Amaçlarımız ve Görevlerimiz Amacımız; ihtiyaç

Detaylı

PROJE TEKLİF FORMU FİZİBİLİTE RAPORU HAZIRLANMASI GEREKMEYEN KAMU YATIRIM PROJESİ TEKLİFLERİ İÇİN

PROJE TEKLİF FORMU FİZİBİLİTE RAPORU HAZIRLANMASI GEREKMEYEN KAMU YATIRIM PROJESİ TEKLİFLERİ İÇİN FİZİBİLİTE RAPORU HAZIRLANMASI GEREKMEYEN KAMU YATIRIM PROJESİ TEKLİFLERİ İÇİN PROJE TEKLİF FORMU 1. PROJE TANIMLAMA BİLGİLERİ Adı: Türkiye Deniz Araştırma Alt Yapısının Analizi Etüt Projesi Yeri: Seyir,

Detaylı

NEHİR TİPİ HİDROELEKTRİK SANTRAL PROJELERİNDE ÇED SÜRECİ

NEHİR TİPİ HİDROELEKTRİK SANTRAL PROJELERİNDE ÇED SÜRECİ NEHİR TİPİ HİDROELEKTRİK SANTRAL PROJELERİNDE ÇED SÜRECİ İhsan Kaş 1, Korhan Altındal 2 Özet Nehir Tipi Hidroelektrik Santraller bulunduğu bölgeye, büyüklüğüne, tipine göre farklılıklar gösterir. Bu farklılıklarda

Detaylı

Yasal ve Kurumsal Durumun Değerlendirilmesi, İyileştirilmesi ve Buna İlişkin Gerekli Adımlar

Yasal ve Kurumsal Durumun Değerlendirilmesi, İyileştirilmesi ve Buna İlişkin Gerekli Adımlar Türkiye nin Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesi Mekanizmasına Destek için Teknik Yardım Projesi (TR2011/0327.21.02-01) Ankara, 8 Nisan 2015 Yasal ve Kurumsal Durumun Değerlendirilmesi, İyileştirilmesi ve

Detaylı

Assan Alüminyum, Türkiye deki İşçi Hakları Endişeleri ile ilgili Şikayetler Hakkında PAYDAŞ DEĞERLENDİRMESİ

Assan Alüminyum, Türkiye deki İşçi Hakları Endişeleri ile ilgili Şikayetler Hakkında PAYDAŞ DEĞERLENDİRMESİ Assan Alüminyum, Türkiye deki İşçi Hakları Endişeleri ile ilgili Şikayetler Hakkında PAYDAŞ DEĞERLENDİRMESİ 22 Temmuz Uyum Danışmanlığı / Ombudsmanlığı Uluslararası Finans Kurumu / Çok Taraflı Yatırım

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR

AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR Ayla EFEOGLU Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü AB İle İlişkiler Şube Müdürü İÇERİK AB Su Çerçeve Direktifi hakkında genel

Detaylı

KIBRIS TÜRK MÜHENDİS VE MİMAR ODALARI BİRLİĞİ YASASI (21/2005 Sayılı Yasa) Madde 18 Altında Yapılan Tüzük

KIBRIS TÜRK MÜHENDİS VE MİMAR ODALARI BİRLİĞİ YASASI (21/2005 Sayılı Yasa) Madde 18 Altında Yapılan Tüzük KIBRIS TÜRK MÜHENDİS VE MİMAR ODALARI BİRLİĞİ YASASI (21/2005 Sayılı Yasa) Madde 18 Altında Yapılan Tüzük Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu, Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Yasası

Detaylı

Raporlama Gerekliliklerine Genel Bakış Simon SHILTON, Kilit Uzman 2

Raporlama Gerekliliklerine Genel Bakış Simon SHILTON, Kilit Uzman 2 Çevresel Gürültü Direktifinin Uygulama Kapasitesi için Teknik Yardım Projesi Technical Assistance for Implementation Capacity for the Environmental Noise Directive Raporlama Gerekliliklerine Genel Bakış

Detaylı

18 Ağustos 2013. Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi (TANAP) Paydaş Katılım Planı. Rapor Numarası: GLD-PLN-SOC-GEN- 001/Rev P2-0

18 Ağustos 2013. Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi (TANAP) Paydaş Katılım Planı. Rapor Numarası: GLD-PLN-SOC-GEN- 001/Rev P2-0 18 Ağustos 2013 Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi (TANAP) Paydaş Katılım Planı Rapor Numarası: GLD-PLN-SOC-GEN- 001/Rev P2-0 TRANS ANADOLU DOĞAL GAZ BORU HATTI PROJESİ (TANAP) TANAP Projesi ÇSED

Detaylı

İŞ YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. İŞ SÜREKLİLİĞİ PLANLAMASI A. AMAÇ

İŞ YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. İŞ SÜREKLİLİĞİ PLANLAMASI A. AMAÇ Sayfa No: 1/7 A. AMAÇ Bu politika, nin deprem, yangın, fırtına, sel gibi doğal afetler ile sabotaj, donanım veya yazılım hatası, elektrik ve telekomünikasyon kesintileri gibi önceden tahmin edilebilen

Detaylı

İç Kontrol Örnek Olay: Proje İç Kontrol Uygulamalarının Planlanması

İç Kontrol Örnek Olay: Proje İç Kontrol Uygulamalarının Planlanması Dünya Bankası Mali Yönetim Çalıştayı 07 09 Şubat 2012 İç Kontrol Örnek Olay: Proje İç Kontrol Uygulamalarının Planlanması Dünya Bankası ile T.C. Hükümeti arasında bir İkraz Anlaşması imzalanmıştır. Bu

Detaylı

BÜYÜK MELEN HAVZASI ENTEGRE KORUMA VE SU YÖNETİMİ. Prof. Dr. İzzet Öztürk İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü

BÜYÜK MELEN HAVZASI ENTEGRE KORUMA VE SU YÖNETİMİ. Prof. Dr. İzzet Öztürk İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü BÜYÜK MELEN HAVZASI ENTEGRE KORUMA VE SU YÖNETİMİ Prof. Dr. İzzet Öztürk İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü GÜNDEM Büyük Melen Havzası nın Konumu ve Önemi Büyük Melen Havzası ndan İstanbul a Su Temini Projesi

Detaylı

AKARSU KÖPRÜLERİNDE EKOLOJİK TASARIM VE DOĞA ONARIMI

AKARSU KÖPRÜLERİNDE EKOLOJİK TASARIM VE DOĞA ONARIMI 3. KÖPRÜLER VİYADÜKLER SEMPOZYUMU TMMOB İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI BURSA ŞUBESİ 08-09-10 MAYIS 2015 AKARSU KÖPRÜLERİNDE EKOLOJİK TASARIM VE DOĞA ONARIMI H. Ülgen Yenil, Osman Uzun ve Şükran Şahin Sav Doğaya

Detaylı

Çevresel & Sosyal Eylam Planı Keskinoğlu Projesi,

Çevresel & Sosyal Eylam Planı Keskinoğlu Projesi, Çevresel & Sosyal Eylam Planı Projesi, Akhisar, Türkiye için hazırlanmıştır Hazırlayan: ENVIRON UK Ltd. Tarih: Ağustos 2012 Proje veya Sayı No: UK14-17009 Sözleşme/Teklif No: UK14-17009/ AIKB Proje ID

Detaylı

HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Form Resmi Kontrol Rapor No:

HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Form Resmi Kontrol Rapor No: EK-5 HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Form Resmi Kontrol Rapor No: TARİH: İNCELENECEK HUSUSLAR A) GENEL 1. İşyeri teknik ve hijyenik açıdan bu yönetmelikte belirtilen koşullara sahip mi? 2. El kitabı ön

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ TARAFINDAN FİNANSE EDİLEN PROJE LİSTESİ

AVRUPA BİRLİĞİ TARAFINDAN FİNANSE EDİLEN PROJE LİSTESİ MEDA FONU TÜRKİYE DEKİ ÇEVRE İLE İLGİLİ MEVZUATIN ANALİZİ PROJESİ: TAMAMLANDI 1 AVRUPA BİRLİĞİ İDARİ İŞBİRLİĞİ FONU TÜRKİYE CUMHURİYETİ İÇİN ÇEVRE ALANINDA ENTEGRE UYUMLAŞTIRMA STRATEJİSİ PROJESİ: TAMAMLANDI

Detaylı

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ RİSK ANALİZİ PROSEDÜRÜ

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ RİSK ANALİZİ PROSEDÜRÜ Sayfa 1 / 6 1. AMAÇ 2. KAPSAM Nazilli Devlet Hastanesinde bölüm bazında risk değerlendirmeleri yaparak çalışanların çalıştıkları alanlardan kaynaklı risklerini belirlemek ve gerekli önlemlerin alınmasını

Detaylı

ACWA GÜÇ ELEKTRİK İŞLETME VE YÖNETİM SANAYİ VE TİCARET A.Ş.

ACWA GÜÇ ELEKTRİK İŞLETME VE YÖNETİM SANAYİ VE TİCARET A.Ş. ACWA GÜÇ ELEKTRİK İŞLETME VE YÖNETİM SANAYİ VE TİCARET A.Ş. ACWA POWER KIRIKKALE DOĞAL GAZ KOMBİNE ÇEVRİM SANTRALİ PROJESİ MGS PROJJE MÜŞAVİİRLİİK MÜHENDİİSLİİK TİİCARET LTD.. ŞTİİ.. ANKARA HAZİRAN/2014

Detaylı

Yrd.Doç.dr. Orhan CERİT

Yrd.Doç.dr. Orhan CERİT Yrd.Doç.dr. Orhan CERİT JEOLOJİK OLAYLAR SONUCU OLUŞAN DOĞAL AFETLER DEPREMLER VOLKANLAR HEYELANLAR (KÜTLE HAREKETLERĠ) METEOROLOJİK OLAYLAR SONUCU OLUŞAN DOĞAL AFETLER SEL BASKINLARI KASIRGA VE TAYFUNLAR

Detaylı

ÇEVRE SEKTÖRÜ. Türkiye nin i Avrupa Birliği ne üyelik başvurusu. Katılım Ortaklığı Belgesi nin kabulü. 2003 Yılı Ulusal Programı nın hazırlanması

ÇEVRE SEKTÖRÜ. Türkiye nin i Avrupa Birliği ne üyelik başvurusu. Katılım Ortaklığı Belgesi nin kabulü. 2003 Yılı Ulusal Programı nın hazırlanması Sedat KADIOĞLU Müsteşar Yardımcısı ğ 27 Mayıs 2008, ANKARA SÜREÇ ÇEVRE SEKTÖRÜ Temmuz 1959 Türkiye nin i Avrupa Birliği ne üyelik başvurusu Aralık 1999 Mart 2001 Mart 2001 Temmuz 2003 Aralık 2004 Helsinki

Detaylı

ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ

ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ Ece SARAOĞLU Çevre ve Şehircilik Uzmanı 4. Türk-Alman Su İşbirliği Günleri 24.09.2014 Sunum İçeriği Atıksu Politikamız Atıksu Mevzuatı Su Kirliliği Kontrolü

Detaylı

Bu proje Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından finanse edilmektedir

Bu proje Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından finanse edilmektedir Technical Assistance for Implementation of the By-Law on Strategic Environmental Assessment EuropeAid/133447/D/SER/TR Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönetmeliği'nin Uygulanması Teknik Yardım Projesi

Detaylı

Karbon Piyasasına Hazırlık Teklifi Market Readiness Proposal (MRP)

Karbon Piyasasına Hazırlık Teklifi Market Readiness Proposal (MRP) Karbon Piyasasına Hazırlık Teklifi Market Readiness Proposal (MRP) İklim Değişikliği Dairesi Başkanlığı Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti Şube Müdürlüğü 4 Ekim 2012, İstanbul Uygulayıcı Ülkeler

Detaylı

T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PROJE TANITIM DOSYASI VE ÇED RAPORU HAZIRLANMASI İŞİ GENEL TEKNİK ŞARTNAMESİ

T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PROJE TANITIM DOSYASI VE ÇED RAPORU HAZIRLANMASI İŞİ GENEL TEKNİK ŞARTNAMESİ T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PROJE TANITIM DOSYASI VE ÇED RAPORU HAZIRLANMASI İŞİ GENEL TEKNİK ŞARTNAMESİ ANKARA-2006 İÇİNDEKİLER 1 AMAÇ... 1 2 KAPSAM... 1

Detaylı

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler 1. HAVZA KORUMA PLANI KURUM VE KURULUŞLARIN KOORDİNASYONUNUN 2. SAĞLANMASI 3. ATIK SU ve ALTYAPI YÖNETİMİ 3.1. Göl Yeşil Kuşaklama Alanındaki Yerleşimler Koruma Planı'nda önerilen koşullarda önlemlerin

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü MADEN ARAMA PROJELERİNE YÖNELİK UYGULAMA TALİMATI

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü MADEN ARAMA PROJELERİNE YÖNELİK UYGULAMA TALİMATI Sayfa1 MADEN ARAMA PROJELERİNE YÖNELİK UYGULAMA TALİMATI 03.10.2013 tarihli ve 28784 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren ÇED Yönetmeliği nin 5. Maddesi gereği, 26. Maddesi kapsamında yer

Detaylı

Proje Faaliyetleri ve Beklenen Çıktılar

Proje Faaliyetleri ve Beklenen Çıktılar UNIDO EKO-VERİMLİLİK (TEMİZ ÜRETİM) PROGRAMI BİLGİLENDİRME TOPLANTISI Proje Faaliyetleri ve Beklenen Çıktılar Ferda Ulutaş, Emrah Alkaya Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı Ankara, 20 Mayıs 2009 KAPSAM

Detaylı

AB ve Türkiye Sivil Toplum Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Hibe Programı

AB ve Türkiye Sivil Toplum Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Hibe Programı AB ve Türkiye Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Avrupa Birliği Bakanlığı, Katılım Öncesi AB Mali Yardımı kapsamında finanse edilen diyalog sürecini desteklemeye devam etmektedir. Diyaloğu-IV

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Hazırlayanlar

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Hazırlayanlar Hazırlayanlar Tıbbi Teknolog Sait ŞEN Uzman Biyolog Zinnet OĞUZ Çevre Sağlık Teknisyeni Barış HALİÇ Yüksek Gıda Mühendisi Figen ERBİL NAZ Dr. Dilek DİKMEN Giriş ve Amaç Avrupa Birliği Komisyonu tarafından

Detaylı

BURSA ĠLĠ ĠÇĠN ZEMĠN SINIFLAMASI VE SĠSMĠK TEHLĠKE DEĞERLENDĠRMESĠ PROJESĠ

BURSA ĠLĠ ĠÇĠN ZEMĠN SINIFLAMASI VE SĠSMĠK TEHLĠKE DEĞERLENDĠRMESĠ PROJESĠ BURSA ĠLĠ ĠÇĠN ZEMĠN SINIFLAMASI VE SĠSMĠK TEHLĠKE DEĞERLENDĠRMESĠ PROJESĠ AMAÇ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ile TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (TÜBİTAK-MAM) arasında protokol imzalanmıştır. Projede, Bursa

Detaylı

KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ İş Sürekliliği

KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ İş Sürekliliği T. C. KAMU İHALE KURUMU Elektronik İhale Dairesi KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ İş Sürekliliği İş Sürekliliği Yönetim Sistemi Politikası Sürüm No: 5.0 Yayın Tarihi: 11.05.2014 444 0 545 2012 Kamu İhale Kurumu

Detaylı

Bir Bakışta Proje Döngüsü

Bir Bakışta Proje Döngüsü 1 Bir Bakışta Proje Döngüsü Carla Pittalis, Operasyonlar Sorumlusu Dünya Bankası UYGULAMA DESTEK ÇALIġTAYI Ankara, 6-10 Şubat 2012 2 Amaçlar Proje hazırlık ve yönetim çalışmalarının önemini vurgulamak

Detaylı

Su Yönetimi Sektörü için pilot SÇD 23 Ekim 2014

Su Yönetimi Sektörü için pilot SÇD 23 Ekim 2014 Technical Assistance for Implementation of the By-Law on Strategic Environmental Assessment EuropeAid/133447/D/SER/TR Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönetmeliği'nin Uygulanması Teknik Yardım Projesi

Detaylı

DOĞAN BURDA DERGİ YAYINCILIK VE PAZARLAMA A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI

DOĞAN BURDA DERGİ YAYINCILIK VE PAZARLAMA A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI DOĞAN BURDA DERGİ YAYINCILIK VE PAZARLAMA A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI 1. AMAÇ Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş. ( Şirket veya Doğan Burda ) Kurumsal Yönetim Komitesi

Detaylı

EK 4 AVRUPA BĐRLĐĞĐ MÜKTESEBATININ ÜSTLENĐLMESĐNE ĐLĐŞKĐN TÜRKĐYE ULUSAL PROGRAMI KAPSAMINDA TEMĐZ (SÜRDÜRÜLEBĐLĐR) ÜRETĐM ĐLE ĐLGĐLĐ UYUM ÇALIŞMALARI

EK 4 AVRUPA BĐRLĐĞĐ MÜKTESEBATININ ÜSTLENĐLMESĐNE ĐLĐŞKĐN TÜRKĐYE ULUSAL PROGRAMI KAPSAMINDA TEMĐZ (SÜRDÜRÜLEBĐLĐR) ÜRETĐM ĐLE ĐLGĐLĐ UYUM ÇALIŞMALARI EK 4 AVRUPA BĐRLĐĞĐ MÜKTESEBATININ ÜSTLENĐLMESĐNE ĐLĐŞKĐN TÜRKĐYE ULUSAL PROGRAMI KAPSAMINDA TEMĐZ (SÜRDÜRÜLEBĐLĐR) ÜRETĐM ĐLE ĐLGĐLĐ UYUM ÇALIŞMALARI Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine Đlişkin

Detaylı

GAP Bölgesi nde Sele Maruz Kalan Alanlarda Sel Riskinin AzaltılmasıProjesi (GAPSEL) ıı. Ulusal Taşkın Sempozyumu Afyon, 2010

GAP Bölgesi nde Sele Maruz Kalan Alanlarda Sel Riskinin AzaltılmasıProjesi (GAPSEL) ıı. Ulusal Taşkın Sempozyumu Afyon, 2010 GAP Bölgesi nde Sele Maruz Kalan Alanlarda Sel Riskinin AzaltılmasıProjesi (GAPSEL) ıı. Ulusal Taşkın Sempozyumu Afyon, 2010 GAP Bölge Kalkınma İdaresi Temel hedefi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi halkının

Detaylı

Analitik Etütlerin Mekansal Planlamadaki Yeri ve Önemi

Analitik Etütlerin Mekansal Planlamadaki Yeri ve Önemi Analitik Etütlerin Mekansal Planlamadaki Yeri ve Önemi 3.ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU 29-30 NİSAN 2013 Haliç Kongre Merkezi, İSTANBUL Cemal KAYNAK Teknik Uzman -Y.Şehir Plancısı İller Bankası A.Ş. Mekansal

Detaylı