ENERJİ SORUNUNUN ÇÖZÜMÜNDE JEOTERMAL ENERJİ ALTERNATİFİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ENERJİ SORUNUNUN ÇÖZÜMÜNDE JEOTERMAL ENERJİ ALTERNATİFİ"

Transkript

1 ENERJİ SORUNUNUN ÇÖZÜMÜNDE JEOTERMAL ENERJİ ALTERNATİFİ Arş. Gör. Nevzat ŞlMŞEK Dokuz Eylül. nitesi, İküsadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü, Bıu a-izmir. ÖZET Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin ekonomilerini ilgilendiren en önemli sorunlardan birisi de enerjidir. Dünya ülkelerinin hemen hepsinin enerji portföyleri kömür, petrol, gaz gibi fosil kökenli yakıtlardan oluşmaktadır. Fakat bunların ileriki tarihlerde tükenecek olması, alternatif enerji Lıuıaklarıı:: gündeme getirmektedir. Bu çalışmada bu alternatifler içinde maliyeti düşük ve potansiyel açıdan zengin olduğumuz jeotermal enerji üzerinde durularak, bu seçeneğe dikkat çekilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Jeotermal enerji, enerji sorunu, fosil yakıtlar, alternatif enerji kaynaklan, yenilenebilir enerji kay nakları GEOTHERMAL SOURCES ENERGY AS AN ALTERNATIVE ENERGY SOURCES ABSTRACT One ofthe most important problems of developed and developing countries is the energy. Almost, ali countries generally use coal, natural gas, petrolcüm which are deri 1 ' fossil sources. Nowadays, geothennaj energy is become proper alfcrnative due to the probability of nınrıing out these fosil fuels, in thjs article, we want to cali attention to geothermal energy whose cost is low. Keywords: Geothermal energy, energy, problem of fossil fuels, alternatife energy sources, geothermal sources GİRİŞ Yakın geçmişte ve günümüzde petrol fiyatlarının artması karşısında ülkemizin dış ticaret açığının büyümesinin yanı sıra petrol ihraç eden ülkelerle alış-veriş yapan gelişmiş ülkeler ürünlerini hemen hemen aynı oranda zam yapmaları sonucu büyük petrol faturalarına batıdan ithal edilen malların fiyat artışları da eklenmesi ile dış ticaret açığımız giderek büyümüştür. Bu tür bir bağımlılığı azaltmak için yerli kaynaklara yönelmek ve enerji kaynaklan arasında ikame olanaklarını artırmak gerekmektedir. Yerli enerji kaynaklarına yönelmeyi gerekli kılan bu neden dışında fosil kaynakların tükenme olasılığı da enerji sektöründe dikkate alınması ve üzerinde düşünülüp çözüme kavuşturulması gereken bir sorundur. Kapital enerjilerde denilen tükenir enerji kaynakları grubunda yer alan ve günümüzün başlıca konvansiyon e i kaynağı olan fosil yakıtlar, bilinen sınırlı rezervleri ile gelecek için tükenme tehlikesi taşımaktadır. Dünya Enerji Konseyi'nin International înstitute Applied Systems Analysİs (HASA) adlı kuruluşa hazırlattığı 1995 tarihli "Global Enerji Perspektifleri" adlı raporunda, dünya nüfusunun 2050 yılında 10,1 milyar ve 2100 yılında 11,7 milyar düzeyine çıkacağı vurgulanarak, hazırlanan üç değişik senaryoya göre dünyanın yıllık genel enerji talebinin 2050 yılında GTEP* ve 2100 yılında GTEP arasında olacağı açıklanmaktadır.(l) Kabaca 2050 yılında 850 EJ ve 2100 yılında 1450 EJ düzeylerine ulaşabilecek dünya enerji tüketimleri beklenmelidir. Belli dönem başlarında ya da sonlarında yıllık olası enerji tüketimlerinden çok, bir periyodun kümülatif (birikimli) toplamı önemlidir döneminde dünyanın birikimli enerji tüketiminin EJ olabileceği hesaplanmıştır. Günümüz verileri ile dünyanın petrol ve doğal gaz rezervi toplamı EJ arasında tahmin edilmektedir. Kömür rezervi ise EJ kadardır. Görülebileceği gibi, bilinen ve hesaplanabilen fosil yakıt rezervlerinin toplamı 2100 yılma tek uzanacak kümülatif tüketimi karşılamaya yeterli değildir. Dünya petrol yataklarına 40 yıldan, doğal gaz yataklarına 60 yıldan ve kömür yataklarına 250 yıldan daha çok ömür biçilememektedir(2). Kısacası fosil yakıta dayalı alışılagelmiş enerji tüketiminin sınırları görülmüştür. Tam tükenmese bile, fosil yakıt hammaddeleri kimya endüstrisi için bir girdi olma özelliğinden dolayı gelecek kuşaklara da bırakılması gereken bir kaynak olma özelliğini göstermektedir. Yukarıda sayılan etkenler sonucunda oluşan bir enerji sorunu vardır. Fakat enerji sorunu her ülkede değişik nedenlerin bir bileşimi olmuştur ve sunulacak çözüm önerileri de o ülkenin özel koşullarını içermelidir. Enerji sorununun çözümünde alternatif olarak sunulacak jeotermal enerji kaynağı da bu açıdan düşünülmelidir. Bu çalışmada alternatif enerjiler içinde maliyeti düşük fakat potansiyel açıdan zengin olduğumuz jeotermal enerji üzerinde durarak, ülke ekonomisine yapabileceği katkılar incelenecektir. Bu konu bizim için önemlidir. Çünkü Türkiye fosil kökenli enerji kaynaklan açısından pek varlıklı değildir. İthalat da dışa bağımlılığımızı artıracağından yerli ve yenilenebilir bir enerji türü olan jeotermal enerji, birçok alanda ikame enerji olarak düşünülebilir. JEOTERMAL ENERJİ NEDİR? Jeotermal enerji, yer kabuğu içinde magmada, plui Ekim-Kasım-Aralık 1998, Sayı : 29 \S

2 Tablo 1: Jeotermal Akışkanın Sıcaklığa Göre Kullanım Yerleri ton ve radyoaktif elementlerin doğal parçalanmasından doğan yüksek sıcaklıkların etkisiyle oluşan ve yer kabuğu derinliklerinden yeryüzüne doğru çıkan ısı akımıdır. Jeotermi)! akışkan da, yer kabuğundan çıkan ya da çıkarılan kuru buhar, yaş buhar, ya da sudur. Jeotermal enerjinin temel elemanı bu akışkan olnıaktadır(3). Bu akışkan, çevresindeki normal yeraltı ve yerüstü sularına oranla daha fazla erimiş mineral, çeşitli tuzlar ve gazlar içermektedir ve akışkan sıcaklığının sürekli 20 C den fazla olması gerekmektedir. Yerkabuğunun merkezindeki ateş küresü yerkabuğunun çatlak ve kırıklarından sızarak aşağıya inen yağmur ve kar sulannj ısıtır. Merkezdeki büyük basıncın etkisiyle tekrar yukarıya yönelen kuru buhar, yüksek ısılı su veya her ikisi birden, değişik çatlak ve kırıklardan yeryüzüne çıkarlar. Bu olay sürekli tekrarlandığından Jeotermal enerji "tükenmeyen bir doğal güç" olarak enerji çeşitleri arasında yerini alır (4). Sıcaklığına göre Jeotermal enerji kabaca üç gruba aynlır: 1. Düşük entalpili sahalar (20-70 C sıcaklıkta), 2. Orta entalpili sahalar ( C sıcaklıkta), 3. Yüksek entalpili sahalar (180 C yüksek sıcaklıkta). JEOTERMAL ENERJlNlN KULLANIM ALANLARI Jeotermal akışkanın sıcaklık derecesine göre kullanım alanlarını gösteren Tablo I 'den de izlenebileceği gibi yüksek entalpili sahalar elektrik enerjisi üretiminde kullanılmaktadır. Son zamanlarda orta entalpili sahalarda da elektrik enerjisi üretimi teknikleri kullanılmaktadır. Fakat orta entalpili sahalardan daha çok başta sera ve binalarda ısıtmacılık olmak üzere endüstride kereste, balık vb. kurutulması, temiz tuz eldesi, çimento kurutulması, borik asit, amonyum bikarbonat, ağır su, akışkandaki karbondioksitten kuru buz eldesinde faydalanılmaktadır. Düşük entalpili alanlardan da balık çiftliklerinde, mantar yetiştirmede, balneolojik banyolarda, yüzme havuzlarında yararlanılmaktadır. Jeotermal enerjinin kullanım alanları, akışkan sıcaklığına ve bölge şartlarına bağlı olarak büyük farklılıklar göstermektedir. Jeotermal enerjinin bulunduğu yerde değerlendirilmesi ekonomikliği artıracağından, akışkan, kaynağa en yakın bölgede kullanılmalıdır. Elektrik Üretimi Alp kuşağında yer alan İtalya, Yunanistan, Tibet ve Çin Halk Cumhuriyeti ile beraber Türkiye de Jeotermal kaynaklarından elektrik üretim potansiyeline sahiptir. Bu amaca uygun olarak Türkiye'de belirlenin Jeotermal sahalar arasında en önemli olarak Denizli-KiZlIdere sahası (198 C C), Aydın-Germencik ( C). Çanakkale-Tuzla (173 C), Aydın-SaJavatb (17I C), Kütahya-Simav (162 C). ve İzm ir-seferihisar (150 C) sahalarım gösterebiliriz(5). (Tablo 2). I* Ekim-Kasım-Arahk 1998, Sayı : 29

3 ENERJİ SORUNU Hazne sıcaklığı genelde [50 C den fazla olanjeotermal akışkandan elektrik üretimi gerçekleştirilmektedir. Fakat son zamanlarda buharlaşma noktalan düşük gazlar (freon, izobütaıı vb.) kullanılarak 60- : C sıcaklıktaki sulardan da elektrik üretiminde yararlanıl abilmektedir (6). Jeotermal enerjiden elektrik üretim maliyeti nükleer enerji ve fosil yakıtlara göre ortalama olarak % 80 oranında daha ucuzdur. Isıtma Sıcaklığı y&'c ve daha üstünde bulunan jeotermal akışkandan ısıtma amaçlı olarak yararlanı i abi I inektedir. Isıtma amaçlı jeotermal potansiyelimize bakıldığında dünyada ilk 7 ülke arasına girmekteyiz. Isıtma amaçlı olarak jeotermal akışkan; -Binaları ve kentleri merkezi sistemle ısıtmada ve sıcak kullanma suyu olarak, -Turfanda sebzecilik, meyvecilik ve çiçekçilik yapılabilmesi için seraların ısıtılmasında, -Toprak ve caddelerin ısıtılmasında, -Havaalanıpistlerininısıtılmasmda, -Tropikal bitki ve balık yetiştirmede, hayvan çiftliklerinin ısıtılmasında kullanılmaktadır. Jeotermal ısıtma potansiyeli ile ülkemizde 5 milyon konut ısıtılabilir. Yerleşim bölgelerinin yaklaşık % 30-35'ine karşılık gelecek bu rakam, şu andaki ısıtma amacıyla kullanılan ve çevre kirliliğine neden ohr kaynaklara ikame olabilir. Şu anda ev eşdeğeri ısıtma yaptığımız dikkate alınırsa potansiyelimizin ancak l/100ö'ini kullandığımızı anlaşılır. Jeotermal ısıtmanın maliyeti kömürle ısıtmanın ancak I 5 ine denk gelmektedir. Ayrıca jeotermal ısıtma-değerlendirme sistemleri kendisini en geç 4-5 yılda geri ödeyen yatırımlar olarak görülmektedir. Enerjisi ısıtmada kullanıldıktan sonrajeotermal akışkanlar, rezervuar kayaçlara tekrar geri gönderilirler. Dolayısıyla herhangi bir çevre kirliliği yaratmadığı gibi kendilerini de tekrar geri beslemiş olurlar. Türkiye'de ilk jeotermal ısıtma uygulaması 1964 yılında Gönen Park Oteü'nin ısıtılması ile olmuştur. Ayrıca İzmir'de Balçova Termal Tesisleri ve DEÜ kampus ısıtması, Simav, Kırşehir, Dikili ve Bolvadinde de bu amaçla çalışmalar yapılmaktadır. Akışkanın fiziksel ve kimyasal özellikleri ne olursa olsun ısıtmacılıkta yararlanmak teknik olarak olanaklıdır. Isıtma sistemi; ısının kaynağı, ısının taşınması ve ısının kullanılması olmak üzere üç ana grupta toplanır. Kaynağın bulunduğu alandan, her iklim bölgesinde yararlanma faktörü farklıdır. Çeşitli alternatifler göz önüne alınarak en uygun çözüm için mutlaka fizibilite etütleri yapılmalıdır. Tablo 2'de gösterilen alanlardan hem elektrik üretiminde hem de ısıtma amaçlı olarak yararlanılabilir. Tablo 2: Bazı Önemli Jeotermal Alanlanmızdaki Rezervuar Sıcaklıkları (80 ve daha yüksek sıcaklığa sahip alanlar). Jeotermal Alan Germencik-Ömerbeyli (Aydın) Kızüdere (Denizli) Acıgöl (Nevşehir) (tahmin) Tuzla (Çanakkale) Salavatlı (Aydın) Eynal-Simav (Kütahya) Seferihisar (İzmir) Balçova (İzmir) Hisaralan (Balıkesir) Tekkehamamı, Kabaağaç Uyuz İnaluUyuz, Demirtaş Kurşunlu-Salihli (Manisa) Dikili Kaynarca (İzmir) Ömer-Gecek (Afyon) 1 Çitgöl (Kütahya) 1 Kozaklı (Nevşehir) Hasanabdai-Zilan (Van) Çamköy, Bozköy (Aydın) Sındırgı Erciş Hisarköy (Balıkesir) Yenice Şehiriçi Ilıcabaşı (Aydın) Kızılcahamam (Ankara) Kuzuluk (Sakarya) Karamustafa, Kaynarca (Bursa) Vrganlı (Manisa) Gönen (Balıkesir) tfldırlar(çanakkale) Bigadiç Gediz (Kütahya) Kaynak: ÖRME, s (5) Sıcaklık fc) Jeotermal akışkanın ısıtma sistemlerinde kullanımı akışkanın korozyon ve kabuklaşma eğilimine bağlı olarak iki ayn yöntemle yapılagelmektedir: a) Korozyon ve kabuklaşmanın oluşmadığı durumlarda jeotermal akışkan doğrudan kullanılmaktadır. b) Sorunlu akışkanlarda ise ısı eşanjörleri kullanılarak ikincil bir akışkan ısıtılmaktadır. Gelişenjeotermal teknolojisi kendisinin problemlerini artık çözmüştür. Atık içindeki bazı kimyasal maddeler üretilerek, akışkan bu yolla zararsız hale getirilebilmektedir. Ayrıca dinlendirme havuzlarında bekletilerek bazı bileşenler havuzlarda çöktürülmekte ve su arındırılmaktadır. Denize yakın bazı jeotermal alanlarda, akışkan kimyasal yönden deniz suyu karakterinde d ir ve atık suyun denize gönderilmesi bir somn yaratmayacaktır. Atık suların yeraltına tekrar gönderilmesi hem çevre sorununa yol açmaması hem de rezervuann korunması açısından en benimsenen yoldur. Ekim-Kasım-Aralık 1998, Sayı: 29 17

4 N. ŞİMŞEK Sağlık Alanında Kullanım Kaplıca tedavisi ya da tıp diliyle "'Balneoterapi", tennalizm ve klimatizmi bütünleştiren, maden suyu ile kaynağın bulunduğu yöreye özgü iklim koşullarının ve bunlan tamamlayan biyolojik ortamın kür şeklinde uygulanmasıyla, önemli tedavi etkinlikleri bulunan bi terapi sistemidir(7). Kaplıca tedavisinde etken enerjetik unsur olan yeraltı sıcak maden sulan, yerkürenin yüzeysel ve derin katmanlanndan geçerek, belirli oranda tuz ve gaz yüklenirler. Bu suyun gerek doğal elamanları, gerekse biyolojik ortamı tedavi amacıyla kullanılır. Bu kapsam içerisinde çamur tedavisi, iklim tedavisi, mağara tedavisi gibi uygulamalar görülmektedir. Bu uygulamalar romatizma, kırık, çıkık, cinsel rahatsızlıklar, cilt ve deri hastalıkları, mide ülseri, böbrek taşlarının dökülmesi, ekzama ruhen ve bedenen görülen yorgunluklar gibi hastalıkların tedavisinde olumlu sonuçlar vermektedir. Çeşitli Kndüstrilerdekî Uygulamalar JeotermaL enerji ist kaynağı ya da endüstrinin gereksinimi olan buharı sağlaması yanı sıra içinde bulunan ham madde dolayısıyla da endüstride kullanılmaktadır. Başlıca kullanım alanlarım şöye sıralayabiliriz: - Pastörize süt, ilaç, şeker fabrikalarında, - Soğutma tesislerinde, - Kerestecilik ve ağaç kaplama sanayiinde, - Kâğıt ve dokuma endüstrisinde, - Yiyeceklerin kurutulmasında ve sterilize edilmesinde, konservecilikte, - Bira, vb. endüstrisinde mayalama ve damıtmada, - Derilerin kurutulmasında ve işlenmesinde kullanılmaktadır. Kimyasal Uygulamalar - Jeotermal akışkandaki CO : 'den kuru buz elde edilmesinde, - Jeotermal akışkandan borikasit, amonyum bikarbonat, ağır su, amonyum sülfat vb. kimyasal maddelerin elde edilmesinde kullanılmaktadır(6). JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİ Yapılan bir envanter çalışmasına göre, özellikle düşük entalpili alanlardaki ısı boşalımının dolaysız ısı enerjisi kullanımında (kent ısıtması, tarımsal ya da endüstriyel uygulamada) MW['lıkbir enerji olanağı sağlayacağı tahmin edilmektedir. Ayrıca ülkemizdeki yüksek entalpili alanlarda da eldeki verilere göre toplam 4500 MW e kapasiteli santraller ile elektrik üretebilmesi olanaklı görülmektedir. Bu değer ülkemizin elektrik kurulu gücüne yakındır. Diğer taraftan, sıcak kuru kaya projeleri olumlu sonuç verdiğinde, yurdumuzun jeotermal enerji potansiyeli iki katma kadar.in.ıhıkreklir. Bu potansiyele rağmen belirlenen potansiyelimizin ne kadar düşük olduğu Tablo 3 *ien görülmektedir. Tablo 3: Türkiyedeki Jeotermal Enerji Potansiyeli Teorik Potansiyel Belirlenen Potansiyel Elektrik Enerjisi (MW b ) Isı Enerjisî~(MW t "} Kaynak: WEC, Enerji İstatistikleri, s.99 ÎÖÖÖ Ülkemizde 4Ö C'ın üstünde akışkan içeren 140 adet Jeotermal saha bulunmaktadır. Yüksek sicaklıklı Jeotermal akışkan içeren sahalar genelde genç tektonik etkinlikler sonucu oluşan grabenlerden dolayı Şekil 1 'den izlenebileceği gibi Türkiye'nin batısında yer almaktadır. Düşük ve orta sicaklıklı sahalar ise volkanizmanm ve fay oluşurnlarmm etkisiyle <k(;ı ve Doğu Anadolu'da ve Kuzey Anadolu fayı boyunca kuzeyde yer almaktadır. Öte yandan maliyet açısından ele alındığında Jeotermal enerjinin oldukça düşük maliyete sahip olduğu görülmektedir. (Tablo 4). Bunda en büyük etken Jeotermal enerjide işletme giderlerinin çok düşük ve bu enerjinin yenilenebilir olmasıdır. Cent bazında ele alman maliyet rakamlarından da görülebileceği gibi en ucuz enerji olarak Jeotermal enerji görülmektedir. Ayrıca 1996 temmuz fiyatlarına göre milyon kca! ısı maliyetleri kömür için TL, fuel oil için TL, doğal gaz için TL, Simav Jeotermal İçin TL, Kırşehir Jeotermal için TL, BalçovaJeotermal için TL, Gönen Jeotermal için TL'dır(9). SONUÇ VE DEĞERLENDİRME Jeotermal Enerji; 1. Yenilenebilir bir enerji olduğundan, bir başka deyişle, dünya varolduğu sürece, bulutlardan dünyamıza dökülen yağmur, kar gibi atmosferik olaylar da devam ettikçe, bu enerji türünün tükenmeyecek olması, fosil enerji kaynaklarının tükenme olasılığının tartışıldığı günümüzde daha güvenilir bir kaynaktır. 2. Enerji tüketiminin artması eğilimi ve enerji darboğazı birlikte düşünüldüğünde, enerji açığının karşılanması, petrole olan bağımlılığın azalması ve döviz kaybının önlenmesi açısından büyük önemi vardır. 3. Enerji ithalatına ayırdığımız dövizin daha da artacağı düşünüldüğünde, ithalatı yapılan enerji kaynaklarının kullanım alanında başka enerji kaynaklan ile ikamesinin geliştirilmesi gerekmektedir. İkamede bu amaç doğmltusunda yerli kaynaklara yer verilmelidir ve yerli kaynaklar içerisinde aynı zamanda ucuz ve temiz olan je «termal enerji ilk seçeneği oluşturmalıdır. 4. Jeotermal enerjinin maliyeti, gerek elektrik üretiminde, gerekse ısıtma yönünden diğer enerjilerin maliyetine oranla %50-%80 kadar daha ucuzdur. IS Ekim-Kasım-Aralık, Sayı: 29

5 ENERJİ SORUNU 5. Daha az ve genellikle kabul edilebilir sınırlar içerisinde kalan ölçüde çevre sorunlarına neden olur. Yeni kuşak binary jeotermal elektrik santralleri ile jeotermal merkezi ısıtma sistemlerinde hiçbir atım yoktur. Yani tüm istenmeyenler sıfır olup bu enerji çevre dostudur. 6. Nükleer enerjinin belirsizliği, çok masraflı olması, kuruluş giderlerinin büyük sermayeyi gerektirmesi, radyoaktif maddelerin yok edilememesi gibi canlılar için te hlike li engellerinden dolayı halen tartışma gündeminde olması, güneş enerjisinin yoğun ve ucuz olmayışı, iç ısıtmada kullanılabilmesi için evlerin yeniden planlanmasının gerekliliği karşısında jeotermal enerji bol, ucuz ve temizdir. yeterlidir. 7. Uygulamaların büyük bölümünde yerli teknoloji 8. Diğer enerji türlerine göre kendini kısa sürede amorti etmektedir. 9. Jeotermal santrallerin devreye girmesi 2-3 yıl gibi kısa sürede olmaktadır. 10. Bu ve bunun gibi yenilenebilir enerjiler yaygın olduklarından, birçoktüketiciyararlanabilir. Dolayısıyla tekel leştirilmeleri zordur. 11. Ucuz elektrik üretiminin sağlanması, elektrik fiyatlarında istikrar sağlanması, fosil yakıtların fiyatlarındaki dalgalanmaların önlenmesi, bol ve ucuz elektrik temini sayesinde endüstrinin gelişmesi, dolayısıyla ihracatı artırıcı etkisinin olması gibi avantajlar sağlayacaktır. Türkiye'de arasında değişen jeotermal kaynak vardır. Jeotermal enerji kullanımı hem Türkiye'de hem de dünyada artmalıdır. Bunun nedenleri; -Jeotermal enerjinin teknik ve ekonomik açıdan geçerli bir enerji kaynağı olduğu yolunda dünyada genelleşen bir görüş oluşmuştur. -Uluslararası işbirliğine giren ve jeotermal projelerin finansmanını sağlayan yoğun örgütlenme etkinlikleri görülmüştür '1İ yılların iki önemli petrol krizi, jeotermal olanakları olan ülkeleri enerji kaynaklarının çeşitle ndirilmesini yoğunlaştırmaya isteklendirmiştir. -Uygun arama yöntemlerinin ve etkin iletim sistemlerinin endüstriyel ölçüde geliştirilmesi sağlanmıştır. Avrupa Topluluğu'nda yenilenebilir enerjilerin geliştirilmesindeki varolan durumu değerlendirmek için 26 Kasım 1986'daki Enerji Konseyi taahhüdünü izleyerek, Komisyon Mart 1987'deyenilenebilir enerji sahasındaki ulusal bilimsel ve teknik müşavirlertoplantısmı düzenlenmiştir. Bu toplantı da Komisyon'a üye ülkelerdeki öncelikler, teknik durum ve prospektler, potansiyel, engellerve var olan programlar hakkında bilgi verilmiştir yılma ait yeni amaçlarla ilgili olarak Konsey'e sunulan raporda Komisyon, yenilenebilir enerjinin katkısının üç kata çıkarılması hedefini öngörmüştür. Yenilenebilir kaynaklar arasında en önem verilen kaynaklardan bir tanesi de jeotermal enerjidir. Topluluk jeotermal enerji kullanımına ve yeni sahaların bulunup işletmeye açılmasına önem vermektedir. Bu amaçla veri bankaları kurulması düşünülmektedir. Kullanılabilecek jeotermal bölgelerin sayısını geliştirmek ve bütünleştirmek için, yüzeye yakın düşük sıcaklıkta ve korozyona uğratmayan sıvıların olduğu jeotermal sahaların kullanımına öncelik verilmesi düşünülmektedir(lo). Türkiye'de Yedinci Beş Yıllık Kalkınma Planı'nda enerji sektöründe amacın, artan nüfusun ve gelişen ekonominin enerji gereksinmelerinin sürekli ve kesintisiz bir şekilde ve olabilen en düşük maliyetlerle karşılanabilmesi olduğu belirtilmektedir. Şekil 1: Türkiye'nin Neuiekioniği-volkanik ve jeotermal alanları. Ekim-Kasım-Aralık 1998, Sayı : 29 i o

6 Bu amaca uygun olarakjeotermal enerjinin ucuz, yenilenebilir ve tükenmez bir enerji kaynağı olduğunu bir kez daha vurgula- Tafolo 4: Yakıt Türlerine Göıe Tahminî kwh Maliyeti (cent) Petrol Kömür Nükleer İKüçükHidro Jeotermal Rüzgar Güneş Enerjisi 4,8 5,8 5, N. ŞİMŞEK arası kuruluşların yatırım yapması, bu kaynağın bulunduğu yörelerimize ve ülkemize önemli ölçüde ekonomik ve sosyal katkı sağlayacağı vurgulanmaktadır. Sonuç olarak; döviz harcamalarında tasarruf sağlamak, enerjide dışa bağımlılığı azaltmak, elektrik kesintileri ile üretimin aksamasını önlemek, yurt içi istihdam ve geliri artırmak istiyorsak hem sosyal maliyeti hem de ekonomik maliyeti düşük olan jeotermal enerji potansiyelimizden olabilecek en yüksek düzeyde yararlanmamız gerekmektedir. yalım. Aynca Planda jeotermal kaynaklardan en yüksek yararı sağlamak amacıyla bu alandaki yasal boşluğu gidermeye yönelik çalışmaların tamamlanması, yeni sahaların keşfedilmesi ve var olan sahaların geliştirlmesi amacıyla MTA, üniversiteler, TEK, özel kuruluşlar, özel idare ve belediyelerin jeotermal değerlendirme yatırım ve projelerin destek sağlanması, uluslar *) TEP = Ton eşdeğer petrol 1 TEP = 44GJ(gigajou1e) 1 GJ=lxl0 1) J 1 EJ=lxlO l8 J=lxl0 9 GJ 1 G TEP (giga TEP) = 44 EJ KAYNAKLAR 1) WEC, Türkiye 6. Enerji Kongresi Enerji İstatistikleri, World Energy Council Türk Milli Komitesi, İzmir, ) Özcan, M.. Dünya Fosil Enerji Tüketiminde Sınır ve Aşılması, Enerji Dünyası Dergisi, Sayı 6-7, Ocak 1996, 3) Yücel, F. B.. Enerji Ekonomisi, Febcl Şti.. Ankara, ) Başol, Doğal Kaynaklar Ekonomisi, Anadolu İzmir, ) ÖRME Jeotermal, Jeotermal Enerji, Ankara, Eylül ) MTA, Jeotermal Enerji, MTA MaL, Ankara, ) Arasıl,T., Termal Suların Sağlık Alanında Kullanımı, Anatolia Dergisi, Yıl 2, Sayı:17-18, İzmir, ) DPT, Jeotermal Enerji, Alımcı BYKP ÖİK Raporu, Ankara, ) Örme Jeotermal, Ağustos )Ercömert. T.. Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Geliştirilmesi Açısından Avrupa Topluluğunun 19'lardaki Enerji Politikası, Enerji Dünyası Dergisi, Sayı 4, şö Ekim-Kasım-Aralık 1998 Sayı : 29

JEOTERMAL ENERJĐ NEDĐR?

JEOTERMAL ENERJĐ NEDĐR? JEOTERMAL ENERJĐ NEDĐR? Jeotermal enerji kısaca yer ısısı olup, yerkabuğunun çeşitli derinliklerinde birikmiş ısının oluşturduğu, kimyasallar içeren sıcak su ve buhardır. Jeotermal enerji ise jeotermal

Detaylı

JEOTERMAL ENERJİ 2010282055 KÜBRA İNCEEFE

JEOTERMAL ENERJİ 2010282055 KÜBRA İNCEEFE JEOTERMAL ENERJİ 2010282055 KÜBRA İNCEEFE JEOTERMAL ENERJİ NEDİR? Jeotermal yerkabuğunun çeşitli derinliklerinde birikmiş ısının oluşturduğu, kimyasallar içeren sıcak su, buhar ve gazlardır. Jeotermal

Detaylı

SULTANHİSAR-AYDIN 260 ADA 1,2,3,4 PARSEL JEOTERMAL ENERJİ SANTRALİ İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU

SULTANHİSAR-AYDIN 260 ADA 1,2,3,4 PARSEL JEOTERMAL ENERJİ SANTRALİ İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU SULTANHİSAR-AYDIN 260 ADA 1,2,3,4 PARSEL JEOTERMAL ENERJİ SANTRALİ İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU PLANLAMA ALANININ KONUMU: Planlama Alanı Türkiye'nin Batısında Ege Bölgesinde Aydın ili,sultanhisar ilçesi

Detaylı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı Günlük Hayatımızda Enerji Tüketimi Fosil Yakıtlar Kömür Petrol Doğalgaz

Detaylı

Jeotermal Enerji ve Türkiye

Jeotermal Enerji ve Türkiye Jeotermal Enerji ve Türkiye Jeotermal Enerji Yatırımları Açısından Değerlendirme Adnan ŞAHİN asahin@mb.com.tr Elk. Y. Müh. Enerji Grup Başkanı Mayıs-2013 SUNUM İÇERİĞİ Jeotermal enerji hakkında genel bilgi,

Detaylı

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr ENERJİ 2011 yılı sonu itibarıyla dünyadaki toplam enerji kaynak tüketimi 12.274,6 milyon ton eşdeğeri olarak gerçekleşmiştir. 2011 yılı itibarıyla dünyada enerji tüketiminde en yüksek pay %33,1 ile petrol,

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı

Detaylı

Jeotermal Isıtma Sistemleri Yük Hesabı Yöntemleri

Jeotermal Isıtma Sistemleri Yük Hesabı Yöntemleri 93 TESKON / KLİ-018 MMO» bu makaledeki ifadelerden, fikirlerden, toplantıda çıkan sonuçlardan ve basım hatalanndan sorumlu değildir. Jeotermal Isıtma Sistemleri Yük Hesabı Yöntemleri ORHAN MERTOĞLU MURAT

Detaylı

Türkiye de Jeotermal Enerji ve Potansiyeli

Türkiye de Jeotermal Enerji ve Potansiyeli Temiz Enerji Günleri İTÜ Elektrik Mühendisliği Kulübü 6-7 Mart 2013 Türkiye de Jeotermal Enerji ve Potansiyeli Abdurrahman SATMAN İTÜ Petrol ve Doğalgaz Mühendisliği Bölümü İTÜ Enerji Enstitüsü Konvansiyonel

Detaylı

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ YENİLENEBİLİR ENERJİ VE JEOTERMAL KAYNAKLARMIZ

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ YENİLENEBİLİR ENERJİ VE JEOTERMAL KAYNAKLARMIZ Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ YENİLENEBİLİR ENERJİ VE JEOTERMAL KAYNAKLARMIZ Hayrullah Dağıstan MTA Genel Müdürlüğü Enerji Dairesi 06520/ANKARA hayrullah@mta.gov.tr

Detaylı

TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU. Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa

TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU. Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU Prof. Dr. Hüsamettin BULUT Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa KISA ÖZGEÇMİŞ Doç. Dr. Hüsamettin BULUT EĞİTİM

Detaylı

JEOTERMAL ENERJİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ

JEOTERMAL ENERJİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ Özet JEOTERMAL ENERJİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ Fatih KAYMAKÇIOĞLU, Tamer ÇİRKİN Elektrik Mühendisi, Hidrojeoloji Mühendisi Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü (EİE) Eskişehir Yolu

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

TEMİZ ENERJİ YAYINLARI JEOTERMAL ENERJİ

TEMİZ ENERJİ YAYINLARI JEOTERMAL ENERJİ TEMİZ ENERJİ YAYINLARI JEOTERMAL ENERJİ JEOTERMAL ENERJİ... 2 DÜNYADAKİ JEOTERMAL KUŞAKLAR... 2 JEOTERMAL ENERJİNİN KULLANIMI... 3 ELEKTRİK ÜRETİMİ... 3 JEOTERMAL AKIŞKANIN SICAKLIĞINA GÖRE KULLANILMA

Detaylı

TÜRK YE DEK JEOTERMAL ALANLAR VE BU

TÜRK YE DEK JEOTERMAL ALANLAR VE BU TÜRK YE DEK JEOTERMAL ALANLAR VE BU ALANLARDAK FARKLI GÜNCEL UYGULAMALARA BAKI Füsun Servin Tut Haklıdır Dokuz Eylül Üniversitesi Jeoloji Mühendisli i Bölümü, Buca- zmir fusuntut@gmail.com ÖZET Günümüzde

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynakları

Yenilenebilir Enerji Kaynakları Yenilenebilir Enerji Kaynakları Türkiye Enerji Fırsatları Enerji Kaynakları Genel Görünümü Enerji Kaynaklarına Göre Maliyet Ve Fırsatları Enerji Sektöründeki Büyük Oyuncuların Yeri Türkiye de Enerji Sektörü

Detaylı

Jeotermal Enerji ÖZET

Jeotermal Enerji ÖZET Jeotermal Enerji ÖZET Artan enerji ihtiyacı, fosil enerji kaynaklarının gün geçtikçe azalması ve bunların kullanımından kaynaklanan çevre sorunları nedeniyle jeotermal kaynakların aranması ve geliştirilmesine

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI Dr. Gülnur GENÇLER ABEŞ Çevre Yönetimi ve Denetimi Şube Müdürü Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü 06/02/2016 YENİLENEBİLİR ENERJİ NEDİR? Sürekli devam eden

Detaylı

Balıkesir üniversitesi yerleşkesinin hisarköy jeotermal kaynaklarından ısıtılmasının ekonomiye katkısının araştırılması

Balıkesir üniversitesi yerleşkesinin hisarköy jeotermal kaynaklarından ısıtılmasının ekonomiye katkısının araştırılması BAÜ FBE Dergisi Cilt:12, Sayı:1, 46-56 Temmuz 2010 Balıkesir üniversitesi yerleşkesinin hisarköy jeotermal kaynaklarından ısıtılmasının ekonomiye katkısının araştırılması Kadir YAŞAR * Balıkesir Üniversitesi,

Detaylı

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir.

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir. KÖMÜR NEDİR? Kömür, bitki kökenli bir maddedir. Bu nedenle ana elemanı karbondur. Bitkilerin, zamanla ve sıcaklık-basınç altında, değişim geçirmesi sonunda oluşmuştur. Kömür, karbon, hidrojen, oksijen

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

İTALYA İSPANYA PORTEKİZ YUNANİSTAN TÜRKİYE

İTALYA İSPANYA PORTEKİZ YUNANİSTAN TÜRKİYE Jeotermal Enerji ülkemiz için önemli bir yenilenebilir kaynaktır. Türkiye jeotermal enerji potansiyeli açısından dünyanın yedinci ülkesidir. Muhtemel jeotermal enerji potansiyelinin kullanımının getirebileceği

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 18 Haziran 2014 İTÜDER SOMA dan Sonra: Türkiye de

Detaylı

JEOTERMAL ENERJĐ ALTERNATĐF MĐ? Saffet DURAK Maden Mühendisi

JEOTERMAL ENERJĐ ALTERNATĐF MĐ? Saffet DURAK Maden Mühendisi JEOTERMAL ENERJĐ ALTERNATĐF MĐ? Saffet DURAK Maden Mühendisi Son zamanlarda siyasiler, ülkemizin çok yakın bir gelecekte enerji sıkıntısıyla karşı karşıya kalacağım her fırsatta vurguluyorlar. Bunun temel

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

SİVAS İLİNİN JEOTERMAL. Fikret KAÇAROĞLU, Tülay EKEMEN Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, 58140 SİVAS

SİVAS İLİNİN JEOTERMAL. Fikret KAÇAROĞLU, Tülay EKEMEN Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, 58140 SİVAS SİVAS İLİNİN JEOTERMAL SULARI Fikret KAÇAROĞLU, Tülay EKEMEN Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, 58140 SİVAS JEOTERMAL ENERJİ Jeotermal Enerji, yerkabuğunun çeşitli

Detaylı

GİRİŞ: ÖZET: JEOTERMAL ENERJİ NEDİR?

GİRİŞ: ÖZET: JEOTERMAL ENERJİ NEDİR? GİRİŞ: İstanbul da düzenlenen 9. Enerji Kongresi katılımcıları, Türkiye nin yabancı enerji kaynaklarına olan bağımlılığını azaltıp, kendi kaynaklarını daha iyi kullanmaya çalışması gerektiğini söylediler.

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ İLE M A SERA ISI POMPALARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ İLE M A SERA ISI POMPALARI YENİLENEBİLİR ENERJİ İLE M A SERA ISI POMPALARI ENERJİ SİSTEMLERİ A.Ş. İsmindeki (Can-inovate) inovasyon ruhu ile hareket eden şirketimiz, 1965 yılından beri elektronik, IT, haberleşme, enerji, inşaat,

Detaylı

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ Önemli Rakamlar 2013 de 81,3 milyar gelir 147,400 dünyada çalışan sayısı

Detaylı

TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PAZARLAMA SATIŞ DAİRE BAŞKANLIĞI 2006; EYLÜL ANKARA. Mustafa AKTAŞ

TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PAZARLAMA SATIŞ DAİRE BAŞKANLIĞI 2006; EYLÜL ANKARA. Mustafa AKTAŞ TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2006; EYLÜL ANKARA Mustafa AKTAŞ DÜNYA BİLİNEN FOSİL REZERVLERİN ÖMRÜ (R/Ü,YIL) 2005 SONU 250 227 Y I L 200 150 100 50 0 136 65,1 40,6 14 16 PETROL DOĞALGAZ

Detaylı

DENİZLİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI

DENİZLİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI DENİZLİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI Denizli ili gerek sanayi (tekstil, iplik, dokuma, tuğla-kiremit ve mermer vb.) ve ekonomi gerek turizm açısından Batı Anadolu Bölgesinin önemli illerinden biridir

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 24 Ekim 2014 29. Mühendislik Dekanları Konseyi Toplantısı

Detaylı

Kurulu Kapasite (MW) Denizli, Kızıldere 15,00 82.500.000 Faaliyette

Kurulu Kapasite (MW) Denizli, Kızıldere 15,00 82.500.000 Faaliyette TÜRKİYE DE JEOTERMAL KAYNAKLI ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİM TESİSİ KURULMASI 1. Türkiye de Jeotermal Potansiyel Türkiye jeotermal potansiyel açısından Avrupa da birinci, Dünyada ise yedinci sırada yer almaktadır.

Detaylı

Ülkemizde Elektrik Enerjisi:

Ülkemizde Elektrik Enerjisi: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik-Bilgisayar Bilim Kolu Eğitim Seminerleri Dizisi 6 Mart 8 Mayıs 22 Destekleyen Kuruluşlar: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

Türkiye de Jeotermal Enerjinin Bugünü ve Geleceği Paneli

Türkiye de Jeotermal Enerjinin Bugünü ve Geleceği Paneli Türkiye de Jeotermal Enerjinin Bugünü ve Geleceği Paneli Panelistler: Abdurrahman Satman (İstanbul Teknik Üniversitesi) Gürşat Kale (İncirliova Belediye Başkanı) Ali Kındap (Zorlu Enerji) Mehmet Şişman

Detaylı

TÜRKİYE DE JEOTERMAL UYGULAMALARDA SON DURUM VE 2013 YILI HEDEFLERİ

TÜRKİYE DE JEOTERMAL UYGULAMALARDA SON DURUM VE 2013 YILI HEDEFLERİ Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ TÜRKİYE DE JEOTERMAL UYGULAMALARDA SON DURUM VE 2013 YILI HEDEFLERİ Orhan MERTOĞLU, Murat MERTOĞLU, Nilgün BAKIR ORME JEOTERMAL A.Ş.,

Detaylı

NEVŞEHİR İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI

NEVŞEHİR İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI NEVŞEHİR İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI İç Anadolu Bölgesi nde yer alan Nevşehir ili bulunduğu jeolojik yapısı gereği ülkemiz ve Dünyanın önemli turistik yerlerinden biridir. Bölgenin jeolojik yapısı Erciyes,

Detaylı

TÜRKİYE NİN JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİ

TÜRKİYE NİN JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİ 21 TÜRKİYE NİN JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİ Sinan ARSLAN Mustafa DARICI Çetin KARAHAN ÖZET Türkiye zengin jeotermal kaynaklara sahip olup, potansiyel olarak dünyanın 7. ülkesi konumundadır. Ülkemizde jeotermal

Detaylı

Ülkemizde Jeotermal Enerji Uygulamalarında Jeoloji Mühendislerince Yapılan Çalışmalar

Ülkemizde Jeotermal Enerji Uygulamalarında Jeoloji Mühendislerince Yapılan Çalışmalar Ülkemizde Jeotermal Enerji Uygulamalarında Jeoloji Mühendislerince Yapılan Çalışmalar Kemal AKPINAR İller Bankası Makina ve Sondaj Dairesi Başkanı 88 JEOTERMAL ENERJİNİN HER SAFHASINDA JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI Erdal ÇALIKOĞLU Sanayide Enerji Verimliliği Şube Müdürü V. Neden Enerji Verimliliği? Fosil kaynaklar görünür gelecekte tükenecek.

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

AFYONKARAHİSAR İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI

AFYONKARAHİSAR İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI AFYONKARAHİSAR İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI Afyon ili sahip olduğu jeolojik yapı gereği çeşitli maden yatakları oluşumu için uygun bir ortam sunmaktadır. Bu nedenle hem maden rezervleri, hem de maden

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 22 Ocak 2015 Dünyada Enerji Görünümü Gelir ve nüfus artışına paralel olarak dünyada birincil enerji talebi hız kazanmaktadır. Özellikle OECD dışı ülkelerdeki artan nüfusun yanı sıra, bu ülkelerde kentleşme

Detaylı

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GİRİŞ POTANSİYEL MEVZUAT VE DESTEK MEKANİZMALARI MEVCUT DURUM SONUÇ Türkiye Enerji

Detaylı

TERMİK SANTRALLERDEKİ ATIK ENERJİNİN KULLANILABİLİRLİĞİ: ÇAN ONSEKİZ MART TERMİK SANTRALİ. Celal KAMACI. Dr. Zeki KARACA.

TERMİK SANTRALLERDEKİ ATIK ENERJİNİN KULLANILABİLİRLİĞİ: ÇAN ONSEKİZ MART TERMİK SANTRALİ. Celal KAMACI. Dr. Zeki KARACA. 111 Dergisi 3 TERMİK SANTRALLERDEKİ ATIK ENERJİNİN KULLANILABİLİRLİĞİ: ÇAN ONSEKİZ MART TERMİK SANTRALİ Celal KAMACI Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çan Meslek Yüksekokulu celal@comu.edu.tr Dr. Zeki

Detaylı

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL Kömür ve Doğalgaz Öğr. Gör. Onur BATTAL 1 2 Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş, diğer kaya tabakalarının arasında

Detaylı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Konunun önemi Belediyelerin enerji kaynakları; Hidrolik Bio kütle Bu kaynaklardan belediyeler nasıl yararlanabilir, Yenilenebilir enerji

Detaylı

TÜRKİYE JEOLOJİSİNİN SUNDUĞU ZENGİNLİK:JEOTERMAL KAYNAKLARIMIZ..

TÜRKİYE JEOLOJİSİNİN SUNDUĞU ZENGİNLİK:JEOTERMAL KAYNAKLARIMIZ.. TÜRKİYE JEOLOJİSİNİN SUNDUĞU ZENGİNLİK:JEOTERMAL KAYNAKLARIMIZ.. Jeotermal, kelime anlamı olarak yer ısısı anlamına gelmektedir. Jeotermal kaynak ise Jeolojik yapıya bağlı olarak yerkabuğunun ulaşılabilir

Detaylı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Enerji verimliliği / Sanayide enerji verimliliği Türkiye de enerji yoğunluğu Enerji tüketim verileri Türkiye de enerji verimliliği projeleri

Detaylı

TÜRKİYE NİN JEOTERMAL KAYNAKLARI, PROJEKSİYONLAR, SORUNLAR VE ÖNERİLER RAPORU

TÜRKİYE NİN JEOTERMAL KAYNAKLARI, PROJEKSİYONLAR, SORUNLAR VE ÖNERİLER RAPORU TÜRKİYE NİN JEOTERMAL KAYNAKLARI, PROJEKSİYONLAR, SORUNLAR VE ÖNERİLER RAPORU İbrahim AKKUŞ Hüseyin ALAN ISBN: 978-605-01-0852-1 Yayın No: 123 TÜRKİYE NİN JEOTERMAL KAYNAKLARI, PROJEKSİYONLAR, SORUNLAR

Detaylı

JEOTERMAL ENERJİ KAYNAKLARI

JEOTERMAL ENERJİ KAYNAKLARI JEOTERMAL ENERJİ KAYNAKLARI Doç. Dr. Ahmet YILDIZ Afyon Kocatepe Üniversitesi Jeotermal-Mineralli Sular ve Maden Kaynakları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü e-posta: ayildiz@aku.edu.tr 1. GİRİŞ Ülkemizin

Detaylı

Sakla Enerjiyi Gelir Zamanı Termal Enerji Depolama Fırsatları

Sakla Enerjiyi Gelir Zamanı Termal Enerji Depolama Fırsatları Sakla Enerjiyi Gelir Zamanı Termal Enerji Depolama Fırsatları Halime Ö. Paksoy Çukurova Üniversitesi Mersin Kent Konseyi Toplantısı 11 Aralık 2015 Annemin Hayali 240 Yazın sıcağını saklasak da kışın kullansak

Detaylı

GÜRMAT GERMENCİK JEOTERMAL ENERJİ SANTRAL PROJELERİ

GÜRMAT GERMENCİK JEOTERMAL ENERJİ SANTRAL PROJELERİ GÜRMAT GERMENCİK JEOTERMAL ENERJİ SANTRAL PROJELERİ ŞİRKET PROFİLİ GÜRİŞ İNŞAAT VE MÜHENDİSLİK A.Ş. 1958 yılında kurulmuş ve kurulduğu tarihten bu yana yurtiçi ve yurtdışında birçok alanda hizmet vermektedir.

Detaylı

KENTİMİZDE JEOTERMAL ENERJİNİN ANLAMI VE DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Servet YILMAZER servetyilmazer@ttmail.com

KENTİMİZDE JEOTERMAL ENERJİNİN ANLAMI VE DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Servet YILMAZER servetyilmazer@ttmail.com 155 KENTİMİZDE JEOTERMAL ENERJİNİN ANLAMI VE DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Servet YILMAZER servetyilmazer@ttmail.com 1. GİRİŞ Su, hava ve toprak gibi enerji de hayatın vazgeçilmezlerindendir. Enerji kaynakları

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

Halka açık seminer Elektrik Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Organizasyonu 22 Nisan 2000, saat 18:00 Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi - Trabzon

Halka açık seminer Elektrik Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Organizasyonu 22 Nisan 2000, saat 18:00 Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi - Trabzon ÜLKEMİZİN ENERJİ DURUMU, SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Halka açık seminer Elektrik Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Organizasyonu 22 Nisan 2, saat 18: Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi - Trabzon Doç.

Detaylı

JEOTERMAL SU KAYNAKLARININ KORUNMASI:AFYON ÖRNEĞĠ

JEOTERMAL SU KAYNAKLARININ KORUNMASI:AFYON ÖRNEĞĠ JEOTERMAL SU KAYNAKLARININ KORUNMASI:AFYON ÖRNEĞĠ Dr. Yusuf ULUTÜRK Afyon Jeotermal Tesisleri Elektrik Üretim AŞ. Genel Müdür e-posta: yusufuluturk@afjet.com.tr Jeotermal Enerji Nedir?. (Suyun Sıcak Hali)

Detaylı

Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler

Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler Ankara, 24 Mart 2015 Çerçeve Temel endişe: İklim değişikliği

Detaylı

YOZGAT İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI

YOZGAT İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI YOZGAT İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI Yozgat ili Kızılırmak Nehrinin İç Anadolu Bölgesinde çizmiş olduğu yay içerisinde yer alan Bozok yaylası üzerindedir. Coğrafi bakımdan Başkent'e yakın olması ve Doğu

Detaylı

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. www.euas.gov.tr 1

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. www.euas.gov.tr 1 Türkiye de Rüzgar Enerjisi www.euas.gov.tr 1 Enerjinin Önemi Günümüz dünyasında bir ülkenin sürdürülebilir kalkınma hamlelerini gerçekleştirmesi, toplumsal refahı yükseltmesi ve global ölçekte rekabet

Detaylı

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ ELEKTRİK ÜRETİMİNDE JEOTERMAL ENERJİNİN KULLANIMI VE İLERİYE DÖNÜK PERSPEKTİFLER

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ ELEKTRİK ÜRETİMİNDE JEOTERMAL ENERJİNİN KULLANIMI VE İLERİYE DÖNÜK PERSPEKTİFLER Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ ELEKTRİK ÜRETİMİNDE JEOTERMAL ENERJİNİN KULLANIMI VE İLERİYE DÖNÜK PERSPEKTİFLER Fatih KAYMAKÇIOĞLU Ali KAYABAŞI Elektrik Mühendisi

Detaylı

Güneş Enerjisiyle Isıtma ve Soğutmanın Ticari Uygulamaları İŞ ENERJİ Aclan KAYA Proje Mühendisi

Güneş Enerjisiyle Isıtma ve Soğutmanın Ticari Uygulamaları İŞ ENERJİ Aclan KAYA Proje Mühendisi Güneş Enerjisiyle Isıtma ve Soğutmanın Ticari Uygulamaları İŞ ENERJİ Aclan KAYA Proje Mühendisi -Neden Güneş Enerjisi? -Türkiyedeki Güneşlenme Süreleri -Neden CSP? -CSP Sistemleri -CSP Çalışma Prensibi

Detaylı

ENERJİ TASARRUFUNDA KOMBİNE ÇEVRİM VE KOJENERASYONUN YERİ VE ÖNEMİ. Yavuz Aydın 10 Ocak 2014

ENERJİ TASARRUFUNDA KOMBİNE ÇEVRİM VE KOJENERASYONUN YERİ VE ÖNEMİ. Yavuz Aydın 10 Ocak 2014 ENERJİ TASARRUFUNDA KOMBİNE ÇEVRİM VE KOJENERASYONUN YERİ VE ÖNEMİ Yavuz Aydın 10 Ocak 2014 Enerji Tasarrufunda Kombine Çevrim ve Kojenerasyon Yaşadığımız dünyada elektrik üretiminin % 80 i fosil yakıtlardan

Detaylı

JEOTERMAL BÖLGESEL ISITMA SİSTEMLERİ; SARAYKÖY BÖLGESEL ISITMA SİSTEMİ

JEOTERMAL BÖLGESEL ISITMA SİSTEMLERİ; SARAYKÖY BÖLGESEL ISITMA SİSTEMİ _ 949 JEOTERMAL BÖLGESEL ISITMA SİSTEMLERİ; SARAYKÖY BÖLGESEL ISITMA SİSTEMİ Halil ÇETİN Habib GÜRBÜZ Mustafa ACAR ÖZET Dünyamızın ve ülkemizin, birincil enerji kaynak rezervlerinin kısıtlı olması, yakıt

Detaylı

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw 1 ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty Petrolden Başka Enerjı Kaynakları Var mıdır? uiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwertyui

Detaylı

2010-2013 İzmir Bölge Planı. İlçe Toplantıları Seferihisar Özet Raporu

2010-2013 İzmir Bölge Planı. İlçe Toplantıları Seferihisar Özet Raporu 2010-2013 İzmir Bölge Planı İlçe Toplantıları Seferihisar Özet Raporu Kasım 2010 1 2010-2013 İzmir Bölge Planı İlçe Toplantıları Seferihisar Özet Raporu Nüfus Yapısı - Sosyoekonomik Gelişmişlik 1 Seferihisar

Detaylı

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar Konya Sanayi Odası Ocak 2013 Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar FORM TEMİZ ENERJİ FORM ŞİRKETLER GRUBU 6 farklı şirketten oluşmaktadır; İklimlendirme Cihazları Satışı

Detaylı

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü. Enerjinin Önemi? Enerji Sistemleri Mühendisi Kimdir?

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü. Enerjinin Önemi? Enerji Sistemleri Mühendisi Kimdir? Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü Enerjinin Önemi? Enerji, ekonomik ve sosyal kalkınmanın temel unsurlarından biri olması yanısıra, yaşamın sürdürülebilmesi

Detaylı

TÜRKİYE JEOTERMAL KAYNAK ARAMALARI, KULLANIMI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN SAĞLANMASI

TÜRKİYE JEOTERMAL KAYNAK ARAMALARI, KULLANIMI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN SAĞLANMASI TÜRKİYE JEOTERMAL KAYNAK ARAMALARI, KULLANIMI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN SAĞLANMASI Hayrullah DAĞISTAN* GİRİŞ Jeotermal Enerji, yerli, yenilenebilir, çevre dostu, yerinde değerlendirilebilen yerel ekonomiye

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

Orhan Mertoğlu ORME JEOTERMAL A.Ş.

Orhan Mertoğlu ORME JEOTERMAL A.Ş. TÜRKĐYE DEKĐ JEOTERMAL ENERJĐ UYGULAMALARININ ÇOK YÖNLÜ ÖNEMĐ VE DÜNYADAKĐ YERĐ Orhan Mertoğlu ORME JEOTERMAL A.Ş. GĐRĐŞ Mevcut jeotermal kuyu ve kaynaklarımıza göre kesin ispatlanmış jeotermal potansiyeli

Detaylı

TÜRKĐYE JEOTERMAL KAYNAKLARININ DEĞERLENDĐRĐLMESĐ

TÜRKĐYE JEOTERMAL KAYNAKLARININ DEĞERLENDĐRĐLMESĐ TÜRKĐYE JEOTERMAL KAYNAKLARININ DEĞERLENDĐRĐLMESĐ E. Didem KORKMAZ BAŞEL, Umran SERPEN, Abdurrahman SATMAN ĐTÜ Petrol ve Doğal Gaz Mühendisliği Bölümü, 34469 Maslak-Đstanbul e-mail: korkmazem@itu.edu.tr

Detaylı

GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ

GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ Ülkemizde, gıda ve elektrik enerjisi ihtiyacı, ekonomik gelişme ve nüfus artışı gibi nedenlerden dolayı hızla artmaktadır. Gıda miktarlarında, artan talebin karşılanamaması sonucunda

Detaylı

Doğalgaz Kullanımı ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi

Doğalgaz Kullanımı ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Doğalgaz Kullanımı ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Aslı İşler, Enerji Ekonomisi Derneği Filiz Karaosmanoğlu, İstanbul Teknik Üniversitesi 29 Mayıs 2013 İÇERİK Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Doğalgaz ve

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

JEOTERMAL KAYNAKLARMIZ ve MARMARA BÖLGESİNİN JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİ

JEOTERMAL KAYNAKLARMIZ ve MARMARA BÖLGESİNİN JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİ ÖZET JEOTERMAL KAYNAKLARMIZ ve MARMARA BÖLGESİNİN JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİ Hayrullah Dağıstan, MTA Genel Müdürlüğü Enerji Dairesi 06520 ANKARA hayrullah@mta.gov.tr Günümüzde, pek çok ülkede sürdürülebilir

Detaylı

KONYA ĐLĐ JEOTERMAL ENERJĐ POTANSĐYELĐ

KONYA ĐLĐ JEOTERMAL ENERJĐ POTANSĐYELĐ Konya İl Koordinasyon Kurulu 26-27 Kasım 2011 KONYA ĐLĐ JEOTERMAL ENERJĐ POTANSĐYELĐ Yrd.Doç.Dr.Güler GÖÇMEZ. Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi. gulergocmez@selcuk.edu.tr 1.GĐRĐŞ Jeotermal

Detaylı

Grafik 16. Türkiye de elektrik üretiminin kaynaklara dağılımı

Grafik 16. Türkiye de elektrik üretiminin kaynaklara dağılımı Grafik 16. Türkiye de elektrik üretiminin kaynaklara dağılımı 1 2 1. DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ENERJİ DURUMU 1.1. DÜNYADA ENERJİ DURUMU 1970 lerin başında yaşanan petrol krizi ve sonrasında gelen petrol ambargoları

Detaylı

Jeotermal Enerji Santrallerinin Türkiye Açısından Değerlendirilmesi The Assessment of Geothermal Power Plants for Turkey

Jeotermal Enerji Santrallerinin Türkiye Açısından Değerlendirilmesi The Assessment of Geothermal Power Plants for Turkey Jeotermal Enerji Santrallerinin Türkiye Açısından Değerlendirilmesi The Assessment of Geothermal Power Plants for Turkey Mehmet IŞIKSOLUĞU 1, Mehmet KURBAN 2,Emrah DOKUR 3 1,2,3 Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

ÇANKIRI İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI

ÇANKIRI İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI ÇANKIRI İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI Çankırı ili, Orta Anadolu'nun kuzeyinde, Kızılırmak ile Batı Karadeniz ana havzaları arasında yer almaktadır. Çankırı-Çorum havzası İç Anadolu nun Tersiyer deki en

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM)

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) 8. İLETİM TESİS VE İŞLETME GRUP MÜDÜRLÜĞÜ (İŞLETME VE BAKIM MÜDÜRLÜĞÜ) HAZIRLAYAN TEMMUZ 2008 Ankara 1 Gönderen: Recep BAKIR recepbakir38@mynet.com ENTERKONNEKTE

Detaylı

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul Sera gazları ve kaynakları Kyoto Protokolü tarafından belirtilen 6 sera gazı: Karbon dioksit (CO

Detaylı

AR& GE BÜLTEN. Türkiye de Maden Sektörü

AR& GE BÜLTEN. Türkiye de Maden Sektörü Türkiye de Maden Sektörü Hande UZUNOĞLU Temel sanayi girdilerine ham madde sağlayan bir sektör olan Madencilik, ülkemiz temel sektörleri arasında önemli bir yer teşkil ediyor. Nitekim ülkemiz hem çeşitlilik

Detaylı

TTGV Enerji Verimliliği. Desteği

TTGV Enerji Verimliliği. Desteği Enerjiye Yönelik Bölgesel Teşvik Uygulamaları Enerji Verimliliği 5. Bölge Teşvikleri Enerjiye Yönelik Genel Teşvik Uygulamaları Yek Destekleme Mekanizması Yerli Ürün Kullanımı Gönüllü Anlaşma Desteği Lisanssız

Detaylı

TÜRK TESİSAT MÜHENDİSLERİ DERNEĞİ (TTMD) Türkiye deki Enerji Durumu, Önemi ve TTMD Görüşleri

TÜRK TESİSAT MÜHENDİSLERİ DERNEĞİ (TTMD) Türkiye deki Enerji Durumu, Önemi ve TTMD Görüşleri TÜRK TESİSAT MÜHENDİSLERİ DERNEĞİ (TTMD) Türkiye deki Enerji Durumu, Önemi ve TTMD Görüşleri 1 TARİHTE BU PROBLEM NASIL ÇÖZÜLMÜŞ Bilinen insanlık tarihi boyunca, doğal malzemeler kullanılarak yapılan yapılarda;

Detaylı

ÇİMENTO ENDÜSTRİSİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK

ÇİMENTO ENDÜSTRİSİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ÇİMENTO ENDÜSTRİSİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK İNŞ.YÜK.MÜH.YASİN ENGİN yasin.engin@gmail.com Şubat, 2015 İçerik Dünyada ve Türkiye de Çimento Üretimi CO 2 Emisyonu Sürdürülebilir Üretim Alternatif Hammaddeler

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 2005 (1) 39-48 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Teknik Not Mustafa CEMEK 1, Mesut AYDINGÖZ 1, Muhsin KONUK 2 1 Afyon Kocatepe

Detaylı

Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi

Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi Prof. Dr. H. Yıldız DAŞGAN Çukurova Üniversitesi Bahçe Bitkileri Bölümü dasgan@cu.edu.tr Elektrik enerjisi elde etmek

Detaylı

1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler

1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler 1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler 1. Su giderme 2. Kurutma 3. Boyut küçültme 4. Yoğunlaştırma 5. Ayırma Su giderme işleminde nem, sıvı fazda gideriliyor. Kurutma işleminde nem, buhar fazda gideriliyor.

Detaylı

MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MTA DOĞAL KAYNAKLAR VE EKONOMİ BÜLTENİ YIL : 2012 SAYI : 14

MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MTA DOĞAL KAYNAKLAR VE EKONOMİ BÜLTENİ YIL : 2012 SAYI : 14 MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MTA DOĞAL KAYNAKLAR VE EKONOMİ BÜLTENİ YIL : 2012 SAYI : 14 MADEN KENTİ SİVAS ZİRVESİ-2 NİN ARDINDAN M. Emrah AYAZ* Yer altı zenginlikleri bakımından ülkemizin en

Detaylı

GÜNEŞTEN GELEN ENERJİ

GÜNEŞTEN GELEN ENERJİ GÜNEŞTEN GELEN ENERJİ GES Lisans Başvuru Adımları: 1. Yönetmelikte gösterilen harita konumlarında yine yönetmelikte belirtilen niteliklerde alan tespit edilecek. 2. Alanda ölçüm yapılabilmesi için gerekliyse

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ocak 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ocak 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ocak 2015 Enervis Sanayide Enerji Verimliliği Hizmetleri Soğutmanın Temelleri Doğalgazlı Soğutma Otomotiv Fabrikası İçin Örnek Çalışma Örnek Çalışma Sonuçları Enervis Sanayide

Detaylı

ÖZEL EGE İLKÖĞRETİM OKULU BUHARKENT İZMİR

ÖZEL EGE İLKÖĞRETİM OKULU BUHARKENT İZMİR ÖZEL EGE İLKÖĞRETİM OKULU BUHARKENT İZMİR HAZIRLAYANLAR ÖĞRENCİLER: Ekinsu Kadiroğlu Ekin Madan Kardelen Kurt Ege Ayyıldız Baran Bil (6E) (6E) (6E) (6E) (6E) Zafer Talha Çimen (6E) DANIŞMAN ÖĞRETMEN: Özlem

Detaylı

Zeynep Gamze MERT Gülşen AKMAN Kocaeli Üniversitesi EKO- ENDÜSTRİYEL PARK KAPSAMINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ

Zeynep Gamze MERT Gülşen AKMAN Kocaeli Üniversitesi EKO- ENDÜSTRİYEL PARK KAPSAMINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ Zeynep Gamze MERT Gülşen AKMAN Kocaeli Üniversitesi EKO- ENDÜSTRİYEL PARK KAPSAMINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ DOĞAL ÇEVRİMLER Enerji Girdisi Atık yok Isı kaybı Yerkabuğun dan sağlanan malzeme Yerkabuğun a bırakılan

Detaylı

Ülkemizin Jeotermal Enerji Kapasitesi ve Yapılabilecekler. Ayşegül ÇETİN Jeoloji Yüksek Mühendisi

Ülkemizin Jeotermal Enerji Kapasitesi ve Yapılabilecekler. Ayşegül ÇETİN Jeoloji Yüksek Mühendisi Ülkemizin Jeotermal Enerji Kapasitesi ve Yapılabilecekler Ayşegül ÇETİN Jeoloji Yüksek Mühendisi 9 Haziran 2014 i İÇİNDEKİLER DİZİNİ 1. JEOTERMAL ENERJİ NEDİR... 3 1.1. Jeotermal Enerjinin Sınıflandırılması...

Detaylı

Çeşitli Enerji Kaynaklarının Karşılaştırılması

Çeşitli Enerji Kaynaklarının Karşılaştırılması Çeşitli Enerji Kaynaklarının Karşılaştırılması Dünya Nüfusu sürekli arttığından ve ülkelerin şu anki Batı Avrupa,Japonya,Kuzey Amerika yaşam standartlarına ulaşma çabasından dolayı daha fazla elektrik

Detaylı

SERALARIN TASARIMI (Seralarda Isıtma Sistemleri) Doç. Dr. Berna KENDİRLİ A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü

SERALARIN TASARIMI (Seralarda Isıtma Sistemleri) Doç. Dr. Berna KENDİRLİ A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü SERALARIN TASARIMI (Seralarda Isıtma Sistemleri) Doç. Dr. Berna KENDİRLİ A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Seralarda Isıtma Sistemlerinin Planlanması Bitki büyümesi ve gelişmesi

Detaylı

TMMOB JEOTERMAL KONGRE PROGRAMI

TMMOB JEOTERMAL KONGRE PROGRAMI TMMOB JEOTERMAL KONGRE PROGRAMI 21 KASIM 2007 ÇARŞAMBA 09:00-10:00 KAYIT 10:00-10:45 AÇILIŞ 10:45-11:00 ARA I.OTURUM 11:00-11:20 Yenilenebilir Enerji ve Jeotermal Kaynaklarımız Hayrullah Dağıstan-Enerji

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI Cumhuriyet Üniversitesi Elektrik - Elektronik Mühendisliği Bölümü Sunan Yrd.Doç. Dr. Mustafa HOŞTUT Nisan-2007 1/53 RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS

Detaylı