En Icten Saygilarimla. Ramazan Boztepe Yaban Hayvanlari Veteriner Hekimi / Almanya

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "En Icten Saygilarimla. Ramazan Boztepe Yaban Hayvanlari Veteriner Hekimi / Almanya"

Transkript

1 ÖNSÖZ Ankarada Hayvanlari Koruma Dernegine ( HAYKOD ) ait bir barinakta yasiyan Ursidae ailesinden Ursus arctos syriacus cinsi 21 yasindaki disi bir Bozayi ile ilgili olarak A.P. Germany e.v. basta olmak üzere bazi hayvan koruma dernekleri, birimleri ve bir cok hayvanseverin konu hakkindaki görüs ve düsüncelerimi alma eksenli müracaatlari üzerine basta Avrupa Birligi olmak üzere uluslararasi gecerli bilimsel veri ve cözümlemelerden de yararlanarak Türkiyedeki hayvan koruma ve Hayvan Haklari eksenli tartismalara positif bir ivme kazandirmak ve tartismalarin tarafi degerli Hayvan Koruma ve Hayvan Haklari aktivistlerine kendi penceremden kisa özet bir paylasimla katki sunmak istedim. Dünyada savaslarin zulüm ve katliamlarin futursuzca sergilendigi tarihlerde yani 1908 yilinda güzelim ülkemde hayvan koruma bilincinin yesermeye basladigini sanirim, bilmeyen yoktur. Ve bu cabalar Kemalist Genc Cumhuriyetin kurulusundan hemen sonra 1924 yilinda Himaye-i Hayvanat Cemiyeti adiyla resmi bir hüviyete kavustu. Kaldi ki anadolu uygarliklarindan devr aldigimiz Mitolojik Insan _ Havan iliskileri eksenli degerlerimiz dünyamizin geleceklerine isik tutabilecek nitelik ve kutsallikta iken bugün yasanan tartismalari anlamak oldukca zor. Devr aldigimiz kutsal emanetlerimizin böylesi densizce heba edilmesi bir Türkiye vatandasi veteriner hekimi olarak bir cok canli dostunda oldugu gibi beni de oldukca üzmekte ve tedirgin etmektedir. Yaklasik 3 yildir ülkemdeki hayvan ve dogayi koruma calisma ve cabalarini yakindan izlemekteyim. Ve zaman zaman konuyla ilgili görüs ve düsüncelerimi degisik vesilelerle ilgili kisi, kurum ve birimlerimizle paylastim. Fakat bugün geldigimiz nokta itibariyla tarafsizligimi dogamiz, insan ve insan disindaki tüm canlilarin yani bir bütün olarak ülkemizin gelecegi lehine bozmak zorunda oldugumu hissediyorum. Bir yandan kendi ülkelerinde bir cok canli neslinin tükenmesini önlemeyen ya da halen seyirci olanlarin (bkz.: Ek:1 Bozayi Kimligi : Bozayilarin Internasyonal Statüleri) ülkemin insanina ders vermeye kalkmasi ya da dayatmada bulunmasi temelinde cereyan eden celiskili yönelimler öbür yandan Biyodiversite calismalarinin geleceklerimizin korunmasindaki önemini kavramak istemeyen, mesela; 2009 yilinda Hatay yöresinde tespit edilen bir ceylan populasyonu olan ve uluslararasi arenada nesli tükenmekte olan Gazella lardan Gazella Gazella oldugu tespit edilen specialarin subspecia tespitlerinin yapilmasi kaygisini tasimadan hangi ismi verelim tartismalarina indirgenen yönelimlerin geldigimiz sürec itibariyla bahsi edilen yabani hayvan gruplarinin ormana birakilmis Sahipsiz sokak köpekleri ile karsi karsiya gelmeleri seklindeki traji-komik bir verikasyona evrilmesi ile sonuclanmasina seyirci kalan zihniyet ya da bir canli türünü korumak adina bir baska canli türünü yok etmeyi dayatan sözde cözüm önerileri ve benzeri anlasilmazliklarin yasandigi ülkemizde Meyvan adli 21 yasinda dönemin zorunluluklari nedeniyle humanization tehlikesine rahmen bir hayvan koruma biriminde bakima alinan bir Bozayi öznelinde yürütülen tartismalar geldigi boyut itibariyle bilimsel degerlerimizin neresindeyiz sorularini akla getirmektedir. Bahsi edilen Bozayi tartismalarinda ilgili bakanlik ve kurumlarimizin taraf olma tehlikesini yasiyor olmasi cok ciddi bir sekilde irdelenmelidir. Cünkü devlet kurumlari Kamuoyunun bir bütün (Insan, hayvan, doga ) olarak cikarlarini gözeten yasa ve yönetmeliklerine göre hareket etmek zorundadirlar. Aksi taktirde bir canlinin lehine olanin bir baskasinin aleyhine

2 sonuclanmasi kacinilmaz olacaktir. Ve daha da kötüsü Insan-Doga-Hayvan üclemindeki celiskileri derinlestirmek suretiyle ciddi anlamdaki geri dönülemez hasarlara yol acacaktir. Iste tam bu noktada bu tartismanin ilgili bakanliklarimiz, birimlerimiz ve kurumlarimiz basta olmak üzere tüm ilgili sivil toplum kuruluslarimizda ülkemizin geleceklerinin güvenceye alinmasi amaciyla Biyodiversitedeki Süreklilik espirisiyle canli türü cesitliligini koruma amacli Fauna ve Floramizin iyilestirilmesi calismalarina hizmet eden ve uluslararasi basarili örneklerin incelenmesi seklindeki düzenlemeleride kapsayan yeniden reorganize olmanin kapisini aralamasini umut ediyorum. Sonuc olarak güzel ülkem Türkiyemiz`e vefa borclarimizi ödeme temelinde kendi capimda katki sunmak amaciyla simdilik Bozayilar ile ilgili olarak bir cok uluslararasi kaynaktan yararlanmak suretiyle hazirladigim ve örnek olmasini ümit ettigim kisa bir ön calismayi Meyvan adli 21 yasindaki disi Bozayi sorununda cözüm olmasi ve gereginin yapilmasi dilegimle ilgi ve bilgilerinize saygilarimla arz ediyorum. En Icten Saygilarimla / Almanya..

3 BOZAYI (URSUS ARCTOS) Sayfa Önsöz 02 Genel Özellikleri ve Tanimi Bozayilarda Kis Uykusu 04 Reproduktion Sosyal Organizasyon ve Dagilimlari 05 Yasam Alanlari Ihtiyaci 06 Dogal yasam alanlari 06 Sunni yasam alanlari Beslenme ve Gida Ekolojisi Bozayilarin Internasyonal Statüleri Literatur (Yararlanilan Kaynaklar) 11-16

4 - 2 - Önsöz Bu Inceleme ve arastirma yazisiyla Türkiyedeki ve avrupadaki bazi hayvansever grup ve bireylerin istemi üzerine Meyvan adli 21 yasindaki Bozayinin sahsinda yürütülen tartismalara özelde Bozayilar genelde ise yabani hayvan _ menegment calismalarina katki sunmak istiyorum.: Ayrica bir hayvan koruma aktivisti olarak yasanilan tartismalarin bir tarafi olmama kaygisi tasidigimi ve sadece ülkem Türkiyede ki özelde yabani hayvan genelde Hayvan Koruma calismalariyla ilgili olarak bilgi ve deneyimlerimi aktarma esprisi icinde oldugumun özellikle altini cizmek istiyorum. Bütün büyük yirtici hayvanlarda oldugu gibi Bozayilarda tekli revir sistemi özelliklerinden dolayi yasam kabiliyeti olan populasyonlar olusturmak icin oldukca büyük cografik alanlara ihtiyac duyarlar. ( en az 100 km² olmak üzere 1000 km² `nin üzeri) Bozayilar insanlarla en cok ic celiskiler yasiyan canli türleri grubundan olmalari nedeniyle zaman zaman sinirötesi cografyalara yayilma zorunluluklari ile karsilastiklari bir cok defalar tespit edilmistir. Bu nedenle bu canli türleri ile ilgili calismalarda (yasam alanlarini koruma ya da yeniden düzenleme projeleri gibi) nasyonal ve internasyonal isbirlikleri oldukca önemlidir. Ayrica yerel insan gruplari ile ilgili celiskilerini asgariye indirme yönelimleri cok dikkatli ve özenle verilendirilmelidir. Bozayilarla ilgili calisma ve projeler olusturmak isteyen kurum ya da bireyler Europarat 2000 Eylem Plani`ni ve IUCN / SSC` nin yillik raporlarini mutlak suretle incelemelidir. Bu inceleme yazisi hazirlanirken konunun uzmani kisi ve kurumlarin görüsleri birebir görüsmek suretiyle alinmis olup mümkün olan cok sayidaki kaynaktan yararlanilmistir. Bu vesile ile katkilarini esirgemeyen asagida isimleri yazili olan tüm kisi ve kurumlara ayrica tessekür etmek istiyorum. Almanya Gotha (Tierpark) Heidelberg (Tiergarten, Prof. Dr. C. Erbar) Münster (Allwetterzoo) Nürnberg (Tiergarten) Stralsund (Tierpark, Dr.C. Langner) Stuttgart (Wilhelma) Fransa Montpellier (Zoo) Israel Ramat Gan (Zoological Center Tel-Aviv) Avusturya Arbesbach (Bärenwald, Dr.S. Zederbauer)) Isvicre Goldau (Natur-und Tierpark) Türkiye Bursa (Karacabey Bozayi Reha Merkezi, Prof. Dr. N.Aytug) Macaristan

5 - 3 - Budapest (Zoo) Ayrica ilgili uluslararasi anlasma ve direktiflerin icerik ve tespitlerine uygunlugu oldukca önemsenmistir. Bunlardan bazilari: - EU Habitats Directive (Council Directive 92/43/EEC of 21 May 1992 on the conservation of natural habitats and of wild fauna and flora) - Bern Convention (Convention on the Conservation of European Wildlife and Natural Habitats / CETS No.: 104 ) - Bonn Convention (Convention on Migratory Species) - CBD (Convention on Biological Diversity) - CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora) Bozayilarin basta avrupa birligi ülkeleri olmak üzere bir cok ülkedeki statulari ve ilgili calisma ve projeleride incelenmek suretiyle bir fikir jimnastigi yapilmistir ve mümkün oldugu kadar ilgili bölümlerde islenmeye calisilmistir. Bu ülkelerden bazilari: Norvec, Isvec, Finlandiya, Rusya, Estland, Litvanya, Belarus, Polonya, Slovakya, Cekoslavakya, Macaristan, Bulgaristan, Yunanistan, Arnavutluk, Fransa, Avusturya, Almanya, Italya, Isvec, Fransa, Ispanya Bu calisma ile ülkeme vefa borclarimizi ödeme temelinde faydali olabilmek dilegiyle () BOZAYI (Ursus Arctos) Genel Özellikleri ve Tanimi:: Carnivoria soyundan (ordo) Ursidae ailesinden bir memeli hayvan olan Ursus arctos avrupa kitasindan asya ve amerika kitasina kadar genis bir arazide yasam alani olusturmus ayilar olup, diversite ve ekolojik calismalarda adeta birer bilgi deposudurlar. Anatomik olarak oldukca güclü ve genis kafatasi, kisa burun, yuvarlak kulaklar, kücük gözler, kisa kuyruk (6-14cm) ve omuzlarindaki prominente olmus kambur ile karekterize vucut yapisina sahiptirler. Vucut uzunluklari cm olup vucut yükseklilkleri cm arasindadir. Deriyi kaplayan killari acik kahve renginden koyu kahve rengi arasi bir renk hakimtir. (Toprak rengi, bu nedenle Türkiyede Bozayi denilmektedir.) Ön bacaklarda arka bacaklara göre daha uzun olan cok hafif bükümlü ve her bir bacakta 5 tane olan pencelere sahiptir. Bozayilar cok iyi gelismis duyu sistemi (koku alma, isitme vb gibi)) sahibi olup bu sayede gida kaynaklarina (cilek, dut, palamut, findik vb gibi) ulasmada pek zorluk cekmezler. Mesela; Bozayilar ölü hayvan lesinin kokusunu 19 km lik bir mesafeden alabiliyorlar. Yine Insan seslerini 270 m lik mesafeden duyabiliyorlar. Bir ayi ile gözgöze gelmek onlarin dilinde kavga istegi olarak algilanir! Hantal görünümlü bir vucut sahibi olmalarina rahmen oldukca atilgan ve iyi birer yüzücüdürler. Tirmanma kabiliyetleri oldukca dikkat cekicidir.

6 - 4 - Yetiskin erkek Bozayilar disilere göre daha büyük bir vucut yapisina ve vucut agirligina sahiptirler ( : kg, : kg) Oldukca gelismis uyum saglama kabiliyeti sahibi olan bu canli türleri bu sayede birbirinden fakli cografik özellikteki alanlarda yasabilmektedirler. Ayrica en akilli hayvanlar kategorisinde olan Bozayilar cok iyi birer ögrencidirler. Yani ögrenme kabiliyetleri oldukca gelismistir. Öyleki insan topluluklari ile yogun celiski yasadigi alanlarda gündüzleri görünmemeye oldukca özen gösterirler. Ayrica tehlike ile karsi karsiya kaldiklarinda yani kavgaya tutusmalarini gerektiren durumlarda güclü olduklarinin bilincindedirler. Bozayilar Mitolojide cok önemli rol sahibi olmalarina rahmen, gidalarin paylasimi noktasinda insanoglu ile yasadigi celiskiler nedeniyle dünyanin bir cok cografyasinda kendisini yok olmaktan kurtaramamistir. Özellikle bati ve orta avrupada sayilari yok denecek kadar azalmis durumdadir. Bozayilarda Kis Uykusu Kis uykusu boyunca yetebilecek enerji kaynagi vucut yaglarini sonbaharin son dönemlerine kadar depolayan Bozayilar 3-7 ay boyunca kis uykusu dönemi yasarlar. Bu dönem icin genellikle yerde kendilerinin kazdigi inleri ya da kaya altlarindaki bosluklari ve dogal inleri mesken secerler. Fakat bazi bölgelerde (mesela ispanya, kroatia gibi güney ülkerindeki populasyonlar) kis uykusuna yatmadiklari ve tüm yil boyunca aktif yasam sürdürdükleri gözlemlenebilmektedir. Bu durum ister istemez neden bazi bölgelerde kis uykusuna yattiklari bazilarinda yatmadiklari sorusunu akla getirmektedir. Bir cok bilim cevresinin bu anlamda ortaklastigi yanit yine gida kaynaklari eksenli sorunla direkt iliskili. Yani - Gida kaynaklari sikintisi yasayan alanlardaki Ayilar vucut reservlerini hayatta kalma payi anlaminda tassaruflu kullanmak icin vucut aktivitelerini en asgariye indirme zorunlulugundan dolayi kis uykusuna cekilmektedirler. Yani kis uykusuna yatip yatmama bireysel davranis bozuklugu degil biz insanlarin biyolojik cesitliliklerimizi hoyratca kullanmasi ile dogrudan iliskili. - Yavrulama dönemleri kis aylari oldugu ve de yavru ayilarin thermoregulasyon yetisine sahip olmamalari da benzer bir yönelime gecise neden olmaktadir. Kis uykusu dönemi genelllikle Kasim - Aralik aylarinda baslayip Nisan Mayis aylarina kadar sürmektedir. Kis uykusu esnasinda metabolik aktiviteler, vucut isilari, solunum ve nabiz frequenslari düser. Bu süre zarfinda yiyip icmezler ve de urin ve defakasyon yapmazlar. Hayatta kalmak icin vucut agirliklarinin 1/3 olan reserve vucut yaglarini kullanirlar. Ayrica disi Bozayilar bu dönemde yavrularinida sütle beslemek zorundalar. Reproduktion Bozayilar polygom canlilar olup oldukca uzun yasarlar (20-30). Cok gec ergenlik (Üreme kabiliyeti anlaminda, 4-5 yas arasi) cagina ulasirlar yani bunlar uzun bir reproduktion zyklusuna sahip canlilardir. Bir erkek birey birden fazla disi ile ciftlestigi gibi bir diside birden fazla erkekle ciftlesebilmektedir. Ciftlesme zamani genellikle Mayis Temmuz aylari arasindadir. Ciftlesme sonrasi embriyo ve blastozyst olusum ve gelisim kasim ayinin sonuna kadarki implantationa kadar sürer. Gebelik süresi 7-9 ay olmakla birlikte reel gebelik süresi 6-8 hafta

7 - 5 - arasinda olup ocak-subat aylarinda 1-4 arasi sayidaki 0,5 kg agirligindaki yavruyu dünyaya getirirler. Yavrular 4 aylik oluncaya kadar anne sütü ile beslenirler ve 2 yasina kadar annenin yaninda kalirlar. Bozayilardaki akraba ciftlesmeleri (inzucht, inbreeding) problemi kesinlikle gözden kacirilmamalidir. Cünkü akraba bireyler arasindaki ciftlesmelerden dogan bireylerde genetik defektler olusmakta ve böylesi bireylerin cevreye uyum kabiliyetleri önemli ölcüde olumsuz etkilenmektedir. Sosyal Organizasyon ve Dagilimlari Bozayilarin sosyal yapilari hakkinda ne yazikki halen cok az bilimsel veriye sahibiz. Ancak bu memeli canlilarin dogal ortamlarda yanliz yasamayi tercih ettiklerini biliyoruz. Sadece ciftlesme zamanlarinda revir olustururlar. Polygom canlilar olmalarina rahmen erkek bireyler genellikle ciftlestirdikleri disileri baska erkek bireyler ile paylasmama egilimi gösterirler bu da bazen erkek bireyler arasinda yaralanmalarla neticelenen kavgalaraa neden olabilmektedir. Bozayilardaki uzun süreli birlikte yasama egilimi sadece disi ayi ile yavrulari arasinda tolerire edilmektedir (yaklasik 2 yil) Ancak Bozayilarin territorial bir yasam sahibi olmadiklarini söylemek te yanlis yaklasim olmaz. Yani yeterli gida kaynaklarina sahip olunan alanlarda ayni cins ayilar beraber yasamayi tümden ret etmiyorlar. Dogal yasam alanlarinda yasiyan ayilarda saldirganlik egilimi söz konusu degil. Ancak insanlardan kaynakli yanlis bir yönelime de yanit vermekten kacinmazlar. Bu nedenle böylesi yasam alanlarinda ayilar ile karsilasmamaya özen gösterilmelidir. Cünkü insanoglunun merak egilimi ayilar tarafindan hodri meydan olarak aligilanir. Bütün diger yabani hayvanlarda oldugu gibi bozayilarda dogal ortamdan koparilip insanlarin yasam alanlarina dahil edildikleri taktirde dogal yasam tarzlarinda cogu zaman telafisi mümkün olmayan davranis ve yasam bicimi sahibi oluyorlar. Mesela uzun süre insan destegine (barinma, beslenme ihtiyaclari gibi) muhtac yasayan ayilar bir süre sonra karsisindaki insani gida kaynagi olarak algiliyor ve hatta bir adim ileri gidip karsisindaki insani gidasini koruyamayan gücsüz canli olarak görüyor. Bu durumda söz konusu bireylerde gidaya ihtiyac duyuldugu durumlarda insanlara saldirma egilimine yol aciyor. Bu nedenle böylesi yabani hayvan bireylerini in situ (tekrar dogal yasama dahil etme) programlarina dahil etmek söz konusu bireyin ölüm emrini vermek ya da baska canlilara zarar vermelerine göz yummak olarak algilanmalidir. Yabani hayvanlar yabani hayata kalmalidir ve onlari yabani hayattan koparmak öldürmek ile es anlamlidir. Burada sunun altini sanirim cizmek gerekir; dogal yasam alanlari bozulmus diger yirtici bir cok yabani hayvan gibi ayilarda gida kaynagi bulma sikintisina düstükleri zaman insan topluluklarinin yasadigi alanlara gelme egilimi gösterirler bu da beraberinde karsilikli celiski ve catismaara neden olur bu nedenle yabani hayvan projeleri her anlamda bireysel veri ve calismalara dayandirilmalidir. Yasam Alanlari Ihtiyaci Bu baslik altinda yabani hayvanlarla ilgili önemli bazi organizasyonlarin (WAZA, EAZA, AZA, ARAZPA, PAAZAB, SEAZA) yaptigi calisma ve projeler incelenmeye calisilmistir. Ayrica bozayilarin bir cok ülkede (avusturya, almanya gibi) hayvanat bahcesi disindaki birimlerde de bakilmasina izin verildigini ve özellikleyabani hayvanlarin insan

8 - 6 - kontrollerindeki bakim ve beslemelerinin oldukca karisik ve komplex bir alan oldugu ve konu ile ilgili yasa ve yönetmeliklerdede ülkeden ülkeye degisen yetmezliklerin mevcutiyetinide bu vesile ile zikr etmek gerekir. Günümüz gercekliklerinden hareketle Bozayilardaki yasam alani ihtiyaclarini iki kategoride ele almanin daha anlasilir ve dogru olacagini düsünüyorum. 1.Dogal yasam alanlari 2. Sunni yasam alanlari 1.Dogal yasam alanlari Bozayilar degisik cevre sartlarina uyum yetenekleri nedeniyle oldukca fakli cografik yapidaki alanlarda yasamaktadirlar. Daha az insan eli degmis ormanlar ve benzeri alanlar en cok tercih edilen yasam alanlaridir. Bozayilarin yasam alani secimlerinde üc önemli kriter göz önüne alinir Bunlar önem sirasina göre: 1) Gida Kaynaklarinca Zengin Olusu 2) Arazinin Kacis ve Yer Degistirmeye Elverisli Olusu 3) Arazinin Topografik Yapisi Bu 3 madde baska bir arastirma konusu oldugu icin burada ayrintisini veremeyecegim. 2. Sunni yasam alanlari (daha cok hayvanat bahceleri, hayvan bakim evleri, safariler, rehabilitasyon merkezleri, botanik bahceleri vb benzeri alanlarda) Böylesi zoraki ya da mecburi yasam alanlarinda gerek ulusal ve gerekse internasyonal bir cok yönetmelik ve direktiflerle asgari ihtiyaclar temelinde bir takim düzenlemelere gidilmistir. Ben burada daha cok Avrupa Birligi ülkelerinin kendi ulusal programlarina uyarladiklari AB normlarini vermekle yetinecegim. Avrupa birligi üyesi her ülke bu anlamdaki yasa ve yönetmeliklerini CITES ya da ABdirektivlerine uyarlamak zorundadir. Türkiyede AB üyesi olmak isteyen bir ülke oldugu icin AB normlarini bu anlamda referans aldim. Bunlardan bazilari; - Regulation (EC) No 338/97, published in the Official Journal EC No. L 320.( EC Regulation 407/2009 Annex is the current list of EC Regulation 338/97 and includes all of CITES-listed species and their attachments (protective categories).) Objective of EC Regulation 338/97 is the protection and conservation of wild fauna and flora by regulating trade with them to ensure accordance with the Washington Convention CITES. It provides the framework law and governs the trade within the EU and trade between EU and third countries, including the procedures and documents needed. - Regulation (EC) No 865/2006, published in the Official Journal EC No. L 250 / 1 (EC Regulation 865/2006 was amended by EC Regulation 100/2008.)

9 - 7 - The EC Regulation 865/2006, the detailed implementation rules for the EC Regulation 338/97 sets out the aims at the more practical aspects of the regulation of trade with endangered animal and plant species. - Directive 91/628/EEC of 19 November 1991 on the protection of animals during transport, in adapting Directives 90/425/EEC and 91/496/EEC - Regulation (EC) No 1 / 2005 of 22 December 2004 on protection during transport and related events and in adapting Directive 64/432/EEC and Regulation (EC) No 1255/97, shall enter into force in Directive 1999/22/EC of 29 March 1999 in relation to the keeping of wild animals in zoos - Year 2004, Issued on 17 December 2004, Part II, 486 Regulation: 2 Livestock regulation, Austria Yabani hayvan bakim ve beslemesi ile yükümlü kisi ve kuruluslar ilgili yasa ve yönetmeliklerin geregini yerine getirmek mecburiyetindedirler. Ve asagidaki hususlara azami itinayi göstermelidirler: - Bakim ve koruma altindaki hayvanlarin bakim ve beslenmeleri ile ilgili olarak hayvanin aci ve izdirap cekmesi ve zarara ugramasina ve de korku ve endise yasamasina neden olabilecek degisikliklerden kacinilmalidir. - Yakalama ve benzeri gereklilikler mutlak suretle uzman kisilerce yapilmalidir. - bakim kosullari, bicimi ve bakildigi yer hayvanin biyolojik ihtiyaclarina yanit vermelidir. - Hayvanin saklanma ve dinlenme ihtiyaci göz önüne alinmalidir. - Hayvanin yasadigi yerdeki zemin hayvanin cinsi ihtiyaclarina uygunluguna dikkat edilmelidir. Ahir ve cevre gibi alanlar icin kullanilan material yaralanmalarina neden olmayacak nitelikte olmalidir. - Yasam alanlarinin büyüklügü, hacmi vb gibi kriterler ilgili yasa ve yönetmeliklere uygun olmalidir. - Himaye edilen hayvanin sahlik kontrolleri bir veteriner hekim tarafindan düzenli periyotlarla kontrol edilmelidir. - Gereksiz hayvan ölümleri engellenmeli ve izdirap cekmemeleri icin gerekli önlemleri almalidirlar. - Hayvanlarin kacisini engellemek suretiyle yerel Flora ve Faunanin olumsuz etkilenmemesi icin her türlü önlemi almalidirlar - Zoonos hastaliklarin önlenmesi icin gerekli tedbirleri almalidirlar - Yukaridaki yönetmelik ve direktiflere göre belirlenmis kriterlere göre kapali alanlarda tutulma zorunlulugu olan Bozayilarla ilgili olarak istenilen asgari sartlar kisaca asagidaki tablodaki gibidir.

10 - 8 - Hayvanin adi Hayvan Sayisi Asgari dis alan hacmi Bozayi (Ursus arctos) Istenilen ek hususlar: m² (avusturya) 200 m² (Almanya) 500 Asgari dinlenme alani hacmi (Mesela: Box basina) 6 m² 20 m² Ilave edilecek her bir birey icin asgari hacim -Bozayilarin bakim ve beslenmesi icin ilgili kurumlardan izin alinmasi mecburidir. - Yasam alanlarindaki zemin ihtiyac halinde hayvan tarafindan islenebilirliligine dikkat edilmelidir yani dogal olmalidir (saklanma, dinlenme, kis uykusu yerinin kendisince belirlenmesi özgürlügü) - Tirmanma imkani verecek agac dallari ve kaya bezeri imkanlar mevcut olmalidir.yok Tirmanma dallari hayvana tutma (kavrama organi) olanagi sagliyacak kalinlikta olmalidir - Hayvanin ihtiyac dahilinde izole edilebilcegi ek alani olmalidir - Yasam alaninda hayvanin can sikintisini giderecek arac ve gerecler mevcut olmalidir. (Salincik ipleri, Saman yiginlari, plastik ficilar ve benzeri gibi). Ayrica Yemlerin zaman zaman saklanarak verilecegi uygunluktaki tedbir alinmis olmalidir. - Yikanma Yüzme gibi ihtiyaclari giderecek önlemler alinmis olmalidir. Beslenme ve Gida Ekolojisi Bozayilar diger büyük yirtici hayvanlar gibi oldukca basit bir sindirim sitemine sahiptir. Bozayilarda sellulozun mikroorganizmalar tarafindan sindirildigi yer olan kör bagirsak yoktur. Ancak uzunluklari 7-10 m olan bagirsak özellikleri sayesinde. bitkisel gidalardaki protein, nisasta ve karbonhidratlari oldukca iyi degerlendirirler. Bunlardaki dis sayisi 42 tanedir (3/3-1/1-4/4-2/3). Bunlardaki molar disler (cigneme disleri) genis ve düz kron özelliginde oldugu icin özellikle bitkisel gidalarin islenmesinde ve oldukca büyük olan kesici disler ise özellikle savunma ve avini parcalama isine yaramaktadir. Bozayilar aldiklari gida miktarinin mevsimsel degisiklik göstermesi nedeniyle bunlarin biyokimyasal ve fizyolojik olarak üc ana devrede ele alinmasini gerektirmektedir. - Ilkbahar devresi: En az gida tüketilen devre (hypophagia) - Yaz Devresi: Normal miktarlarda gida tüketilen devre - Sonbahar Devresi En cok gida tüketilen devre (Hyperphagie) Aldiklari gidalarda cesitlerine göre su sekilde gruplandirilabilir: - Yesil Vegetation (% 75):ot ve yesil sebzeler, meyveler, dut, cilek, palamut (quercus), kozalagi, (fagus), kestane, findik (corylus), erik (prunus), elma (malus), armut (pyrus), mantar - Hayvansal gidalar (% 25): geyik yavrulari (alces alces), kücük memeli evcil hayvanlar (koyun, keci ve benzeri gibi), karinca, yaban arisi gibi hymenopterler, ölü hayvan lesleri, balik

11 - 9 - Bozayilarin Internasyonal Statüleri Diger bir cok büyük yirtici hayvanda oldugu gibi Bozayilarda Insan topluluklari ile yasadiklari cikar catismalarindan dolayi ne yazikki dünyanin bir cok cografyasinda yasam alanlarini kaybetmis durumdalar. Bu nedenledir ki bir cok alanda nesilleri tükendi ya da tükenmek üzeridir. En cok celiskinin yasandigi alanlar: - Bag Bahce vb alanlara gida kaynagi olarak yararlanmak isteyen ayilarin verdigi zarar! Temelinde insan topluluklarinca cezalandirmalari - Insanlar icin gida kaynagi olarak yetistirilen evcil hayvan populasyonlarinin ayilar tarafindan zaman zaman zarar görmesi. - Turistik ve avlama amacli yönelimler Biyodiversitenin devamliligini saglamak icin ekolojik dengelerin korunmasi bilinciyle basta türlerin cesitliligi konusu olmak üzere yeryüzündeki flora ve faunanin iyilestirilmesi calismalari eksenli projeler bir cok etkin uluslararasi birim ve organizasyon tarafindan yürütülmektedir. Tabiki bütün bunlarin geleceklerimizin korunmasi icin acil eylem planlari olarak görülmesi gerekmektedir. Bozayilarin internasyonal statülerini örneklendirmek gerekirse: - IUCN (International Union for the Conservation of Nature): Dünya dagayi koruma birligi uzun süreli proje kapsaminda Bozayilari varliklari tehlikedeki canlilar listesine alip avusturyada varlilarini koruma calismalarini baslatmistir. - CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora): Tüerlerin korunmasi cercevesinde Bozayilar bu anlasmanin ilgili maddeleri geregi Ek II protokolüne dahil edilmistir. - FFH Richtlinien: Bu cercevede Bozayilar Ek Protokol II listesine alinmislardir. Bütün bu uluslararasi baglayciligi olan anlasma ve protokoller elbetteki dünyadaki tek tek ülkelerin populasyon durumlarina göre ilgili yönetmeliklerle ek hususlarida icermektedir. Mesela: Almanya ve isvicrede nesli tükenmis canlilar listesinde yer alirken Italya ve Avusturyada nesli tükenme tehlikesi yasiyan türler listesine alinmislardir. Bazi Avrupa ülkerindeki Bozayilarin yasal statüleri ve menecmentleri asagidaki gibi siralanabilir: Norvec: korunan türler listesinde yer almaktadir. Uygulamada gevseklilkler halen giderilmis degil Isvicre: korunan türler listesinde yer almaktadir, ancak bazi alanlarda atesli silahlarla öldürülmelerine halen izin verilmektedir.. Finlandiya:korunan türler listesinde yer almaktadir, Estonya: korunan türler listesinde yer almaktadir Litvanya: siki korunan türler listesinde Polanya: siki korunan türler listesinde Romanya: korunan türler listesinde yer almaktadir, ancak avlama amacli öldürülmelerine halen izin verilmektedir.. Slovakya: korunan türler listesinde yer almaktadir, ancak avlama amacli öldürülmelerine

12 halen izin verilmektedir.. Cekoslavakya: siki korunan türler listesinde Macaristan: Nesilleri tükendi Sirbistan: siki korunan türler listesinde Bulgaristan: siki korunan türler listesinde Yunanistan: siki korunan türler listesinde Makadonya: korunan türler listesinde yer almaktadir, ancak avlama amacli öldürülmelerine halen izin verilmektedir.. Arnavutluk: siki korunan türler listesinde Avusturya: siki korunan türler listesinde Almanya: siki korunan türler listesinde Isvec: siki korunan türler listesinde Italya: siki korunan türler listesinde Fransa: siki korunan türler listesinde Ispanya: siki korunan türler listesinde Bazi menegment örnekleri ise söyle siralanabilir: BAFU Projesi: Isvicre WWW- Projesi: Avusturya Yellowstone: Amerika EuroNatur: Ispanya Karacebey Bozayi Merkezi: Türkiye Bozayialrin yasma alanlarini kaybetme temelinde yok olma tehlikesi yasamalarinda etkin en önemli bazi nedenler ise sunlardir: - Uluslararasi kamuoyunun genelde büyük yirtici hayvanlar özelde Ayilar ile ilgili bilgi yetersizligi ya da yasadigi bilgi kirliligi - Dogamizin insan egoismi eksenli tahrip olmasi nedeniyle zor durumda kalan Yabani hayvanlarin yasamak icin yerlesim alanlarina yakin yerlerde mesken tutmak suretiyle gida kaynaklarina ulasma gayretleri sirasinda insan ile karsi karsiya kalmasi ve bu durumun yol actigi insan ölümleri - Yasal öldürmler!!! - Yasadisi öldürmeler? - Tarfik kazalari - Vb gibi Yukarida bahsettigim uluslararasi yasal düzenlemelere rahmen siki korumaya alinan ülkelerde bile Bozayi öldürme haberlerini ne yazikki avrupanin merkezleride halen duymakta oldugumuz realitesininde altini cizerek belirtmek istiyorum. Literatur (Yararlanilan Kaynaklar) Bernd Brunner: Eine kurze Geschichte der Bären. Claassen, Berlin 2005, ISBN

13 Igor Chestin: Der Braunbär. Neue Brehm-Bücherei. Bd 633. Westarp, Magdeburg 1996, ISBN Maria Pasitschniak-Arts: Ursus arctos. in: Mammalian Species. American Society of Mammalogists, Washington DC, Nr. 439, S ISSN Adamic, M. 2005: Slovenia, the carnivore bridge between the Alps and Dinara-Pindus mountians - will it sustain? In: Report of the Seminar on Transboundary Management of Large Carnivore Populations. Osilnica, Slovenia, April T-PVS (2005) 10, Council of Europe: Andersen, R., Linnell, J.D.C., Hustad, H. & Brainerd, S.M. (Eds.) 2004: Large predators and human communities in Norway - A guide to coexistence in the 21st century.nina Temahefte 25: 1-48 Andersone, Z. & Ozolins, J. 2004: Public perception of large carnivores in Latvia. Ursus 15: Antoniou, V., Tsoukali, H. & Mertzanis, G. 1998: Toxic substances and the brown bear. Bul. of Int. Assoc.of For. Toxicologists 18(4): 7. Bayerisches Staatsministerium für Umwelt, Gesundheit und Verbraucherschutz. 2007: Managementplan Braunbären in Bayern - Stufe I. München, 16 pp. Bellemain, E., Swenson, J. E., Tallmon, D., Brunberg, S. & Taberlet, P. 2005: Estimating Population Size of Elusive Animals with DNA from Hunter-Collected Feces: Four Methods for Brown Bears. Conservation Biology 19: Chestin, I.E. 1994: Some comments on different methods of counting brown bear, Ursus arctos L., 1758, populations used in the former USSR. International Conference on Bear Research and Management 9: Committee for the elaboration of The Brown Bear Management Plan for The Republic of Croatia, 2005: Brown Bear Management Plan for The Republic of Croatia. Ministry of Agriculture, Forestry and Water Mangement, Department for Hunting & Ministry of Culture, Department for Nature Protection: Danilov, P.I. 1995: Biotopical distribution of brown bear and required composition of biotops for it in European Taiga. International Conference on Bear Research and Management 9: 616.

14 Dupré, E., Genovesi, P. & Pedrotti, L. 2000: Feasibility study for the reintroduction of the Brown bear (Ursus arctos) in the Italian Central Alps. Biol. Cons. Fauna 105: 1-96 Farmer, L., Brewerton, N. & Rankine, C. (Eds.). 1999: Europe s carnivores A conservation challenge for the 21st century. WWF UK Report, February 1999: Fedotov, V. 2000: In: Group of experts on large carnivore conservation, pp Council of Europe T-PVS (2000) 33, Strasbourg. Frackowiak, W. 1997: Diet and food habits of the brown bear (Ursus arctos L.) in Polish eastern Carpathians. Journal of Wildlife Research 2: Frkovic, A., Huber, D. & Kusak, J. 2001: Brown bear litter sizes in Croatia. Ursus 12: Gerstl, N., Laass, J., Rauer, G., Striebel, B., Elmauer, K., Gutleb, B. & Wagner, W. 2005: Managementplan Bär Österreich überarbeitete Version WWF Österreich, Wien. 52 pp. Große, C., Kaczensky, P. & Knauer, F. 2003: Ants: a food source sought by Slovenian brown bears (Ursus arctos)? Canadian Journal of Zoology 81(12): Gula, R. & Frackowiak, W. 1996: Status and conservation of brown bears in Poland. Journal of Wildlife Research 1: Kanellopoulous, N., Mertzanis, G., Korakis, G. & Panagiotopoulou, M. 2006: Selective habitat use by brown bear (Ursus arctos, L.) in northern Pindos, Greece. Journal of Biological Research 5: Kaczensky, P., Blazic, M. & Gossow, H. 2004: Public attitudes towards brown bears (Ursus arctos) in Slovenia. Biological Conservation 118 (5): Kaczensky, P., Huber, D., Knauer, F., Roth, H., Wagner, A. & Kusak, J. 2006: Activity patterns of brown bears (Ursus arctos) in Slovenia and Croatia. Journal of Zoology 269: Knauer, F., Kaczensky, P. & Rauer, G. 2001: Modell 3: Ein Habitat- und Ausbreitungsmodell für Bären in den Ostalpen. In: G. Rauer, P. Aubrecht, B. Gutleb, P. Kaczensky, F. Knauer, C. Plutzar, L. Slotta-

15 Bachmayr, C. Walzer and A. Zedrosser, Der Braunbär in Österreich II. Monographien 110: 45-52, Federal Environment Agency, Vienna, Austria. Kojola, I., Danilov, P., Laitala, H.-M., Belkin, V. & Yakimov, A. 2003: Brown bear population structure in core and periphery: analysis of hunting statistics from Russian Karelia and Finland. Ursus 14 (1): Kojola, I., Hallikainen, V., Nygren, T., Pesonen, M. & Ruusila, V. 2006: Recent trends and harvest in Finland s brown bear population. Ursus 17 (2): Kozlo, P.G. 1993: Brown bear in Belarus: status analysis, ecology and probems related to species protection. In: Bears of Russia and adjacent countries - state of populations. Proceedings of the 6th Conference of Specialists studying bears, Vol. Volume 1, pp Central Forest Reserve, Moscow. Kusak, J. & Huber, D. 1998: Brown bear habitat quality in Gorski kotar, Croatia. Ursus 10: Kusak, J., Baric Rafaj, R., Žvorc, Z., Huber, D., Foršek, J., Bedrica, L. & Mrljak, V. 2005: Effects of sex, age, body mass and capturing method on hematologic values of brown bears in Croatia. Journal of Wildlife Diseases 41(4): Länderübergreifende Koordinierungsstelle für Bärenfragen 2005: Bears in Austria a Management Plan. WWF Austria, Vienna. Linnell, J.D.C. & Brøseth, H. 2003: Compensation for large carnivore depredation of domestic sheep Carnivore Damage Prevention News 6: Majic, A. 2003: Human Dimensions in Brown Bear Management Attitudes toward and beliefs about brown bears in Croatia: Descriptive analysis of the survey results. Report :1-61. Manel, S., Bellemain, E., Swenson, J.E. & François, O. 2004: Assumed and inferred spatial structure of populations: the Scandinavian brown bears revisited. Molecular Ecology 13: Medvedev, N. 1999: Levels of heavy metals in Karelian wildlife, Environmental Monitoring and Assessment 56:

16 Mertzanis et al. 2002: Movements, activity patterns and home range of the brown bear (Ursus arctos L.) in Rodopi mountain range, Greece. Belg. J. of Zool. 135(2): Mertzanis, G., Isaak, I., Mavridis, Av.,Nikolaou, Ol., Riegler, S., Riegler, Ar. & Tragos, Ath. 2005: Movements, activity patterns and home range of the brown bear (Ursus arctos L.) in Rodopi mountain range, Greece. Belg. J. of Zool., 135 (2): Mertzanis, G., KallimanisAth. S., Kanellopoulos, N., Sgardelis, St., Tragos, Ath. & Aravidis, I. 2006: Brown bear (Ursus arctos, L.) habitat use patterns in two regions of northern Pindos. Journal of Natural History. (submitted) Ministry of Agriculture and Forestry 1996: Management of bear, wolf, wolverine and lynx in Finland. Ministry of Agriculture and Forestry 6a/1996, Helsinki. Petram, W., Knauer, F. & Kaczensky, P. 2004: Human influence on the choice of winter dens by European brown bears. Biological Conservation 119 (1): Posillico, M., Meriggi, A., Pagnin, E., Lovari, S. & Russo, L. 2004: A habitat model for brown bear conservation and land use planning in the central Apennines. Biol. Conserv. 118 (2): Rauer, G., Laass, J. & Striebel, B. 2005: Der Braunbär in Österreich III. Aktueller Status, Lebensraum und Strategien für die Zukunft. Report, REP Umweltbundesamt, Wien. 65 pp. Rauer, J., Kaczensky, P. & Knauer, F. 2003: Experiences with aversive conditioning of habituated brown bears in Austria and other European countries. Ursus 14 (2): Rigg, R. 2005: Status of brown bears in the Ukraine. International Bear News 14: 20. Saarma, U., Ho, S.Y.W., Pybus, O.G., Kaljuste, M., Tumanov, I.L., Kojola, I., Vorobiev, A.A., Markov, N.I., Saveljev, A.P., Valdmann, H., Lyapunova, E.A., Abramov, A.V., Männil, P., Korsten, M., Vulla, E., Pazetnov, S.V., Pazetnov, V.S., Putchkovskiy, S.V. & Rokov, A.M. 2007: Mitogenetic structure of brown bears (Ursus arctos L.) in northeastern Europe and a new time frame for the formation of Europan brown bear lineages. Molecular Ecology 16:

17 Saarma, U. & Kojola, I. 2007: Matrilineal genetic structure of the brown bear population in Finland. Ursus 18: Salvatori, V., Okarma, H., Ionescu, O., Dovhanych, Y., Findo, S. & Boitani, L. 2002: Hunting legislation in the Carpathian Mountains: implications for the conservation and management of large carnivores. Wildlife Biology 8: Spitzenberger, F. 2005: Rote Liste der Säugetiere Österreichs (Mammalia). pp in: Rote Listen gefährdeter Tiere Österreichs. Grüne Reihe des Lebensministeriums, Bd. 14/1, Böhlau Verlag, Wien. Swenson, J. E. 1999: Does hunting affect the behavior of brown bears in Eurasia? Ursus 11: Swenson, J. E. 2003: Implications of sexually selected infanticide for hunting of large carnivores. Pages in M. Festa-Bianchet & M. Apollonio, editors. Animal Behavior and Wildlife Management. Island Press, Washington. Swenson, J. E., Sandegren, F., Söderberg, A., Bjärvall, A., Franzén, R. & Wabakken, P. 1997: Infanticide caused by hunting of male bears. Nature 386: Swenson, J. E., Sandegren, F., Bjärvall, A., & Wabakken, P. 1998: Living with success: research needs for an expanding brown bear population. Ursus, International Conference on Bear Reserach and Management, 10: Swenson, J. E., Sandegren, F. & Söderberg, A. 1998: Geographic expansion of an increasing brown bear population: evidence for presaturation dispersal. Journal of Animal Ecology 67: Swenson, J. E., Sandegren, F., Soderberg, A., Heim, M., Sørensen, O.J., Bjarvall, A., Franzen, R., Wikan, S. & Wabakken, P. 1999: Interactions between brown bears and humans in Scandinavia. Biosphere Conservation 2: 1-9. Swenson, J.E., Gerstl, N., Dahle, B. & Zedrosser, A. (eds) 2000: Action Plan for Conservation of the Brown Bear (Ursus arctos) in Europe. Nature and environment, 114: Council of Europe, Strasbourg. Swenson, J. E., Dahle, B. & Sandegren, F. 2001: Intraspecific predation in Scandinavian brown bears older than cubs-of-the-year. Ursus 12:

18 Swenson, J. E., Sandegren, F., Brunberg, S. & P. Segerström, P. 2001: Factors associated with loss of brown bear cubs in Sweden. Ursus 12: Tallmon, D.A., Bellemain, E., Swenson, J.E. & Taberlet, P. 2004: Genetic monitoring of Scandianvian brown bear: effective population size and immigration. Journal of Wildlife Management 68: Vaisfeld, M.A. & Pazhetnov, V.S. 1995: Bear-human conflicts in developed landscapes of European Russia. International Conference on Bear Research and Management 9: Valdmann, H., Saarma, U. & Karis, A. 2001: The brown bear population of Estonia: current status and requirements for management. Ursus 12: Waits, L., Taberlet, P., Swenson, J.E., Sandegren, F. & Franzén, R. 2000: Nuclear DNA microsatellite analysis of genetic diversity and gene flow in the Scandinavian brown bear (Ursus arctos). Mol. Ecol. 9: Wiegand, T., Knauer, F., Kaczensky, P. & Naves, J. 2004: Expansion of brown bears (Ursus arctos) into the eastern Alps: a spatially explicit population model. Biodiversity and Conservation 13: Wiegand, T., Revilla, E. & Knauer, F. 2004: Dealing with uncertainty in spatially explicit population models. Biodiversity and Conservation 13: WWF Austria 2005: Final report of genetic monitoring Bear Newsletter No. 3/2005, 4 pp. Zedrosser, A., Gerstl, N., & Rauer, G Brown bears in Austria - 10 years of Conservation and Actions for the Future. Monographien, Band M-117. Umweltbundesamt (Federal Environment Agency), Wien, 42 pp. Zedrosser, A., Rauer, G. & Kruckenhauser, L. 2004: Early primiparity in brown bears. Acta Theriologica 49 (3):

19 Ankarada Hayvanlari Koruma Dernegine ( HAYKOD ) ait bir barinakta yasiyan Ursidae ailesinden Ursus arctos syriacus cinsi 21 yasindaki disi bir Bozayi ile ilgili olarak A.P. Germany e.v. basta olmak üzere bazi hayvan koruma dernekleri, birimleri ve bir cok hayvanseverin konu hakkindaki görüs ve düsüncelerimi alma eksenli müracaatlari üzerine basta Avrupa Birligi olmak üzere uluslararasi gecerli bilimsel veri ve cözümlemelerden de yararlanarak Türkiyedeki hayvan koruma ve Hayvan Haklari eksenli tartismalara positif bir ivme kazandirmak ve tartismalarin tarafi degerli Hayvan Koruma ve Hayvan Haklari aktivistlerine kendi penceremden kisa özet bir paylasimla katki sunmak istedim. Bahsi edilen Bozayi sahsinda yürütülen tartismalar elbetteki söz konusu bireyin yasam kalitesinin artirilmasi gibi önemli ve degerli bir yönelimi icermektedir. Ancak tartismalarin dili ve yönelimleri daha önce yasanmis benzeri eylemliliklerde de tespit edilebilecegi gibi gercekte uluslararasi platformlarda yasanan tartismali ortamin Türkiye versiyonu olarak ta görülebilmelidir. Sayin Prof.Dr. Nilüfer Aytug Hocamizin bahsi edilen Bozayi sahsinda hazirladigi tarihli ve B.30.2.ULU /020/1514 sayili raporunda Hayvan Refahi`nin realise edilebilirligi hayvanin türü ve cinsinin biyolojik ihtiyaclari temelindeki bir yaklasimla mümkündür anlamina gelen tespitleri isvecli ünlü Biyolog Prof.Dr. H. Würbel Hocamin Biyolojik Ihtiyaclar Temelindeki Hayvan Koruma perspektifinden ayri olarak ele almak bilime tezat düsmek olacaktir ve Biyodiversite anlamindaki yok oluslarimiza prim vermek anlamina gelecektir. Hayvanlara Özgürlük bicimindeki sloganlari icsellestirmis hayvan haklari savunucusu kurum. birim, dernek ve bireylerin cikislarini Her Bir Hayvansever Haksizliga Ugrayan Hayvanlarin Avukatligini Yaptigi Sürece bu anlamda geleceklerimiz güvenceye alinmis olacaktir seklindeki uluslararasi belirlemelerden izole etmek Barislar ve Savaslar anlamindaki yikimlari / ya da yeniden var olmalari anlamama olarak algilanmalidir. Hayvanlari korumak icin Ahlaki ve Moral Degerleri öne cikarmaya calisan Hayvan koruma birim, dernek ve bireylerin cikislarini Hayvan ve Ethik, Hayvan ve Sosyoloji, Hayvan ve Theoloji... benzeri uluslararasi tartismalardan ayri düsünmek iki yüzlülük olacaktir. Ve Yasadigimiz cografyaya bu anlamda haksizlik olacaktir. Iste bahsini ettigim bu ve benzeri nedenlerden dolayi Bozayi öznelindeki tartismalari anlamak ve bahsi edilen birey sahsinda cözümlemelere gitmek icin olup bitenleri global konjektürde anlamaya calismak ve realise edilebilirlilikler anlaminda diversikativ analiz ve projelere evriltilebilecek mental durumlari yaratabilecek bilinc ve suura (conscientia) erisime hizmet edecek tartismalara kapiyi aralamak gerekiyor. Daha cok eldeki veriler eksenli olarak yapmaya calistigim analiz ve tespitlerde cözüm anlaminda sonuca ulasmak icin: Kullanilan Metodlar: - Verifikasyon (empirismus, positivismus) Falsifikasyon Metodu : Hayvan Koruma ve Hayvan Haklari ile ilgili analizlerde kullandim. cünkü böylesi yönelimler bilimsel gelisimlere paralel olarak reorganize olma durumundaki fikir akimlaridir. - Elestirel Rasyonalismus Metodu: Kamu Birimleri (Orman ve Cevre Bakanligi vb gibi) ile ilgili analizlerde kullandim. Cünkü buradaki düzenlemeler ve islevsellikler belli bir yasal cerceveye sahip olmalidir ve her bir eylemsellige (yasam hakki gibi) esit durmak zorundadir Kullanilan Araclar: - Deduktif Araclar. Gözlem ve Tecrübe...

20 - Induktif Araclar: Tartismalardaki Paradoxlar... (Her iki taraf haklidir ve / ya da her iki taraf haksizdir) - Abduktif Araclar. Geleneksel ve Klasik Mantik cercevesinde kabul gören dogrular / yanlislar esas alinarak sonuca gitme mantigi arac olarak kullanildi. Genel anlamda ele alinan konular: - Türkiyede Hayvan Koruma - Türkiyede Hayvan Haklari Tartismalarda yer alan taraflar olarak : - Hayvanlari Koruma Dernegi HAYKOD sahsinda Hayvan Koruma Aktivistleri - Hayvan Haklari Federasyonu sahsinda HAYTAP Hayvan Haklari Savunuculari - Karacebey Bozayi Rehabilitasyon Merkezi ve Cevre ve Orman Bakanligi ve Ilgili Birimleri Amac : Haykod adli dernege ait bir barinakta yasiyan 21 yasindaki disi bir Bozayi sahsinda yürütülen yabani hayvan menegment tartismalarinda ulusal perspektifleri yakalama esprisinden hareketle bahsi edilen bireyin Nerede yasamalidir? sorusuna yanit bulmak. Bu makalemle anlasilmayi kolaylastirmayi hedefledigimi ve bu nedenle amaci asmama anlaminda ilgili konularin sadece genel basliklar anlaminda verilmeye calisildiginin göz önünde bulundurulmasi gerektiginin altini özellikle cizmek istiyorum. Bildiginiz gibi islenen her bir konu basligi (hayvan koruma gibi) ve olgu (biyolojik davranislar gibi) basli basina birer arastirma konusu olup yüzyillardir tartisila gelen ve bir cok bilinmezligi iceren bilim kollaridir. Türkiyede Hayvan Koruma ve Hayvan Haklari : Dünyada savaslarin zulüm ve katliamlarin futursuzca sergilendigi tarihlerde yani 1908 yilinda güzelim ülkemde hayvan koruma bilincinin yesermeye basladigini sanirim, bilmeyen yoktur. Ve bu cabalar Kemalist Genc Cumhuriyetin kurulusundan hemen sonra 1924 yilinda Himaye-i Hayvanat Cemiyeti adiyla resmi bir hüviyete kavustu. Daha sonraki yillarda 1955 yilinda Hayvanlari Koruma Dernegi (HAYKOD) kuruldu ve Türkiyedeki ilk Hayvan Barinagini kurdu. Ancak Avrupanin almanya ve ingiltereden sonra en eski hayvan koruma calismalarina ev sahipligi yapmis ülkemde su an yasananlar her bir ülke vatandasinin icini sizlatmalidir. Daha bir kac on sene önce kurulmus avrupai benzer örgütlenmeler basta üniversiteler olmak üzere devletlerin ilgili kurumlarinca uluslararasi önemli proje ve calismalar öznelinde öncülük anlaminda desteklenirken ve bahsi edilen dernekler bilim adamlarinin arastirmalarina konu olmaya devam ederken bizler bu anlamdaki miraslarimiza nasil yaklasiyoruzun yanitini bile arama geregi duymuyoruz! Ekolojik dengelerin gelecekleri yok etme anlaminda hoyratca alt üst oldugu günümüz dünyasinda bu yönlü calismalara yönelmeyen toplumlarin yasama sansi varmidir? Sorusu bilimsel oldugu kadar ethik sorumluluklar anlamindada üzerinde durulmasi gereken bir konu oldugu kadar bütün modern gelismis ülkelerin öncelikleri arasinda yerini aldigi gercegini herkesin bilince cikarmasi gerekiyor. Yani Hayvan-Insan-Doga üclemindeki realiteleri anlamak gerekiyor. Ki ancak bu sekilde gelecek güvencemiz olan Biyodiversitedeki Süreklilik ilkler anlaminda bilinclerimizde kavramsallasir. Iste tam bu noktada Hayvan Koruma olgusal bir icerik kazanacaktir. Ancak ülkemdeki hayvan insan eksenli tartismalarda uluslararasi kilit olgular bile teget gecilmektedir.

21 Bir ulusun büyüklügü hayvanlara verdigi deger ile ölcülür (M.Gandii, Hindistan) tespitinin vermek istedigi mesaji anlamayan yaklasimlar ahlak yüceltilmis degerler anlaminda her canliya zarar verir (R.Boztepe, Hayvan ve Ethik, 2008) benzeri belirlemeleri polemiklestirmek suretiyle herkese zarar vermek suretiyle kendisini yok edecektir. Yani türkiyedeki hayvan-insan-doga eksenli duruslar ne yazikki kendi dogal mecrasindan kopuk dayatma ve taklitlerle mevcut global - Dualism - monism - pluralism - Utilitarianism - moralism - amorality; - Decisionism - fictionalism - intuitionism; rationalism - egoism - consequentialism; - Pathocentrism - biocentrism - holism... benzeri felsefik, sosyalojik, politik, biyolijik... olgulari gündemlestirememekte ve bu anlamdaki bakis acilarinda bir netlesme yasayamamaktadir. Hatta kendi icinde belirgin bir konflikt yasiyan bakis acilariyla ayrisma ya da aynilasma noktalarinda da bir tutarsizlik yasanmaktadir. optimismus ya da pessimismus arasindaki ince cizginin önemini kavramadan ahlaki realismus ve ahlaki relativismus adina bireyin ahlaki konumu öne cikarilarak cözüm üreten bir mantigin ekolojik ahlak adina fikir üretmesi ülkemizdeki insan - hayvan iliskilerinde bir anlasilmazligi dayatmaktadir. Yani adeta ekolojik ahlak cözümlemeleri adina yaptiklarimizla kendimizi inkar etme temelinde kendi tekrarimizi yasamaktayiz. Ki böylesi bir yaklasim bahsi edilen sorunlarin cözümü noktasinda cözümzüzlügü dayatmaktadir. Mesela dünyada Hayvan Koruma ve Hayvan Haklari konularindaki pratik ve teorik yaklasimlarda farklilasma bakis acilari ve cözümlemeler anlaminda cözüm üretirken türkiyede bu durum sloganlar anlaminda ki ruhsal tatminlerle sinirli kalmaktadir. Yine dünyadaki Hayvan Koruma aktiviteleri - Antopozentrik - Pathozentrik (Jeremy Bentham) - Biyozentrik (Albert Schweitzer) - Kosmozentrik - vb gibi yaklasim tarzlari ile tartisilirken kendimizi Descartes mantigindan kurtaramamis olmanin bilincinde bile olmadan hayvanlara yaptiklarimiz bize aynen geri döner (Pythagoras) mantigini icsellestirmeye calisiyoruz ve bu anlamda aynilastigimizin farkinda bile olamiyoruz. Durumun vehameti ilgili konu öznelinde yasanan tartismalarda cok acik olarak görülebilmektedir. Elbetteki bütün yetmezliklere rahmen umut verici bazi yönelimlerin mevcudiyetinden de burada bahsetmek gerekiyor. Özellikle 1924 yilinda Himaye-i Hayvanat Cemiyeti adli olusumun manevi anlamda devamcisi olarak kabul edilen Türkiye Hayvanlari Koruma Derneginin (THKD) hayvanlari koruma adina barinaklarin iyilestirilmesi basta olmak üzere ortaya koydugu cözüm perspektifleri ve bir cok entellektuelimizin bir araya gelerek olusturduklari ve bir cok irili ufakli dernek ve birimi himayesinde bulunduran Hayvan Haklari Federasyonu adli federasyonumuzun özellikle global Hayvan Haklari bakis acisini cok sancili bir dönemden gectigimiz bir sürecte ortaya koymaya calismasi oldukca önemli girisimlerdir.

22 Ancak kendilerinin bir cok demecinde rastaladigimiz yakinmalarininda dikkatlice incelenmesi gerekmektedir. Özellikle kamusal alandaki yetmezlikler ve bilim cevrelerinin konuya duyarsizliklari temelinde yasadiklari sikinti ve yetmezliklerinin iyi görülmesi gerekiyor. Elbetteki ilgili söz sahibi birimlerimizin bu anlamda birey sorunlarinda gösterilen cabalarin genel sorunlarin cözümüne katki saglayacak daha bilimsel proje ve calismalarla desteklenmesi ve bu vesileyle kendilerini yetkinlestirmelerinin daha kalici cözümlere hizmet edecegini özellikle vurgulamak gerekiyor... Sonuc olarak basta Üniversitelerimiz bünyesindeki Veteriner fakülteleri, Biyoloji Fakülteleri olmak üzere ilgili tüm bilim cevrelerimizin ve kurumlarimizin bu alandaki boslularimizin geleceklerimiz anlaminda doldurulmasina yönelik calismalara ivedi olarak baslamasi gerekmektedir. Ve ben bu vesile ile 2008 yilinda ilgili tüm birimlerimizin bilgi ve ilgilerine sundugum Hayvan Koruma ve Ethik Institusü`nün ( ) kurulmasina yönelik projemin bir daha gözden gecirilmesini rica ediyorum Karacabey Ovakorusu Ayı Barınağı : 1994 yılında sokaklarda oynatılan ayıların toplatılması için başlatılan Libearty- Türk Ayı Projesi cercevesinde 1996 yılında sponsorlügünü ve koordinasyonunu Dünya Hayvanlari Koruma Birligi WSPA (World Society for the Protection of Animals) yaptigi Karacabey- Ovakorusu sahasında 4.5 ha.lık alanda ayılar koruma altına alınmıştır. Daha sonralari yillari arasinda merkezi Almanya olan Pro Animalia tarafindan finanze ve koordine edilen proje nihayet 2009 yili itibariyle Cevre ve Orman Bakanligi himayesine alinmis olup su anda yaklasik m²lik bir arazi üzerinde calismalarini sürdürmektedir. Bu merkezdeki Bozayilara Uludug Üniverisitesi Veteriner Fakültesi Ic hastaliklari anabilim dali baskani Sayin hocamiz Pro.Dr. Nilüfer Aytug ve bir asistani ile iki hayvan bakicisi tarafindan büyük özverilerle saglik, bakim ve rehabilitasyon hizmetleri verilmektedir. Bozayilar sayi itibariyle 50 sayisini coktan asmis durumda ve sorunlu Bozayilarda rehabilite etme anlaminda basari grafiginde önemli bir ivmenin yakalandigi eldeki verilerden anlasilmaktadir. (Cornelia Baumsteiger, , WDR Fernsehen) Karacabey ve Bandırma yöresindeki kuruluşların gıda yardımları gönderdiği ayı barınağı (Karacabey Belediyesi, web sayfasi) avrupadaki en büyük Bozayi Reha Merkezi olarak kabul edilmektedir. Yurdun her yanında barınağa getirilen dansçı ayıların çoğalmalarını engellemek için burada kısırlaştırıldıkları açıkladı. Etlik piliç fabrikalarının artıklarıyla, yöre esnafı ve halkın yiyecek yardımıyla beslenen oyuncu ayılar, gün geçtikçe ziyaretçi sayısında artış sağladılar Karacabey'e bağlı Yeniköy'de Dünya Hayvanları Koruma Derneği'nin desteğiyle oluşturulan doğal barınaklar, sokaklarda dolaştırılan, eziyet çektirilen ayılara özgür bir dünya sundu yılında hazırlanan rehabilitasyon projesi çerçevesinde doğal yaşama hazırlanan dansçı ayılar, yerli ve yabancı turistlerin yoğun ilgisini çekiyor Yeniköy istikametine gelenlerin uğramadan geçemediği ayı barınağının amacına ulaştığını belirten üniversite yetkilileri, sokaklarda oynatılarak eziyet çektirilen dansçı ayıların Yeniköy'deki barınak sayesinde özgürlüklerine kavuşmaları sağlandı. Böylece, dünya çapında başlatılan "dansçı ayılara özgürlük" Yeniköy'de noktalanarak, tonlarca yiyecekle beslenen dansçı ayılara ziyaretçilerin gözleri önünde 'özgür bir dünya sunuldu Dansçı ayıların Yeniköy'deki barınaklarında kış uykusuna yatma isteklerinin azaldığı gözlenmiştir. Konuyla ilgili görüşlerini aldığımız yetkililer, kış uykusunun söz konusu olması için iklimin oldukça soğuk olması gerektiğini vurguluyorlar. Ilıman iklime sahip Yeniköy'de, ayıların ancak karlı hava koşullarında kış uykusuna yatabildiğini söyleyen yetkililer, çok soğuk günlerde ayıların bu özellikleri nedeniyle barınağa uğramadıklarıni belirtiyorlar (Karacabey Belediyesi, web sayfasi)

GTIP 130219: DIGER BITKILERDEN ELDE EDILEN BITKISEL ÖZSU VE HULASALAR

GTIP 130219: DIGER BITKILERDEN ELDE EDILEN BITKISEL ÖZSU VE HULASALAR GTIP 130219: DIGER BITKILERDEN ELDE EDILEN BITKISEL ÖZSU VE HULASALAR HAZIRAN 2009 Hazirlayan: Mesut DÖNMEZ GENEL KOD BILGISI: 130219 GTIP kodunun alt kodu oldugu 1302 GTIP koduna ait alt kodlar ve ürünler

Detaylı

Enerji Verimliliği: Yüzde 50 Çözüm

Enerji Verimliliği: Yüzde 50 Çözüm Enerji Verimliliği: Yüzde 50 Çözüm Almanya nın Büyümesi 4,000,000 3,500,000 3,000,000 2,500,000 2,000,000 Enerji Kullanımı Energy Use GSYH GDP 1,500,000 1,000,000 500,000 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

Detaylı

BİR BAKIŞTA SAĞLIK -AVRUPA 2010 -

BİR BAKIŞTA SAĞLIK -AVRUPA 2010 - BİR BAKIŞTA SAĞLIK -AVRUPA 2010 - (OECD ve Avrupa Birliği işbirliğinde hazırlanan Bir Bakışta Sağlık-Avrupa 2010 adlı yayının özetidir) AĞUSTOS 2011 ANKARA İçindekiler ÖZET 1 BÖLÜM 1- SAĞLIĞIN DURUMU...

Detaylı

HAYTAP Aciklamasi: Bakan Veysel Eroglu dogru soylemiyor, "STK" gorusleri umursanmadi... Son Güncelleme Cumartesi, 03 Kasım 2012 05:40

HAYTAP Aciklamasi: Bakan Veysel Eroglu dogru soylemiyor, STK gorusleri umursanmadi... Son Güncelleme Cumartesi, 03 Kasım 2012 05:40 Yasa degisiklik teklifine iliskin ACIKLAMADIR: Orman Su İşleri Bakanı Prof. Dr. Veysel Eroğlu, kendi bakanlık burokratları tarafından hazırlanan yasa değişiklik teklifine ilişkin açıklamalarında "STK'lardan

Detaylı

GTIP 691090: SERAMIKTEN MUSLUK TASI, LAVABO VE AYAKLARI, KÜVET, BIDE, PISUAR VB; DIGER

GTIP 691090: SERAMIKTEN MUSLUK TASI, LAVABO VE AYAKLARI, KÜVET, BIDE, PISUAR VB; DIGER GTIP 691090: SERAMIKTEN MUSLUK TASI, LAVABO VE AYAKLARI, KÜVET, BIDE, PISUAR VB; DIGER AGUSTOS 2009 Hazirlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BILGISI: 691090 GTIP kodunun üst kodu olan 6910 GTIP koduna ait

Detaylı

BATMAN TİCARET BORSASI

BATMAN TİCARET BORSASI BATMAN TİCARET BORSASI 10-14 KASIM 2014 EURO TIER 2014 TARIM VE HAYVANCILIK FUARI & HANNOVER/ALMANYA İŞ SEYAHATİ RAPORU 1.EURO TIER 2014 TARIM VE HAYVANCILIK FUARI 1.1. FUAR İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER Euro

Detaylı

GTIP 392062: Polietilen tetreflattan (PET) levha, yaprak, film, folye ve seritler

GTIP 392062: Polietilen tetreflattan (PET) levha, yaprak, film, folye ve seritler GTIP 392062: Polietilen tetreflattan (PET) levha, yaprak, film, folye ve seritler NISAN 2009 Hazirlayan: Mesut DÖNMEZ 1 Genel Görünüm: Polietilen tetreflattan (PET) levha, yaprak, film, folye ve seritler

Detaylı

ANADOLU YABAN KOYUNU

ANADOLU YABAN KOYUNU ANADOLUʼNUN ÖZGÜN HAYVANLARI Cevat Sipahi* ANADOLU YABAN KOYUNU (Ovis gmelinii anatolica) Anadolu Yaban Koyunu, dünyadaki 5 yaban koyunu türünden biri olan Asya Muflonu nun (Ovis gmelinii) 15 alt türünden

Detaylı

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprak Nedir? Toprağın Tanımı Toprağın İçindeki Maddeler Toprağın Canlılığı Toprak Neden Önemlidir? Toprağın İnsanlar İçin Önemi Toprağın Hayvanlar İçin Önemi

Detaylı

Sakız Koyunu. Prof.Dr.. Orhan KARACA. Adnan Menderes Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Zootekni Bölümü, AYDIN

Sakız Koyunu. Prof.Dr.. Orhan KARACA. Adnan Menderes Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Zootekni Bölümü, AYDIN Sakız Koyunu Prof.Dr.. Orhan KARACA Adnan Menderes Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Zootekni Bölümü, AYDIN SAKIZ Türkiye ve Yunanistan ın ortak ırkıdır Adını, İzmir in Çeşme ilçesine komşu olan Yunanistan

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim) Rapor No: 212/23 Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (211/212 Ekim) Kasım 212 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (27) ve EFTA Ülkeleri nde otomobil pazarı 211 yılı

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Aralık

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Aralık Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Aralık Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası

Detaylı

Agrega (Beton, Asfalt), Çimento Hammaddeleri Madenciliği

Agrega (Beton, Asfalt), Çimento Hammaddeleri Madenciliği 7. ULUSAL KIRMATAŞ SEMPOZYUMU Agrega (Beton, Asfalt), Çimento Hammaddeleri Madenciliği Ergin ARIOĞLU Onursal Başkan 5-6 MART 2015 Sheraton Hotel Maslak / İstanbul 1 1996 yılında TMMOB Maden Mühendisleri

Detaylı

AVRUPADA DİYABET HARİTASI VE GENEL PERSPEKTİF. Prof. Dr. Şehnaz Karadeniz İstanbul Bilim Üniversitesi

AVRUPADA DİYABET HARİTASI VE GENEL PERSPEKTİF. Prof. Dr. Şehnaz Karadeniz İstanbul Bilim Üniversitesi AVRUPADA DİYABET HARİTASI VE GENEL PERSPEKTİF Prof. Dr. Şehnaz Karadeniz İstanbul Bilim Üniversitesi Diyabet Dünya çapında ve Avrupa da halk sağlığı sorunu AVRUPADA DİYABET YÜKÜ 20-79 yaşları 2003 2025

Detaylı

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI.

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. 28 Şubat 2014 BASIN BÜLTENİ AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. AB (28) ve EFTA ülkeleri toplamına göre otomotiv pazarı 2014 yılı Ocak ayında 2013 yılı aynı ayına göre %5 büyüdü ve toplam

Detaylı

DÜNYA, AB ve TÜRKİYE ŞEKER İSTATİSTİKLERİ

DÜNYA, AB ve TÜRKİYE ŞEKER İSTATİSTİKLERİ Pancar Ekicileri Kooperatifleri Birliği DÜNYA, AB ve TÜRKİYE ŞEKER İSTATİSTİKLERİ MAYIS 2015 ANKARA Ulus. İliş. ve İş Geliş. Müdürlüğü Cem KAPTAN Mithatpaşa Cad. 19/3 06420 ANKARA TÜRKİYE Tel: + 90 312

Detaylı

ESCMID ve Türkiye İlişkileri

ESCMID ve Türkiye İlişkileri ESCMID ve Türkiye İlişkileri Dr. Murat Akova ESCMID Genel Sekreteri Merhaba İsviçre 300 Üyelerin Ülkelere Dağılımı 250 200 150 100 83 50 0 UK IT DE US NL ES CH GR FR TR BE SE DK PT RO HR Toplam 93

Detaylı

YGS Yönetimine Ormancılık Perspektifinden Bakmak. (Ormancılıkta Yaban Hayatına Yer Vermek) I. Bölüm

YGS Yönetimine Ormancılık Perspektifinden Bakmak. (Ormancılıkta Yaban Hayatına Yer Vermek) I. Bölüm YGS Yönetimine Ormancılık Perspektifinden Bakmak (Ormancılıkta Yaban Hayatına Yer Vermek) I. Bölüm YGS yönetimi; Hedef, prensipler,araçlar,gerekli şartlar ve detaylar Hedef: EtkinYGS yönetimi Prensip:

Detaylı

Katılım Öncesi Risk İletişim Semineri 6-7 Mayıs 2014 Belgrad/Sırbistan

Katılım Öncesi Risk İletişim Semineri 6-7 Mayıs 2014 Belgrad/Sırbistan Katılım Öncesi Risk İletişim Semineri 6-7 Mayıs 2014 Belgrad/Sırbistan Seminerin Amacı? Aday ve potansiyel aday ülkelere, AB Gıda Güvenlik Otoritesi (EFSA) tarafından AB üye ülkelerinde risk iletişiminin

Detaylı

TÜRKİYE GENELİ ( 2013 / 2014 OCAK-ARALIK DÖNEMİ)

TÜRKİYE GENELİ ( 2013 / 2014 OCAK-ARALIK DÖNEMİ) AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ YAŞ MEYVE SEBZE İHRACATÇILARI BİRLİĞİ LENDİRME RAPORU TÜRKİYE GENELİ ( 0 / 0 OCAK-ARALIK DÖNEMİ) ADRES : Adres: Limonluk Mah. Vali Hüseyin Aksoy Caddesi

Detaylı

Almanya'da Gıda Güvenliği Denetim Sistemi

Almanya'da Gıda Güvenliği Denetim Sistemi 1 2 Almanya'da Gıda Güvenliği Denetim Sistemi Federal almanya cumhuriyetinde (BRD) gida maddelerinin güvenligi ve de güvenilirliginin saglanmasi konularinda sayisiz bircok kurum ve kurulus cok büyük bir

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ ALMANYA ÜLKE RAPORU Mayıs 2009 İ.A 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Almanya Federal Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi

Detaylı

Doğum Yeri 2,2 4,4 2,2 4,4 4,4 2,2 2,2 2,2 28,8 2,2 6,6 17,7 4,4 4,4 2,2

Doğum Yeri 2,2 4,4 2,2 4,4 4,4 2,2 2,2 2,2 28,8 2,2 6,6 17,7 4,4 4,4 2,2 Doğum Yeri Katılımcıların doğum yerlerine bakıldığında üçte birine yakınının (%28,8) İzmir doğumlu olduğu görülmüştür. İzmirlileri, Kars doğumlular (%17,7) ve Kütahya doğumlular (6,6) izlerken diğer katılımcıların

Detaylı

Çok tatil yapan ülke imajı yanlış!

Çok tatil yapan ülke imajı yanlış! Tarih: 19.05.2013 Sayı: 2013/09 İSMMMO nun Türkiye de Tatil ve Çalışma İstatistikleri raporuna göre Türkiye tatil günü sayısında gerilerde Çok tatil yapan ülke imajı yanlış! Türkiye, 34 OECD ülkesi arasında

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVUSTURYA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Avusturya Cumhuriyeti Yönetim Şekli

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ Danışman Doç. Dr. Tufan BAL YÜKSEK LİSANS TEZİ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI ISPARTA - 2016 2016 [] TEZ

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Cihan ERDÖNMEZ Doğum Tarihi: 20 Mart 1970 Öğrenim Durumu: Doktora Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Orman Mühendisliği İstanbul Üniversitesi 1990

Detaylı

TRA1 FLORA. Erzurum Erzincan Bayburt FAUNA

TRA1 FLORA. Erzurum Erzincan Bayburt FAUNA TRA1 FLORA Erzurum Erzincan Bayburt FAUNA Avrupa dan Asya ya geçiş, saatten saate belli oluyor. Yiten ormanların yerini sık ve bitek çayırlar alıyor. Tepeler yassılaşıyor. Bizim ormanlarımızda bulunmayan

Detaylı

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

4. ULUSLARARASI ELECTRONIST FUARINDAN 2016 YILI İÇİN ÜMİT VADEDİCİ KAPANIŞ

4. ULUSLARARASI ELECTRONIST FUARINDAN 2016 YILI İÇİN ÜMİT VADEDİCİ KAPANIŞ 4. ULUSLARARASI ELECTRONIST FUARINDAN 2016 YILI İÇİN ÜMİT VADEDİCİ KAPANIŞ Elektronik yan sanayi sektörünü bir araya getiren tek organizasyon Uluslararası Electronist Fuarı yerliyabancı birçok farklı şehir

Detaylı

Öğrenci Öğrenim Hareketliliği nden Yararlanma Süresi: En az 3 ay En fazla 12 ay

Öğrenci Öğrenim Hareketliliği nden Yararlanma Süresi: En az 3 ay En fazla 12 ay 2014-2015 ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ ERASMUS+ ÖĞRENİM HAREKETLİLİĞİ 1 Erasmus+ Programı Erasmus programı, yükseköğretim kurumlarının birbirleri ile işbirliği yapmalarını tevsik etmeye yönelik bir Avrupa Birliği

Detaylı

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU 2014/2015 OCAK-KASIM AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ LENDİRME RAPORU HAZIRLAYAN Yaş Meyve ve Sebze Sektör Şefliği Limonluk Mah. Vali Hüseyin Aksoy

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ YUNANİSTAN ÜLKE RAPORU Ocak 2009 T.K. 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Yunanistan Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi Coğrafi Konumu

Detaylı

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Memeli hayvanlardan elde edilen süt, bileşimi türden türe farklılık gösteren ve yavrunun ihtiyaç duyduğu bütün besin unsurlarını içeren

Detaylı

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU 2014/2015 OCAK-ARALIK AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ LENDİRME RAPORU HAZIRLAYAN Yaş Meyve ve Sebze Sektör Şefliği Limonluk Mah. Vali Hüseyin Aksoy

Detaylı

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTİP No Portakal Suyu (Dondurulmuş) 200911 Diğer Portakal Suları 200912, 200919 Greyfurt Suyu 200921, 200929 Diğer Turunçgil

Detaylı

TÜRKİYE GENELİ ( 2013 / 2014 OCAK AYI DÖNEMİ)

TÜRKİYE GENELİ ( 2013 / 2014 OCAK AYI DÖNEMİ) AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ YAŞ MEYVE SEBZE İHRACATÇILARI BİRLİĞİ LENDİRME RAPORU TÜRKİYE GENELİ ( 2013 / 2014 OCAK AYI DÖNEMİ) ADRES : Adres: Limonluk Mah. Vali Hüseyin Aksoy Caddesi

Detaylı

Konsept Ana Fikiri / Misyon

Konsept Ana Fikiri / Misyon Misyon Amaç Hayvan Sağlığı Korunmadan İnsan Sağlığının korunamayacağı ilkesi ile hayvanlardan insanlara bulaşan (Zoonoz) hastalıklarla mücadele etmek, Hayvan sağlığını korumak ve refahını artırmak; böylece

Detaylı

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU 2014/2015 OCAK-EYLÜL AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ LENDİRME RAPORU HAZIRLAYAN Yaş Meyve ve Sebze Sektör Şefliği Limonluk Mah. Vali Hüseyin Aksoy

Detaylı

BİR BAKIŞTA ULUSLARARASILAŞMA

BİR BAKIŞTA ULUSLARARASILAŞMA BİR BAKIŞTA ULUSLARARASILAŞMA BEÜ DIŞ İLİŞKİLER GENEL KOORDİNATÖRLÜĞÜ 26.11.215 İTİBARIYLA ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ İŞBİRLİĞİ ANLAŞMALARI 12 1 12 9 8 6 5 3 212 213 214 KASIM 215 BEÜ NÜN ULUSLARARASI İŞBİLİĞİ

Detaylı

BİSFENOL A (BPA ) NIN YENİDOĞAN VE BEBEKLERİDE İÇEREN İNSAN POPÜLASYONU. SAĞLIĞINA ETKİSİ RAPORLARI ve GÖRÜŞ

BİSFENOL A (BPA ) NIN YENİDOĞAN VE BEBEKLERİDE İÇEREN İNSAN POPÜLASYONU. SAĞLIĞINA ETKİSİ RAPORLARI ve GÖRÜŞ BİSFENOL A (BPA ) NIN YENİDOĞAN VE BEBEKLERİDE İÇEREN İNSAN POPÜLASYONU SAĞLIĞINA ETKİSİ RAPORLARI ve GÖRÜŞ ( 2006 2011 YILLARI BİLİMSEL ARAŞTIRMA SONUÇLARINI İÇERMEKTEDİR ) Çeviren ve Derleyen: Kim. Müh.

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü

DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü KONYA ÖZELİNDE YABANCI SERMAYELİ FİRMALARIN ÜLKE BAZLI ANALİZİ 06.08.2014 1 DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail

Detaylı

7. Uluslar Arası Süs Bitkileri, Peyzaj ve Yan Sanayileri İhtisas Fuarı

7. Uluslar Arası Süs Bitkileri, Peyzaj ve Yan Sanayileri İhtisas Fuarı 7. Uluslar Arası Süs Bitkileri, Peyzaj ve Yan Sanayileri İhtisas Fuarı 7 th International Istanbul Plants, Landscaping and Supporting Industries Trade Fair 2015 FUAR SONUÇ RAPORU www.eurasiaplantfair.com

Detaylı

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Recep Kapar Muğla Üniversitesi recepkapar@sosyalkoruma.net www.sosyalkoruma.net Sosyal Güvenlik Harcamaları Yüksek Değildir Ülke İsveç Fransa Danimarka Belçika

Detaylı

ZİRAAT MÜHENDİSİ (HAYVANSAL ÜRETİM)

ZİRAAT MÜHENDİSİ (HAYVANSAL ÜRETİM) TANIM Ekonomik değeri olan hayvanların üretilmesi, ırklarının iyileştirilmesi, bakımı, beslenmesi ve değerlendirilmesi konularında çalışan kişidir. A- GÖREVLER Hayvansal üretim alanında yetişen ziraat

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ARICILIK

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ARICILIK A. ANAKARALARIN KOLONİ SAYILARI VE BAL ÜRETİMLERİ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ARICILIK H. Vasfi GENÇER Yasin KAHYA A. Ü. Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Sayısı ve Bal Üretimi (2002) Gıda ve Tarım Örgütü (FAO)

Detaylı

Tarih: 13 Temmuz 2012 Daha fazla bilgi için Nurgül Usta Genel Md. Yardımcısı Tel: 0212 349 48 50 E mail:nurgul.usta@dorinsight.

Tarih: 13 Temmuz 2012 Daha fazla bilgi için Nurgül Usta Genel Md. Yardımcısı Tel: 0212 349 48 50 E mail:nurgul.usta@dorinsight. BASIN BÜLTENİ Tarih: 13 Temmuz 2012 Daha fazla bilgi için Nurgül Usta Genel Md. Yardımcısı Tel: 0212 349 48 50 E mail:nurgul.usta@dorinsight.com Hitay Yatırım Holding firmalarından Türkiye nin en büyük

Detaylı

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD TS EN ISO 19011:2011 Ocak 2012 ICS 13.120.10;13.020.10 KALİTE VE ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMLERİ TETKİK KILAVUZU Guidelines for quality and/or environmental management systems

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl. Doktora Sosyoloji Ortadoğu Teknik Üniversitesi 2010 (ODTÜ)

Derece Alan Üniversite Yıl. Doktora Sosyoloji Ortadoğu Teknik Üniversitesi 2010 (ODTÜ) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Serap (Türkmen) KAVAS 2. Doğum Tarihi: 12.01.1981 3. Unvanı: Yard.Doç 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İngiliz Dili ve Fatih Üniversitesi 2002 Edebiyatı Y. Lisans

Detaylı

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ Türkiye milli katılım organizasyonunun, T.C. Ekonomi Bakanlığı'na izin başvurusu yapılmış olup, Türkel

Detaylı

Gecmisten günümüze hayvanat bahceleri (Zoo) Macerasi

Gecmisten günümüze hayvanat bahceleri (Zoo) Macerasi 1 2 Gecmisten günümüze hayvanat bahceleri (Zoo) Macerasi Yabani Hayvanlarin biz insanlarla kontrollü ortak yasam alanlarini paylasim gelenegi cok eskilere dayanmaktadir. Yaklasik 3 bin yillik tarihi bir

Detaylı

INSPIRE CAPACITY BUILDING IN TURKEY

INSPIRE CAPACITY BUILDING IN TURKEY Ministry of Environment and Urbanization General Directorate of Geographical Information Systems INSPIRE CAPACITY BUILDING IN TURKEY Section Manager Department of Geographical Information Agenda Background

Detaylı

Selin A.: Yağmur yağdığında neden gökkuşağı çıkar? Gülsu Naz Ş.: Neden sonbaharda yapraklar çok dökülür? Emre T.: Yapraklar neden sararır?

Selin A.: Yağmur yağdığında neden gökkuşağı çıkar? Gülsu Naz Ş.: Neden sonbaharda yapraklar çok dökülür? Emre T.: Yapraklar neden sararır? İSTEK ÖZEL KEMAL ATATÜRK ANAOKULU MARTILAR SINIFI Mevsimler Geçtikçe Doğadaki Canlıların Yaşam Biçimleri de Değişir Konusu İle İlgili Neler Biliyoruz? Ece S. : Yaz mevsimi olunca hayvanlar daha da heyecanlanır.

Detaylı

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU 2014/2015 TEMMUZ AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ LENDİRME RAPORU HAZIRLAYAN Yaş Meyve ve Sebze Sektör Şefliği Limonluk Mah. Vali Hüseyin Aksoy

Detaylı

2013 Steinbeis Partner for innovation www.steinbeis.de. Technology.Transfer.Application.

2013 Steinbeis Partner for innovation www.steinbeis.de. Technology.Transfer.Application. 2013 Steinbeis Partner for innovation www.steinbeis.de Technology.Transfer.Application. Steinbeis Merkezi Haus der Wirtschaft Willi-Bleicher-Str. 19 70174 Stuttgart Almanya Haus der Wirtschaft, Stuttgart

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Volkan TATAR 2. Doğum Tarihi : 08.04.1977 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Doktora Derece Alan Üniversite Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001 Y.Lisans Uluslararası

Detaylı

28.02.2011 1. Çocuk Hakları Kongresi, 25-27 Şubat 2011, Istanbul

28.02.2011 1. Çocuk Hakları Kongresi, 25-27 Şubat 2011, Istanbul Okulöncesi Eğitimde Fırsat Eşitliği Uzm. Dilek EROL SAHĐLLĐOĞLU MEB Öğretmenim Anaokulu Müdür Yardımcısı 1 Sunu Planı Okulöncesi Eğitimin Tanımı Okulöncesi Eğitimin Önemi Eğitim Hakkı Sayılarla Okulöncesi

Detaylı

Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program/Alan Üniversite Bitirme Yılı Lisans Fizik / Fen Edebiyat / Fizik Dicle Üniversitesi 2004

Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program/Alan Üniversite Bitirme Yılı Lisans Fizik / Fen Edebiyat / Fizik Dicle Üniversitesi 2004 ÖZGEÇMİŞ ve ESERLER LİSTESİ Genel Bilgiler: Adı Soyadı : Cihat DEMİR Doğum Yeri ve Tarihi : Diyarbakır - 14 Haziran 1982 Yazışma Adresi : Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü

Detaylı

Dış Ticaretin Gelişimi Bölgesel Yaklaşımlar Anket Sonuçları AVRUPA

Dış Ticaretin Gelişimi Bölgesel Yaklaşımlar Anket Sonuçları AVRUPA Dış Ticaretin Gelişimi Bölgesel Yaklaşımlar Anket Sonuçları AVRUPA I. Ticaret Müşavirleri Konferansı 25-30 Nisan 2011 28 Nisan 2011 TİM Dış Ticaret Kompleksi Fırsatlar Bölgenin potansiyeli en yüksek pazarı

Detaylı

MUHARREM SATILMIŞ 31.07.2013. Hayvancılık Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Lalahan-ANKARA

MUHARREM SATILMIŞ 31.07.2013. Hayvancılık Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Lalahan-ANKARA Hayvan Genetik Kaynakları Avrupa Bölgesel Odak Noktası (ERFP) çalışma grupları dâhilin de genetik kaynakların ex situ koruması ve Hayvan Genetik Kaynakları Avrupa Gen Bankası ağı kurulması ile ilgili Çalıştay

Detaylı

Sazlıdere Barajı (İstanbul) nda Fitoplankton Biyoması ve Bunu Etkileyen Fizikokimyasal Faktörlerin İncelenmesi

Sazlıdere Barajı (İstanbul) nda Fitoplankton Biyoması ve Bunu Etkileyen Fizikokimyasal Faktörlerin İncelenmesi ÖZGEÇMİŞ 1. GENEL Adı Soyadı: Neşe YILMAZ Doğum Tarihi/Yeri: 25.11.1975/Almanya Yazışma Adresi: İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Temel Bilimler Bölümü Ordu Cad. No:200 Laleli/İstanbul Telefon:

Detaylı

ÜLKELER / COUNTRIES 2000 2005 2006 2007

ÜLKELER / COUNTRIES 2000 2005 2006 2007 ÜLKELER / COUNTRIES 2000 2005 2006 2007 2000 2005 2006 2007 SIRA / RANK SIRA / RANK SIRA / RANK SIRA / RANK FRANSA / FRANCE 77,2 75,9 78,9 81,9 1 1 1 1 İSPANYA / SPAIN 47,9 55,9 58,2 59,2 3 2 2 2 A.B.D.

Detaylı

ÜLKELER / COUNTRIES 2000 2005 2006

ÜLKELER / COUNTRIES 2000 2005 2006 ÜLKELER / COUNTRIES 2000 2005 2006 2007 2008 2000 2005 2006 2007 2008 SIRA / RANK SIRA / RANK SIRA / RANK SIRA / RANK SIRA / RANK FRANSA / FRANCE 77,2 75,9 78,9 81,9 79,3 1 1 1 1 1 İSPANYA / SPAIN 47,9

Detaylı

HEARTS PROJESİ YAYGINLAŞTIRMA RAPORU

HEARTS PROJESİ YAYGINLAŞTIRMA RAPORU HEARTS PROJESİ YAYGINLAŞTIRMA RAPORU BOLU HALKIN EGITIMINI GELISTIRME VE DESTEKLEME DERNEGI TARAFINDAN ORGANİZE EDİLEN YAYGINLAŞTIRMA FAALİYETLERİ - TURKİYE Bolu Halkın Egitimini Gelistirme ve Destekleme

Detaylı

OKUL BAHÇELERİ DÜZENLEME İLKELERİ, İHTİYAÇ PROGRAMLARI AÇIKLAMALARI VE ÖRNEK PROJELER. (Ek 1)

OKUL BAHÇELERİ DÜZENLEME İLKELERİ, İHTİYAÇ PROGRAMLARI AÇIKLAMALARI VE ÖRNEK PROJELER. (Ek 1) OKUL BAHÇELERİ DÜZENLEME İLKELERİ, İHTİYAÇ PROGRAMLARI AÇIKLAMALARI VE ÖRNEK PROJELER (Ek 1) 1 OKUL BAHÇELERİ DÜZENLEME İLKELERİ, İHTİYAÇ PROGRAMLARI AÇIKLAMALARI VE ÖRNEK PROJELER Çağımızda eğitim ve

Detaylı

AIS Kış Lastikleri Bilgilendirme Sistemi GENEL BİLGİLENDİRME

AIS Kış Lastikleri Bilgilendirme Sistemi GENEL BİLGİLENDİRME AIS Kış Lastikleri Bilgilendirme Sistemi GENEL BİLGİLENDİRME Kış koşullarında ticari bir aracı sürmenin en önemli faktörlerinden biri çekiş gücünün yola aktardığı kuvvettir. Buna ek olarak aracın gerekli

Detaylı

Öğrenci Öğrenim Hareketliliği nden Yararlanma Süresi: En az 3 ay En fazla 12 ay

Öğrenci Öğrenim Hareketliliği nden Yararlanma Süresi: En az 3 ay En fazla 12 ay 2014-2015 ÖĞRETİM YILI BAHAR DÖNEMİ ERASMUS+ ÖĞRENİM HAREKETLİLİĞİ 1 Erasmus programı, yükseköğretim kurumlarının birbirleri ile işbirliği yapmalarını tevsik etmeye yönelik bir Avrupa Birliği programıdır.

Detaylı

LEARNING GOALS Human Rights Lessons

LEARNING GOALS Human Rights Lessons This project is co-financed by the European Union and the Republic of Turkey Benim için İnsan Hakları Human Rights for Me LEARNING GOALS Human Rights Lessons Anton Senf May 2014 This project is co-financed

Detaylı

TÜRKİYE İLE AB, GIDA VE CANLI HAYVAN SEKTÖRÜ DIŞ TİCARETİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARET ANALİZİ

TÜRKİYE İLE AB, GIDA VE CANLI HAYVAN SEKTÖRÜ DIŞ TİCARETİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARET ANALİZİ TÜRKİYE İLE AB, GIDA VE CANLI HAYVAN SEKTÖRÜ DIŞ TİCARETİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARET ANALİZİ Gülay ERÜN Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası İdare Merkezi Ulus/ANKARA E-posta: gulay.sakalli@tcmb.gov.tr Özet

Detaylı

TÜRKİYE GENELİ ( 2014/2015 OCAK-NİSAN DÖNEMİ)

TÜRKİYE GENELİ ( 2014/2015 OCAK-NİSAN DÖNEMİ) AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ YAŞ MEYVE SEBZE İHRACATÇILARI BİRLİĞİ DEĞERLENDİRME RAPORU TÜRKİYE GENELİ ( 2014/2015 OCAK-NİSAN DÖNEMİ) HAZIRLAYAN YAŞ MEYVE SEBZE SEKTÖR ŞEFLİĞİ ADRES

Detaylı

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU 2014/2015 OCAK-HAZİRAN AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ LENDİRME RAPORU HAZIRLAYAN Yaş Meyve ve Sebze Sektör Şefliği Limonluk Mah. Vali Hüseyin

Detaylı

KA-1 : Öğrenme Hareketliliği

KA-1 : Öğrenme Hareketliliği ERASMUS+ KA-1 : Öğrenme Hareketliliği Learning Mobility of Individuals Yükseköğretim Kurumları İçin Özlem YÜCEL Erasmus Uzmanı 21 Kasım 2013 - Fırat Üniversitesi, Elazığ ERASMUS+ KA1 : Learning mobility

Detaylı

2023 E DOĞRU BARTIN TARIMI

2023 E DOĞRU BARTIN TARIMI T.C. BARTIN VALİLİĞİ İL TARIM MÜDÜRLÜĞÜ 2023 E DOĞRU BARTIN TARIMI YUSUF ALAGÖZ İL TARIM MÜDÜRÜ BARTIN DA DEMOGRAFİK YAPI 2009 YILI ADRESE DAYALI NÜFUS TESPİT ÇALIŞMASI SONUCUNDA İLİN TOPLAM NÜFUSU 188.449

Detaylı

Adem Arkadas Çocuk Hakları Politika ve Savunuculuk Sorumlusu Uluslararası Çocuk Merkezi (ICC)

Adem Arkadas Çocuk Hakları Politika ve Savunuculuk Sorumlusu Uluslararası Çocuk Merkezi (ICC) Adem Arkadas Çocuk Hakları Politika ve Savunuculuk Sorumlusu Uluslararası Çocuk Merkezi (ICC) Çocuk hakları eğitiminin çocuk sağlığı ve korumasındaki yerini konuşmak Çocukluk ve çocuk hakları Çocuk hakları

Detaylı

T.C. MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ Fen-Edebiyat Fakültesi

T.C. MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ Fen-Edebiyat Fakültesi T.C. EHET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ Fen-Edebiyat Fakültesi ÖĞRETİ YILI : 2015 / 2016 PROGRAI : COĞRAFYA Dersin (adı,teorik,uygulama,kredisi, toplam ve AKT değişikliklerinde; dersin kodu "15" ile başlayacak,

Detaylı

AB Bütçesi ve Ortak Tarım Politikası

AB Bütçesi ve Ortak Tarım Politikası AB Bütçesi ve Ortak Tarım Politikası OTP harcamalarının AB bütçesinin önemli bölümünü kapsaması, bu politikayı bütçe tartışmalarının da odak noktası yaparken, 2014-2020 Mali Çerçeve içinde tarım, kırsal

Detaylı

MEVZUAT BİLGİLENDİRME SERVİSİ

MEVZUAT BİLGİLENDİRME SERVİSİ T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :20117910/170.05.01 Konu :Su Kaplumbağaları İthalatı 25.11.2014 / 4145467 DAĞITIM İlgi :10.10.2011 tarihli ve 6051 sayılı yazımız. İlgide

Detaylı

AB de Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma

AB de Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma AB de Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma AB Eşleştirme Projesi, Ankara Kursun 6. Haftası Carin Lindqvist-Virtanen Genel Müdür Yardımcısı Sigorta Bölümü AB Sosyal Politikası Sınırlı Yetkinlik Serbest

Detaylı

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Uluslararası Konferans Sivil Toplum-Kamu Sektörü İşbirliği 25-26 Nisan 2013, İstanbul 2 nci Genel Oturum

Detaylı

Renan BURDUROĞLU. Retailing Institute. Future Trends In Private Labelling. 9 Kasım 2001. 1-20 Copyright Retailing Institute

Renan BURDUROĞLU. Retailing Institute. Future Trends In Private Labelling. 9 Kasım 2001. 1-20 Copyright Retailing Institute 9 Kasım 2001 Future Trends In Private Labelling Renan BURDUROĞLU Retailing Institute 1-20 Copyright Retailing Institute Copyright Retailing Institute 9 Kasım m 2001 DÜNYADA MARKET MARKALARININ GELİŞİMİ

Detaylı

DIS TICARET ARASTIRMA SERVISI

DIS TICARET ARASTIRMA SERVISI ISTANBUL TICARET ODASI EKONOMIK VE SOSYAL ARASTIRMALAR SUBESI I R A N ÜLKE ETÜDÜ Güncelleme Tarihi: 08 Agustos 200 ETÜD NO :616 S.O. I- GENEL BILGILER Resmi Adi : Iran Islam Cumhuriyeti Yönetim Sekli :

Detaylı

FİDAN YETİŞTİRME TEKNİKERİ

FİDAN YETİŞTİRME TEKNİKERİ TANIM Süs bitkileri ve meyve ağaçlarını aşı, tohum, çelik, kök sürgünü, yumru gibi yöntemlerle fidan olarak (küçük yaştaki bitki ve ağaç) yetiştiren kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve KADIN Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB nin kadın-erkek eşitliği ile ilgili temel ilkeleri AB nin kadın istihdamı hedefi AB de toplumsal cinsiyete duyarlı

Detaylı

ZOOLOG TANIM A- GÖREVLER

ZOOLOG TANIM A- GÖREVLER TANIM Hayvanların anatomik ve fizyolojik özelliklerini inceleyen ve onları özelliklerine göre sınıflandıran, çeşitli etmenlerin hayvanlar üzerindeki etkisini araştıran kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ,

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU 2015/2016 MAYIS AYI AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ LENDİRME RAPORU HAZIRLAYAN Yaş Meyve ve Sebze Sektör Şefliği Limonluk Mah. Vali Hüseyin Aksoy

Detaylı

GENEL LisE VE MESLEK LisESi MÜDÜRLERiNiN GÜDÜLENMELERi

GENEL LisE VE MESLEK LisESi MÜDÜRLERiNiN GÜDÜLENMELERi KURAM VE UYGULAMADA EGiTiM YÖNETiMi yaz 2000 sayi: L ss.44~ GENEL LisE VE MESLEK LisESi MÜDÜRLERiNiN GÜDÜLENMELERi Yrd.Doç.Dr. Kenan ATAY Atatürk Üniversitesi, K.Karabekir Egitim Fakültesi Bu arastlfmanln

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) esas alınarak oluşturulan Kozmetik ve Kişisel Bakım Ürünleri Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) ve ürün tanımları aşağıda

Detaylı

Freedom of Thought, Conscience & Religion Case study

Freedom of Thought, Conscience & Religion Case study This project is co-financed by the European Union and the Republic of Turkey Benim için İnsan Hakları Human Rights for Me Freedom of Thought, Conscience & Religion Case study Ton VEEN This project is co-financed

Detaylı

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKÇİ (MOLEKÜLER BİYOLOG)

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKÇİ (MOLEKÜLER BİYOLOG) MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKÇİ (MOLEKÜLER BİYOLOG) TANIM Canlı hücre içindeki malzemeleri (DNA, Protein, Enzim vb.), hücre yapısının işlevini ve hücreler arasındaki etkileşimi laboratuar ortamında inceleyerek

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI Hazırlayan: Ömer Faruk Altıntaş Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Daire Başkanı ANKARA 5 Nisan 2007 Birincil Kurucu Antlaşmalar Yazılı kaynaklar

Detaylı

Kayhan Karlı kayhankarli@gmail.com Twitter.com/kayhankarli

Kayhan Karlı kayhankarli@gmail.com Twitter.com/kayhankarli Kayhan Karlı kayhankarli@gmail.com Twitter.com/kayhankarli İnovasyonun tanımı konusunda uluslararası düzeyde kabul gören kaynakların başında OECD ile Eurostat ın birlikte yayınladığı Oslo Kılavuzu gelir.

Detaylı

ORGANIC FARMING IN TURKEY

ORGANIC FARMING IN TURKEY Republic of Turkey Ministry of Food Agriculture and Livestock General Directorate of Plant Production ORGANIC FARMING IN TURKEY By Vildan KARAARSLAN Head of Department Agronomist and Food Science Expert

Detaylı

EK-6 ÖZGEÇMİŞ (ÖRNEK FORM) 3. Unvanı: SAĞLIK, KÜLTÜR VE SPOR DAİRE BAŞKANI BESYO REKREASYON BÖLÜM BAŞKANI 4. Öğrenim Durumu:

EK-6 ÖZGEÇMİŞ (ÖRNEK FORM) 3. Unvanı: SAĞLIK, KÜLTÜR VE SPOR DAİRE BAŞKANI BESYO REKREASYON BÖLÜM BAŞKANI 4. Öğrenim Durumu: EK-6 1. Adı Soyadı: HAKAN ATAMTÜRK 2. Doğum Tarihi: 16.04.1968 ÖZGEÇMİŞ (ÖRNEK FORM) 3. Unvanı: SAĞLIK, KÜLTÜR VE SPOR DAİRE BAŞKANI BESYO REKREASYON BÖLÜM BAŞKANI 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite

Detaylı

1972 Dünya Miras Sözleşmesi

1972 Dünya Miras Sözleşmesi 1972 Dünya Miras Sözleşmesi Dünyada kültürel ve çevresel açıdan evrensel üstün değer taşıyan tarihsel alan ve doğal bölgelerin korunması Dünya Miras Listesi 745 Kültürel 188 Doğal 29 Karma (Doğal ve kültürel)

Detaylı

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU 2014/2015 OCAK-TEMMUZ AKDENİZ İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ LENDİRME RAPORU HAZIRLAYAN Yaş Meyve ve Sebze Sektör Şefliği Limonluk Mah. Vali Hüseyin Aksoy

Detaylı

Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme. 30 Mayıs 2012

Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme. 30 Mayıs 2012 Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme 30 Mayıs 2012 Sürdürülebilir Kalkınma gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılayabilme olanağından ödün vermeksizin bugünün ihtiyaçlarını karşılayabilecek kalkınma

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ MÜHENDİSİ

SU ÜRÜNLERİ MÜHENDİSİ TANIM Sularda yaşayan bitki ve hayvanlardan, besin olarak yararlanılabilecek olanların avlanması, üretilmesi, türlerinin iyileştirilmesi, yetiştirilmesi ve depolanması konularında çalışan kişidir. A- GÖREVLER

Detaylı

Alanın Gelişimi ile İlgili Kriterler

Alanın Gelişimi ile İlgili Kriterler KORUNAN ALANLAR Korunan alanlar incelenip, değerlendirilirken ve ilan edilirken yalnız alanın yeri ile ilgili ve ekolojik kriterler değil, onların yanında tarih, kültürel ya da bilimsel değerleri de dikkate

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası

Detaylı