SU KAYNAKLARI, ULUSAL VE BÖLGESEL KALKINMADAKİ ROLÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SU KAYNAKLARI, ULUSAL VE BÖLGESEL KALKINMADAKİ ROLÜ"

Transkript

1 SU KAYNAKLARI, ULUSAL VE BÖLGESEL KALKINMADAKİ ROLÜ Fayik Turan İnşaat Mühendisi ÖZET Türkiye'de su kaynaklarına dayalı faaliyetlerin ana sistematiği merkezi planlama tarafından oluşturulmaktadır. Ulusal ölçekte hazırlanan Beş Yıllık Kalkınma Planları, ekonominin değişik sektörleri arasındaki optimum dağılımını sağlayan önemli bir görevi ifa etmektedir. Su alanındaki yatırımlar kalkınma planlarında tek bir sektör olarak tanımlanamamasına rağmen kamu yatırımlarının en büyük bölümünü oluşturmaktadır. Ülkemizin mali imkanları ve ekonomik gelişmenin stratejik önemi göz önünde bulundurulduğunda, suya dayalı projelerin makul bir periyotta ve öngörülen verimlilikte geliştirilebilmesi, ancak kamu kaynakları yanında alternatif finans kaynaklarının geliştirilmesi sayesinde mümkün görülmektedir. Nüfus hareketlerinin çok yoğun olarak değişim sürecini yaşayan Ülkemizde, kentleşme olgusu nüfus doygunluğu açısından limitlerine yaklaşmış bulunmakta, teknolojinin sağladığı imkanlar ise küreselleşmeyi hızlandırmaktadır. Bu çerçevede bilgi teknolojisi sistemlerinin kullanılması ve toplumda uygun ekonomik motivasyonun yaratılması giderek önem kazanmaktadır. Bu nedenle yapılacak çalışmaların, belli kurallara bağlı uygulamalardan ziyade, belirlenecek misyonlardaki hedeflere odaklanması ve pazar mantığı içerisinde özenle yürütülmesi önem arz etmektedir. Bunun temini için yaratıcı bilgi ve deneyimi sağlayacak uygulamalara önem verilmesi kaçınılmaz bir zorunluluk taşımaktadır. Bu bağlamda, günlük hacmi trilyon ABD Doları'nı aşmış olan Dünya para hareketleri ile trilyon ABD Doları mertebesine ulaşmış uluslararası yatırım sermayesi imkanlarının Ülkemiz yatırımlarında kullanılmasına yönelik çalışmalara önem ve öncelik verilerek, özellikle gecikmiş alt yapı projelerinde ve bu meyanda su kaynaklarımızın geliştirilmesi için değerlendirilmesinde büyük yararlar görülmektedir. BİLDİRİ Dünyanın diğer ülkelerinde olduğu gibi Türkiye de de hızlı nüfus artışı, şehirleşme ve endüstrileşme nedeniyle değişen ve gelişen koşullara bağlı olarak tatlı su kaynaklarının giderek artan bir ivme ile çeşitli amaçlar için kullanımında gözlenen artış ve ihtiyaçların karşılanmasına yönelik talepler kamuoyunun, yaşamın sürdürülebilir ana unsuru olan su ya olan duyarlılığını arttırmış ve bu temel ihtiyacın karşılanması konusunda girişimlerde bulunmaya başlamasını teşvik etmiştir

2 Su ihtiyaçlarının karşılanmasına olan talep, ayırım yapmadan dünyanın zengin ve fakir bir çok bölgesinde bu ihtiyacın karşılanması konusunda önemli endişelerin doğmasına neden olmaktadır. Geçen yılda, 25 ülkedeki 300 milyon insanın kronik su sıkıntısına sahip olduğu, 2050 yılında bunun 66 ülkede dünya nüfusunun üçte ikisi gibi büyük bir miktara ulaşabileceği tahmin edilmektedir. Dünya yenilenebilir su kaynakları potansiyelinin yaklaşık % 1,5 oranına karşılık gelen miktarının Akdeniz bölgesi ile Arap yarımadası Irak ve İran'da yer aldığı ifade edilmektedir. Bölgede yer alan 19 ülkede 2025 yılında kişi başına yıllık su miktarının 500 m 3 'ün altına düşeceği tahmin edilmektedir. Akdeniz bölgesinin Orta-Doğu ve Kuzey Afrika bölgesinde yer alan 22 ülkede 400 milyon insan yaşamaktadır. Yüksek bir nüfus artış oranına sahip bölgedeki yıllık nüfus artışı, kuzeyde %1; doğu ve güneyde % 2-3'dür. Bölge ülkeleri nüfusunun % 37'sinin söz konusu ülkelerin alan olarak % 10'una sahip Akdeniz bölgesi sahil kesiminde yaşadığı belirtilmektedir. Son 30 yılda ikiye katlanmış olan bölge ülkeleri nüfusunun önümüzdeki 30 yılda tekrar ikiye katlanabileceği tahmin edilmektedir. Bu çerçevede, nüfus artışı ve buna bağlı diğer nedenlerle su ihtiyacı artarken kaynaklar sabit kalmaktadır. Bu artışın karşılanması için yıllık yaklaşık 150 milyon m 3 miktarında içme suyunun temini zorunluluk arz etmektedir. Diğer taraftan, sulu tarımın geliştirilmesi ve artan nüfusun gıda ihtiyaçlarının karşılanmasını teminen sulama amaçlı su ihtiyaçları da giderek artmaktadır. Su kaynaklarının büyük bir kısmının tüketildiği tarım sektöründe, bugün de büyük öneme sahip gıda yeterliliği ve emniyetinin gelecek yıllarda etkisini daha da arttırarak sürdüreceği, bu konudaki uzmanlar tarafından çeşitli platformlarda ifade edilmektedir. Diğer taraftan, artan enerji ihtiyacının karşılanmasında önemli bir role sahip, çevre ile uyumlu yenilenebilir kaynakların geliştirilerek ekonomimize kazandırılması sürdürülebilir kalkınmanın önemli bileşenlerinden birini teşkil etmektedir. Türkiye de yağışlar ortalama 501 milyar m 3 suya tekabül etmektedir. Bu miktarın 186 milyar m 3 ü ise çeşitli büyüklükteki akarsular ile denizlere ve kapalı havzalardaki göllere boşalmaktadır. Ayrıca, komşu ülkelerden ülkemize gelen 7 milyar m 3 su bulunmaktadır. Yapılan etütler sonucunda 2001 yılı başı itibarıyla ülkemizde çeşitli amaçlara yönelik olarak kullanılabilir yeraltı suyu potansiyeli ise 12 milyar m 3 olarak hesaplanmıştır. Bu durumda ülkemizin yenilenebilir tatlı su potansiyeli brüt 205 milyar m 3 olmaktadır. Ancak, yapılan etütler sonucunda günümüz teknik ve ekonomik şartları çerçevesinde çeşitli amaçlara yönelik olarak tüketilebilecek yerüstü ve yeraltı suyu potansiyelinin yıllık ortalama 110 milyar m 3 olduğu belirlenmiştir. Ülkemizin yaklaşık olarak üçte birini teşkil eden 28,05 milyon hektarlık kısmını ekilebilir araziler teşkil etmekte ve bunun da 25,85 milyon hektarlık kısmı sulanabilir arazilerden oluşmaktadır. Ancak, yapılan etütler sonucunda bugünkü koşullarda ekonomik olarak sulanabilir arazi miktarı 8,5 milyon hektar olarak belirlenmiştir. Dünyada olduğu gibi ülkemizde de nüfusun sürekli artmasına karşılık diğer doğal kaynaklar gibi su potansiyelinin sabit kalması, bu konuda ekonomik bir değer olan suyun temini ve kullanılması ile ilgili çalışmalarda deneyimli ve kalifiye personel, yeterli finansman kaynağı ile yeni teknoloji ve yöntemlerin geliştirilmesi ve kullanılmasına özen gösterilmesini zorunlu kılmaktadır

3 Ülkemizde yıl içinde mevsimlere göre değişen yağış-akış ilişkileri yıllar arasında da büyük farklılıklar göstermektedir. Bunun sonucu olarak suyun zamana ve miktara bağlı olarak değişen ihtiyaçların karşılanması amacıyla yönetimi hayati önem arz etmektedir. Yaklaşık 15 yılda bir, periyodik olarak görülen kuraklık önemli darboğazlarla karşılaşılmasına neden olmakta ve bu periyotlardaki ihtiyaçların karşılanması için dünyada olduğu gibi ülkemizde de kurak dönemler için su rezervine yönelik projeler geliştirilerek depolama tesisleri inşa edilmektedir. Su kaynakları projelerinde ve kuraklık yönetiminde maliyetin en önemli bileşenini genellikle baraj diye isimlendirdiğimiz depolama tesisleri teşkil etmekte olup, proje ekonomisinin belirlenmesinde bu tesisler birinci derecede etken olmaktadır. İşletmeye açılmış depolama tesislerimizde depolanan 142 milyar m 3 mertebesindeki suyun aktif durumdaki miktarının önemli bir kısmı, Ülkemizin coğrafik ve iklim şartları nedeniyle mevcut yağış ve buna bağlı olarak da akış şartlarının yetersiz olduğu mevsim, yıl ve kurak periyotlarda, başta sulama suyu ihtiyaçlarında olmak üzere, içme-kullanma, endüstri ve hidroelektrik amaçlı enerji üretiminin karşılanmasında kullanılmaktadır. Diğer doğal kaynakların yönetimi ile kültürel ve teknolojik alandaki gelişmeler, sosyal ihtiyaçlar ile yönetim pratiklerindeki değişimlerde olduğu gibi su kaynakları yönetimi de, yaşayan ve gelişen şartlara bağlı olarak değişen bir kavramdır. Bu konuda son 20 yıldaki değişikliklerin, geçmiş yıllara nazaran çok daha hızlı bir şekilde gerçekleştiği gözlenmekte, su kaynaklarının geliştirilmesi ve yönetiminde teknik ve ekonomik açıdan rasyonel yaklaşımlara öncelik verilmekte, proje geliştirilmesi aşamasında istihdam yaratılması ve bölgesel gelişmenin sağlanması ön plana çıkarılmakta ve birincil etken olarak dikkate alınmaktadır. Mevcut tecrübeler, iyi planlanmış ve zamanında inşa edilerek çağdaş teknolojik imkanlar kullanılmak suretiyle işletilmekte olan su kaynakları projelerinin ilgili ülkenin ve buna bağlı olarak da bölgenin gelişmesine büyük katkılar sağladığını göstermektedir. Su kaynakları projeleri geliştirilirken; (i) söz konusu projeden faydalananlar ile yatırım maliyetlerinin kimler tarafından ve hangi koşullarda karşılanacağı, (ii) faydaları maksimize ve maliyetleri minimize eden uygun tedbirlerin neler olabileceği, (iii) çevre etkileri de göz önünde bulundurularak yöre, bölge ve ülke için proje etki ve faydalarının ortaya konması projeden beklenen faydanın gerçekleşmesi açısından önem arz etmektedir. Su kaynakları geliştirme projeleri; gıda emniyeti, istihdam artışı, ulaşım ve taşıma, enerji yeterliliği, iyi sosyal imkanlar ve diğer alanlarda önemli değişikliklere ve gelişmelere neden olmakta, yörede ve ülkede refahın artmasını sağlamaktadır. Özetle, iyi planlanmış ve işletilmekte olan söz konusu projeler özellikle kırsal kesimde olmak üzere, gelişme ve çevre korumasını da sağlayarak bölge kalkınmasının lokomotifi olmaktadır. Doğal yenilenebilir bir kayak olan su, biyolojik ve ekolojik bir varlık yanında, ulaşım, tarım, enerji, rekreasyon gibi alanlarda da faydalanılan doğal bir potansiyeldir. Su kaynakları geliştirme projelerinin çevre açısından negatif etkileri sürekli olarak tartışılmaktadır. Pozitif etkileri, bu çevreler tarafından önemini vurgulayacak şekilde gündeme getirilmemektedir. Halbuki, söz konusu projelerin etkileri tüm yönleri ile ortaya konmalı ve yaşam ile kalkınmanın sürdürülebilirliği ana noktasından hareketle alınması gereken tedbirlerle birlikte üretilen söz konusu rasyonel projeler geliştirilerek toplumun ve ekonominin hizmetine

4 sunulmalıdır. Misal vermek gerekirse, 1960 lı yıllara kadar yapılabilirliği tartışılmış olan Nil nehri üzerindeki Büyük Aswan Barajının (High Aswan Dam) inşasından sonra 30 yıldır gözlenen etkileri, daha önceki tartışmaların yersiz olduğunu ve beklenen olumsuzlukların gerçekleşmediğini, bunun yanında Mısır ın ekonomisine büyük katkılarda bulunduğu ve havzada yaşayan insanların can ve mal emniyetini sağladığı gözlenmiş bulunmaktadır. Diğer sektörlerdeki yatırımlarda olduğu gibi, su kaynakları projelerinde de önemli olanın proje giderlerinin kim tarafından ve hangi şartlarda karşılanacağının, faydaları maksimize ve giderleri minimize edecek tedbirlerin kim tarafından hangi şartlarda alınacağının belirlenmesi yanında, sosyal ve çevresel etkilerinin net bir şekilde ortaya konması da önem taşımaktadır. Aksi halde, proje faydalarının sağlanmasında ve rasyonel olarak işletilmesinde sorunlarla karşılaşılmakta ve beklenen geri ödeme doğrudan gerçekleşmemektedir. Bu konuda, ilgili Kurum ve Kuruluşların gereken hassasiyeti göstermesi önem taşımaktadır. Su kaynakları projelerinde fizibilite çalışmalarında öngörülen geri ödemelerin işletme aşamasında gerçekleşmemesi nedeniyle, mevcut projelerin işletmesinde ve yeni projelerin finansmanlarında sorunlarla karşılaşılmaktadır. Söz konusu fizibilite raporlarında proje, teknik, ekonomik ve çevresel yönden incelenmekte ve yapılabilir bulunanların inşa edilerek işletilmesi teklif edilmektedir. Bu kapsamda, gerekli ekonomik ve finansman analizleri yapılmaktadır. Bu konudaki geri ödemelerle ilgili politikalar, 6200 sayılı kanun un ilgili maddelerinde belirtilmiş bulunmaktadır. Bu maddelerde, projenin işletmeye açılmasından itibaren ilk 10 yıllık periyotta, geri ödemenin amortismandan muaf tutulabileceği, bu kapsamda geri ödemenin başlangıcı ile geri ödemesiz dönemin uzunluğunun Bakanlar Kurulu tarafından belirleneceği ifade edilmektedir. Geri ödeme, yıllık işletme-bakım ve yenileme giderlerine ilave olarak, sektörlere göre öngörülen sosyal iskonto oranları baz alınarak ekonomik analiz periyoduna göre bulunan proje yıllık amortisman giderlerinin projeden faydalananlar tarafından ödenmesini kapsamaktadır. Ancak, çeşitli nedenlerle bugüne kadar bu hükümlerin uygulanması mümkün olamamış, dolayısıyla da projelerin finansmanının sağlanmasında kaynak yetersizlikleri ile karşılaşılmıştır. Bugüne kadar gerçekleştirilememiş olmakla birlikte, hidroelektrik enerji sektöründe, sağlanan faydanın belli bir oranının bu şekilde ayrılabilmesi halinde, özel sektör tarafından geliştirilmek için müracaat edilmemiş olan ve/veya finansman sorunları bulunan büyük hidroelektrik projelerin gerçekleştirilebilmesi mümkün hale gelebilecektir. Diğer taraftan, 4628 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik çerçevesinde önemli bir potansiyele ulaşmış olan özel sektör tarafından geliştirilmesi öngörülen hidroelektrik potansiyelin daha da geliştirilmesi ve kaynakların değerlendirilebilmesi için bu konuda geliştirilecek projelere vergi indirimi ve benzeri teşvik tedbirleri uygulanması yanında, halen planlama aşamasında olan çok maksatlı projelerin yatırım giderlerinin sadece enerji sektörü tarafından karşılanmasının önlenmesi ve diğer maksatların da yatırıma iştirakinin sağlanması konusunda bir düzenleme yapılmasında yarar görülmektedir. Enerji dışındaki maksat hisselerinin az olduğu projelerde bu husus önemli olmamakla birlikte, büyük projelerde önem arz etmektedir. Bir diğer husus, büyük enerji üretimine sahip, yatırım giderleri yüksek projelerin, kamu ve özel sektörle birlikte finansmanının sağlanarak geliştirilmesi bu projelerin ekonomimize kazandırılması açısından zorunlu görülmektedir

5 Suya dayalı kalkınma projelerinde yatırımlara yeterli kaynak bulunamaması ve programdakilerin işletmeye açılmasının gecikmesi sosyal ve demografik sorunları da beraberinde getirmektedir. Kalkınma sürecindeki her ülkede tarımsal nüfusun, toplam nüfus içindeki nispi önemi diğer sektörler lehine azalmaktadır. Genellikle gelişmiş ülkelerde görüldüğü gibi kırsal kesim nüfusu, kentteki istihdam olanaklarına bağlı olarak yer ve sektör değiştirirse dengeli kentleşme ortaya çıkmaktadır. Ancak, Ülkemizde de olduğu gibi, kırsal kesimde nüfus artış hızının çok yüksek olması uygulanan yetersiz teknoloji ve düşük verim yanında sulama altyapısının eksikliği sonucunda, kırsal kesimde toplanan gizli işsizler sektör dışına itilmektedir. Böylece, henüz sanayileşme ve yeterli istihdam olanakları sağlanmadan, nüfusun sektör değiştirmesi olgusu yaşanmaktadır. Kırsal kesimin itici gücünün, kentin çekici gücünden daha büyük olduğu bu göç başta İstanbul, Ankara ve İzmir olmak üzere büyük şehirlerde görülen dengesiz şehirleşme olgusunu ortaya çıkarmaktadır. Bu durum, önceki yıllara göre artışı azalmış olan nüfusun yoğunlaştığı şehirlere daha fazla içme ve kullanma suyu, daha fazla enerji gerektirmekte dolayısı ile şehirlere yapılacak altyapı yatırım maliyetlerini arttırmaktadır. Su kaynakları projelerinin geliştirilmesi ile 2005 yılı başı itibariyle, Ülkemiz sulanabilir toprak kaynaklarının brüt hektarı sulu tarıma kavuşturulmuş toplam kurulu gücü MW olan hidroelektrik santralarda yılda ortalama GWh enerji üretim potansiyeline ulaşılmış, büyük şehirlere yılda toplam 2,502 milyar m 3 içme-kullanma ve sanayi suyu sağlanmış bulunmaktadır. Bugüne kadar geliştirilmiş olan su kaynakları projeleriyle 2006 yılı başı itibariyle 6,916 milyar ABD Doları sulamadan, 3,513 milyar ABD Doları içme-kullanma suyundan, 3,147 milyar ABD Doları endüstri suyu, 2, 663 milyar ABD Doları hidroelektrik enerji ve 0,547 milyar ABD Doları soğutma ve benzeri su temin projelerinden olmak üzere toplam 16,786 milyar ABD Doları katma değer sağlanmış olmaktadır. Hidroelektrik enerjinin istenildiği anda kullanılabilir olması ve pik ihtiyaçları karşılama özelliği göz önünde bulundurularak gelişmiş ülkelerdeki kriterler baz alındığında, hidroelektrik enerjinin katma değeri 5,845 milyar ABD Doları olmakta ve bu durumda su kaynakları projeleri toplam katma değeri 20,058 milyon ABD Dolarına yükselmektedir. Bu değer ile bugünkü şartlar itibariyle 34.7 milyon olarak ifade edilen Ülkemiz aktif nüfusunun 10.5 milyonunun tarım sektöründe çalıştığı dikkate alındığında su kaynakları projeleri ile bu alanda önemli miktarda bir istihdam kapasitesinin yaratıldığı ortaya çıkmaktadır. Ülkemizin mali imkanları ve ekonomik gelişmenin stratejik önemi göz önünde bulundurulduğunda, suya dayalı projelerin makul bir periyotta ve öngörülen verimlilikte geliştirilebilmesi, ancak kamu kaynakları yanında alternatif finans kaynaklarının geliştirilmesi halinde mümkün görülmektedir. Bu doğrultuda, yapılan çalışmalar kapsamında yer alan ve hidroelektrik enerji kaynaklarının değerlendirilmesi konusunda yürütülen çalışmaları destekleyici yeni ve ilave tedbirler alınması ve bu alanda yürütülen uygulamaların tarım ve hizmetler sektörü başta olmak üzere, suya dayalı diğer sektörlerde de uygulamaya konması ve pratik sistemlerin geliştirilmesine özel önem verilmeli ve yatırımlara yeni kaynak yaratılması ve rasyonel işletmenin temini amacıyla, söz konusu modellerin uygulanmasına çalışılmalıdır

6 Teknik ve deneyim açısından Kuruluş, Kurum ve teknik potansiyel açısından Ülke olarak yeterli seviyede olmamıza rağmen, faaliyetlerin yeterince hızlı olmasını engelleyen bazı darboğazlar bulunmaktadır. Söz konusu sorunlar konu başlıkları itibariyle, teknik personel konusundaki ücret politikaları, yasal düzenlemelerle ilgili uygulamalardaki eksiklikler ve finansman zorlukları sorunları şeklinde sıralanabilir. Demografik değişim sürecini yaşayan Ülkemizde, kentleşme olgusu nüfus doygunluğu açısından limitlerine yaklaşmış bulunmakta, teknolojinin sağladığı imkanlar ise küreselleşmeyi hızlandırmaktadır. Bu çerçevede bilgi teknolojisi sistemlerinin kullanılması ve toplumda uygun ekonomik motivasyonun yaratılması giderek önem kazanmaktadır. Bu nedenle, yapılacak çalışmaların, belli kurallara bağlı uygulamalardan ziyade, belirlenecek misyonlardaki hedeflere odaklanması ve pazar mantığı içerisinde özenle yürütülmesi önem arz etmektedir. Bunun temini için yaratıcı bilgi ve deneyimi sağlayacak uygulamalara önem verilmesi kaçınılmaz bir zorunluluk taşımaktadır. Bu bağlamda, günlük hacmi trilyon ABD Doları'nı aşmış olan Dünya para hareketleri ile trilyon ABD Doları mertebesine ulaşmış uluslararası yatırım sermayesi imkanlarının Ülkemiz yatırımlarında kullanılmasına yönelik çalışmalara önem ve öncelik verilerek, özellikle gecikmiş alt yapı projelerinde ve bu meyanda su kaynaklarımızın geliştirilmesi için değerlendirilmesinde büyük yararlar görülmektedir. Bu çerçevede, 1954 yılında kurulmuş, bugüne kadar su kaynakları ve bu kaynaklara dayalı projelerin geliştirilmesinde uygulamayı da kapsayan önemli hizmetlerde bulunmuş ve halen de bulunmakta olan, DSİ Genel Müdürlüğü nün deneyim ve uygulama gücünü değerlendirerek, 1950 li yıllardan başlayarak o günkü şartlarda çok sağlıklı olarak kısa sürede tamamladığı havza istikşaf, master plan ve planlama çalışmalarının su kaynakları ve diğer sektörlerdeki mevcut ve gelecekteki su kullanım ve ihtiyaçlarını göz önünde bulunduracak havza envanterini içeren havza bazında entegre su yönetimini kapsayacak şekilde havza planlama çalışmalarını daha önce yaptığı çalışmalara benzer şekilde ve havza bazında yeniden hazırlamak suretiyle güncelleştirerek günümüz koşullarına uygun havza gelişim ve yönetim planlarının oluşturulmasını sağlamasında yarar görülmektedir. Böylece, bugünkü ve gelecekteki şartlar itibariyle, havza ve Ülke bazında kullanılan ve ilgili maksatları karşılamak üzere kullanılabilir su potansiyelimiz belirlenmiş, mevcut ve gelecekteki ihtiyaçlara göre kaynak israfını önleyecek ve rasyonel kullanımı sağlayacak öncelikleri de dikkate alan yönetim politikaları oluşturulmuş, bunun ulusal ve bölgesel ölçekte etkileri değerlendirilmiş olacaktır. Ülkemizdeki nüfus artışı ve hızlı şehirleşme ile tarımsal alandaki su kullanımı yanında, hidrolik enerji üretiminin girdisini oluşturan suyun, gerçek zamanlı olarak yere ve zamana bağlı olarak bilinmesini ve bilinen bu miktarın ihtiyaçları karşılayacak şekilde yönetimi ancak miktar ve ihtiyacı belirleyecek gerçek zamanlı teknolojilerin uygulanması ile mümkün olabilmektedir. Bu amaçla, bugüne kadar yapılmış mevcut çalışmaların Ülke geneline yaygınlaştırılarak işletilmesi, çağdaş teknolojilerin ve bilgi sistemlerinin uygulanması ve böylece de oluşturulacak bilgi sistemleri ile üst seviyedeki yönetim mercilerinin bilgilendirilmek suretiyle rasyonel su yönetim sistemi konusunda karar vermeleri kolaylaştırılmış olacak, sistemden ve bu çerçevede geliştirilen projelerden beklenen fayda daha rantabl bir şekilde sağlanmış olacaktır

7 Genel anlamda üç sektörde doğrudan geliştirilen su kaynakları projelerinin gelişim ve yönetim aşamalarında aşağıda özetlenen prensiplerin uygulanmaya geçirilmesinde finansal kaynaklar ile su kaynaklarının dağılımı göz önünde bulundurularak, (i) mikro seviyede fiyatı ve gıda emniyeti ile sosyal amaçları da kapsayan geri ödeme politikaları, su kullanımını ve suyun ekonomik değeri ile gıda fiyatlarını minimize edecek şekilde (ii) makro seviyede sübvansiyonlar, gıda talep tahminleri, yerel üretimlerin kompozisyonu ve ihracat-ithalat şartları ile sulama yatırımları ve sulamaya verilebilecek su miktarı tespit edilmelidir. Bu çalışmalar sırasında, fiziksel faktörler ile arz ve talep yönetimi, kurumsal ve finansal etkiler ile kültürel-sosyal ve çevresel koruma önlemleri dikkate alınarak sosyal ve ekonomik kalkınma hedeflerine uygun olarak henüz % 35 seviyesinde gelişmişliğe sahip su kaynakları projeleri oluşturulacak kısa, orta ve uzun vadeli hedeflere uygun olarak önümüzdeki yıllık periyotta geliştirilerek ülkemizin hizmetine sunulması mevcut şartlar itibariyle mümkün görülmektedir. Bu uygulamalar sırasında stratejik öneme sahip projelere önem ve öncelik verilmeli, suyun değeri ile bölge barışına katkısının mevcut şartlar gerçekçi bir şekilde incelenerek ortaya konmalıdır. Bu konuda daha önce geliştirilmiş olmasına rağmen, daha güncel konular nedeniyle, kamuoyunun dikkatinden kaçmış ve yeterli yansımaları bulamamış, bölge ihtiyaçlarının karşılanmasında önemli katkısının olacağı düşünülen projelerin değerlendirilerek alternatifleri ile birlikte geliştirilmesi Ülkemiz ve bölgemizin istikrarı açısından büyük önem taşımaktadır. Bu amacın gerçekleştirilmesinde, kamu ve özel sektör işbirliğinin sağlanmasına özel önem verilmeli ve bu konuda uygulanabilir yöntemler geliştirilmelidir. Özellikle çok maksatlı ve çeşitli amaçlara yönelik fayda sağlaması yapılan fizibilite çalışmaları ile ortaya konmuş büyük projelerde, kamu öncülüğü ve finansman teminine öncelik verilerek özel sektör ile işbirliği yapılmak suretiyle söz konusu projelerin işletmeye açılması sağlanmalıdır. Suya dayalı projelerle sektör bazındaki üretim fiyatları net bir şekilde ortaya konmalı ve böylece de sektörün ticari yönden değerlendirilebilmesine imkan tanınmalıdır. Doğrudan faydalar yanında, dolaylı faydaları da değerlendirilmek suretiyle diğer sektörlerin gelişmesinde temel ve motive edici öneme sahip hidroelektrik enerji projelerinin geliştirilmesinde ilk yatırım maliyetleri göz önünde bulundurularak bu sektördeki enerji yatırımlarının gerçekleştirilmesi amacıyla birim enerji fiyatlarının oluşturulması ve satışında Ülkemiz kalkınma hedef ve planlarına uygun olarak belirlenecek hedeflere uygun olarak sübvansiyon uygulanmasında ülkemizin ekonomik kalkınmasının sağlanması açısından yarar görülmektedir. Ancak, muhasebe tekniği ve konunun değerlendirilebilmesi ile takibi açısından sulama ve enerji sektöründe yapılacak bu sübvansiyonların birim maliyet bazında net olarak ortaya konmasında yarar görülmektedir. Coğrafik ve topografik yönden oldukça zor koşullara sahip Ülkemiz, su potaniyeli açısından ancak kendine yetebilen ülkeler arasında yer almaktadır. Ancak, bölgemiz su imkanları göz önünde bulundurulduğunda, diğer enerji kaynakları açısından büyük zenginliğe sahip bölge ülkeleri ile karşılaştırıldığında, Ülkemiz su yönünden daha şanslı bir konumda yer almaktadır. Bölgemizde, su ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik olarak diğer ülkeler tarafından oldukça büyük yatırımlar yapılmaktadır. Kaynakların ekonomik değeri göz önünde bulundurularak, finansman kaynaklarının rasyonel şekilde değerlendirilmesini teminen mal mübadelesi göz önünde bulundurularak daha rantabl yatırımların yapılması mümkün görülmektedir. Bu çerçevede, hidro-meteorolojik şartlar ile imkanlar ve toprak yapısı ve kalitesi göz önünde

8 bulundurularak, suya dayalı kalkınma projelerinin ara malları da kapsayacak şekilde ülkemizde geliştirilecek projelerle gıda ve su ihtiyaçlarının karşılanmasının rasyonel bir çözüm olduğu ulusal ve uluslararası düzeyde gerçekleştirilen çeşitli platformlarda açıklanmasında yarar görülmektedir. Kamu oyunda ABD Doları fiyatlarla üretilebileceği çeşitli platformlarda belirtilen arıtma yöntemi ile su üretiminin gerçekte 1.25 ABD Doları mertebesinde gerçekleştiği, tesis kapasitesine bağlı olarak bu miktarın çok daha pahalı seviyelerde gerçekleştiği ve bu fiyata rağmen kalite yönünden tatlı su ile kıyaslanamayacak durumda olduğu, sadece kullanma suyu olarak üretilebildiği, ilgili yerlerde fiilen gözlendiği gibi, bu yöntemle ihtiyaçlarını karşılayan ülkeler tarafından da çeşitli platformlarda ifade edilmekte ve bu nedenle de yüzey ve yeraltı su kaynaklarının geliştirilmesine özel önem vermektedirler. Bu husus göz önünde bulundurulduğunda, suyun alınıp satılabilir ekonomik değere sahip bir meta olduğu da dikkate alınarak, bölgemiz ülkeleri ile kurulacak ilişkiler çerçevesinde geliştirilecek projelerle söz konusu ülkelerin su ihtiyaçlarının ülkemiz tarafından karşılanması rasyonel ve rantabl bir çözüm olmakta ve konu çeşitli yönleri ile değerlendirildiğinde bu konudaki ticari faaliyetlerin geliştirilmesinde büyük yarar görülmektedir. Sonuç ve Değerlendirme Ülkemizin gelişmesinde önemli potansiyele sahip su kaynaklarının geliştirilmesi ve rasyonel kullanımında planlama, inşaat ve işletme aşamalarında aşağıda belirtilen hususların göz önünde bulundurulmasında yarar görülmektedir. Ülkemiz su potansiyeli ve ihtiyaçlarının belirlenerek mevcut potansiyelin ihtiyaç kaynak dengesi içerisinde rasyonel kullanımının sağlanabilmesi için havza bazında planlama çalışmalarının güncelleştirilmesi gerekmektedir. Su yönetiminin gerçek zamanlı olarak sağlanabilmesi için bu konuda bir veri yönetim ve işletme sistemi kurulmalı ve havza bazında özellikle miktar yönünden olmak üzere miktar ve kalite verilerinin kurulacak veri işletme merkezinde gerçek zamanlı olarak temini sağlanmalıdır. Su kaynakları projelerinde yatırım ve işletme bakım giderlerinin mevcut yasa ve düzenlemeler kapsamında geri ödeme şartları fiilen gerçekleştirilmeli ve bu çerçevede yeni yatırımlara finansman kaynağı sağlanmalıdır. Tarım sektöründe ülkemiz tarım potansiyelinin değerlendirilerek ihracat imkanlarının geliştirilmesi amacıyla, sulama projelerinin inşa edilerek işletmeye açılmasından sonraki aşamaları teşkil eden çiftçi eğitimi ve üretim arz ve talebinin takip edilerek çiftçiyi bilgilendirecek ilgili organizasyonlar ile gerekli sigortalama kuruluşları oluşturularak ürün yetiştirilmesi ve pazarlanması konularında gerekli destek sağlanmalıdır. Hidroelektrik enerji projelerinde, enerji faydaları bu kaynakların önemi, ekonomik ve fiziki ömürleri ile çevreye uyumlulukları göz önünde bulundurularak alternatif enerji kaynakları ile mukayese edilerek belirlenmeli ve böylece geliştirilmelerine hız verilmelidir. Bu konuda vergi indirimi ve benzeri teşvik tedbirlerinin alınmasında yarar görülmektedir

9 Büyük enerji potansiyeline sahip hidroelektrik enerji projelerinin finansman temini açısından, kamu ve özel sektör ile birlikte geliştirilmesi bu kaynakların değerlendirilmesi açısından yararlı görülmektedir. Çok maksatlı enerji projelerinde diğer maksatların da büyük olduğu durumlarda maksat hisselerinin ilgili sektörler tarafından finansmanının sağlanması için 4628 sayılı kanun ve ilgili yönetmeliklerde düzenlemeler yapılmalıdır. Alt yapı yatırımlarından olan su kaynakları projelerinin geliştirilmesinin sağlanabilmesi için özellikle kamu sektöründe çalışan ve günün koşulları itibariyle emsalleri ile karşılaştırıldığında çok uzun süreden beri çok düşük seviyelerde kalan ücret politikalarının gözden geçirilmesinde zorunluluk bulunmaktadır. Böylece, bu sektördeki projelerin geliştirilebilmesi ve kamuda yıllardır süregelen bilgi ve deneyim birikiminin sürdürülebilmesi ve sürekliliğin sağlanması etkin bir şekilde mümkün hale gelecektir. Bölgemizdeki iklim şartları ile su potansiyeli ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak, ekonomik bir değer olduğu uluslar arası platformlarda kabul edilmiş su yun, önemi ve üretim şartları ile maliyeti birlikte değerlendirilerek, daha önce geliştirilmiş projelere de işlerlik kazandırılarak Akdeniz havzasındaki kaynaklarımızın çok büyük maliyetlerle su temin eden ve su ihtiyacı olan ülkelere pazarlanmasında ilişkilerin geliştirilmesi ve ihtiyaçların karşılanması açısından yarar görülmektedir. KAYNAKLAR 1. Türkiye I. Enerji Şurası 5. Alt Komisyon u Hidrolik Enerjinin Geliştirilmesi Raporu Istanbul. 2. Margat J., D. Vallee, (1996) Water in the Mediterranean region: situations, perspectives, and strategies for sustainable water resources management, Plan Bleu, Sophia Antipolis. 3. Kulga, D. (1996) Overview of Integrated Approaches to Water in Turkey, UNEP Expert Meeting on the Implications of Agenda 21 for Integrated Water Management in Europe, with Special Emphasis on Countries in Transition, January, Minsk 4. Prof. Dr. Altınbilek, D. And Kulga, D. And Tanrıverdi (1997) Present Status of Water Reaources Assesment in Turkey, Water Statistical Seminar August 1997, Ankara, Turkey. 5. Bozkurt, S. and C. Çakmak (1994) Türkiye de Sulama Projelerinin Gelişimi ve Bu Gelişimde DSİ nin Rolü, DSİ 40. Kuruluş Yılı Su ve Toprak Kaynaklarının Geliştirilmesi Konferansı, Ankara. 6. Prof. Dr. Doğan ALTINBİLEK, The Role of Dams in Development, August 12-16, 2001, Stockholm Water Symposium, 7. World Water Instıtue Publications, Web site information. 8. Fayik TURAN, Benefits of water based development projects, November 1999, Şanlı Urfa 9. Asit K. BISWAS, Olcay ÜNVER, Cecilia TORTAJADA Water as a Focus for Regional Development,

10 WATER RESOURCES, AND ITS ROLE TO THE NATIONAL AND REGIONAL DEVELOPMENT Fayik TURAN Civil Engineer The main systematic of the activities based on water resources is formed by central planning studies. The 5-Year development plans which is prepared on national scales, execute an important task that provides an optimum distribution between the different sectors of economy. The investment in water related field which can't be defined as one certain sector on the development plans, has the biggest share among the Government total investments in different sectors. Taking into account the Country's economic facilities and the strategic importance of economic development, it is thought that apart from State's own sources, other alternative financial sources is required to develop water related projects in a reasonable period and with an anticipated productivity. In Turkey, it is the fact that the big cities almost came close to their limits in terms of population saturation and on the other hand, the facilities provided by the latest technologies speed up so-called globalization. In this frame, using the systems of information technology and creating a suitable economic motivation in society, gradually acquire special importance. Therefore the studies to be done, should be focused on some objects of misson to be determined and should be carried out carefully in a sense of market logic, rather than studies dependent on some defined rules. In order to achieve this task, it is seen vital that necessary emphasis should be given on the applications that give rise to creative information and experience. It is known that World's daily capital movement and international investment capital exceed the amounts of and trillion US $ respectively. Therefore, priority and importance should be given to the studies on attracting this capital and using it as investment source in the Country, especially in building some infrastructure that should have been done long before and in developing the Country's water resources management

TÜRKİYE DE SU KAYNAKLARI GELİŞTİRME POLİTİKALARINA YÖNELİK TESPİTLER VE ÖNERİLER

TÜRKİYE DE SU KAYNAKLARI GELİŞTİRME POLİTİKALARINA YÖNELİK TESPİTLER VE ÖNERİLER TÜRKİYE DE SU KAYNAKLARI GELİŞTİRME POLİTİKALARINA YÖNELİK TESPİTLER VE ÖNERİLER Faruk Volkan İnşaat ve SulamaYüksek Mühendisi DSİ Genel Müdürlüğü Etüd ve Plan Dairesi Başkanlığı Ankara Bahadır Boz İnşaat

Detaylı

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ Sulama? Çevre? SULAMA VE ÇEVRE Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ SULAMA: Bitkinin gereksinimi olan ancak doğal yağışlarla karşılanamayan suyun toprağa yapay yollarla verilmesidir ÇEVRE: En kısa tanımıyla

Detaylı

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3 Dünyadaki toplam su miktarı 1,4 milyar km3 tür. Bu suyun % 97'si denizlerde ve okyanuslardaki tuzlu sulardan oluşmaktadır. Geriye kalan yalnızca % 2'si tatlı su kaynağı olup çeşitli amaçlar için kullanılabilir

Detaylı

1. Nüfus değişimi ve göç

1. Nüfus değişimi ve göç Sulamanın Çevresel Etkileri Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sağlık Etkileri 1.Nüfus değişimi ve göç 2.Gelir düzeyi ve işgücü 3.Yeniden yerleşim 4.Kültürel

Detaylı

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları Hidroelektrik Enerji Enerji Kaynakları Türkiye de kişi başına yıllık elektrik tüketimi 3.060 kwh düzeylerinde olup, bu miktar kalkınmış ve kalkınmakta olan ülkeler ortalamasının çok altındadır. Ülkemizin

Detaylı

BÖLGENİN YENİ İTİCİ GÜCÜ: KOP BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI Makbule TERZݹ

BÖLGENİN YENİ İTİCİ GÜCÜ: KOP BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI Makbule TERZݹ BÖLGENİN YENİ İTİCİ GÜCÜ: KOP BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI Makbule TERZݹ ¹Uzman, Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, Konya Aksaray, Karaman, Konya ve Niğde illerini içine alan

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR

AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR Ayla EFEOGLU Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü AB İle İlişkiler Şube Müdürü İÇERİK AB Su Çerçeve Direktifi hakkında genel

Detaylı

Savurganlık Ekonomisi KAYNAKLARIMIZI VERİMSİZ KULLANIYORUZ (*)

Savurganlık Ekonomisi KAYNAKLARIMIZI VERİMSİZ KULLANIYORUZ (*) Savurganlık Ekonomisi KAYNAKLARIMIZI VERİMSİZ KULLANIYORUZ (*) Dursun YILDIZ Ülkemizdeki birçok doğal kaynağımız ile kısıtlı olan mali kaynaklarımızın verimli bir şekilde kullanıldığını söylemek zordur.

Detaylı

TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ

TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ocak 2010 1 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. MEVCUT DURUM... 4 2.1. Dünya İş Makinaları Pazarı... 4 2.2. Sektörün Türkiye deki Durumu... 4

Detaylı

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat Su, tüm canlılar için bir ihtiyaçtır. Su Kaynaklarının

Detaylı

TÜRKİYE DE SU POTANSİYELİ VE ATIKSULARIN GERİ KULLANIMI

TÜRKİYE DE SU POTANSİYELİ VE ATIKSULARIN GERİ KULLANIMI TMMOB 2. Su Politikaları Kongresi 273 TÜRKİYE DE SU POTANSİYELİ VE ATIKSULARIN GERİ KULLANIMI Veysel ASLAN Çevre ve Orman Bakanlığı, Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Su ve Toprak Dairesi Başkanı Ankara /

Detaylı

Dünyadaki toplam su potansiyeli. Dünyadaki toplam su miktarı : 1,4 milyar km 3 3/31

Dünyadaki toplam su potansiyeli. Dünyadaki toplam su miktarı : 1,4 milyar km 3 3/31 İçerik Dünyadaki su potansiyeline bakış Türkiye deki su potansiyeline bakış Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Görevleri Mevzuat Çalışmaları Yapılan Faaliyetler Su Tasarrufu Eylem Planı Su Ayakizi Çalışmaları

Detaylı

Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar. Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013

Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar. Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013 Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013 Havza Rehabilitasyonu Planlaması İÇERİK Tanımlar (Havza, Yönetim ve Rehabilitasyon)

Detaylı

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 1 Adana Gelecek Stratejisi Konferansı Çalışmanın amacı: Adana ilinin ekonomik, ticari ve sosyal gelişmelerinde

Detaylı

ELEKTRİKTE DOĞAL GAZIN ARTAN STRATEJİK ÖNEMİ ve SU KAYNAKLARIMIZ. Dursun YILDIZ USİAD Genel Başkan Danışmanı

ELEKTRİKTE DOĞAL GAZIN ARTAN STRATEJİK ÖNEMİ ve SU KAYNAKLARIMIZ. Dursun YILDIZ USİAD Genel Başkan Danışmanı ELEKTRİKTE DOĞAL GAZIN ARTAN STRATEJİK ÖNEMİ ve SU KAYNAKLARIMIZ Dursun YILDIZ USİAD Genel Başkan Danışmanı Giriş Elektrik enerjisi üretiminde yerli ve yenilenebilir kaynakların öncelikli olarak geliştirilmesinin

Detaylı

Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması. Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması. Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Kapsam Ayak izi kavramı Türkiye de su yönetimi Sanal su Su ayak izi ve turizm Karbon ayak

Detaylı

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 SUNUM AKIŞI Bölge Planı Hazırlık Süreci Paydaş Analizi Atölye Çalışmalarının Gerçekleştirilmesi Mevcut Durum Analizi Yerleşim Yapısı ve Yerleşmeler Arası İlişki Analizi

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI

AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI Yrd. Doç. Dr. Mustafa ERBAġ Sultan ARSLAN A. Nur DURAK Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü erbas@akdeniz.edu.tr Sunum Planı

Detaylı

YÜZEYSULARI ÇALIŞMA GRUBU

YÜZEYSULARI ÇALIŞMA GRUBU 1/23 HEDEFLER Mühendislerimiz ve akademisyenlerimiz ile birlikte gelişmiş yöntem ve teknikleri kullanarak; su kaynaklarımızın planlama, inşaat ve işletme aşamalarındaki problemlere çözüm bulmak ve bu alanda

Detaylı

BANKAMIZ HAKKINDA 1975-1988. 1990-Günümüze. DESİYAB Dönemi. Türkiye Kalkınma Bankası TURİZM BANKASI

BANKAMIZ HAKKINDA 1975-1988. 1990-Günümüze. DESİYAB Dönemi. Türkiye Kalkınma Bankası TURİZM BANKASI BANKAMIZ HAKKINDA TURİZM BANKASI 1975-1988 1988 90 1990-Günümüze DESİYAB Dönemi Türkiye Kalkınma Bankası BANKAMIZ HAKKINDA Bankamızın Misyonu, Ülkemizin kalkınması ve büyümenin sürdürülebilirliği doğrultusunda

Detaylı

GAP BÖLGESİNDE YER ALAN İLLERİN YATIRIM FAALİYETLERİ BÖLGESEL TOPLANTISI

GAP BÖLGESİNDE YER ALAN İLLERİN YATIRIM FAALİYETLERİ BÖLGESEL TOPLANTISI T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI GAP BÖLGESİNDE YER ALAN İLLERİN YATIRIM FAALİYETLERİ BÖLGESEL TOPLANTISI Prof. Dr. Veysel EROĞLU Çevre ve Orman Bakanı 18 Ağustos 2009 - Şanlıurfa GÜNEYDOĞU ANADOLU PROJESİ

Detaylı

PROJE TEKLİF FORMU FİZİBİLİTE RAPORU HAZIRLANMASI GEREKMEYEN KAMU YATIRIM PROJESİ TEKLİFLERİ İÇİN

PROJE TEKLİF FORMU FİZİBİLİTE RAPORU HAZIRLANMASI GEREKMEYEN KAMU YATIRIM PROJESİ TEKLİFLERİ İÇİN FİZİBİLİTE RAPORU HAZIRLANMASI GEREKMEYEN KAMU YATIRIM PROJESİ TEKLİFLERİ İÇİN PROJE TEKLİF FORMU 1. PROJE TANIMLAMA BİLGİLERİ Adı: Türkiye Deniz Araştırma Alt Yapısının Analizi Etüt Projesi Yeri: Seyir,

Detaylı

Türkiye nin Su Potansiyelinin Belirlenmesi Çalışmaları

Türkiye nin Su Potansiyelinin Belirlenmesi Çalışmaları T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Türkiye nin Su Potansiyelinin Belirlenmesi Çalışmaları Türkiye Su Bütçesinin Belirlenmesi Çalıştayı 16 20 Mart 2015 / İstanbul A.Deniz

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ KİRAZ SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ KİRAZ SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ KİRAZ SONUÇ RAPORU Tarih: 20 Aralık 2010 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 55 Katılımcı listesindeki Sayı: 50 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 4 Dağıtılan Belgeler:

Detaylı

ÇANAKKALE NİN GELİŞME ALANLARINDA EKOLOJİK YAKLAŞIMLAR. İsmail ERTEN

ÇANAKKALE NİN GELİŞME ALANLARINDA EKOLOJİK YAKLAŞIMLAR. İsmail ERTEN ÇANAKKALE NİN GELİŞME ALANLARINDA EKOLOJİK YAKLAŞIMLAR İsmail ERTEN Çanakkale bölgesi düz damlı ve kırma çatılı yapılar dağılım Çanakkale kentinin yerleşim alanlarının 1. dönem dağılışı 1462-1500 Çanakkale

Detaylı

MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ

MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ Dr. Bülent SELEK, Daire Başkanı - DSİ Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı, ANKARA Yunus

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 22 Ocak 2015 Dünyada Enerji Görünümü Gelir ve nüfus artışına paralel olarak dünyada birincil enerji talebi hız kazanmaktadır. Özellikle OECD dışı ülkelerdeki artan nüfusun yanı sıra, bu ülkelerde kentleşme

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

GÜDÜMLÜ PROJE DESTEĞİ

GÜDÜMLÜ PROJE DESTEĞİ GÜDÜMLÜ PROJE DESTEĞİ 1 Kalkınma Ajansı Destekleri Destek Araçları Teknik Destek Mali Destekler Faiz Desteği Faizsiz Kredi Desteği Doğrudan Finansman Desteği Proje Teklif Çağrısı Güdümlü Proje Desteği

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız

Detaylı

TÜRKİYE DE TARIM FİNANSMANI KONFERANSI

TÜRKİYE DE TARIM FİNANSMANI KONFERANSI TÜRKİYE DE TARIM FİNANSMANI KONFERANSI Türkiye de Tarım Finansmanı Konferansı 18 Nisan 2012 İstanbul Dedeman Oteli, Türkiye Bu proje Avrupa Birliği tarafından desteklenmektedir Bu proje EBRD tarafından

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ BAYINDIR SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ BAYINDIR SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ BAYINDIR SONUÇ RAPORU Tarih: 4 Ocak 2011 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 65 Katılımcı listesindeki Sayı: 62 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 4 Dağıtılan Belgeler:

Detaylı

MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MTA DOĞAL KAYNAKLAR VE EKONOMİ BÜLTENİ YIL : 2012 SAYI : 14

MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MTA DOĞAL KAYNAKLAR VE EKONOMİ BÜLTENİ YIL : 2012 SAYI : 14 MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MTA DOĞAL KAYNAKLAR VE EKONOMİ BÜLTENİ YIL : 2012 SAYI : 14 MADEN KENTİ SİVAS ZİRVESİ-2 NİN ARDINDAN M. Emrah AYAZ* Yer altı zenginlikleri bakımından ülkemizin en

Detaylı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Konunun önemi Belediyelerin enerji kaynakları; Hidrolik Bio kütle Bu kaynaklardan belediyeler nasıl yararlanabilir, Yenilenebilir enerji

Detaylı

ÜLKEMİZDE SULU TARIM ALTYAPISI GERÇEKLEŞTİRMEDE FİNANSMAN SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

ÜLKEMİZDE SULU TARIM ALTYAPISI GERÇEKLEŞTİRMEDE FİNANSMAN SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÜLKEMİZDE SULU TARIM ALTYAPISI GERÇEKLEŞTİRMEDE FİNANSMAN SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Bahadır Boz İnşaat Yüksek Mühendisi DSİ Genel Müdürlüğü Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı Ankara Faruk Volkan İnşaat

Detaylı

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 8. Toplantısı Yeni Kararlar İÇİNDEKİLER. Yeni Kararlar.. Üniversitelerin Ar-Ge Stratejilerinin Geliştirilmesine Yönelik Çalışmalar Yapılması [05/0].. Doktora Derecesine

Detaylı

ALAN ARAŞTIRMASI II. Oda Raporu

ALAN ARAŞTIRMASI II. Oda Raporu tmmob makina mühendisleri odası TMMOB SANAYİ KONGRESİ 2009 11 12 ARALIK 2009 / ANKARA ALAN ARAŞTIRMASI II Türkiye de Kalkınma ve İstihdam Odaklı Sanayileşme İçin Planlama Önerileri Oda Raporu Hazırlayanlar

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

HİSAR REG. VE HES BİLGİ NOTU

HİSAR REG. VE HES BİLGİ NOTU HİSAR REG. VE HES BİLGİ NOTU ODAŞ ELEKTRİK ÜRETİM SAN. TİC. A.Ş. 2015 ŞUBAT HİSAR HİDRO ELEKTRİK SANRALİ PROJE BİLGİ NOTU : Hisar Regülatörü ve HES projesi Marmara bölgesinde Sakarya Nehri üzerinde Bilecik

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI - KOSGEB KOBİ TEŞVİKLERİ PROJESİ. Mehmet Atilla Söğüt Başkan Danışmanı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI - KOSGEB KOBİ TEŞVİKLERİ PROJESİ. Mehmet Atilla Söğüt Başkan Danışmanı KÜÇÜK İŞLETMELERİN YATIRIMLAR İÇİN DEVLET DESTEKLERİNDEN ETKİN vev VERİMLİ BİR ŞEKİLDE YARARLANMALARI AMACI İLE: HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI - KOSGEB KOBİ TEŞVİKLERİ PROJESİ Mehmet Atilla Söğüt Başkan Danışmanı

Detaylı

AFD Sürdürülebilir bir gelecek için

AFD Sürdürülebilir bir gelecek için AFD Sürdürülebilir bir gelecek için TSKB Önceliğimiz Çevre Konferansı 5 aralık 2007 AGENCE FRANCAISE DE DEVELOPPEMENT Misyonumuz 1. Kalkınmanın finansmanı Birleşmiş Milletlerin Bin Yıl Kalkınma Hedefleri

Detaylı

ÇEŞME YARIMADASI RÜZGÂR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİNE BAĞLANTISI

ÇEŞME YARIMADASI RÜZGÂR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİNE BAĞLANTISI 1 ÇEŞME YARIMADASI RÜZGÂR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİNE BAĞLANTISI İ. Kürşat BÜLBÜL 1 ÖZET Bu çalışmada; rüzgâr santrallerinin güç sistemlerine entegrasyonu, iletim sistemi operatörünün bakış açısından

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies (guldem.okem@ceps.eu) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği

Detaylı

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili Dünya nüfusunun, kentleşmenin ve sosyal hayattaki refah düzeyinin hızla artması, Sanayileşmenin

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

TEKNOLOJİK ÜRÜN YATIRIM DESTEK PROGRAMI (TEKNOYATIRIM) FİZİBİLİTE RAPORU FORMATI

TEKNOLOJİK ÜRÜN YATIRIM DESTEK PROGRAMI (TEKNOYATIRIM) FİZİBİLİTE RAPORU FORMATI T.C. BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI Bilim ve Teknoloji Genel Müdürlüğü TEKNOLOJİK ÜRÜN YATIRIM DESTEK PROGRAMI (TEKNOYATIRIM) FİZİBİLİTE RAPORU FORMATI İÇİNDEKİLER İçindekiler Tablo ve şekil listesi

Detaylı

Su Kaynakları Yönetimi ve Planlama Dursun YILDIZ DSİ Eski Yöneticisi İnş Müh. Su Politikaları Uzmanı. Kaynaklarımız ve Planlama 31 Mayıs 2013

Su Kaynakları Yönetimi ve Planlama Dursun YILDIZ DSİ Eski Yöneticisi İnş Müh. Su Politikaları Uzmanı. Kaynaklarımız ve Planlama 31 Mayıs 2013 Su Kaynakları Yönetimi ve Planlama Dursun YILDIZ DSİ Eski Yöneticisi İnş Müh. Su Politikaları Uzmanı Kaynaklarımız ve Planlama 31 Mayıs 2013 21. Yüzyılda Planlama- Kaynaklarımız Su KaynaklarıYönetimi ve

Detaylı

2nci Ulusal Pamuk Zirvesi Türkiye de pamuk Üretiminin Geleceği 17-18 Mart 2012, Şanlıurfa SONUÇ BİLDİRGESİ

2nci Ulusal Pamuk Zirvesi Türkiye de pamuk Üretiminin Geleceği 17-18 Mart 2012, Şanlıurfa SONUÇ BİLDİRGESİ 2nci Ulusal Pamuk Zirvesi Türkiye de pamuk Üretiminin Geleceği 17-18 Mart 2012, Şanlıurfa SONUÇ BİLDİRGESİ Pamuk sektörünün tarımı, ticareti ve sanayisi ile ülkemiz insanı ve ekonomisi için çok büyük öneme

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

PROJE KAYNAKLARI KAYNAK 5: ANKARA KALKINMA AŞANSI DESTEK PROGRAMLARI 1

PROJE KAYNAKLARI KAYNAK 5: ANKARA KALKINMA AŞANSI DESTEK PROGRAMLARI 1 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğü PROJE KAYNAKLARI KAYNAK 5: ANKARA KALKINMA AŞANSI DESTEK PROGRAMLARI 1 Ankara Kalkınma Ajansı tarafından sağlanan destekler; teknik destek ve

Detaylı

G-20 AVUSTRALYA DÖNEM BAŞKANLIĞI 4.KALKINMA ÇALIŞMA GRUBU TOPLANTISI 3-5 Eylül 2014

G-20 AVUSTRALYA DÖNEM BAŞKANLIĞI 4.KALKINMA ÇALIŞMA GRUBU TOPLANTISI 3-5 Eylül 2014 G-20 AVUSTRALYA DÖNEM BAŞKANLIĞI 4.KALKINMA ÇALIŞMA GRUBU TOPLANTISI 3-5 Eylül 2014 Deniz BERBER AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Uluslararası Kuruluşlar Daire Başkanı 26 Kasım 2014 G-20 Nedir? Kuruluşu

Detaylı

EHO FRANCHISE: Örnek Fizibilite Çalışması Ortalama bir Franchising yatırımı için örnek üç yıllık gelir-gider ve getiri analizi.

EHO FRANCHISE: Örnek Fizibilite Çalışması Ortalama bir Franchising yatırımı için örnek üç yıllık gelir-gider ve getiri analizi. EHO FRANCHISE: Örnek Fizibilite Çalışması Ortalama bir Franchising yatırımı için örnek üç yıllık gelir-gider ve getiri analizi. Özet Bu doküman, HIZLIOKUMA.COM e-eğitim Merkezi Franchising Modelinin, yatırım,

Detaylı

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ Öncelikler ve İhtisaslaşma Organizasyon ve Eşgüdüm Yaşam Kalitesinin Artırılması Sürdürülebilir Kalkınma Bilgi Toplumuna Dönüşüm Rekabet Gücünün

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Ortadoğu'da su ve petrol (*) İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Dursun YILDIZ. İnş Müh Su Politikaları Uzmanı

Ortadoğu'da su ve petrol (*) İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Dursun YILDIZ. İnş Müh Su Politikaları Uzmanı İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Ortadoğu'da su ve petrol (*) Dursun YILDIZ İnş Müh Su Politikaları Uzmanı Petrol zengini Ortadoğu'nun su gereksinmesini gidermek amacıyla üretilen projelerden

Detaylı

ORMAN KAYNAKLARININ TURİZM AMAÇLI TAHSİSİNE İLİŞKİN SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ ODC: 906

ORMAN KAYNAKLARININ TURİZM AMAÇLI TAHSİSİNE İLİŞKİN SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ ODC: 906 ISBN: 978-605-4610-19-8 ORMAN KAYNAKLARININ TURİZM AMAÇLI TAHSİSİNE İLİŞKİN SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ ODC: 906 The Determinition of The Problems and Solution ways, Interested in Allocated Forest Resources

Detaylı

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sosyoekonomik Etkiler Sağlık Etkileri 1. DOĞAL KAYNAKLAR ÜZERİNDEKİ

Detaylı

DOĞU VE GÜNEYDOĞU NUN EKONOMİSİ VE KAMU YATIRIMLARININ NİTELİĞİ

DOĞU VE GÜNEYDOĞU NUN EKONOMİSİ VE KAMU YATIRIMLARININ NİTELİĞİ DOĞU VE GÜNEYDOĞU NUN EKONOMİSİ VE KAMU YATIRIMLARININ NİTELİĞİ Ahmet YETİM Bölgelerarası gelişmişlik farklarının coğrafi, tarihi, ekonomik ve sosyo-kültürel gibi çok çeşitli nedenleri vardır. Türkiye

Detaylı

2012 YILI YATIRIM PROGRAMI NIN

2012 YILI YATIRIM PROGRAMI NIN T.C. ANTALYA VALİLİĞİ İl Planlama ve Koordinasyon Müdürlüğü 2012 YILI YATIRIM PROGRAMI NIN Türkiye Cumhuriyeti nin 100 üncü yıldönümüne rastlayan 2023 yılına kadar uzanan gelişme stratejisi içerisinde,

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ ÖDEMİŞ SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ ÖDEMİŞ SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ ÖDEMİŞ SONUÇ RAPORU Tarih: 3 Ocak 2011 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 75 Katılımcı listesindeki Sayı: 66 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 4 Dağıtılan Belgeler:

Detaylı

Su Enerjisi: Küresel. Prof. Dr. Doğan Altınbilek

Su Enerjisi: Küresel. Prof. Dr. Doğan Altınbilek Su Enerjisi: Küresel Su Enerjisi Birliği (TURSEB) Başkanı, Uluslararası Su Enerjisi Birliği (IHA), Yönetim Kurulu Üyesi ve Eski Başkanı, AES-IC İçtaş Enerji,Yönetim Kurulu Başkanı, Eski DSİ Genel Müdürü

Detaylı

GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER

GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER 30 10 2013 topraksuenerji-ulusal güvenlik denince çoğu zaman zihnimizde sınırda nöbet tutan askerler, fırlatılmaya hazır füzeler, savaş uçakları

Detaylı

Enerji Sektörü Yatırımlarında İklim Risklerinin Yönetimi

Enerji Sektörü Yatırımlarında İklim Risklerinin Yönetimi Enerji Sektörü Yatırımlarında İklim Risklerinin Yönetimi Enerji Sektöründe İklim Değişikliği ve Risk Yönetimi Çalıştayı (Türkiye) Mövenpick Hotel, Ankara 28 Nisan 2015 Dr. Craig Davies Senior Manager,

Detaylı

TARSUS TİCARET BORSASI

TARSUS TİCARET BORSASI TARSUS TİCARET BORSASI Ülkemizde yetiştirilen tarımsal ürünlerden, tarımsal üretimin bir kısmı doğrudan tüketilirken, bir kısmı sanayide hammadde olarak işlenerek değişik gıdalara dönüştürülmektedir. Tarımsal

Detaylı

AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP)

AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP) AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP) Türkçe Adı Akdeniz Eylem Planı Sekretaryası (AEP) İngilizce Adı Secretariat on Mediterrenaen Action Plan (MAP) Logo Resmi İnternet Sitesi http://www.unepmap.org Kuruluş

Detaylı

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü DSİ DE BİLGİ TEKNOLOJİLERİ (BT) UYGULAMALARI VE SU BİLGİ SİSTEMLERİ

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü DSİ DE BİLGİ TEKNOLOJİLERİ (BT) UYGULAMALARI VE SU BİLGİ SİSTEMLERİ Devlet Su İşleri Genel üdürlüğü DSİ DE BİLGİ TEKNOLOJİLERİ (BT) UYGULAALARI VE SU BİLGİ SİSTELERİ DSİ nin BT Yapısı 2005 Yılı DSİ İçin Bilgi Teknolojileri Yılıdır. İdari Yapılanma Tamamlanmıştır Teknoloji

Detaylı

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2003/6 http://www.tek.org.tr 2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Zafer Yükseler Aralık, 2003

Detaylı

DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI YENİ TEŞVİK MEVZUATI HAKKINDA EKONOMİ BAKANINA HAZIRLANAN RAPOR 2012

DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI YENİ TEŞVİK MEVZUATI HAKKINDA EKONOMİ BAKANINA HAZIRLANAN RAPOR 2012 DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI YENİ TEŞVİK MEVZUATI HAKKINDA EKONOMİ BAKANINA HAZIRLANAN RAPOR 2012 1 1. Giriş Bölgesel kalkınma veya bölgesel gelişmeler son yıllarda hepimizin üstünde tartıştığı bir

Detaylı

TELKO ENERJİ ÜRETİM TURİZM SAN. ve TİC. A.Ş. EDİNCİK BİYOGAZ PROJESİ PROJE BİLGİ NOTU

TELKO ENERJİ ÜRETİM TURİZM SAN. ve TİC. A.Ş. EDİNCİK BİYOGAZ PROJESİ PROJE BİLGİ NOTU TELKO ENERJİ ÜRETİM TURİZM SAN. ve TİC. A.Ş. EDİNCİK BİYOGAZ PROJESİ PROJE BİLGİ NOTU Ülkemizde, gıda ve elektrik enerjisine olan ihtiyaç, sanayileşme, ekonomik gelişme ve nüfus artışı gibi nedenlerden

Detaylı

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Maliye Bakanlığı Hazine Müsteşarlığı SGK KOSGEB. Maliye Bakanlığı SGK KOSGEB İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Maliye Bakanlığı Hazine Müsteşarlığı SGK KOSGEB. Maliye Bakanlığı SGK KOSGEB İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ TEKSTİL VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ 1. Sektörde mevcut istihdam imkanları geliştirilecektir. 1.1 Kadın istihdamı ÇSGB () Kadın istihdamını geliştirmeye yönelik aktif işgücü politikaları uygulanacaktır. İlk

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 HAZIRLAYAN: MURAT KOÇAK Müfettiş KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Teftiş Kurulu

Detaylı

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum Politika ve Strateji Geliştirme Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti Ozon Tabakasının Korunması İklim Değişikliği Uyum 1 Birleşmiş Milletler İklim değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve ilgili uluslararası

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

KENTSEL YAŞAM KALİTESİ DERNEĞİ. Binalar Ağaçlardan Yüksek Olmasın

KENTSEL YAŞAM KALİTESİ DERNEĞİ. Binalar Ağaçlardan Yüksek Olmasın KENTSEL YAŞAM KALİTESİ DERNEĞİ Binalar Ağaçlardan Yüksek Olmasın Bu çalışma, 1. Yılını tamamlayan Kentsel Yaşam Kalitesi Derneği ni tanıtım amaçlı hazırlanmıştır. Grafik Tasarım / Emel Karadeniz, Craft

Detaylı

ENERJİ VE NÜKLEER TEKNOLOJİ

ENERJİ VE NÜKLEER TEKNOLOJİ ENERJİ VE NÜKLEER TEKNOLOJİ ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA VE ENERJİ ALT TEMALAR Sürdürülebilir Kalkınma İçin Sürdürülebilir Enerji Sürdürülebilir Enerji Politikaları: Enerji Arzı ve Enerji Güvenliği

Detaylı

GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI SİSTEMİ

GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI SİSTEMİ GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI SİSTEMİ Genellikle profesyoneller tarafından oluşturulan Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı sistemi genç, dinamik, hızlı büyüme ve yüksek karlılık potansiyeli olan

Detaylı

DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜMENİN SİGORTACILIK SEKTÖRÜNE ETKİSİ

DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜMENİN SİGORTACILIK SEKTÖRÜNE ETKİSİ T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜMENİN SİGORTACILIK SEKTÖRÜNE ETKİSİ Elif ERDOĞAN Yüksek Lisans Tezi Çorum 2013 DÜNYA DA VE TÜRKİYE

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ VE KÜLTÜR BALIKÇILIĞI

SU ÜRÜNLERİ VE KÜLTÜR BALIKÇILIĞI SU ÜRÜNLERİ VE KÜLTÜR BALIKÇILIĞI Türkiye kültür balıkçılığı için uygun iç sulara, tatlı sulara ve denizlere sahiptir. Kültür balıkçılığının geleceği tahminlerin ötesinde bir önem arz etmektedir. Dünyanın

Detaylı

Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal

Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal kaynaklı kirlilik azaltılacak, Marjinal alanlar üzerindeki

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİ PROJE DANIŞMANLIĞI ÇALIŞTAYI PROJE ÖNERİSİ BAŞVURU FORMU 8-15 Temmuz 2012

FEN ve TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİ PROJE DANIŞMANLIĞI ÇALIŞTAYI PROJE ÖNERİSİ BAŞVURU FORMU 8-15 Temmuz 2012 FEN ve TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİ PROJE DANIŞMANLIĞI ÇALIŞTAYI PROJE ÖNERİSİ BAŞVURU FORMU 8-15 Temmuz 2012 Grup Adı: Kılıç Balığı Proje No : 1.Proje Başlığı: Kuraklık sorunumuz olmayacak! Öneren Kişi/Kuruluşun

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

İSTANBUL ATIK MUTABAKATI

İSTANBUL ATIK MUTABAKATI İSTANBUL ATIK MUTABAKATI 2013 ün Mayıs ayında İstanbul da bir araya gelen dünyanın farklı bölgelerinden belediye başkanları ve seçilmiş yerel/bölgesel temsilciler olarak, küresel değişiklikler karşısında

Detaylı

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir.

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir. KÖMÜR NEDİR? Kömür, bitki kökenli bir maddedir. Bu nedenle ana elemanı karbondur. Bitkilerin, zamanla ve sıcaklık-basınç altında, değişim geçirmesi sonunda oluşmuştur. Kömür, karbon, hidrojen, oksijen

Detaylı

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ. Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ. Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi RAPORUN AMACI Türk İnşaat Sektörünün rekabet gücünün arttırılması amacıyla

Detaylı

Sağlık Nedir? Sağlık Tanımı Sağlık Hizmetleri Türk Sağlık Sistemi. Sağlık tipleri. Sağlık Nedir? Tıbbi Model. Sağlık Modelleri 19/11/2015

Sağlık Nedir? Sağlık Tanımı Sağlık Hizmetleri Türk Sağlık Sistemi. Sağlık tipleri. Sağlık Nedir? Tıbbi Model. Sağlık Modelleri 19/11/2015 Sağlık Tanımı Türk Sağlık Sistemi Yük.Hem.Müge Bulakbaşı Sağlık Nedir? Sağlık negatif yönden hastalığın yokluğu şeklinde tanımlanmaktadır. Pozitif yönden sağlık; bireylerin hayata katılabilme yetenekleri,

Detaylı

T.C. KIRIKKALE VALİLİĞİ İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ ARALIK 2013 KIRSAL KALKINMA YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİ PROGRAMI

T.C. KIRIKKALE VALİLİĞİ İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ ARALIK 2013 KIRSAL KALKINMA YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİ PROGRAMI T.C. KIRIKKALE VALİLİĞİ İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ ARALIK 2013 KIRSAL KALKINMA YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİ PROGRAMI RECEP KIRBAŞ İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRÜ Kırsal Kalkınma Yatırımlarının

Detaylı

Ülkemizin kalkınması ve büyümenin sürdürülebilirliği doğrultusunda

Ülkemizin kalkınması ve büyümenin sürdürülebilirliği doğrultusunda BANKAMIZ HAKKINDA Bankamızın Misyonu, Ülkemizin kalkınması ve büyümenin sürdürülebilirliği doğrultusunda Anonim şirketlerin yatırımlarını, yurtiçi ve yurtdışından sağladığı kredi kaynaklarıyla destekleyerek,

Detaylı

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. www.euas.gov.tr 1

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. www.euas.gov.tr 1 Türkiye de Rüzgar Enerjisi www.euas.gov.tr 1 Enerjinin Önemi Günümüz dünyasında bir ülkenin sürdürülebilir kalkınma hamlelerini gerçekleştirmesi, toplumsal refahı yükseltmesi ve global ölçekte rekabet

Detaylı

Hidroelektrik Enerji Yatırımlarında Teşvik Uygulamaları ve Özel Sektör Tarafından Karşılaşılan Zorluklar. Mustafa Gürbüz

Hidroelektrik Enerji Yatırımlarında Teşvik Uygulamaları ve Özel Sektör Tarafından Karşılaşılan Zorluklar. Mustafa Gürbüz Hidroelektrik Enerji Yatırımlarında Teşvik Uygulamaları ve Özel Sektör Tarafından Karşılaşılan Zorluklar Mustafa Gürbüz Sunum Planı Hidroelektrik Santrallerin Avantajları Türkiye nin Hidroelektrik Potansiyeli

Detaylı

İŞLETMELERİN EKONOMİDEKİ ÖNEMİ IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY

İŞLETMELERİN EKONOMİDEKİ ÖNEMİ IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY İşletmelerin bir ülke ekonomisi içindeki yeri ve önemini, "ekonomik" ve "sosyal" olmak üzere iki açıdan incelemek gerekir. İşletmelerin Ekonomik Açıdan Yeri ve

Detaylı

EÜAŞ ADANA VE YÖRESİ HES İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ

EÜAŞ ADANA VE YÖRESİ HES İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ EÜAŞ ADANA VE YÖRESİ İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Çukurova Elektrik A.Ş. arasında imzalanan imtiyaz sözleşmesinin şirket kusuru nedeniyle 12.06.2003 tarihinde feshedilmesi

Detaylı

Türkiye de Kırsal Kalkınma Politikaları ve Geleceği

Türkiye de Kırsal Kalkınma Politikaları ve Geleceği 2023 Vizyonu Çerçevesinde Türkiye Tarım Politikalarının Geleceği Çalıştayı Türkiye de Kırsal Kalkınma Politikaları ve Geleceği Dr. Yurdakul SAÇLI Kalkınma Bakanlığı İktisadi Sektörler ve Koordinasyon Genel

Detaylı

YÖK TEZLERİ PROJE KELİME TARAMASI

YÖK TEZLERİ PROJE KELİME TARAMASI YÖK TEZLERİ PROJE KELİME TARAMASI YÖK Tezleri Proje Kelimesi Taraması Sonuçları Toplam Çalışma Sayısı 1833 İncelenen 1673 İlgisiz 372 Toplam İncelenen 1301 X Projesi 720 Proje Yönetimi 123 Yatırım Projeleri

Detaylı

Kentsel Dönüşümde Finans Aktörleri ve Beklentileri Doç. Dr. Erk HACIHASANOĞLU Araştırma, İş ve Ürün Geliştirme Grup Md.

Kentsel Dönüşümde Finans Aktörleri ve Beklentileri Doç. Dr. Erk HACIHASANOĞLU Araştırma, İş ve Ürün Geliştirme Grup Md. Kentsel Dönüşümde Finans Aktörleri ve Beklentileri Doç. Dr. Erk HACIHASANOĞLU Araştırma, İş ve Ürün Geliştirme Grup Md. 8 Ekim 2013 Ajanda 1- Finansal Aktörler: Güncel Durum A- Güncel Durum: Birincil Konut

Detaylı

KURUL KARARI ORTA VADELİ MALİ PLAN (2010-2012)

KURUL KARARI ORTA VADELİ MALİ PLAN (2010-2012) 18 Eylül 2009 CUMA Resmî Gazete Sayı : 27353 KURUL KARARI Yüksek Planlama Kurulundan: Tarih : 17/9/2009 Karar No : 2009/29 Konu : Orta Vadeli Mali Plan. Yüksek Planlama Kurulunca; Maliye Bakanlığının 14/9/2009

Detaylı

Mardin Batman Siirt Şırnak

Mardin Batman Siirt Şırnak Savurkapı Mahallesi Nusaybin Caddesi No: 31 Meydanbaşı Mevki, Mardin T: (+90 482) 212 11 07 F: (+90 482) 213 14 95 info@dika.org.tr www.dika.org.tr Mardin Batman Siirt Şırnak Mardin Yatırım Destek Ofisi

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

Yazılım ve Uygulama Danışmanı Firma Seçim Desteği

Yazılım ve Uygulama Danışmanı Firma Seçim Desteği Yazılım ve Uygulama Danışmanı Firma Seçim Desteği Kapsamlı bir yazılım seçim metodolojisi, kurumsal hedeflerin belirlenmesiyle başlayan çok yönlü bir değerlendirme sürecini kapsar. İş süreçlerine, ihtiyaçlarına

Detaylı