FONKSİYONEL ETKİNİN ORTAYA KONULMASI, TANININ KANITLANMASI, İŞ YERİNDEKİ FAKTÖRLER. Dr. Mustafa ÖZESMİ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "FONKSİYONEL ETKİNİN ORTAYA KONULMASI, TANININ KANITLANMASI, İŞ YERİNDEKİ FAKTÖRLER. Dr. Mustafa ÖZESMİ"

Transkript

1 FONKSİYONEL ETKİNİN ORTAYA KONULMASI, TANININ KANITLANMASI, İŞ YERİNDEKİ FAKTÖRLER Dr. Mustafa ÖZESMİ Üniversitelerimizde Çevresel ve Meslek Hastalıkları Ana Bilim Dallarının bir an evvel kurulması dileklerimle başlamak istiyorum. Günde en aşağı litre havayı inspire ettiğimize göre, iş ortamı ve çevre ile temasta olan ve en çok etkilenen solunum fonksiyonudur. Bu fonksiyonu ölçmede kullanılan, en eski ve sahada uygulanabilen testler, ventilasyon testleridir. Ventilasyonun incelenmesinde pek çok test geliştirilmiştir. İş hekimliği için bu testlerin biri yeterli olmadığı gibi her çalışmada hepsinin kullanılması da şart değildir. Ventilasyon testleri solunum fonksiyonunda oluşan etkilenmeyi gösterirler. Bunu normal değerlerden tanınabilecek kadar ilerlemiş ise ortaya çıkarabilirler. Fonksiyonel teşhis gerektiren hallerde, astmanın teşhis ve takibinde, tedavinin yada maruziyetin etkilerinin ortaya çıkarılmasında değerli bilgiler verirler. Diğer sistemlerin fonksiyonlarının kontrolündeki testler gibi, bizzat araştırıcı veya klinisyen tarafından değerlendirilmeli, ayrıca ortam, klinik, radyolojik ve diğer bulgularla birlikte ve normallerle karşılaştırılarak yorumlanmalıdırlar. En çok kullanılan; pek çok durumda hastalığı ve şiddetini değerlendirmekte son derece değerli olan testler: - Vital Kapasite (VK)(VC) - Zorlu ekspirasyonun birinci saniyedeki volümü (FEV 1 ) - Birinci saniyede çıkarılan zorlu ekspirasyon volümünün, Vital Kapasiteye oranı (FEV1/VK) (Tiffeneau testi) (ZVK= zamanlı vital kapasite) dir. Vital Kapasite (VC;VK): Maksimal inspirasyondan sonra yapılan tam bir ekspirasyonla çıkarılabilen hava hacmidir. İnspirasyon ve ekspirasyonda zaman ve maksimal effor şartı yoktur. Maksimal bir ekspirasyondan sonra tam bir inspirasyonla akciğerlere alınabilen hava volümüylede ölçülebilir. Buna inspiratuvar VK denir. Her iki şekilde de ölçülen VK ye yavaş VK veya Reloxed VC denir. Zorlu Vital Kapasite (FVC): Maksimal inspirasyondan sonra yapılan maksimal ekspirtuvar çaba ile ve hızla yapılan bir ekspiryumla çıkarılabilen hava volümüdür. Vital Kapasite litre veya ml (cm 3 ) olarak ifade edilir (BTPS). FVC sıklıkla VK yerine kullanılmaktadır. Ekspiratuvar, inspiratuvar veya zorlu ekspirasyonla ölçülsün en büyük volüm kullanılmalıdır. Zorlu vital kapasite 1. saniye Volümü (FEV 1 ): Zorlu vital kapasitenin ilk saniyesinde ekspire edilen hava volümüdür. Litre veya ml olarak verilir (BTPS). Tiffeneau Testi (FEV 1 /VK): Zorlu vital kapasitesinin ilk saniyesinde çıkan volümün VK ye oranıdır. PEF (PEAK FLOW) Tepe Akımı: Zorlu ekspirasyon esnasındaki en yüksek hava akım hızıdır.litre/dakika olarak ifade edilir. Ventilasyon testleri Spirometre dediğimiz aletlerle ölçülürler. Bu aletler volüm, zaman ve akımları belirlerler. Volüm-Akım, Zaman-Akım parametrelerini gösterirler. Ölçüm tekniklerine göre iki grupta incelenir. 1- Volümetrik spirometreler : Ekspire edilen hava volümünü ve zaman fraksiyonunu direkt olarak ölçer. 2- Akım Tip Spirometreler: Ekspiryum havasının akımını ölçer, akımdan volümü hesaplar. Volümetrik Spirometre + Hava volümlerini direkt olarak ölçer + Volüm-zaman ilişkisini saptar

2 + Kullanımı ve bakımı basittir - Su içerisinde birikim volümü gelişebilir - 8 litrelik hava birikimi için büyük boyuttadırlar - Kuru sistemle çalışanlarda piston ve silindir arasında sızıntı olabilir - Körüklü alanlarda körük dolması zorlaşabilir, katlanabilir. Akım Tip Spirometre + Akımları direkt olarak ölçer + Ekspiryum başında yüksek akımların hızlarını daha iyi hesaplar + Küçük, hafif ve taşınması kolaydır - Volümleri ekspiryum havasının akımından hesaplar - Volüm spirometreleri kadar doğruluk yoktur - Sensor bakımı önemlidir - Komplex cihazlardır ATS ve ACOEM nin spirometre kullanıcıları için önerileri vardır. ATS: Volüm, akım hızı, doğruluk ve kesinlik ve ekran boyutu için minimal performans kriterlerine sahip olmak Bilinen dalga formları ile cihazın ATS performans kriterlerini karşılayıp karşılamadığı test edilmelidir. Kullanım süresince ölçümlerin doğruluğunun sürmesi için kalibrasyon sıklığı Doğruluk (accuracy) ve kesinlik (Precision) derecesi yüksek olmalı Test sırasında hataları süratle tanıyabilmek için volüm-zaman, akım-zaman eğrilerini test sırasında gösterebilmeli Teknik kalite belirleyicisi olmalı Test boyunca sonuç ve kalite belirleyici verileri saklayabilmeli Daha sonra verileri kullanabilmek için hafızası olmalı ACOEM: ATS 1994 Up date protokolüne göre geçerlilik kontrolünden geçmiş olma belgesi üreticiden istenir. Teknik kalite kontrolleri için eski testlerin örneklerinin saklanabilmesi Testin doğruluğu ve olası aksaklıkları açısından volüm-zaman eğrisini, testi sonlandırmayı, akımı volüm eğrisinde ekspiryum başlangıcını kontrol edebilmeli Testin geçerliliğini kanıtlayabilmek için kalikasyon verilerini saklayabilmeli Uygulama protokollerini ve yapılan değişiklikleri sürdürebilmeli Tanısal spirometre en az 8 litre (BTPS) kadar volümleri ölçebilmeli, doğruluk (accuracy) en az ölçülenin (+-)%3 veya, (+-)0.100 lt ve üzeri, akımlar 0-14 lt/sn olmalıdır. Spirometre en az 15 saniyedeki volümü biriktirebilmelidir. İzleme spirometreleri : En az 8 litreye kadar (BTPS) volümlerini ölçebilmeli, doğruluğu ölçülenin (+-)%5 i veya (+-)0.100 lt ve üzeri, akımlar 0-14 lt/sn arası olmalıdır. Dayanıklılık en az okunanın (+-)%3 veya (+-)0.050 lt ve üzerinde olmalıdır. En az 15 saniye süreli volüm biriktirebilmelidir. Hava akımına karşı total resistans 14 lt/sn aralığında 1.5 cm H 2 O/L/S olmalıdır. Kontrol ve kalibrasyon kaliteyi sürdürmenin amacıdır. En az her gün kalibrasyon yapılmalıdır. Kalibrasyon şırıngası en az 3 litre almalıdır. Büyük sayıda olgu değerlendirildiğinde her 4 saatte kalibrasyon yapılmalı, büyük ısı değişikliği olduğunda da kalibrasyon yapılmalıdır. Spirometri effora bağımlı bir manevradır. Birey ne yapacağını iyice anlamalıdır. Çünkü koordinasyon ve kooperasyon gereklidir. Testin yeterli sayıda tekrarlanması ve yeterli kalitede yapılmış olması şarttır. Bu nedenle ölçüm yapan teknisyen iyi eğitilmiş olmalı ve 3 yılda bir bu eğitim tekrarlanmalı ve periyodik kalite değerlendirme programına katılmalıdır.

3 Hijyen ve infeksiyon kontrolü yapılmalı, bilhassa ağızlık, valv ve tüplerin bulaşmayı önlemek için temizliği dikkatle yapılmalıdır. Kapalı sistem spirometrelerde kişiler arası bulaşmayı önlemek için tüm volüm her hastadan sonra en az 5 defa hava ile yıkanmalıdır. Sterilizasyon için kullanılacak malzeme firmadan öğrenilmelidir. Riskli hastalar gün sonunda alınmalı yada bu hastalar için yedek cihaz bulundurulmalıdır. Spirometrik çalışmalar C de yapılabilir mümkünse 23 0 C den küçük yada eşit olması tercih edilir. Bu cihazlarla ölçüm vücut dışında olduğundan, akciğer içindeki 37 0 C ve doymuş su buharına göre düzeltilir. Buna (BTPS) denir. Body Temporatür, Satüre pressure. Aletin Accuracy = Doğruluğu = geçerliliği diyebiliriz. Ölçülen değerin gerçekle uyumluluğu, hatalı olmamasıdır. Yada en az hata. Precision = Hassaslık = Kesinlik ardışık ölçümler arasında sayısal farklılığın olmaması yada minimal olmasıdır. Rise Time of PEAKFLOW: PEAK FLOW Manevrasında ekspirasyon akımının %10 dan %90 na ulaşabilmesi için geçen zaman. Yukarıda değinilen cihaz seçimi, bakımı ve kalibrasyonlarına uyulduğu ve önemsendiği takdirde aletlere bağlı değişiklikler minimale indirilebilmektedir. Test edilen bireye ait dikkat edilmesi ve daima göz önünde bulundurulması gerekli olan noktalara gelince : Kişiye Ait Değişiklikler yada değişkenlikler: Vücut pozisyonu : VK ve FVC yatay pozisyonda, ayakta uygulanan testlere göre %1-2 daha azdır. Şişmanlarda bu daha fazla olduğundan ayakta ölçüm tercih edilmelidir. Baş-Boyun: Hiper ekstasyon durumunda akım hızları daha yüksektir. Volüm artışında olabilir. Bu trakeanın pozisyonu sebebiyle olup, testlerin uygulanmasında boyunun flexsiyonundan ve hiper ekstasyonundan kaçınılmalıdır. Maksimal hava akımları efforla değişir. Akım ölçülecek testler yapılırken hastaya maksimal gayretle ve efforla ekspiryum yapması söylenip, teknisyeninde bu gayreti desteklemesi provake etmesi gereklidir. Volümler maksimal efforla yapılan testlerde toraks içi basınç artışı sebebiyle hava yolları daralacağı ve kapanabileceği için FEV ml, VK 1 lt ye kadar azalabilir. Bazı bireylerde ise arka arkaya yapılan ölçümler bronkospazm oluşturarak FVC ve FEV 1 de bariz azalmalar gösterir. Bu bir yerde bronşiyal hiperekstabilitenin kanıtı olabilir. Sağlıklı bireylerde bile gün boyu değişimler iyi bilinir. Bu ölçümler hep günün sabit zamanlarında yapılmalıdır. Sağlıklı kişilerde sabah ve akşam ölçülen FEV 1 değerleri sabah az olmak üzere %10 farklılık gösterir. Bu fark astmalılarda %50 lere ulaşabilir. Bireyler arasında da ırk, cins, boy, kilo ve yaşla ilişkili farklılıklar vardır. Bu nedenle karşılaştırmalarda bu hususlara dikkat etmek mutlak gereklidir. Bu nedenle de referans değerlerle karşılaştırılarak değerlendirilir. Bu referans cetveller (Nomogram) genel populasyondan seçilmiş sağlıklı bireylerden elde edilen spirometrik sonuçların ortalamasıdır. Bunun için çalışmanın yapılacağı yöre halkının ortalaması kullanılmalıdır. Örneğin Kayseri yöresinde yaptığımız bir nomogram çalışmasında, aleti satın aldığımız firmanın önerdiği nomogram değerlerinden ml ye varan değişiklikler saptadık. Genel olarak klinikte bu nomogramlardaki değerin %80 ni veya artı-eksi %20 si normal test olarak kabul edilir. Fakat bunun istatikcilerce önemi veya değeri yoktur. Normal değer aralığının belirlenmesi : Bir çok klinik laboratuarda FVC ve FEV 1 in beklenenin %80 i ve üzeri normal kabul edilir. Fakat bazı çalışmalarda erişkin populasyonda ortalama yaş ve boy için bulunan FEV 1 ve FVC %80 değeri %50 civarındadır. Bu nedenle %80 değeri kullanıldığı takdirde, anormal sınıfa girenler yüksek oranda bulunur. Genç erişkinlerde ise hatalı olarak, normal sınıfa alma daha fazla olur. Bu hatalı değerlendirme akım değerlerinde daha sık olur. Çünkü hava akımları için ekspiryum ortası (FEF 25-75), normal populasyonda, nomogramlarda yer alan %80 değeri normallerin %50 sine yakınında bulunmaktadır. Tiffenaue Testinde (FEV 1 /FVC) : Normalin alt sınırının kullanılması önerilmektedir. Çünkü yaş azaldıkça ve boy uzadıkça FEV 1 /FVC oranı da azalır.ayrıca bazı spirometrelerde ağır işte çalışanlarda FEV 1 /FVC oranı düşük çıkar.

4 Bu hususta en çok kabul gören karşılaştırma: Normalin alt sınırıdır (LLN). Bu incelenenlerin en düşük %5 ini tanımlıyor. Bu genellikle kabul edilebilir olarak yorumlanır. Solunum fonksiyonlarında sigara içimi sabit bir değerlendirmedir. Bireyin şikayeti olsun-olmasın, volum ve akım değerlerinde değişiklik vardır. Sigara içenlerde ömür boyu FEV 1 kaybı 7.4 ml/paket-yıl olarak hesaplanmıştır. Bu değer kadınlar için 4.4 ml/paket-yıl dır. Aktif sigara içenlerde FEV 1 yaklaşık 150 ml daha azdır. Yaşlandıkça da artar. Referans değerlerini seçerken a) Metodolojik b) Epidemiyolojik c) İstatiksel kriterlere dikkat edilmelidir. Obstrüktif ve Restrüktif Ventilatuvar Bozukluk Obstrüktif Ventilasyon fonksiyon bozukluğu Ekspirasyonda çıkan havanın akımlarında azalma, yada karşılaştığı dirençte artmadır. Hava yollarındaki etkilenme çoğunlukla küçük hava yollarından başlar. Bu dönem de hava akımı azalması FEF (Ekspiryum ortası) de olur.bu değişiklik nonspesifik olup, kesin tanı koydurucu değildir. Hava yolu hastalığı ilerlediğinde veya büyük hava yolları işe karıştığında FEV 1 de VK den çok daha fazla azalma yapar. Restrüktif Ventilasyon fonksiyon bozukluğu: Total akciğer kapasitesinde (TLC) azalma esas tır. Ancak spirogramda VK azalmış FEV 1 /FVC normal veya artmış ise restrüktif ventilasyon bozukluğundan bahsedilir. Ağır obstrüktif bozukluklarda hava yollarında kollaps sebebiyle oluşan hava hapsi ile VK düşük ve FEV 1 /FVC de çok az azalma veya normal değer görülebilir. Bu hasta da TLC normal veya artmış olabilir. Eğer VK ve TLC arasında fark varsa TLC değerleri restriksyon için esas alınır. Bronkodilatör yanıtı: Bronkodilatör verilmeden önce ve sonra yapılan spirometrik ölçümde kişinin yanıtı: 1. İlacın aktivitesi ve dozu, 2. Önceden kullanılan ilaçlar, 3. İlaç verilmesinden sonra beklenilen zaman, ve 4. Seçilen test yöntemine göre yapılarak yorumlanır. Reversible hava yolu obstrüksiyonu var veya şüphe ediliyorsa, etkili bir bronkodilatör sonrası, FEV 1, başlangıç değerinden en az %12-15 lik bir artma göstermelidir. %8 den veya 150 ml den daha az artma ve azalmalar kişisel ölçüm değişkenliği olarak kabul edilir. Klinik ve iş yeri hekimliğinde solunum fonksiyonunun ölçülmesi: bozukluğun tespiti, tanımlanması, şiddetinin saptanması, tanı açısından açıklama, programın tahmini, tedavi ve izlem, tedaviden sonraki durumun bilinmesi açısından önemlidir. Ayrıca preoperatif değerlendirme, riskli iş kollarında oluşabilecek bozukluğun tespiti, rutin sağlık değerlendirmelerinde, örneğin sigorta şirketlerinin istediği şartların tespitinde kullanılırlar. Bu işlemler yada hedefler için solunum fonksiyon testleri değerlendirilirken 1. Testlerin amaca uygun olup olmadığı 2. Spirogramın veya sonuçların kalitesi 3. Saptanan bozukluğun yeterlimi yoksa daha net tanımlayıcı testlere gereksinim olup olmadığı üzerinde durulmalıdır. Bozukluk Parametreleri : Hava akımlarında bir azalma, yada ekspiryum uzaması olmaksızın VK azalması nonspesifik bur bulgudur. Ancak, çoğunluk restriktif akciğer hastalığı bulguları olmasa da, restriktif ventilatuvar defekti desteklediğini savunur. Obstrüktif bozuklukta ise relaxed VK (İnspiratuvar yada ekspiratuvar), genellikle FVC den daha büyüktür. VK, FEV 1 ve FEV 1 /FVC spirometri değerlendirilmesinde temel parametrelerdir. FVC sıklıkla VK yerine kullanılsada, inspiratuvar, ekspiratuvar veya zorlu ölçülsün en büyük olanının kullanılması önerilmektedir. Obstrüktif bozukluğun ayırt edilmesinde en önemli parametre FEV 1 /FVC dir. FEV 1 ve FEV 1 /FVC den başka, ekspiratuvar akım ölçümleri, obstrüksiyonun FEV 1 ve FEV 1 /FVK ile kanıtlanıp,şiddeti belirlendikten sonra dikkate alınmalıdır. Normal sınırlar içerisinde FEV 1 ve FEV 1 /FVC değerleri varsa, Akım-volum eğrisindeki akım hızları, bozukluğun şiddetini değerlendirmede kullanılmamalıdır. FEV 1 /FVC sınır düzeyde ise FEF obstrüktif bozukluğu tanımlamada sınırlı değere sahiptir. Çünkü bu parametreler sağlıklı kişilerde çok geniş sınırlar arasında bulunur.

5 FEV 1 ve VK nin her ikisi beklenen değerlerin üzerinde, FEV 1 /FVC normalin alt sınırında ise obtrüksiyon yorumu yapılırken bile dikkatli olmalıdır. Bu durum, uzun boylu gençlerde ve ağır işlerde çalışan sağlıklı kişilerde görülebilir. Klinik Yorumda Normalin Alt Sınırı: Pulmoner fonksiyon ölçümlerinde sonuç normalin altında veya üstünde olduğunda yorum tereddütsüz yapılabilmektedir. Ancak ölçülen değer normalin alt sınırına yakın bir seviyede ise tereddüt oluşur. Karar verirken : Önceki hastalıklar, o andaki ilaç alımı, nezle, grip, sinüzit gibi bilgilere ihtiyaç vardır. Günümüzde çok kullanılan ve sonucunuda veren spirometreler bu bilgileri dikkate almaksızın, kendi standartlarını kullanarak, normal veya anormal çıktı verecektir. Bu normalin alt sınırındaki sonuçları yorumlarken mutad olmayan düzeyde düşük (Unusually Law) tabiri önerilmektedir. Şiddetin Değerlendirilmesi: Klinik pratikle spirometrik anormalliğin şiddeti, obstrüktif hastalıkta aktiel yada %Pred, FEV 1 değeriyle, non obstrüktif bozukluklarda ise VK değeriyle belirlenir. A. Eğer VK, FEV 1 /FVC nin her ikiside normal sınırlar içerisinde ise Test Normal sınırlar içinde olarak yorumlanır. B. FEV 1 /FVC normal sınırlardan düşük ise obstrüktif Anomalilik (Aktiel) % Pred FEV 1 >=100 fizyolojik vargant (Aktiel) % Pred FEV 1 < 100 >= 70 Hafif (Aktiel) % Pred FEV 1 < 70 >= 60 Orta (Aktiel) % Pred FEV 1 < 60 >= 50 (Aktiel) % Pred FEV 1 < 50 >= 35 (Aktiel) % Pred FEV 1 < 34 Orta Ağır Ağır Çok ağır C.Restrüktif Anormallik: En güvenilir TLC temelinde yorumlanabilir. Mümkün değil ise FEV 1 /FVC normal iken VK de azalma restrüksiyonu oluşturur. TLC ile Hafif % Pred TLC < Normalin alt sınırı >= 70 Orta % Pred TLC < 70 >= 60 Orta Ağır % Pred TLC < 60 >= 50 % Pred TLC < 50 >= 34 % Pred TLC < 34 Bu şiddet değerlendirmesi KOAH için uygun olsa da, bir trakeal stenoz olgusuna uygun olmayabilir. Restriktif bozuklukla seyreden bir nöro-müsküler hastalıkta ve ileri derecede hipoksi yapmış bir intertisyel hastalıkllta uygun olmayabilir. Bu nedenle başlangıçta değindiğimiz klinik ortam ve iş birlikte değerlendirilmelidir. Zaman içinde spirometrik değişiklikler Bu amaçla en iyi parametreler FEV 1 ve VK dir. Bu işlem uyumlu bir eğilim gösteren bir test serisiyle değerlendirilmelidir. Sağlıklı kişilerde FVC ve VC nin gün içinde %5, haftalar arası %11-12, yıllık %15 düzeyinde değişimler, önemli olarak kabul edilmelidir. Normal akciğer fonksiyonu olan kişilerde bir yılı aşan sürelerede VK ve FEV 1 deki değişikliler %15 i aşabilir. Anlamlılık İçin Gerekli % Değişme FVC FEV 1 FEF Günlük Değişme Normaller >= 5 >=5 >= 13 KOAH >=11 >=13 >= 23 Haftalık Değişme Normaller >=11 >=12 >= 21 KOAH >=20 >=20 >=30 Pulmoner Fonksiyonda iş ile ilişkili Akut Değişiklikler:

6 Bronşiyal irritan ve duyarlaştırıcıların yol açabildiği, Bronkospazm sıklıkla reversible olan, çalışma döneminde pulmoner fonksiyonda değişiklik yada uzun süren bir çalışma dönemi içerisinde pulmoner fonksiyonda anlamlı değişikliklere neden olur. İşle ilgili solunum fonksiyon değişikliklerinin saptanması, başta astım olmak üzere bazı meslek hastalıklarının tanısında önemlidir. Spirometrik ölçümler erken reaksiyonların yakalanması için iş yerinde, geç reaksiyonları atlamamak içinde evde yapılmalıdır. Bu amaçla FEV 1 ve PEF kullanılır. FEV 1, PEF ten daha güvenilirdir. Günde en az 4 defa (Tek vardiya çalışanlar için: uyanınca-öğle-iş sonrası-yatmadan önce) her defa üç ölçüm yapılıp, en yüksek olan dikkate alınır. Bu ölçümler 2 hafta boyu çalışırken, 2 hata sonu evde izlenmelidir. Daha iyisi 10 günde işte çalışmadan izlenmesidir. Günlük (PEF veya FEV 1 ) değişkenliği >=%20 ise astımı gösterir. Kayıtların uzmanca değerlendirilmesiyle, maksimum, minimum ve ortalama günlük PEF izlemide duyarlıdır. Testin doğru beyan ve istenilen zamanlarda uygulanmış olması gereklidir. Bissinozis için bir ay içinde, iş öncesi ve sonrasında FEV 1 de %5 veya lt(150 ml) nin üzerinde azalmanın 2 defa, %10 azalmanın bir defa gözlenmesi anlamlıdır. Ancak bu ölçümlerin yapıldığı ortam 23 0 C veya üstündeki ısıda olmalıdır. Ancak bu olgular en az bir ay izlenmelidir. Önemli bir husus tarama için sadece PEF in yetersiz olduğudur. İş yerindeki maruziyetinin kuşkulu olduğundan potansiyel tetikleyici etkenleri saptamada kullanılmalıdır. Bu PEF izlemi, iş öncesi ve sonrası FEV 1 değişikliklerini değerlendirmekten daha komplekstir. Çünkü PEF in değişkenliği, effora bağımlılığı, izlem uzun sürdüğü için çok ölçüm yapılmış olması, iş ve iş dışı PEF parametrelerinin dökümante edilmesini gerektirir. Bunun için her iki saatte bir, yada günde en az 4 defa, en yüksek ölçümünün kaydedileceği 3 ardışık ölçüm yapılmalıdır. Mümkünse işçi 2 hafta işle ve iki hafta sonu evde, gerek görülürse 10 gün iş yapmadan izlenmelidir. Yorumlamada kullanılan ilaçlar. KAYNAKLAR 1. Yıldırım N: Akciğer Fonksiyon Testleri: Fizyolojiden klinik uygulamaya. Turgut Yayıncılık. İstanbil Ilgazlı A, Çağlar T: Solunum Fonksiyon Testleri ve klinik kullanımı. Nobel matbaacılık, Kocaeli Filiz A: Çevresel ve Mesleksel Akciğer Hastalıkları özel sayısı. 2004; 2: Milic-Emili S: Respiratory Mekanics. ERS Monograph. Sheffield. UK. 199;Vol.4 5. Ferguson GT, Enright PL, Buist AS et al: office spirometry lung healt assessment in adults. Chest 2000; 117: ATS Medical Setion of the American Lung Association: Standardizalton of spirometry Update.Am.J.Respir Crit Care Med 1995 ;152: ATS Medical Section of the American Lung Association: Lung function testing: Selection of reference valnes and interpretative strategies. Am. Rev. Respir Dis. 1991;144: Özesmi M; Mesleksel Astma. İç:Barış Yİ, ed. Bronş Astması. Ankara 1990: Çımrın AH: Mesleksel Astma. İç: Kalyoncu AF: Bronş Astması. Atlas Kitapçılık Ltd. Şti. Ankara 2001: Özesmi M, Aslan H, Hillendal G et al: Byssinozis in carpet weavers exposed woll contaminated with endotoxin. Br. J. Indust. Med 1987; 44:

Spirometreye Giriş ve Standardizasyon Prof Dr Tunçalp DEMİR

Spirometreye Giriş ve Standardizasyon Prof Dr Tunçalp DEMİR Spirometreye Giriş ve Standardizasyon Prof Dr Tunçalp DEMİR Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD SPİROMETRE Spirometre soluk alma ya da verme sırasında oluşan akım ya da volüm değişikliklerini

Detaylı

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR ÖĞRENİM HEDEFLERİ SFT parametrelerini tanımlayabilmeli, SFT ölçümünün doğru yapılıp yapılmadığını açıklayabilmeli, SFT sonuçlarını yorumlayarak olası tanıyı

Detaylı

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ. Doç Dr Tunçalp Demir

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ. Doç Dr Tunçalp Demir SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ Doç Dr Tunçalp Demir SFT-SINIFLANDIRMA A-)Spirometrik inceleme 1. Basit spirometri 2. Akım-volüm halkası a)maksimal volenter ventilasyon (MVV) b)reversibilite c)bronş provokasyonu

Detaylı

Pulmoner Hipertansiyon Ayırıcı Tanısında Solunum Fonksiyon Testleri Spirometri

Pulmoner Hipertansiyon Ayırıcı Tanısında Solunum Fonksiyon Testleri Spirometri Pulmoner Hipertansiyon Ayırıcı Tanısında Solunum Fonksiyon Testleri Spirometri Doç. Dr. Funda Coşkun Uludağ Üniversitesi Göğüs Hastalıkları 1. Ulusal ADHAD Kongresi 26-29 Mayıs 2016 Kıbrıs Amaç Solunum

Detaylı

Solunum Fonksiyon Testleri. Prof Dr Mustafa Erelel İstanbul Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları

Solunum Fonksiyon Testleri. Prof Dr Mustafa Erelel İstanbul Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Solunum Fonksiyon Testleri Prof Dr Mustafa Erelel İstanbul Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Solunum Fonksiyon Laboratuvarı Göğüs Hastalıklarının En Gürültülü Yeri İyi ventile edilmiş Nem %2080 Isı 1430

Detaylı

Temel SFT Yorumlama. Prof. Dr. Gamze KIRKIL Fırat Üniversitesi Göğüs Hastalıkları AD

Temel SFT Yorumlama. Prof. Dr. Gamze KIRKIL Fırat Üniversitesi Göğüs Hastalıkları AD Temel SFT Yorumlama Prof. Dr. Gamze KIRKIL Fırat Üniversitesi Göğüs Hastalıkları AD SPİROMETRİ ENDİKASYONLARI A. Semptom, bulgu veya anormal laboratuar sonuçları varlığında akciğer hastalığı tanısını doğrulamak

Detaylı

AKCİĞER HACİM VE KAPASİTELERİ. Prof. Dr. H. Oktay SEYMEN 2006

AKCİĞER HACİM VE KAPASİTELERİ. Prof. Dr. H. Oktay SEYMEN 2006 AKCİĞER HACİM VE KAPASİTELERİ Prof. Dr. H. Oktay SEYMEN 2006 Genel çerçeve Ölü boşluk tayinleri a)anatomik b) Fizyolojik ölü boşluk Akciğer hacim ve kapasiteleri Fonksiyonel rezidüel kapasite tayini a)açık

Detaylı

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ. Prof.Dr.Nurhayat YILDIRIM

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ. Prof.Dr.Nurhayat YILDIRIM SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ ProfDrNurhayat YILDIRIM Spirometrik ölçüm sakin solunum, zorlu inspirasyon, zorlu ekspirasyon, derin ve hızlı olarak belli bir sürede yapılan solunum esnasında ölçülen zaman,

Detaylı

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ DEĞERLENDİRMESİ. Dr. Levent Cem MUTLU Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ DEĞERLENDİRMESİ. Dr. Levent Cem MUTLU Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ DEĞERLENDİRMESİ Dr. Levent Cem MUTLU Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD Spirometri üç temel ölçümü sağlar: FVC ( Zorlu vital kapasite) FEV1 (bir saniyedeki

Detaylı

Sema Umut. Üniversitesi Cerrahpaşa a Tıp T. İstanbul. kları Anabilim Dalı

Sema Umut. Üniversitesi Cerrahpaşa a Tıp T. İstanbul. kları Anabilim Dalı Sema Umut İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa a Tıp T Fakültesi Göğüs s Hastalıklar kları Anabilim Dalı SPİROMETR ROMETRİK İNCELEME Solunum fonksiyonlarını değerlendirmede erlendirmede kullanılan lan temel

Detaylı

FONKSİYONEL PARAMETRELERİN TANIMLARI. Prof Dr Sevgi BARTU SARYAL AÜTF Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

FONKSİYONEL PARAMETRELERİN TANIMLARI. Prof Dr Sevgi BARTU SARYAL AÜTF Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı FONKSİYONEL PARAMETRELERİN TANIMLARI Prof Dr Sevgi BARTU SARYAL AÜTF Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı SPİROMETRİ Bir bireyin inhale ya da ekshale ettiği hava volümünün zamanın bir fonksiyonu olarak değerlendirildiği

Detaylı

27.09.2012. Testlerinin Değerlendirilmesierlendirilmesi. A.Ü. Tıp Fakültesi ACİL TIP A.B.D. Dr. Murat BERBEROĞLU

27.09.2012. Testlerinin Değerlendirilmesierlendirilmesi. A.Ü. Tıp Fakültesi ACİL TIP A.B.D. Dr. Murat BERBEROĞLU Solunum Fizyolojisi ve Solunum Fonksiyon Testlerinin Değerlendirilmesierlendirilmesi Solunum sistemi fizyolojisi Ventilasyon; havanın alveollere girip çıkması. Pulmoner gaz değișimi; alveol ve kapiller

Detaylı

SOLUNUM FONKSİYON TESTİ PARAMETRELERİNİN TANIMLANMASI. Dr. Candan Öğüş Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

SOLUNUM FONKSİYON TESTİ PARAMETRELERİNİN TANIMLANMASI. Dr. Candan Öğüş Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı SOLUNUM FONKSİYON TESTİ PARAMETRELERİNİN TANIMLANMASI Dr. Candan Öğüş Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Sunu planı Solunum fonksiyon testleri endikasyonları, kontrendikasyonları

Detaylı

Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna

Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna Ameliyatın Riski Ameliyatın Riski Major akciğer ameliyatı yapılacak hastalarda risk birden fazla faktöre bağlıdır. Ameliyatın Riski

Detaylı

ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK

ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK ASTIM Dünya genelinde 300 milyon kişiyi etkilediği düşünülmekte Gelişmiş ülkelerde artan prevalansa sahip Hasta veya toplum açısından yüksek maliyetli bir hastalık

Detaylı

SPİROMETRİK AKCİĞER VOLÜM ÖLÇÜM KRİTERLERİ. Dr. Sibel Atış

SPİROMETRİK AKCİĞER VOLÜM ÖLÇÜM KRİTERLERİ. Dr. Sibel Atış SPİROMETRİK AKCİĞER VOLÜM ÖLÇÜM KRİTERLERİ Dr. Sibel Atış SUNUM PLANI Akciğer volüm ölçümlerinin faydaları Akciğer volümleri ölçüm yöntemleri Yeni uzlaşı raporlarına (ATS/ERS Akciğer Volümleri Standardizasyon

Detaylı

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ. Sema Umut

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ. Sema Umut SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ Sema Umut SPİROMETR ROMETRİK İNCELEME Solunum fonksiyonlarını değerlendirmede erlendirmede kullanılan lan temel testtir. Spirometre soluk alıp verme sırasında oluşan akım veya

Detaylı

KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013

KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013 KEMİK VE MİNERAL YOĞUNLUĞU ÖLÇÜMÜ (KMY) Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı 6 Ekim 2013 SUNUM KAPSAMI Niçin KMY yaparız? Hangi yöntemi kullanırız? KMY sonuçlarını nasıl değerlendirmemiz gerekir? Kırık

Detaylı

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ Dr. Öznur AKKOCA Solunum fonksiyon testleri (SFT) solunum hastalıklarının klinik değerlendirmelerinde yaygın olarak kullanılan bir laboratuvar yöntemidir. Solunum sisteminin

Detaylı

Solunum Sistemi Fizyolojisi

Solunum Sistemi Fizyolojisi Solunum Sistemi Fizyolojisi 1 2 3 4 5 6 7 Solunum Sistemini Oluşturan Yapılar Solunum sistemi burun, agız, farinks (yutak), larinks (gırtlak), trakea (soluk borusu), bronslar, bronsioller, ve alveollerden

Detaylı

ANALİTİK YÖNTEMLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2004

ANALİTİK YÖNTEMLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2004 ANALİTİK YÖNTEMLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2004 1 Laboratuvarlarda yararlanılan analiz yöntemleri performans kalitelerine göre üç sınıfta toplanabilir: -Kesin yöntemler

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ Egzersiz sırasında çalışan kaslar, ihtiyaç duydukları enerji için oksijen (O 2 ) kullanır ve karbondioksit (CO 2 ) üretir. Akciğerler, hava ile kanın karşılaştığı ı organlardır.

Detaylı

PRİMER SİLİYER DİSKİNEZİ HASTALARININ KLİNİK DEĞERLENDİRMESİ

PRİMER SİLİYER DİSKİNEZİ HASTALARININ KLİNİK DEĞERLENDİRMESİ PRİMER SİLİYER DİSKİNEZİ HASTALARININ KLİNİK DEĞERLENDİRMESİ N Emiralioğlu, U Özçelik, G Tuğcu, E Yalçın, D Doğru, N Kiper Hacettepe Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı Genel Bilgiler Primer

Detaylı

DİNAMİK VE STATİK AKCİĞER VOLÜMLERİ

DİNAMİK VE STATİK AKCİĞER VOLÜMLERİ DİNAMİK VE STATİK AKCİĞER VOLÜMLERİ Prof Dr Sevgi BARTU SARYAL AÜTF Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı AKCİĞER VOLÜMLERİ STATİK Zamanla ilişkilendirilmeden manevraların tamamlanması esasına dayanır DİNAMİK

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİYOMEDİKAL BAKIM-ONARIM VE KALİBRASYON LABORATUVARI DENEY NO: 8 VENTİLATÖR TESTİ

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİYOMEDİKAL BAKIM-ONARIM VE KALİBRASYON LABORATUVARI DENEY NO: 8 VENTİLATÖR TESTİ T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİYOMEDİKAL BAKIM-ONARIM VE KALİBRASYON LABORATUVARI DENEY NO: 8 VENTİLATÖR TESTİ Ventilasyon: Spontan solunum ya da spontan ventilasyon, havanın

Detaylı

Oksoloji Çocukluk Çağında Vücut Ölçümleri. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Oksoloji Çocukluk Çağında Vücut Ölçümleri. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Oksoloji Çocukluk Çağında Vücut Ölçümleri Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Büyüme sağlığın bir yansımasıdır. Growthis a mirrorof health James M. Tanner 1986

Detaylı

KLİNİK LABORATUVARLARDA PRATİK YAKLAŞIM PROGRAMI MART 2016 DÖNEMİ REFERANS ARALIKLARI

KLİNİK LABORATUVARLARDA PRATİK YAKLAŞIM PROGRAMI MART 2016 DÖNEMİ REFERANS ARALIKLARI KLİNİK LABORATUVARLARDA PRATİK YAKLAŞIM PROGRAMI MART 2016 DÖNEMİ REFERANS ARALIKLARI Klinik laboratuvarlarda test çalışmalarından elde edilen sonuçlar genelde bir referans aralık verisi ile birlikte değerlendirilmektedir.

Detaylı

Halı Mağazası Çalışanlarında Solunumsal Yakınmalar ve Solunum Fonksiyon Testleri #

Halı Mağazası Çalışanlarında Solunumsal Yakınmalar ve Solunum Fonksiyon Testleri # Halı Mağazası Çalışanlarında Solunumsal Yakınmalar ve Solunum Fonksiyon Testleri # Sibel ÖZKURT*, Fatma FİŞEKÇİ*, Sevin BAŞER*, Remzi ALTIN*, Beyza AKDAĞ** * Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs

Detaylı

Sterilizasyonun kontrolü. Validasyon. 1.Kalite yönetim sistemi. 2.Sterilizanın karekterizasyonu 21.09.2012

Sterilizasyonun kontrolü. Validasyon. 1.Kalite yönetim sistemi. 2.Sterilizanın karekterizasyonu 21.09.2012 Sterilizasyonun kontrolü Sterilizasyon Sürecinin Kontrolleri ve Validasyon n Sterilizasyon prosesinin bir veya daha fazla değişkenini kontrol ederek n Proses sırasında oluşabilecek problemleri ERKEN ve

Detaylı

İÜ ONKOLOJİ ENSTİTÜSÜ KALİTE KONTROL ve TEST KALİBRASYON PROSEDÜRÜ

İÜ ONKOLOJİ ENSTİTÜSÜ KALİTE KONTROL ve TEST KALİBRASYON PROSEDÜRÜ Sayfa No : 1 / 6 1. Amaç Tıbbi Biyokimya Laboratuvarında rastgele ve sistematik hataları önlemek, doğru ve güvenilir test sonuçları elde etmek için iç ve dış kalite kontrol yöntemleri, bakım-kalibrasyonu

Detaylı

BÜYÜMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Prof Dr Zehra AYCAN.

BÜYÜMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Prof Dr Zehra AYCAN. BÜYÜMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ Prof Dr Zehra AYCAN zehraaycan67@hotmail.com Büyüme Çocukluk çağı, döllenme anında başlar ve ergenliğin tamamlanmasına kadar devam eder Bu süreçte çocuk hem büyür hem de gelişir

Detaylı

ÇOCUKLARDA SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ. Dr Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı

ÇOCUKLARDA SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ. Dr Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı ÇOCUKLARDA SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ Dr Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı Akciğer fonksiyon testleri değerlendirilen fonksiyonlara göre çeşitli gruplara ayrılır

Detaylı

TÜBERKÜLİN DERİ TESTİ (TDT)

TÜBERKÜLİN DERİ TESTİ (TDT) TÜBERKÜLİN DERİ TESTİ (TDT) Tüberkülin deri testi tüberküloz infeksiyonunu gösteren deri testlerinin genel ismidir. Bu testler basilin belirli antijenik bileşenlerinin, tüberküloz basili ile infekte olan

Detaylı

AKCİĞER VOLÜMLERİ Sema Umut. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD

AKCİĞER VOLÜMLERİ Sema Umut. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD AKCİĞER VOLÜMLERİ Sema Umut İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD VOLÜM VE KAPASİTELER Akciğerin tek kompartmanlarına volüm birden fazla kompartmanlarına kapasite denir AKCİĞER VOLÜMLERİ

Detaylı

Doç Dr Ömür AYDIN. Ankara ÜTF Göğüs Hastalıkları ABD İmmunoloji-Allerji BD

Doç Dr Ömür AYDIN. Ankara ÜTF Göğüs Hastalıkları ABD İmmunoloji-Allerji BD Doç Dr Ömür AYDIN Ankara ÜTF Göğüs Hastalıkları ABD İmmunoloji-Allerji BD Mesleksel astım tedavisinde temel prensipler Mesleksel astımda prognoz Maruziyetin kesilmesi/azaltılmasının sonuçları Mesleksel

Detaylı

2 Hata Hesabı. Hata Nedir? Mutlak Hata. Bağıl Hata

2 Hata Hesabı. Hata Nedir? Mutlak Hata. Bağıl Hata Hata Hesabı Hata Nedir? Herhangi bir fiziksel büyüklüğün ölçülen değeri ile gerçek değeri arasındaki farka hata denir. Ölçülen bir fiziksel büyüklüğün sayısal değeri, yapılan deneysel hatalardan dolayı

Detaylı

Dönem 3 Konu: Amaç: Öğrenim Hedefleri: Konu: Amaç: Öğrenim Hedefleri: Konu: Amaç: Öğrenim Hedefleri: Konu: Amaç: Öğrenim Hedefleri:

Dönem 3 Konu: Amaç: Öğrenim Hedefleri: Konu: Amaç: Öğrenim Hedefleri: Konu: Amaç: Öğrenim Hedefleri: Konu: Amaç: Öğrenim Hedefleri: Dönem 3 Konu: Solunum sistemi hastalıklarında semptomlar Amaç: Dönem 3 öğrencileri bu dersin sonunda solunum sistemi hastalıklarında öksürük,balgam çıkarma,nefes darlığı,gögüs ağrısı,hemoptizi gibi semtomları

Detaylı

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Sendromu Veno- Oklüzif Hastalık Engraftman Sendromu Hemşirelik İzlemi Vakamızda: KİT (+14)-

Detaylı

12-14 YAŞ GRUBU BAYAN YÜZÜCÜLERDE 8 HAFTALIK AEROBİK ANTRENMAN PROGRAMININ SOLUNUM VE DOLAŞIM PARAMETRELERİNE ETKİSİ

12-14 YAŞ GRUBU BAYAN YÜZÜCÜLERDE 8 HAFTALIK AEROBİK ANTRENMAN PROGRAMININ SOLUNUM VE DOLAŞIM PARAMETRELERİNE ETKİSİ 12-14 YAŞ GRUBU BAYAN YÜZÜCÜLERDE 8 HAFTALIK AEROBİK ANTRENMAN PROGRAMININ SOLUNUM VE DOLAŞIM PARAMETRELERİNE ETKİSİ Meltem Kılıçaslan Kalkan, Gaziantep Üniversitesi,Beden Eğitimi ve Spor AD. Önder Dağlıoğlu,

Detaylı

RADYOLOJİDE KALİTE KONTROL VE KALİBRASYONUN ÖNEMİ ÖĞR. GÖR. GÜRDOĞAN AYDIN İLKE EĞİTİM VE SAĞLIK VAKFI KAPADOKYA MYO TIBBİ GÖRÜNTÜLEME PRG.

RADYOLOJİDE KALİTE KONTROL VE KALİBRASYONUN ÖNEMİ ÖĞR. GÖR. GÜRDOĞAN AYDIN İLKE EĞİTİM VE SAĞLIK VAKFI KAPADOKYA MYO TIBBİ GÖRÜNTÜLEME PRG. RADYOLOJİDE KALİTE KONTROL VE KALİBRASYONUN ÖNEMİ ÖĞR. GÖR. GÜRDOĞAN AYDIN İLKE EĞİTİM VE SAĞLIK VAKFI KAPADOKYA MYO TIBBİ GÖRÜNTÜLEME PRG. RÖNTGENCİ??? RÖNTGENCİ??? RÖNTGENCİ??? RÖNTGENCİ??? R Ö N T G

Detaylı

HAZIRLAYAN. KAMİL GÜRSEL / Fizik Mühendisi ELİMKO LTD. ŞTİ.

HAZIRLAYAN. KAMİL GÜRSEL / Fizik Mühendisi ELİMKO LTD. ŞTİ. HAZIRLAYAN ISO 9001 KAMİL GÜRSEL / Fizik Mühendisi ELİMKO LTD. ŞTİ. OTOMATİK KONTROLDA GÜVENİLİR İSİM... 1 KALİTE SİSTEMLERİ Günümüzde tüm işletme ve firmalarda belli bir kalite anlayışı ile buna bağlı

Detaylı

Hava Yolu Obstrüksiyonunu Gösteren Ölçütler

Hava Yolu Obstrüksiyonunu Gösteren Ölçütler Hava Yolu Obstrüksiyonunu Gösteren Ölçütler Uğur GÖNLÜGÜR, Arzu MİRİCİ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, ÇANAKKALE ÖZET Astım ve kronik obstrüktif akciğer

Detaylı

VÜCUT PLETİSMOGRAFI VE HAVAYOLU DİRENCİ. Doç. Dr. Gaye Ulubay Başkent Üniversitesi Göğüs Hastalıkları AD

VÜCUT PLETİSMOGRAFI VE HAVAYOLU DİRENCİ. Doç. Dr. Gaye Ulubay Başkent Üniversitesi Göğüs Hastalıkları AD VÜCUT PLETİSMOGRAFI VE HAVAYOLU DİRENCİ Doç. Dr. Gaye Ulubay Başkent Üniversitesi Göğüs Hastalıkları AD 1 Tanım Plethysm (yunanca)= basınç Pletismograf= bir vücut kısmının basıncını ölçen, kaydeden alet

Detaylı

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ (SFT) HASTALARIMIZA NEDEN, NASIL YAPILIR?

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ (SFT) HASTALARIMIZA NEDEN, NASIL YAPILIR? SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ (SFT) HASTALARIMIZA NEDEN, NASIL YAPILIR? SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ (SFT) HASTALARIMIZA NEDEN, NASIL YAPILIR? Prof. Dr. Tunçalp DEMİR, Prof. Dr. Nurhayat YILDIRIM Yakınmaları

Detaylı

ve SALGIN İNCELEME Doç.Dr. Bülent A. BEŞİRBELLİOĞLUİ İ Ğ

ve SALGIN İNCELEME Doç.Dr. Bülent A. BEŞİRBELLİOĞLUİ İ Ğ SALGIN TANIMLANMASI ve SALGIN İNCELEME BASAMAKLARI Doç.Dr. Bülent A. BEŞİRBELLİOĞLUİ İ Ğ bbesirbellioglu@yahoo.com Salgın; Belirli bir populasyonda, belirli bir zaman diliminde, bir infeksiyon hastalığına

Detaylı

OLASILIK ve İSTATİSTİK Hipotez Testleri

OLASILIK ve İSTATİSTİK Hipotez Testleri OLASILIK ve İSTATİSTİK Hipotez Testleri Yrd.Doç.Dr. Pınar YILDIRIM Okan Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Hipotezler ve Testler Hipotez, kitleye(yığına) ait

Detaylı

ANALİTİK ÖLÇÜM YÖNTEMLERİNİN LABORATUVARA KURULMASI İLE İLGİLİ HESAPLAMALAR. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005

ANALİTİK ÖLÇÜM YÖNTEMLERİNİN LABORATUVARA KURULMASI İLE İLGİLİ HESAPLAMALAR. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 ANALİTİK ÖLÇÜM YÖNTEMLERİNİN LABORATUVARA KURULMASI İLE İLGİLİ HESAPLAMALAR Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 1 Yöntem Seçiminde Göz Önünde Bulundurulacak Özellikler 1 *Yönteme ilişkin

Detaylı

TEKNOLOJİ VE KAN BASINCI ÖLÇÜMÜ

TEKNOLOJİ VE KAN BASINCI ÖLÇÜMÜ TEKNOLOJİ VE KAN BASINCI ÖLÇÜMÜ Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı 17 Mayıs 2012, ANTALYA Plan Öğrenim hedefleri Tarihçe Kan basıncı ölçüm teknikleri

Detaylı

BRONŞ DUYARLILIK TESTLERİ. Prof. Dr. Tunçalp Demir

BRONŞ DUYARLILIK TESTLERİ. Prof. Dr. Tunçalp Demir BRONŞ DUYARLILIK TESTLERİ Prof. Dr. Tunçalp Demir BRONŞ DUYARLILIK TESTLERİ 1.)REVERSİBİLİTE 2.)BRONŞ PROVOKASYON TESTLERİ REVERSİBİLİTE Tanım Havayolu obstrüksiyonu bulunan olgularda, farmakolojik bir

Detaylı

Transfüzyon merkezinde süreçlerin işleyişine yönelik yazılı düzenleme bulunmalıdır. Yazılı düzenleme;

Transfüzyon merkezinde süreçlerin işleyişine yönelik yazılı düzenleme bulunmalıdır. Yazılı düzenleme; Transfüzyon merkezinde süreçlerin işleyişine yönelik yazılı düzenleme bulunmalıdır. Yazılı düzenleme; o Hangi durumlarda bağışçıdan kan alınacağı, o Bağışçının seçilmesi, bağışçının reddi, bağışçıdan kan

Detaylı

Türk Yoğun Bakım Derneği Mekanik Ventilasyon Kursu Şubat 2010, İstanbul.

Türk Yoğun Bakım Derneği Mekanik Ventilasyon Kursu Şubat 2010, İstanbul. Türk Yoğun Bakım Derneği Mekanik Ventilasyon Kursu 26-27 Şubat 2010, İstanbul Weaning MV desteğinin kademeli olarak azaltılıp, hastanın ventilasyonu üstlenmesi sürecidir. Weaning MV süresinin % 40 ı Nozokomiyal

Detaylı

PIHTIÖNLER(KAN SULANDIRICI) İLAÇ KULLANIM KILAVUZLARI DABİGATRAN(PRADAXA)

PIHTIÖNLER(KAN SULANDIRICI) İLAÇ KULLANIM KILAVUZLARI DABİGATRAN(PRADAXA) DABİGATRAN (PRADAXA) NE İÇİN KULLANILIR? Dabigatran (PRADAXA) pıhtıönler ilaç grubundadır. Halk arasında kan sulandırıcı ilaç olarak bahsedilen ilaçlardan bir tanesidir. Kan damarları içerisinde pıhtı

Detaylı

MAK 309 Ölçme Tekniği ve Değerlendirme. Temel Kavramlar

MAK 309 Ölçme Tekniği ve Değerlendirme. Temel Kavramlar MAK 309 Ölçme Tekniği ve Değerlendirme Temel Kavramlar Ölçme nedir? Ölçme bilinmeyen bir niceliği, bilinen bir nicelikle karşılaştırarak değerlendirme işlemidir. Odanın sıcaklığı kaç derece? Ölçme yaparken...

Detaylı

AİLE HEKİMLERİNE YÖNELİK OFİS SPİROMETRESİ VE PEAK FLOW METRE KULLANMA EĞİTİMİ HAZIRLANMASI VE ETKİNLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

AİLE HEKİMLERİNE YÖNELİK OFİS SPİROMETRESİ VE PEAK FLOW METRE KULLANMA EĞİTİMİ HAZIRLANMASI VE ETKİNLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ T.C. ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI AİLE HEKİMLERİNE YÖNELİK OFİS SPİROMETRESİ VE PEAK FLOW METRE KULLANMA EĞİTİMİ HAZIRLANMASI VE ETKİNLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Arş. Gör.

Detaylı

Tıkandım, Nefes Alamıyorum. Tunçalp Demir

Tıkandım, Nefes Alamıyorum. Tunçalp Demir Tıkandım, Nefes Alamıyorum Tunçalp Demir Olgu 1 55 yaşında erkek hasta 2-3 yıldır nefes darlığı, öksürük, balgam çıkarma yakınmaları mevcut. Nefes darlığı düz yolda giderken bile oluyor. Geçen yıl 1 kez

Detaylı

MEME KANSERİ TARAMASI

MEME KANSERİ TARAMASI MEME KANSERİ TARAMASI Meme Kanseri Taramanızı Yaptırdınız Mı? MEME KANSERİ TARAMASI NE DEMEKTİR? Kadınlarda görülen kanserlerin %33 ü ve kansere bağlı ölümlerin de %20 si meme kanserine bağlıdır. Meme

Detaylı

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr Türk Toraks Derneği Türk Toraks Derneği Cep Kitapları Serisi Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı www.toraks.org.tr Editörler HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Münevver Erdinç Ege Üniversitesi

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ Solunum Sisteminin Temel Anatomisi Burun veya ağız Farinks Larinks Trakea Bronşlar Bronşioller Alveoller İletim bölgesi: gaz değişimine katılmayan ağız, burun, larinks, trakea,

Detaylı

ÇOCUKLARDA SOLUNUM FONKSĠYON TESTLERĠ. Dr Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı

ÇOCUKLARDA SOLUNUM FONKSĠYON TESTLERĠ. Dr Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı ÇOCUKLARDA SOLUNUM FONKSĠYON TESTLERĠ Dr Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı Akciğer fonksiyon testleri değerlendirilen fonksiyonlara göre çeģitli gruplara ayrılır

Detaylı

Çocuk ve adolesanlarla çalışma

Çocuk ve adolesanlarla çalışma Çocuk ve adolesanlarla çalışma Çocuklarda çalışma(antrenman) çocuğun kuvvetini, anaerobik ve aerobik kapasitesini iyileştirebilir. Ancak çocuklar yetişkinlerin küçük birer kopyası (minyatürü) değildir.

Detaylı

TÜTÜN VE ASTIM. Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri

TÜTÜN VE ASTIM. Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri TÜTÜN VE ASTIM Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri Kısa Dersimizin Hedefleri KISA DERSİMİZİN AMACI: Öğrencileri tütünün astım üzerindeki zararlı etkileri ile astım hastalarına ve ebeveynlerine

Detaylı

MEDİKAL CİHAZLAR İÇİN KLİNİK VERİ DEĞERLENDİRME

MEDİKAL CİHAZLAR İÇİN KLİNİK VERİ DEĞERLENDİRME MEDİKAL CİHAZLAR İÇİN KLİNİK VERİ DEĞERLENDİRME 04.05.2016 AdviQual KLİNİK VERİ DEĞELENDİRMESİNİ NEDEN YAPIYORUZ? Cihazın Temel Gerekliliklere uygunluğunu göstermenin bir metodu Klinik Veri Değerlendirme

Detaylı

Solunum Fonksiyon Testleri Tanısal yaklaşım. Doç.Dr.Gaye Ulubay Başkent Üniversitesi TF Göğüs Hast. AD TTD MGO Ocak 2010

Solunum Fonksiyon Testleri Tanısal yaklaşım. Doç.Dr.Gaye Ulubay Başkent Üniversitesi TF Göğüs Hast. AD TTD MGO Ocak 2010 Solunum Fonksiyon Testleri Tanısal yaklaşım Doç.Dr.Gaye Ulubay Başkent Üniversitesi TF Göğüs Hast. AD TTD MGO Ocak 2010 1979 ATS tarafından SFT standardizasyonu 1987 ATS spirometri standartları yenilendi

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI PERFORMANS YÖNETİMİ NEDİR?

İNSAN KAYNAKLARI PERFORMANS YÖNETİMİ NEDİR? İNSAN KAYNAKLARI PERFORMANS YÖNETİMİ NEDİR? Sefa ESEN Kurumsal Finansman Yönetmeni 1 Stratejik hedeflere ulaşmada stratejik plan çevriminin performans gözlemleme ve raporlama unsurları kurum tarafından

Detaylı

Solunum Sistemi Dicle Aras

Solunum Sistemi Dicle Aras Solunum Sistemi Dicle Aras Solunum sistemi, solunum yolları anatomisi, akciğerlerin temel anatomisi, akciğer hacim ve kapasiteleri, akciğerlerde gaz değişimi, gazların kısmi basınçları 3.9.2015 1 Solunum

Detaylı

HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ

HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ RESİRKÜLASYON NEDİR? Diyaliz esnasında, diyaliz olmuş kanın periferik kapiller dolaşıma ulaşmadan arter iğnesinden geçen

Detaylı

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? KOAH NE DEMEKTİR? KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? Hastalar için özet bilgiler KOAH nedir? KOAH, hastalığın belli başlı özelliklerinin tanımını içinde barındıran Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı teriminin

Detaylı

PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM. Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU

PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM. Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU Ürolojik cerrahi daha kompleks ve oldukça fazla mükemmeli hedefleme yolunda gelişmesini

Detaylı

PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA SIVI KONTROLÜ

PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA SIVI KONTROLÜ PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA SIVI KONTROLÜ LALE AKKAYA Periton Diyaliz Hemşiresi CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ 25. ULUSAL BÖBREK HASTALIKLARI DİYALİZ VE TRANSPLANTASYON HEMŞİRELİĞİ

Detaylı

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Hastalıkların tedavisinde kat edilen yol, bulaşıcı hastalıklarla başarılı mücadele, yaşam koşullarında düzelme gibi

Detaylı

Değişken Doğru Akım Zaman göre yönü değişmeyen ancak değeri değişen akımlara değişken doğru akım denir.

Değişken Doğru Akım Zaman göre yönü değişmeyen ancak değeri değişen akımlara değişken doğru akım denir. DC AKIM ÖLÇMELERİ Doğru Akım Doğru akım, zamana bağlı olarak yönü değişmeyen akıma denir. Kısa gösterimi DA (Doğru Akım) ya da İngilizce haliyle DC (Direct Current) şeklindedir. Doğru akımın yönü değişmese

Detaylı

PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI

PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI Doç. Dr. PINAR ERGÜN Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi PULMONER REHABİLİTASYON ve EVDE BAKIM MERKEZİ Pulmoner

Detaylı

Koroner Arter Greflemesi Ameliyatından Önce ve Sonra Solunum Fonksiyon Testleri

Koroner Arter Greflemesi Ameliyatından Önce ve Sonra Solunum Fonksiyon Testleri Koroner Arter Greflemesi Ameliyatından Önce ve Sonra Solunum Fonksiyon Testleri Ahmet ERGÜN*, Mustafa ŞIRLAK** * Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı, ** Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

STOK YÖNETİMİ Adem ÖZTÜRK Performans Yönetimi ve Kalite Geliștirme Daire Bașkanlığı 13-14 / 08 / 2009 - Ankara Stok nedir? SUNUM PLANI Stok Yönetiminin amacı Stok Yönetiminin faydaları Stok Yönetim Sisteminin

Detaylı

PULMONER REHABİLİTASYONDA SOLUNUM İŞİ VE NEFES DARLIĞINI AZALTMA YÖNTEMLERİ. Doç. Dr. Fzt. Sema Savcı H.Ü. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu

PULMONER REHABİLİTASYONDA SOLUNUM İŞİ VE NEFES DARLIĞINI AZALTMA YÖNTEMLERİ. Doç. Dr. Fzt. Sema Savcı H.Ü. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu PULMONER REHABİLİTASYONDA SOLUNUM İŞİ VE NEFES DARLIĞINI AZALTMA YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Fzt. Sema Savcı H.Ü. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu Ventilatuar Limitasyon Dispne Aktivitenin azalması Fonksiyon

Detaylı

SİGARA ve OBEZİTENİN SOLUNUM FONKSİYONLARINA ETKİSİ

SİGARA ve OBEZİTENİN SOLUNUM FONKSİYONLARINA ETKİSİ T.C. MERSİN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI SİGARA ve OBEZİTENİN SOLUNUM FONKSİYONLARINA ETKİSİ Dr. Yusuf ÇEKMECE UZMANLIK TEZİ DANIŞMAN Prof. Dr. Ertan MERT MERSİN-2015 TEŞEKKÜR

Detaylı

Sterilizasyon ünitesine yönelik fiziki düzenleme yapılmalıdır.

Sterilizasyon ünitesine yönelik fiziki düzenleme yapılmalıdır. Sterilizasyon ünitesine yönelik fiziki düzenleme yapılmalıdır. Sterilizasyon Ünitesi kirli, temiz ve steril alan olmak üzere üç alandan oluşmalıdır. Kirli, temiz ve steril alanlar arasındaki geçiş noktalarında

Detaylı

Bronş Provokasyon Testleri

Bronş Provokasyon Testleri Bronş Provokasyon Testleri Doç.. Dr. Gül G l KARAKAYA Hacettepe Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Göğüs s Hastalıklar kları AD Erişkin Allerji Ünitesi Bronş aşırı duyarlılığı ığı Değişik ik uyaranlara karşı

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

17.08.2012-KOAH TEDAVİSİNDE SFT ZORUNLULUĞUNUN KALDIRILMASINA HÜKMEDEN SUT MADDELERİNE YÖNELİK SPÇG GÖRÜŞÜ

17.08.2012-KOAH TEDAVİSİNDE SFT ZORUNLULUĞUNUN KALDIRILMASINA HÜKMEDEN SUT MADDELERİNE YÖNELİK SPÇG GÖRÜŞÜ 17.08.2012-KOAH TEDAVİSİNDE SFT ZORUNLULUĞUNUN KALDIRILMASINA HÜKMEDEN SUT MADDELERİNE YÖNELİK SPÇG GÖRÜŞÜ GİRİŞ Ülkemizde KOAH prevalansı 40 yaş üzeri erişkin nüfusta %19 dur, diğer bir ifadeyle yaklaşık

Detaylı

Kalibrasyon için iki yöntem vardır, 1. Hesaplama yöntemi

Kalibrasyon için iki yöntem vardır, 1. Hesaplama yöntemi Kalibrasyon Bir eksendeki hareket miktarının standart ünitelerden biri veya spesifik bir öğe uyum sağlaması işlemine kalibrasyon denir. Endüstriyel makinelerde en çok görülen üniteler, kullanım şekillerine

Detaylı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Çalışan açısından, yüksekte güvenle çalışabilirliği belirleyen etkenler:

Detaylı

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker****

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi Yoğun Bakım Sorumlu

Detaylı

doğrudur? Veya test, sağlıklı dediği zaman hangi olasılıkla doğrudur? Bu soruların yanıtları

doğrudur? Veya test, sağlıklı dediği zaman hangi olasılıkla doğrudur? Bu soruların yanıtları DÖNEM III HALK SAĞLIĞI-ADLİ TIP-BİYOİSTATİSTİK-TIP TARİHİ VE ETİK Ders Kurulu Başkanı : Prof. Dr. Günay SAKA TANI TESTLERİ (30.04.2014 Çrş. Y. ÇELİK) Duyarlılık (Sensitivity) ve Belirleyicilik (Specificity)

Detaylı

HEPATİT TARAMA TESTLERİ

HEPATİT TARAMA TESTLERİ HEPATİT TARAMA TESTLERİ Hepatit Tarama Testleri (Hepatit Check Up) Hepatit taraması yaptırın, aşı olun, tedavi olun, kendinizi ve sevdiklerinizi koruyun. Hepatitler toplumda hızla yayılan ve kronikleşerek

Detaylı

KİMYASAL ANALİZ KALİTATİF ANALİZ (NİTEL) (NİCEL) KANTİTATİF ANALİZ

KİMYASAL ANALİZ KALİTATİF ANALİZ (NİTEL) (NİCEL) KANTİTATİF ANALİZ KİMYASAL ANALİZ KALİTATİF ANALİZ (NİTEL) KANTİTATİF ANALİZ (NİCEL) KANTİTATİF ANALİZ Bir numunedeki element veya bileşiğin bağıl miktarını belirlemek için yapılan analizlere denir. 1 ANALİTİK ANALİTİK

Detaylı

Ünite. Madde ve Özellikleri. 1. Fizik Bilimine Giriş 2. Madde ve Özellikleri 3. Dayanıklılık, Yüzey Gerilimi ve Kılcal Olaylar

Ünite. Madde ve Özellikleri. 1. Fizik Bilimine Giriş 2. Madde ve Özellikleri 3. Dayanıklılık, Yüzey Gerilimi ve Kılcal Olaylar 1 Ünite Madde ve Özellikleri 1. Fizik Bilimine Giriş 2. Madde ve Özellikleri 3. Dayanıklılık, Yüzey Gerilimi ve Kılcal Olaylar 1 Fizik Bilimine Giriş Test Çözümleri 3 Test 1'in Çözümleri 1. Fizikteki

Detaylı

Oksoloji Çocukluk Çağında Vücut Ölçümleri. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Oksoloji Çocukluk Çağında Vücut Ölçümleri. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Oksoloji Çocukluk Çağında Vücut Ölçümleri Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Büyüme sağlığın bir yansımasıdır. Growth is a mirror of health James M. Tanner

Detaylı

HASTANE İNFEKSİYONLARININ SÜRVEYANSI. Prof. Dr. Oğuz KARABAY

HASTANE İNFEKSİYONLARININ SÜRVEYANSI. Prof. Dr. Oğuz KARABAY HASTANE İNFEKSİYONLARININ SÜRVEYANSI Prof. Dr. Oğuz KARABAY Hastane İnfeksiyonları Tanım Hastalar hastaneye başvurduktan sonra gelişen ve başvuru sırasında kuluçka döneminde olmayan yada hastanede oluşmasına

Detaylı

EGZERSİZDE SOLUNUM SİSTEMİ DEĞİŞİKLİKLERİ

EGZERSİZDE SOLUNUM SİSTEMİ DEĞİŞİKLİKLERİ EGZERSİZDE SOLUNUM SİSTEMİ DEĞİŞİKLİKLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ Solunumun amacı... Dokulara oksijen sağlamak ve karbondioksiti uzaklaştırmak. Kan asiditesinin kontrolü Ağız yoluyla iletişim Solunum Pulmoner

Detaylı

Solunum Sisteminde Ventilasyon, Difüzyon ve Perfüzyon

Solunum Sisteminde Ventilasyon, Difüzyon ve Perfüzyon Solunum Sisteminde Ventilasyon, Difüzyon ve Perfüzyon Prof Dr.Fadıl ÖZYENER Fizyoloji AD Tartışma konuları: Akciğer hacim ve kapasiteleri Solunum zarı ve özellikleri Pulmoner basınç ve dolaşım Pulmoner

Detaylı

Sunu planı. Solunum yetmezliği NON-İNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON NIMV

Sunu planı. Solunum yetmezliği NON-İNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON NIMV Sunu planı NON-İNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON DOÇ. DR. HAKAN TOPAÇOĞLU İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Neden Endikasyonlar Kontrendikasyonlar Hasta seçilmesi Komplikasyonlar Solunum yetmezliği IMV

Detaylı

TÜBERKÜLOZ. Verem; TB; TBC; Tüberküloz nasıl yayılır? Tüberküloz şikayetleri nelerdir?

TÜBERKÜLOZ. Verem; TB; TBC; Tüberküloz nasıl yayılır? Tüberküloz şikayetleri nelerdir? TÜBERKÜLOZ Verem; TB; TBC; Hava yoluyla yayılan bulaşıcı akciğer hastalığıdır. Akciğer dışında kemik, lenf bezleri, böbrek, beyin zarları gibi diğer organları da tutabilir. Tüberküloz bakterisi Mycobacterium

Detaylı

Hediye Özgen YALÇIN Kimyasal Faktörler Birim Sorumlusu Kimya Yüksek Mühendisi Şubat,2015

Hediye Özgen YALÇIN Kimyasal Faktörler Birim Sorumlusu Kimya Yüksek Mühendisi Şubat,2015 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ ASTM D 4490 Practice for Measuring the Concentration of Toxic Gases or Vapors Using Detector Tubes-Renk Karşılaştırma

Detaylı

Taner KÜÇÜKCERİT, Atakan ERKILINÇ. Halide OĞUŞ, Füsun GÜZELMERİÇ, Tuncer KOÇAK Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İstanbul

Taner KÜÇÜKCERİT, Atakan ERKILINÇ. Halide OĞUŞ, Füsun GÜZELMERİÇ, Tuncer KOÇAK Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İstanbul Taner KÜÇÜKCERİT, Atakan ERKILINÇ. Halide OĞUŞ, Füsun GÜZELMERİÇ, Tuncer KOÇAK Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İstanbul Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği Giriş ve Amaç

Detaylı

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 204: SOLUNUM SİSTEMİ VE HASTALIKLARI

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 204: SOLUNUM SİSTEMİ VE HASTALIKLARI Ders Kurulu Başkanı: Prof. Dr. Lütfi Çakar / Fizyoloji Başkan Yardımcıları: / Göğüs Hastalıkları Ali İkidağ / Radyoloji Üyeler: Prof. Dr. Ayşen Bayram / Tıbbi Mikrobiyoloji Prof. Dr. Aysel Güven Bağla

Detaylı

POLİSOMNOGRAFİDE SOLUNUMUN SKORLANMASI

POLİSOMNOGRAFİDE SOLUNUMUN SKORLANMASI Sema Saraç POLİSOMNOGRAFİDE SOLUNUMUN SKORLANMASI Uykuda solunum bozukluklarının (USB) tanısında altın standart yöntem polisomnografidir (PSG). Uyku laboratuarında yapılan PSG lerin büyük çoğunluğu USB

Detaylı

MEKANİK VENTİLASYON - 2

MEKANİK VENTİLASYON - 2 MEKANİK VENTİLASYON - 2 DR. M. ŞÜKRÜ PAKSU ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ ÇOCUK YOĞUN BAKIM ÜNİTESİ Endotrakeal entübasyon endikasyonları Tüp seçimi Başlangıç ayarları Mod seçimi Özele durumlarda mekanik

Detaylı

GARD Türkiye Projesi. Kronik solunum hastalıkları Evde Sağlık Hizmetleri

GARD Türkiye Projesi. Kronik solunum hastalıkları Evde Sağlık Hizmetleri GARD Türkiye Projesi Kronik solunum hastalıkları Evde Sağlık Hizmetleri KBYM Triaj Bilgilendirme Eğitim İleri teknoloji hastaneleri 2. Basamak hastane Evde bakım I. basamak Acil Servisler Özel bakım kuruluşları

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ 19/11/2015 SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI

SOLUNUM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ 19/11/2015 SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI VE FİZYOLOJİSİ FİZYOLOJİSİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Canlılığın sürdürülebilmesi için vücuda oksijen alınması gerekir. Solunumla alınan oksijen, kullanılarak metabolizma sonucunda karbondioksit açığa

Detaylı