EDİTÖR. Kıymetli okurlar,

Transkript

1

2

3 EDİTÖR Kıymetli okurlar, 3 yılı aşkın bir süredir yayın hayatına devam eden Artvin Kampüs ün bu yeni sayısında siz değerli okuyucularımızla tekrar buluşmanın mutluluğunu yaşıyoruz. Bir Fransız düşünür Bir şey ne kadar çok değişirse, o kadar aynı kalır diyor. Bizde tam bu noktada düşünerek, özünde ve ilkelerinde çok fazla değişiklik yapmadığımız ama Üniversite olmanın vermiş olduğu sosyal sorumluluk anlayışının farkında olarak yeni sayımızı hazırlamaya çalıştık. Göstereceğiniz ilgi ve yapacağınız dönüşlerin ışığı altında Artvin Kampüs ün yayın hayatında istikrarı ve başarıyı yakalayacağının bilincinde olduğumuzu belirtmekte yarar görüyoruz. Genç ve dinamik bir üniversite olarak kurulduğu günden bu yana gözle görülür değişimlere imza atan Üniversitemizin bilim ve eğitim alanındaki gelişimleri ile fiziksel gelişimi paralellik göstermekte, bu gelişim ve değişimler sadece Üniversitemizle sınırlı kalmayıp bölgenin de kalkınmasına yardımcı olmaktadır. Üniversitemizdeki bu gelişmelerin okuyucuya ulaştırılması noktasında kamuoyunu bilgilendirme işlevini yürütme görevi de Artvin Kampüs ekibi olarak bizlerin sorumluluk alanı içerisinde kalıyor. Üniversitemizle ve Artvin le ilgili bölge gündemindeki merak edilen birçok konuya ışık tutmak adına Artvin Kampüs ün 8. sayısında haber yelpazemizi geniş tutarak, her kesimden okuyucuya ulaşmaya çalıştık. Yeni sayısında Artvin Kampüs e bir göz attığımız zaman, Artvin in ve Çoruh un geleceğini değiştirecek olan Çoruh Vadisi Projesi kapsamındaki baraj çalışmaları, Dosya Konusu nda yer edindi. Çoruh Nehri üzerine yapılan ve yapılmakta olan baraj inşaatlarının bölgenin iklimine, bölge turizmine ve bölgenin doğal yapısına etkilerinin neler olacağı gibi merak edilen birçok konu farklı başlıklar altında ayrıntılı olarak işlendi. Ayrıca, son dönemlerde özellikle Artvinlilerin ana gündem maddesi haline gelen madenler konusunda yazıya dökülen çok önemli bir çalışmaya da yer verildi. Artvin Cerattepe bölgesinde açılması planlanan bakır madeni işletmesi hakkında Üniversitemiz akademisyenleri tarafından kaleme alınan Dünyada ve Türkiye de Bakır Madenciliğinin Durumu ve Artvin Cerattepe nin Değerlendirilmesi Raporunda, maden arama ve çıkarma çalışmalarının Artvin in fiziki ve beşeri yapısı üzerine yapacağı olası etkiler irdelendi. Daha önceki sayılarda olduğu gibi Dergimizin bu sayısında da panel, konferans ve seminer gibi kültürel ve akademik faaliyetler ile öğrencilerimizin altına imza attığı sosyal etkinliklerle ilgili bilgi vermeyi ihmal etmedik. Bunların yanı sıra Projeler başlığı altında, Artvin deki kuş popülasyonunun tespit edilmesi, ağaçların odun kalitesinin belirlenmesi ve kağıt israfının önlenmesi gibi farklı konularda hazırlanan birçok proje hakkında da geniş bilgiler aktarıldı. Son olarak, Artvin Kampüs için yeni bir sayının hazırlanmasının heyecanını ve mutluluğunu yaşadığımı belirterek, bu sayının hazırlanmasında emeği geçenlere teşekkür ediyor, tüm mesai arkadaşlarım adına siz değerli okuyucularımıza saygı ve selamlarımı sunuyor, sizleri 8. sayısında Artvin Kampüs ile baş başa bırakıyorum. Prof. Dr. Aydın TÜFEKÇİOĞLU

4 İÇİNDEKİLER DOSYA Artvin deki Barajlara Yakın Bakış /////////////////////////////////////////////////////////// 4 KAMPÜS ÖZEL Dünyada ve Türkiye de Bakır Madenciliğinin Durumu ve Artvin Cerattepe nin Değerlendirilmesi / KONFERANSLAR MAKALE Vatan Şairi Unutulmadı /////////////////////////////////////////////////////////////////// 89. Yıldönümünde Cumhuriyet ve Artvin Konulu Panel Düzenlendi ////////////////////////// Türkiye de Rusça Eğitimi ////////////////////////////////////////////////////////////////// Kerbela Olayı, Edebiyatı Nasıl Etkiledi? ///////////////////////////////////////////////////// Arhavi de Kırsal Turizm Tartışıldı /////////////////////////////////////////////////////////// Sanat Eğitimi Üzerine ///////////////////////////////////////////////////////////////////// DIŞ İLİŞKİLER ED TÖR Zamosc Devlet Yüksekokulu İle İşbirliği Anlaşması İmzalandı ///////////////////////////////// 37 Erasmus ta Hareketli Dönem /////////////////////////////////////////////////////////////// 38 Batum Botanik Bahçesinin Kuruluşunun 100. Yıl Etkinlikleri /////////////////////////////////// 39 Ukrayna Ulusal Bilim Akademisi İle İkili İşbirliği Anlaşması /////////////////////////////////// 39 Prof. Dr. Aydın TÜFEKÇ O LU YAYIN B LG S SAYI: 8 / N SAN 2013 Baskı Adedi: Baskı Yılı: 2013 Artvin Çoruh Üniversitesi Adına Yayın Sahibi Prof. Dr. Mehmet DUMAN KÜNYE

5 ETKİNLİKLER İş Hayatında Zirveye Giden Yol Kariyer Planlamasından Geçer! ///////////////////////// Tekfen Filarmoni Orkestrası Konseri Nefes Kesti ////////////////////////////////////// Hopa Meslek Yüksekokulu Öğrencileri Kızılay a Kan Bağışında Bulundu ///////////////// A. Nihat Gökyiğit Vakfı ndan Eğitime Yeni Bir Destek /////////////////////////////////// Artvin MYO Öğrencilerinden MOBESE MerkezineTeknik Gezi /////////////////////////// Satranç Topluluğu Öğrencileri, Genç Satrançseverlerle Buluştu ///////////////////////// Arhavi MYO Öğrencileri Trabzon u Gezdi ////////////////////////////////////////////// Piyano ve Viyolonsel Konseri Büyüledi //////////////////////////////////////////////// PROJE HABERLERİ Artvin MYO Öğrencilerinden Yeni Bir Proje; Atık Kâğıt Geri Dönüşüm Makinesi ///////// Ağaçlara Check-Up Yaptılar ///////////////////////////////////////////////////////// Artvin in Kuş Atlası Çıkarılacak /////////////////////////////////////////////////////// Arş. Gör. Selçuk Akbaş Teknogirişim Sermaye Desteği Kazandı //////////////////////// Sağlık Yüksekokulu ndan Anlamlı Proje /////////////////////////////////////////////// ÜNİVERSİTEMİZDEN Türkiye de Ormancılık Stratejileri ve Politikaları Toplantısı Gerçekleştirildi //////////////// Üniversitemizdeki Gelişmeler Basın ile Paylaşıldı ////////////////////////////////////// Doğal Afetler Uygulama ve Araştırma Merkezi Kuruldu ///////////////////////////////// Artvin Çoruh Üniversitesi nde Eğitim Ağı Genişliyor //////////////////////////////////// YAYIN EK B Prof. Dr. Ömür Bütev DOLĞUN Yrd. Doç. Dr. Zehra EMİNAĞAOĞLU Yrd. Doç. Dr. Fatih DEMİREL Yrd. Doç. Dr. Ali KOLOMUÇ Öğr. Gör. Turan AKSAKAL Arş. Gör. Semra TÜFENKÇİ Arş. Gör. Özden TÜFEKÇİOĞLU YAZI LER rfan EKER

6 DOSYA Artvin deki Barajlara Yakın Bakış Çoruh Nehri gibi enerji üretim potansiyeli yüksek bir akarsuya sahip olan Artvin, Türkiye nin baraj ili olma yolunda hızlı adımlarla ilerliyor. Artvin, il sınırları içinde kurulan ve kurulmakta olan 5 büyük baraj ve çeşitli hidro-elektrik santralleri ile Türkiye nin enerji ihtiyacını karşılamada önemli bir paya sahip olacak. Barajların Doğu Karadeniz in ve özellikle Artvin in gündelik yaşamına girmesi ile birlikte; yöre insanının aklında yer edinen Artvin deki barajlar ülkenin enerji ihtiyacını hangi oranda karşılayacak? Barajların bölge ve ülke ekonomisine katkıları nelerdir? Baraj gölleri bölgenin iklim koşullarını etkileyecek mi? Barajlar kuruldukları bölgenin doğal bitki örtüsünü ve kültürel mirasını yok etmekte midir? gibi birçok önemli sorunun cevabı Artvin Kampüs ün Dosya Konusu nda yer aldı. Deriner Barajı 4

7 Borçka Baraj Gölü Rakamlarla Çoruh Nehri Dünyanın en hızlı akan nehirlerinden biri olan Çoruh Nehri, Artvin ilinin en büyük akarsuyudur. Artvin deki hemen hemen bütün çay ve dereler Çoruh un kollarını oluşturmaktadır. Kaynağını Mescid Dağı nın (3.255 m) batı yüzünden alan Çoruh, önce batı doğrultusunda akıp Bayburt ve İspir den geçtikten sonra bir yay çizerek Yusufeli nin Yokuşlu köyü önünde Artvin il sınırlarına girer. Sırasıyla Yusufeli, Artvin ve Borçka nın içerisinden geçtikten sonra Borçka nın Muratlı kasabasından geçerek il ve ülke sınırlarını terk eden Çoruh Nehri Batum da Karadeniz e dökülür. Toplam uzunluğu 431 km olan Çoruh Nehrinin Artvin il sınırları içerisindeki uzunluğu 150 kilometredir. Eğimi %5 olan Çoruh un debisi Mayıs ayında 569 m³/sn (saniyede 569 m³) ile zirveye çıkar. Yıl boyunca en düşük debisi ise m³/ sn dir. Nehrin Yusufeli sınırları içerisinde seyreden 100 kilometrelik kısmı rafting ve kano gibi su sporları için en uygun ve en zorlu parkurları meydana getirmiştir. Toplam su potansiyeli hm³/yıl olan Çoruh Nehrinin yılda getirdiği rüsubat (çökelti) ise 5.8 milyon m³ tür. Bu nedenle nehir havzası Türkiye de erozyona en fazla maruz kalan bölgeler arasında gösterilir. Nehrin toplam düşü (kot farkı) 1420 metredir. Çoruh Nehri Havzası Projesi Türkiye nin enerji üretimi politikalarını ve geleceğini etkileyecek çok önemli projeler demetini oluşturan Çoruh Nehri Havzası Projesi kapsamında 15 adet baraj, 166 adet nehir tipi hidro-elektrik santrali yapım projeleri yer alıyor. Çoruh Nehri Havzası Projesinin tamamlanması ile birlikte 27 tesisten elde edilecek enerjinin (yılda 16,08 milyar kilowatt-saat), Türkiye de üretilen toplam enerjinin % 7 sini, hidro-elektrik enerjisinin ise % 29 unu oluşturacağı belirtiliyor. Bu projeler demeti arasında Artvin ili sınırları içerisinde kalan Deriner, Muratlı, Borçka, Yusufeli ve Artvin barajları ve hidro-elektrik santralleri öne çıkan başlıklar arasında sayılıyor. Çoruh Nehrinin 150 km boyunca aktığı Artvin il sınırları içerisinde günümüz itibariyle Deriner, Borçka ve Muratlı olmak üzere 3 baraj gölü bulunuyor. Derin barajı, Türkiye nin en derin barajı olma unvanını elinde bulunduruyor Deriner Barajı 25 Şubat 2012 tarihinden itibaren su tutmaya başladı. 5

8 DOSYA Deriner Barajı ve Hidro-Elektrik Santrali Çift eğrilikli beton kemer tipindeki Deriner Barajı ve HES, enerji üretimi ve taşkın koruma amacıyla inşa edildi. Türkiye den ERG İnşaat, Rusya dan Techno Stroy Export ile İsviçre den Stucky, ABB (Alstom), Sulzer Hydro Ltd. ve Hydro Vevey firmalarının yapımını üstlendiği Deriner Barajı, temelden 249 metre yüksekliğiyle Türkiye nin en yüksek, dünyanın altıncı yüksek beton kemer tipindeki barajı olma özelliğini taşıyor. 4 Kasım 1997 tarihinde ihaleye çıkarılan ve 8 Ocak 1998 tarihinde yapımına başlanan, 24 Şubat 2012 tarihinde ise su tutmaya başlayan Deriner Barajının keşif ilavesi ile birlikte ihale bedeli ise 1 Milyar 387 Milyon USD. 670 megawatt kurulu güç ile çalışan barajın enerjisi yıllık gigawaat-saat olarak ifade ediliyor. Deriner Barajı yüksek enerji üretimi kapasitesi ile Türkiye de üretilen hidro-elektriğin yüzde 6 sını karşılayacağına ve yıllık 255 Milyon USD tutarındaki enerji geliriyle milli gelire büyük getiri sağlayacağına dikkat çekiliyor. Yusufeli Barajı ve Hidro-Elektrik Santrali Yusufeli ilçesine kurulacak olan ve 22 Kasım 2012 tarihinde sözleşmesi imzalanan Yusufeli Barajının temeli 26 Şubat 2013 tarihinde gerçekleştirilen törenle atıldı. Yusufeli Barajı ve Hidro-Elektrik Santrali, Çoruh Nehri ile Çoruh Nehrinin büyük kollarından biri olan Oltu Nehri birleşiminin 800 metre, Yusufeli ilçesinin 10 km kuzeyinde, enerji üretimi ve taşkın koruma amacıyla inşa edilecek. Talvegden (akarsu yatağının en derin yerlerini birleştiren çizgi) yüksekliği 223 metre, temelden yüksekliği ise 270 metre olarak tasarlanan baraj, ince kemer beton dolgu tipine sahip olacak. Baraj, yapım işinin tamamlanmasının ardından temelden yüksekliği baz alınarak yapılacak değerlendirmede dünyanın ince kemer beton tipindeki 3. yüksek barajı olmaya hak kazanacak milyar m³ toplam göl hacmine sahip olacak olan Yusufeli Barajının su seviyesi ise 712 metreye kadar çıkabilecek. DSİ Genel Müdürlüğü nün Çoruh Nehri üzerinde gerçekleştireceği 10 projeden biri olan Yusufeli Barajının 2019 yılında tamamlanarak su tutmaya başlaması öngörülüyor. 540 megawatt kurulu gücü ve 1,704 gigawatt-saat yıllık elektrik üretimi ile 5 yıl içerisinde kendisini amorti edebileceğine dikkat çekilen Yusufeli Barajı ve HES, Türkiye nin uzun vadeli enerji hedefleri çerçevesinde önemli bir yere sahip olmak için gün sayıyor. Borçka Barajı ve Hidro-Elektrik Santrali Borçka Barajı ve HES, Artvin de, Çoruh Nehri üzerinde, 6

9 enerji üretmek amacıyla yılları arasında inşa edildi. Artvin DSİ Bölge Müdürlüğü verilerine göre, toprak gövde dolgu tipinde olan barajın gövde hacmi metreküp, akarsu yatağından yüksekliği 86 metre, normal su kotunda göl hacmi 419 hm³ ve normal su kotunda göl alanı 10,84 km 2 dir. Keşif ilavesi ile birlikte ihale bedeli, 466 Milyon 945 Bin USD olan Borçka Barajı ve HES, 300 megawatt kurulu güç üzerine yıllık gigawatt-saatlik enerji üretim kapasitesi ile çalışıyor. Muratlı TBMM 85. Yıl Milli Egemenlik Barajı ve Hidro-Elektrik Santrali Muratlı TBMM 85. Yıl Milli Egemenlik Barajı ve Hidro Elektrik Santrali, Borçka İlçesi Muratlı Kasabasının 2 km doğusunda ve Gürcistan sınırına 100 metre mesafede enerji üretimi amacıyla kuruldu yılları arasında 467 Milyon TL lik proje maliyeti ile inşa edilen Muratlı Barajı, kaya gövde dolgu tipine sahip. Barajın gövde hacmi m³, normal su kotunda göl hacmi 74,80 hm³, normal su kotunda göl alanı 4,10 kilometrekaredir. Baraj 115 megawatt güç ile yıllık 444 gigawatt-saat enerji sağlıyor. Artvin Barajı ve Hidro-Elektrik Santrali Daha önce dış kredi ile inşa edilmesi planlanan Artvin Barajı ve HES projesinde farklı gelişmeler yaşanınca inşaatın yapım şekli de değişti. Yap-işlet-devret yöntemine dönülen Artvin Barajı ve HES projesinin ihalesini Doğuş Holding e bağlı Doğuş İnşaat ve Ticaret A.Ş. alırken, firma inşaatı tamamen kendi öz kaynaklarından gerçekleştirerek 49 yıl işlettikten sonra devlete iade edecek. Bu yöntemle yapımına başlanan Artvin Barajı ve HES inşaatının depolama hacmi 167 hektometreküp, kurulu gücü 332 megawatt ve ortalama enerji üretimi yılda gigawatt-saat olacak. Artvin Barajı tıpkı Deriner Barajı gibi beton dolgu barajı olma özelliğini taşıyacak yılında başlanan baraj inşaatının 2015 yılı içerisinde tamamlanması planlanıyor. Artvin Barajı Görseli Barajların Bazı Özelliklerine Göre Karşılaştırılması Baraj Yapım Yılları Toplam Maliyeti(USD) Dolgu Tipi Temelden Yüksekliği(m) Enerji İhtiyacı (MW) Enerji Üretimi (GWh/yıl) Hacmi (m³) Deriner Borçka Muratlı Beton dolgu Kil zonlu dolgu Kaya dolgu Milyar milyon milyon Yusufeli (İhale Bedeli-TL) İnce Beton Kemer ,13 milyar Artvin (İhale Bedeli) Beton dolgu milyon 7

10 DOSYA Deriner Barajı Suyun tutulması ile birlikte nehir yatağının görüntüsü zaman zaman değişiyor Deriner Barajıyla ilgili yöneltilen bazı sorulara yönelik Artvin DSİ Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamalar: Barajın bölgeye yararları, getirecekleri nelerdir? Bununla birlikte çevrede ne gibi değişiklikler meydana geldi? Türkiye nin en büyük barajı olan Deriner Barajı ne gibi faydalar sağlayacak, vatandaşa ne gibi olumlu ve olumsuz etkileri olacak? Projenin tamamlanması ile Deriner Barajı göl alanı çevresinde peyzaj değeri yüksek yerler oluşacaktır. Bu bölgelerde su sporları yapmaya elverişli alanlar (tesisler) kurulması mümkün olacaktır. Deriner Baraj gölünde kültür balıkçılığı ekonomik olarak yapılabilecektir. Deriner Baraj gölü çevresinde rekreasyon alanları oluşacaktır. Aşağı Çoruh havzasında inşa edilen Deriner, Borçka ve Muratlı Barajlarının yapım çalışmalarına 2000 yılı öncesinde başlanmış olup, yaklaşık 14 yıl inşaat çalışmaları devam etmiştir. Bu süreçte yılda ortalama personele inşaatlarda görev verilmiştir. Çalışan personelin büyük çoğunluğunun Artvin halkından oluşmasından dolayı barajların yerel ekonomiye büyük katkıları olmuştur. Ayrıca işletme sürecinde de çeşitli iş gruplarında personel istihdamı devam edecektir. Çoruh Nehri nde vadi yamaçlarındaki erozyondan dolayı sediment oranının oldukça yüksek olduğu bilinmektedir. Baraj inşaatlarıyla birlikte membada ve rezervuar yamaçlarında yapılan/ yapılacak ağaçlandırma çalışmaları sonucu toprak erozyonu en aza indirgenecektir. Rezervuarın oluşmasıyla nem oranının artması şeklinde gerçekleşecek iklimsel değişimin olumlu etkisiyle ormanlık ve ağaçlık alanlar daha hızlı büyüyecektir. 8

11 Deriner Barajı su aynası altında kalacak bitkilerin söküm işlemi Barajların Bölgenin Bitki Türlerine Etkileri Ne Olacak? Bitki Türlerinin Yok Olmaması İçin Ne Gibi Çalışmalar Yapılıyor? Çoruh Vadisinde devam eden baraj inşaatlarının, bölgenin doğal yapısına olası olumsuz etkilerini önleme amacıyla yapılan çalışmalar hakkında Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü Orman Botaniği Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Özgür Eminağaoğlu önemli bilgiler aktardı. Özgür Eminağaoğlu, baraj yapılarının ve göllerinin bölgenin bitki türlerini tahrip edebileceği gerçeğini göz ardı etmediklerini ve bu doğrultuda türlerin korunmasına yönelik bazı projelere imza attıklarını vurguladı. Doç. Dr. Eminağaoğlu, Orman ve Su İşleri Bakanlığı Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğünün isteği doğrultusunda Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi tarafından hazırlanan Çoruh Vadisi (Artvin) - Deriner Barajı Su Aynası Altında Kalacak Alanda Bulunan Risk Altındaki (Endemik ve Endemik Olmayan Nadir) Bitkilerin Tespiti, Nakledilmesi ve Yetiştirilmesi adlı proje kapsamında Deriner Barajı çevresinde yok olma riskiyle karşı karşıya bulunan 18 adet nadir bitki türüne ilişkin yaklaşık 400 adet ferdin sökülerek Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi serasına taşındığını açıkladı. Çoruh Vadisinde yaklaşık 1000 bitki taksonunun doğal yayılışa sahip olduğunu, Deriner Barajı su aynası altında kalacak alanda ise 41 i endemik olmak üzere 600 civarında bitki taksonunun yayılış gösterdiğini, bu bitkilerden 18 adedinin büyük risk altında olduğunu ve bu bitki türlerinin sökülerek yetiştirilmesi ve daha sonra uygun bir alana taşınması gerektiğini belirten Doç. Dr. Özgür Eminağaoğlu, Bu 18 adet hedef nadir türün; endemik olan 9 adedinin nesli, endemik olan diğer 6 adetinin Artvin deki varlığı, endemik olmayıp nadir olan 1 adedinin ülkemizdeki ve Artvin deki varlığı, 2 adedinin ise Artvin deki varlığı büyük bir risk altındadır. Artvin Çoruh Üniversitesi, Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü ve Artvin Orman Bölge Müdürlüğünün Çoruh Vadisinde yürüttüğü ortak çalışmalar neticesinde bu 18 tür yakın gelecekte doğaya tekrar 9

12 DOSYA nakledilmek üzere sökülerek Artvin Çoruh Üniversitesi Uygulama Serasında koruma altına alınmıştır. Bu projenin Orman Fakültesi Dekanlığı tarafından yürütülen ikinci adımıyla ilgili çalışmalara tarihinden başlanmış, bu tarihten itibaren sökümü yapılarak saksılar içine alınmış bitkilerle ilgili bakım, yabancı otların temizliği, rizomların ayrıştırılması ve tohum toplanması işlemleri devam ettirilmiştir. Ekim döneminin ortalarına doğru tohum toplama işlemi tamamlanmıştır. Toplanan ve soğuk ortamda bekletilen tohumların bir kısmı uygulanan bazı yüzey sterilizasyonu işlemleri sonrası iklimlendirme dolabında çimlendirilme işlemine tabi tutulmuştur. Türlere göre belirli süreler sonrasında çimlenen tohumların ısı ve ışık düzeyleri ayarlanmış, tohumlar sera ortamında büyümeye bırakılmıştır. Serada 3 yıl içerisinde bu fertlerden yetiştirilecek yeni türler uygun bir alana nakledilecektir dedi. Bitkilerin sökümü sürecinde karşılaşılan en büyük zorluğun kaya çatlaklarında gelişen bitkileri köklerine zarar vermeden çıkarmak olduğunu belirten Eminağaoğlu, yaklaşık 20 yıldır Çoruh Vadisi ile ilgili hazırlanan bir çok ulusal ve uluslararası proje kapsamında araştırma yaptıklarını, Çoruh Vadisi nadir bitkilerinin kurtarılması için böyle bir projenin uygulamaya konmasının kendisi ve diğer doğa severler için büyük bir mutluluk kaynağı olduğunu söyledi. Bu projeye göre, sökülen ve saksılarda seraya yerleştirilen bitkiler, bunlardan yetiştirilecek yeni fertlerle beraber 3 yıl gibi bir süre sonunda doğaya yeniden kazandırılacaktır. Yetiştirilen bitkilerin dikileceği transfer alanı olarak önerilen Salkımlı Köyü (Tolgum), gerek Deriner Barajının gerek daha sonra diğer barajların su aynası altında kalacak alanlardan sökülecek bitkiler için en uygun dikim alanıdır. Salkımlı köyü; sökülen ve serada yeterli sayıda üretimi yapılan bitkilerin doğal yayılış gösterdikleri alanla yükselti, toprak, ekolojik yapı vb. özellikler açısından benzer özelliklere sahiptir. Burası Orman Bölge Müdürlüğünce DSİ Bölge Müdürlüğüne Baraj inşaatı süresince kullanılmak üzere tahsis edilmiş bir alandır. Çoruh Vadisinde yapılan yol ağı nedeniyle oluşan büyük tahribat dikkate alındığında, birçok habitat tahrip olmuştur. Çoruh Vadisi nin bitkisel tür çeşitliliğinin bir bütün olarak gelecek nesillere aktarılmasında bu alanın tahsisi büyük yararlar sağlayacaktır. Türkiye Florası nda, doğal yayılış alanı olarak yalnızca Tolgum çevresinde olduğu bilinen çok sayıdaki endemik bitki de bu sayede korunmuş olacak, ayrıca Artvin şehir merkezine oldukça yakın olan bu alan üzerine gelecekte Ziyaretçi Merkezi veya Botanik Bahçesi kurulmasına da imkan sağlayacaktır. Artvin ilinin sahip olduğu 1860 civarındaki doğal bitki taksonu ile ülkemizin en zengin 3. ili olduğuna da vurgu yapan Eminağaoğlu, İlimiz aynı zamanda yer altı maden kaynakları açısından da büyük bir zenginliğe sahiptir. Ayrıca inşası devam eden çok sayıda HES var. Bu yer üstü ve yeraltı doğal kaynaklardan yararlanırken bitkisel tür zenginliğimizin de göz ardı edilmemesi ve benzer bitki koruma projelerinin madencilik, HES ve diğer baraj faaliyetlerinin yürütüldüğü alanlar içinde uygulanması gerekmektedir dedi. Doç. Dr. Eminağaoğlu, Artvin Çoruh Üniversitesi Uygulama Serasına alınan türlerin Orman Fakültesi Dekanlığı tarafından tohumlama işlemlerinden geçirilerek yeni fertlerin oluşturulmakta olduğunu da bildirdi. Türlerin Belirlenmesi ve Seçimi Hangi Ölçütlere Göre Yapıldı? Deriner Barajı su aynası altında kalacak alanda bulunan endemik ve endemik olmayan nadir bitkiler ile alanda bulunuşları açısından öneme haiz olan Akdeniz kökenli bazı bitkilerin projeye konu olduğunu dile getiren Doç. Dr. Özgür 10

13 Alyssum artvinense (Artvin Kuduzotu) Veronica livanensis (Artvin Yavşanotu) Eminağaoğlu, türlerin belirlenmesiyle ilgili olarak şu açıklamalara yer verdi: Deriner Barajı su aynası altında kalacak alanın endemik ve endemik olmayan nadir bitkilerinin tespiti amacıyla önce Çoruh Vadisini kapsayan, Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Herbaryumunda bulunan bitki kayıtları da gözden geçirilerek alanın bitki tür listesi oluşturulmuştur. Bu türlerden proje kapsamında söküm, yetiştirilme ve uygun bir alana taşınmaya konu olacak hedef türlerin seçiminde aşağıdaki kriterler baz alınmıştır: 1) Endemik olup, dünyada yalnızca Deriner Barajı su aynası altında kalacak alanda yayılış gösteren, başka alanlarda yayılış gösterdiği hakkında herhangi bir veri olmayan, nesli tehlikede yani yok olması muhtemel olanlar, 2) Endemik olup, ülkemizde diğer illerde yayılış gösterdiği halde, Artvin ilinde yalnızca Deriner Barajı su aynası altında kalacak alanda yayılış gösteren, ilde başka alanlarda yayılış gösterdiği hakkında herhangi bir verinin olmadığı, Artvin deki varlığının sona ermesi muhtemel olanlar, 3) Endemik olmayan nadir bitkilerden, ülkemizde yalnızca Deriner Barajı su aynası altında kalacak alanda yayılış gösteren, ülkemizde başka alanlarda yayılış gösterdiği hakkında herhangi bir verinin olmadığı, ülkemizdeki ve Artvin deki yayılışının sona ermesi muhtemel olanlar, 4) Endemik veya endemik olmayan nadir bitki olmadığı halde Artvin ilinde yalnızca Deriner Barajı su aynası altında kalacak alanda yayılış gösteren, ilde başka alanlarda yayılış gösterdiği hakkında herhangi bir verinin olmadığı, barajda su tutulması sonucunda Artvin deki yayılışının sona ermesi muhtemel olanlar. Haplophyllum armena (Artvin Sedefotu) Campanula trogera (Çoruh Çıngırakotu) Centaurea woronowii (Çoruh Peygamber Çiçeği) 11

14 DOSYA İklimden Konuşmak Prof. Dr. Aydın TÜFEKÇİOĞLU (Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Öğretim Üyesi) Son günlerde Artvin de en çok konuşulan konulardan biri de, barajların inşası ile Artvin in ikliminin değiştiğidir. Gerek konuya olan ilgim ve gerekse konuyla ilgili dersleri okutan öğretim üyesi olmam sebebiyle bana da değişik zeminlerde ve zamanlarda bu soru sorulmuştur ve ben de dilimin döndüğü kadar konuyu izah etmişimdir. Ancak, söz gider, yazı kalır ilkesi gereği, konunun güncel bir dergide işlenmesinin daha faydalı olacağı kanaati ile bu yazıyı kaleme alma ihtiyacı duydum. Bilgi sahibi olmadan, fikir sahibi olma alışkanlığı toplumumuzda çok yaygın olduğundan, iklim konusunda da benzer durum söz konusudur. Bu konuda, gerek bürokrasinin üst seviyelerinden gerekse akademik camiadan, yanlış ve kulaktan dolma bilgilere dayalı olarak verilmiş beyanlara ve konuşmalara çok kez şahit oluyoruz. İklimle ilgili yanılgıların temelinde iklim ile hava kavramlarının karıştırılması yatmaktadır. İklim bir yöredeki atmosferik olayların uzun süreli ortalamasını ifade ederken; hava, atmosferik olayların günlük değişimini ifade etmektedir. Dolayısı ile havaların birkaç gün çok sıcak geçmesi toplumsal hafızada küresel ısınmayı çağrıştırırken, iklim biliminde ise, bu süreçler uzun sürelerde ve yıllarda tekrarlanırsa küresel ısınma bağlamında bir anlam ifade etmektedir. İklimle ilgili yanılgılar baraj-iklim etkileşimi konusunda da yaygın olarak mevcuttur. Barajlar iklimi değiştiriyor mu? Barajların bulundukları yörenin iklimine olan etkilerini anlamak için yıl önce kurulmuş ve belli bir büyüklükte göl yüzeyi olan alanlardaki baraj öncesi ve baraj sonrası meteorolojik verilere bakmak gerekir. Bu bağlamda Ülkemizde ilk akla gelen barajlardan biri şüphesiz Keban Barajıdır. Keban Barajı 675 km 2 göl alanı ile Artvin ili yüzölçümünün (7367 km 2 ) yaklaşık % 9.1 lik kısmına karşılık gelmektedir. Ayrıca kuruluşu 1974 yılında tamamlandığından, iklim üzerindeki etkisini irdeleyebilmek açısından gerekli sürenin geçmesi koşulunu sağlayan ve kısmen yeterince büyüklükte göl alanı olan barajlardan biridir. Keban Barajının çevre iklimi üzerine olan etkileri konusunda birçok araştırma mevcuttur (Şengün, 2007; Kadıoğlu, 1994; Tonbul, 1986; Gürdal, 1994). Kadıoğlu (1994) Keban, Ağın ve Akçapınar meteoroloji istasyonlarından yılları arasındaki ölçümleri kullanarak yaptığı çalışmada, baraj öncesi ve baraj sonrası meteorolojik verilerde pek gözle görülür bir değişmenin olmadığı sonucuna varmıştır. Gürdal (1994) ve yılları arasında Elazığ, Bingöl, Sivas ve Tunceli meteoroloji istasyonları verilerini esas alarak Keban Baraj Gölü haznesinin çevre iklimine etkilerini baraj bölgesi ile aynı iklim kuşağında 12

15 yer alan yörelerle kıyaslama yaparak belirtmeye çalışmıştır. Çalışma sonucunda bölge iklim tipinde belirgin bir değişikliğin olmadığı, ancak baraj öncesi Doğu Anadolu karasal iklimi etkisi altında olan bölge ikliminde, baraj yapımından sonra çok az bir yumuşamanın olduğunu belirtmiştir (Gürdal, 1994). Şengün (2007) Keban Baraj Gölünün Elazığ iklimi üzerine olan etkisini ortaya koyabilmek için 1975 yılı öncesi ve sonrası bazı iklim verilerini incelemiş, baraj öncesi ve sonrası iklimde meydana gelen değişimi ortaya koymaya çalışmıştır. Yöre iklimindeki değişimi ortaya koyabilmek için Elazığ meteoroloji istasyonuna ait yılları arası iklim verilerini değerlendirme kapsamında kullanmıştır. İnceleme sonucunda, Elazığ yöresinde baraj öncesinde 12.9 C olan yıllık ortalama sıcaklığın yine aynı kaldığı, ancak kış aylarında ortalama sıcaklıklarda C arasında bir artma, diğer aylarda ise C arasında azalma olduğu belirtilmektedir. İlgili çalışmada, yörenin 1975 yılı öncesi ve sonrası yağış miktarlarına bakıldığında, baraj öncesi mm olan yıllık ortalama yağış miktarının, baraj sonrası mm ye düştüğü görülmekte; bu düşüş yıllık yağış miktarında 3.1 mm lik bir azalmaya işaret etmektedir. Yağışın aylara dağılımına bakıldığında, 1975 yılı öncesi ve sonrası aylık yağış miktarlarında bazı değişikliklerin söz konusu olduğu görülmektedir. Örneğin Ocak ayında 6.7 mm lik bir azalma olduğu halde Ekim ayında baraj yapımından sonra yağış miktarında 15.6 mm lik bir artış olduğu görülmektedir (Şengün, 2007). Baraj yöresinin 1975 yılı öncesi ve sonrası nispi nem miktarları karşılaştırıldığında, yıllık ortalama nispi nem miktarında % 2.8 lik bir artışın olduğu görülmektedir. Bu artışın yıllık değişimi irdelendiğinde, özellikle sıcaklığın arttığı yaz mevsiminde nispi nem miktarında % arasında artışlar, kış mevsiminde ise % arasında azalmalar görülmektedir (Şengün, 2007). Atatürk Barajının Adıyaman ve Şanlıurfa illerinin iklimi üzerine etkilerini irdeleyen Yeşilata ve Arkadaşları (2004), barajın yörenin kış aylarındaki ortalama sıcaklığını bir miktar artırdığı, yaz aylarındaki ortalama sıcaklığını Ortalama Sıcaklık ( C) Maksimum Sıcaklık ( C) düşürdüğü, nispi nemini ise bir miktar artırdığı sonucuna varmışlardır. Ancak burada gözlemlenen değişimlere göre, yöre ikliminin değiştiğini söyleyebilmek çok zordur. Sonuç olarak, 675 km2 su yüzeyi alanına sahip Keban Barajının yöre iklimi üzerindeki etkisinin son derece sınırlı kaldığı görülmektedir. Dolayısı ile Keban Barajına kıyasla oldukça küçük göl alanlarına sahip Artvin deki barajların (Deriner 26.4 km2, Borçka 10.8 km2, Muratlı 4.1 km2, inşası devam eden Yusufeli Barajı ise 33 km2) yörenin iklimi üzerindeki etkilerinin de son derece sınırlı olacağı kanaati hasıl olmaktadır. Keban Barajı öncesi ve sonrası bazı meteorolojik gözlem değerleri Baraj Öncesi Baraj Sonrası Minimum Sıcaklık ( C) Yıllık Yağış (mm) Fark Nispi Nem (%) Kaynaklar: Gürdal, V., Baraj Haznelerinin İklime Etkisi,Keban Barajı Örneği; Bayındırlık ve İskan Bakanlığı DSİ. Genel Müdürlüğü Su ve Toprak Kaynaklarının Geliştirilmesi Konferansı Bildirileri Cilt.1, Sayfa: Kadıoğlu, M., 1994.b. Büyük Su Yapılarının Çevre İklimine Etkisi; Bayındırlık ve İskan Bakanlığı DSİ. Genel Müdürlüğü Su ve Toprak Kaynaklarının Geliştirilmesi Konferansı Bildirileri Cilt.3, Sayfa: Şengün, T.M.,2007. Son Değerlendirmeler Işığında Keban Barajının Elazığ İklimine Etkisi. Doğu Anadalo Araştırmaları Merkezi, Tonbul, S., Elazığ ve Çevresinin İklim Özellikleri ve Keban Barajının Yöre İklimi Üzerine Olan Etkileri; Fırat Üniversitesi Coğrafya Sempozyumu (14-15 Nisan 1986) Sayfa: ). Yeşilata, B. ve Ark GAP Bölgesinde Sıcaklık ve Nem Parametrelerindeki Baraj Gölü Kaynaklı Değişim Trendinin Araştırılması. Tesisat Mühendisliği Dergisi Sayı: 83, s

16 DOSYA Çoruh Vadisinde Yeşeren Yeni Umutlar Yrd. Doç. Dr. Zehra EMİNAĞAOĞLU (Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Öğretim Üyesi) Artvin ile özdeşleşmiş olan Çoruh Nehri, yıllık ortalama 6,3 milyar m3 lük akış hacmine sahip olup, Nehrin toplam uzunluğu 431 km.dir. Çoruh Nehri nin 410 km.lik kısmı Ülkemiz sınırları içerisinde, 21 km.lik kısmı ise Gürcistan sınırları içerisindedir. Çoruh Nehri; Mescit Dağlarının batı yamaçlarından çıkar. Borçka da kuzeydoğuya yönelerek Muratlı yı geçtikten sonra Gürcistan sınırları içerisine girer ve Batum un güneyinden Karadeniz e dökülür. Çoruh Nehrinin geçtiği yatak oldukça dar ve derindir. Yamaçlar ve vadiler, gittikçe dikleşir. Vadi daraldıkça Çoruh Nehri nin akıntısı çok hızlanır. Bu durum, Nehrin Yusufeli sınırları içerisinde seyreden 100 kilometrelik kısmı rafting ve kano gibi su sporları için en uygun ve en zorlu parkurları meydana getirmiştir. Ayrıca Nehir de başta sazan ve kefal olmak üzere birkaç balık türü bulunur. Çoruh Vadisi, verimli toprakları ile bölgenin en geniş tarım alanlarını bünyesinde barındırmaktadır. Doğal yapısının yanında, geleneksel yaşam biçimi ve özgün mimari örnekleri ile vadi, eşsiz ka- 14

17 liteleri barındırırken, Çoruh Nehri projeleri ile bu durum tamamen değişmiş ve değişmeye devam etmektedir sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile özel sektörün su kullanım hakkı anlaşmaları yolu açıldıktan sonra gelen proje teklifleri ile Çoruh Havzasında; 10 u ana kolda, 2 si Berta kolunda, 2 si Oltu kolunda, 1 i Barhal kolunda olmak üzere toplam 15 adet baraj ve 166 adet nehir tipi HES planlanmış ve uygulamaya konulmuştur. Bu projelerden Muratlı Barajı, Borçka Barajı ve Deriner Barajı tamamlanarak hizmete girmiştir. Yusufeli Barajı ve HES yapımı çalışmaları başlamıştır. Barajların inşası ile nehir yatağından yükselen sular bölge coğrafyasının haritasını, ekolojisini ve nehirlerle biçimlenmiş yerleşik yaşam kültürünü kökünden değiştirecektir. Yeryüzünde benzerine az rastlanan bir miras coğrafya nın gelecek nesillere devredilememesi ve geri döndürülemez biçimde ortadan kalkması, göllerin neden olacağı iklim farklılığının uzun dönemli etkileri, hayvan ve bitki türlerinin uğrayacağı değişimler, bölgeye has tarihi ve geleneksel, mimari örneklerin yok olması veya ulaşılmaz hale gelmesi, yeniden yerleşimin yaratacağı fiziki ve sosyal yapıdaki değişmeler bu planın getirdiği kaçınılmaz gerçeklerdir. Bu gerçekler göz ardı edilemediğine göre ne yapmak gerekmektedir? Çok uzun düşünmeye gerek yok. Üzüntülerimizden sıyrılarak, Çoruh Vadisi nin yeni yüzünü iyi değerlendirmek ve doğru alan kullanımı planlamak gerekmektedir. Arazi topografyası ve çevresel veriler hiçe sayılarak yapılan uygulamalar kalıcı olmayacaktır. Sürdürülebilir alan kullanımı kavramıyla uyumlu ekolojik, rekreasyonel, kültürel, estetik ve diğer amaçlar doğrultusunda planlanan, tasarlanan ve yönetilen sistemler geliştirilmelidir. Çoruh Vadisi boyunca oluşan baraj göllerinin kıyıları genellikle dik ve sarp yamaçlar şeklindedir. Bazı kırsal yerleşmelere yakın yerlerde bulunan az eğimli alanlardaki yapılaşma kontrol altına alınmalıdır. ABD ve Avrupa da bu amaçla geliştirilen Yeşil Koridor sürdürülebilir alan kullanımı için ortaya çıkan bir kavramdır. Yeşil Koridorun amacı, nehir ve benzeri sistemler boyunca doğal, kültürel ve rekreasyonel ağırlıklı alan birimlerini veya odaklarını bir yol ve güzergah boyunca (koridor) birbirine bağlamaktır. Bu sistemde yol ve güzergahı doğal bitki örtüsüyle yeşil kılmak temel hedeftir. Çoruh Vadisi ve baraj gölleri çevresinde yapılacak rekreasyon alan kullanımlarında yeşil koridor sistemi bir yönlendirici olabilir ve bu doğrultuda, alanın bütünlüğü ve sürekliliği esas alınarak mutlak korunması gereken alanlar ve rekreasyon olanaklarına (yaya ve bisiklet yolları, çocuk bahçeleri, spor ve oyun alanları, dinlenme alanları, gözlem alanları vb.) uygun alanlar belirlenmelidir. Artvin Çoruh Üniversitesi BAP tarafından desteklenen Borçka Barajı Gölü ve Çevresi Rekreasyonel Alan Kullanım Olanaklarının Belirlenmesi Yönünde Planlama ve Tasarım Politikalarının Oluşturulması başlıklı projemiz devam etmektedir. Ancak, süreklilik gösteren bir planlamada alanın her noktasının insan kullanımına uygun ve açık olması beklenemez. Çoruh Vadisinin doğal yapısı buna izin vermemektedir. Bu sebeple alanın topografyasını zorlayarak alanı kullanıma açmak yerine mevcut durumuna uygun yapılanmalara gitmek gerekmektedir. Çoruh Park projesi de dahil olmak üzere vadi boyunca ve göl çevrelerinde yoğun ve büyük ölçekli yapılaşmalardan kaçınılmalıdır. Özelikle bu proje Çoruh Vadisi kültürünün yaşatılması gibi bir görev üstlenmelidir. Uzun vadede değerlendirilirse; yöre halkının sular altında kalan maneviyatını yaşatmak, güncel ihtiyaçların giderilmesinden daha kalıcı ve yararlı olacaktır. Kaynaklar: www2.dsi.gov.tr/ bolge/dsi26/ Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Salıcı A., Altunkasa, M., Çatalan Baraj Gölü-Deli Burun Aksında Seyhan Nehrinin Yeşil Koridor Sistemi Olarak Kullanabilirliğinin Araştırılması Ekoloji 19, 76, (2010). Eminağaoğlu, Z., Surat, H., Yaman, Y., Borçka Barajı Gölü ve Çevresi Rekreasyonel Alan Kullanım Olanaklarının Belirlenmesi Yönünde Planlama ve Tasarım Politikalarının Oluşturulması Artvin Çoruh Üniversitesi BAP Projeleri (devam etmekte). 15

18 DOSYA Baraj Gölünün oluşması ile birlikte bazı tarihi yapılar sular altında kaldı Baraj Suları Altında Kalan Kültür Miraslarımız Hüseyin ATEŞ (İl Kültür ve Turizm Müdürü) Tarihi geçmişi milattan önceki dönemlere dayanan Artvin in ilk mimari yapılaşması, Ortaçağda Hıristiyan kültürü çerçevesinde olmuştur. Artvin, XVI. yy. dan sonra Osmanlı hakimiyeti ile birlikte İslam Medeniyetinin eserleriyle tanışmıştır. Ortaçağın Hıristiyan kökenli önemli uygarlıklarından olan Bizans ve Ermenilerin, zaman zaman bölgeye hakim olmalarına rağmen, tüm eserler Bagratlı Gürcülerine aittir. Sivil mimarlık yapılarından saray ve köşk niteliğinde herhangi bir esere rastlanmazken, yöresel anlayışla, Osmanlı plan geleneğinin kaynaştırıldığı, iki veya üç kattan meydana gelen evlerin ekseriyeti XVIII-XIX. yüzyıllara aittir. Özellikle Artvin şehir merkezinde bulunan ve XIX. yüzyılın sonu, XX. yüzyılın ilk çeyreğine tarihlenen evlerdeki tip ve plan değişimi, yöredeki Rus egemenliğinin ürünlerini yansıtmaktadır. Artvin deki sanat eserlerinde dikkat çeken özellik çeşitli süslemelerdir. Ortaçağ dönemine ait mimari eserlerde fresko ve plastik bezeme gelişmiştir. İslami eserlerde ise daha çok ağaç oymacılığı karşımıza çıkmaktadır. Artvin deki ilk mimari yapılaşmanın gelişmesinde inanç ve buna bağlı olarak korunma-barınma anlayışı bulunmaktadır. Günümüzde bile ulaşılması zor mekanlarda yapılan görkemli dinsel yapılar bu düşünceyi doğrulamaktadır. Bütün bu mimari özelliklere sahip, ortak mirasımız olan bu yapılar, Artvin e ayrı bir güzellik ve değer katmaktadır. Bu yüzden bu tarihi eserlerin korunması hepimizin üzerine düşen bir görevdir. Yıllarca gerek biz insanoğlunun tahribatları, gerekse de olumsuz doğa koşullarına rağmen, hala ayakta kalabilmiş bu yapıları kaderine terk etmek tarihimize yapılacak en büyük haksızlık olacaktır. Bu amaçla söz konusu yapılara el uzatmak ve onların sular altında kalmasına engel olmak için Trabzon Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu Bölge Müdürlüğü nce oluşturulan heyet tarafından kültür miraslarının korunmasına yönelik bir dizi çalışma yapılması uygun görülmüştür. İncelemeler kapsamında; Oruçlu Köyü Gümrük Binası, Oruçlu Köyü Camii ve Zeytinlik Köyü Camiinin yeni yapılan yerleşim yerlerine taşınmaları kararlaştırılmıştır. Yapılan incelemeler sonrasında Berta Köprüsü, Avcılar Köyü Köprüsü 16

19 ve Zeytinlik Köyü Türbelerinin baraj ömrünü tamamlayana kadar sular altında kalmasına karar verilmiştir. Baraj suları tutulmadan önce ise mimarlar tarafından bu tarihi eserlerin rölöve, yenileme ve yeniden tasarımlama projeleri çıkarılmış ve baraj sularından zarar görmemesi için yapılar özel bir maddeyle sıvanmıştır. Aşağıda baraj suları altında kalacak bazı eserlere ait bilgiler yer almaktadır. Oruçlu Köyü Gümrük Binası Artvin merkeze bağlı Oruçlu Köyü nde bulunmaktadır. Yapı, 1900 lü yılların başında Rus işgali sırasında inşa edilmiş olup, Gümrük Binası olarak kullanılmak üzere Ruslara kiraya verilmiş ve ardından Şükrü Ağa tarafından kullanılmıştır. Şükrü Ağa Konağı diye de adlandırılmaktadır. Bina üç kattan meydana gelmektedir. Birinci katta bir hol ve üç odaya yer verilmiştir. Bu odalar ilk dönemlerde şarap ve zeytinyağı imalathanesi, son dönemlerde ise depo olarak kullanılmıştır. Hemen giriş bölümünde sol tarafta dikdörtgen planlı küçük bir odaya yer verilmiştir. Binada ağırlıklı olarak ahşap malzeme kullanılmaktadır. Birinci ve ikinci katta, ön cephede eyvan uygulaması bulunmaktadır. İç bölümlerde yüksek tavanlar ve tavan süslemeleri dikkat çekicidir. Binanın en belirgin özelliği merkezi ısıtma sistemine sahip olmasıdır. Oruçlu Köyü Camii Artvin merkeze bağlı Oruçlu Köyü Camii 1909 yılında yapılmış olup, tarihi nitelik taşımaktadır. Kuzeyden güneye doğru alçalan oldukça meyilli bir alan üzerine kurulmuş olan yapı, kuzeydoğu köşesinde daha sonra yapılan şadırvanı, altında bodrumu ile birlikte iki kattan oluşmaktadır. Dıştan 13.50x12.25 m. ölçülerinde kareye yakın planlı olan caminin son cemaat yeri bulunmadığı gibi, kuzeybatı köşesinde bulunan ahşap minaresi rüzgar nedeniyle yıkılmıştır. Cami dıştan kırma çatıyla örtülmüştür. Tavan döşemesi, iç mekanda herhangi bir destek birimi kullanılmadan yapılmıştır. Ahşap tavanın ortasında kubbe yer alırken, diğer yerler düz tutulmuştur. Tüm tavan kafes sistemiyle gerçekleştirilen çatıya monte edilmiştir. Süsleme açısından caminin cepheleri oldukça sadedir. İç mekanda ise ahşap elemanlarda ve özellikle kubbede çeşitli süsleme motiflerine rastlanmaktadır. Mekanın beden duvarları sıvanarak kapatıldığı için kullanılan malzeme anlaşılmamaktadır. Mihrabı taş, geri kalan tüm elemanlar ahşaptır. Çatıda alaturka kiremit kullanılmıştır. XX. yy.ın başında inşa edilen yapı, köylülerce yapılan kısmi onarımlar dışında orijinalliğini muhafaza etmiştir. 17

20 DOSYA Zeytinlik Köyü Camii Zeytinlik Camisi, Artvin merkeze bağlı Zeytinlik Köyü nde bulunmaktadır. Caminin kitabesine göre 1857 yılında (Hicri 1272), Saliha Hanım tarafından yaptırılmıştır. Eskiden minare olarak caminin kuzeye bakan tarafında bulunan çınar ağacının kullanıldığı bilgileri mevcuttur. Fakat çınarın rüzgar nedeniyle yıkılmasının ardından, günümüzden yaklaşık 21 yıl önce caminin kuzeydoğu köşesine minaresi yapılmıştır. Caminin kapı formu ve ağaç süslemeleri, caminin büyük özenle yapıldığını göstermektedir. Kuzeyden güneye doğru alçalan meyilli bir alan üzerine inşa edilen yapının kuzeyinde etrafı açık son cemaat yeri, kuzeydoğu köşesinde ise minaresi bulunmakta olup, ana mekan dıştan 13.00x12.50 metre ölçülerindedir. Yapı dıştan kırma çatıyla örtülmüştür. Küçük kapsamlı bir yapı olmasına karşın özellikle portali ve iç mekandaki ahşap elemanları zengin süslemelere sahiptir. Zeytinlik Köyü Yukarı Türbe Türbe dıştan 8.55x8.40 metre ölçülerinde yaklaşık kare plana sahiptir. Altta kriptası olmak üzere tek kattan meydana gelmektedir. Yapı, trompları dışa yansıtılmış kubbe ile örtülmüştür. İç mekan 6.90x6.85 metre ölçüsünde kare plana sahiptir. Mekanın orta yerinde güney-kuzey doğrultusunda, dikdörtgen plana sahip kripta bulunmaktadır. Kriptanın içi moloz taşla dolmuş olup, kuzeybatı köşesinde içine inişi sağlayan taş basamaklı merdiven yer almaktadır. Kripta örtüsü beşik tonoz şeklinde olup, iç mekanda taban döşemesi bulunduğundan, türbenin ortasında bombeli durmaktadır Güney cephede, basit işçilikli, yarım yuvarlak formlu mihrap nişi bulunmaktadır. İç mekan, toplam beş adet pencere ile aydınlanmaktadır. İç mekanda ve cephelerde herhangi bir süsleme yoktur. Cepheler dolgu duvar tekniğinde, kireç harçla örülmüştür. Cephe kaplamaları düzgün kesme taş malzeme olup, Zeytinlik Camii nde kullanılmak üzere yerlerinden sökülmüştür. Zeytinlik Köyü Aşağı Türbe Doğu cephesi, orta eksendeki küçük pencere hariç, yüzey sağır bırakılmıştır. Güney cephesinin durumu da doğu cephesiyle aynı olup, orta yerde pencere düzenlemesine yer verilmiştir. Batı cephede de tamamen formu bozulmuş bir pencere bulunmaktadır. Kuzey cephe, iç mekana girişi sağladığından diğer cephelerden biraz daha farklı olarak düzenlenmiştir. Orta kapının her iki yanında da birer pencere bulunmaktadır. Kapı ve pencerelerin formu bozulmuştur. Yapı dıştan kubbeyle örtülüdür. İç mekan 6.15x6.16 metre ölçüsünde kare plana sahiptir. Mekanın tam ortasının tabanında dikdörtgen planlı kripta bulunmaktadır. Kısmen tahrip olan kriptanın içi moloz taşla dolu olup, orta yerden bombeli olarak kullanılmaktadır. Güney duvarın orta ekseninde mihrap nişi bulunmaktadır. Ancak tahrip olmuştur. İç mekan beş adet pencere ile aydınlatılmaktadır. İç mekanın üstü iki kademeli ve yuvarlak kemerli tromplarla geçilen kubbe ile örtülüdür. Duvar yüzeyleri sivri kemerlerle hareketlendirilmiştir. İç mekanda herhangi bir süsleme yoktur. Zeytinlik Camii ne devşirme malzeme olarak yerleştirilen yıldız ve geometrik süs- 18

21 lemeler buradan götürülmüştür. Cepheler dolgu duvar tekniğinde kireç harçla örtülmüştür. Türbenin kubbesi tuğladan olup, ceplerinde kesme taş malzeme kullanılmıştır. Türbe, Artvin çevresinde Selçuklu yerleşmesine tanıklık etmesi açısından önemli bir yere sahiptir. Berta Köprüsü Osmanlılar tarafından 19. yüzyılın ikinci yarısında yapıldığı tahmin edilen Berta Köprüsü, Artvin-Şavşat karayolunun 21. kilometresinde, Berta Suyu üzerinde bulunmaktadır. 64 m uzunluğunda, üç gözlü ve düz yollu bir köprüdür. Köprünün döşeme uzunluğu m. ortalama olarak genişliği 5.00 m. ve yaklaşık 7.30 m. yüksekliğe sahip olup, üç gözlü ve yolunun düz olduğu köprüler grubuna girmektedir. Güneydoğudan başlayarak hafif meyilli olarak devam eden köprünün tabliyesi asfaltlanmış olup, her iki yandan 0.50 m. yüksekliğinde ve 0.55 m. genişliğinde taştan korkuluğu bulunmaktadır. Yuvarlak kemerle vurgulanan gözlerin her biri 9.15 m. genişliğe ve 3.30 m. yüksekliğe sahiptir. İç yüzeylerin kemer başlangıç yerlerinde, karşılıklı simetrik olarak yerleştirilmiş beşer adet barbakan boşlukları görülmektedir. Herhangi bir süsleme bulunmayan köprünün tüm yüzeyi birbirine yakın ebatlardan meydana gelen ve dış kısımları bombeli olarak işlenen düzgün taşlarla kaplanmıştır. Harç malzemesi dışa yansıtılmamıştır ve taşlar düzgün sıralar oluşturacak şekilde kaplanmıştır. Onarım geçirdiği anlaşılan korkuluğu, yüzeyden dışa hafif taşırılmış şekilde örülmüştür. Avcılar Köyü Kemer Köprüsü Osmanlı dönemine ait olan Avcılar Kemer Köprüsü, Ardanuç-Artvin karayolunun 5.km sinde, Ardanuç Suyu üzerine yapılmıştır. Tek gözlü ve yolunun eğimli olduğu köprüler grubundandır. Korkuluk duvarı yoktur. Yuvarlak kemer kullanılarak yapılmış köprü kemeri düzgün kesme taş, diğer kısımları moloz taş malzemeyle yapılmıştır. 19

22 KAMPÜS ÖZEL Dünyada ve Türkiye de Bakır Madenciliğinin Durumu ve Artvin Cerattepe nin Değerlendirilmesi Yrd. Doç. Dr. Hasan Eryılmaz,* Yrd. Doç. Dr. K. Onur Demirarslan,* Arş.Gör. Saffet Kılıçer* *Artvin Çoruh Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü 1. Giriş Bakır tarihte ilk defa Kıbrıs ta rastlandığından tüm dillerdeki isimlerinin Cyprium kelimesinden türediği tahmin edilmekte [1] ve bakır elementi insanlık tarihinde yıllara dayanan geçmişi olduğu bilinmektedir. Su iletimi için çeşitli yerlerde kullanılan bakır borular 5000 yıl önce yine aynı amaç için kullanılmaktaydı [2]. Dünyada bilinen birçok metal zamanla korozyona uğramakta ve yıpranmaktayken bakır korozyona karşı yüksek bir dirence sahiptir. Bakır korozyona karşı diğer metallere göre daha dayanıklı olup eşit şartlar altında 1 mm kalınlığında bakır aynı ölçüdeki çelik levhaya göre 33 kat daha dayanıklıdır [3]. Bakır günlük hayatta çeşitli yerlerde kullanılmaktadır ve bakırın önemi, başlıca aşağıda belirtilen üç nedenden kaynaklanmaktadır: 1. Dünya nın hemen hemen tüm bölgelerinde bulunması nedeniyle geniş ölçüde üretiminin yapılabilmesi, 2. Elektriği diğer bütün metaller içinde gümüşten sonra en iyi ileten metal olması, 3. Endüstriyel önemi yüksek, pirinç, bronz gibi alaşımlar yapmasıdır. Dünya üzerindeki bakır ve alaşımlarının kullanım alanları ile yüzdeleri Şekil 1 de verilmektedir [4]. Şekil.1. Bakır ve alaşımlarının kullanım alanları ve yüzdeleri Bakır elementinin özellikleri ise Tablo 1 de verilmektedir. Bakırın doğada bulunuş şekilleri incelendiğinde az miktarda elemental, genellikle sülfürlü, oksitli ve kompleks bileşikler halde bulunduğu görülmektedir, bakır ürünleri ise tüvenan cevher (maden sahasından çıkmış hali), konsantre bakır cevheri, blister bakır, rafine bakır, katot bakır olarak sınıflandırılmaktadır [6]: 2. Üretim Teknoloileri Bakır madenciliği açık ve kapalı işletme yöntemleri ile yapılmaktadır. %1-2 Cu içeren sülfürlü cevherler, flotasyon yöntemi ile zenginleştirilmektedir. Bu işlemlerde, cevherdeki bakır genelde %80 in üzerinde metal randımanları ile zenginleştirilerek %15-25 Cu içeren bakır konsantreleri elde edilmektedir. Daha sonra bu bakır konsantreleri konvansiyonel yöntemler ile %99 Cu içeren blister bakır üretilmekte ve daha sonra blister bakır, rafinasyon işlemlerine tabi tutularak elektrolitik bakır üretimi gerçekleştirilmektedir. 20

23 3. Dünyada Bakır Üretimi Dünyadaki bakır rezervlerinin yoğun olduğu en büyük cevher kuşağı Amerika nın batısı boyunca Şili den geçerek Peru, Meksika dan sonra, Arizona, New Mexico, Nevada, Utah (ABD) ve Kanada yı içine alan jeolojik bir alandır. Söz konusu bu kuşak üzerindeki rezrvler Batı dünyası bakır üretiminin % 50 sini temsil etmektedir. Porfiri tipi bakır rezervleri aynı zamanda Pasifik halkasının güney-batısı boyunca uzanan kuşak içinde bulunur ki bu kuşaktan geçtiği ülkeler Endonezya, Papua Yeni Gine ve Filipinlerdir. Aynı tip cevherler içeren diğer bir kuşak Avrupa nın güney-doğusundan İran ve Pakistan a uzanır. Afrika daki en önemli rezervler sedimanter bakır kuşağı olarak kıtanın ortasında yer alır [6]. Dünya görünür bakır cevheri rezervlerinin, Cu içeriği olarak 650 milyon ton civarında olduğu tahmin edilmektedir. Bu rezervlerin ülkelere göre dağılımları Tablo 2 de verilmiştir. Dünya bakır madeni kapasitesi 2010 yılında 19,8 milyon ton seviyelerindeyken gerçekleştirilen bakır madeni üretimi 15,9 milyon ton seviyelerindedir. Kapasite kullanım oranı ise %80,4 olarak gerçekleşmiştir yılında toplam dünyanın ürettiği rafine bakır miktarı 18,9 milyon ton olarak kaydedilmiştir. Bu üretimin 15,8 milyon tonu birincil bakır, 3,3 milyon tonu ikincil bakır olmuştur. Bölgesel olarak üretimlere bakıldığında en Atom numarası 29 Atom ağırlığı 63,546 Atom çapı 2,551 x m Erime noktası 1082,85 0C Kaynama noktası C Oda sıcaklığında yoğunluğu 8,94 x 103 kg/m3 Ergime ısısı 13,26 kj/mol Buharlaşma ısısı 300,4 kj/mol fazla üretimi Asya ve Amerika gerçekleştirmiştir yılı itibari ile dünyada toplam gerçekleştirilen rafine bakır üretimi 17,9 milyon tona ulaşmıştır [7]. 3. Türkiye deki Durumu Alp orojenik kuşağında yer alan Türkiye de, bakır yatakları dört ana maden kuşağı içerisinde görülür. Bunlardan birincisi ve en önemlisi Makedonya-Balkanlar dan gelerek İstranca dan sonra Karadeniz den geçerek Sinop yakınlarından itibaren Doğu Karadeniz boyunca devam eden, Kafkaslar ve İran üzerinden Himalaya Dağları na doğru uzanan kuşaktır. İkinci sırada, Kıbrıs üzerinden gelerek İskenderun-Hakkari arasında devam eden ve daha sonra İran a geçen Güneydoğu Anadolu Ofiyolit Kuşağı yer alır. Üçüncü maden kuşağı, Kıbrıs tipi masif sülfit yataklarının yer aldığı Batı Karadeniz Bölgesi ndeki Küre yöresidir. İçerisinde Cu-Pb-Zn yataklarının bulunduğu Kuzeybatı Anadolu Bölgesi dördüncü maden kuşağını oluşturur [6]. Türkiye deki ekonomik bakır rezervleri Tablo 3 de, Türkiye bakır ve ürünleri dış ticareti Şekil 2 de verilmiştir. Ülkeler Rezerv (milyon ton) Baz rezerv (milyon ton) ABD Avustralya 7 23 Kanada Şili Çin Endonezya Kazakistan Meksika Peru Macaristan Rusya Zambiya 7 13 Diğer Ülkeler Dünya Toplamı

24 KAMPÜS ÖZEL İLİ İLÇESİ MEVKİ REZERV Cu Zn Au Ag BAKIR (Bin Ton) (%) (%) (g/t) (g/t) (Ton) Artvin Murgul Damar , Artvin Murgul Çakmakkaya , Artvin Murgul Akerşen 582 2,24 4, Artvin Merkez Cerattepe ,20-1,23 25, Artvin Merkez Seyitler , Çanakkale Arapuçuran , Elazığ Ergani Anayatak 600 1, Giresun Espiye Lahanos + Kızılkaya ,40 2, Giresun Tirebolu Harköy 498 1, Kastamonu Küre Bakibaba + Aşıköy 12, Rize Çayeli Madenköy 10, Siirt Şirvan Madenköy 14, Sivas Koyuluhisar Kan Trabzon Of Kotarakdere , Trabzon Yomra Kanköy 3, TOPLAM 62, Artvin Maden Sahası kır-kurşun-çinko, 1 adet demir, 17 adet manganez, 5 adet bakır-molibden, 5 adet altın yatağı olmak üzere toplam 72 adet metalik maden yatağı belirlenmiştir [8]. ninin kapalı ocaktan çıkartılması ve Murgul ilçesinde bulunan flotasyon tesisine gönderilerek zenginleştirilmesi planlanmaktadır. Sahanın uydu görüntüsü Şekil 3 de verilmektedir. Bu sahanın işletilmesi ve yapılacak tesislerle ilgili ÇED (Çevre Etki Değerlendirmesi) raporu 01/04/2013 tarihinde T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na sunulmuştur. Belirtilen ÇED rapor Artvin İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü nden resmi yollar ile temin edilmiş, incelenmiş, tespit edilen konular sonuç bölümünde verilmiştir. 5. Sonuç MTA ve Özel kuruluşların bugüne kadar Artvin İli sınırları içinde yapmış oldukları çeşitli jeoloji ve madencilik çalışmaları sonucunda kayda değer 44 adet ba- Merkez ilçesi Cerattepe mevkiinde yapılması planlanan bakır madeni sahasından bakır made- Yapılması planlanan ve yıllık olarak ton tüvenan 1 cevher üretecek tesis, 10 ay, 30 gün, 16 saat çalışma programı ile [9], günde 1670 ton maden çıkarıp, zen- 1 Ocaktan çıkarılmış fakat üzerinde hiçbir cevher hazırlama işlemi yapılmamış olan, hammadde hâlindeki cevher. 22

25 ginleştirme amacıyla, kamyonlar ile Murgul Damar da bulunan tesise taşıyacaktır. Günlük geliş gidiş sayısı 80 olarak belirtildiğine göre [9], sadece gidiş olarak tek seferde 1670 ton maden cevheri taşınması, her kamyonun 42 ton yükü ile beraber yaklaşık 50 ton gelmesi beklenmektedir. Her gün 40 dolu ve 40 boş kamyon seferine ek olarak demir-çimento gibi diğer taşımalarla birlikte toplam 100 ü bulacak [9] ağır kamyon trafiği, Artvin-Murgul ana yolunu işgal edecektir. Bu durum 16/05/2013 tarihinde T.C. Kalkınma Bakanlığı Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı (DOKAP) tarafından yapılan toplantıda belirtilen Bölgenin Turizm ile Kalkınma Stratejisi ne uygun düşmeyecektir. Kamyonların kasalarından yola saçılacak taş ve topraklar, tekerlekler ile taşınacak çamurlar, ana yolu kirletip kayganlaştıracak, kaza ihtimalini arttıracak ve ağır yüklü kamyonların yola yapacağı büyük basınçlar yolu bozacak ve turist ile bölge halkının trafiğini olumsuz etkileyecektir. ÇED raporunda belirtilen yol güzergahları aşağıda verilmiştir [9]: 1.Cerattepe/Hatila Deresi/Y. Mezra/ Lepiskür Deresi/Murgul Damar Tesis 45 km. 2.Cerattepe/Hatila Deresi/Çoruh Marina/Borçka/Murgul Damar Tesis 80 km. 3.Cerattepe/Artvin Köprübaşı/Borçka/Murgul Damar Tesis 77 km. 4.Cerattepe/Zeytinlik/Artvin Köprübaşı/Borçka/Murgul Damar Tesis Bu güzergahlardan 4. (Cerattepe/Zeytinlik/Artvin Köprübaşı/ Borçka/Murgul Tesis) yolunun seçildiği raporda belirtilmektedir. Sözü edilen güzergahta bulunan yol, dar ve virajlı olup sürücülerin oldukça zorlandıkları bir yoldur. Bahsi geçen kamyonlar bu güzergahta ek bir trafik yüküne yol açacaktır. Bu araçlar trafik seyir süratini azaltacak, diğer araçların yerli yersiz sollamalarına neden olacak ve trafik kaza sayılarını arttıracaktır. Ayrıca kullanılması planlanan kamyonların etkilerini daha sağlıklı incelemek amacıyla bu güzergaha günlük tonaj miktarına (1670 ton/gün) göre hesaplama yapmak üst yapının korunumu açısından daha doğru bir yaklaşım olacaktır. Aksi halde karayolu üst yapısında meydana gelecek bozulmalar kaçınılmazdır. ÇED raporunda belirtilen alternatif yol güzergahlarından [9] ana yol güzergahının kullanılmadığı 1. (Cerattepe/Hatila Deresi/Y.Mezra/Lepiskür Deresi/Murgul Damar Tesis) rotası seçilmelidir. Ancak bu yol için yatırım masrafının çok ve yapım süresinin uzun olduğu belirtilmektedir. Bu yolun yapımı DOKAP toplantısında yapılacağı belirtilen Yeşil Yol ile değerlendirilebilir veya havai bir hat ile alternatif bir nakil düşünülebilir. Bu taktirde 2026 yılında kapatılacağı belirtilen işletmenin ardından havai hat turistik amaçlı olarak kullanılabilir. ÇED raporunda bulunan Acil Durum Planı nda [9] olası yangınlarla ilgili detaylar belirtilmiş ancak galerilerde olabilecek en muhtemel patlama ve çökme kazaları ile ilgili hiçbir bilgiden söz edilmemiştir. Bu sebepten dolayı işletmeye ait acil durum planı oldukça yetersizdir. İşçi sağlığı ve iş güvenliği açısından ayrıca çevre güvenliği ve sağlığı açısından sağlam temellere dayanmamaktadır. Maden işletimi sırasında Cerattepe/Artvin/Borçka/Murgul güzergahını kullanacak olan kamyonların (yaklaşık 100 araç/gün) [9] emisyon hesapları raporda bulunmamaktadır. Hesaplar dolu kamyonların daha fazla emisyon oluşturacağı dikkate alınarak ye- 23

26 KAMPÜS ÖZEL niden değerlendirilmelidir. Ayrıca yol güzergahı boyunca egzoz (CO, CO2, VOC, yakıta bağlı olarak SO2) ve diğer emisyonların (toz emisyonları) dağılımları uygun hava kalitesi modelleme programları ile çizgisel kaynak olarak değerlendirilip incelenmesi gerekmektedir. Böylelikle elde edilen dağılım haritaları ile kirliliğin artıp artmadığı, emisyonların hangi yöne doğru dağılacağı anlaşılabilir ve buna göre önlemler alınabilir. Raporda sadece madende çalışacak iş makinelerinin emisyonları hesaplanmıştır. Ancak sadece iş makinelerinin değerlendirilmesi yeterli değildir. Madenin işletilmesi aşamasında oluşabilecek toz emisyonlarının hesapları yapılmalıdır. Bu emisyonların tahmini olarak belirlenmesi bu tahmine dayanılarak kaynağın alansal kaynak olarak değerlendirilip uygun modelleme programları ile dağılım haritalarının oluşturulması gerekmektedir. Raporda gerekli önlemlerin alınarak toz emisyonlarının sınır değerlerde tutulacağı söylenmiştir. Ancak yapılacak modelleme çalışması ile En Kötü Senaryo için gerekli tedbirlerin alınmasını kolaylaştıracaktır. Maden aktivitelerinden kaynaklanan toz kirleticiler içerisinde kaba partikül maddeler önemli bir yer tutmaktadır (yaklaşık %40). Bu partikül maddeler PM10 ve daha büyük boyutlara sahiptirler. Bu kirleticileri meydana getiren aktiviteler genelde kayaların parçalanması, buldozer kazıları, patlatmalar ve yükleme, maden taşıma gibi işlemler ile araçlardır. Ayrıca rüzgarların neden olduğu ve değişik biçimlerde yapılan depolamalardan kaynaklanan toz kirleticiler de mevcuttur. İnce partikül maddeler ise genellikle maden ocaklarında kullanılan araçlardan meydana gelmekte ve madenlerden kaynaklanan hava kirliliğin %5 ini oluşturmaktadır [10]. Partikül maddelerin konsantrasyonları ise yerel jeolojik yapı, maden alanındaki çalışma kapasitesi, alanın bitki örtüsü, yerel nem içeriği, çıkarılan ürünlerin depolama sistemi ve yayılımın ölçeği, ürün depolanan yerin toprak özellikleri, yerel yağış, sıcaklık, nem ve rüzgar hızları ile yönü, operasyon çeşidi ve taşıma yöntemleri gibi unsurlara bağlı olarak değişkenlik gösterebilmektedir. Raporda, proje sahası içerisinde adet ağaç kesileceğinden bahsedilmiştir. Proje tamamlandıktan sonra sahanın rehabilitasyonun yapılacağı belirtilmiş ancak kesilen ağaç sayısı kadar ağacın tekrar doğaya kazandırılacağından bahsedilmemiştir. İşletmede yapılması planlanan beton tesisinde, saha, beton hazırlama ve taşıma araçlarının yıkanmasıyla meydana gelecek atık suların içerisinde askıda katı maddeler ve çeşitli kimyasalların bulunması muhtemeldir. Ayrıca tesiste yıkamalarla suya yağ ve gres karışması görülebilir. Tüm bu olumsuzlukların önlemlerinin alınması gerekmektedir. Maden işletmesi sırasında yapılacak patlatmalar sonucu oluşacak şok dalgalarının ulaşacağı ilk yerleşim yerlerinde meydana getireceği etkiye göre davranış hesaplamalarına yer verilmemiştir. Bu sebeple ortaya çıkacak olan titreşimlerin yerleşim yerlerinde ve/ veya çevresinde oluşması muhtemel tehlikeler ve alınacak önlemler tartışılmalıdır. Raporda belirtilen bilgiler dahilinde, maden arama ve çıkarma işlemleri sırasında herhangi bir zehirli veya zararlı bir kimyasal maddenin kullanılmayacak olması Artvin İli nin çevre sağlığı açısından olumlu bir özelliktir. KAYNAKLAR [1] wiki/bakır. [2] [3] co.kr/eng/copper-gallery/. [4] co.uk/applications.shtml. [5] [6] DPT, Madencilik Özel İhtisas Komisyonu Raporu, 2627, ÖİK, 638, Ankara. [7] tr/files/documents/06_bakir-fh pdf. [8] Artvin Valiliği İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü, Artvin İl Çevre Durum Raporu, 2005, Artvin. [9] Ruhsat Numaralı Cerattepe Bakır Madeni Projesi Çed Raporu, 2013, Ankara. [10] gov.au/factsheets/environmental/ mine_dust.html. 24

27 Vatan Şairi Unutulmadı KONFERANSLAR Mehmet Akif in Şairliği konulu konferansta, Ulus Şairi Akif ve onun duygu yüklü eserleri üzerinde duruldu. Artvin Çoruh Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü tarafından düzenlenen Mehmet Akif in Şairliği konulu konferans, 28 Aralık 2012 tarihinde Nihat Gökyiğit Kongre ve Kültür Merkezinde yapıldı. Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Yönetim Kurulu Üyesi Dr. İbrahim Demirci nin konuşmacı olarak yer aldığı konferansa, Üniversitemiz Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Aydın Tüfekçioğlu, Artvin İl Milli Eğitim Müdürü Mustafa Yanmaz, Fen Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Yılmaz Altun, Üniversitemiz personeli ve öğrenciler katıldı. Programın açılış konuşmasını gerçekleştiren Üniversitemiz Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Aydın Tüfekçioğlu, Mehmet Akif in şiirlerinin milli birlik ve beraberlik duyguları ile yoğrulduğuna ve şiirlerindeki duygu yoğunluğunun bir milletin kaderini belirlemede etkili olduğuna dikkat çekti. Edebiyattaki üstün yeteneklerine rağmen Mehmet Akif in milletin önceliklerini düşünerek alçakgönüllü bir yaşam sürdüğünü ifade eden Prof. Dr. Tüfekçioğlu, Akif in şiirleri vasıtası ile sonraki nesillere mesaj gönderdiğini, gençlerin de Akif i anlayabilmek için daha fazla çaba sarf etmeleri gerektiğini vurguladı. Prof. Dr. Aydın Tüfekçioğlu nun ardından söz alan Fen Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Abdulkadir Erkal da, Vatan Şairi Mehmet Akif in şiirleri hakkında açıklamalarda bulundu. Yrd. Doç. Dr. Abdulkadir Erkal, Akif in şiirlerinin Türk edebiyatında önemli bir yere sahip olduğunu ve şiirlerinin samimi bir dille yazıldığını söyledi. Yrd. Doç. Dr. Erkal ın konuşmasının ardından, geçtiğimiz dönemlerde Üniversitemizde öğretim üyesi olarak görev alırken Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Yönetim Kurulu Üyeliğine atanan Dr. İbrahim Demirci nin verdiği Mehmet Akif in Şairliği konulu konferansa geçildi. Dr. İbrahim Demirci konferansta, Mehmet Akif in hayatı ve şiirleri hakkında değerlendirmelerde bulundu. Akif in dönemin zorlu koşullarında yetişmiş benzeri olmayan bir vatan şairi olduğuna işaret eden Dr. Demirci, Milli Mücadele dönemlerinde etkili bir şekilde hissedilen vatan ve millet sevgisinin, Akif in şiirleri vasıtası ile genç nesillere ve yarınlara aktarılması gerektiğinin altını çizdi. Vatan Şairi Mehmet Akif e ait bazı şiirlerin öğrenciler tarafından okunması ile devam eden programda ayrıca Artvinli halk ozanı Aşık Gülhani de sahne aldı. Prof. Dr. Aydın TÜFEKÇİOĞLU 25

28 KONFERANSLAR 89. Yıldönümünde Cumhuriyet ve Artvin Konulu Panel Düzenlendi Artvin Valiliği ve Artvin Çoruh Üniversitesi iş birliği ile 89. Yıldönümünde Cumhuriyet ve Artvin Konulu Panel düzenlendi. Ahmet Hamdi Tanpınar Kültür Merkezinde gerçekleştirilen panelde Karadeniz Teknik Üniversitesinden Doç. Dr. Rahmi Çiçek, Artvin Çoruh Üniversitesinden Yrd. Doç Dr. Fatih Demirel ve Okutman Hüseyin Kurt panelist olarak yer aldı. Cumhuriyetin genelde ülkemize özelde ise Artvin e kazandırdıklarını anlayabilmek ve geçmişle bugünü karşılaştırabilmek için düzenlenen panele Artvin Valisi Necmettin Kalkan, Vali Yardımcısı Bahadır Güneş, Artvin Çoruh Üniversitesi Rektör Yardımcıları Prof. Dr. Aydın Tüfekçioğlu ve Prof. Dr. Fahrettin Tilki, İl Milli Eğitim Müdürü Mustafa Yanmaz, Ak Parti İl Başkanı Erkan Balta, öğrenciler, öğretim elemanları ve vatandaşlar katıldı. 26

29 Yrd. Doç. Dr. Fatih DEMIREL: Tarih Geçmişten Bugüne Köprü Kurar Panelin açılış konuşmasında tarih biliminin önemine değinildi. Artvin Çoruh Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç Dr. Fatih Demirel yaptığı konuşmada Tarih denince akla geçmişin bilimi geliyor. Tarih konu olarak geçmişle ilgilense de geçmişle bugün arasında bir köprü kurmaktadır. Günümüzü anlamak kendimizi tanımak ve geleceğimize yön vermek için mevcut duruma nasıl gelindiğinin bilinmesi gerekiyor. Bunu toplum hafızası olarak nitelendirebiliriz. Toplum hafızasını oluşturmak, canlı tutmak tarihçilerin en önemli görevlerindendir. Cumhuriyet 29 Ekim 1923 te yeni Türk Devletinin yönetim biçimi olarak kabul edilmiştir ama 1839 da Tanzimat Fermanını 1876 yılında kabul edilen Kanun-i Esasiyi ve ömrü kısa olsa da oluşan meclisi, 1908 yılında Meşrutiyetin tekrar yürürlüğe konmasıyla yeniden şekillenen parlamentoyu, 16 Mart 1920 de İstanbul un resmen işgali ile kendisini feshedip 23 Nisan 1920 de TBMM ismiyle Ankara da teşekkül eden Büyük Millet Meclisini bir bütün olarak görmeden Cumhuriyetin önemini kavramak mümkün değildir dedi. Yrd. Doç. Dr. Demirel açılış konuşmasının ardından yaptığı sunumunda ise Artvin de Göç ve Cumhuriyetin İlk Yıllarında Artvin de Ulaşım konusunu ele aldı. Yrd. Doç. Fatih Demirel, sunumunda özetle şu bilgileri aktardı: Cumhuriyet döneminde oluşan tabloya göre, gerek okullaşma oranında gerekse de öğrenci sayısı oranında Artvin ülke genelinin oldukça üzerinde seyrediyor Harf İnkılabı sonrasında Artvin de eğitim ivme kazanmıştır. Artvin deyince eğitimle ilgili akla ilk gelen; okuma yazma oranının yüksek olmasıdır. Artvin de eğitim Cumhuriyet dönemi ile birlikte sorun olmaktan çıkmış olsa da ilimizde o günden bu yana bazı toplumsal sorunların yaşanmakta olduğunu belirtmek isterim: Birincisi göç, ikincisi ulaşım. Artvin de Göç 93 Harbine kadar Artvin ve Batum Bölgesi Kafkasya göçmenlerini barındıran bir bölge iken bu savaştan sonra göç veren bir bölge haline gelmiştir. Bugünkü resme baktığımızda göç konusu Artvin için en önemli sorunlardan biri olarak adlandırılabilir. Bu savaş sonrasında imzalanan anlaşma gereğince Rusya ilk 3 yıl içinde isteyenlerin kalmasına isteyenlerin de göçmesine müsaade etmiştir. Rusya 1890 lara kadar toplu göçleri serbest bırakmış, bundan sonraki toplu göçler Osmanlı Devletinin Rusya nezdindeki girişimleri ile olmuştur. Küçük gruplar halindeki göçler, Birinci Dünya Savaşına kadar devam etmiştir. Kesin rakamları vermek mümkün olmamakla birlikte 1878 yılında Batum sancağından 40 bin göçmenin harekete geçtiği söylenebilir de 20 bin civarında bir göç hareketi yaşanmış, on binlerce insan bu toprakları terk ederek Anadolu nun değişik yerlerine Osmanlının merkez idaresi tarafından yerleştirilmiştir. Yöneticilerin üzerlerine düşeni yapmaması neticesinde göçler sırasında birçok göçmen mağdur olmuş, birçoğu da salgın ve hastalıklar nedeniyle vefat etmiştir. O dönemde siyasi sebeplerden kaynaklanan göçler bugün ise ekonomik sebeplere dayalı olarak devam ediyor. Artvin vilayetinde göçler nedeniyle nüfus azalması gözlemlenmektedir. Ancak il merkezindeki nüfus azalmasının Artvin Çoruh Üniversitesinin ve baraj çalışmalarının etkisiyle durduğunu söyleyebiliriz. 27

30 KONFERANSLAR "Artvin de Ulaşım Artvin deki bir diğer problem ise ulaşımdır. Cumhuriyetin ilk yıllarında ulaşım koşullarının ne durumda olduğunu bilirsek 89 yıllık süreçte hangi noktaya gelindiğini daha iyi anlayabiliriz. Cumhuriyetin ilk yıllarında Artvin de Batum-Ardahan Şosesi olarak isimlendirilen bir tane devlet yolu bulunmaktaydı. 190 km uzunluğundaki yol, Acara sınırında bulunan Maradit Muratlı merkezinden başlayıp, Borçka, Artvin ve Ardanuç tan geçerek Ardahan a kadar uzanmaktaydı. Sultan Abdülaziz döneminde yaptırılan bu yolun, I.Dünya Savaşından sonra bakımı yaptırılmamış ve yol ilkel durumda kalmıştır. Borçka-Hopa arasında bugün kullandığımız yolun temellerinin atılması 1925 yılına isabet etmektedir. Artvin in ihtiyacını karşılayacak yoların bulunmaması, mevcut yolların da bakımsızlığı nedeniyle Artvin nakil hatları da ilkel durumdan kurtulamamıştır. Cumhuriyetin ilk yıllarında Oruçlu ile Batum arasında Çoruh nehri üzerinden kayıklarla nakliyat yapılmakta olduğunu da belirtmekte fayda var. Doç. Dr. Rahmi ÇİÇEK: Cumhuriyetin İlk 20 Yılında Artvin Karadeniz Teknik Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Rahmi Çiçek ise Cumhuriyetin ilk yıllarında Artvin in demografik ve idari yapılanması ile ekonomik yaşantısı hakkındaki bilgileri özetledi. 93 Harbi ve 1. Dünya Savaşı gibi savaşların Artvin de sosyal ve ekonomik yaşantıyı doğrudan etkilediğini belirten Doç. Dr. Rahmi Çiçek, Cumhuriyet dönemindeki Artvin tablosunu şu şekilde çizdi: Artvin Milli Mücadele ve ardından Cumhuriyet dönemi ile birlikte il haline gelmiş bir kentimizdir. 40 yıla aşkın bir süre Rus esaretinde kalmış bölgede yer alan Artvin, stratejik açıdan önemli görülerek vilayete dönüştürülmüştür. O bölgede Cumhuriyet döneminde idari açıdan baktığımızda bir takım değişiklikler yaşandı yılında Artvin sancağı oluşturuldu. Bu sancak 1924 yılında vilayete dönüştürüldü. Artvin 1924 te il idaresine dönüştürüldüğünde iki ilçeden oluşuyordu yılında Yusufeli Artvin e dahil edildi yılında farklı bir bakış açısıyla Rize Vilayeti ile birleştirilerek Çoruh Vilayeti oluşturuldu. Çoruh vilayetinin oluşturulması ile birlikte tepkiler gelmeye başladı. Halk bundan memnun olmadı. Merkez Rize yapılmıştı. Alanı kontrol etmek zor oluyordu. Bu nedenle Rize, Çoruh vilayetinden ayrıldı. Çoruh vilayeti varlığını 1956 yılına kadar devam ettirdi. Dönemin siyasi iktidarı seçimler öncesinde Artvin i eski konumuna ve ismine geri döndürdü yılında Artvin il merkezi 6 mahalleden ve 479 haneden oluşuyordu. Bunlar; Çarşı Mahallesi (212 Hane), Dere Mahallesi (81 Hane), Orta Mahalle (83 Hane), Karasu Mahallesi (36 Hane), Çayağzı Mahallesi (33 Hane), Şehitlik Mahallesi (34 Hane). Toplam nü- 28

31 fusa baktığımızda da Artvin Merkezin 2 bin 139 nüfusu vardı. Artvin, Cumhuriyet kurulduğunda çok küçük bir merkez durumunda iken bugün 2 bin nüfuslu köylere sahip bir il haline gelmiştir. Okt. Hüseyin KURT: Cumhuriyetin İlk Yıllarında Artvin de Eğitim Artvin Çoruh Üniversitesinde Okutman olarak görev yapan Hüseyin Kurt ise Cumhuriyetin İlk Yıllarında Artvin de Eğitim konulu sunumunda şunları dile getirdi: Artvin ve çevresinde, eğitimle ilgili Osmanlı döneminden kalma birçok yapının olduğu bilinmektedir. O dönemde hemen hemen her köyde bir cami ve buna bağlı olarak da medreseler yapıldı. Ardanuç İskender Paşa Medresesi, Şavşat Tepeköy ve Söğütlü Medreseleri Arhavi deki medreseler o devrin imkânlarına göre büyük medreselerdir Trabzon Salnamesine göre Artvin ve çevresinde 124 Müslüman Okulu ve bu okullara dahil olan 2 bin 359 öğrenci bulunmaktaydı. Bölgede 7 İlmiye Medresesi de görülmektedir. Ayrıca 80 öğrencili bir Ermeni Okulu, 300 öğrencili 4 Katolik Okulu etkindi Erzurum Salnamesi nde Ardanuç ta 33 Müslüman okulu 4 Hıristiyan okulunun olduğu bilgileri yer almaktadır. 93 Harbi sonrası Türk ahalisine toprak mülkiyeti tanınmamıştır. Sadece birkaç cami ve yanında küçük medreselere müsaade edilmiştir. Tüm rüştiye ve diğer mektepler kapatılmıştır. Ruslar Türk halkını kendine bağlama ve asimile etme gayesi doğrultusunda Şavşat Balıklı Köyünde ve Ardanuç Adakale Mahallesinde birer Rus okulu açmışlardır. Söğütlü deki okul 1918 e kadar faaliyetini sürdürmüştür. Ancak bölge halkı bu okullara fazla rağbet etmemiştir. Rus saldırılarının şiddetlenmesi ve buna bağlı olarak göçlerin artması nedeniyle bölge halkının eğitime öncelik tanıdığından söz etmek yanlış olacaktır. Cumhuriyet Dönemine Artvin de o dönem açılan ilkokulları incelediğimizde İsmet Paşa İlkokulu dikkat çekmektedir de açılan ilk Türk okulu Sarıkamış hareketinin başarısızlığı sonucunda Rus okuluna dönüşmüştür. Bu okul 1921 de tekrar Türk okuluna çevrilmiştir. Ardanuç ta 5 sınıflı ilkokul 1925 te Adakale de açılmıştır de Latin harfleriyle okuma yazmaya geçildikten sonra ülke çapında okuma yazma seferberliği ilan edilmiş ve 3 sınıflı okullar beş sınıflı hale dönüştürülmüştür lı yıllarda 49 köyde okullaşma tam olarak gerçekleştirilmiştir. Artvin ve çevresinde ilkokul mezunlarının artması sonucu halkın orta öğretime son derece ilgi göstermesiyle beraber masrafları il özel idaresince karşılanmak üzere Artvin Merkezde eğitim yılı başında bir ikmal okulu açılmıştır. Bu okul yıllarında orta mektep adıyla yeniden düzenlenmiştir. Bugün Artvin de 2284 öğretmen ve 3255 öğrenci bulunmaktadır. İlköğretimde derslik başına düşen öğrenci sayısı 17, ortaöğretimde 21, meslek ve teknik eğitimde ise 22 dir. Bugün itibariyle Artvin de okuma yazma oranı yüzde 99 dur. Artvin Çoruh Üniversitesi ni de eğitim açısından bir yere koymamız gerekir. 5 bin 400 ün üzerinde öğrencisi bulunan Artvin Çoruh Üniversitesi, bölge eğitiminde yeni bir dönemin başlangıcı olarak kabul edilebilir. 29

32 KONFERANSLAR Türkiye de Rusça Eğitimi Yrd. Doç. Dr. Hasan Karacan, konferansta Rusçanın Osmanlı da ve Türkiye de tarihsel gelişimini özetledi. Artvin Çoruh Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Hasan Karacan, Fen Edebiyat Fakültesi öğrencilerine yönelik Türkiye de Rusça Eğitimi konulu bir konferans verdi. Merkezi Araştırma Laboratuarı Konferans Salonu nda yapılan etkinlikte Yrd. Doç. Dr. Hasan Karacan, Rus dili, Osmanlı da Rus diliyle ilgili yapılan eğitim faaliyetleri, Türkiye de Rusçanın tarihsel süreci, Türkçe ve Rusça arasındaki kesişmeler gibi birçok farklı konuda bilgilere yer verdi. Yrd. Doç. Dr. Hasan Karacan sunumunda özetle şu bilgileri aktardı: Kısaca Rusça Avrasya da konuşulan ve Slav dilleri arasında en yaygın dil olan Rusça, bir Hint-Avrupa dilidir. 20. yüzyılın politik olarak önemli dili olan Rusça aynı zamanda da Birleşmiş Milletlerin resmi dilidir. Bugün Rusçayı 170 milyon kişi ana dili gibi, 350 milyon kişi ise ileri veya orta düzeyde kullanmaktadır. Rusça İngilizce, Çince ve İspanyolcadan sonra dünyada yaygınlık bakımına göre 4.dil konumundadır. Dünyanın 86 ülkesinde Rusça, öğretilen diller arasında ilk beşte yer almaktadır. AB ülkeleri arasında ise nüfusun % 6 sı Rusça konuşmaktadır. Örneğin Almanya da 6 milyon kişi Rusça konuşmaktadır. Rus alfabesi 33 harften oluşmaktadır. Yazı olarak Kiril alfabesi kullanılır. Osmanlı da ve Türkiye de Rusçanın Tarihçesi Rusçanın ilk olarak 18. yüzyılda bazı medreselerde öğretildiği bilinmektedir. Osmanlı döneminde pek çok medrese çeşidi olduğu ve diğer farklı dillerin yanında Rusçanın bazı medreselerin içinden sadece İptida-i Dahil medreseleri ile Sahn(Orta) medreselerinde ders olarak okutulduğu anlaşılmaktadır. Rusya nın, özellikle Çar I. Petro nun gerçekleştirdiği reformlardan sonra 18. ve 19. yüzyıllarda hızla gelişmesi ve Osmanlı nın üç cephede sınır komşusu olması, ayrıca Rusçanın askeri alanda öneminin giderek artmasından dolayı, Rusça öğretimine 1882 yılında resmi olarak önce askeri kurum olan Mekteb-i Fünun-u Harbiye-i Şahane de 3 yıl süren 30

33 eğitim süresince her yıl öğretilmesi planlanarak başlanmıştır yılında Lisan Mektebi açılmış olup burada Arapça, Fransızca, Almanca ve İngilizcenin yanında Rusça öğretilmesi planlanmıştır. Bu tarihlerden önce, iki ülke arasındaki iletişimi Osmanlı Devleti bünyesinde yaşayan Fenerli Rumlar sağlamaktaydı. Tercüme işlerini yapan memurlar tamamen Rumlar, Ermeniler ve Musevilerden oluşmakta idi. Osmanlı - Rusya arasındaki tercüme işlerine bakan Rumların tercüme işlerinde kasti olarak yanlışlıklar yapmaları üzerine Rusça öğretimi okullara girmiştir. Meşrutiyetten önce 1900 yılında kurulan Darülfünun larda bir takım yenilikler kabul edilmiştir. Bu yeniliklerden en önemlisi Darülfünun da yapılan şubeleşmelerdir. Ulumi Edebite Şubesi ile Fen Şubelerinde Elsine dersleri verilmektedir. Rusça dersi seçmeli ders olarak verilmiştir. Bununla beraber Meşrutiyetin ilanından (1908) sonra Harbiye Mektebi nde (Piyade ve Süvari Harbiyesi) ders programlarında değişiklikler yapılarak 1., 2. ve 3. sınıflarda Rusça öğretilmiştir. Mekteb-i Fünun-u Harbiye-i Şahane bünyesinde askeri bilgi ve düşünceleri geliştirmek ve farklı dilleri öğretmek amacıyla 6 Kasım 1909 Yıldız Sarayı nda açılan Erkan-ı Harbiye mekteplerinde 1., 2. ve 3. sınıflarda Rusça öğretilmiştir. Cumhuriyetin ilanından sonra, 1927 ile 1929 yılları arasında subayların farklı dil bilgilerini artırmak suretiyle farklı eserlerden faydalanmaları için Yeni Harp Okulu na bağlı olarak Rusça ve diğer farklı diller (İngilizce, Fransızca, Rumca, Romence, Bulgarca ve Farsça) öğretilmiştir. II. Meşrutiyet döneminde İstanbul Darül Fünun unda Rusça kursları açılmıştır. Darül Fünun un 21 Nisan 1912 tarihli nizamnamesinde, Edebiyat Fakültesi nde Fransızca, Almanca, İngilizcenin yanı sıra Rusça da yer almaktadır. Ayrıca, öğretim yılından itibaren Edebiyat Fakültesi nde farklı dil eğitimi yapılan bölüm içinde Fransızca, İngilizce, Almancayla birlikte Rusça da bulunmaktadır. Türk Yüksek Öğretiminde Rusçanın Tarihçesi Türkiye de ilk açılan Darülfünunlardan biri olan İstanbul Darülfünunu 1933 te İstanbul Üniversitesi adını almıştır. İstanbul Üniversitesi bünyesinde farklı dillerin daha iyi öğretilmesi için Yabancı Diller Kursu açılmıştır. Öğretilen diller arasında Fransızca, Almanca, İngilizce, İtalyanca ve Rusça bulunmaktadır. Bu diller haftada 4 saat verilmektedir. Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesinde Türkiye de ilk doktora eğitimi 1940 yılında, yüksek lisans eğitimi ise öğretim yılında başlamıştır da Rusya daki değişim sonrasında iki ülke arasında ilişkiler gelişmiş, Türkiye de Rus edebiyatından sonra Rus diline karşı da büyük bir ilgi uyanmış, özellikle üniversitelerde Rus Dili ve Edebiyatı bölümleri, anabilim dalları ile lisansüstü programları açılmıştır ten 2011 e kadar ise Türkiye deki devlet ve vakıf üniversitelerinde birçok Rus Dili ve Edebiyatı bölüm veya anabilim dalı olarak açılmıştır. Bunun yanı sıra birçok üniversitede Rusça Mütercim-Tercümanlık bölümleri de açılmıştır. Rusça, ayrıca Türkiye de pek çok üniversitede yardımcı dil olarak okutulmaktadır itibariyle devlet (40) ve vakıf (4) üniversitelerinde Rusça bölümü veya anabilim dalı olarak yer almaktadır. Milli Eğitim Bakanlığı Okullarında Rusçanın Tarihçesi Türkiye de Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde açılan Otelcilik ve Turizm Meslek Liselerinde Rusça dersi ilk defa eğitim ve öğretim yılında verilmeye başlanmıştır yılı itibariyle 116 Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi olup bu okullarda toplamda öğrenci öğrenim görmektedir. Otelcilik ve Turizm Meslek Liselerinde Rusça dersi Türkiye deki 14 okulda 1. yabancı dil olarak, diğerlerinde seçmeli ders olarak 9. sınıftan 12. sınıfa kadar verilmektedir. Toplamda 35 kadrolu öğretmen mevcuttur. Son olarak, TÖMER de ve diğer birçok kursta Rusça eğitimi kursiyerlere aktarılmaktadır. Türkiye genelinde yapılan istatistiklere göre bütün kurumlar dahil olmak üzere 25 bin civarında katılımcı Rusça öğrenmektedir. 31

34 KONFERANSLAR Kerbela Olayı, Edebiyatı Nasıl Etkiledi? Kerbela Olayının Türk Edebiyatına Yansımaları konulu konferansta, Türk, Arap ve Fars edebiyatları üzerindeki etkileri anlatıldı. Artvin Çoruh Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi öğretim üyelerinden Yrd. Doç. Dr. Serkan Türkoğlu, Kerbela Olayının Türk Edebiyatına Yansımaları konulu bir konferans verdi. Yrd. Doç. Dr. Serkan Türkoğlu konuşmasında Kerbela olayının Arap, Fars ve Türk edebiyatlarında nasıl ele alındığını anlatırken, olayın yaşandığı ilk dönemlerden itibaren Kerbela üzerine yazılmış birçok eserin olduğuna dikkat çekti. İlk örneklerine Arap edebiyatında rastlanan Kerbela konulu şiirlerin bulunduğunu ifade eden Yrd. Doç. Dr. Türkoğlu, Kerbela olayının zamanla Fars ve Türk edebiyatlarının da önemli bir konusu haline geldiğini belirtti. Özellikle Şiiliğin resmi mezhep olarak kabul edildiği Safeviler ve Büveyhiler dönemlerinde Kerbela konulu çok sayıda manzum ve mensur eser kaleme alındığını dile getiren Yrd. Doç. Dr. Serkan Türkoğlu, Kerbela olayının Türk Edebiyatına girmesinin Türklerin İslamiyeti kabulünden sonra gerçekleştiğini söyledi. Türkoğlu Dini-tasavvufi Türk Edebiyatında, Halk edebiyatında ve özellikle de Alevilik-Bektaşilik gibi zümre edebiyatlarında Kerbela ile ilgili müstakil eserlerin, mersiyelerin ve manzumelerin telif edildiğini de vurguladı. Kerbela Olayı 10 Ekim 680 (Hicri: 10 Muharrem 61) tarihinde bugünkü Irak sınırları içindeki Kerbelâ şehrinde, İslam Peygamberi Hz. Muhammed in torunu Hüseyin bin Ali ye bağlı küçük bir birlik ile Emevi Halifesi I. Yezid e bağlı ordu arasında cereyan etmiştir. Savaş sonrasında İmam Hüseyin vefat etmiştir. Kerbelâ da yaşananlar, her yıl Şiî ve Alevîler tarafından muharrem orucu ve tören şeklinde yas tutularak anılırken, bir kısım Sünni Müslümanlar tarafından da tören yapılmaksızın, yalnızca mevlid okunarak ve muharrem orucu tutularak hatıralarda canlandırılır. Caferi Şiîler ise, 10 Muharrem Aşura Gününde Hüseyin e yardım edemedikleri ve onun çektiği acılara engel olamadıklarından dolayı kendilerini sırtlarına zincirle vurarak dövünürler. Arhavi de Kırsal Turizm Tartışıldı Arhavi Kültür ve Sanat Festivali Kapsamında Kırsal Turizm ve Beklentileri Paneli Çarmıklı Sinema Salonu nda Yapıldı. Arhavi Çarmıklı Kültür Merkezinde gerçekleştirilen paneli Arhavi Meslek Yüksekokulu Müdürü Doç. Dr. Sinan Güner yönetti. Arhavi MYO öğretim elemanlarından Öğretim Görevlisi Ceyhun Akyol Arhavi nin Kırsal Turizm Potansiyeli konusunda açıklamalarda bulunurken, Arhavi Turizm Derneği Başkanı Refik Lakerta Arhavi de Kırsal Turizmde Yapılması Gerekenler i özetledi. Daha sonra katılımcıların konu ile ilgili görüşleri alındı. Panelin sonunda Arhavi ve Kırsal Turizm konularında görüşlerini aktaran Arhavi Kaymakamı Bülent Bayraktar ve Arhavi Belediye Başkanı Coşkun Hekimoğlu, panelistlere plaketlerini ve katılım belgelerini verdiler. 32

35 MAKALE SANAT EĞİTİMİ ÜZERİNE Prof.Dr. Ömür BÜTEV DOLĞUN Sanat; insanoğlunun tarihi gelişimi içinde hep var olagelen bir olgudur. İnsanoğlu sanat yoluyla toplumsallaşmayı gereksinmekte, bu yolla bireyselliğinin getirdiği sancılardan kurtulabilmeyi ve böylelikle çevresindeki olayları algılayabilmesinde sanatın kendisine yardımcı olabileceğini düşünmektedir. Sanat aracılığı ile eski çağlardan beri süregelen çeşitli olaylar, yaşayışlar, düşünceler, duygular ve gelenekler günümüze değin gelebilmiştir. Sanatın düşünceleri geliştirdiği, duyguları ise zenginleştirdiği söylenebilir. Ayrıca olaylara farklı açılardan bakabilmeyi ve bambaşka görüşlere sahip olabilmeyi de beraberinde getirmektedir. Bütün bu yönleri dolayısıyla sanata çağlar boyunca farklı görevler yüklenmiştir. Sanat, yapısı itibariyle hem zamanını yansıtmakta hem de geleceğe ışık tutarak geçmiş ve gelecek arasında her zaman geçerli olacak bir köprü görevi görmektedir. Sanat aynı zamanda hem çağının gereklerine uygun olabilme hem de zaman zaman geleceği önceden sezme yolu ile ilerici bir işleve sahip olabilmektedir. Bütün bu yönleri ile sanat; insanoğlunun her zaman ilgisini çeken, yaşamının çeşitli evrelerinde ona yardımcı olabilen, aynı zamanda gelecekten bir ışık sunabilen bir olgu özelliğine sahiptir. 33

36 MAKALE Eğitim İnsan eğitime ihtiyaç duyan sosyal bir varlıktır. Eğitim, kişinin bireyselliğini ortaya koyabilmesinde önemli bir yardımcıdır. İnsanoğlunun içgüdüsel davranışları yaşamsal ihtiyaçlarını karşılayabilmek için çoğu zaman yeterli gelmediğinden, birey bilgiye ulaşmaya ve ulaşabildiği bilgileri algılamaya gerek duyar. Öğrendiği bilgileri yaşama geçirme yolunu seçer ve böylece yaşamı daha kolay, anlaşılabilir ve başa çıkılabilir bir hale gelir. Bu bağlamda eğitimin önemi de çağlar ilerledikçe giderek artmaktadır. Ayrıca bu durum, eğitimin algılanmasında kişiden kişiye farklılık arz etme özelliğinin de devreye girmesi ile nispeten karmaşık bir hal almaktadır. Öyle ki her bireyin zekâsı, yeteneği, kapasitesi ve algılama gücü birbirinden farklıdır. Bu durum, eğitimin işlevini de etkilemekte ve bireye dayalı bir eğitim anlayışını beraberinde getirmektedir. Eğitim; bireyin edindiği bilgileri deneyimleriyle birleştirerek kendine özgü bir dünya görüşü oluşturmasında ve yaşamını bu doğrultuda yönlendirmesinde büyük ölçüde etkili bir süreçtir. Gerek bilim gerekse sanat eğitimi bireyin kültürel yaşamına önemli katkılar sağlamaktadır. Eğitimin bu yönüyle yaşama daha farklı ve geniş açıdan bakma olanağı sağladığı söylenebilir. Denilebilir ki bireyler, kendi bilişsel ve duyuşsal yetenekleri doğrultusunda eğitimden yararlanmakta ve onu yaşamlarına uydurmaktadırlar. Sanat Eğitimi Sanat eğitiminin karmaşık bir yapısı olduğu söylenebilir. Eğitim anlayışının bireyin algılayışına göre değişme özelliği, sanat eğitimini de doğrudan etkilemektedir. Sanat eğitimi bireysel olma özelliği yönünden bu bağlamda avantajlı durumdadır. Bu avantaj, genel sanat bilgilerini içeren öğretimin yanında daha çok uygulamalı yöntemlere ağırlık veren, birey ile daha fazla iç içe olan ve onun ihtiyaçları ile kapasitesine göre biçimlenen bir eğitimden kaynaklanmaktadır. Bu açıdan bakıldığında sanat eğitiminin, diğer eğitimlere nazaran bireye kendisi olabilme bilincini oluşturabilmesinde daha fazla olanak sağladığı söylenebilir. Sanat eğitimi, yoğun ve sürekli çalışmaya gereksininim duyan uzun soluklu bir süreçtir. Hatta bu sürecin gerçek anlamda hiç bitmediği söylenebilir. Çünkü sanat anlayışının bireyden bireye farklılık gösterme özelliğinden ötürü, sanat eğitimi gelişmesini sürdürür. Çağın gereksinim ve istemlerine yanıt verebilme çabası da bu eğitimin bir parçası haline gelmiştir. Teknolojik gelişimlerin de etkisiyle bu durum; grafik ve iç mimari gibi sanat alanlarında daha da belirgindir. Sanatçı iyi bir sanat uygulayıcısı olmasının yanında; sanat tarihi ve sanat felsefesi gibi teorik bilgilere de sahip olmalıdır. Sanat eğitiminde bilgilenme aşaması son derece büyük bir önem arz etmektedir. Sanatçı adayının, edindiği bilgileri özümsemesi ve bilinçlenmesi gerekir. Aksi takdirde sanat yaratıları yüzeysel kalarak sanat yaratısı olmaktan çıkar ve bir amaca hizmet etme ya da o amacı temsil etme yetisinden yoksun olur. Günümüzde Sanat Eğitimi Günümüzün çağdaş yaşamında, teknoloji hemen her şeyin önüne geçmiş ve yaşamımızın çok önemli bir bölümünü kaplamış durumdadır. Kalem-kâğıdın yerini bilgisayarlar almış, pek çok 34

37 alanda bilgisayar programları kullanılmaya başlanmıştır. Müzikte bile nota kâğıtlarından çok, müzik programları kullanılmaktadır. Bütün bunlara karşın yine de sanat eğitiminde bir eğitici ve öğreticiye gerek olduğu olgusu geçerliliğini korumaktadır. Sanatın her dalında Usta-Çırak ilişkisi vardır. Örneğin resim eğitimi alan bir sanatçı adayı mutlaka bir resim sanatçısının atölyesinde ders almaktadır. Dünyanın her yerinde sanat eğitimi bu şekilde yapılmaktadır. Öğrenci, eğiticisinden sanatını icra edebilmek için gerekli olan bilgileri almakta ve böylelikle gereksinim duyduğu teknik donanıma sahip olabilmektedir. Bunun yanında sanat tarihi, sanat felsefesi ve genel sanat bilgilerini içeren dersler de alarak sanat teorileri gibi alanlarda eğitim görmektedir. Öğrencinin kendine ait bir sanat anlayışı oluşturabilmesi, ancak bu eğitimden kazandıklarıyla gerçekleşebilecektir. Sanat eğitiminin ilk adımı hiç kuşku yoktur ki bilgilenme aşamasıdır. Yeterli bilgi donanımı sağlanamaz ise, üretilen sanat yapıtının güçlü ve etkileyici olması beklenemez. Bu nedenle amacına ulaşamayan bir yapıt ortaya çıkar. Bilgilenme aşamasının yeterli düzeyde gerçekleşmesinin ardından düşünce aşamasından bahsedilebilir. Bir sanat yapıtını ortaya koyabilmek için öncelikle bir amacın, bir düşüncenin ya da görüşün olması beklenir. Düşünce, görüş ya da amacın var olmadığı bir eylem hedefine ulaşamaz. Bu aşama da sağlandıktan sonra ancak bir üretimden söz edilmesi mümkündür. Günümüzün küreselleşen dünyasında çağın gereklerine uyarak teknolojik amaçlar ve talepler doğrultusunda gelişen sanat ile sanat eğitimi hakkında gerek teorisyenler gerekse uygulayıcılar sürekli bir araştırma ve çalışma içindedir. Bu konudaki talebin sürekli artması üzerine pek çok üniversitede Güzel Sanatlar Eğitimi veren fakülte ve bölümler açılmıştır. Türkiye deki sanat eğitimi veren okullara bakılacak olunursa; müzik sanatçısı yetiştirme amaçlı konservatuvarların yanında, İlköğretim devresinin ardından girilebilen Güzel Sanatlar Lisesi ve lisans eğitimi vermekte olan Güzel Sanatlar Fakültesi ile öğretmen yetiştirme amaçlı Eğitim Fakülteleri nin Güzel Sanatlar Eğitimi bölümleri bulunmaktadır. Bütün bu kurumlara yetenek sınavı ile öğrenci kabul edilmektedir. Konservatuvarlarda yalnızca müzik ve sahne sanatçısı yetişmektedir. Bu kurumların mezunları Devlet Senfoni Orkestraları, Devlet Opera ve Baleleri nde görev yapabildikleri gibi çeşitli müzik okullarında mesleklerini yerine getirebilmektedir. Öğrencilerin konservatuvarlara kabul edilişlerinde esas olarak alınan ellerinin, kollarının yani kısacası fiziki yapılarının durumlarıdır. Bu duruma ek olarak öğrencilerin kendi istekleri de dikkate alınmaktadır. Genel olarak seçilen çalgılar; orkestralarda daha fazla ihtiyaç duyulan çalgılar olan keman, viyolonsel, flüt, gitar gibi çalgılar ile aslında orkestra çalgısı olmadığı halde çok popüler olan piyanodur. Bunların yanında Türk Halk Müziği ve Geleneksel Türk Müziği çalgılarından olan bağlama, ut, ney de 35

38 MAKALE eğitim alınmak istenen çalgıların başında gelmektedir. Ses eğitimi konusunda eğitim almak isteyen öğrencilere de sıklıkla rastlanmaktadır. Eğitim fakülteleri bünyesinde yer alan Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümlerinin Müzik Eğitimi Anabilim Dalı nda ise müzik öğretmeni yetiştirildiği için bu bölümlere talep oldukça fazladır. Gelecekteki iş olanaklarının daha fazla olması, bu dalın istenilirliğini arttıran önemli bir etkendir. Söz konusu dallardaki müzik eğitimi konservatuvarların aksine daha farklı konularda olup, öğrenciler piyano, ses eğitimi ve istedikleri başka bir çalgı alanında aynı anda eğitim görmektedir. Dört yıl süren bu eğitim sonunda öğrencilerden, temel müzik bilgilerinin yanı sıra ilköğretimin ikinci yarısından ortaöğretimi de kapsayacak şekilde Lisans eğitimine kadar sürecek olan süreçte şarkı öğretebilmesi ve o şarkıya eşlik edebilecek kadar mesleki donanım ve bilgiye sahip olabilmesi beklenmektedir. Sanat eğitiminin ülke genelinde yaygınlaşması, gençlerimizin dünyayı daha iyi şekilde algılamalarına ve kendilerine özgü bir dünya görüşü edinmelerine yardımcı olacaktır. Bölgesel olarak bakıldığında, Doğu Karadeniz yöresinde sanat eğitimi veren kurum sayısının yeterli olmadığı söylenebilir. Sanat eğitiminin ne denli önemli ve gerekli olduğu düşüncesinden hareketle Artvin Çoruh Üniversitesi bünyesinde Sanat ve Tasarım Fakültesi açılmıştır. Böylelikle bölgedeki yetersiz sayıdaki sanat eğitim kurumlarına destek sağlanmış ve sanat eğitimi almayı düşünen öncelikle bölge gençleri olmak üzere genel itibariyle ülke gençlerine yeni bir ufuk olma yolunda güzel bir adım atılmıştır. Bünyesinde resim, müzik gibi bölümlerin yanı sıra grafik, iç mimari gibi sanatsal olduğu kadar teknolojik desteklerden de yararlanılan bölümler ile seramik, heykel gibi aynı zamanda endüstriyel tasarıma da önem verilen bölümler bulunan bu fakülte ile özellikle bölge gençlerinin meslek edinmesi ve yeni iş mekanlarının açılması yolunda önemli bir adım atılmış, bu yolla Doğu Karadeniz Bölgesi ne yeni bir soluk getirilmiştir. Öte yandan sanatın uluslararası bir disipline de sahip olma özelliğinden de yola çıkıldığı zaman Artvin in bir sınır kenti olması dolayısı ile Gürcistan ve Azerbaycan gibi komşu ülkelerle yapılması olası birçok çalışma ve anlaşmanın, bu alandaki zenginleşmeyi de beraberinde getireceği söylenebilir. Bütün bunlara ek olarak sanatın toplumsal ve toplumlararası gelişme, zenginleşme ve işbirliğine açık bir alan olması da bu yöndeki görüşleri destekler niteliktedir. KAYNAKLAR: FISCHER, Ernst,1980. Sanatın Gerekliliği, e yayınları / Sanat ve Toplum Dizisi:1, İstanbul. 36

39 DI L K LER Zamosc Devlet Yüksekokulu İle İşbirliği Anlaşması İmzalandı Artvin Çoruh Üniversitesi ile Polonya Zamosc Devlet Yüksekokulu (The State Vocational Higher School in Zamosc) arasında Erasmus ve İkili İşbirliği konularında anlaşma imzalandı. Üniversitemiz Rektörü Prof. Dr. Mehmet Duman ve Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Aydın Tüfekçioğlu Polonya nın Zamosc kentinde bulunan Zamosc Devlet Yüksekokulu nu ziyaret ettiler. Yapılan görüşmelerde Eğitim, Siyaset, Turizm ve Tarih gibi alanlarda Erasmus İkili Anlaşması yapılması kararlaştırıldı. Ayrıca, iki üniversitenin karşılıklı öğrenci ve öğretim elemanı değişimi yapması ve ortak araştırmalar yürütebilmesi amacıyla İkili İşbirliği Anlaşması imzalandı. Varşova Yaşam Bilimleri Üniversitesi (Warsaw University of Life Sciences) İle İşbirliği Anlaşmasına Doğru Uluslararası İşbirliklerine önem veren Artvin Çoruh Üniversitesi, Zamosc Devlet Yüksekokulu ile imzalanan İkili İşbirliği Protokolünün dışında Polonya da Varşova Yaşam Bilimleri Üniversitesi (Warsaw University of Life Sciences) ile Ormancılık ve Peyzaj alanlarında Erasmus Anlaşmasına imza attı. Ayrıca yapılan görüşmeler sonrasında iki Üniversite arasında İkili İşbirliği Protokolü imzalanması yönünde mutabakat sağlandı. 37

40 DI L K LER Erasmus ta Hareketli Dönem Akademik Yılında Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığı (Ulusal Ajans) tarafından Erasmus Öğrenci ve Personel Hareketliliği programı kapsamında Artvin Çoruh Üniversitesi ne 19 öğrenci, 16 personel değişim kontenjanı verildi. Bu kontenjanlardan 15 i Öğrenci Öğrenim Hareketliliği, 4 ü Öğrenci Staj Hareketliliği; 6 sı Personel Eğitim Alma Hareketliliği, 10 u ise Personel Ders Verme Hareketliliği kapsamındaki değişimler olarak ön plana çıkıyor. Öğrenci Ders Alma ve Staj Hareketliliği Akademik Yılı Güz döneminde bu kontenjanlardan 2 tanesi kullanıldı. Öğrenim Hareketliliği ile Fen Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümünden iki öğrenci (Aytül Değirmenci ve Ahmet Ciğerci) Letonya nın başkenti Riga da bulunan Latvian Academy of Culture da eğitime katıldılar Akademik Yılının yaz döneminde gerçekleştirilecek olan Öğrenci Staj Hareketliliği kapsamında ise çalışmalar devam ediyor. Personel Ders Verme Hareketliliği Personel Ders Verme Hareketliliği kapsamında bu dönem Çek Cumhuriyeti nin başkenti Prag da bulunan Czech University of Life Sciences Prague - dan Orman Fakültesi ne Silvikültür alanında çalışmak üzere Iva Ulbrichova;, Dendroloji alanında çalışmak üzere Vladimir Janecek Üniversitemize geldi. Üniversitemizde Çek Cumhuriyetinde Ormancılık konusunda konferans veren akademisyenler Artvin yöresi ormanlarını gezme imkanı buldu. Program kapsamında ayrıca Macaristan ın Eger kentinde bulunan Eszterhazy Karoly College dan Mihály Mózes, Hopa İktisadi İdari Bilimler Fakültesi nde görev yapmak üzere Üniversitemize geldi. Bunun yanı sıra Üniversitemize Personel Hareketliliği kapsamında başvurular devam ediyor. İkili Anlaşmalar Öğrenci ve Personel Hareketliliği için İkili Anlaşmalar (Bilateral Agreements) yapılmaya devam ediyor. Yeni anlaşmalar şu şekilde: Universita di Sassari, İtalya - Fen Edebiyat Fakültesi, Tarih, Biyoloji; Orman Fakültesi, Peyzaj Mimarlığı Latvian Academy of Culture, Letonya - Fen Edebiyat Fakültesi, Sosyoloji University of Medicine and Pharmacy LULIU HATIEGANU, Romanya- Sağlık Yüksekokulu, Hemşirelik Universidad de A Coruna, İspanya Hopa İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Eszterhazy Karoly College, Macaristan - Hopa İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Universita degli Studi di Milano - Bicocca, İtalya - Fen-Edebiyat Fakültesi/ Matematik, Biyoloji Universita degli Studi di Napoli L Orientale, İtalya İstatistik Universita degli Studi di Firenze, İtalya Orman Fakültesi Kavala Institute of Technology, Yunanistan- Muhasebe, İşletme, Orman Mühendisliği, Peyzaj Mimarlığı, Hemşirelik, İşletme İmza Sürecindeki Kurumlar Universita degli Studi di Milano-Bicocca, İtalya - Biyoloji, İşletme, Maliye, Pazarlama, Matematik, Hemşirelik, Fizik, İlköğretim, Sosyoloji, İstatistik ve Turizm 38

41 Batum Botanik Bahçesinin Kuruluşunun 100. Yıl Etkinlikleri Batum Botanik Bahçesinin Kuruluşunun 100. Yıl Etkinlikleri kapsamında Artvin Çoruh Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Aydın Tüfekçioğlu, Rektör Yardımcısı ve Orman Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Fahrettin Tilki, Öğretim Üyeleri Doç. Dr. Özgür Eminağaoğlu, Doç. Dr. Temel Göktürk ve Yrd. Doç. Dr. Bülent Turgut Batum da düzenlenen etkinliklere katıldı. Program kapsamında, Batum Botanik Bahçesinde düzenlenen törende Botanik Bahçesi hakkında bilgi verildi. Aynı zamanda Intourist Palace Otelde gerçekleştirilen oturumda, sunum eşliğinde Batum kenti ve Botanik Bahçesi hakkında bilgilendirme yapıldı. Ukrayna Ulusal Bilim Akademisi İle İkili İşbirliği Anlaşması Uluslararası düzeyde bilimsel işbirliklerine önem veren Artvin Çoruh Üniversitesi, Ukrayna nın Kharkiv kentinde bulunan State Scientific Institution Institute for Single Crystals of National Academy of Sciences of Ukraine ile İkili İşbirliği Anlaşması imzaladı. Üniversitemiz Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Aydın Tüfekçioğlu ve Fen Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Mustafa Kemal Gümüş ün katkılarıyla gerçekleştirilen ve temel amacı araştırma ve bilgi paylaşımı yapmak olarak belirlenen anlaşma kapsamında ayrıca kurumlar arasında öğrenci ve personel değişimi yapılabilecek. 39

42 ETK NL KLER İş Hayatında Zirveye Giden Yol Kariyer Planlamasından Geçer! Artvin Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü ile Artvin Çoruh Üniversitesi birlikteliğinde 1. Kariyer Günü Etkinliği yapıldı. Nihat Gökyiğit Kongre ve Kültür Merkezi nde 20 Aralık 2012 Perşembe günü gerçekleştirilen etkinliğe Artvin Valisi Necmettin Kalkan, Artvin Çoruh Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Duman, Artvin Cumhuriyet Başsavcısı Ömer Karişit, İŞKUR Genel Müdür Yardımcısı Asım Göker Keskin, Artvin Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürü Aslan Atan, Yusufeli Belediye Başkanı Eyüp Aytekin, Üniversitemiz Rektör Yardımcıları Prof. Dr. Aydın Tüfekçioğlu ve Prof. Dr. Fahrettin Tilki, Artvin Belediye Başkan Yardımcısı Zafer İnce, Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Kurtul Özel, bazı daire amirleri, iş adamları, Üniversitemiz akademik personeli ile öğrenciler katıldı. Vali Necmettin Kalkan: Gençlerin Mesleki Eğilimlerini İyi Belirlemek Gerekiyor Programda Artvin Valisi Necmettin Kalkan, Artvin de eğitim ve istihdam konusunda bir konuşma yaptı. Eğitimin temel yapı taşlarının aile ve okul olduğuna dikkat çeken Vali Necmettin Kalkan: İşsizlik konusu aslında bilimsel olarak analiz edilmesi ve çözüm önerileri ortaya sunulması gereken bir konudur. Gençlerimizi meslek liselerine yönlendirerek onları kısa vadede birer meslek sahibi yapabiliriz. Herkes üniversiteyi bitirmek durumunda değil. Öğrencilerimizi ilköğretim çağından itibaren bir meslek grubuna yönlendirmemiz gerekiyor. Sevgili öğrenciler, günümüzde bir yabancı dil bilmek yetmiyor. 40

43 Bir yabancı dili ana diliniz gibi konuşmak, bunun yanında ikinci bir yabancı dil daha öğrenmek durumundasınız. Bu donanıma sahip olmazsanız mezun olduğunuz üniversitenin hiçbir anlamı ve kıymeti yoktur. Artvin in geleceği hiçbir zaman bir sanayi tesisinin bu kente yeniden inşa edilmesinden, geçmiyor. Bu kentin geleceği nitelikli, yetişmiş insan gücünden geçiyor. Artvin in geleceği turizm ve eğitimdir. Dolayısıyla ilimizde gençlerimizi turizm konusunda iyi yetiştirmeliyiz dedi. İŞKUR Genel Müdür Yardımcısı Asım Göker Keskin: İşsizlik; Dünyanın Sorunudur Türkiye İş Kurumu Genel Müdür Yardımcısı Asım Göker Keskin ise işsizliğin sadece Türkiye nin sorunu olmadığını, global kriz ile birlikte tüm dünyada müşterek bir sorun haline geldiğini vurguladı. Keskin, Son yıllarda işsizlik sadece ülkemizin değil tüm dünyanın önemli gündem maddesi haline gelmiştir. Kriz döneminde attığımız adımlar neticesinde ne mutlu ki bugün ülkemizde işsizlik oranları yüzde 9 seviyelerine düşmüş durumdadır. Avrupa Birliğinin mevcut ortalamasının da altında bulunuyoruz. Son dönemde geliştirilmiş olan çeşitli istihdam tedbirleri, toplum yararına çalışma projeleri, aktif işgücü programları, mesleki eğitimler gibi birçok projeyi sizler de yakından takip etmektesiniz. Ülkemizin kamu istihdam kurumu olan İŞKUR, ülkemizdeki istihdamın artırılması için önemli çalışmalar yürütmekte ve sürekli yeni projeler üretmektedir. Bu faaliyetler sonucunda yüz binlerce işsizimiz kendi ekmeğini kazanır hale gelmiştir. diye konuştu. Artvin Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürü Aslan Atan: Meslek Kursları İş Gücünün Belirlenmesinde Önemli Rol Oynuyor İŞKUR un Artvin de işsizliğin önlenmesine yönelik yaptığı çalışmaları değerlendiren Artvin Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürü Aslan Atan ise konuşmasında şu konulara dikkat çekti: İlimizde faaliyet gösteren kurum ve kuruluşlar ile çalışma hayatına yeni atılacak olan eğitimli ve nitelikli gençleri buluşturarak gençlerin sektörler, firmalar ve İŞ- KUR hakkında bilgi sahibi olmasına ve iş bulmasına aracılık etmek amacıyla Artvin Çoruh Üniversitesiyle birlikte 1. Kariyer Günü etkinliğini düzenledik. Meslek edinmek, değiştirmek ya da mesleğini geliştirmek isteyenlere yönelik mesleki eğitim kursları geçici iş imkanı sağlamanın ötesinde işsizlerin iş gücü piyasasından uzak kalmamasını sağlamaktadır. Özellikle Toplum Yararına Çalışma Projesi (TYÇP) ile işsiz vatandaşlarımızın çalışma hayatına kazandırılması ve toplumla barışık birer vatandaş haline gelmeleri sağlanmıştır. Konuşmaların ardından Artvin de faaliyet gösteren ve istihdama katkı sağlayan işletme temsilcilerine ödülleri verildi. Ayrıca, İŞKUR İl Müdürlüğünce düzenlenen Aktif İşgücü Programları kapsamında kursa katılan kursiyerlere ve işverenlere sertifikaları verildi. Yusufeli Belediye Başkanı Eyüp Aytekin: Sosyal Aktiviteler Başarıya Götürür Etkinliğin öğleden sonra gerçekleştirilen ikinci bölümünde ise Yusufeli Belediye Başkanı Eyüp Aytekin, kariyer gelişiminde sosyal etkinliklerin önemli bir yeri olduğunu söyledi. Gençlerin, lise ve üniversite eğitimlerinde girişimci bir anlayışla hareket etmelerinin onların iş bulma ve iş yaratma şansını artıracağını ifade eden Aytekin, İşsizlik, bugün dünyanın birçok yerinde olduğu gibi ülkemizde de önemli sorunlar arasında yer almaktadır. Bu noktada lise ve üniversite eğitimlerini sürdür- 41

44 ETK NL KLER İstihdama katkı sağlayan işletme temsilcilerine ödülleri verildi. mekte olan gençlerimizin gelecek endişesi taşıdıkları aşikardır. Ancak her şey bireyin kendisinde bitiyor. Gençlerimizin, kendilerini geliştirmek için sosyal aktivitelere dahil olmaları ve girişimci bir anlayışla hareket etmeleri gerekmektedir. Girişimcilik, iş yaşamında başarının anahtarıdır şeklinde konuştu. Yrd. Doç. Dr. Özgür Doğan dan Kariyer Planlama ve Geliştirme Konferansı Yusufeli Belediye Başkanı Eyüp Aytekin in konuşmasının ardından söz alan Artvin Çoruh Üniversitesi Hopa İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Özgür Doğan, Kariyer Planlama ve Geliştirme konulu bir konferans verdi. Yrd. Doç. Dr. Doğan, konferansta kariyer planlama, kariyer geliştirme, kariyer planına ilişkin sorunlar ve kariyer modelleri gibi konular üzerinde durdu. Yrd. Doç. Dr. Özgür Doğan ın konferansının ardından Turkcell Global Bilgi Özel Operasyonlar Müdürü Sadık Demirci ile İş ve Meslek Danışmanı Hüseyin Can Genç de sunum eşliğinde birer konuşma gerçekleştirdi. Yaklaşık 4 saat süren program, Artvin Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü tarafından hazırlanan sinevizyon gösteriminin ardından sona erdi. 42

45 Tekfen Filarmoni Orkestrası Konseri Nefes Kesti Üç denizin ortak sesi adıyla anılan Tekfen Filarmoni Orkestrası, Nihat Gökyiğit Kongre ve Kültür Merkezinde coşkulu bir konser verdi. Tekfen Filarmoni Orkestrası, Nihat Gökyiğit Kongre ve Kültür Merkezinde bir konser verdi. Üniversitemiz Rektörlüğü tarafından organize edilen programa Artvin Valisi Necmettin Kalkan, Rektör Prof. Dr. Mehmet Duman, Artvinli İşadamları Nihat Gökyiğit ve Turgut Gökyiğit, bir önceki dönem Artvin Valisi Mustafa Yemlihalıoğlu ile Artvin protokolünden çok sayıda davetli katıldı. Konser Artvin halkından da yoğun ilgi gördü. Konser öncesinde kısa bir konuşma yapan Artvin Çoruh Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Duman, Kongre ve Kültür Merkezinin yapımını üstlenen İşadamı Nihat Gökyiğit e ve Merkezin hayata geçirilmesinde büyük katkıları olan bir önceki dönem Artvin Valisi Mustafa Yemlihalıoğlu na teşekkür etti. Prof. Dr. Mehmet Duman konuşmasının ardından Nihat Göktyiğit i sahneye davet ederek ona kelebek koleksiyonundan oluşan bir hediye takdim etti. 43

46 ETK NL KLER Gökyiğit: Artvinin eğitimindeki en önemli gelişme Artvin Çoruh Üniversitesi dir. Rektör Prof. Dr. Mehmet Duman ın konuşmasının ardından söz alan İşadamı Nihat Gökyiğit, müziğin tüm dünyada barışın sağlanması yönünde birleştirici yapısının olduğuna vurgu yaptı. Nihat Gökyiğit konuşmasında özetle şu ifadelere yer verdi: Üniversiteler Yalnızca Fiziki Değişimleri Değil, Sosyo-kültürel Değişimleri de Sağlar Üniversiteler yalnızca fiziki değişimi değil sosyal, kültürel değişimleri de sağlarlar. Bu nedenle Artvin in eğitimdeki en önemli gelişmesinin Artvin Çoruh Üniversitesi olduğunu belirtmek isterim. Doğadan Faydalanırken Doğayı Üzmeden, Tahrip Etmeden Faydalanılmalı Artvin in biyolojik kaynakları ve doğal zenginlikleri burada yapılabilecek yatırımları belirliyor. Bu durumda Artvin de ağır sanayiden kaçınmalı, arıcılık, organik meyve-sebze tarımı, turizm ve eğitim gibi Artvin için uygun üretim alanları oluşturulmalıdır. Doğal kaynaklardan elbette ki faydalanmak gerekiyor. Ancak özellikle su konusunda daha hassas davranılmalı ve Artvin in doğal görüntüsünün bozulması önlenmelidir. Doğayı üzmeden, doğada geri dönüşümü olmayan tahriplerden kaçınarak çalışmalar yapılmalıdır. Doğadan istifade ederken hepimize doğayı koruma noktasında büyük görevler düşüyor. Orkestra Üç Denizin Sesini Buluşturuyor Tekfen Filarmoni Orkestrası hakkında da bilgi vermem gerekirse, Karadeniz, Hazar Denizi ve Doğu Akdeniz de kıyısı bulunan 23 ülkeden müzisyen arkadaşlar aynı çatı altında bir araya geldi. Birçok ülke arasında savaşa varacak kadar husumetler varken, bu sanatçı arkadaşlar yan yana gelerek barışın sesini dünyaya yaymaya çalışıyorlar. Orkestra, Azerbaycan ile Ermenistan, Türkiye ile Yunanistan, İsrail ile Filistin arasındaki gerginliğe son vermek için armonilerle, müziğin büyülü notaları vasıtasıyla kardeşlik, dostluk ve barışa çağrıda bulunuyor. Bu bakımdan Tefken Filarmoni Orkestrası üç denizin ortak sesi olma özelliğini taşıyor. Ayrıca Tekfen Filarmoni Orkestrası, Doğu ezgilerini Batı müziğinin melodileriyle birleştirerek ahenk oluşturabiliyor. Konsere Büyük İlgi Nihat Gökyiğit in konuşmasının ardından Şef Saim Akçıl ın yönetimindeki Tekfen Filarmoni Orkestrası coşkulu bir konser verdi. Türk Sanat Musikisi ile Batı Klasiklerinden birçok unutulmaz eserin seslendirildiği dinleti şöleninde ayrıca Karadeniz kültürüne has esintiler de tulum ve kemençe eşliğinde konukların beğenisine sunuldu. Yaklaşık 2 saat süren ve 500 ü aşkın davetlinin takip ettiği konserin ardından sanatçılar ayakta alkışlandı. 44

47 Hopa Meslek Yüksekokulu Öğrencileri Kızılay a Kan Bağışında Bulundu Hopa Meslek Yüksekokulu önünde kurulan mobil kan merkezine gelen öğrenciler, yetkililer tarafından gerekli steril ortamda yapılan çalışma ile kan verdiler. kimin, ne zaman ve nerede ihtiyacı olacağını bilemeyiz diyerek kampanyaya katılan öğrencilere teşekkür ettiler. Hopa Meslek Yüksekokulu öğrencileri örnek bir davranışta bulunup Kızılay ın kan bağışı kampanyasına kan vererek destek oldular. Öğrencilerin bu anlamlı adımı herkes tarafından takdirle karşılandı. Kan bağışının öneminin bilincinde olan gençler, Kızılay ın bu anlamlı kampanyasına destek olmak istediklerini belirttiler. Öğrenciler, kan bağışında bulunarak, toplumun her kesiminin aynı duyarlılığı göstermesinin gerekliliğine işaret ettiler. Kızılay yetkilileri de İnsan hayatı için çok önemli olan kan hepimiz için vazgeçilmezdir. Kan, üretilemeyen bir dokudur ve tek kaynağı sağlıklı bağışçılardır. Kana A. Nihat Gökyiğit Vakfı ndan Eğitime Yeni Bir Destek Kuruluşundan bugüne kadar Artvin Çoruh Üniversitesinin maddi ve manevi anlamda yanında olduğunu hissettiren Artvinli İşadamı A. Nihat Gökyiğit, eğitime yönelik anlamlı yardımlarının bir yenisine daha imza attı. A. Nihat Gökyiğit Vakfı tarafından Üniversitemiz öğrencilerinden 10 kişiye 8 ay süreyle aylık 200 TL burs verilmeye başlandı. Daha önce Nihat Gökyiğit Kongre ve Kültür Merkezi nin yapımı noktasında Artvin Çoruh Üniversitesine 4 Milyon TL lik bağış yapan Nihat Gökyiğit, Artvin Çoruh Üniversitesi öğrencilerinin destekçisi olduğunu bir kez daha göstermiş oldu. Nihat Gökyiğit, Artvin de eğitim sorunlarının çözülmesi ve eğitimde kalitenin artması yönünde Artvin Çoruh Üniversitesinin önemli bir yere sahip olduğunu daha önceki açıklamalarında da dile getirmişti. İşadamı A. Nihat GÖKYİĞİT 45

48 ETK NL KLER Artvin MYO Öğrencilerinden MOBESE MerkezineTeknik Gezi Artvin Meslek Yüksekokulu Özel Güvenlik ve Koruma Programı öğrencilerinin katılımıyla Artvin MOBESE Merkezine tarihinde teknik gezi düzenlendi. Öğr. Gör. Seçkin Yılmaz tarafından organize edilen teknik gezide MOBESE kameralarının çalışma prensipleri, güvenlik açısından sağladığı faydalar, teknolojinin güvenlik düzeyini ne şekilde artırdığı ve güvenlik kameraların kullanımı ve önemi hakkında öğrencilere bilgiler verildi. Geziden son derece memnun kalan öğrenciler, bu tip aktiviteler sayesinde pratik olarak kendilerini geliştirme fırsatı elde ettiklerini söylediler. Satranç Topluluğu Öğrencileri, Genç Satrançseverlerle Buluştu Artvin Çoruh Üniversitesi Satranç Topluluğu öğrencileri, Ardanuç Tütünlü Yatılı Bölge Ortaokulunu ziyaret etti. Öğrencilerle dostluk maçı yapan Satranç Topluluğu üyeleri, satrancın yaşı olmadığına vurgu yaptı. Satrancın özellikle genç bireylerde beyin aktivitelerinin gelişimine katkı yaptığını ifade eden Satranç Topluluğu öğrencileri, Ardanuç Tütünlü Yatılı Bölge Ortaokulu öğrencilerini Üniversitemize davet etti. Satrançta Çalışmalar Aralıksız Devam Ediyor Üniversitemizde satranca gönül veren, satrançla ilgilenen öğrencileri bir araya getiren Satranç Topluluğu, Zeki Hamleler-3 Satranç Yarışmasını düzenledi. 1 Aralık 2012 tarihinde Artvin Meslek Yüksekokulu nda gerçekleştirilen yarışmaya 24 erkek 8 bayan sporcu katıldı. Turnuva Hakemliğini ise Satranç Topluluğu Danışmanı Öğr. Gör. Turan Aksakal yaptı. Kıyasıya bir mücadele içinde geçen yarışmalarda erkeklerde Şıhmıs Tekin, Yakup Erdem ve Hasan Hüseyin Yılmaz; bayanlarda ise Semra Aydoğdu, Gaye Gamze Gürbüz, Elvan Malkoço dereceye giren isimler oldu. Haber: Öğr. Gör. Turan AKSAKAL 46

49 Arhavi MYO Öğrencileri Trabzon u Gezdi Arhavi Meslek Yüksekokulu öğrencileri ve öğretim elemanları, 18 Kasım 2012 Pazar günü Trabzon gezisi için biraraya geldiler. Arhavi MYO ekibi, Trabzon da Sera Gölü, Ayasofya Müzesi, Orta Hisar ve Vadi Park gibi tarihi ve turistik mekanları gezdi. Bu gezi öğrencilerin hem ders stresinden uzaklaşmalarını hem de yeni mekanları görerek kültürel birikimlerini artırmalarını sağladı. Piyano ve Viyolonsel Konseri Büyüledi Üniversitemiz tarafından düzenlenen Piyano ve Viyolonsel Konseri Çarşamba günü Nihat Gökyiğit Kongre ve Kültür Merkezi nde yapıldı. Konsere Üniversitemiz Rektör Yardımcıları Prof. Dr. Aydın Tüfekçioğlu ve Prof. Dr. Fahrettin Tilki, Üniversitemiz personeli ve öğrencilerimizin yanı sıra çok sayıda davetli katıldı. Artvin Çoruh Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ömür Bütev Dolğun, Adnan Menderes Üniversitesi Devlet Konservatuarı Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Özgür Elgün ve İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası Viyolonsel Solisti Hakkı Öztürk ün sahne aldığı konserde Batı Klasiklerinden birçok eser dinleyenlerin beğenisine sunuldu. Yaklaşık bir saat süren konserin ardından sanatçılara plaket takdim edildi. 47

50 PROJE HABERLER Artvin MYO Öğrencilerinden Yeni Bir Proje; Atık Kâğıt Geri Dönüşüm Makinesi Artvin Çoruh Üniversitesi Artvin Meslek Yüksekokulu Elektrik ve Makine Programları öğrencileri, doğayı koruma adına önemli bir projeye imza attı. Atık Kâğıt Geri Dönüşüm Projesi kapsamında Atık Kağıt Geri Dönüşüm Makinesini tasarlayan öğrenciler bu sayede kâğıt israfının önüne geçilmesine yönelik adım atarak doğaya bir ağaç daha kazandırmada etkin rol aldılar. Artvin Çoruh Üniversitesi Artvin Meslek Yüksekokulu Elektrik ve Makine Programları öğrencileri dikkat çeken çalışmalarına davam ediyor. Öğretim Görevlisi Bilgehan Tozlu danışmanlığında geçtiğimiz yıl elektrik ve güneş enerjisiyle çalışabilen otomobil dizayn eden Artvin Meslek Yüksekokulu öğrencileri bu yıl da Atık Kağıt Geri Dönüşüm Makinesini hazırladılar. Proje hakkında değerlendirmelerde bulunan Proje Koordinatörü Artvin Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlisi Bilgehan Tozlu, projenin hayata geçirilmesi ile birlikte hem atık kağıtların geri dönüştürülmesi hem de doğanın korunması noktasında önemli bir adım atıldığını söyledi. Tozlu, proje sayesinde gerek kağıt geri dönüşümünün gerekse Ağaçkartlar aracılığıyla fidan üretiminin mümkün kılındığını vurguladı. Atık Kâğıt Geri Dönüşüm Makinesini Artvin Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlileri Fatih Sönmez, Ahmet Öztürk, Seçkin Uygur, Vildan Çeribaşı ve Çiğdem Uğurlu Köseoğlu ile birlikte tasarladıklarını, yapımının tamamen Artvin Çoruh Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Elektrik ve Makine Programları öğrencilerince gerçekleştirildiğini belirten Tozlu, dış aksamı oluştururken Artvin Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi atölyesinin kullanıldığını ve Artvin sanayi sitesi esnaflarıyla işbirliği içine girildiğini ifade etti. Ağaçkart larla Yeni Fidanlar Yetiştirilecek Bilgehan Tozlu, çalışmanın dikkat çeken bir diğer yönü olan Ağaçkart lar hakkında ise şu açıklamalarda bulundu: Projenin kağıt geri dönüşümü ile atık kağıtların önlenmesi çerçevesinde anlamlı bir çalışma olmasının dışında, proje çerçevesinde Ağaçkart lar yolu ile yeni fidanlar üretilerek doğaya kazanımlar yapıldığını belirtmek isterim. Makine içerisinde atık kağıtların arasına ağaç tohumları eklenerek Ağaçkart lar elde edildi. Bu Ağaçkart lar toprağın 1-2 santimetre altına gömülüp sulandığında Ağaçkart içindeki tohumlar çimlenerek ağaç halini alacak. Bu makine ile 5-6 saat içinde yaklaşık 1000 kadar Ağaçkart üretmek mümkün

51 kişiye hediye edilecek olan Ağaçkart larla 1000 tane ağacın daha dikilmesine vesile olduğumuz için son derece mutluyuz. Projenin Güz Dönemine ait olduğunu ve bu tarz projelerin devam edeceğini belirten Tozlu konuyla ilgili olarak şu ifadeleri kullandı: Artvin Çoruh Üniversitesi Artvin Meslek Yüksekokulu Elektrik ve Makine Programları olarak Güz Döneminde beraber bir proje yapalım istedik. Burada maksat öğrencilere üretmeyi öğretmek ve daha sağlam bir özgüven verebilmekti. Kâğıt geri dönüşümü ve kağıt üretimiyle ilgili teknik bilgiyi Orman Fakültesi Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sami İmamoğlu ndan, Ağaçkart fikrini ise Yrd. Doç. Dr. Emrah Peşman dan aldık. Laboratuar çalışmalarını Arş. Gör. Mehmet Özcan eşliğinde yaptık. Ağaç tohumlarının teminini ise Orman Mühendisliği Bölümü Arş. Gör. Aşkın Göktürk gerçekleştirdi. Bu noktada projenin hayata geçirilmesinde katkısı bulunan herkese teşekkür ederim. Atık Kağıt Geri Dönüşüm Makinesi Nasıl Çalışıyor? Orman Fakültesi Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sami İmamoğlu ise Atık Kâğıt Geri Dönüşüm Makinesi ile ilgili sistemin hem çalışma prensibini hem de ileride yapılması planlanan daha gelişmiş endüstriyel tasarımlar ve üretimler hakkında özet bilgiler aktardı. İmamoğlu yaptığı açıklamada, Orman Fakültesi Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü (OEM) olarak Üniversitemiz bünyesinde 2012 yılında yürütülen Atık Kâğıdın Geri Dönüşümüne Uygulamalı Yaklaşım İle İlköğretim Öğrencilerinde Çevre Bilincinin Oluşturulması adlı TÜBİTAK projesinde katılımcılara, atık kâğıdın nasıl değerlendirilebileceği uygulamalı olarak gösterilmiştir. Bu noktada atık kâğıdın geri dönüşümü ve kâğıt üretimi için yeni makine sistemlerine ihtiyaç duyulduğu yine aynı projede ortaya çıkmıştır. Atık kâğıdın dönüşümü ve makinenin üretimi noktasında Orman Fakültesi Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü olarak fikir ve üretim aşamasında proje süresince katkıda bulunmaya çalıştık dedi. Prof. Dr. İmamoğlu daha sonra ülkemizdeki kağıt üretiminde kullanılan hammaddeler hakkında kısaca bilgi verdi. Ülkemizdeki kağıt üretiminde lifsel hammadde olarak atık kağıtlar ve yurtdışından tabakalar halinde ithal edilen orijinal lifler kullanıldığını anlatan İmamoğlu, atık kağıdın ülkemizdeki kağıt üretimindeki payının % 60 lardan daha fazla olduğunu vurguladı. Prof. Dr. Sami İmamoğlu, dolayısıyla atık kâğıt geri dönüşümü konusunun katılımcı öğrencilere bu açıdan aktarılmasının, uygulamalı eğitim sürecinde daha anlaşılır ve etkili olacağını planladıklarını bildirdi. Prof. Dr. İmamoğlu, Atık Kağıt Geri Dönüşüm Makinesinin kâğıt işleme sürecini ise şu şekilde özetledi: Atık kâğıtları hamur haline getirerek kâğıt işleme sürecine başlayan Atık Kâğıt Geri Dönüşüm Makinesi, bu hamuru sulandırıp elek üzerinde süzme ve vakumlama işlemlerinden geçirmektedir. Bu işlemler sırasında süzgeç üzerinde sadece kâğıt lifleri kalmaktadır. Daha sonra sıcak baskı (pres) işleminden geçirilen nemli kağıt, makinenin kurutma bölmesinde kurutulmaktadır. Sonuç olarak üretilen makine sistemi, çok yüksek kalitede olmasa da müsvedde olarak kullanılabilecek gri renkli ama temiz bir kâğıdı kullanıma hazır hale getirmektedir. Yrd. Doç. Dr. Adnan Uzun: Uygulama Aşaması Önemlidir Artvin Meslek Yüksekokulu Müdürü Yrd. Doç. Dr. Adnan Uzun ise konuşmasında; Teorik bir takım bilgiler alırız da direksiyonun başına geçmeden araba kullanmayı öğrenemeyiz. Uygulamaları buna benzetiyorum. Bu tür projeler sayesinde öğrencilerimiz başlangıçta zor görünen bir işin üstesinden gelmeyi başarmanın mutluluğunu yaşıyor. Fikirler sadece düşünce olarak kalmamalı uygulama aşamasına geçilip üretkenlik sağlanmalı. Öğrenme süreci bu sayede daha hızlı işleyecek ve edinilen bilgiler daha kalıcı olacaktır dedi. 49

52 PROJE HABERLER Ağaçlara Check-Up Yaptılar Artvin Çoruh Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Komisyonu tarafından kabul edilen Dikili Ağaç Odunlarının Hasarsız (Non Destructive) Test Metotlarıyla İncelenerek Orman Endüstrisinde Kullanılabilirliğinin Araştırılması isimli proje, Artvin Orman Bölge Müdürlüğü ile yapılan işbirliği çerçevesinde gerçekleştirildi. Prof. Dr. Sami İmamoğlu nun yürütücülüğünü yaptığı ve Doç. Dr. Hüseyin Peker, Yrd. Doç. Dr. Engin Derya Gezer, Yrd. Doç. Dr. Emrah Peşman, Arş. Gör. Davut Bakır ve Arş. Gör. Hüsnü Yel in araştırmacı olarak görev aldığı proje TL lik bütçe ile uygulamaya başlatıldı. Proje ekibi tarafından yapılan açıklamada proje hakkında şu bilgilere yer verildi: Projenin amacı Orman endüstrisinde odunun yapısı ve kalitesi önemlidir. Çeşitli çatlak, kusur, nem miktarı, yoğunluk gibi özelliklere sahip olan odun hammaddesi, yapısal özelliklerine göre farklı endüstri alanlarında değerlendirilmektedir. Bu yüzden yapmaya başladığımız proje 50

53 çalışmamızda ağaç henüz dikili halde iken ağacın odun yapısı ve kalitesi hasarsız (non-destructive) test metotları ile belirlenecek ve endüstriye uygun ağaç kesimleri gerçekleştirilecektir. Bu uygulama ile zaman, işçilik ve ekonomik kayıpların önüne geçilmesi amaçlanmıştır. Bununla beraber bilgisizlik, ilgisizlik ve bilinçsizlik nedeni ile kaybedilen ve kalite sınıfı düşük olarak değerlendirilen fakat aslen yüksek kalitedeki odun geri kazanılmış olacaktır. En önemli kazançlardan birisi de devlet, kalite ile kazancını artırırken, doğru çalışma yüzdesi tespiti ile hem fiyat belirlemede vatandaşına karşı hakkaniyetli olacak, güvenirliliğini yitirmeyecek, hem de vatandaş zarar ediyorum felsefesi ile yanlışa (kaçak kesim vb.) yönelmeyecektir. Böylece tespitleri yapan komisyon, zan altında kalmaktan kurtulacaktır. Bu yüzden proje çalışmasında ağaçlar henüz dikili halde iken odun kalitesi hasarsız test cihazları (Fakopp 3D Akustik Tomografi Cihazı, Rezistograf Cihazı (IML RESI F 300-S, software) ve Mikrohammer Cihazı) ile tespit edilmeye çalışılacaktır. Bu sayede işçilik, nakliye ve zaman kaybının önüne geçileceği gibi kaybolan kaliteli emvalin kazanımı da sağlanmış olacaktır. Projenin kapsamı Bu çalışmada Artvin Madenler Orman İşletme Şefliği Yukarı Maden Köyü 364 nolu bölmede dikili halde bulunan ağaçların bulundukları koordinatlar ve rakım değerleri bir GPS cihazı yardımıyla alınarak yerleri bilgisayar ortamında haritalaştırılmıştır. Bununla beraber bir pusula yardımıyla ağaçların bakısı tespit edilerek bakı ve rakımın ağaçlarda görülen kusur ve çürüme gibi faktörler üzerindeki etkileri belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca dikili ağaçlar üzerinde hasarsız test metotlarıyla gerçekleştirilen odun kalitesinin saptanması çalışmalarının doğruluğunu teyit etmek ve bu ağaçlardan enine tekerlek şeklinde diskler alarak, bu diskler üzerinde bir punch seti yardımıyla farklı çaplarda yapay oyuklar oluşturmak amacıyla bu ağaçlar kesilmiştir. Böylece diskler üzerinde açılan farklı çaplardaki yapay oyukların şekillenmesinde bu cihazların ne derece hassas olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu çalışmalar neticesinde proje kapsamında kullanılan hasarsız test cihazlarının belirli bir hassasiyetle odun içindeki oyuk, çatlak ve çürük gibi kusurları tespit ettiği belirlenmiştir. Ayrıca odun içerisindeki rutubet miktarının da hasarsız test cihazlarının çalışma prensibinde yer alan ultrasonik hızı etkilediği de yapılan laboratuar çalışmaları neticesinde gözlemlenmiştir. Bir Sonraki Dönemde Yapılması Planlanan Çalışmalar Bu çalışmaların ardından Artvin ilinde kesim sonrasında depolarda istife alınmış tomruklar üzerinde de bu uygulamanın yapılması planlanmaktadır. 51

54 PROJE HABERLER Artvin in Kuş Atlası Çıkarılacak Bitki örtüsü zenginliği ile tanınan Artvin, aynı zamanda sahip olduğu kuş türleri ile de Türkiye nin ender illeri arasında yer alıyor. Kafkas sıcak noktası içerisinde bulunan Artvin, kuşlar ve memeliler başta olmak üzere sürüngenler, tatlı su balıkları ve iki yaşamlılar dikkate alındığında biyo-çeşitlilik açısından çok zengin bir konuma sahip. Artvin deki kuş türlerini incelemek, kuş popülasyonu hakkında genel bir tablo ortaya koymak amacıyla Artvin in Kuş Atlasının Oluşturulması Projesi uygulamaya konuldu. Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Bülent Sağlam ın yürütücülüğünü yaptığı projede Yrd. Doç. Dr. Mehmet Yavuz, Arş. Gör. Yasin Uçarlı ve Arş. Gör. Ahmet Mıhlı araştırmacı olarak yer alıyor. Proje ekibi tarafından yapılan açıklamada Artvin in Kuş Atlasının Oluşturulması Projesi hakkında şu bilgilere yer verildi: Artvin ili küresel ölçekte Kafkas sıcak noktası içerisinde yer alan bölgede olup kuşlar ve memeliler başta olmak üzere sürüngenler, tatlı su balıkları ve iki yaşamlılar dikkate alındığında biyo-çeşitlilik açısından çok zengin bir konuma sahiptir. Bu biyo-çeşitliliğin en önemli unsurlarından biri olan kuşların popülasyon büyüklüklerinin her sene belirlenmesi son derece önemlidir. Projenin temel amacı, Artvin Yöresi Kuş türlerinin ve popülasyon durumlarının tespit edilmesidir. Bunun yanında örnek alan habitatlarının, kuşları tehdit eden unsurların ve bunlara yönelik çeşitli önerilerin de geliştirilmesi hedeflenmektedir. Tespiti yapılan kuşların ulusal (Çevre ve Orman Bakanlığı, Merkez Av Komisyonu Kararı gibi) ve uluslararası düzeyde (IUCN, CITES, BERN gibi) koruma yapıları ortaya konulacaktır. Kuşların sahada üreme durumlarının tespit edilmesi ve kuşlar için yaşam alanlarının belirlenmesi planlanmaktadır. Uluslararası literatür dikkate alındığında kuşlarla ilgili envanter çalışmalarının süreklilik arz edebilmesi ve her kuş türüne ait popülasyon durumlarının belirlenebilmesi için çalışmaların en az 5 yılda bir tekrar edilmesi gerekmektedir. Bu proje ile bu çalışmaların ilk aşamasının yapılması amaçlanmaktadır. Ayrıca, Çoruh Vadisi Göç Yolu nu kullanan göçmen kuşların araştırma alanındaki aktiviteleri ve alanı hangi amaçla kullandıkları saptanacaktır. Araştırma alanında özellikle baraj inşaatları nedeniyle oluşan baraj gölleri gibi sulak alanların bölgedeki kuş türleri ve popülasyonlarında herhangi bir değişikliğe neden olup olmadığının ortaya konulması da hedeflenmektedir. Araştırma alanı olarak belirlenen Artvin ili, Çoruh Nehri ve kolları tarafından farklı vadilere ayrılmış Kuzeydoğu Anadolu bölgesi üzerinde yer alan ve biyolojik çeşitlilik bakımından çok zengin bir ilimizdir. Ayrıca yırtıcı kuşların göç yolu, Çoruh Vadisi ve Doğu Karadeniz Dağları Önemli Kuş Alanı (ÖKA) gibi özellikli alanlar üzerinde yer alan Artvin ilinin kuşlarının tespit edilmesi biyolojik çeşitliliğimizle ilgili yapılmış sınırlı sayıdaki araştırmalara önemli bir katkı sağlayacaktır. Bu çalışma ile proje alanında yapılacak olan arazi gözlemleriyle hem türler hem de popülasyon büyüklükleri bulgulanacaktır. Bu gözlemlerde özellikle sahada üreyen türlerin ve üreme alanlarının tespiti yapılacaktır. Üreme alanlarının tespiti yapılarak kuş popülasyonlarının devamlılığı açısından bu alanların korunması- 52

55 na yönelik alınması gereken tedbirler ortaya konulacaktır. Biyolojik çeşitliliğin önemi her geçen gün artmakta, bu konudaki duyarlılık hemen her kesim tarafından dile getirilmekte ve çok çeşitli ortamlarda ifade edilmektedir. Ancak ülkemizde biyolojik çeşitlilikle ilgili yapılan çalışmalar maalesef yeterli düzeye ulaşmamıştır. Bu çalışma ile Artvin yöresinde kuş türlerinin ve popülasyon büyüklüklerinin tespit edilmesi ile bölgenin kuş çeşitliliği açısından da önemi ortaya konulmuş olacaktır. Büyük baştankara (Parus major) Karakulaklı kuyrukkakan (Oenanthe hispanica) Saka (Carduelis carduelis) Dağ kuyruksallayanı (Motacilla cinerea) Sakallı akbaba (Gypaetus barbatus) Küçük karga (Corvus monedula) Araştırma alanında tespiti yapılan türlerden bazı görünümler 53

56 PROJE HABERLER Ülkemizde kuş popülasyonlarının belirlenmesine yönelik yapılmış az sayıda bilimsel çalışma bulunmaktadır. Mevcut çalışmalarda genelde var-yok analizi ile türlerin bir yörede bulunup bulunmadığı noktasına ağırlık verilmiştir. Oysa bu çalışmada yapılması planlanan gözlem ve sayım çalışmaları ile araştırma alanındaki kuşların popülasyon büyüklükleri ve yoğunlukları, üreme potansiyelleri, öncelikli yaşam alanları, gözlem noktası alan kullanımları ve varsa tehdit unsurları ayrı ayrı ortaya konulmuş olacaktır. Bu bağlamda planlanan bu çalışma, uluslararası alanda yapılmakta olan çalışmalar düzeyinde bir özgünlüğe sahiptir. Proje ile kuş türleri ve popülasyonları ortaya konularak Artvin yöresindeki biyo-çeşitliliğin tanıtılmasına ve konu ile ilgili farkındalık oluşturulmasına da katkı yapılacaktır. Bu çalışmayla kuşların en aktif oldukları üreme sezonu olan Nisan-Mayıs ayları ile yavru uçma sezonu olan Haziran sonu ve Temmuz başlarında popülasyon sayımları yapılması planlanmaktadır. Bu sayımlar sabahın erken saatlerinde günlük gözlemler şeklinde yapılacaktır. Dünyada kuş araştırmaları ile ilgili olarak yapılan çalışmaların yaklaşık %95 i nokta sayımı, hat boyu sayımı ve diğer indisler gibi yöntemlere dayanmaktadır. Bu çalışmada kuşların araştırılması ve sayımı için Noktada Sayım tekniği ağırlıklı olarak kullanılacaktır. Bunun yanında arazi şartlarına bağlı olarak diğer gözlem metotlarından da faydalanılacaktır. Gözlemlerde dürbün, teleskop, video kamera, fotoğraf makinesi, süper telefoto lens ( mm), telefoto lens (50-500mm) ve GPS (Küresel Konum Belirleme Aleti) gibi teknik malzemelerden yararlanılacaktır. Arazi gözlemlerinin yanı sıra yapılan çalışmaların etkinliğinin artırılması ve katılımcı yaklaşımın sağlanabilmesi amacı ile doğa koruma ve milli park yetkilileri, orman işletmesi yetkilileri, av kulüpleri, orman muhafaza memurları, köylüler, çobanlar ve yerel avcılarla kuşlar, kuş habitatları ve tehditleri hakkında ayrıntılı görüşmeler yapılacaktır. Bu çalışma sonunda gözlem noktalarının vejetasyon yapısı, habitat tipleri ve arazi kullanım haritaları sayısal olarak hazırlanacaktır. Elde edilen gözlem sonuçları sayısal haritalara işlenerek kuşların bölgedeki popülasyon yoğunlukları ve habitat kullanımları ortaya konulacaktır. Bunun yanında türleri tehdit eden unsurlar da tespit edilecektir. Üveyik (Streptopelia turtur) İspinoz (Fringilla coelebs) Sıvacı (Sitta europaea) 54

57 Arş. Gör. Selçuk Akbaş Teknogirişim Sermaye Desteği Kazandı Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından bir iş fikri olan genç girişimcilerin desteklenmesine yönelik oluşturulan Teknogirişim Sermayesi Desteği Programına 2012 yılında ülke genelinde 2000 e yakın başvuru oldu ve bunların 296 tanesi destek almaya hak kazandı. Programa Üniversitemizden 1 adet proje başvurusu yapılmıştı. Orman Fakültesi Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü nden Arş. Gör. Selçuk Akbaş ın Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı nca 5746 Sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında girişimcilere yönelik uygulanan destek mekanizmalarından Teknogirişim Sermayesi Desteğinin, 2012 yılı programından faydalanmak üzere Bakanlığa sunulmuş olan Tek Makina ile Kereste Kurutma, Koruma ve Buharlama İşlemlerinin Yapılması iş fikri; Ar- Ge niteliği, yenilikçi yönleri, amacı ve sonuçları, ulusal ve uluslararası düzeye olası teknolojik katkısı, teknolojik ve ekonomik öngörüleri dikkate alınarak değerlendirilmiş olup Teknogirişim Sermayesi Desteği ni almaya hak kazandı. Söz konusu destek kapsamında Üniversitemizin izni ile Trabzon Teknoloji Geliştirme Bölgesinde (TEKNOPARK) açılan şirket, Orman Ürünleri Sanayisinde hizmet vermeye başladı. Bu proje ile Arş. Gör. Selçuk Akbaş, Üniversitemizde Teknogirişim Sermayesi Desteği alan ilk kişi oldu. 55

58 PROJE HABERLER Sağlık Yüksekokulu ndan Anlamlı Proje 3 Aralık Dünya Engelliler Günü etkinlikleri kapsamında Üniversitemiz Sağlık Yüksekokulu tarafından hazırlanan Doğum Sonrası Özürlülüğe Neden Olabilecek Durumlarla İlgili Üniversite Öğrencilerine Farkındalık Eğitimi projesinin tanıtımı gerçekleştirildi. Sağlık Yüksekokulu ve Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü birlikteliğinde Nihat Gökyiğit Kongre Kültür Merkezinde gerçekleştirilen programa Artvin Vali Yardımcısı Yılmaz Kurt, İl Jandarma Komutanı Alb. Alper Sır, Üniversitemiz Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Aydın Tüfekçioğlu, İl Emniyet Müdürü Hüsrev Salmaner, Milli Eğitim Müdürü Mustafa Yanmaz, Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürü Orhan Külekçi, protokol mensupları, vatandaşlar ve öğrenciler katıldı. Program Artvin Çoruh Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Müdürü Yrd. Doç. Dr. Sinan Saral ın Doğum Sonrası Özürlülüğe Neden Olabilecek Durumlarla İlgili Üniversite Öğrencilerine Farkındalık Eğitimi projesini tanıtması ile başladı. Programda Milli Eğitim Müdürü Mustafa Yanmaz, Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürü Orhan Külekçi ve Artvin Zihinsel Engelliler Derneği Başkanı Hatice Nur Ersöz birer konuşma yaptı. Konuşmaların ardından Vali Yardımcısı Yılmaz Kurt, doğuştan görme engelli olan Süheyla Köse ye lise diplomasını ve plaketini verdi. Engelli öğrencilerin gösterileri ile devam eden program kokteyl ikramının ardından sona erdi. Proje Neleri İçeriyor? Sağlık Yüksekokulu akademisyenleri tarafından hazırlanan Doğum Sonrası Özürlülüğe Neden Olabilecek Durumlarla İlgili Üniversite Öğrencilerine Farkındalık Eğitimi Projesi, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından ÖDES Programı (Özürlüler Destek Programı) kapsamında finanse ediliyor. Proje, Ateşli Hastalıklarda Havalenin Önlenmesine Yönelik Müdahaleler, Beslenme Yetersizliği ve Sorunları, 0-2 Yaş Beslenmesi ve Anne Sütünün Önemi, 0-2 Yaş Döneminde Tüketilmesi Gereken Gıdalar, Yeni Doğan Sarılığı, Yeni Doğanlarda Önerilen Tarama Testleri ve Erken Tanının Önemi, Menenjitler, Çocukluk Çağı Romatizmal Hastalıkları, Sorumlulukları, Ev Kazaları, Zehirlenmeleri Önleme ve Erken Müdahale Ebeveynlerin Sorumlulukları gibi başlıklar altında özelde Üniversite öğrencilerinde genelde ise toplumda farkındalığı artırmayı amaçlayan bir dizi eğitim çalışmasını içeriyor. Ana hedef kitlesi Artvin Çoruh Üniversitesi öğrencilerinden oluşan Proje kapsamında, 250 öğrenciye 25 kişilik 10 grup halinde eğitim verilecek. Ayrıca proje ortağı olan Artvin Zihinsel Engelliler Derneğinin koordinasyonuyla Artvin de özürlülüğün önlenmesine yönelik hassasiyet taşıyan ve bu konuda duyarlı olan bireylerden oluşan yaklaşık 350 kişiye seminer programları kapsamında eğitim verilecek. Sonuç olarak, proje çerçevesinde toplamda 600 kişiye 12 aylık süreçte farklı zaman dilimlerinde eğitim verilmesi amaçlanıyor. 56

59 ÜN VERS TEM ZDEN Türkiye de Ormancılık Stratejileri ve Politikaları Toplantısı Gerçekleştirildi Üniversitemiz Orman Fakültesi tarafından düzenlenen Türkiye de Ormancılık Stratejileri ve Politikaları konulu toplantı, Orman Fakültesi Toplantı Salonunda gerçekleştirildi. Toplantıya Üniversitemiz Rektör Yardımcısı ve Orman Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Fahrettin Tilki, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Aydın Tüfekçioğlu, Fas Orman Bakanlığından GİF Ulusal Proje Koordinatörü Nureddin Tahsa, Orman Mühendisi Mahmoud Denmessaqovi, GIFMA proje Teknik Uzmanı Youssef Melhaovi, Orman Mühendisi Mustapha Naggar, Çölleşmeyle Mücadele Milli Projeler Müdürü Ahmad Ezzarari, GIF- MA Amenajman Başmühendisi Ledil Laaroussı, Bölgesel Amenajman Planlama Şefi Kemal Muhtari, Orman Mühendisi Mohammmed Benslimane, Kırsal Kaynaklar Yazılım Uzmanı Axel Terrise, TEMA Vakfı ndan Orman Mühendisi Tamer Soylu ile Orman Fakültesinden bazı akademisyenler katıldı. Toplantıda Türkiye de ormanların korunması ve geliştirilmesi hakkında geleceğe dönük planlar masaya yatırılırken, ormanların son durumu ve ormanların yok olmasının başlıca nedenleri de tartışıldı. Toplantıda ayrıca Fas ve Türkiye deki ormancılık uygulamaları ve ormancılık alanında yapılan akademik çalışmalar da değerlendirildi. Fas ta uygulanmakta olan GİF- MA (Orta Atlas Bölgesindeki Ormanların Entegre Yönetimi) projesi paydaşları ve Fas Çölleşme İle Mücadele ve Doğa Koruma Yönetimi ve Sosyal Kalkınma Ajansı yetkilileri, TEMA Vakfı tarafından yürütülmüş olan AB destekli Kaçkar Dağları Sürdürülebilir Orman Kullanımı ve Koruma Projesi ve Orman ve Su işleri Bakanlığı ile Türkiye Kalkınma Vakfı tarafından yürütülen Uzundere Sosyal Ormancılık Projesi kapsamında edinilen deneyimlerin saha ziyareti ile paylaşılması gibi konular da masaya yatırıldı. Doç. Dr. Hacı Ahmet Yolasığmaz ın Orman Amenajmanı Stratejileri ve Politikaları konulu sunumu eşliğinde Türkiye de ormanların ekolojik, ekonomik ve sosyo-kültürel fonksiyonları ile ulusal ve uluslararası alanlarda ormancılıkla ilgili örgütlenmeler ele alındı. Doç. Dr. Yolasığmaz sunumunda ayrıca ormanları tehdit eden unsurlar ve ormanların korunmasına yönelik atılması gereken adımlar hakkında da bilgilendirmelerde bulundu. Yaklaşık bir saat süren toplantının ardından konuklar Orman Fakültesini gezme imkanı buldu. 57

60 ÜN VERS TEM ZDEN Üniversitemizdeki Gelişmeler Basın ile Paylaşıldı Artvin Çoruh Üniversitesi Rektörlüğü tarafından, Üniversitemizin kurulduğu günden bu yana bilim ve eğitimdeki atılımları, fiziksel mekan gelişimi ve bugün geldiği konum hakkında kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla basın toplantısı düzenlendi Çarşamba günü Seyitler Yerleşkesinde yer alan Merkezi Araştırma Laboratuarı Konferans Salonunda gerçekleştirilen toplantıya Rektörümüz Prof. Dr. Mehmet Duman ın yanı sıra Rektör Yardımcılarımız Prof. Dr. Aydın Tüfekçioğlu, Prof. Dr. Fahrettin Tilki, Genel Sekreterimiz Kadem Altun ile Artvin ili basını ve ulusal basından davetliler katıldı. Rektörümüz Prof. Dr. Mehmet Duman, toplantıda yaptığı açıklamalarda Üniversitemizin kurulduğu günden bu yana akademik alanda ve eğitim alanında yapılan çalışmaları özetlerken Üniversitemizin geleceğe dönük planları ve stratejik yapılanması konularında değerlendirmelerde bulundu. Mühendislik Fakültesi, Sanat ve Tasarım Fakültesi ve İlahiyat Fakültesi nin kurulması ile Üniversitemizin eğitim ağının genişlediğini ifade eden Prof. Dr. Mehmet Duman, sunum eşliğinde Üniversitemizin fiziki-mekan gelişimi hakkında bilgiler aktardı. Prof. Dr. Duman ayrıca öğrencilerimizin ve personelimizin ulaşım ve barınma gibi alanlarda yaşadığı sorunlar noktasında da değerlendirmelerde bulundu. 58

61 Toplantıda Üniversite-Kent etkileşiminin önemine dikkat çeken Rektörümüz Prof. Dr. Mehmet Duman, Artvin ve Artvin Çoruh Üniversitesi nin birbirini tamamlayıcı unsurlar olduğuna vurgu yaparak, Üniversitemizin istikrarlı gelişimini devam ettirebilmesi için Artvin in Üniversitesine olan desteğini sürdürmesi gerektiğini belirtti. Prof. Dr. Duman bu bağlamda Artvin Çoruh Üniversitesinin de Artvin e sosyal, kültürel ve ekonomik alanlarda katkılarının olduğunu hatırlattı. Prof. Dr. Mehmet Duman ayrıca, Üniversitemizin ulusal ve uluslararası düzeyde yaptığı işbirliği anlaşmaları ile Erasmus Öğrenci ve Öğretim Elemanı Değişim Programı kapsamında gerçekleştirilen eğitim hareketliliği konularında da bilgilendirmelerde bulundu. Yaklaşık 2 saat süren toplantının ardından konuklara, içerisinde Fizik, Kimya, Biyoloji ve Ormancılık gibi alanlarda kullanıma uygun 7 farklı laboratuar bulunan Merkezi Araştırma Laboratuarı hakkında bilgiler verildi. Program kokteyl ikramının ardından sona erdi. Merkezi Araştırma Laboratuarı 1492 metrekare kapalı alana sahip olan Merkezi Araştırma Laboratuarı, 2011 yılında yapımı tamamlanmış olup 2012 yılında hizmete açılmıştır. Merkezi Araştırma Laboratuarının içerisinde Çevre ve Ormancılık Bilimleri Laboratuarı, Bilgi Teknolojileri Laboratuarı, Moleküler Biyoloji Biyokimya ve Fizyoloji Laboratuarı, Ergonomi Laboratuarı, Endüstriyel Teknoloji Laboratuarı, Bilim Uygulama Laboratuarı ve Enstrümental Analiz Laboratuarı gibi laboratuarlar yer almaktadır. Laboratuarlar Üniversitemiz mensuplarının yanı sıra diğer araştırmacıların da kullanımına açıktır. 59

62 ÜN VERS TEM ZDEN Karadeniz Bölgesini Tehdit Eden Doğal Afetler Bilimsel Boyutta Ele Alınabilecek Doğal Afetler Uygulama ve Araştırma Merkezi Kuruldu Artvin Çoruh Üniversitesi bünyesinde Doğal Afetler Uygulama ve Araştırma Merkezinin (DOĞAM) kuruluşu, Yükseköğretim Kurulunun onayıyla tarihinde gerçekleştirildi. Doğal Afetler Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğüne, Mühendislik Fakültesi öğretim üyelerinden Yrd.Doç.Dr. Halil Akıncı atandı. Doğru Karadeniz de deprem, heyelan ve sel gibi doğal afetlerin toplum yaşamına olumsuz etkilerinin olduğu biliniyor. Özellikle sık rastlanan heyelan vakalarında can ve mal kayıplarının yaşanması bölgede doğal afetler konusunda halkı bilinçlendirecek, toplumun konu üzerindeki 60

63 farkındalığını artırmaya yönelik çalışmaların akademik düzeyde yürütülmesini sağlayacak bir merkezin kurulmasını gerekli kılmaktaydı. Kurulduğu 2007 yılından bu yana Artvin ilinin toplumsal ihtiyaçlarını, doğal olanaklarını ve kültürel öğelerini temel alarak bilimsel çalışmalarını yürüten Artvin Çoruh Üniversitesi bünyesinde, doğal afetler konusundaki hassasiyete dikkat çekmek amacıyla yeni bir merkezin oluşturulması öncelik arz etmekteydi. Doğal Afetler Uygulama ve Araştırma Merkezinin kuruluşunun tamamlanması ile birlikte bu konuda önemli bir adım atılırken, Artvin ilinin temel sorunları üzerinde yeni bir çalışma ve uygulama alanı oluşturularak Artvin için önemli hizmetlerin sunulabileceği bir ortam hazırlanmış oldu. Henüz yapılandırma çalışmalarının devam ettiği Doğal Afetler Uygulama ve Araştırma Merkezinin, doğal afetler konusunda halkın farkındalık düzeyini artırmaya yönelik seminer, toplantı, eğitim kursları gibi faaliyetler yürütmek; doğal afetlere zemin hazırlayan faktörler ile doğal afetlerin zararlarının tespiti gibi konularda bilimsel çalışmalar yapmak gibi amaç ve hedeflerinin olduğu bildiriliyor. Merkezin kurulması ile birlikte Artvin Çoruh Üniversitesi ndeki mevcut uygulama ve araştırma merkezlerinin sayısı 4 e yükselmiş oldu. Artvin Çoruh Üniversitesi nde Eğitim Ağı Genişliyor Kurulduğu günden bu yana akademik alanda ve eğitim alanında hızlı büyümesini sürdüren Artvin Çoruh Üniversitesi iki yeni fakülteye kavuştu. Mevcut bulunan Orman, Fen Edebiyat, Eğitim, Hopa İktisadi ve İdari Bilimler ile Mühendislik fakültelerine ek olarak İlahiyat Fakültesi ile Sanat ve Tasarım Fakültesinin kuruluşları gerçekleştirildi. İlahiyat Fakültesinin kuruluşu Bakanlar Kurulu nun tarihli ve 2012/3638 sayılı kararı ile 2809 sayılı kanunun ek 30 uncu maddesine göre gerçekleştirilirken, bu karar 10 Eylül 2012 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayınlanarak yürürlüğe girdi. Sanat ve Tasarım Fakültesinin kuruluşu da Bakanlar Kurulunun tarihli ve 2012/3763 Sayılı kararı ile 2809 Sayılı Kanunun ek 30. maddesine göre gerçekleştirilmiş olup, bu karar sayılı ve 7 Ekim 2012 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girdi. Doğru Karadeniz Bölümünün kültürel dokusuna akademik olanaklarıyla renk katacak ve Karadeniz in kültürel mirasını eğitim ve bilimin ışığında mercek altına alarak bölgenin kültürel tanıtımına katkı yapacak olan bu iki fakülte, Artvin de eğitime destek sunarak bölgenin eğitimsel kalkınması yönünde etkinliklerde bulunacak. Kuruluşundan kısa bir sür sonra İlahiyat Fakültesi Eğitim Öğretim Yılı içerisinde eğitim hizmeti vermeye başladı. Henüz yapılandırma çalışmalarının Sanat ve Tasarım Fakültesine öğrenci kabul edilmesi yönünde faaliyetlerin yürütüldüğü ve önümüzdeki dönemlerde bu fakültenin de hizmete açılacağı bildirildi. 61

64 62 ARTV N ÇORUH ÜN VERS TES 2012 Temmuz Şubat Ayları Personel Hareketliliği Akademik Personel Unvan Değişikliği Olanlar: Eski Unvanı Yeni Unvanı Adı Görev Yaptığı Bölüm / Program / ABD* Orman Fakültesi Doç. Dr. Prof. Dr. Sami İMAMOĞLU Orman Endüstri Müh. Doç. Dr. Prof. Dr. Zafer ÖLMEZ Orman Mühendisliği Yrd. Doç. Dr. Doç. Dr. Temel GÖKTÜRK Orman Mühendisliği Yrd. Doç. Dr. Doç. Dr. Atakan ÖZTÜRK Orman Mühendisliği Öğr. Gör. Yrd. Doç. Dr. Şule CEYLAN Orman Mühendisliği Fen Edebiyat Fakültesi Arş. Gör. Yrd. Doç. Dr. Serkan TÜRKOĞLU Türk Dili ve Edebiyatı Arş. Gör. Yrd. Doç. Dr. Hasan KARACAN Rus Dili ve Edebiyatı Eğitim Fakültesi Arş. Gör. Yrd. Doç. Dr. Selcen ÇALIK UZUN Sınıf Öğretmenliği Sağlık Yüksekokulu Öğr. Gör. Yrd. Doç. Dr. Hatice İSKENDER Beslenme ve Diyetetik Arş. Gör. Yrd. Doç. Dr. Suat ÇOLAK Hemşirelik Akademik Personel Yeni Başlayanlar: Unvanı Adı Göreve Başladığı Bölüm / Program / ABD* Orman Fakültesi Arş.Gör. Can VATANDAŞLAR Orman Amenajmanı Arş. Gör. Musa DİNÇ Orman Ekonomisi Arş. Gör. Mustafa ACAR Orman İnşaatı ve Jeodezi Uzman Hayal AKYILDIRIM Orman Botaniği Uzman Murat Sabri SADIKLAR Sivil Kültür Fen Edebiyat Fakültesi Yrd. Doç. Dr. Ayşe ÇELEBEİOĞLU Eski Türk Edebiyatı Yrd. Doç. Dr. Mehmet Şükrü NAR Sosyoloji Yrd. Doç. Dr. Bayram Arif KÖSE Tarih Yrd. Doç. Dr. Ercüment YILDIRIM Tarih Yrd. Doç. Dr. Sedat BAHADIR Türk Halk Edebiyatı Yrd. Doç. Dr. Elif KAYA Yeni Türk Edebiyatı Arş.Gör. Fatma Gamze ERKAN İngiliz Dili ve Edebiyatı Arş.Gör. Nazan COŞKUN KARATAŞ Rus Dili ve Edebiyatı Arş. Gör. Kerem ÖZBEY Sosyoloji Arş. Gör. İmge KINA Rus Dili ve Edebiyatı Arş. Gör. Erhan GİRAY Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları

65 Eğitim Fakültesi Yrd. Doç. Dr. Vafa SAVAŞKAN Türkçe Eğitimi Yrd. Doç. Dr. Ulaş ÜSTÜN Fen Bilgisi Eğitimi Arş. Gör. Kıvanç BOZKUŞ İlköğretim Arş. Gör. Damla ERTOY Sosyal Bilgiler Eğitimi Arş. Gör. Handan KILIÇ Müzik Eğitimi Arş. Gör. Büşra GÖRKAŞ Eğitim Programlar Arş. Gör. Cemal KARADAŞ Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Arş. Gör. İsmail ÇOBAN Türkçe Eğitimi Arş. Gör. Hilal BİLGİN Eğitim Programları ve Öğrt. Arş. Gör. Senem Ezgi DEDEKORKUT Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Uzman Kübra Elif BAĞRIYANIK Fen Bilgisi Eğitimi Hopa İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Arş. Gör. Muhammet Kürşat DURSUN Yönetim ve Organizasyon Arş. Gör. Yusuf YALÇINKAYA İktisat Arş. Gör. Emek YILDIRIM Siyaset ve Sosyal Bilimler Arş. Gör. Mehmet OKAN Üretim Yönetimi ve Pazarlama Arş. Gör. İsmail Eyilik Ticaret Hukuku İlahiyat Fakültesi Yrd. Doç. Dr. Resul ERTUĞRUL Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Arş. Gör. Esma YILMAZLAR İlköğretim Din Kült. ve Ahlak Bilgisi Eğitimi Arş. Gör. Semanur UZUN İlköğretim Din Kült. ve Ahlak Bilgisi Eğitimi Arş. Gör. Bilge İLHAN Türk İslam Edebiyatı Arş. Gör. Hatice ULUIŞIK İslam Tarihi Arş. Gör. Kazım KARAYİĞİT Kelam ve İslam Mezhepleri Mühendislik Fakültesi Arş. Gör. Ömer KASAR Telekominikasyon Arş. Gör. Ziya USTA Kartoğrafya Arş. Gör. Sebahat TEMUÇİN Kartoğrafya Öğr. Gör. Abdussamet KABAKUŞ Enerji Sistemleri Arş. Gör. Merve ACAR Elektronik Arş. Gör. Ekrem SARALIOĞLU Harita Mühendisliği Arş. Gör. Ceylan GÖKMEN Enerji Planlaması ve Verimliliği Arş. Gör. Tuğba DEVECİ Kontrol ve Kumanda Sistemleri Fen Bilimleri Enstitüsü Arş. Gör. Güven AKSU - Sağlık Yüksekokulu Arş. Gör. Selverhan ASLAN Hemşirelik Arş. Gör. Melek ERTÜRK Hemşirelik Arş. Gör. Filiz EKİNCİ Beslenme ve Diyetetik Artvin Meslek Yüksekokulu Öğr. Gör. Ahmet ÖZTÜRK Makine Öğr. Gör. Aysel ERGENE İlk ve Acil Yardım Öğr. Gör. Huriye ÇINAR Büro Yönet. ve Yönetici Asist. Öğr. Gör. Nesrin ALINMAZ Çocuk Gelişimi 63

66 ARTV N ÇORUH ÜN VERS TES Öğr. Gör. Çağlar YAZICI Elektrik ve Enerji Öğr. Gör. Sibel AYDEMİR Yaşlı Bakımı Arhavi Meslek Yüksekokulu Öğr. Gör. Anıl AKAY Turizm ve Otelcilik Öğr. Gör. Ahmet Semih ÇALIŞKAN Turizm ve Otelcilik Öğr. Gör. Mustafa ÖZDEMİR Turizm ve Otelcilik Yusufeli Meslek Yüksekokulu Öğr. Gör. Süheyla CANCAN Maliye Öğr. Gör. Hacer KADIOĞLU ÖZDEMİR Maliye Hopa Meslek Yüksekokulu Öğr. Gör. Erman AYDIN Kontrol ve Otomasyon Teknolojisi Öğr. Gör. Rıza ALTUNAY Kontrol ve Otomasyon Teknolojisi Öğr. Gör. İlhan ÇİÇEK Lojistik Rektörlük Uzman Ceylan KÜÇÜK Okutman Burak TAN Akademik Personel Ayrılanlar: Unvanı Adı Görev Yaptığı Bölüm / Program / ABD* Eğitim Fakültesi Yrd. Doç. Dr. Öznur YAZICI İlköğretim Yrd. Doç. Dr. Mustafa METİN İlköğretim Öğr. Gör. Musa ÖKSÜZ İlköğretim Öğr. Gör. Fulya YILDIRIM Güzel Sanatlar Eğitimi Arş. Gör. Ramazan BOLAT İlköğretim Mühendislik Fakültesi Prof. Dr. Şükrü İsmail İPEK Çevre Bilimleri Arş. Gör. Hüseyin KÖKSAL Enerji Sistemleri Orman Fakültesi Arş. Gör. Mehmet ÖZCAN Orman Ürünleri Kimyası Hopa İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Arş. Gör. Salih TUTUN İşletme Sağlık Yüksekokulu Öğr. Gör. Arzu ŞAHİN Hemşirelik Arş.Gör. Sevda KARAHİSAR Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Arhavi Meslek Yüksekokulu Öğr. Gör. Esra BOZKANAT Büro Yön. ve Yönetici Asist. Öğr. Gör. İsmail BALKAN Dış Ticaret Öğr. Gör. Bilgehan TOZLU Elektrik İdari Personel Yeni Başlayanlar: Unvanı Adı Göreve Başladığı Birim Genel Sekreter Kadem ALTUN Genel Sekreterlik Daire Başkanı Erkan AVCI Kütüphane ve Dök. Daire Bşk. *Anabilim Dalı 64

67 Yüksekokul Sekreteri Mustafa YÜKSEL Arhavi MYO Mimar Gözde KOŞTUR Yapı İşleri ve Teknik Daire Bşk. Mühendis Mustafa KÜLTÜR Yapı İşleri ve Teknik Daire Bşk. Bilgisayar İşletmeni Filiz AY Genel Sekreterlik Bilgisayar İşletmeni Mehmet Halit ÖLÇÜLER Sağlık Kültür Spor Daire Bşk. Bilgisayar İşletmeni Yasin GÜZELDEMİRCİ Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar İşletmeni Emrah ASLAN Orman Fakültesi Bilgisayar İşletmeni Cüneyt Cem ALTINKAYA Hopa İİBF Bilgisayar İşletmeni Asiye YAVUZ Bilgi İşlem Daire Bşk. Bilgisayar İşletmeni Serkan IRMAK Mühendislik Fakültesi Bilgisayar İşletmeni Gamze KILIÇ Strateji Geliştirme Daire Bşk. Bilgisayar İşletmeni Zeynep ATEŞ Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar İşletmeni Ali İNAN Mühendislik Fakültesi Bilgisayar İşletmeni Fatma CAN AÇIK Fen Edebiyat Fakültesi Bilgisayar İşletmeni Fatma AKYILDIZ Personel Daire Bşk. Bilgisayar İşletmeni Burcu YILDIRIM Mühendislik Fakültesi Bilgisayar İşletmeni Ceylan ÖZTÜRK Artvin MYO Bilgisayar İşletmeni Mehmet Onur SALMAN Bilgi İşlem Daire Bşk. Bilgisayar İşletmeni Cemil DEMİREL Fen Edebiyat Fakültesi Bilgisayar İşletmeni Ahmet KALE Sağlık Kültür Spor Daire Bşk. Bilgisayar İşletmeni Muhammet ERDEM Genel Sekreterlik Memur Nuriye UZUNHASANOĞLU Hopa İİBF Teknisyen Ahmet Hamdi ÜNLÜLER Bilgi İşlem Daire Bşk. Kütüphaneci Önder KELEŞ Kütüphane ve Dök. Daire Bşk. Sekreter Yasemin KARAKAYA Genel Sekreterlik Kaloriferci Ömer FİLİZ İdari Mali İşler Daire Bşk. Kaloriferci Mustafa Yasin AKBAŞ İdari Mali İşler Daire Bşk. İdari Personel Ayrılanlar: Unvanı Adı Görev Yaptığı Birim Daire Başkanı Recep COŞKUN Yapı İşleri ve Teknik Daire Bşk. Mühendis Muharrem ŞAHİNER Bilgi İşlem Daire Bşk. Memur Emrah EREZ Orman Fakültesi Memur Lütfiye GÜNEŞ Genel Sekreterlik Memur Şura KILIÇ Yapı İşleri ve Teknik Daire Bşk. Bilgisayar İşletmeni Taybet AKYOL Öğrenci İşleri Daire Bşk. Bilgisayar İşletmeni Tarık DEĞİRMENCİOĞLU İdari ve Mali İşler Daire Bşk. Bilgisayar İşletmeni Zeynep ATEŞ Fen Bilimleri Enstitüsü Kaloriferci Erhan DENLİ İdari ve Mali İşler Daire Bşk. Göreve başlayan tüm akademik ve idari personelimize yeni görevlerinde başarılar diler, görevlerinden ayrılanlara emekleri için teşekkürlerimizi sunarız. 65

68 66 ARTV N ÇORUH ÜN VERS TES

69 67

70 ARTV N ÇORUH ÜN VERS TES İletişim Bilgileri Artvin Çoruh Üniversitesi Rektörlüğü Artvin Çoruh Üniversitesi, Seyitler Yerleşkesi Artvin Telefon : Fax : e-posta: [email protected] Fen Bilimleri Enstitüsü Seyitler Yerleşkesi Artvin Telefon: Fax: e-posta: [email protected] Sosyal Bilimler Enstitüsü Seyitler Yerleşkesi Artvin Telefon: Fax: e-posta: [email protected] Eğitim Fakültesi Seyitler Yerleşkesi Artvin Telefon: Fax: e-posta: [email protected] Fen Edebiyat Fakültesi Seyitler Yerleşkesi Artvin Telefon: Fax: e-posta: [email protected] İlahiyat Fakültesi Seyitler Yerleşkesi Artvin Telefon: Fax: e-posta: [email protected] İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Hopa Yerleşkesi Hopa/Artvin Telefon: Fax: e-posta: [email protected] Mühendislik Fakültesi Seyitler Yerleşkesi Artvin Telefon: ( ) Fax: e-posta: [email protected] Orman Fakültesi Seyitler Yerleşkesi Artvin Telefon: Fax: e-posta: [email protected] Sağlık Yüksekokulu Şehir Yerleşkesi Çayağzı Mah. Merkez/ Artvin Telefon: Fax: e-posta: [email protected] Arhavi Meslek Yüksekokulu Musazade Mah. Eyüp Çarmıklı Cad. No:4 Arhavi/ARTVİN Telefon: Fax: e-posta: [email protected] Artvin Meslek Yüksekokulu Çayağzı Mahallesi Lif Levha Sokak No: Merkez / ARTVİN Telefon: Fax: e-posta: [email protected] Hopa Meslek Yüksekokulu Hopa Yerleşkesi Sundura Mah. Lise Cad. No: Hopa / Artvin Telefon: Fax: e-posta: [email protected] Yusufeli Meslek Yüksekokulu Merkez Mah. İnönü Cad Yusufeli/ARTVİN Telefon: Fax: e-posta: [email protected] 68

71

72