Araştırma Dairesi Başkanlığı Klimatoloji Şube Müdürlüğü

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Araştırma Dairesi Başkanlığı Klimatoloji Şube Müdürlüğü"

Transkript

1 Araştırma Dairesi Başkanlığı Klimatoloji Şube Müdürlüğü İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ SENARYOLARINDA YENİ DÖNEM: PARALEL YAKLAŞIM VE TEMSİLİ KONSANTRASYON ROTALARI (RCPs) Sunumu yapan: Hakkı ATAY Alper AKÇAKAYA -Şube Müdürü Ömer DEMİR -Mühendis Hakkı ATAY -Mühendis 1

2 SUNU İÇERİĞİ Sunum 23 ana slayttan oluşmaktadır. Takribi süre 10 dk, soru-cevap 5 dk. Olarak düşünülmektedir. 2

3 RCP SENARYOLARI (Represenattive Konsantration pathways) (Temsili Konsatrasyon Rotaları) 3

4 Yeni İklim Değişikliği Senaryo Çalışmaları IPCC, 2007 yılında Hollanda da gerçekleştirdiği yüksek katılımlı uzmanlar toplantısında IPCC 5. raporunda kullanılmak üzere yeni konsantrasyon senaryoları ve bunlara dayanan yeni iklim değişikliği senaryoları oluşturmaya karar verdi. 4

5 YENİ SÜREÇTE YER ALAN GRUPLAR IAM grupları : Entegre değerlendirme model grupları CMC grupları : İklim model grupları (toplulukları) IAV groupları : Etki, adaptasyon ve etkilenebilirlik değerlendirme grupları 5

6 İklim değişikliği senaryolarının oluşturulma prosesi yenilendi İklim değişikliği senaryo prosesi (IPCC, 2007) 6

7 Proses 3 safhada tamamlanacak 1- Hazırlık fazı (RCP üretimi) 2-Paralel modelleme fazı (İklim Projeksiyonları ve Sosyoekonomik Senaryolar üretilecek) 3- Entegrasyon fazı (Projeksiyonların birleştirilmesi) Elde edilecek ürünler: a. Temsili konsantrasyon rotaları (RCPs) b. İklim projeksiyonları c. Yeni sosyo-ekonomik senaryolar (IAM senaryoları) d. RCP ve IAM senaryolarının detaylı tanımlamaları (narrative storylines) e. İklim projeksiyonları ile IAM senaryolarının entegre edilerek etki, adaptasyon ve etkilenebilirlik değerlendirmelerinde yer alması 7

8 a- Sıralı Yaklaşım b- Paralel Yaklaşım Emisyon ve sosyoekonomik senaryolar (IAMs) 1 Temsili Konsantrasyon Rotaları (RCPs) ve radyo aktif zorlama seviyeleri 1 Radyoaktif zorlama 2 İklim projeksiyonları (CM) 3 İklim, atmosfer ve CO2 döngüsü projeksiyonları (CMs) 2a Emisyonlar ve sosyoekonomik senaryolar (IAMs) 2b Etki, adaptasyon ve etkilenebilirlik (IAV) 4 Etki,Adaptasyon,Etkilenebili rlik (IAV) ve azaltım analizleri 3 IPCC,2007 Düz oklar veri akışını simgelerken, kesikli ok RCP seçimini, noktalı oklar ise bilgilerin entegrasyonunu simgelemektedir. 8

9 Sıralı Yaklaşım (örneğin:ipcc4) Sosyoekonomik Senaryolar Popülasyon GDP Enerji Endüstri Ulaşım Tarım Emisyon senaryoları Sera gazları (CO2,CH4, N2O..) Aerosoller Kimyasal aktis gazlar (SO2, BC, OC, CO, Nox, VOCs) Arazi kullanımı ve arazi örtüsü Radyoaktif zorlama senaryoları Atmosferik konsantrasyon Karbon döngüsü Okyanus ve kara akışları) Atmosfer kimyası İklim model senaryoları Sıcaklık Yağış Nem Toprak Sıcaklığı Ekstrem olaylar Etki, adaptasyon ve etkilenebilirlik çalışmaları Kıyı alanları Hidroloji ve su kaynakları Ekosistemler Gıda güvenliği Altyapılar İnsan sağlığı. Moss et all,2010) 9

10 R a d y o a k t i f z o r l a m a Genel özellikleri 2100 de geniş bir zorlama aralığı Radyoaktif zorlamanın zaman içinde değişim şekli (Rota-Pathway) Temsili Konsantrasyon Rotaları (RCPs) Sera gazları Kısa ömürlü gazlar ve aerosoller Arazi kullanımı ve arazi örtüsü Paralel Proses Yaklaşımı (IPCC5) Yeni sosyo-ekonomik emisyon senaryoları; etkilenebilirlik opsiyonları Adaptasyon Azaltım Stabilizasyon Hedef aşımları A-RCP lerle tutarlı B- RCPlerden bağımsız İklim senaryoları Kısa vade (2035) Uzun vade (2100+) Bölgesel iklim modellemesi Model ölçekleme metotları İklim ve sosyo-ekonomik senaryoların birleştirilmesi Entegre edilmiş senaryolar İklim paternlerinin ölçeklendirilmesi İklim ve sosyo ekonomik senaryoların ölçeklerinin küçültülmesi Yeni araştırmalar ve değerlendirmeler Etki,adaptasyon ve etkilenebilirlik İklim değişikliği geri bildirimleri (feedbacks) Model geliştirme Moss et all,2010) Paralel yaklaşımın avantajı, lineer prosese göre zamandan ciddi anlamda tasarruf sağlamasıdır. Diğer bir avantajı ise son fazda alternatif azaltım ve adaptasyon politika opsiyonları getirmesi olarak belirtilmektedir. 10

11 Yapılan çalışmalar sonunda hem son kullanıcılar hem de araştırma çevrelerinin ihtiyaç duyduğu senaryo setlerinin taşıması gereken özellikleri belirlenmiştir. Bu özellikler: 1. Senaryo dizisi (seçilecek RCP ler) literatürde yapılan çalışmalar içinde en düşük ve en yüksek radyo aktif zorlama rotalarını içermeli 2. Rota sayısı doğal eğilim hatasından sakınmak için en az 3 tercihen 4 olmalı. 3. İklim model gruplarının (CMC-Climate Model Community) yapacakları simülasyonlarda, senaryolar arasındaki farkları net şekilde görmelerini sağlayacak 2100 yılına kadar olan rotanın belirgin olması ve bu rotaların birbirlerinden farklılaşmaları 11

12 4. Literatürde belirlenecek rotaları destekleyecek senaryo sayısının fazla olması 5. Rotaların 2100 sonrası periyot için (2300) datalarının (sera gazları, aerosoller, kimyasal olarak aktif gazlar ve arazi kullanımı/örtüsü) bulunması 6. RCP datasının kısa vade (2035) için o gibi yüksek çözünürlükte olası gerektiği belirtilmiştir. 12

13 RCP datalarının periyotları: 1. Kısa vade: 2035 e kadar 2. Uzun vade: (2300 e kadar) RCP datasının kısa vade (2035) için o gibi yüksek çözünürlükte olası gerektiği belirtilmiştir. Neden Kısa Vade önemli? Vakit kaybetmeden adaptasyon ve azaltım politikalarının belirlenmesi için Neden Yüksek Çözünürlük? Kısa vadeli adaptasyon ve azaltım politikalarının oluşturulmasında, daha ayrıntılı bilgiler ve daha farklı opsiyonlar ortaya koymak istenmektedir. 13

14 RCP tipleri ve temel özellikleri RCPs RCP 8.5 Radyoakti f Zorlama > 8.5 W/m2 Zaman 2100 de Radyoaktif Zorlama Değişimi Yükselme Toplam Konsantrasyon (CO2 eşdeğer) ~1370 ppm 2100 de Emisyonlar (KYOTO protokolü sera gazları) 2100 e kadar artış devam ediyor RCP 6.0 ~6.0 W/m sonrası Hedefi geçmeden Stabilizasyon ~ 850 ppm 2100 de Yüzyılın son çeyreğinde düşüş RCP 4.5 ~4.5 W/m öncesi Hedefi geçmeden Stabilizasyon ~ 650 ppm 2100 de Yüzyılın ortalarından itibaren düşüş RCP3- PD* ~3.0 W/m öncesi 3.0 W/m2 e ulaşmadan zirve ve düşüş Zirve ~ 490 ppm ve düşüş 2100 de Yüzyılın ilk çeyreğinde düşüş 14

15 Global toplam radyoaktif zorlama (RCP Concentration & Data Group, 2010) 15

16 Gross World Product (GWP) Ağırlıklı Sera Gazı Emisyonları RCP8.5:Yüzyıl sonu RCP6.0:Son çeyrek RCP3:İlk çeyrek RCP4.5:Yüzyılın ortası RCP Concentration & Data Group, M. Meinshausen, S. Smith, K. Riahi, D. van Vuuren et al., May 2010 URL: 16

17 KONSANTRASYONLAR (2100 yılı) Küresel toplam Sera gazı konsantrasyonları (CO2 Equvalent) 2011 CO2: 391 ppm Toplam (eq) Kutucuklar da, 2100 de beklenen ppm cinsinden Konsantrasyonlar verilmiştir. RCP6.0: 850 ppm RCP8.5: 1300ppm RCP4.5: 650 RCP3-PD: 490 RCP Concentration & Data Group, M. Meinshausen, S. Smith, K. Riahi, D. van Vuuren et al., May 2010 URL: 17

18 MAX MIN IPCC,

19 RCP adayları (19 aday) IAM Grubu (model ve enstitü) RCP8.5 RCP6 RCP4.5 RCP3-PD Referans(lar) AIM (NIES) Fujino et al. (2006), * * * Hijioka et al. (2008) GRAPE (IAE) * Kurosawa (2006) IGSM (MIT) Reilly et al. (2006), * * * Clarke et al. (2007) IMAGE (MNP) van Vuuren et al. * * * * (2006, 2007) IPAC (ERI) * * Jiang et al. (2006) MESSAGE (IIASA) Rao and Riahi * * * * (2006), Riahi et al. (2007) MiniCAM (PNNL) Smith and Wigley * * (2006), Clarke et al. (2007) 19

20 AIM = Asia-Pacific Integrated Model GRAPE = Global Relationship to Protect the Environment IGSM = Integrated Global System Model NIES = National Institute for Environmental Studies IAE = Institute of Applied Energy MIT = Massachusetts Institute of Technology IMAGE = Integrated Model to Assess the Global Environment IPAC = Integrated Policy Assessment Model for China MESSAGE = Model for Energy Supply Strategy Alternatives and their General Environmental Impact MiniCAM = Mini-Climate Assessment Model MNP = Netherlands Environmental Assessment Agency ERI = Energy Resource Institute IIASA= International Institute for Applied Systems Analysis PNNL = Pacific Northwest National Laboratory 20

21 Seçilen RCP ler 19 RCP adayı içinden 4 tanesi seçildi. RCP Publication IAM RCP8.5 Riahi et al. (2007) MESSAGE RCP6 Fujino et al. (2006) AIM RCP4.5 Clarke et al. (2007) MiniCAM RCP3-PD* van Vuuren et al. (2006, 2007) IMAGE PD*: peak and decline (zirve ve azalış) 21

22 IPCC,

23 Kısa vadede yüksek çözünürlüklü iklim projeksiyonları için RCP 4.5 seçilmiştir. Neden RCP 4.5? Bunun en önemli nedeni literatürde en fazla kabul edilmiş ve yayınlamış çalışması bulunan rota RCP4.5 tir. Bu özellik, aynı zamanda senaryonun güvenirliğini artırıcı bir özelliktir 23

24 CMIP5 :Birleştirilmiş model karşılaştırma projesi (Coupled Model Intercomparison Project) 2008 eylül ayında, yeni nesil iklim model çalışmalarını koordine etmek amacı ile 20 farklı iklim modelleme grubu bir araya gelerek bu projeyi hayata geçirmiştir. Bu proje kapsamında üretilen verilerin IPCC nin 5. değerlendirme raporunda kullanılması öngörülmektedir. CORDEX: Koordineli bölgesel iklim modeli çalışmaları (Coordinated Regional Climate Downscaling Experiment) CORDEX, adaptasyon ve etki değerlendirme çalışmalarına daha ayrıntılı ve daha yüksek çözünürlükte girdi oluşturmak amacı ile Bölgesel iklim modeli çalışmalarında küresel bir işbirliği ve koordinasyon sağlamaktadır. Bu kapsamda 14 bölge belirlenmiş olup, ölçek küçültme çalışmaları bu bölgeler bazında gerçekleştirilmektedir. 24

25 SONUÇ 1. İklim değişikliği senaryosu İklim projeksiyonu 2. Yeni senaryolarda 4 temsili konsantrasyon rotası (RCP) radyoaktif zorlama baz alınarak seçilmiştir. 3. Yakın periyot (2035) yüksek çözünürlüklü projeksiyonlar için RCP 4.5 çalıştırılması öngörülmüştür (literatürde yayın fazla, güvenirliği yüksek) 4. İklim değişikliği ile ilgili kurum ve kuruluşlarımızın, özellikle adaptasyon çalışmaları için IPCC 5. Değerlendirme Raporu kapsamında hazırlanan yeni nesil iklim değişikliği senaryoları ve iklim projeksiyonları temelinde çalışmalarını güncellemeleri gerekmektedir. 25

26 5-MGM olarak, temsili konsantrasyon rotaları ile bölgesel iklim modeli çalışmalarına başladık. (RegCM4 bölgesel modeli ile HadGEM2-ES-RCP4.5) 26

27 İletişim: Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü Araştırma Dairesi Başkanlığı Klimatoloji Şube Müdürlüğü Tel:

İklim ve İklim değişikliğinin belirtileri, IPCC Senaryoları ve değerlendirmeler. Bölgesel İklim Modeli ve Projeksiyonlar

İklim ve İklim değişikliğinin belirtileri, IPCC Senaryoları ve değerlendirmeler. Bölgesel İklim Modeli ve Projeksiyonlar 1/36 İklim ve İklim değişikliğinin belirtileri, Dünya da ve Türkiye de gözlemler IPCC Senaryoları ve değerlendirmeler Bölgesel İklim Modeli ve Projeksiyonlar Uluslararası Kuruluşlar, Aktiviteler için Sektörler

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ SENARYOLARINDA YENİ DÖNEM: PARALEL YAKLAŞIM VE TEMSİLİ KONSANTRASYON ROTALARI (RCPS)

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ SENARYOLARINDA YENİ DÖNEM: PARALEL YAKLAŞIM VE TEMSİLİ KONSANTRASYON ROTALARI (RCPS) İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ SENARYOLARINDA YENİ DÖNEM: PARALEL YAKLAŞIM VE TEMSİLİ KONSANTRASYON ROTALARI (RCPS) 1 Alper AKÇAKAYA, 2 Hakkı ATAY, 3 Ömer DEMİR Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Araştırma Dairesi Başkanlığı

Detaylı

ARAŞTIRMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI KLİMATOLOJİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ NÜN 2013 YILINDA DÜZENLENEN ÇEŞİTLİ SEMPOZYUMLARDA SUNDUĞU MAKALELER

ARAŞTIRMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI KLİMATOLOJİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ NÜN 2013 YILINDA DÜZENLENEN ÇEŞİTLİ SEMPOZYUMLARDA SUNDUĞU MAKALELER ANKARA, 2013 T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARAŞTIRMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI KLİMATOLOJİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ NÜN 2013 YILINDA DÜZENLENEN ÇEŞİTLİ SEMPOZYUMLARDA SUNDUĞU MAKALELER

Detaylı

MPI-ESM-MR MODELİNİN RCP4.5 VE RCP8.5 SENARYOLARINA GÖRE SICAKLIK ve YAĞIŞ PROJEKSİYONLARI

MPI-ESM-MR MODELİNİN RCP4.5 VE RCP8.5 SENARYOLARINA GÖRE SICAKLIK ve YAĞIŞ PROJEKSİYONLARI MPI-ESM-MR MODELİNİN RCP4.5 VE RCP8.5 SENARYOLARINA GÖRE SICAKLIK ve YAĞIŞ PROJEKSİYONLARI Hüdaverdi GÜRKAN 1, Ömer DEMİR 1, Hakkı ATAY 1, Osman ESKİOĞLU 1, Başak YAZICI 1, Mesut DEMİRCAN 1, Arzu KOCATÜRK

Detaylı

YENİ SENARYOLARALA TÜRKİYE İÇİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ PROJEKSİYONLARI

YENİ SENARYOLARALA TÜRKİYE İÇİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ PROJEKSİYONLARI YENİ SENARYOLARALA TÜRKİYE İÇİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ PROJEKSİYONLARI Orman ve Su İşleri Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Araştırma Dairesi Başkanlığı Klimatoloji Şube Müdürlüğü Hazırlayanlar : Alper

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞKIN VE KURAKLIK YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ Prof. Dr. Yurdanur ÜNAL 18 MART 2014 ANKARA

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ EYLEM PLANINDA SU

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ EYLEM PLANINDA SU T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞKIN VE KURAKLIK YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ EYLEM PLANINDA SU TANSEL TEMUR Meteoroloji Mühendisi Ulusal Su ve Sağlık Kongresi,

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞKIN VE KURAKLIK YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ Prof. Dr. Erdem GÖRGÜN Dr. Bertan BAŞAK

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞKIN VE KURAKLIK YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ Prof. Dr. Yurdanur ÜNAL 18 MART 2014 ANKARA

Detaylı

Bölüm 1: İklim değişikliği ve ilgili terminoloji

Bölüm 1: İklim değişikliği ve ilgili terminoloji Bölüm 1: İklim değişikliği ve ilgili terminoloji Bölüm 1: İklim değişikliği ve ilgili terminoloji Neden Sera gazlarını izliyor ve raporluyoruz? Küresel İklim Değişikliği Nedir Küresel İklim Değişikliği

Detaylı

RCP4.5 SENARYOSUNA GÖRE TÜRKİYE DE SICAKLIK ve YAĞIŞ PROJEKSİYONLARI

RCP4.5 SENARYOSUNA GÖRE TÜRKİYE DE SICAKLIK ve YAĞIŞ PROJEKSİYONLARI RCP4.5 SENARYOSUNA GÖRE TÜRKİYE DE SICAKLIK ve YAĞIŞ PROJEKSİYONLARI Ömer DEMİR 1, Hakkı ATAY 2, Osman ESKİOĞLU 3, Arzu TUVAN 4, Mesut DEMİRCAN 5, Alper AKÇAKAYA 6 Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Araştırma

Detaylı

T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ COGRAFYA (FİZİKİCOGRAFYA) ANABİLİM DALI

T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ COGRAFYA (FİZİKİCOGRAFYA) ANABİLİM DALI T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ COGRAFYA (FİZİKİCOGRAFYA) ANABİLİM DALI KIZILIRMAK HAVZASININ 2013-2040 PERİYODUNDA İKLİM İNDİSLERİ PROJEKSİYONLARI Yüksek Lisans Tezi Hakkı ATAY Ankara

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ İklim Projeksiyonları

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA ETKİSİ PROJESİ İklim Projeksiyonları T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞKIN VE KURAKLIK YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN SU KAYNAKLARINA İklim Projeksiyonları Prof. Dr. Selahattin İNCECİK İTÜ

Detaylı

Doğalgaz Kullanımı ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi

Doğalgaz Kullanımı ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Doğalgaz Kullanımı ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Aslı İşler, Enerji Ekonomisi Derneği Filiz Karaosmanoğlu, İstanbul Teknik Üniversitesi 29 Mayıs 2013 İÇERİK Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Doğalgaz ve

Detaylı

Yeni Senaryolara Göre Türkiye Akarsu Havzalarında İklim Değişikliği Projeksiyonları

Yeni Senaryolara Göre Türkiye Akarsu Havzalarında İklim Değişikliği Projeksiyonları Yeni Senaryolara Göre Türkiye Akarsu Havzalarında İklim Değişikliği Projeksiyonları Climate Change Projections in Turkey s river basin with new scenarios Mesut DEMİRCAN 1, Ömer DEMİR 1, Hakkı ATAY 1, Osman

Detaylı

Türkiye de Yeni Senaryolara Göre İklim Değişikliği Projeksiyonları

Türkiye de Yeni Senaryolara Göre İklim Değişikliği Projeksiyonları Türkiye de Yeni Senaryolara Göre İklim Değişikliği Projeksiyonları Climate change projections in Turkey with new scenarios Mesut DEMİRCAN 1, Ömer DEMİR 1, Hakkı ATAY 1, Osman ESKİOĞLU 1, Başak YAZICI 1,

Detaylı

İmalat Sanayinde Döngüsel Ekonomi ve İklim Değişikliğine Yönelik Çalışmalarımız

İmalat Sanayinde Döngüsel Ekonomi ve İklim Değişikliğine Yönelik Çalışmalarımız İmalat Sanayinde Döngüsel Ekonomi ve İklim Değişikliğine Yönelik Çalışmalarımız Özlem DURMUŞ Sanayi ve Teknoloji Uzmanı Döngüsel Ekonomi Kongresi 5-6 Ekim 2017, İstanbul Kavramsal Çerçeve Döngüsel Ekonomi:

Detaylı

UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı

UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı 27 Nisan 2011 KAYSERĠ OSB ġenol ATAMAN 7 Haziran 2011 NĠĞDE OSB 8 Haziran 2011 ADANA Ticaret Odası Kapsam İklim Değişikliği, Küresel Isınma Azaltım (Mitigasyon),

Detaylı

İSTANBUL & BELEDİYE BAŞKANLARI İKLİM SÖZLEŞMESİ (COMPACT of MAYORS)

İSTANBUL & BELEDİYE BAŞKANLARI İKLİM SÖZLEŞMESİ (COMPACT of MAYORS) İSTANBUL & BELEDİYE BAŞKANLARI İKLİM SÖZLEŞMESİ (COMPACT of MAYORS) FATİH EROL ÇEVRE KORUMA MÜDÜRÜ UCLG-MEWA ÇEVRE KOMİTESİ GÖREV GÜCÜ ÇALIŞTAYI, MAYIS 2017 COMPACT of MAYORS NEDİR? Compact of Mayors (CoM);

Detaylı

ARAŞTIRMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI KLİMATOLOJİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ NÜN 2014 YILINDA DÜZENLENEN SEMPOZYUMLARDA SUNDUĞU MAKALELER

ARAŞTIRMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI KLİMATOLOJİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ NÜN 2014 YILINDA DÜZENLENEN SEMPOZYUMLARDA SUNDUĞU MAKALELER ANKARA, 2014 T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARAŞTIRMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI KLİMATOLOJİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ NÜN 2014 YILINDA DÜZENLENEN SEMPOZYUMLARDA SUNDUĞU MAKALELER ANKARA,

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN KIŞ TURİZMİNE ETKİSİ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN KIŞ TURİZMİNE ETKİSİ III. Türkiye İklim Değişkliği Kongresi, TİKDEK 2013 3-5 Haziran 2013, İstanbul İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN KIŞ TURİZMİNE ETKİSİ Zeynep Pelin ÇEBER 1, Tuğba ÖZTÜRK 2,3, Levent KURNAZ 2 1 Boğaziçi Üniversitesi,

Detaylı

Küresel İklim Değişikliği Politikaları ve Türkiye Önder Algedik İklim ve Enerji Uzmanı Tüketici ve İklimi Koruma Derneği Başkan Yardımcısı

Küresel İklim Değişikliği Politikaları ve Türkiye Önder Algedik İklim ve Enerji Uzmanı Tüketici ve İklimi Koruma Derneği Başkan Yardımcısı + Küresel İklim Değişikliği Politikaları ve Türkiye Önder Algedik İklim ve Enerji Uzmanı Tüketici ve İklimi Koruma Derneği Başkan Yardımcısı + A- İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNDE MEVCUT DURUM + İklim, Karbondioksit,

Detaylı

Ġklimde değiģim daha önce görülmemiģ düzeyde

Ġklimde değiģim daha önce görülmemiģ düzeyde Ġklimde değiģim daha önce görülmemiģ düzeyde 25 10 2013 Prof. Dr. Murat TürkeĢ, Ġklim Bilimci (Fiziki Coğrafya ve Jeoloji Klimatoloji ve Meteoroloji) Ġstatistik Bölümü Bağlantılı ODTÜ Hükümetlerarası Ġklim

Detaylı

Atmosfer Kimyası Neden Önemli?

Atmosfer Kimyası Neden Önemli? ÇEV 715 Atmosfer Kimyası Özgür ZEYDAN (PhD.) http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Atmosfer Kimyası Neden Önemli? Atmosfere salınan antropojenik ve doğal emisyonların atmosferin fiziksel ve kimyasal yapısını

Detaylı

DA KÜRESEL ISINMA ĐLE ĐKLĐM DEĞĐŞĐKLĐKLERĐ NEDENĐ OLAN SERA GAZI EMĐSYONLARI HAKKINDA ÇEVRE EYLEM PLANI POLĐTĐKALARI

DA KÜRESEL ISINMA ĐLE ĐKLĐM DEĞĐŞĐKLĐKLERĐ NEDENĐ OLAN SERA GAZI EMĐSYONLARI HAKKINDA ÇEVRE EYLEM PLANI POLĐTĐKALARI ÇĐN ve HĐNDĐSTAN DA KÜRESEL ISINMA ĐLE ĐKLĐM DEĞĐŞĐKLĐKLERĐ NEDENĐ OLAN SERA GAZI EMĐSYONLARI HAKKINDA ÇEVRE EYLEM PLANI POLĐTĐKALARI Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu(

Detaylı

1. İklim Değişikliği Nedir?

1. İklim Değişikliği Nedir? 1. İklim Değişikliği Nedir? İklim, en basit ifadeyle, yeryüzünün herhangi bir yerinde uzun yıllar boyunca yaşanan ya da gözlenen tüm hava koşullarının ortalama durumu olarak tanımlanabilir. Yerküre mizin

Detaylı

ARAŞTIRMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI KLİMATOLOJİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ NÜN 2015 YILINDA DÜZENLENEN SEMPOZYUMLARDA SUNDUĞU MAKALELER

ARAŞTIRMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI KLİMATOLOJİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ NÜN 2015 YILINDA DÜZENLENEN SEMPOZYUMLARDA SUNDUĞU MAKALELER ANKARA, 2015 T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARAŞTIRMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI KLİMATOLOJİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ NÜN 2015 YILINDA DÜZENLENEN SEMPOZYUMLARDA SUNDUĞU MAKALELER ANKARA,

Detaylı

İklim Senaryoları Kısım 2 TANBUL İÇİN

İklim Senaryoları Kısım 2 TANBUL İÇİN KI İklim Senaryoları Kısım 2 TANBUL İÇİN 1 İÇİNDEKİLER İKLİM DEĞİŞİK YÖNETİCİ ÖZETİ... 4 KISALTMALAR... 5 1. Giriş... 6 2. Veri, Metodoloji ve Kabuller... 9 2.1. Mevcut veri setleri... 9 2.1.1. Gözlem

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KURAKLIK ANALİZİ. Bülent YAĞCI Araştırma ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KURAKLIK ANALİZİ. Bülent YAĞCI Araştırma ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanı T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DEVLET METEOROLOJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KURAKLIK ANALİZİ Bülent YAĞCI Araştırma ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanı İklim Değişikliği 1. Ulusal Bildirimi,

Detaylı

İçerik. Türkiye de Su Yönetimi. İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Çalışmaları

İçerik. Türkiye de Su Yönetimi. İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Çalışmaları İçerik Türkiye de Su Yönetimi İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Çalışmaları 2 Türkiye nin Su Potansiyeli Yıllık Yağış : 501 milyar m 3 Yıllık Kullanılabilir Yerüstü Suyu : 98 milyar m 3 Yıllık

Detaylı

Sera Etkisi. Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte. Cam tarafından tutulan ısı

Sera Etkisi. Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte. Cam tarafından tutulan ısı Sera Etkisi Bir miktarda ısı arz dan kaçmakta Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte CO2 tarafından tutulan Isının bir kısmı tekrar atmosfere kaçabilir. Cam tarafından tutulan

Detaylı

RIO+20 ışığında KOBİ ler için yenilikçi alternatifler. Tolga YAKAR UNDP Turkey

RIO+20 ışığında KOBİ ler için yenilikçi alternatifler. Tolga YAKAR UNDP Turkey RIO+20 ışığında KOBİ ler için yenilikçi alternatifler Tolga YAKAR UNDP Turkey Billion people 10 World 8 6 4 2 Africa Asia Europe Latin America and Caribbean Northern America 2050 yılında dünya nüfusunun

Detaylı

Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı. Gaziantep 2014

Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı. Gaziantep 2014 Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Gaziantep 2014 It is a general warming effect felt on Earth s surface, produced by greenhouse gases. Küresel ısınma nedir? Atmosfere verilen gazların sera etkisi

Detaylı

İklim Değişikliği. Dr. Aslı Numanoğlu Genç. Atılım Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü

İklim Değişikliği. Dr. Aslı Numanoğlu Genç. Atılım Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü İklim Değişikliği Dr. Aslı Numanoğlu Genç Atılım Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ? İklimi değiştiren nedir? Gerçekten iklim değişikliği var mı? Var ise nasıl kanıtlıyoruz? Bizi

Detaylı

İklim Değişikliği ve Hava Yönetimi Koordinasyon Kurulu Çalışma Grupları

İklim Değişikliği ve Hava Yönetimi Koordinasyon Kurulu Çalışma Grupları İklim Değişikliği ve Hava Yönetimi Koordinasyon Kurulu Çalışma Grupları İklim Değişikliği ve Hava Yönetimi Koordinasyon Kurulu altında oluşturulan Çalışma Grupları şunlardır: 1. Sera Gazı Emisyon Azaltımı

Detaylı

Ulaşımdan Kaynaklanan Emisyonlar

Ulaşımdan Kaynaklanan Emisyonlar TA Project: Improving Emissions Control Ulaşımdan Kaynaklanan Emisyonlar Alper Ünal Istanbul Teknik Üniversitesi 1. Yaklaşım İçerik Eldeki emisyon hesapları (Ulaştırma Bakanlığı, TUIK) Araç filosunun belirlenmesi

Detaylı

SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND

SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND KAPANIŞ KONFERANSI 2006 ENVANTERİ IŞIĞINDAINDA 1990-2004 DÖNEMD NEMİNDE NDE TÜRKT RKİYE NİN SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND ERLENDİRMESİ 9 Ocak 2008, Ankara Bilgi Kaynakları Sıra No. Belge Adı/Numara

Detaylı

Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü. İklim Değişikliği Nedir?

Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü. İklim Değişikliği Nedir? Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü İklim Değişikliği Nedir? Mayıs, 2011 İçindekiler 1. İklim Değişikliği Nedir?... 3 2. Karbon Ayak İzi Nedir?... 7 3. İklim Değişikliği ve Türkiye... 9 4. Kaynakça... 11

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ KÜLLİYESİ TURKISH WATER FOUNDATION CLIMATE CHANGE FACULTY. Aralık (December) 2016 İstanbul - Türkiye.

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ KÜLLİYESİ TURKISH WATER FOUNDATION CLIMATE CHANGE FACULTY. Aralık (December) 2016 İstanbul - Türkiye. Sayı (Number): 1 Atmosferdeki CO 2 Seviyesi 400 ppm i Aştı Ahmet ÖZTOPAL Aralık (December) 2016 İstanbul - Türkiye İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ KÜLLİYESİ TURKISH WATER FOUNDATION CLIMATE CHANGE FACULTY İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ

Detaylı

UNDP Türkiye Çevre & Sürdürülebilir Kalkınma Programı. Dr.Katalin Zaim Program Müdürü

UNDP Türkiye Çevre & Sürdürülebilir Kalkınma Programı. Dr.Katalin Zaim Program Müdürü UNDP Türkiye Çevre & Sürdürülebilir Kalkınma Programı Dr.Katalin Zaim Program Müdürü GEF I. Ulusal Bildirim Çalışmaları 23 Mart 2007 Ankara İklim Değişikliği ve I. Ulusal Bildirim Çalışmaları İçerik Ulusal

Detaylı

NEC hakkında gerekli bilgi

NEC hakkında gerekli bilgi NEC hakkında gerekli bilgi TR 2008 IB-EN-02 1 Kaynak: CCE İçerik NEC Çerçevesi & Yasal Uyumlaştırma Envanter & Projeksiyonlar Ulusal Program (Eylem Planı & Yol Haritası) 2 NEC Çerçevesi (1): Tek Direktif

Detaylı

KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KYOTO PROTOKOLÜ, TARIM SEKTÖRÜNE ETKİLERİ

KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KYOTO PROTOKOLÜ, TARIM SEKTÖRÜNE ETKİLERİ KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KYOTO PROTOKOLÜ, TARIM SEKTÖRÜNE ETKİLERİ Levent ŞAYLAN 1 Çeşitli sebeplerle, atmosferik sera gazı konsantrasyonlarında meydana gelen ciddi artışlar, doğal olarak değişen iklimin;

Detaylı

Online teknik sayfa MCS100E CD SEOS ÇÖZÜMLERI

Online teknik sayfa MCS100E CD SEOS ÇÖZÜMLERI Online teknik sayfa MCS100E CD A B C D E F H I J K L M N O P Q R S T Sipariş bilgileri Tip MCS100E CD Stok no. Talep üzerine Uygulama yeri ve müşteri gereklilikleri doğrultusunda kullanılacak cihazın özellikleri

Detaylı

Türkiye nin Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesine Destek için Teknik Yardım Projesi

Türkiye nin Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesine Destek için Teknik Yardım Projesi Kapanış Konferansı Türkiye nin Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesine Destek için Teknik Yardım Projesi Bileşen 3 Stelios Pesmajoglou Ankara, 12 Nisan 2017 Bileşen 3 kapsamındaki hedef ve yaklaşım Hedef:

Detaylı

Kurumsal Düzenlemeler Dokümantasyon: İtalya, Finlandiya ve Hollanda nın Ulusal Envanter Sistemleri

Kurumsal Düzenlemeler Dokümantasyon: İtalya, Finlandiya ve Hollanda nın Ulusal Envanter Sistemleri 3. Oturum Kurumsal Düzenlemeler Dokümantasyon: İtalya, Finlandiya ve Hollanda nın Ulusal Envanter Sistemleri Ulusal Sera Gazı Envanterlerine Yönelik Uygulamalı Eğitim Çalıştayı Envanter Yönetimi ve KG/KK

Detaylı

İklim Değişikliği ve Türkiye. Baran BOZOĞLU TMMOB Çevre Mühendisleri Odası Çevre Sorunları Araştırma Merkezi Başkanı

İklim Değişikliği ve Türkiye. Baran BOZOĞLU TMMOB Çevre Mühendisleri Odası Çevre Sorunları Araştırma Merkezi Başkanı İklim Değişikliği ve Türkiye Baran BOZOĞLU TMMOB Çevre Mühendisleri Odası Çevre Sorunları Araştırma Merkezi Başkanı Karbon Bütçesi (IPCC) 1750-2011 yılları arasında atmosfere verilen insan kaynaklı CO2

Detaylı

TÜİK TARIM SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu

TÜİK TARIM SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu TARIM SEKTÖRÜ Dr. Ali CAN 10.03.2010 48 6. TARIM Türkiye de, tarımdan kaynaklanan sera gazı emisyonları tarımsal ürünlerin üretimi ve işlenmesi, hayvan nüfusu (enterik fermantasyon, gübre yönetimi) ve

Detaylı

Bursa SYK 2015. Ozlem Unsal, BSI Group Eurasia Ülke Müdürü 14 Ekim 2015, Bursa. Copyright 2012 BSI. All rights reserved.

Bursa SYK 2015. Ozlem Unsal, BSI Group Eurasia Ülke Müdürü 14 Ekim 2015, Bursa. Copyright 2012 BSI. All rights reserved. Bursa SYK 2015 Ozlem Unsal, BSI Group Eurasia Ülke Müdürü 14 Ekim 2015, Bursa Copyright 2012 BSI. All rights reserved. Sunum İçeriği Sürdürülebilirlik Raporlaması Nedir? Sürdürülebilirlik Raporlamasının,

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI. Türkiye de Karbon Piyasası

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI. Türkiye de Karbon Piyasası T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Türkiye de ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ekim 2012 Türkiye de Türkiye de KARBON PİYASALARI Türkiye, her ne kadar Kyoto Protokolü nün emisyon ticaretine konu olan esneklik

Detaylı

2001 yılında Marakeş te gerçekleştirilen 7.Taraflar Konferansında (COP.7),

2001 yılında Marakeş te gerçekleştirilen 7.Taraflar Konferansında (COP.7), ULUSAL M DEĞİŞİ ĞİŞİKLİĞİ FAALİYETLER YETLERİ LİTİ Mehrali ECER Şube Md. V. Sektörel İklim Koruma Potansiyelleri Türk Alman Ortak Çalıştayı 6 Mayıs 2010, ANKARA BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ (BMİDÇS)

Detaylı

SERA GAZLARININ İZLENMESİ ve EMİSYON TİCARETİ

SERA GAZLARININ İZLENMESİ ve EMİSYON TİCARETİ T.C. ÇEVRE ve ORMAN BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü İklim Değişikliği Dairesi Başkanlığı SERA GAZLARININ İZLENMESİ ve EMİSYON TİCARETİ Semra GÜNEN Kimya Mühendisi III. Enerji Verimliliği Kongresi

Detaylı

KÜRESEL ISINMA MÜLTECĐLERĐ Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( )

KÜRESEL ISINMA MÜLTECĐLERĐ Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( ) KÜRESEL ISINMA MÜLTECĐLERĐ Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( acant@taek.gov.tr ) Küresel ısınma ve iklimsel değişimler nedeni ile dünyada milyonlarca insan mülteci

Detaylı

2014 dünyanın en sıcak yılı olabilir

2014 dünyanın en sıcak yılı olabilir 2014 dünyanın en sıcak yılı olabilir Prof. Dr. Etem Karakaya: Ocak itibariyle neredeyse hiç kar yağmadı. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) 2014 Mayıs ayını dünyanın en sıcak ayı ilan etti. Bu yıl dünya tarihinin

Detaylı

Türkiye nin Elektrik Enerjisi Üretimi Kaynaklı Sera Gazı Emisyonunda Beklenen Değişimler ve Karbon Vergisi Uygulaması. Mustafa ÖZCAN, Semra ÖZTÜRK

Türkiye nin Elektrik Enerjisi Üretimi Kaynaklı Sera Gazı Emisyonunda Beklenen Değişimler ve Karbon Vergisi Uygulaması. Mustafa ÖZCAN, Semra ÖZTÜRK Türkiye nin Elektrik Enerjisi Üretimi Kaynaklı Sera Gazı Emisyonunda Beklenen Değişimler ve Karbon Vergisi Uygulaması Mustafa ÖZCAN, Semra ÖZTÜRK Çalışmanın amacı Türkiye nin 2013-2017 dönemi elektrik

Detaylı

Atıklardan Enerji Üretiminin Karbon Emisyonu Azaltımı Bakımından Önemi

Atıklardan Enerji Üretiminin Karbon Emisyonu Azaltımı Bakımından Önemi Atıklardan Enerji Üretiminin Karbon Emisyonu Azaltımı Bakımından Önemi Oğuz CA 1 RECYDIA A.Ş., Kemal paşa cad. o:4 Işıkkent, 35070, İzmir. E-posta: oguzcan@recydia.com Özet 2012 Yılı ve sonrası dönem Dünya

Detaylı

3. Bileşen: Ulusal Bildirim ve İki Yıllık Raporların Unsurları

3. Bileşen: Ulusal Bildirim ve İki Yıllık Raporların Unsurları Türkiye nin Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesi Mekanizmasına Destek için Teknik Yardım Projesi (TR2011/0327.21.02-01) Ankara, 8 Nisan 2015 3. Bileşen: Ulusal Bildirim ve İki Yıllık Raporların Unsurları

Detaylı

KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Bu çalışma da 2000-2010 yıllarındaki yıllık, aylık, saatlik veriler kullanılarak kirleticilerin mevsimsel değişimi incelenmiş, sıcaklık, rüzgar hızı, nisbi

Detaylı

İÇİNDEKİLER. İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Projesi İklim Değişikliğine Uyum İklim Değişikliği ve Yerel Yönetimler

İÇİNDEKİLER. İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Projesi İklim Değişikliğine Uyum İklim Değişikliği ve Yerel Yönetimler 1/3 İÇİNDEKİLER İklim Değişikliği Nedir? İklim Değişikliği Etkileri Mevcut Etkiler Beklenen Etkiler İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Projesi İklim Değişikliğine Uyum İklim Değişikliği ve Yerel

Detaylı

Sera Gazı Envanterleri ve IPCC Rehberine Giriş

Sera Gazı Envanterleri ve IPCC Rehberine Giriş Bölüm 1 Sera Gazı Envanterleri ve IPCC Rehberine Giriş Ulusal Sera Gazı Envanterleri Uygulamalı Eğitim Çalıştayı - IPCC Kesişen Konular 4-5-6 Kasım 2015 - Ankara, Türkiye Emisyon Envanteri Temel Bilgiler

Detaylı

SANAYİ SEKTÖRÜ. Mevcut Durum Değerlendirme

SANAYİ SEKTÖRÜ. Mevcut Durum Değerlendirme SANAYİ SEKTÖRÜ Mevcut Durum Değerlendirme Sera Gazı Emisyonaları 1990 1995 2000 2005 2008 CO 2 141,36 173,90 225,43 259,61 297,12 CH 4 33,50 46,87 53,30 52,35 54,29 N 2 0 11,57 16,22 16,62 14,18 11,57

Detaylı

İSTİHDAMA KATKISI. Tülin Keskin TMMOBMakine Mühendisleri Odası

İSTİHDAMA KATKISI. Tülin Keskin TMMOBMakine Mühendisleri Odası ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE YENİLENEBİLİR ENERJİNİN İSTİHDAMA KATKISI Tülin Keskin TMMOBMakine Mühendisleri Odası Enerji Verimliliği Danışmanı Türkiye de İstihdam Türkiye nin çalışma çağındaki nüfusu önümüzdeki

Detaylı

Enerji Verimliliği : Tanımlar ve Kavramlar

Enerji Verimliliği : Tanımlar ve Kavramlar TEMİZ ENERJİ GÜNLERİ 2012 15-16 17 Şubat 2012 Enerji Verimliliği : Tanımlar ve Kavramlar Prof. Dr. Sermin ONAYGİL İTÜ Enerji Enstitüsü Enerji Planlaması ve Yönetimi ve A.B.D. onaygil@itu.edu.tr İTÜ Elektrik

Detaylı

İklim Değişikliği nin Güneş ve Rüzgar Enerjisi Üzerindeki Etkileri. Kıbrıs ve Türkiye Açısından Bakış

İklim Değişikliği nin Güneş ve Rüzgar Enerjisi Üzerindeki Etkileri. Kıbrıs ve Türkiye Açısından Bakış KTMMOB - ULUSLARARASI ENERJİ SEMPOZYUMU (IES 2017) 20-21 Mayıs, 2017 İklim Değişikliği nin Güneş ve Rüzgar Enerjisi Üzerindeki Etkileri Kıbrıs ve Türkiye Açısından Bakış Prof. Dr. Mete TAYANÇ Marmara Üniversitesi

Detaylı

İÇİNDEKİLER TABLO VE ŞEKİLLER...

İÇİNDEKİLER TABLO VE ŞEKİLLER... İÇİNDEKİLER TABLO VE ŞEKİLLER...4 1.Yönetici Özeti... 11 2.Giriş... 12 3.Sektörel Analiz... 13 3.1 Birincil Enerji Kaynaklarına Bakış...13 3.1.1 Kömür... 13 3.1.1.1 Dünya da Kömür... 14 3.1.1.1.1 Dünya

Detaylı

ı ı ı ğ ş ı ı ıı ıı ıı ı ı ıı ıı ıı ıı ııı

ı ı ı ğ ş ı ı ıı ıı ıı ı ı ıı ıı ıı ıı ııı Ş Ü Ğ Ü Ğİ Ö İ Ö öç Ş İ Ğ ç ç ö Ü Ş ö Ö ç ç ö ö ö Ğ Ğ Ü Ş Ü Ş İ İ ö ö ç ç İ Ç İ Ü Ş İ Ç Ç Ü Ş İ İ ö İ Ü İ İ Ü Ü Ü Ü İ Ü ö ç ö Ç İ ç İ İ ç ç ç İ İ İ ö ö İ ö ö ç İ ö ç İ İ İ ç ç ö ç ö ç ç İ ç İ ö ç ç ç ö

Detaylı

«Karbon Yönetimi Yaklaşımı ve Örnek Uygulamalar» «Carbon Management and Model Applications»

«Karbon Yönetimi Yaklaşımı ve Örnek Uygulamalar» «Carbon Management and Model Applications» «Karbon Yönetimi Yaklaşımı ve Örnek Uygulamalar» «Carbon Management and Model Applications» Kumru Adanalı (Carbon Clear) Çevre ve İş Güvenliği Oturumu Environment & Occupational Safety Session Oturum Başkanı/Session

Detaylı

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI KONULAR 1-Güneş Enerjisi i 2-Rüzgar Enerjisi 4-Jeotermal Enerji 3-Hidrolik Enerji 4-Biyokütle Enerjisi 5-Biyogaz Enerjisi 6-Biyodizel Enerjisi 7-Deniz Kökenli Enerji 8-Hidrojen

Detaylı

SAĞLIK GEREÇLERİ ÜRETİMİNDE ENERJİ VE SİNTERLEME SICAKLIĞININ DÜŞÜRÜLMESİ ÇALIŞMALARI

SAĞLIK GEREÇLERİ ÜRETİMİNDE ENERJİ VE SİNTERLEME SICAKLIĞININ DÜŞÜRÜLMESİ ÇALIŞMALARI SERAMİK ARAŞTIRMA MERKEZİ SAĞLIK GEREÇLERİ ÜRETİMİNDE ENERJİ VE SİNTERLEME SICAKLIĞININ DÜŞÜRÜLMESİ ÇALIŞMALARI PERVİN DAĞ 03 04 2009 İçerik Türkiye de enerji tüketimi Enerji esaslı CO 2 emisyonu Türkiye

Detaylı

İKV DEĞERLENDİRME NOTU

İKV DEĞERLENDİRME NOTU 162 Aralık 2015 İKV DEĞERLENDİRME NOTU YENİ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ANLAŞMASI ÖNCESİNDE EN KRİTİK KONULAR İlge Kıvılcım, İKV Uzmanı İKTİSADİ KALKINMA VAKFI www.ikv.org.tr YENİ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ANLAŞMASI ÖNCESİNDE

Detaylı

Rüzgar Nereye Doğru Esecek?

Rüzgar Nereye Doğru Esecek? Rüzgar Nereye Doğru Esecek? Ankara, 2 Kasım 2016 Mustafa Özgür Berke WWF-Türkiye, İklim & Enerji Programı Danışmanı Neden Rüzgar? İklim Değişikliğiyle Mücadele & Paris Anlaşması - Hedef: Sıcaklık artışının

Detaylı

Online teknik sayfa MCS100E HW SEOS ÇÖZÜMLERI

Online teknik sayfa MCS100E HW SEOS ÇÖZÜMLERI Online teknik sayfa MCS100E HW A B C D E F H I J K L M N O P Q R S T 15267 14181 certified certified Sipariş bilgileri Tip MCS100E HW Stok no. Talep üzerine Uygulama yeri ve müşteri gereklilikleri doğrultusunda

Detaylı

Küresel Ġklim DeğiĢimi ve Türkiye. Prof. Dr. Mikdat KADIOĞLU İTÜ Meteoroloji Müh. Bölümü ve Afet Yönetimi Merkezi Öğretim Üyesi

Küresel Ġklim DeğiĢimi ve Türkiye. Prof. Dr. Mikdat KADIOĞLU İTÜ Meteoroloji Müh. Bölümü ve Afet Yönetimi Merkezi Öğretim Üyesi Küresel Ġklim DeğiĢimi ve Türkiye Prof. Dr. Mikdat KADIOĞLU İTÜ Meteoroloji Müh. Bölümü ve Afet Yönetimi Merkezi Öğretim Üyesi kadioglu@itu.edu.tr do-18 İnsanlar yeryüzünden silinmedikçe bir daha Buz Çağı

Detaylı

Enerji Verimliliğinde Modelleme Çalışmaları

Enerji Verimliliğinde Modelleme Çalışmaları TEMİZ ENERJİ GÜNLERİ 2012 15-16 17 Şubat 2012 Enerji Verimliliğinde Modelleme Çalışmaları Ebru Acuner İTÜ Enerji Enstitüsü Enerji Planlaması ve Yönetimi ve A.B.D. acuner@itu.edu.tr İTÜ Elektrik Elektronik

Detaylı

Enerji ve İklim Haritası

Enerji ve İklim Haritası 2013/2 ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Enerji ve Çevre Yönetimi Dairesi Başkanlığı Enerji ve İklim Haritası Uzm. Yrd. Çağrı SAĞLAM 22.07.2013 Redrawing The Energy Climate Map isimli kitabın çeviri özetidir.

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM Yrd.Doç.Dr. Okan Fıstıkoğlu DEÜ, SUMER

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM Yrd.Doç.Dr. Okan Fıstıkoğlu DEÜ, SUMER 0/18 İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM Yrd.Doç.Dr. Okan Fıstıkoğlu DEÜ, SUMER İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İÇİN SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI İZMİR BULUŞMASI 26 OCAK 2007 1/18 İklim Değişikliği 970 Atmosferdeki CO 2 konsantrasyonu

Detaylı

Emisyon ve Hava Kalitesi Ölçüm Yöntemleri: Temel Prensipler

Emisyon ve Hava Kalitesi Ölçüm Yöntemleri: Temel Prensipler Emisyon ve Hava Kalitesi Ölçüm Yöntemleri: Temel Prensipler Prof.Dr.Abdurrahman BAYRAM Dokuz Eylül Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü Tınaztepe Yerleşkesi 35397 Buca-İzmir Tel: 0232 3017113 Faks:

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 12, Sayı 1, 2011 21

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 12, Sayı 1, 2011 21 C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 12, Sayı 1, 2011 21 KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE POTANSİYEL ETKİLERİ Seyhun DOĞAN ve Mutlu TÜZER ** Özet Küresel ısınma ve iklim değişikliği, dünyayı tehdit

Detaylı

UNFCC VE KYOTO PROTOKOLÜ GEREKLİLİKLERİ

UNFCC VE KYOTO PROTOKOLÜ GEREKLİLİKLERİ TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI UNFCC VE KYOTO PROTOKOLÜ GEREKLİLİKLERİ Kadir Demirbolat Uzman 29 Haziran 2011 TEMEL GÖSTERGELER Türkiye; OECD üyesi,g-20 üyesi, AB ne aday ülke, OECD, AB ve

Detaylı

İklim Hareketine Geçmenin Yan Faydaları: Türkiye İklim Taahhüdünün Değerlendirmesi 20 Ekim 2016, Ankara

İklim Hareketine Geçmenin Yan Faydaları: Türkiye İklim Taahhüdünün Değerlendirmesi 20 Ekim 2016, Ankara İklim Hareketine Geçmenin Yan Faydaları: Türkiye İklim Taahhüdünün Değerlendirmesi 20 Ekim 2016, Ankara Yeni iklim rejimi Paris İklim Anlaşması, Aralık 2015 te, COP21 in sonucu olarak kabul edildi;; 22

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI. Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 15 Ekim 2016

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI. Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 15 Ekim 2016 İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 16 Ekim Dünya Gıda Günü Herkesin gıda güvenliğine ve besleyici gıdaya ulaşma

Detaylı

LERİ SELAHATTİN ÇİMEN MÜSTEŞAR Y. T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI. Türkiye 11. Enerji Kongresi 21 EKİM 2009 İZMİR

LERİ SELAHATTİN ÇİMEN MÜSTEŞAR Y. T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI. Türkiye 11. Enerji Kongresi 21 EKİM 2009 İZMİR KÜRESEL EKONOMİK K KRİZİN N ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNDEKİ ETKİLER LERİ SELAHATTİN ÇİMEN MÜSTEŞAR Y. T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI Türkiye 11. Enerji Kongresi 21 EKİM 2009 İZMİR 1 DÜNYA ENERJİ SEKTÖRÜNE

Detaylı

Düşük karbonlu Türkiye ye doğru giden yoldaki politikaların bir parçası olarak emisyon ticareti

Düşük karbonlu Türkiye ye doğru giden yoldaki politikaların bir parçası olarak emisyon ticareti Düşük karbonlu Türkiye ye doğru giden yoldaki politikaların bir parçası olarak emisyon ticareti Giriş İlk olarak Teşekkür ederiz 2 Amaç: Daha belirgin bir yüksek hedefe sahip bir Türkiye Ulusal Katkı Niyeti

Detaylı

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Geleceğin Karbon Piyasaları Şekilleniyor Pazara Hazırlık Ortaklık Girişimi (PMR) Kyoto Protokolü nün ilk yükümlülük döneminin sona ereceği 2020 yılı sonrası yeni iklim

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

Türkiye de iklim değişikliği ve olası etkileri

Türkiye de iklim değişikliği ve olası etkileri Türkiye de iklim değişikliği ve olası etkileri Ömer Lütfi Şen Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi Mercator-İPM Araştırma Programı & Katkıda bulunanlar: Ozan Mert Göktürk Deniz Bozkurt Berna

Detaylı

Binaların Enerji Etkinliğinin Teşviki Erzurum İlinde Uygulama Projesi

Binaların Enerji Etkinliğinin Teşviki Erzurum İlinde Uygulama Projesi Binaların Enerji Etkinliğinin Teşviki Erzurum İlinde Uygulama Projesi Erzurum İli Karbon Yönetimi ve Sürdürülebilir Enerji Eylem Planı Ön Çalışması Proje Kapanış Toplantısı Bülent CİNDİL, Makina Mühendisi

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE TÜRKİYE

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE TÜRKİYE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE TÜRKİYE Fevzi İŞBİLİR ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Genel Müdür Yardımcısı 19 Ekim 2007 - KONYA SUNUM İÇERİĞİ İklim Değişikliği Uluslararası İklim Rejimi İklim Değişikliği Çerçeve

Detaylı

UNFCCC Ulusal Sera Gazı Envanterleri Rehber İlkeleri

UNFCCC Ulusal Sera Gazı Envanterleri Rehber İlkeleri Bölüm 1 UNFCCC Ulusal Sera Gazı Envanterleri Rehber İlkeleri Ulusal Sera Gazı Envanterlerine ilişkin Uygulamalı Eğitimi- IPCC Ortak Konuları 4-5-6 Kasım 2015 - Ankara, Türkiye UNFCCC İlkeleri Sera gazı

Detaylı

Mikroalgal ve anaerobik mikrobiyel kültürlerin kullanımı ile entegre atıksu arıtımı, sera gazı mitigasyonu ile biyo-enerji ve biyo-ürün eldesi

Mikroalgal ve anaerobik mikrobiyel kültürlerin kullanımı ile entegre atıksu arıtımı, sera gazı mitigasyonu ile biyo-enerji ve biyo-ürün eldesi Mikroalgal ve anaerobik mikrobiyel kültürlerin kullanımı ile entegre atıksu arıtımı, sera gazı mitigasyonu ile biyo-enerji ve biyo-ürün eldesi Prof.Dr. Göksel N. Demirer Orta Doğu Teknik Üniversitesi Çevre

Detaylı

I.10. KARBONDİOKSİT VE İKLİM Esas bileşimi CO2 olan fosil yakıtların kullanılması nedeniyle atmosferdeki karbondioksit konsantrasyonu artmaktadır.

I.10. KARBONDİOKSİT VE İKLİM Esas bileşimi CO2 olan fosil yakıtların kullanılması nedeniyle atmosferdeki karbondioksit konsantrasyonu artmaktadır. I.10. KARBONDİOKSİT VE İKLİM Esas bileşimi CO2 olan fosil yakıtların kullanılması nedeniyle atmosferdeki karbondioksit konsantrasyonu artmaktadır. Fosil yakıtlar, çoğu yeşil bitkilerin fotosentez ürünü

Detaylı

İklim verisi kullanıcılarının karşılaştığı zorluklar ve çözüm önerileri. Ömer Lütfi Şen, Ozan Mert Göktürk ve Hasan Nüzhet Dalfes

İklim verisi kullanıcılarının karşılaştığı zorluklar ve çözüm önerileri. Ömer Lütfi Şen, Ozan Mert Göktürk ve Hasan Nüzhet Dalfes İklim verisi kullanıcılarının karşılaştığı zorluklar ve çözüm önerileri Ömer Lütfi Şen, Ozan Mert Göktürk ve Hasan Nüzhet Dalfes İTÜ Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü İTÜ Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü

Detaylı

DOLGULU KOLONDA AMONYAK ÇÖZELTİSİNE KARBON DİOKSİTİN ABSORPSİYONU

DOLGULU KOLONDA AMONYAK ÇÖZELTİSİNE KARBON DİOKSİTİN ABSORPSİYONU DOLGULU KOLONDA AMONYAK ÇÖZELTİSİNE KARBON DİOKSİTİN ABSORPSİYONU Duygu UYSAL, Ö. Murat DOĞAN, Bekir Zühtü UYSAL Gazi Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü ve Temiz Enerji Araştırma

Detaylı

TARBİL Kapsamında Uydu ve Yersel Veri Tespit, Kayıtçı İşlem Yönetim Sistemi Geliştirilmesi

TARBİL Kapsamında Uydu ve Yersel Veri Tespit, Kayıtçı İşlem Yönetim Sistemi Geliştirilmesi TARBİL Kapsamında Uydu ve Yersel Veri Tespit, Kayıtçı İşlem Yönetim Sistemi Geliştirilmesi Kurum Adı : İstanbul Teknik Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi Proje Durumu : Tamamlandı. Projenin

Detaylı

BİNA ENERJİ PERFORMANSI VE BÜTÜNLEŞİK BİNA TASARIM YAKLAŞIMI

BİNA ENERJİ PERFORMANSI VE BÜTÜNLEŞİK BİNA TASARIM YAKLAŞIMI BİNA ENERJİ PERFORMANSI VE BÜTÜNLEŞİK BİNA TASARIM YAKLAŞIMI Ekonomik çevresel ve toplumsal gereksinmelerin, gelecek kuşakların yaşam koşullarına zarar vermeden karşılanmasını hedefleyen bir dünya görüşü.

Detaylı

Hava Kirleticilerin Atmosferde Dağılımı ve Hava Kalitesi Modellemesi P R O F. D R. A B D U R R A H M A N B A Y R A M

Hava Kirleticilerin Atmosferde Dağılımı ve Hava Kalitesi Modellemesi P R O F. D R. A B D U R R A H M A N B A Y R A M Hava Kirleticilerin Atmosferde Dağılımı ve Hava Kalitesi Modellemesi P R O F. D R. A B D U R R A H M A N B A Y R A M Temel Kavramlar Emisyon Dış Hava Kalitesi Hava Kalitesi Dağılım Modellemesi Emisyon

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI Erdal ÇALIKOĞLU Sanayide Enerji Verimliliği Şube Müdürü V. Neden Enerji Verimliliği? Fosil kaynaklar görünür gelecekte tükenecek.

Detaylı

BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Kyoto Protokolü. ENOFİS 05 Şubat 2009

BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Kyoto Protokolü. ENOFİS 05 Şubat 2009 BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Kyoto Protokolü ENOFİS 05 Şubat 2009 BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (1994) Ulusal sera gazı envanterini hazırlamak ve bildirimini yapmak İklim değişikliğinin

Detaylı

Temiz Teknoloji. Giriş

Temiz Teknoloji. Giriş Temiz Teknoloji Giriş Nisan 2009 Wim van Doorn Royal Haskoning Hollanda Temiz Teknoloji Sunuşu içeriği Giriş Kavramlar * Sürdürülebilirlik * Ekolojik mühendislik * Temiz Teknoloji IPPC - Best Available

Detaylı

Rüzgar Gücü işe yarıyor - Her gün CO 2 kısıtlaması

Rüzgar Gücü işe yarıyor - Her gün CO 2 kısıtlaması Rüzgar Gücü işe yarıyor - Her gün CO 2 kısıtlaması İklim Değişikliği ile Savaşmak için Rüzgar Gücü Çok Önemlidir Küresel CO 2 salınımının %40 ı elektrik sektörü tarafından üretilmektedir Elektrik sektörü

Detaylı

EĞİTİM, ÖĞRETİM VE KAMUOYUNUN BİLİNÇLENDİRİLMESİ BÖLÜMÜ

EĞİTİM, ÖĞRETİM VE KAMUOYUNUN BİLİNÇLENDİRİLMESİ BÖLÜMÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM EĞİTİM, ÖĞRETİM VE KAMUOYUNUN BİLİNÇLENDİRİLMESİ BÖLÜMÜ Tuğba Doğan Araştırmacı 19 Kasım 2014 Ankara Sunum Planı İklim Değişikliği

Detaylı