BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK ÇALIŞMASI (NİHAİ RAPOR)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK ÇALIŞMASI (NİHAİ RAPOR)"

Transkript

1 BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK ÇALIŞMASI (NİHAİ RAPOR) HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2011

2 YÖNETİCİ ÖZETİ Çayeli Bakır İşletmeleri A.Ş., Rize İli, Çayeli İlçesi, Madenli Beldesi sınırları içerisinde bulunan işletmesinde yeraltı madencilik yöntemleri ile elde ettiği bakır ve çinko cevherini geleneksel kırma, öğütme, flotasyon (yüzdürme) prosesleri kullanarak zenginleştirerek Bakır ve Çinko konsantre cevheri üretmektedir yılında Bakanlar kurulu kararı ile Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü nün ortak girişimleri ile kurulmuş olan işletme, 2004 yılı özelleştirme sonrasında Inmet Mining, 2013 yılı sonrasında ise First Quantum Minerals (FQM) firması tarafından işletilmektedir. Çayeli Bakır İşletmeleri Biyolojik Çeşitlilik Standardı; işletmenin yatırım aşaması ve sondaj faaliyetleri de dahil olmak üzere tüm madencilik süreçleri boyunca biyolojik çeşitliliğin takip edilmesi ve koruma önlemlerin geliştirilmesi için gereklilikleri açıklamaktadır. Bu çalışma, The International Council for Mining and Metals (ICMM) tarafından yayımlanan Madencilik ve Biyolojik Çeşitlilik için İyi Uygulamalar kılavuzu ile uyumlu olarak, Hacettepe Üniversitesi, Fen Fakültesi, Biyoloji Bölümü, Öğretim Görevlileri; Prof. Dr. Levent TURAN (Fauna), Prof. Dr. Nuray AKBULUT (Hidrobiyoloji) ve Uzman Haşim ALTINÖZLÜ (Flora) tarafından hazırlanmıştır. Hacettepe Üniversitesi, Fen Fakültesi, Biyoloji Bölümü, gerek farklı Anabilm Dalları gerekse öğretim üye sayısı bakımından büyük bir potansiyele sahiptir. Özel sektör Üniversite işbirliği kapsamında birçok proje yapılmakta, bilim ve sanayinin gelişime önderlik yapmaktadır. Hacettepe Üniversitesi, kamu kurum ve kuruluşlarına, özel sektöre konusunda bilimsel danışmanlık hizmeti vermektedir. Çayeli Bakır İşletmeleri proje sahasında yaptığımız arazi çalışmalarında elde ettiğimiz gözlemler aşağıda özetlenmektedir: Mevcut yönetim sisteminin ve izleme çalışmalarının devam ettirilmesi durumunda, faaliyet alanı ve çevresindeki sucul sistemlerin, olası akut ve kronik etkilere maruz kalması engellenecek ve çevresel açıdan sürdürülebilir bir işletme örneği olmaya devam edecektir. Görünür su kalitesi ve sediment değerleri oldukça temiz ve normal değerler içerisinde bulunmuştur. Genel olarak yapılan değerlendirmelerde, Büyükdere nin kaliteli ve bozulmamış bir alan olduğu sonucu çıkmaktadır. Tesisin kurulum aşamasında, doğal alanlara yapılan müdahele minimum düzeyde tutulmuş ve peyzaj düzenlemesinde doğal türlerin seçilmesine özen gösterilmiştir. 2

3 A. FLORA 1. METODOLOJİ Rize İli, Çayeli İlçesi sınırları içerisinde Çayeli Bakır İşletmeleri proje sahasında hakim olan floral yapıyı meydana getiren bitki türlerini, bu türlerin koruma statülerini ve bu türlerin karşı karşıya bulundukları riskler ile alınması gereken koruma önlemlerini belirleyebilmek amacıyla 2011 yılı içerisinde tarafımızdan saha çalışması gerçekleştirilmiştir. Açık alan çalışmaları sırasında alandan bitki örnekleri toplanmıştır. Toplanan bu yaş bitki örnekleri herbaryum tekniğine uygun olarak kurutulmuştur. Kurutulan bitki örneklerinin teşhis edilmesi aşamasında "Flora of Turkey And East Aegean Islands" adlı kaynaktan yararlanılmıştır. Teşhis edilen bitkilerin listesi Tablo I de verilmiştir. Oluşturulan floristik listede alanda mevcut olduğu belirlenen bitkilerin sistematik konumları kontrollerde kolaylık sağlaması bakımından alfabetik olarak verilmiştir. Birinci sütunda familya, İkinci takson, üçüncü sütunda Türkçe adı, dördüncü sütunda biliniyor ise fitocoğrafik bölgesi, beşinci sütunda türün endemizm durumu, altıncı sütunda habitat ve yedinci sütunda ise türün IUCN kriterlerine göre tehlike kategorisi verilmiştir. Bitkilerin Türkçe adlarının belirlenmesinde Şinasi Akalın tarafından hazırlanmış olan "Büyük Bitkiler Kılavuzu" ve Prof. Dr. Turhan Baytop tarafından hazırlanmış olan "Türkçe Bitki adları" adlı kaynaklardan faydalanılmıştır. Bitkilerin tehlike kategorileri IUCN komisyonunun tespit ettiği kriterlere göre ve Ekim v.d. tarafından hazırlanmış ve Türkiye Tabiatını Koruma Derneği tarafından yayınlanmış olan "Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı" adlı kaynaktan faydalanılmıştır. Bitki türlerinin tehlike kategorilerinin tesbitinde kullanılan kısaltmalar ve açıklamaları: EX: Tükenmiş EW: Doğada tükenmiş CR: Çok tehlikede : Az tehdit altında DD: Veri yetersiz NT: Tehlike altına girmeye aday EN: Tehlikede VU: Zarar görebilir NE: Değerlendirilemeyen 3

4 2. FLORİSTİK ANALİZ Arazi çalışmaları sırasında toplanan bitkilerin teşhisi sonucu; 55 familyaya ait 107 cins, 119 tür, 7 alttür ve 1 varyete tespit edilmiştir. Bu alandan tespit edilen bitkilerin fitocoğrafik bölgelere göre dağılımı ise şöyledir; Akdeniz elementi 4, İran-Turan elementi 1, Avr.-Sib. elementi 24 ve Öksin elementi 19 şeklindedir. 59 tür ise bilinmeyen yada birden çok fitocoğrafik bölge elementidir. Çalışma alanından tespit edilen bitki türlerinin tamamı da (az tehdit altında) kategorisindedir. Proje sahasında çok sınırlı alanlarda endemik Heracleum platytaenium Boiss. ve BERN sözleşmesine göre korunacak türler listesinde olan Cyclamen coum Miller var. coum bitki türleri tespit edilmiştir. 3. KORUMA ÖNLEMLERİ Çayeli Bakır İşletmeleri proje sahasında tespit edilen ve endemik olan Heracleum platytaenium Boiss. ve BERN sözleşmesine göre korunacak türler listesinde olan Cyclamen coum Miller var. coum türleri için alınması gereken koruma önlemleri ve Türkiye deki dağılımları aşağıda detaylı olarak verilmiştir. Bu türlerin tespit edildiği alanlara tanıtıcı levhalar hazırlanarak bu türlerin neden önemli olduğu ve bu alanlarda daha hassas davranılması gerektiği vurgulanabilir. Aşağıda, Cyclamen coum Miller var. coum türü için alanın tanımlamasını yapacak tabloda yazılabilecek bilgiler verilmiştir. Cyclamen coum Miller var. coum Cyclamen coum Miller var. coum türü Uluslararası BERN Sözleşmesine göre koruma altındadır. Bu tür Türkiye de, Amasya, Antalya, Artvin, Bolu, Bursa, Çorum, Hatay, İstanbul, Kastamonu, Muğla, Ordu ve Trabzon da yayılış gösterir. Habitat olarak; metreler arasında, Pinus brutia,abies ve Quercus-Fagus ormanı ve kayalık tepelerdeki çalılık alanları tercih eder. Türün tespit edildiği ve açıklayıcı levha ile işaretli bu alanlara Çevre Bölümü ne bilgi verilmeden hiçbir şekilde müdahale edilmemelidir. Çayeli Bakır İşletmeleri Çevre Bölümü Heracleum platytaenium Boiss. Heracleum platytaenium türü, Zonguldak, Kastamonu, Amasya, Ankara, Balıkesir, Bursa, Giresun, İzmir, Konya, Kütahya, Manisa, Rize ve Trabzon da yayılış gösterir. Çiçeklenme dönemi, 5-7 nci aylar arasıdır. Habitat olarak karışık ormanlar, kayalık yamaçlar, dere kenarları ve kıyıları tercih eder. Meyvelerin olgunlaşma dönemi, 7-8 nci aylar arasıdır. Bu tür için sahada Ex-situ Koruma Yöntemi uygulanmıştır. 4

5 Bu yönteme göre; olgunlaşan tohum bez torbalara alınarak, gölgede, oda ısısında nemini alması sağlanmıştır. Nemini alan tohumların üzerine etiket bilgileri (etiket bilgisinde tohumun toplandığı lokalite, toplandığı koordinat, toplama tarihi, tohumun ait olduğu bitkinin tür adı) yazılmıştır. Tohumlar tespit edildiği lokaliteye maden kapanış döneminde dikileceğinden muhafaza edilebilmesi için, Ankara da bulunan Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü, Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü bünyesinde buluna Tohum ve Gen Kaynakları Araştırma Merkezi ne muhafaza edilmek üzere gönderilmiş, dikim zamanında bu merkezden alınarak proje sahasına yeniden dikilecektir (Fotoğraf 1,2). Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü, Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü bünyesinde buluna Tohum ve Gen Kaynakları Araştırma Merkezi ne teslim edilen Heracleum platytaenium türüne ait tohumların teslim edildiğine ait belge bu raporun ekinde verilmiştir. Tesisin kapatılma aşamasında; Heracleum platytaenium türü ne ait tohumlar Tohum ve Gen Kaynakları Araştırma Merkezi nden alınarak; proje sahasında tespit edilen benzer habitatlara dikilmelidir. Dikim işlemi; 5 cm derinliğinde, 10 cm genişliğinde çukurlar açılarak her çukura 1-2 tohum konulmalı, üstü toprak ile kapatılmalı ve 50 cc can suyu verilmelidir. Tohum ekilen çukurların koordinatları alınarak, tohumların gelişimi kontrol edilmelidir. Tohumlar, bir sonraki çiçeklenme döneminde dikildiği yerlerde çimlenerek yeni Heracleum platytaenium bireyleri verir. Bu bireyler daha sonraki çiçeklenme dönemlerinde de sürekli olarak yeni bireyler vermeye devam eder. 5

6 Fotoğraf-1.Heracleum platytaenium Boiss. endemik bitki türü Fotoğraf-2. Heracleum platytaenium Boiss. endemik bitki türünün işletme sahasında tespit edildiği alan ok işareti ile gösterilmiştir 6

7 Cyclamen coum Miller var. coum Cyclamen coum Miller var. coum türü, Amasya, Antalya, Artvin, Bolu, Bursa, Çorum, Hatay, İstanbul, Kastamonu, Muğla, Ordu ve Trabzon da yayılış gösterir. Habitat olarak; metreler arasında, Pinus brutia, Abies ve Quercus-Fagus ormanı ve kayalık tepelerdeki çalılık alanları tercih eder. Proje sahasında, , ve 94 metre de tespit edilmiştir. Bu alan da herhangi bir inşaat faaliyetine izin verilmemelidir. Faaliyetin yapılması zorunlu ise bu türe ait tuberlerin mutlaka benzer habitatlara taşınması gerekir (Fotoğraf 3,4). Fotoğraf-3. BERN sözleşmesine göre korunacak türler listesinde olan Cyclamen coum Miller var. coum 7

8 Fotoğraf-4. BERN sözleşmesine göre korunacak türler listesinde olan Cyclamen coum Miller var. coum türü nün proje sahasından tespit edilen taban yaprakları 4. VEJETASYON Proje sahasında yapılan arazi çalışmaları sırasında alanın genel vejetasyon tipi de tespit edilmiştir. Vejetasyon tipleri ve baskın bitki türlerinin oluşturduğu yapılar; 1. Orman açıklıkları, 2. Orman vejetasyonu ve 3. Tarım alanları dır Orman Açıklıkları Çayeli Bakır İşletmeleri proje sahasında orman açıklıkları; ormanlık alanlarda ağaçların kesildiği kesimlerde tespit edilmiştir (Fotoğraf 5). Bu alanlarda; Epilobium anatolicum Hausskn. subsp. prionophyllum (Hausskn.) P.H.Raven, Prunella vulgaris L., Hypericum xylosteifolium (Spach) Robson, Hypericum androsaeum L., Erodium cicutarium (L.) L Herit. subsp. cicutarium, Trifolium pratense L. var. pratense, Pisum sativum L. subsp. elatius (Bieb.) Aschers. & Graebn. var. elatius, Medicago lupulina, Convolvulus arvensis L., Holosteum umbellulatum L. var. umbellulatum ve Sambucus nigra L. gibi türler tespit edilmiştir. 8

9 Fotoğraf-5. Çayeli Bakır İşletmeleri proje sahası orman açıklıkları 4.2. Orman Vejetasyonu Çayeli Bakır İşletmeleri proje sahasında baskın olarak orman vejetasyonu tespit edilmiştir (Fotoğraf 6). Bu alanlarda; Viburnum orientale Pallas, Symphytum longipetiolatum Wickens, Alliaria petiolata (Bieb.) Cavara & Grande, Petasites albus (L.) Gaertner, Lapsana communis L. subsp. intermedia (Bieb.) Hayek, Cirsium osseticum (Adams) petrak, Aster subulatus Michaux, Hedera helix L., Hedera colchica (C.Koch) C. Koch, Ilex colchica Poj., Acer trautvetteri Medw., Calystegia silvatica (Kit.) Griseb, Cornus mas L., Corylus avellana L. var. avellana, Rhododendron luteum Sweet, Rhododendron ponticum L., Castanea sativa Miller, Fagus orientalis Lipsky, Ficus carica L. subsp. carica (All.) Schinz & Thell., Clematis vitalba L. ve Laurocerasus officinalis Roemer gibi türler tespit edilmiştir. 9

10 Fotoğraf-6. Çayeli Bakır İşletmeleri proje sahası orman vejetasyonu 4.3. Tarım Alanları Proje sahasına yakın tarım alanları, güney pasa sahası civarında mevcuttur (Fotoğraf 7). Bu alanlarda; Orobanche elatior Sutton, Plantago lanceolata L., Plantago majör L. subsp. intermedia (Glib.) Lange, Phytolacca americana L., Polygonum persicaria L., Ficus carica L. subsp. carica (All.) Schinz & Thell., Lamium purpureum L. var. purpureum, Trifolium pratense L. var. pratense, Pisum sativum L. subsp. elatius (Bieb.) Aschers. & Graebn. var. elatius, Lotus corniculatus L. var. corniculatus (Bieb.) Arc., Euphorbia djimilensis Boiss., Eriobotrya japonica (Thunb.) Lindl., Diospyros lotus L., Cornus mas L. ve Chenopodium album L. subsp. album var. album gibi türler tespit edilmiştir. 10

11 Fotoğraf-7. Çayeli Bakır İşletmeleri sahasına yakın tarım alanları 5. PROJE SAHASININ MİLLİ PARKLAR AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Çayeli Bakır İşletmeleri, işletme sahası ve tesislerin kurulu olduğu alan ve bu alana yakın herhangi bir Milli Park, Tabiatı Koruma alanı ya da statülü bir alan yoktur. 6. PROJE SAHASININ ULUSLARARASI SÖZLEŞMELER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Çayeli Bakır İşletmeleri proje sahasının floristik listesi değerlendirildiğinde; tarihinde Türkiye nin resmen taraf olarak onayladığı Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşam Ortamlarını Koruma Sözleşmesi (BERN) gereği koruma altında bulunan Cyaclamen coum Miller var. coum türü proje sahasında , ve 94 metrede tespit edilmiştir. 3 Mart 1978 de Washington da imzalanan CITES (Nesli tehlikede olan hayvan ve bitki türlerinin uluslararası ticaretine ilişkin sözleşme) gereği koruma altına alınan ve ticareti yasaklanan bitki türlerinin hiçbiri alanda bulunmamaktadır. 11

12 7. MADEN KAPANMA AŞAMASINDA PROJE SAHASININ DOĞAL HALİNE GETİRİLMESİNDE DİKİLEBİLECEK AĞAÇ VE ÇALI TÜRLERİ Çayeli Bakır İşletmeleri nin maden kapanış aşmasında, proje sahasının doğal haline getirilmesi için kullanılacak ağaç ve çalı türleri mutlaka aynı bölgede bulunan türlerden seçilmelidir. Aksi taktirde; bölgeye uygun olmayan türlerin seçilmesi durumunda türün adaptasyonunu zorlaştıracak ve belki belirli bir zaman sonra kurumaya başlayacaktır. Proje sahasına dikilen ağaç yada çalı türlerinin istilacı bir tür olması durumunda ise doğal ağaç ve çalı türlerinin rekabet gücünü zayıflar ve doğal türlerin ortadan kalkmasına neden olabilir. Proje sahasının yeniden eski doğal haline getirilmesinde; Picea orientalis (L.) Link (Ladin), Acer trautvetteri Medw. (Akça ağaç), Hedera helix L. (Orman sarmaşığı), Hedera colchica (C.Koch) C. Koch (Duvar sarmaşığı), Corylus avellana L. var. avellana (Fındık), Robinia pseudo-acacia L. (Yalancı akasya) ve Tilia rubra DC. (Ihlamur) kullanılabilir. Tesisin kapanmasından 1-2 yıl önce ağaçlandırma çalışmalarında kullanılacak ağaç türü için, 100 m x 100 m bir alanda deneme kurulmalıdır. Bu denemelerde her ağaç türünden Mart-Nisan ayları arasında 5-10 adet dikilmelidir. Dikim işlemleri için; 50 cm derinliğinde x 50 cm çapında küçük çukurlar açılmalı, fidanlar bu çukurlara yerleştirilerek 5-6 litre can suyu verilmelidir. Bu denemede amaç, ağaçlandırma çalışmasında kullanılacak ağaç türünün gelişiminin takip edilmesi ve plantasyondan daha iyi sonuç alabilmek için uygun ağaç türlerinin tespit edilmesidir. Fotoğraf-8.Picea orientalis (L.) Link (Ladin) Fotoğraf-9.Acer trautvetteri Medw. (Akça ağaç) 12

13 Fotoğraf-10. Hedera helix L. (Orman sarmaşığı) Fotoğraf-11.Hedera colchica (C.Koch) C. Koch (Duvar sarmaşığı) Fotoğraf-12. Corylus avellana L. var. avellana (Fındık) Fotoğraf-13. Robinia pseudo-acacia L. (Yalancı akasya) 13

14 Fotoğraf-14.Tilia rubra DC. (Ihlamur) 8. SONDAJ ALANLARI VE YENİ PLANLANACAK İNŞAAT ALANLARINDA YAPILMASI ÖNERİLEN ÇALIŞMALAR Çayeli Bakır İşletmeleri proje sahası ve çevresinde yapılacak sondaj çalışmaları, tesis genişletmeleri yada buna benzer inşaat çalışmalarında, çalışmalara başlamadan önce alanın biyolojik envanterinin tespit edilmesinde fayda vardır. Yapılacak envanter çalışması, önceki ve sonraki durumun kıyaslanmasına olanak sağlayacaktır. Bu kapsamda; Çayeli Bakır İşletmelerinin Biyolojik Envanter Çalışması yürütülürken, rezerv araştırmaları için PA, PB ve PC sondaj sahalarında flora ve fauna envanter tespiti yapılmıştır. Bu çalışmaların raporları ekte verilmiştir. 14

15 Tablo I: Çayeli Bakır İşletmeleri Proje Sahası Floristik Listesi PTERIDOPHYTA Familya Tür Türkçe İsim Fitocoğrafik Bölge Equisetaceae Equisetum arvense L. Atkuyruğu Aspleniaceae Phiyllitis scolopendrium (L.) Newm. Endemizm Habitat Tehlike Sınıfı Güney pasa döküm sahası, nemli alanlar, kuzey pasa sahası Eğrelti Portal havalandırma sahası Polypodiaceae Polypodium vulgare L. Benekli eğrelti Güney pasa döküm sahası, nemli alanlar Dennstaedtiaceae SPERMATOPHYTA Pteridium aquilinum (L.) Kuhn Kartal eğrelti Güney pasa döküm sahası, orman altları, Kuzey pasa sahası GYMNOSPERMAE Pinaceae ANGIOSPERMAE Pinus sp. Çam Tesisin ağaçlandırma alanlarında Picea orientalis (L.) Link Ladin Güney pasa döküm sahası, ormanlık alanlar DICOTYLEDONES Aceraceae Acer trautvetteri Medw. Akça ağaç Öksin ele. Tesisin ağaçlandırma alanlarında Daucus broteri Ten. Havuç Akd. ele. Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Apiaceae Heracleum platytaenium Boiss. Kral tacı Öksin ele. Endemik Galeri ağzı, yol kenarları Aquifoliaceae Ilex colchica Poj. Mahonya Öksin ele. Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar 15

16 Araliaceae Hedera helix L. Orman sarmaşığı Galeri ağzı, ormanlık alanlar Hedera colchica (C.Koch) C. Duvar sarmaşığı Öksin ele. Galeri ağzı, ormanlık Koch alanlar Artemisia arborescens L. Yavşan otu Akd. ele. Tesisin kuzeyi, hurda sahası, güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Aster subulatus Michaux Aster Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar, galeri ağzı, yol kenarları Asteraceae Cirisum arvense (L.) Scop. Deve dikeni Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar, galeri ağzı, yol kenarları Cirisum hypoleucum DC. Deve dikeni Öksin ele. Güney pasa döküm sahası, orman altları Cirisum osseticum (Adams) Deve dikeni Güney pasa döküm petrak sahası, yol kenarları Conyza bonariensis (L.) Cronquist Güney pasa döküm sahası, yol kenarları, portal havalandırma sahası Crepis setosa Hall. Fil. Hindiba Avr.-Sib. ele. Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Helichysum graveolens Ölmez otu Güney pasa döküm (Bieb.) Sweet sahası, çakıllık alanlar 16

17 Asteraceae Lapsana communis L. subsp. intermedia (Bieb.) Hayek Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Mycelis muralis (L.) Dum. Avr.-Sib. ele. Galeri ağzı, yol kenarları Petasites albus (L.) Gaertner Lapaza çiçeği Avr.-Sib. ele. Sülfürlü pasa sahası, kuzey pasa sahası Tanacetum parthenium (L.) Teke sakalı Sülfürlü pasa sahası Schultz Bip. Taraxacum scaturiginosum Hindiba Tesisin kuzeyi, hurda G. Hagl. sahası Sonchus asper (L.) Hill subsp. glaucescens (Jordan) Ball Eşek gevreği Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar, kuzey pasa sahası Betulaceae Alnus glutinosa (L.) Gaertner subsp. glutinosa Kara ağaç Avr.-Sib. ele. Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar, tesisin kuzeyi, hurda sahası, portal havalandırma sahası, kuzey pasa sahası Bignoniaceae Catalpa bignonioides Wladst. Katalpa Tesisin ağaçlandırma sahalarında Cynoglossum creticum Miller Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Boraginaceae Brassicaceae Myosotis lazica M. Popov Symphytum longipetiolatum Wickens Alliaria petiolata (Bieb.) Cavara & Grande Unutma beni çiçeği Öksin ele. Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Karakafes otu Öksin ele. Tesisin ağaçlandırma alanlarında Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Brassica oleracea L. Kara lahana Güney pasa döküm sahası, tarım alanları 17

18 Brassicaceae Cardamine impatiens L. var. pectinata (Pallas) Trautv. Raphanus raphanistrum L. subsp. raphanistrum Tere Avr.-Sib. ele. Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Hardal Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Budlejaceae Budleja davidii Franch Kelebek çalısı Galeri ağzı, yol kenarları, sülfürlü pasa sahası Caprifoliaceae Caryophyllaceae Chenopodiaceae Convolvulaceae Sambucus nigra L. Mürver Avr.-Sib. ele. Sülfürlü pasa sahası, portal havalandırma sahası Viburnum orientale Pallas Kartopu Öksin ele. Galeri ağzı, yol kenarları Holosteum umbellulatum L. var. umbellulatum Holosteum Kuzey pasa döküm alanı Minuartia aizoides (Boiss.) Bornm. Minuatya Sülfürlü pasa alanı Güney pasa döküm Silene compacta Fischer Nakıl sahası, çakıllık alanlar, tesisin kuzeyi, hurda sahası Chenopodium album L. subsp. album var. album Calystegia silvatica (Kit.) Griseb Kaz ayağı Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Boyatan sarmaşık Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar, portal havalandırma sahası Convolvulus arvensis L. Gündüz sefası Tesis bölgesi, ormanlık alanlar Cornaceae Cornus mas L. Kızılcık Avr.-Sib. ele. Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar 18

19 Coryllaceae Corylus avellana L. var. avellana Ebenaceae Diospyros lotus L. Güney pasa döküm sahası, tarım alanları, portal havalandırma sahası Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Fındık Avr.-Sib. ele. Trabzon hurması Eriobotryajaponica (Thunb.) Malta eriği Güney pasa döküm Lindl. sahası, çakıllık alanlar Rhododendron luteum Sarı orman Ericaceae Öksin ele. Tesisin orman ile Sweet gülü sınırında Rhododendron ponticum L. Orman gülü Öksin ele. Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Euphorbiaceae Euphorbia djimilensis Boiss. Sütleğen Öksin ele. Güney pasa döküm sahası, yol kenarları Acacia cyanophylla Lindley Kıbrıs akasyası Akd. ele. Tesisin ağaçlandırma alanlarında Albizia julibrissin Durazz. Gülibrişim Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Lathyrus pratensis L. Mürdümük Avr.-Sib. ele. Portal havalandırma sahası Fabaceae Lotus corniculatus L. var. corniculatus (Bieb.) Arc. Lüfer otu Medicago lupulina Taş yonca Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar, tesisin kuzeyi, hurda sahası Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar, portal havalandırma sahası 19

20 Fabaceae Pisum sativum L. subsp. elatius (Bieb.) Aschers. & Graebn. var. elatius Bezelya Akd. ele. Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Tesisin kuzeyi, hurda sahası, tesisin içinde peyzaj alanlarında Üç gül Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar, kuzey pasa sahası Üç gül Tesisin kuzeyi, Hurda sahası Robinia pseudo-acacia L. Yalancı akasya Trifolium pratense L. var. pratense Trifolium medium L. var. medium Trifolium campestre Schreb. Üç gül Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Güney pasa döküm Castanea sativa Miller Kestane Avr.-Sib. ele. sahası, ormanlık alanlar, tesisin kuzeyi, hurda sahası Fagaceae Fagus orientalis Lipsky Kayın Avr.-Sib. ele. Güney pasa döküm sahası, ormanlık alanlar Quercus robur L. subsp. Meşe Avr.-Sib. ele. Tesisin ağaçlandırma robur sahalarında Gentianaceae Gentiana asclepida L. Jentiyan Avr.-Sib. ele. Güney pasa döküm sahası, orman altları Erodium cicutarium(l.) Geraniaceae Turna gagası Portal havalandırma L Herit. subsp. cicutarium sahası Hypericum androsaeum L. Koyun kıran Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Hypericaceae Lamiaceae Hypericum xylosteifolium (Spach) Robson Lamium purpureum L. var. purpureum Binbir delik otu Öksin ele. Tesisin kuzeyi, Hurda sahası Ballıbaba Avr.-Sib. ele. Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar 20

21 Lamiaceae Prunella vulgaris L. Erik Otu Avr.-Sib. ele. Portal havalandırma sahası Salvia forskahlei L. Ada çayı Öksin ele. Galeri ağzı, yol kenarları Meliaceae Melia azedarach L. Tespih ağacı Tesisin ağaçlandırma alanlarında Moraceae Ficus carica L. subsp. carica (All.) Schinz & Thell. Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar, İncir tesisin kuzeyi, hurda sahası, portal havalandırma sahası, kuzey pasa sahası Sıtma ağacı Tesisin ağaçlandırma alanlarında Eucalyptus camaldulensis Myrtaceae Dehnh. Epilobium anatolicum Hausskn. subsp. Onagraceae Yakı otu Öksin ele. Portal havalandırma prionophyllum (Hausskn.) sahası P.H.Raven Orobanchaceae Orobanche elatior Sutton Canavar otu Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Oxalidaceae Oxalis acetosella L. Ekşi ot Güney pasa döküm Plantaginaceae Plantago lanceolata L. Sinir otu Plantago majör L. subsp. intermedia (Glib.) Lange Phytolaccaceae Phytolacca americana L. sahası, yol kenarları Güney pasa döküm sahası, yol kenarları, kuzey pasa sahası Sinir otu Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Amerikan şekerci boyası Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar, tesisin kuzeyi, hurda sahası 21

22 Polygonaceae Primulaceae Ranunculaceae Rosaceae Polygonum persicaria L. Çoban değneği Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar, sülfürlü pasa sahası Rumex scutatus L. Ekşikulak Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Rumex tuberosus L.subsp.horizontalis (Koch) Rech.fil. Labada Ir.-Tur. ele. Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar, kuzey pasa sahası Rumex acetocella L. Labada Sülfürlü pasa sahası Anagallis arvensis L. var. Fare kulağı Portal havalandırma arvensis sahası Cyclamen coum Miller var. Sıklamen Araç yıkama sahası, Endemik coum orman altları Güney pasa döküm sahası, yol kenarları Galeri ağzı, yol kenarları Clematis vitalba L. Ak asma Tesisin kuzeyi, Hurda sahası Kuzey pasa döküm sahası Ranunculus cappadocicus Düğün çiçeği Öksin ele. Portal havalandırma Willd. sahası Fragaria vesca L. Dağ çileği Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Laurocerasus officinalis Kocayemiş Öksin ele. Güney pasa döküm Roemer sahası, çakıllık alanlar Potentilla argentea L. Beşparmak otu Portal havalandırma sahası Prunus xdomestica L. Çakal eriği Portal havalandırma sahası Rosa pulverulenta Bieb. Gül Galeri girişi 22

23 Güney pasa döküm sahası, yol kenarları Rosaceae Rubus hirtus Waldst. & KIit. Böğürtlen Avr.-Sib. ele. Sülfürlü pasa sahası Tesisin kuzeyi, Hurda sahası Citrussinensis Osbeck. Portakal Tesisin ağaçlandırma sahalarında Rutaceae Citrus nobilis Lour. Mandalina Tesisin ağaçlandırma sahalarında Populus nigra L. subsp. nigra Kavak Tesisin ağaçlandırma sahalarında Salicaceae Salix alba L. Söğüt Avr.-Sib. ele. Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Ailanthus altissima (Miller) Simaroubaceae Kokar ağaç Güney pasa döküm Swingle sahası, çakıllık alanlar Scrophularia nodosa L. Sıraca otu Avr.-Sib. ele. Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Verbascum pyramidatum Scrophulariaceae Sığır kuyruğu Öksin ele. Güney pasa döküm Bieb. sahası, çakıllık alanlar Veronica officinalis L. Yavşan otu Avr.-Sib. ele. Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Solanaceae Solanum nigrum L. subsp. schultesii (Opiz) Wessely Köpek memesi Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Thymaleaceae Daphne pontica L. Yalancı defne Öksin ele. Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Urticaceae Urtica dioica L. Isırgan Avr.-Sib. ele. Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Violaceae Viola odorata L. Menekşe Portal havalandırma sahası Vitaceae Vitis vinifera L. Asma Galeri ağzı, yol kenarları 23

24 MONOCOTYLEDONES Carex capitellata Boiss. & Bal. Ekşi otu Öksin ele. Güney pasa döküm sahası, nemli alanlar Cyperaceae Portal havalandırma Carex pendula Hudson Ekşi otu Avr.-Sib. ele. sahası, kuzey pasa sahası Juncaceae Juncus effusus L. Kofa Tesisin kuzeyi, hurda sahası Güney pasa döküm sahası, ormanlık alanlar, Liliaceae Smilax aspera L. Solucan otu tesisin kuzeyi, hurda sahası, portal havalandırma sahası Alopecurus aequalis Sobol Avr.-Sib. ele. Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Brachypoidum sylvaticum Avr.-Sib. ele. Güney pasa döküm (Hudson) P. Beauv. sahası, çakıllık alanlar Briza maxima L. Kuş yemi Kuzey pasa döküm sahası, çakıllık alanlar Bromus commutatus Brom Güney pasa döküm Poaceae Schrader sahası, çakıllık alanlar Digitaria sanguinalis (L.) Güney pasa döküm Scop. sahası, çakıllık alanlar Güney pasa döküm Elymus repens (L.) Gould Elym sahası, çakıllık alanlar, sülfürlü pasa sahası Lolium perenne L. Avr.-Sib. ele. Güney pasa döküm sahası, çakıllık alanlar 24

25 Fotoğraf-15. Hyperıcum androsaeum L. Fotoğraf-16. Rumex scutatus L. Fotoğraf-17. Veronica officinalis L. Fotoğraf-18. Helichrysum graveolens (Bieb.) Sweet Fotoğraf-19. Holosteum umbellulatum L. var. umbellulatum Fotoğraf-20. Plantago lanceolata L.

26 Fotoğraf-21. Euphorbia djimilensis Boiss. Fotoğraf-22. Fragaria vesca L. Fotoğraf-23. Solanum nigrum L. subsp. schultesii (Opiz) Wessely Fotoğraf-24. Raphanus raphanistrum L. subsp. raphanistrum Fotoğraf-25. Trifolium pratense L. var. pratense Fotoğraf-26. Pisum sativum L. subsp. elatius (Bieb.) Aschers. & Graebn. var. elatius 26

27 Fotoğraf-27. Orobanche elatior Sutton Fotoğraf-28. Silene compacta Fischer Fotoğraf-29. Anagallis arvensis L. var. arvensis Fotoğraf-30. Rhododendron ponticum L. Fotoğraf-31. Sambucus nigra L. Fotoğraf-32. Smilax aspera L. 27

28 9. KAYNAKLAR 1. Davis, P.H. (ed.), Flora of Turkey and yhe East Aegean Islands. Vol. 1-9, (Edinburgh). 2. Güner, A., Vural, M., Sorkun, K., Rize Florası, Vejetasyonu ve Yöre Ballarının Polen Analizi, Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu, Matematik, Fizik ve Biyoloji Bilimler Araştırma Grubu, Proje No: T.B.A.G. 650, 1987 (Ankara). 3. Davis, P.H., Mill, R.R, Tan, K.(eds), Flora of Turkey and The East Aegean Islands, Vıl. 10, at the Universty Press, 1988, (Edinburgh). 4. Güner, A., Özhatay, N., Ekim, T., Başer, K.H.C (eds.), Flora of Turkey and The East Aegean Islands, Vıl. 11, at the Universty Press, 2000, (Edinburgh). 5. Tutin, T.G. et al. (ed.), Flora Europaea, Vol. 1-5,! (Londra) 6. Anşin, R., Doğu Karadeniz Bölgesi florası ve asal vejetasyon tiplerinin floristik içerikleri, Doçentlik tezi, 1980 (Trabzon). 7. Davis, P.H., ve Cullen, J., The identification of flowering plant families, 1979 (Londra). 8. Güner, A., Kaçkar Dağlarının Kuzey Yamacının Florası, TUBİTAK, TBAG-463 nolu proje raporu, 1983 (Ankara). 9. Peşmen, H., Six nex species from Anatolia, Ibid. 38: , Güner, A., New records for the Flora of Turkey and two species from Anatolia, Notes R.B.G. 41(2): , 1983 (Edinburgh). 28

29 B. FAUNA 1. AMAÇ ve KAPSAM Fauna çalışmaları kapsamında öncelikle Rize ili, Çayeli İlçesi Mağdenli Beldesi sınırları içerisinde Çayeli Bakır İşletmeleri tarafından işletilmekte olan maden sahaları, işletme ve yönetim tesisleri ile pasa alanlarının da dahil olduğu kesimleri kapsayan işletme sahası sınırları içerisinde yer alan karasal fauna elemanlarının hangileri olduklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu başlık altında Karasal Omurgalı Faunasını meydana getiren İkiyaşamlılar (Amphibia), Sürüngenler (Reptilia), Kuşlar (Aves) ve Memeli Hayvanlar (Mammalia) sınıflarına bağlı türlerle ilgili gözlem, inceleme ve değerlendirmeler yapılmıştır. 2. TÜRLERİN BELİRLENMESİ Çalışmalar kapsamında tür teşhislerinin gerçekleştirilmesi amacıyla saha gözlemleri gerçekleştirilmiştir. Gözlemler çıplak gözle ya da dürbün, teleskop veya teleobjektif gibi donanımlar kullanılarak yapılmıştır. Teşhis edilen türlerin bulundukları kesimler veya habitatlarla ilgili olarak tanımlamada kullanılması için bir GPS donanımından istifade edilmiştir. Bu donanım yardımıyla hem koordinat hem de yükseklikle ilgili veriler elde edilmiştir. Türlerin tespit edilmesi aşamasında sadece doğrudan gözlemlerden istifade edilmemiştir. Ek olarak saha çalışmaları esnasında bulunan ve yaban hayatı bileşenlerine ait olan ayak izleri, vücut parçaları, karkaslar, doğal ortamlara bırakılmış yumurtalar, besin artıkları, dışkılar gibi kanıtlardan da istifade edilmiştir. Ayrıca literatür kontrolleri de gerçekleştirilerek bu bölge faunasına yönelik herhangi bir çalışmanın bulunup bulunmadığı gibi noktalar da göz önünde bulundurulmuştur. Tüm bu çalışmaları destekleyici olarak bazı yöre sakinleri ve İşletme elemanlarıyla da görüşülerek fauna bileşenlerinin tespit edilmesine yönelik olarak veriler toplanmıştır. Türlerin tespit edilmesi sürecinde gerektiğinde anahtarlar veya rehber kitaplardan da istifade edilmiştir. 3. HABİTATLARA YÖNELİK ÇALIŞMALAR İşletme sahasından değişik gereksinimlerini karşılamak amacıyla istifade eden türlerin teşhislerinin gerçekleştirilmesinden sonra teşhisi tamamlanan yaban hayatı bileşenleri tarafından işletme sahası içerisinde tercih edilen habitat tipleri; bu habitatların özellikleri ve konumları da değerlendirilmiştir. Lokalitele konularında inceleme ve değerlendirmeler yapılabilmesi; işletme sahasında gerçekleştirilen çalışmalar ve insan aktiviteleri nedeniyle işletme sahası olarak tanımlanan kesimlerde tüm yıl boyunca mevcut olan türler, yani yerli formlar yanında değişik gereksinimlerini karşılayabilmek amacıyla geçici süreler için bu kesimleri ziyaret eden, yani 29

30 göçmen formların etkilenip etkilenmedikleri; bu etkileşimlerin sonuçları; söz konusu etkileşimler nedeniyle bu kesimlerdeki türler ve habitatlarının etkilenip etkilenmedikleri yanında işletme sahası içerisinde rastlanan yabanıl fauna bileşenleri ve bu bileşenlerce farklı amaçlar için kullanılmakta olan habitatların olumsuz etkilenmemesi için alınması gereken önlemleri ve tedbirleri ortaya koyabilmek amacıyla tarafımızdan saha çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Göçmen kuşların göç noktalarına ulaştıkları zaman dilimi olmasının yanında üreme dönemini de kapsayan bu ilk saha çalışmasında işletme sahası olarak tanımlanan kesimlerde öncelikle hangi türlerin bulunduğu konusunda değerlendirmeler yapılmıştır. 4. LOKAL FAUNA BİLEŞENLERİNİN STATÜLERİNİN BELİRLENMESİ Saha çalışmaları ve diğer çalışmalar sonucunda elde edilen verilerin bir arada değerlendirilmesi sonucunda işletme alanı olarak belirlenen kesimler ile bu kesimlere yakın bitişik kesimlerde kısa yada uzun süreli olarak yaşadığı tespit edilen yabanıl formların, yani fauna bileşenlerinin statüleri de değerlendirilmiştir. Burada Statü başlığı altında türlerin bulundukları kesimlerdeki konumları, bir yıllık takvimin tamamı göz önünde bulundurulmaktadır. Eğer bir tür tüm yıl boyunca bir kesimde görülüyorsa Yerli (Y); sadece kış döneminde görülebiliyorsa Kış Ziyaretçisi (KZ); eğer ilkbahar mevsimi başında bu kesimlere geliyor ve bu kesimlerde çoğaldıktan sonra yaz sonunda veya sonbahar mevsiminde geldikleri bölgeye geri dönüyorlarsa Yaz Ziyaretçisi (YZ); belli bir kesimden geçerken beslenme, dinlenme veya geceleme gibi amaçlarla, kısa süreli olarak molalar veriyorsa Transit (T) ve son olarak da düzensiz aralıklarla belli bir kesimi ziyaret eden türler ise Vagrant (V) yani Başıboş, Gezgin türler olarak tanımlanırlar. 5. TÜRLERİN KORUMA STATÜLERİNİN BELİRLENMESİ Ülkemiz zengin olarak tanımlanabilecek özellikte bir biyolojik çeşitliliğe sahiptir. Sınırlarımız içerisinde Avrupa kıtasına eşdeğer veya yakın sayılarda bitki ve hayvan türü tespit edilmiş olup bu sayılar gün geçtikçe artmaktadır. Diğer taraftan ise söz konusu türler yaşadıkları kesimlerde birçok tehditle karşı karşıyadırlar. Türlerin büyük bir kısmı karşı karşıya kaldıkları tehditleri nedeniyle azalmış veya azalma sürecindedirler. Her bir türe yönelik tehditler farklı olabileceği gibi bu tehditlere karşı gösterilen tepkiler de farklıdır. Bu durumun bir sonucu olarak da türler ulusal ve uluslararası koruma listelerinde az veya çok önemde, farklı statülerle temsil edilmektedirler. Bu tip bir değerlendirme nadir ve koruma altına alınmış olan türlere ve habitatlarına yönelik olarak yapılabilecek müdahaleleri engellemekte veya belli koşullarla yapılabilmesine izin vermektedir. Bu nedenle 30

31 koruma, izleme çalışmaları yapılırken hedef sahaya yönelik olarak habitat tanımları, habitat sınıflamaları yanında bu habitatlardan değişik şekillerde yararlanan türlere yönelik de koruma statülerinin belirlenmesi çabaları sarf edilmektedir. Çayeli Bakır İşletmelerinin sınırları içerisinde tarafımızdan gerçekleştirilen tür tespitlerini takiben ofis çalışmalarıyla türlere, özellikle de koruma statülerine yönelik olarak inceleme ve değerlendirmeler yapılmıştır. Bu süreçte ulusal ve uluslararası ölçekte kullanılan bazı sözleşmelerden istifade edilmiştir. Bu amaçla kullanılan sözleşmeler şunlardır; Bern Sözleşmesi (Fauna bileşenleri için kullanılan EK-II ve EK-III kategorileri), Uluslararası Doğayı ve Doğal Habitatları Koruma Birliği (IUCN = International Union for Conservation of Nature and Natural Habitats) tarafından hazırlanan ve sürekli olarak güncellenen Avrupa Kırmızı Listesi (ERL=European Red List), Merkez Av Komisyonu (MAK) koruma listeleri, Türkiye de kaydedilmiş olan kuş türleri için hazırlanmış olan, 2008 tarihli Türkiye Kuşları Kırmızı Listesi (Red Data Book for Turkish Birds) isimli çalışmalardan istifade edilmiştir. 6. İŞLETME SAHASI İÇERİSİNDE TESPİT EDİLMİŞ OLAN KARASAL FAUNA BİLEŞENLERİ Çayeli Bakır İşletmelerinin yer aldığı kesimler büyük ölçüde yollar, işletme tesisleri ve işletme binaları yanında malzeme ve depo alanları gibi amaçlarla kullanılmaktadır. Ayrıca tesislerin yer almadığı sınırlı bölgelerdeki pasa döküm alanları doğal özelliklerinden oldukça uzaktır. Bu konumlarıyla sözü edilen kesimler doğal özelliklerini yitirmiş konumdadırlar. Buna karşılık çalışma alanı sahası olarak tanımladığımız kesimler tamamen doğal alanlarla çevrilidir. Dolayısıyla da bu doğal alanlardan değişik şekillerde istifade eden fauna bileşenleri söz konusudur. Çevrede yoğun ve hemen hemen tekdüze bir orman varlığı fauna bileşenlerinin tür ve birey sayılarının artmasına olanak sağlamaktan uzaktır. Buna karşılık yine de bir faunal yapı söz konusudur. İşletme sahası dışındaki alanları çeşitli amaçlarla kullanmakta olan faunal bileşenler zaman zaman işletme sahası içerisindeki ortamları da ziyaret edebilmektedirler. Hatta bunlardan bazıları söz konusu alanların daimi sakinleri haline gelmişlerdir. Ruhsatlı alanları da kapsayan çalışma alanında gerçekleştirilecek her türlü faaliyetin lokal fauna bileşenlerine ve habitatları üzerine olası etkileri göz önünde bulundurularak şekillendirilmesi koruma çalışmaları arasında ilk sıralarda gelmektedir. Bu nedenle türlerin tespiti, ilgili özelliklerinin belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma kapsamında çalışma alanı sınırları içerisinde tüm yıl boyunca bulunabilen veya geçici süreler için bu kesimleri ziyaret eden İkiyaşamlı, Sürüngen, Kuş ve Memeli hayvan türleri belirlenmiştir. 31

32 6.1. İkiyaşamlılar (Amphibia) İkiyaşamlı türleri en azından üremek amacıyla suya bağımlı olan türlerdir. Bazı türleri tüm yaşamları boyunca sucul ortamları tercih ederken bazı türleri ise sadece üreme dönemlerinde su ortamına giderek yumurtalarını bırakırlar. Yumurtadan çıkan yavrular erginleştikten sonra yeniden karasal ortamlara dönmektedirler. Dolayısıyla her iki grup için de büyük veya küçük ölçekli de olsa tatlısu ortamına gereksinim vardır. Bu ortamlar yapay veya doğal olabilir. İşletme sahası içerisinde ve işletme sahasına yakın bir kesimde ikiyaşamlı türleri açısından uygun habitat tipleri söz konusudur. Bunlardan en önemlisi ve en hacimlisi batı yönünde işletme sahası ile sınır oluşturan, daimi bir akarsu konumunda olan Büyükdere dir (Fotoğraf-33). Fotoğraf-33. İşletme sahası ile sınır oluşturan Büyükdere ve pasa sahası Büyükdere nispeten geniş bir yatakta akmakta ve bol su taşımaktadır. Ayrıca debisi de nispeten yüksektir. İkiyaşamlı türleri genellikle hızlı akan sularda bulunmayı tercih etmemektedirler. Bu nedenle bu kesimlerde görülen ikiyaşamlı bireylerini akarsu sınırındaki sığ ve suyun yavaş aktığı kesimler ile akarsu kıyısında bazı kesimlerde şekillenmiş olan gölcükleri tercih etmektedirler. Bu akarsu dışında, işletme sahasının güney sınırlarında pasa sahası civarında küçük ölçekli bir yan kol olan Madendere bulunmaktadır. Mevsimsel özellikteki bu yan kol Büyükdere ye katılmakta olup Büyükdere ye göre hem çok daha az su taşımakta hem de çok daha yavaş akmaktadır. 32

33 Bu akarsuyun kıyılarında nispeten yoğun bir vejetasyon söz konusudur. Tarafımızdan gerçekleştirilen saha çalışmaları esnasında bu kesimlerde de az sayıda kurbağa bireylerine rastlanmıştır. İşletme sahası sınırları içerisinde ikiyaşamlılar tarafından habitat olarak kullanılmaya uygun bazı yapay ortamlar da söz konusudur. Bu yapay ortamlardan birisi ıslahı yapılmış Madendere dir (Fotoğraf-34). Fotoğraf-34. İşletme sahası yanında ıslahı yapılmış Madendere Madendere kanalın eğimi nedeniyle hızlı bir akış görülmektedir. Ayrıca kanal yatağı içerisinde tutunmaya uygun herhangi bir ortama veya yapıya rastlanamamıştır. Bu iki nokta nedeniyle söz konusu kanal ortamı ikiyaşamlı türleri açısından uygun bir yaşam alanı olmaktan oldukça uzaktır. İşletme sınırları içerisinde ikiyaşamlılar açısından en azından yumurta bırakmak için uygun olabilecek bir diğer sulu ortam ise işletme içerisindeki yüzeysel suların toplanmasına yönelik olarak tesis edilmiş eğimli kanallardır. Ayrıca işletme sahası içerisinde çeşitli kesimlerde bulunan boş kaplarda çeşitli amaçlarla kullanılmış olan kapların ortada bırakılması ve yağmur suyu ile dolması sonucunda ikiyaşamlılar açısından uygun yumurta bırakma ortamları şekillenmiştir. Benzer şekilde, depolanmış olan malzemelerin üzerini örtmek amacıyla kullanılan örtülerde zamanla yağışların şekillendirdiği su birikintileri de yumurtlama amacıyla kullanılabilmektedir. 33

34 Nitekim 2011 yılı Mayıs ayı gözlemleri esnasında bu tip şekillenmiş ortamlarda çok sayıda ikiyaşamlı yumurtaları belirlenmiştir (Fotoğraf-35). İkiyaşamlı Yumurtaları Fotoğraf-35. İstiflenmiş boruların üzerine örtülen naylon örtülerde şekillenmiş ve içerisinde İkiyaşamlı yumurtalarının bulunduğu su birikintileri 6.2. Sürüngen Türleri (Reptilia) İşletme sahası sınırları içerisinde yaşayan sürüngen türleri ve sürüngen türleri tarafından tercih edilen habitatlara yönelik olarak tarafımızdan gerçekleştirilen saha çalışmalarında 3 sürüngen türü belirlenmiştir. Bu türler ve koruma statüleri Tablo-2 üzerinde verilmiştir. Alanda tespit edilmiş olan sürüngen türleri arasında yaygınlık ve yoğunluk açısından bir sıralama yapılması gerekirse bu sıralama Artvin kertenkelesi (Darevskia rudis), Hemşin kertenkelesi (Dareskia armeniaca) ve Yılanımsı kertenkele (Anguis fragilis) şeklinde (Fotoğraflar-36 ve 37). 34

35 Fotoğraf-36. Artvin Kertenkelesi Fotoğraf-37. İşletme sahasında teşhis edilmiş olan bir yılanımsı Kertenkele (Anguis fragilis) 35

36 6.3. Kuş Türleri (Aves) İşletme sahası sınırları içerisinde biyolojik çeşitlilik bileşenlerine yönelik olarak gerçekleştirilen gözlem ve incelemelerde tespit edilen tür sayıları açısından en zengin grup kuş türleridir yılı içerisinde, Mayıs ve Temmuz aylarında gerçekleştirilen saha gözlemlerinde tespit edilmiş olan kuş türü sayısı 21 dir. İlgili tablodan da görülebileceği gibi işletme sahası içerisinde tespit edilmiş olan kuş türlerinin büyük bir kısmı yerli türlerdir. Yani yıl boyunca bu kesimlerde bulunan, üremesini bile bu kesimlerde gerçekleştiren türlerdir. Ülkemizde kaydedilmiş olan karasal omurgalı hayvan türleri açısından da en zengin grup da 500 den fazla tespit edilmiş tür sayısı ile Kuşlardır. Tarafımızdan gerçekleştirilen saha çalışmalarında tespit edilen kuş türleri ve bu kuş türlerinin koruma statülerinin de dahil olduğu bazı parametreler Tablo-3 te verilmektedir. Fotoğraf-38. İşletme sahasında kaydedilen kuş türlerinden Karabaşlı Ötleğen 36

37 6.4. Memeli Hayvanlar (Mammalia) Çalışma sahası sınırları içerisinde oldukça yoğun bir işletme faaliyeti söz konusudur. Bu kapsamda kayda değer ölçülerde insan, taşıt ve makine aktivitesi yaşanmaktadır. Karasal omurgalı faunasının en gelişmiş üyelerini barındıran Memeli hayvanlar sınıfına bağlı bileşenler üzerlerindeki çok yönlü baskılardan kendilerini koruyabilmek amacıyla kuvvetli savunma ve saklanma güdüleri geliştirmişlerdir. Bunun sonucu olarak da zorunlu kalmadıkça yaşam alanlarını insanların yaşam alanları ile çakıştırmaktan kaçınmaktadırlar. Tüm bu sayılan nedenlerden dolayı işletme sahası içerisinde yaşadığı tespit edilen memeli hayvan türü sayısı oldukça sınırlı kalmıştır. Tespit edilen türlerin büyük bir kısmı da işletme sahasını çevreleyen doğal alanların sakinlerinden olup değişik amaçlarla işletme sahasına gelen ve kısa süreler sonra bu kesimleri terk eden formlardır. İşletme sahası içerisinde tespit edilmiş olan memeli hayvan türleri arasında böcekçiller 1 tür, kemirgenler 2 tür, yarasalar 1 tür ve çifttoynaklılar da 1 tür ile temsil edilmektedirler. Bölgede tespit edilmiş olan sincapın işletme sahasını besin temin etmek amacıyla sıklıkla ziyaret ettiği belirlenmiştir (Fotoğraf- 39). Fotoğraf-39. İşletme sahası sınırları içerisinde kaydedilen Sincap (Sciurus anomalus) İşletme sahası sınırları içerisinde ve sahaya bitişik, komşu yaşam ortamlarında yaşadıkları belirlenen türler ve ilgili özellikler Tablo-4 te verilmektedir. 37

38 7. İŞLETME SAHASI SINIRLARI İÇERİSİNDE GERÇEKLEŞTİRİLECEK FAALİYETLER İLE İLGİLİ OLARAK DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR Çayeli Bakır İşletmeleri nin yer aldığı kesimler ile çevredeki ilgili alanlarda uzun süreden beri çalışmalar yapılmaktadır. Bu süreçte çevre konusunda etkili birçok önlem alınmış, birçok uygulama hayata geçirilmiştir. Buna karşılık zaman içerisinde bazı yeni durumların ortaya çıkabilme olasılığı herzaman için söz konusu olabilmektedir. Tarafımızdan gerçekleştirilen saha çalışmalarında mevcut faunal bileşenlerin halihazırda gerçekleştirilmekte olan veya gelecek gerçekleştirilmesi planlanan çalışmalardan olumsuz etkilenme risklerini ortadan kaldırmaya veya en aza indirmeye yönelik olarak dikkat edilmesi gereken bazı noktalar aşağıda verilmektedir; 7.1. İşletme sahasınında su birikintilerinin şekillenmesine uygun ortamlar İşletme sahası içerisinde tarafımızdan gerçekleştirilen saha gözlemleri ve habitat incelemeleri esnasında bazı kesimlerde boş kaplar içerisinde, bazı kesimlerde depolanmış boruların üzerini kapatmak amacıyla kullanılan örtülerin çukur kesimlerinde ve şantiye binalarının girişlerinde ayakkabı temizliğine yönelik olarak dizayn edilmiş olan kaplar içerisindeki sular ikiyaşamlılar tarafından yumurta bırakma alanları olarak tercih edilmekte olan ortamlar haline gelmiştir. Bu kesimlere yumurtaların bırakılması sonrasında herhangi bir müdahalede bulunulmasa bile sıcaklık ve yağış koşullarına bağlı olarak bu kesimlerdeki suların buharlaşma riski her zaman için söz konusudur. Bu da çok sayıda ikiyaşamlı bireyinin erginleşemeden ölmesi anlamına gelmektedir. Söz konusu riskler kurbağalar haricinde semenderler için de söz konusu olduğu gözden kaçırılmamalıdır. Bu tip kayıpların önüne geçilebilmesi ancak bu tip kapların gelişigüzel ortamlara bırakılmaması; belli süreler için depolanma zorunluluğu söz konusu ise ters olarak kapatılması; borular üzerindeki örtülerin gergin bir şekilde örtülmesiyle su birikintilerinin, dolayısıyla da yapay yumurta bırakma seçeneklerinin azaltılması veya tamamen ortadan kaldırılması başarılabilir. Bu şekilde alınacak tedbirler yumurtlama ortamı seçeneklerini ortadan kaldırmaya değil bırakılan yumurtaların boşa gitmesini önlemeye yöneliktir. Bu amaca yönelik olarak yapılabilecek bir diğer uygulama da yumurta bırakılan kesimlerin gözetim altına alınması ve yumurtalardan yavru bireyler çıkana kadar desteklenmesidir. 38

39 7.2. Islahı yapılmış Madendere İşletme içerisinde, tünel yakınında ıslahı yapılmış Madendere kanalının farklı yüksekliklere sahip olan kenarları açıktır (Fotoğraf-40). Çeşitli nedenlerle bu kesimlere gelmesi olası yaban hayatı bileşenlerinin çok büyük bir kısmının bu kanala düşebilme riski söz konusudur. Bu kanal boyunca yapılacak 30 cm yüksekliğindeki bir çit ile bu kesimlere gelmesi olası yaban hayatı bileşenlerinin kanal içerisine düşerek yaralanma veya telef olma riski ortadan kaldırılmış olacaktır. Fotoğraf-40.Tahliye kanalı ve akış yönüne göre solda kalan alçak, açık kenarı 7.3. İstiflenmiş Borular İşletme sahası içerisinde bazı kesimlerde, kullanılacakları zamana kadar istiflenmiş veya ihtiyaçtan fazla olması nedeniyle kullanılmayan pek çok borunun bir arada bulunduğu yığınlar belirlenmiştir. Bu işlem özellikle tünel civarında ve kuzey kesimindeki pasa sahasında gözlenmiştir. Bazı yığınların üzerinin örtüler ile kapatılmaya çalışılmasına karşılık boruların her iki ucunun açık olduğu görülmüştür (Fotoğraf-41). 39

40 İkiyaşamlı Yumurtaları Fotoğraf-41. İstiflenmiş borular ve üzerindeki örtüde şekillenmiş su birikintileri Boru yığınları bu haliyle kuşlar, sürüngenler ve küçük vücutlu memeli hayvanlar, hatta kelebekler gibi narin ve nadir formlar başta olmak üzere birçok yabanıl form açısından saklanma, dinlenme, geceleme hatta üreme ortamları olarak kullanılabilme olasılığı meydana getirmektedirler. Bu durumun iki sakıncası vardır. Bunlardan birincisi boruların içerisinde bulunan yaban hayatı bileşenlerinin boruların kullanılabilme olasılığı söz konusu olduğunda ortaya çıkabilecek riskler; ikincisi ise bu borulardan oluşan güvenli barınma alanlarının varlığı nedeniyle işletme sahasının bir çok yaban hayatı bileşeni için güvenli ortamlar haline gelebilmesi riskidir. İstiflenen borular nedeniyle ortaya çıkabilecek risklerin ortadan kaldırılabilmesi için ya uzun süreli istiflemelerden kaçınılmalı ya da istiflenen boruların uçları fiziki engeller ile kapatılmalıdır Doğal Ortamlara Terk Edilmiş Plastik Örtüler İşletme sahası olarak bilinen ve farklı kesimleri bünyesinde barındıran alanlar içerisinde ve sahaya bitişik kesimlerde gerçekleştirilen gözlem ve incelemelerde birkaç noktada nispeten büyük plastik örtülere rastlanmıştır. Bu plastik örtülerin boru veya başka malzemelerin üstünün örtülmesi amacıyla kullanılmış oldukları; uzun sürelerden beri aynı kesimlerde bulundukları; bu haliyle atık konumuna geldikleri görülmüştür. 40

41 Plastikler gibi doğal ortamlarda kendiliğinden toprağa karışması çok uzun süre alabilecek atıkların bulunması yanında bu ortamların birçok yabanıl form açısından barınma alanı olarak tercih edilebilme riski de söz konusudur. İçlerine giren küçük gövdeli yaban hayvanlarının bu örtülere yapılabilecek en küçük müdahalelerde bile zarar görebilme riskleri söz konusu olabilecektir. Bu nedenle bu örtülerin dikkatli bir şekilde kaldırılarak atık depolama alanlarına götürülmesinde ve bu kesimlerde uzun süre bekletilmemesine özen gösterilmelidir Pasa Sahaları Yeraltı maden işletmesinin geliştirilmesi aşamasında çıkan pasa malzemesi işletme sahası içerisinde bulunan sahile doğru, akarsu kıyısında yerleşimlerden uzak bir kesimde kontrollü olarak depolanmıştır. Rehabilitasyonu yapılmış sözkonusu pasa sahasına aktif bir döküm yapılmamaktadır (Fotoğraf-42). Pasa sahasının toprak karışımı mevcut haliyle besin açısından oldukça zayıftır. İnsan eliyle bir katkı olmaksızın doğal süreçler ile zenginleşmesi için uzun sürelere gereksinim olacaktır. Bitkilerin sağlıklı ve güçlü bir şekilde gelişebilmesi açısından uygun hale getirilmesi amacıyla, nebati toprak uygulanması gerekmektedir. Diğer taraftan, işletme tarafından verilen bilgiye göre, maden kapanış döneminde iyi bir uygulama olarak yerüstünde depolanan pasa sahalarının yeraltına taşınması planlanmaktadır. Fotoğraf-42. Güney pasa sahası 41

42 7.6. Toz faktörü İşletme sahası sınırları içerisinde madencilik faaliyeti gerçekleştirilmektedir. Bu süreçte madenden çıkarılan cevher kamyonlarla taşınarak önce depolama sahasına boşaltılmakta, buradan da öğütme ve işleme tesislerine aktarılarak işlenmesine devam edilmektedir. Bu süreçte işletme içerisinde, yoğun malzeme taşınması ve yükleme-boşaltma trafiğinden köken alan ve nispeten bu kesimdeki yolların tamamında toz emisyonları söz konusu olabilmektedir. Bilindiği gibi toz emisyonları hem bitkiler hem de hayvanlar üzerinde olumsuz etkiler meydana getirmektedir. Bitkilerin yaprak ve gövdelerinde birikerek solunum ve transpirasyonu (terleme) engellemekte, böylece bitkilerin sararmasına ve ölmesine neden olabilmektedir. Benzer şekilde lokal fauna bileşenlerini de çeşitli şekillerde olumsuz etkileyebilmektedir. Bu riskin ancak etkili bir mücadele ile çözülebilir. İşletme sahasının bulunduğu kesimlerin yağış ortalaması Türkiye ortalamasından oldukça fazla olan Doğu Karadeniz bölgesi sınırları içerisinde olmasından dolayı tozun en önemli doğal düşmanı olan yağış açısından da şanslıdır. Yağışların yoğunluğu söz konusu toz emisyonlarının etkisiz hale gelmesi açısından oldukça önemlidir. Buna rağmen tozun henüz kaynağındayken bertaraf edilebilmesi risklerin ortadan kalkması sürecinde, ÇBİ tarafından belirli zamanlarda toza karşı etkin bir çalışma yapılmaktadır (Fotoğraf-43, 44). Fotoğraf-43. Cevher kamyonları lastik yıkama tesisi 42

BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK KORUMA YILLIK DURUM RAPORU (2014)

BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK KORUMA YILLIK DURUM RAPORU (2014) B BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK KORUMA YILLIK DURUM RAPORU (2014) MART 2015 Sayfa 1 GİRİŞ Kanada Madenciler Birliği nin bir üyesi olarak Sürdürülebilir Madenciliğe Doğru inisiyatifini benimseyen Çayeli Bakır İşletmeleri,

Detaylı

Türkiye Florasındaki C1 Karesi İçin Yeni Kare Kayıtları

Türkiye Florasındaki C1 Karesi İçin Yeni Kare Kayıtları Cumhuriyet University Faculty of Science ISSN: 1300-1949 Science Journal (CSJ), Vol.34, No.1 (2013) Türkiye Florasındaki C1 Karesi İçin Yeni Kare Kayıtları Behlül GÜLER* 1, Handan ÇINAR 2, Ömer VAROL 3

Detaylı

ÖZET. Yüksek Lisans Tezi MAHLEP (PRUNUS MAHALEB L.) İN BİTKİ KISIMLARINDA MİNERAL BİLEŞİMİNİN BELİRLENMESİ. Seval Aknil MERALER

ÖZET. Yüksek Lisans Tezi MAHLEP (PRUNUS MAHALEB L.) İN BİTKİ KISIMLARINDA MİNERAL BİLEŞİMİNİN BELİRLENMESİ. Seval Aknil MERALER MAHLEP (PRUNUS MAHALEB L.) İN BİTKİ KISIMLARINDA MİNERAL BİLEŞİMİNİN BELİRLENMESİ Seval Aknil MERALER YIL: 2010 Sayfa: 56 Bu çalışmada, Mahlep (Prunus mahaleb L.) bitkisinin yaprak, çiçek, meyve, meyve

Detaylı

ÜLKEMİZDEKİ BAZI BALLI BİTKİLERİN ÇİÇEKLENME DÖNEMİ, POLEN, ÇİÇEK NEKTARI VE BÖCEK NEKTARI ÜRETİM KAPASİTELERİ İLE BULUNDUĞU İLLER

ÜLKEMİZDEKİ BAZI BALLI BİTKİLERİN ÇİÇEKLENME DÖNEMİ, POLEN, ÇİÇEK NEKTARI VE BÖCEK NEKTARI ÜRETİM KAPASİTELERİ İLE BULUNDUĞU İLLER Üretim A bies nordmanniana (STEV.) SPACH Göknar Nisan Temmuzda bitki üzerinde yaşayan Cinara pectinata, Cinara pillicornis, gibi böceklerin çıkardıklarını bal arıları bala dönüştürür. Artvin, Balıkesir,

Detaylı

SABANCI ÜNİVERSİTESİ AĞAÇLANDIRMA VE ÇEVRE DÜZENLEMELERİ

SABANCI ÜNİVERSİTESİ AĞAÇLANDIRMA VE ÇEVRE DÜZENLEMELERİ SABANCI ÜNİVERSİTESİ AĞAÇLANDIRMA VE ÇEVRE DÜZENLEMELERİ İçindekiler I. GİRİŞ II. III. ÜNİVERSİTE KONUMU İNŞAAT ÖNCESİ VE SONRASI GÖRÜNTÜLER a. 1998-İnşaat öncesi b. 2013-Kampusun bugünü Sabancı Üniversitesinin

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ(FİZİK -KİMYA -BİYOLOJİ) BİLİM DANIŞMANLIĞI ÇALIŞTAYI BİYOLOJİ BÖLÜMÜ PROJE RAPORU 06-16 Temmuz 2008 (Çanakkale Fen Lisesi)

FEN ve TEKNOLOJİ(FİZİK -KİMYA -BİYOLOJİ) BİLİM DANIŞMANLIĞI ÇALIŞTAYI BİYOLOJİ BÖLÜMÜ PROJE RAPORU 06-16 Temmuz 2008 (Çanakkale Fen Lisesi) TÜBİTAK Eğitimde Bilim Danışmanlığı Projesi FEN ve TEKNOLOJİ(FİZİK -KİMYA -BİYOLOJİ) BİLİM DANIŞMANLIĞI ÇALIŞTAYI BİYOLOJİ BÖLÜMÜ PROJE RAPORU 06-16 Temmuz 2008 (Çanakkale Fen Lisesi) Çanakkale Fen Lisesi

Detaylı

Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5.

Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5. Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5.Arkensis, 6.Kapensis Flora alemleri flora bölgelerine (region), flora

Detaylı

Anadolu nun Biyoçeşitliliğini oluşturan sebepler

Anadolu nun Biyoçeşitliliğini oluşturan sebepler Anadolu nun Biyoçeşitliliğini oluşturan sebepler BYL118 Çevre Biyolojisi-II Hacettepe Üniversitesi Biyoloji Bölümü lisans dersi Çağatay Tavşanoğlu 2016-2017 Bahar Biyoçeşitlilik - Tür çeşitliliği - Genetik

Detaylı

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA EKOSİSTEM İLE BİYOM ARASINDA İLİŞKİ Canlıların yeryüzünde dağılışını etkileyen abiyotik ve biyotik faktörlere bağlı olarak bitki ve hayvan topluluklarını barındıran

Detaylı

ARDAHAN İLİNİN EKONOMİK KALKINMASI

ARDAHAN İLİNİN EKONOMİK KALKINMASI İKTİSADÎ ARAŞTIRMALAR VAKFI ARDAHAN İLİNİN EKONOMİK KALKINMASI SEMİNER İSTANBUL, 1998 DOÇ.DR. NASİP DEMİRKUŞ: Sayın Vali'm, Sayın İktisadi Araştırmalar Vakfı Yetkilileri, Saygıdeğer Misafirler, Değerli

Detaylı

TRABZON İLİ SÜRMENE İLÇESİ ÇAMBURNU YÖRESİNDE ÇIKAN ORMAN YANGINI HAKKINDA RAPOR

TRABZON İLİ SÜRMENE İLÇESİ ÇAMBURNU YÖRESİNDE ÇIKAN ORMAN YANGINI HAKKINDA RAPOR TRABZON İLİ SÜRMENE İLÇESİ ÇAMBURNU YÖRESİNDE ÇIKAN ORMAN YANGINI HAKKINDA RAPOR 1. Giriş Türkiye Ormancılar Derneği genel merkezinin talebi ve görevlendirmesi üzerine TOD KTÜ Orman Fakültesi temsilcisi

Detaylı

KIZILDAĞ (ISPARTA) VE ÇEVRESİNDEKİ ALANLARIN FLORİSTİK ANALİZİ

KIZILDAĞ (ISPARTA) VE ÇEVRESİNDEKİ ALANLARIN FLORİSTİK ANALİZİ XIV. Ulusal Biyoloji Kongresi 7-10 Eylül 1998, SAMSUN Cilt I, 420-440 (1998) KIZILDAĞ (ISPARTA) VE ÇEVRESİNDEKİ ALANLARIN FLORİSTİK ANALİZİ ÖZET Akşehir, Eğridir ve Beyşehir Gölleri arasında kalan Kızıldağ

Detaylı

ağaç arbor belli bitkilerin yetiştirildiği alan - etum

ağaç arbor belli bitkilerin yetiştirildiği alan - etum Arboretum Arboretum terimi Latince "ağaç" anlamına gelen arbor sözcüğü ile "belli bitkilerin yetiştirildiği alan" anlamındaki - etum son ekinin birleşmesinden oluşur. Bilimsel araştırma ve gözlem amacıyla

Detaylı

Ağaç Fizyolojisi (2+0)

Ağaç Fizyolojisi (2+0) Ağaç Fizyolojisi (2+0) Prof. Dr. Ünal AKKEMİK İ.Ü.Orman Faku ltesi Orman Botaniği Anabilim Dalı Ağaç Fizyolojisi neden önemlidir? Orman; geniş bir alanda, kendine özgu bir iklim yaratabilen, belirli bir

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

AHMET ALİ YAĞCI VETERİNER HEKİM

AHMET ALİ YAĞCI VETERİNER HEKİM AHMET ALİ YAĞCI VETERİNER HEKİM ARILI KOVANLARININ KONULDUĞU VE ARICININ ÇALIŞTIĞI YERE ARILIK DENİR GEZGİNCİ? SABİT? Arıcılık büyük ölçüde doğa koşullarına bağlıdır! DOĞA KOŞULLARI? İKLİM BİTKİ ÖRTÜSÜ

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMI. 46 EKOLOJİ 8 BİYOMLAR Karasal Biyomlar

10. SINIF KONU ANLATIMI. 46 EKOLOJİ 8 BİYOMLAR Karasal Biyomlar 10. SINIF KONU ANLATIMI 46 EKOLOJİ 8 BİYOMLAR Karasal Biyomlar EKOSİSTEM İLE BİYOM ARASINDAKİ İLİŞKİ Canlıların yeryüzünde dağılışını etkileyen abiyotik ve biyotik faktörlere olarak bitki ve hayvan topluluklarını

Detaylı

*ANAVARZA KALESİ VE YAKIN ÇEVRESİNİN YÜZEY FLORASININ ARAŞTIRILMASI. Investıgatıon of the Anavarza Castle and Nearby Surface Flora

*ANAVARZA KALESİ VE YAKIN ÇEVRESİNİN YÜZEY FLORASININ ARAŞTIRILMASI. Investıgatıon of the Anavarza Castle and Nearby Surface Flora *ANAVARZA KALESİ VE YAKIN ÇEVRESİNİN YÜZEY FLORASININ ARAŞTIRILMASI Investıgatıon of the Anavarza Castle and Nearby Surface Flora Yasemin ÖZONUR Biyoloji Anabilim Dalı Halil ÇAKAN Biyoloji Anabilim Dalı

Detaylı

Alanın Gelişimi ile İlgili Kriterler

Alanın Gelişimi ile İlgili Kriterler KORUNAN ALANLAR Korunan alanlar incelenip, değerlendirilirken ve ilan edilirken yalnız alanın yeri ile ilgili ve ekolojik kriterler değil, onların yanında tarih, kültürel ya da bilimsel değerleri de dikkate

Detaylı

ÇAMLIDERE (ANKARA) NEOJEN SİLİSLEŞMİŞ AĞAÇLARI PALEOEKOLOJİ-PALEOKLİMATOLOJİ

ÇAMLIDERE (ANKARA) NEOJEN SİLİSLEŞMİŞ AĞAÇLARI PALEOEKOLOJİ-PALEOKLİMATOLOJİ ÇAMLIDERE (ANKARA) NEOJEN SİLİSLEŞMİŞ AĞAÇLARI PALEOEKOLOJİ-PALEOKLİMATOLOJİ Mehmet Sakınç*, Aliye Aras**, Cenk Yaltırak*** *İTÜ, Avrasya Yerbilimleri Enstitüsü, Maslak/İstanbul **İ.Ü. Fen Fakültesi, Biyoloji

Detaylı

GÖKÇESU (MENGEN-BOLU) BELDESİ, KADILAR KÖYÜ SİCİL 112 RUHSAT NOLU KÖMÜR MADENİ SAHASI YER ALTI PATLAYICI MADDE DEPOSU NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU

GÖKÇESU (MENGEN-BOLU) BELDESİ, KADILAR KÖYÜ SİCİL 112 RUHSAT NOLU KÖMÜR MADENİ SAHASI YER ALTI PATLAYICI MADDE DEPOSU NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU GÖKÇESU (MENGEN-BOLU) BELDESİ, KADILAR KÖYÜ SİCİL 112 RUHSAT NOLU KÖMÜR MADENİ SAHASI YER ALTI PATLAYICI MADDE DEPOSU NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU Planlama Alanı : Bolu ili, Mengen ilçesi, Kadılar

Detaylı

KORKUTELİ VE ELMALI DA BULUNAN BAZI DOĞAL MERALARIN VEJETASYON DURUMLARININ BELİRLENMESİ*

KORKUTELİ VE ELMALI DA BULUNAN BAZI DOĞAL MERALARIN VEJETASYON DURUMLARININ BELİRLENMESİ* AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2005, 18(2), 261-266 KORKUTELİ VE ELMALI DA BULUNAN BAZI DOĞAL MERALARIN VEJETASYON DURUMLARININ BELİRLENMESİ* Mehmet BİLGEN Yaşar ÖZYİĞİT Akdeniz Üniversitesi

Detaylı

AVRUPA KAYINI (Fagus sylvatica) NIN YILDIZ (ISTRANCA) DAĞLARINDAKİ YENİ YAYILIŞ ALANLARI

AVRUPA KAYINI (Fagus sylvatica) NIN YILDIZ (ISTRANCA) DAĞLARINDAKİ YENİ YAYILIŞ ALANLARI Mayıs 2010 Cilt:18 No:2 Kastamonu Eğitim Dergisi 623-630 AVRUPA KAYINI (Fagus sylvatica) NIN YILDIZ (ISTRANCA) DAĞLARINDAKİ YENİ YAYILIŞ ALANLARI Duran AYDINÖZÜ Kastamonu Üniversitesi, Eğitim Fakültesi,

Detaylı

Some endemic plants of Çelikhan Çat Dam Basin (Adıyaman) Ahmet Zafer TEL¹, Murat TAK*²

Some endemic plants of Çelikhan Çat Dam Basin (Adıyaman) Ahmet Zafer TEL¹, Murat TAK*² Some endemic plants of Çelikhan Çat Dam Basin (Adıyaman) Ahmet Zafer TEL¹, Murat TA*² ¹Adıyaman Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü, Adıyaman - aztel@adiyaman.edu.tr ²ilis 7 Aralık Üniversitesi,

Detaylı

ERZURUM YÖRESİ SOĞAN TARLALARINDAKİ YABANCI OTLAR, YOĞUNLUKLARI, YAYGINLIKLARI VE TOPLULUK OLUŞTURMA DURUMLARI ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR

ERZURUM YÖRESİ SOĞAN TARLALARINDAKİ YABANCI OTLAR, YOĞUNLUKLARI, YAYGINLIKLARI VE TOPLULUK OLUŞTURMA DURUMLARI ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR Atatürk Ü.Zir.Fak.Derg. 28 (3), 433-440, 1997 ERZURUM YÖRESİ SOĞAN TARLALARINDAKİ YABANCI OTLAR, YOĞUNLUKLARI, YAYGINLIKLARI VE TOPLULUK OLUŞTURMA DURUMLARI ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR Hüseyin ZENGİN (1 ) ÖZET:

Detaylı

6.1. SU VE TOPRAK YÖNETİMİ İSTATİSTİKLERİ 2. Mevcut Durum

6.1. SU VE TOPRAK YÖNETİMİ İSTATİSTİKLERİ 2. Mevcut Durum 6.1. SU VE TOPRAK YÖNETİMİ İSTATİSTİKLERİ 2. Mevcut Durum Su kalitesi istatistikleri konusunda, halen Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) tarafından 25 havzada nehir ve göl suyu kalitesi izleme çalışmaları

Detaylı

BETULACEAE. Alnus cinsleri vardır.

BETULACEAE. Alnus cinsleri vardır. BETULACEAE Jeolojik devirlerde daha fazla sayıda cins ve türlere sahip olan bu familyanın, bugün 6 cins ve bu cinslerin kışın yaprağını döken 100 kadar türü, Kuzey Yarımkürenin ılıman ve serin bölgelerinde

Detaylı

Mersin Üniversitesi Kampüs Alaný Florasýnýn Tespiti

Mersin Üniversitesi Kampüs Alaný Florasýnýn Tespiti Cilt: 10 Sayý: 40 (2001), 12-16 ARAÞTIRMA AÞTIRMA MAKALESÝ ALESÝ Mersin Üniversitesi Kampüs Alaný Florasýnýn Tespiti Prof. Dr. Oya ZEREN Mersin Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliði Bölümü,

Detaylı

ORMAN BOTANİĞİ. 2- Aşağıdaki bitki türlerinden hangisi hızlı gelişen türlerdendir? a) Şimşir b) Karayemiş c) Kermez meşesi d) Kavak e) Gürgen

ORMAN BOTANİĞİ. 2- Aşağıdaki bitki türlerinden hangisi hızlı gelişen türlerdendir? a) Şimşir b) Karayemiş c) Kermez meşesi d) Kavak e) Gürgen DİKKAT: 1- Sorular çoktan seçmeli test şeklinde olup, cevap kağıdındaki doğru cevaba ait kare kutunun içi X (çarpı) şeklinde işaretlenerek cevaplanacaktır. 2- Cevaplandırmada siyah kurşun kalem ve yumuşak

Detaylı

Biological Diversity and Conservation. ISSN 1308-8084 Online; ISSN 1308-5301 Print 6/3 (2013) 57-66. Ethnobotanic features of Rize/Turkey province

Biological Diversity and Conservation. ISSN 1308-8084 Online; ISSN 1308-5301 Print 6/3 (2013) 57-66. Ethnobotanic features of Rize/Turkey province www.biodicon.com Biological Diversity and Conservation ISSN 1308-8084 Online; ISSN 1308-5301 Print 6/3 (2013) 57-66 Research article/araştırma makalesi Ethnobotanic features of Rize/Turkey province Diren

Detaylı

TÜRKİYE DE BİTKİ ÇEŞİTLİLİĞİ VE ENDEMİZM. Özet

TÜRKİYE DE BİTKİ ÇEŞİTLİLİĞİ VE ENDEMİZM. Özet TÜRKİYE DE BİTKİ ÇEŞİTLİLİĞİ VE ENDEMİZM Mesut Uyanık 1*, Ş. Metin Kara 2, Bilal Gürbüz 1, Yasin Özgen 1 1 Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü, Dışkapı-Ankara 2 Ordu Üniversitesi,

Detaylı

Yayla Turizmi, doğayla iç içe yaşamayı sevenler veya macera tutkunlarının genellikle günübirlik kullanım veya kısa süreli konaklama amacıyla yüksek

Yayla Turizmi, doğayla iç içe yaşamayı sevenler veya macera tutkunlarının genellikle günübirlik kullanım veya kısa süreli konaklama amacıyla yüksek Yayla Turizmi, doğayla iç içe yaşamayı sevenler veya macera tutkunlarının genellikle günübirlik kullanım veya kısa süreli konaklama amacıyla yüksek rakımlı yerlerde yaptıkları turizm faaliyetidir. YAYLA

Detaylı

LİSANS ÜSTÜ DERS TANITIM FORMU

LİSANS ÜSTÜ DERS TANITIM FORMU n Adı : Fen Bilimlerinde Ünite Analizleri Kodu : BYE0 Program Adı : OFMAE (Biyoloji Eğitimi) Teori Uygulama.. Proje/ 00 00 n Türü Temel n Amacı Sistem yaklaşımı ile biyoloji ünitelerini analiz adebilme

Detaylı

TRA1 FLORA. Erzurum Erzincan Bayburt FAUNA

TRA1 FLORA. Erzurum Erzincan Bayburt FAUNA TRA1 FLORA Erzurum Erzincan Bayburt FAUNA Avrupa dan Asya ya geçiş, saatten saate belli oluyor. Yiten ormanların yerini sık ve bitek çayırlar alıyor. Tepeler yassılaşıyor. Bizim ormanlarımızda bulunmayan

Detaylı

YABANİ KARANFİL Dianthus elegans

YABANİ KARANFİL Dianthus elegans YABANİ KARANFİL Dianthus elegans 1 1 YABANİ KARANFİL Dianthus elegans 1 Endemizm: Akdeniz Yayılış Alanı: Antalya Ticari Üretimi: Yok Çiçeklenme Zamanı: Temmuz-Ağustos Çiçekli Kalma Süresi: 1 ay Bitki Formu:

Detaylı

T.C İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ORMAN FAKÜLTESİ ORMAN ALTI ODUNSU BİTKİLER. Hazırlayan: Danışman: Yrd.Doç.Dr Nurgül KARLIOĞLU

T.C İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ORMAN FAKÜLTESİ ORMAN ALTI ODUNSU BİTKİLER. Hazırlayan: Danışman: Yrd.Doç.Dr Nurgül KARLIOĞLU T.C İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ORMAN FAKÜLTESİ ORMAN ALTI ODUNSU BİTKİLER Hazırlayan: 0601120025 Danışman: Yrd.Doç.Dr Nurgül KARLIOĞLU Laurocerasus officinalis(karayemiş) Sistematik ; Alem : Plantae Bölüm :

Detaylı

1.2. Acacia dealbata (Mimoza,Hakiki Akasya, Gümüşi Akasya)

1.2. Acacia dealbata (Mimoza,Hakiki Akasya, Gümüşi Akasya) DIŞ MEKAN SÜS BİTKİLERİ 1. YAPRAĞINI DÖKEN AĞAÇ VE AĞAÇÇIKLAR 1.1. Acacia cyanophylla (Kıbrıs Akasyası) 1.2. Acacia dealbata (Mimoza,Hakiki Akasya, Gümüşi Akasya) 353 BAHÇIVANLIK EL KİTABI 1.3. Acer campestre

Detaylı

(*) Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Beytepe

(*) Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Beytepe AMAÇ: Araştırma alanının cep şeklinde Sovyetler Birliği toprakları içine doğru girinti yapmasına bağlı olarak Türkiye Florası için yeni olabilecek bitki türlerinin floraya kazandırılması, Floristik açıdan

Detaylı

ŞUBE MÜDÜRÜ (TEKNİK) TERCİH EDİLEBİLECEK BİRİMLER 3 ADANA ORMAN VE KÖY İLİŞKİLERİ ŞUBE MÜDÜRÜ 7 AMASYA İŞLETME VE PAZARLAMA ŞUBE MÜDÜRÜ

ŞUBE MÜDÜRÜ (TEKNİK) TERCİH EDİLEBİLECEK BİRİMLER 3 ADANA ORMAN VE KÖY İLİŞKİLERİ ŞUBE MÜDÜRÜ 7 AMASYA İŞLETME VE PAZARLAMA ŞUBE MÜDÜRÜ ŞUBE (TEKNİK) TERCİH EDİLEBİLECEK BİRİMLER 1 ADANA AĞAÇLANDIRMA ŞUBE 2 ADANA 3 ADANA ORMAN VE KÖY İLİŞKİLERİ ŞUBE 4 AĞAÇLANDIRMA DAİRESİ ÖZEL AĞAÇLANDIRMALAR ŞUBE 5 AMASYA AĞAÇLANDIRMA ŞUBE 6 AMASYA 7

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Tarımsal Ormancılık Uygulamaları ve Potansiyeli Bölgenin Genel Özellikleri: Bölge geniş ovalar ve alçak platolardan

Detaylı

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI III. Hafta Yrd. Doç. Uzay KARAHALİL Köprülü Kanyon Milli Parkının Kısa Tanıtımı Gerçekleştirilen Envanter Çalışmaları Belirlenen Orman Fonksiyonları Üretim Ekolojik Sosyal

Detaylı

ÇIĞLARIN OLUŞUM NEDENLERİ:

ÇIĞLARIN OLUŞUM NEDENLERİ: ÇIĞ Genellikle boylu bitki örtüsü (orman) çok seyrek veya bulunmayan engebeli, dağlık ve eğimli arazilerde tabakalar halinde birikmiş olan kar kütlesinin iç ve dış kuvvetler etkisi ile başlayan bir ilk

Detaylı

BUĞDAYGİL EKİM ALANLARINDA GÖRÜLEN YABANCI OTLAR

BUĞDAYGİL EKİM ALANLARINDA GÖRÜLEN YABANCI OTLAR BUĞDAYGİL EKİM ALANLARINDA GÖRÜLEN YABANCI OTLAR Yabancı ot mücadelesinde ilk adım, tarlalardan yabancı ot tohumlarının mümkün olduğunca uzak tutulması ve yayılmalarının engellenmesidir. Bunun için bazı

Detaylı

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler 1. HAVZA KORUMA PLANI KURUM VE KURULUŞLARIN KOORDİNASYONUNUN 2. SAĞLANMASI 3. ATIK SU ve ALTYAPI YÖNETİMİ 3.1. Göl Yeşil Kuşaklama Alanındaki Yerleşimler Koruma Planı'nda önerilen koşullarda önlemlerin

Detaylı

Normal (%) 74 59 78 73 60. Bozuk (%) 26 41 22 27 40. Toplam (Ha) 889.817 192.163 354.526 1.436.506 17.260.592. Normal (%) - - - - 29

Normal (%) 74 59 78 73 60. Bozuk (%) 26 41 22 27 40. Toplam (Ha) 889.817 192.163 354.526 1.436.506 17.260.592. Normal (%) - - - - 29 1.1. Orman ve Ormancılık Türkiye yaklaşık olarak 80 milyon hektar (ha) yüzölçümüyle dağlık ve eko-coğrafya bakımından zengin bir çeşitliliğe sahiptir. Bu ekolojik zenginliğe paralel olarak ormanlar da

Detaylı

ÇİTLİ OVASI (ELAZIĞ) VE ÇEVRESİNİN ETNOBOTANİK ÖZELLİKLERİ

ÇİTLİ OVASI (ELAZIĞ) VE ÇEVRESİNİN ETNOBOTANİK ÖZELLİKLERİ ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2009, Volume: 4, Number: 2, Article Number: 5A0011 ECOLOGICAL LIFE SCIENCES Received: September 2008 Accepted: March 2009 Series : 5A ISSN : 1308-7358

Detaylı

Quercus ilex L. (Pırnal meşesi)

Quercus ilex L. (Pırnal meşesi) Yayılışı: Quercus ilex L. (Pırnal meşesi) Genel coğrafi yayılış alanı Batı Akdeniz kıyılarıdır. Ülkemizde, İstanbul, Zonguldak, Sinop, Çanakkale, Kuşadası nda 0-450 m ler arasında Carpinus, Laurus, Phillyrea

Detaylı

Sayfa 1 İBRELİLER (BOY CM.)

Sayfa 1 İBRELİLER (BOY CM.) İBRELİLER (BOY CM.) T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI Ardıç Altuni (50-75 cm) - 8,00 Çam Fıstık (50-100 cm) 3,00 5,00 Çam Fıstık (100-150 cm) 5,00 8,00 Çam Fıstık (150-200 cm) - 10,00 Çam Fıstık

Detaylı

KURTALAN (SİİRT) İLÇESİNİN ETNOBOTANİK ÖZELLİKLERİ Ethnobotanical Features of Kurtalan (Siirt) District. İ.Ümit YAPICI 1 Hülya HOŞGÖREN 2 Ömer SAYA 3

KURTALAN (SİİRT) İLÇESİNİN ETNOBOTANİK ÖZELLİKLERİ Ethnobotanical Features of Kurtalan (Siirt) District. İ.Ümit YAPICI 1 Hülya HOŞGÖREN 2 Ömer SAYA 3 Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 12 (2009), 191-196 191 KURTALAN (SİİRT) İLÇESİNİN ETNOBOTANİK ÖZELLİKLERİ Ethnobotanical Features of Kurtalan (Siirt) District İ.Ümit YAPICI 1 Hülya

Detaylı

IĞDIR ARALIK RÜZGÂR EROZYONU ÖNLEME PROJESİ İZLEME RAPORU

IĞDIR ARALIK RÜZGÂR EROZYONU ÖNLEME PROJESİ İZLEME RAPORU Rapor No. :1 Tarihi: 04/12/2012 IĞDIR ARALIK RÜZGÂR EROZYONU ÖNLEME PROJESİ İZLEME RAPORU Projenin Adı: Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Proje Alanının Genel Özellikleri: Iğdır İli Aralık İlçesinde

Detaylı

DEPOLAMA TALİMATI. Doküman No: İlk Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: Revizyon No: Toplam Sayfa Sayısı: TYG_T01 07.06.2012 02.05.

DEPOLAMA TALİMATI. Doküman No: İlk Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: Revizyon No: Toplam Sayfa Sayısı: TYG_T01 07.06.2012 02.05. REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 02.05.2013 Madde 5.3.6 eklendi. 01 Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Tesis Yönetimi ve Güvenliği Kurulu Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş

Detaylı

Turkey; has different ecosystems due to her climate, topography and soil characteristics

Turkey; has different ecosystems due to her climate, topography and soil characteristics 1 Turkey; has different ecosystems due to her climate, topography and soil characteristics Average Altitude: 1132 meter 62.5% of the country has slope more than 15% 29% of the country is mid-high mountainous

Detaylı

Salıpazarı (Samsun) İlçesinde Yayılış Gösteren Zehirli Bitkiler Üzerine Bir Araştırma

Salıpazarı (Samsun) İlçesinde Yayılış Gösteren Zehirli Bitkiler Üzerine Bir Araştırma TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ www.dergipark.gov.tr/turkjans TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES Salıpazarı (Samsun) İlçesinde Yayılış Gösteren Zehirli Bitkiler Üzerine Bir Araştırma

Detaylı

Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi

Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Proje Alanının Genel Özellikleri: Iğdır ili Türkiye nin en kurak ili olup yıllık yağış miktarı 250 mm civarındadır (Meteoroloji kayıtları). Yağan yağış ya da

Detaylı

RES Projelerinin Değerlendirilmesinde Yer Seçiminin Önemi ve Dikkate Alınacak Ekolojik Parametreler

RES Projelerinin Değerlendirilmesinde Yer Seçiminin Önemi ve Dikkate Alınacak Ekolojik Parametreler RES Projelerinin Değerlendirilmesinde Yer Seçiminin Önemi ve Dikkate Alınacak Ekolojik Parametreler Türkiye Rüzgar Enerjisi Kongresi 5-6 Kasım 2014 İstanbul Akdeniz Üniversitesi Biyoloji Bölüm Başkanı

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA 5.3. Tarımsal Ormancılıkta Kullanılabilecek Bazı Önemli Odunsu Çok Yıllık Bitkiler ve Özellikleri 1. KAVAK (Populus ssp.) Daha sonraki yıllarda

Detaylı

NEW FLORISTIC RECORDS FROM VARIOUS SQUARES IN FLORA OF TURKEY. Birol Mutlu 1

NEW FLORISTIC RECORDS FROM VARIOUS SQUARES IN FLORA OF TURKEY. Birol Mutlu 1 NEW FLORISTIC RECORDS FROM VARIOUS SQUARES IN FLORA OF TURKEY Birol Mutlu 1 Abstract: In this paper 28 species are reported as new records from A2, A3, B3, B4, B5, B6, B8, C3, C4, C5, C9 and C10 squares

Detaylı

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI EK-2 FAALİYET BAŞVURU FORMU

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI EK-2 FAALİYET BAŞVURU FORMU 1. Başvuru sahibine ilişkin bilgiler: 1.1 Adı Soyadı 1.2 Adresi 1.3 T.C. Kimlik No 1.4 Telefon (GSM) 1.5 E-Posta 2. Firmaya ilişkin bilgiler: 2.1 Firma Adı 2.2 Adresi 2.3 Telefon No 2.4 Faks No 2.5 Sicil

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM Rehber Öğretmen : Şule Yıldız Hazırlayanlar : Bartu Çetin Burak Demiral Nilüfer İduğ Esra Tuncer Ege Uludağ Meriç Tekin 2000-2001 İZMİR TEŞEKKÜR Bize bu projede yardımda bulunan başta

Detaylı

Ağaçlandırma Tekniği (2+1) Bahar yarıyılı Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER

Ağaçlandırma Tekniği (2+1) Bahar yarıyılı Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER Ağaçlandırma Tekniği (2+1) 2015-2016 Bahar yarıyılı Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 1 Ülkenin %27.3'si ormanlarla kaplıdır. Bu da 21.403.805 hektar ormana karşılık gelmektedir. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 2 Ağaçlandırma

Detaylı

Düzce nin Çevre Sorunları ve Çözüm Önerileri Çalıştayı 04 Aralık 2012, Düzce

Düzce nin Çevre Sorunları ve Çözüm Önerileri Çalıştayı 04 Aralık 2012, Düzce Düzce nin Çevre Sorunları ve Çözüm Önerileri Çalıştayı 04 Aralık 2012, Düzce İÇERİK Enerji Kaynakları HES Faaliyetlerinin Aşamaları Düzce İlindeki HES Faaliyetleri Karşılaşılan Çevresel Sorunlar Çözüm

Detaylı

HANGİ ÇEVRE? HANGİ AKIŞ?

HANGİ ÇEVRE? HANGİ AKIŞ? HANGİ ÇEVRE? HANGİ AKIŞ? Yrd.Doç.Dr. Oğuz KURDOĞLU KTÜ Orman Fakültesi Oğuz KURDOĞLU, 21.11.2013 Mövenpick-Ankara 2 Maliyetleri kim karşılayacak? Oğuz KURDOĞLU, 21.11.2013 Mövenpick-Ankara 3 Oğuz KURDOĞLU,

Detaylı

Ekoloji, ekosistemler ile Türkiye deki bitki örtüsü bölgeleri (fitocoğrafik bölgeler)

Ekoloji, ekosistemler ile Türkiye deki bitki örtüsü bölgeleri (fitocoğrafik bölgeler) Ekoloji, ekosistemler ile Türkiye deki bitki örtüsü bölgeleri (fitocoğrafik bölgeler) Başak Avcıoğlu Çokçalışkan Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği Biraz ekolojik bilgi Tanımlar İlişkiler

Detaylı

FARKLI DÖNEMLERDE BİÇİLEN VAN YÖRESİ ÇAYIRLARININ BOTANİK YAPISI, SİLOLANMA ÖZELLİKLERİ VE YEM DEĞERLERİNİN BELİRLENMESİ PROJE NO: VHAG-1849 (101V140)

FARKLI DÖNEMLERDE BİÇİLEN VAN YÖRESİ ÇAYIRLARININ BOTANİK YAPISI, SİLOLANMA ÖZELLİKLERİ VE YEM DEĞERLERİNİN BELİRLENMESİ PROJE NO: VHAG-1849 (101V140) FARKLI DÖNEMLERDE BİÇİLEN VAN YÖRESİ ÇAYIRLARININ BOTANİK YAPISI, SİLOLANMA ÖZELLİKLERİ VE YEM DEĞERLERİNİN BELİRLENMESİ PROJE NO: VHAG-1849 (101V140) Yard.Doç.Dr. Tülay DEMİRKUŞ Doç. Dr. Nasip DEMİRKUŞ

Detaylı

DİKİM YOLUYLA AĞAÇLANDIRMA. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 1

DİKİM YOLUYLA AĞAÇLANDIRMA. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 1 DİKİM YOLUYLA AĞAÇLANDIRMA Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 1 Dikim yöntemlerinin seçilmesini gerektiren koşullar: Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 2 **Ekstrem iklim koşulları (düşük ve yüksek sıcaklıklar), **Ekstrem

Detaylı

NEW FLORISTIC RECORDS FOR VARIOUS SQUARES IN THE FLORA OF TURKEY

NEW FLORISTIC RECORDS FOR VARIOUS SQUARES IN THE FLORA OF TURKEY BAÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi (2000). 2 (1) NEW FLORISTIC RECORDS FOR VARIOUS SQUARES IN THE FLORA OF TURKEY Fazıl ÖZEN Balıkesir University Faculty of Science and Art Department of Biology 10100

Detaylı

Aksi durumda yabacı bir bölgeden getirilen ırk/ırklar o yöreye uyum sağlamış yerel ırklarla polen alışverişine giriştiklerinde genetik tabanda

Aksi durumda yabacı bir bölgeden getirilen ırk/ırklar o yöreye uyum sağlamış yerel ırklarla polen alışverişine giriştiklerinde genetik tabanda Ağaçlandırma çalışmalarına temel oluşturacak tohum sağlanmasını emniyetli hale getirebilmek için yerel ırklardan elde edilen tohum kullanılması doğru bir yaklaşımdır. Aynı türde de olsa orijin denemeleri

Detaylı

DOĞU AKDENİZ BÖLGESİ BİTKİLERİ. Plants of East Mediterranean Region

DOĞU AKDENİZ BÖLGESİ BİTKİLERİ. Plants of East Mediterranean Region DOĞU AKDENİZ BÖLGESİ BİTKİLERİ Plants of East Mediterranean Region Deniz KARAÖMERLİOĞLU Biyoloji Anabilim Dalı Atabay DÜZENLİ Biyoloji Anabilim Dalı ÖZET Bu çalışma Doğu Akdeniz Bölgesi nin sahip olduğu

Detaylı

ORMANCILIĞIMIZ (TOHUM-FİDAN-AĞAÇLANDIRMA)

ORMANCILIĞIMIZ (TOHUM-FİDAN-AĞAÇLANDIRMA) ORMANCILIĞIMIZ (TOHUM-FİDAN-AĞAÇLANDIRMA) Prof. Dr. İbrahim TURNA Orman Nedir? Orman, sadece ağaç ve ağaççık toplulukları değildir. Orman canlı ve büyük bir sistemdir. Bu sistem; ağaçlar, çalılar, otlar,

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Dünyamızda o kadar çok canlı türü var ki bu canlıları tek tek incelemek olanaksızdır. Bu yüzden bilim insanları canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırmışlardır.

Detaylı

Rüzgar Türbinleri ve Kuşlar. Riyat GÜL Doğa Araştırmaları Derneği

Rüzgar Türbinleri ve Kuşlar. Riyat GÜL Doğa Araştırmaları Derneği Rüzgar Türbinleri ve Kuşlar Riyat GÜL Doğa Araştırmaları Derneği Türkiye deki yaban hayatının doğal yaşam ortamlarında soyları tehdit ve tehlike altında olmaksızın varlıklarını sürdürebilmeleri için çalışan

Detaylı

8ÇEVRE TANZİMİ ve AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARI

8ÇEVRE TANZİMİ ve AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARI 8ÇEVRE TANZİMİ ve AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARI 8.1. Ağaçlandırma: Bölgemiz imar planı içerisinde yeşil alan olarak ayrılan yerlerin çevre tanzimi ve ağaçlandırma çalışmaları kapsamında; 2009 yılı içerisinde

Detaylı

ACER CİNSİNİN ORMAN ALTI FLORASI

ACER CİNSİNİN ORMAN ALTI FLORASI ACER CİNSİNİN ORMAN ALTI FLORASI Acer campestre L.-Ova akçaağacı Yayılışı: Kuzey ve Güney Avrupa hariç tüm Avrupa, Trakya ve Kuzey Anadolu, Kafkasya, Kuzey İran, Kuzey- Batı Afrika da yayılış gösterir.

Detaylı

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale (*)Türkeş, M. ve Koç, T. 2007. Kazdağı Yöresi ve dağlık alan (dağ sistemi) kavramları üzerine düşünceler. Troy Çanakkale 29:18-19. KAZ DAĞI YÖRESİ VE DAĞLIK ALAN (DAĞ SİSTEMİ) KAVRAMLARI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

Detaylı

2012-2013 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI ATATÜRK ARBORETUMU GEZİSİ RAPORU

2012-2013 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI ATATÜRK ARBORETUMU GEZİSİ RAPORU 2012-2013 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI ATATÜRK ARBORETUMU GEZİSİ RAPORU Gezinin Yapıldığı Tarih-Saat : 17/05/2013---09:30-13:00 Geziye Katılan Öğrenci Sayısı : 20 Geziden Sorumlu Öğretmen : Duygu AYDEMİR Gezinin

Detaylı

DOĞU KARADENİZ BÖLÜMÜNDE HEMŞİN-MODAÇAR AKARSU HAVZALARININ BİTKİ ÖRTÜSÜ

DOĞU KARADENİZ BÖLÜMÜNDE HEMŞİN-MODAÇAR AKARSU HAVZALARININ BİTKİ ÖRTÜSÜ Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı 28, Sayfa 293-309, 2009 DOĞU KARADENİZ BÖLÜMÜNDE HEMŞİN-MODAÇAR AKARSU HAVZALARININ BİTKİ ÖRTÜSÜ Recep Bozyiğit¹, Hakan Tunç² ¹S.Ü. Ahmet

Detaylı

GRUP DOĞA GEBZE SANAYİ BÖLGESİNDE ÇEVRE KİRLİLİĞİNİN AZALTILMASINDA KULLANILABİLECEK BİYOAKÜMÜLATÖR BİTKİLERİN ARAŞTIRILMASI

GRUP DOĞA GEBZE SANAYİ BÖLGESİNDE ÇEVRE KİRLİLİĞİNİN AZALTILMASINDA KULLANILABİLECEK BİYOAKÜMÜLATÖR BİTKİLERİN ARAŞTIRILMASI GRUP DOĞA GEBZE SANAYİ BÖLGESİNDE ÇEVRE KİRLİLİĞİNİN AZALTILMASINDA KULLANILABİLECEK BİYOAKÜMÜLATÖR BİTKİLERİN ARAŞTIRILMASI Grup Üyeleri A.Burcu ŞİMŞEK Burhan YOĞUN Kıvanç TEKE Proje Danışmanları Prof.

Detaylı

MARMARA BÖLGESi. IRMAK CANSEVEN SOSYAL BiLGiLER ÖDEVi 5/L 1132

MARMARA BÖLGESi. IRMAK CANSEVEN SOSYAL BiLGiLER ÖDEVi 5/L 1132 MARMARA BÖLGESi IRMAK CANSEVEN SOSYAL BiLGiLER ÖDEVi 5/L 1132 COĞRAFİ KONUMU Marmara Bölgesi ülkemizin kuzeybatı köşesinde yer alır. Ülke yüz ölçümünün %8,5'i ile altıncı büyük bölgemizdir. Yaklaşık olarak

Detaylı

TC ÇEVRE ve ORMAN BAKANLIĞI ÇED ve PLANLAMA GENEL MÜDÜRLM MADENCİLİK PROJELERİNE AİT ÇED RAPORLARINDA VE PROJE TANITIM DOSYLARI

TC ÇEVRE ve ORMAN BAKANLIĞI ÇED ve PLANLAMA GENEL MÜDÜRLM MADENCİLİK PROJELERİNE AİT ÇED RAPORLARINDA VE PROJE TANITIM DOSYLARI MADENCİLİK PROJELERİNE AİT ÇED RAPORLARINDA VE PROJE TANITIM DOSYLARI MADENCİLİK PROJELERİNE AİT ÇED RAPORLARI VE PROJE TANITIM DOSYASINDA YER ALAN KONULAR 3 ANA GRUPTA TOPLANMAKTADIR 1- PROJE ALANI VE

Detaylı

Salix caprea L., Keçi Söğüdü, Orman Söğüdü

Salix caprea L., Keçi Söğüdü, Orman Söğüdü ÇALILAR Salix caprea L., Keçi Söğüdü, Orman Söğüdü 2 3 m çalı, ~ 7 8 m küçük bir ağaçtır. Yaprak uzunca, geniş yumurta, saplıdır, sivri, küttür, kalın, üstü kırışık, altı beyaz keçe gibi sık tüylü damar

Detaylı

AVRUPA KAYINI (Fagus sylvatica) NIN YILDIZ (ISTRANCA) DAĞLARINDAKİ YAYILIŞ ALANLARI

AVRUPA KAYINI (Fagus sylvatica) NIN YILDIZ (ISTRANCA) DAĞLARINDAKİ YAYILIŞ ALANLARI İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü COĞRAFYA DERGİSİ Sayı 17, Sayfa 46-56, İstanbul, 2008 Basılı Nüsha ISSN No: 1302-7212 Elektronik Nüsha ISSN No: 1305-2128 AVRUPA KAYINI (Fagus sylvatica)

Detaylı

Araştırma (Research) Ordu Üniversitesi kampüs alanı florasının tespiti* Metin DEVECİ 1, Tuğba BAYRAK ÖZBUCAK 2, Gürkan DEMİRKOL 1

Araştırma (Research) Ordu Üniversitesi kampüs alanı florasının tespiti* Metin DEVECİ 1, Tuğba BAYRAK ÖZBUCAK 2, Gürkan DEMİRKOL 1 Akademik Ziraat Dergisi 1(2): 107-116 (2012) ISSN: 2147-6403 http://azd.odu.edu.tr Araştırma (Research) Ordu Üniversitesi kampüs alanı florasının tespiti* Metin DEVECİ 1, Tuğba BAYRAK ÖZBUCAK 2, Gürkan

Detaylı

Juniperus communis. Adi Ardıç

Juniperus communis. Adi Ardıç Juniperus communis Adi Ardıç Juniperus communis Adi Ardıç En geniş yayılışı olan ardıç taksonudur. çoğunlukla çalı formunda Kabuk kırmızı kahverengi, ince kağıt gibi ayrılır İ. yaprak, 1,5 cm dipleri geniş

Detaylı

SİNOP SIRA NO İLÇESİ MEVKİİ STATÜ 1 BOYABAT KURUSARAY KÖYÜ

SİNOP SIRA NO İLÇESİ MEVKİİ STATÜ 1 BOYABAT KURUSARAY KÖYÜ SİNOP DOĞAL SİT ALANLARI SIRA NO İLÇESİ ADI SİT TÜRÜ 1 MERKEZ HAMSİLOS-AKLİMAN 1. VE 2. DERECE DOĞAL SİT ALANI 2 MERKEZ SARIKUM GÖLÜ 1. VE 3. DERECE DOĞAL SİT ALANI 3 ERFELEK TATLICAK ŞELALELERİ 1. DERECE

Detaylı

FAGACEAE. kürenin subtropik ve serin bölgelerinde ormanlar kuran 600 kadar türü vardır.

FAGACEAE. kürenin subtropik ve serin bölgelerinde ormanlar kuran 600 kadar türü vardır. FAGACEAE Fagaceae familyasının 6 cins (Fagus, Quercus, Castanea, Castanopsis, Lithofagus, Nothafagus) ve bu cnislerin her iki yarı kürenin subtropik ve serin bölgelerinde ormanlar kuran 600 kadar türü

Detaylı

ÖLÇÜ BİRİMİ BİRİM FİYATI ÜRÜN CİNSİ NO NO Ton/Kg/Adet TL. GÖVDE DAL ve ÇALILAR 1 Çıra Ton 1,38 2 Şimşir(Odun) Ton 4,55 3 Süpürge Çalısı Ton 0,41

ÖLÇÜ BİRİMİ BİRİM FİYATI ÜRÜN CİNSİ NO NO Ton/Kg/Adet TL. GÖVDE DAL ve ÇALILAR 1 Çıra Ton 1,38 2 Şimşir(Odun) Ton 4,55 3 Süpürge Çalısı Ton 0,41 TARİFE BEDELİ CETVELLERİ-1 GÖVDE DAL ve ÇALILAR 1 Çıra Ton 1,38 2 Şimşir(Odun) Ton 4,55 3 Süpürge Çalısı Ton 0,41 A 4 Kamış Adet 0,03 5 Diğer Gövde ve Dallar Ton 0,85 6 Diğer Çalılar Ton 0,55 7 Delice(Yabani

Detaylı

5. SINIF FEN BİLİMLERİ YER KABUĞUNUN GİZEMİ TESTİ

5. SINIF FEN BİLİMLERİ YER KABUĞUNUN GİZEMİ TESTİ 1) Aşağıdaki anıtlardan hangisi diğerlerinden farklıdır? A) B) C) D) 2) I Arazide daha önce olmayan, kaynak suların, suya doygun alanların ve su sızıntılarının oluşması. II Bina temelleri altında çatlama,

Detaylı

GAP Bölgesinde Yetiştirilen Bitkilerin Sulama Proğramları

GAP Bölgesinde Yetiştirilen Bitkilerin Sulama Proğramları GAP Bölgesinde Yetiştirilen Bitkilerin Sulama Proğramları GİRİŞ Sulamanın amacı kültür bitkilerinin ihtiyacı olan suyun, normal yağışlarla karşılanmadığı hallerde insan eliyle toprağa verilmesidir. Tarımsal

Detaylı

BOZDAĞ VE SÜNDİKEN DAĞLARI KARASAL GASTROPODA (MOLLUSCA) TÜRLERİNİN BELİRLENMESİ

BOZDAĞ VE SÜNDİKEN DAĞLARI KARASAL GASTROPODA (MOLLUSCA) TÜRLERİNİN BELİRLENMESİ İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Yıl: 9 Sayı: 17 Bahar 2010 s.35-44 BOZDAĞ VE SÜNDİKEN DAĞLARI KARASAL GASTROPODA (MOLLUSCA) TÜRLERİNİN BELİRLENMESİ Aslı SEMİZ * Mete MISIRLIOĞLU **

Detaylı

ÖSYM. Diğer sayfaya geçiniz KPSS / GYGK-CS

ÖSYM. Diğer sayfaya geçiniz KPSS / GYGK-CS 31. 32. Televizyonda hava durumunu aktaran sunucu, Türkiye kıyılarında rüzgârın karayel ve poyrazdan saatte 50-60 kilometre hızla estiğini söylemiştir. Buna göre, haritada numaralanmış rüzgârlardan hangisinin

Detaylı

AĞAÇLANDIRMALARDA UYGULAMA ÖNCESİ ÇALIŞMALAR

AĞAÇLANDIRMALARDA UYGULAMA ÖNCESİ ÇALIŞMALAR AĞAÇLANDIRMALARDA UYGULAMA ÖNCESİ ÇALIŞMALAR Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 1 Ağaçlandırma çalışmalarında amaç tespiti ile işe başlamak ilk hedeftir. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 2 Amaç tespiti ülkemizin ormancılık

Detaylı

ODUN DIŞI ORMAN ÜRÜNLERİ BİTKİ TANIMI II

ODUN DIŞI ORMAN ÜRÜNLERİ BİTKİ TANIMI II ODUN DIŞI ORMAN ÜRÜNLERİ BİTKİ TANIMI II 1. Laurocerasus officinalis 2. Salvia officinalis 3. Tilia tomentosa 4. Tilia cordata 5. Tilia platyphyllos 6. Tilia rubra 7. Quercus brantii 8. Castanea sativa

Detaylı

Bölüm 9 ÇAYIR-MER A ISLAHI

Bölüm 9 ÇAYIR-MER A ISLAHI Çayır-Mer a Ders Notları Bölüm 9 73 9.1. Kapsam Bölüm 9 ÇAYIR-MER A ISLAHI Çayır-mer a ıslahı, yem kaynaklarını ıslah etmek veya bu yemi otlayan hayvanların yararlanmalarını kolaylaştırmak için, çayır-mer

Detaylı

BÖLÜM 7.3.2.4. Sucul Vejetasyon

BÖLÜM 7.3.2.4. Sucul Vejetasyon BÖLÜM 7.3.2.4. Sucul Vejetasyon İÇİNDEKİLER Sayfa No İÇİNDEKİLER... i TABLOLAR... i KISALTMALAR... iii 7.3.2.4. Sucul Vejetasyon...7.3.2.4-1 7.3.2.4.1. Metodoloji...7.3.2.4-1 7.3.2.4.2. Örnekleme İstasyonları...7.3.2.4-3

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK SÖZLEŞMESİ VE ULUSAL UYGULAMA DENEYİMİ

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK SÖZLEŞMESİ VE ULUSAL UYGULAMA DENEYİMİ 1 T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK SÖZLEŞMESİ VE ULUSAL UYGULAMA DENEYİMİ BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK=BİYOLOJİK KAYNAK Ekosistem Tür Gen 2 3 Bozulmamış

Detaylı

VAHŞİ DEPOLAMA SAHALARININ ISLAHI

VAHŞİ DEPOLAMA SAHALARININ ISLAHI VAHŞİ DEPOLAMA SAHALARININ ISLAHI Vahşi mi? Atıkların gelişigüzel tabiata dökülmesiyle Koku kirliliği Yüzey suyu kirliliği Yeraltı suyu kirliliği Atıkların çevreye dağılması Kirliliğin, atıklardan beslenen

Detaylı

Porsuk. Şube : Gymospermae Sınıf : Coniferae Takım : Taxoideae Familya : Taxaceae Cins : Taxus L. Tür : Taxus baccata L.

Porsuk. Şube : Gymospermae Sınıf : Coniferae Takım : Taxoideae Familya : Taxaceae Cins : Taxus L. Tür : Taxus baccata L. Porsuk Şube : Gymospermae Sınıf : Coniferae Takım : Taxoideae Familya : Taxaceae Cins : Taxus L. Tür : Taxus baccata L. Genel olarak 15-20 m boylanır. 2-2.5 m çap yapabilir. Yenice - Karakaya (Karabük)

Detaylı

Farklı Alan Kullanımının Topraktaki Azot Mineralleşme Potansiyeli Üzerine Etkileri (Artvin-Saçinka-Türkiye)

Farklı Alan Kullanımının Topraktaki Azot Mineralleşme Potansiyeli Üzerine Etkileri (Artvin-Saçinka-Türkiye) 1494 Farklı Alan Kullanımının Topraktaki Azot Mineralleşme Potansiyeli Üzerine Etkileri (Artvin-Saçinka-Türkiye) *1 Mehmet Cüneyt ÜNVER ve 2 Ahmet Zafer TEL *1 Artvin Çoruh Üniversitesi, Eğitim Fakültesi,

Detaylı

Bozuk Koru ve Baltalıklarda Örtü Temizliği. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 1

Bozuk Koru ve Baltalıklarda Örtü Temizliği. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 1 Bozuk Koru ve Baltalıklarda Örtü Temizliği Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 1 Kurak ve yarı kurak bölgelerde su rekabetini önlemek için kökleme yapılmalıdır. 1. 2. ve 3. eğim gruplarında 160-220 beygir gücünde

Detaylı

GÖL EKOSİSTEMİNDE EKOLOJİK KUŞAKLAR

GÖL EKOSİSTEMİNDE EKOLOJİK KUŞAKLAR GÖL EKOSİSTEMİNDE EKOLOJİK KUŞAKLAR ILIMAN KUŞAK GÖLLERİNDE MEVSİMLERE BAĞLI OLARAK GÖRÜLEN TABAKALAŞMA VE KARIŞMA Ilıman veya subtropikal bölgelerde 20 metreden derin ve büyük göllerde mevsimsel sıcaklık

Detaylı