Faz 1: Kesim I: Gebze İznik Güney Kavşağı (KM 0 ila KM 58) İzmit Körfez Köprüsü nü de içermektedir.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Faz 1: Kesim I: Gebze İznik Güney Kavşağı (KM 0 ila KM 58) İzmit Körfez Köprüsü nü de içermektedir."

Transkript

1 9 KARASAL EKOLOJİ VE BİYOÇEŞİTLİLİK 9.1 GİRİŞ Bu bölüm, Proje nin Faz 1 ve Faz 2 aşamalarında karasal ekoloji ve biyoçeşitlilik üzerindeki Proje faaliyetlerinin olası etkilerinin değerlendirilmesini sunmaktadır (bkz. Bölüm 1, Şekil 1.1). İzmit Körfez Geçişi için Deniz Ortamı ile ilgili etkiler Bölüm 4 te tartışılmaktadır. Bu bölümde, ilgili mevzuat ve politikalar, önerilen Otoyol dan kaynaklanan ekolojik etkilerin değerlendirilme yöntemleri ve kriterleri ile saha çalışması ve masa başı çalışmalar aracılığıyla belirlenen mevcut ekolojik durum hakkında rapor sunulmaktadır. Etki azaltma önlemleri tanımlanmakta, geriye kalan etkiler ve kümülatif etkiler ortaya konmaktadır. Bu bölümde geçen lokasyonlar genellikle Otoyol un KM mesafesi cinsinden verilmektedir. Otoyol un fazları ve ilgili kesimleri, KM mesafeleri ile birlikte aşağıda verilmiştir (KM değeri yaklaşık değerdir): Faz 1: Kesim I: Gebze İznik Güney Kavşağı (KM 0 ila KM 58) İzmit Körfez Köprüsü nü de içermektedir. Faz 2: Kesim II: İznik Güney Kavşağı Bursa (KM 58 ila KM 83) Kesim III: Bursa Balıkesir (KM 105 ila KM 231) Kesim IV: Balıkesir İzmir (KM 232 ila KM 408) 9.2 Mevzuat ve Politika İçeriği Uluslararası Sözleşmeler Türkiye nin imzaladığı/geçerliliğini kabul ettiği en ilgili uluslararası Anlaşmalar ve Sözleşmeler Tablo 9.1 de özetlenmiştir. Diğer tüm mevzuat, politika ve kılavuzlar için Ek C ye bakınız. Tablo 9.1 Türkiye tarafından İmzalanan/Onaylanan Uluslararası ve Ulusal Anlaşmalar ve Sözleşmeler Sözleşmenin adı Yürürlüğe giriş tarihi Sulak Alanlar hakkındaki Ramsar Sözleşmesi (1971) - 13/11/1994 CITES (1975); Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki 22/12/1996 Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme -Türkiye (1) Bern Sözleşmesi (1976); Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama 01/09/1984 Ortamlarının Korunması (2) Barcelona Sözleşmesi (1976); Akdenizin Kirliliğe Karşı Korunması 18/09/2002 (1) (2) 9-1

2 Sözleşmenin adı Yürürlüğe giriş tarihi Sözleşmesi (1) Biyoçeşitlilik (CBD) Biyolojik Çeşitlilik hakkında Sözleşme - (1992) den beri Sözleşme tarafı. Doğa koruma ve biyolojik çeşitlilikle en çok ilgili olan Ramsar ve Bern sözleşmelerin detayları aşağıda listelenmektedir. Ramsar Sözleşmesi Ramsar Sözleşmesi (Özellikle Su Kuşlarının Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanlar Hakkında Sözleşme) sulak alanların korunması ve sürdürülebilir kullanımı (sulak alanların asli ekolojik fonksiyonları ile ekonomik, kültürel, bilimsel ve rekreasyonel değerlerini tanıyarak bugün ve gelecekte sulak alanların istilası ve yok olmalarını engellemek) için uluslararası bir anlaşmadır. Türkiye de toplam alanı hektar olan 13 Ramsar alanı bulunmaktadır. Bu Proje ile doğrudan ilgili olan Uluabat Gölü bir Ramsar alanıdır. Uluslararası olarak korunan bu alan üzerinde, ÇSED sürecinin ilk iterasyonunda öngörülen etkiler, Otoyol güzergâhının olası etkilerden sakınmak adına tekrar belirlenmesiyle sonuçlanmıştır. Bern Sözleşmesi Türkiye, Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarının Korunması hakkındaki Bern Sözleşmesi ni imzalayan taraflarından biridir (Türkiye de 1 Eylül 1984 tarihinde yürürlüğe girmiştir). Sözleşmenin felsefesine dayanarak, biyoçeşitliliğin korunmasının iki prensibe dayanması gerekmektedir: (1) hedef fauna veya flora türlerinin korunması ve (2) tüm habitatların korunması. Bu yaklaşıma dayanarak, Sözleşmeye bir dizi Ek entegre edilmiştir: Ek 1: floranın katı şekilde korunan türleri Ek 2: faunanın katı şekilde korunan türleri Ek 3: Korunan fauna türleri (popülasyon seviyesi izin verirse tüketilebilir) Ek 4: Öldürme, yakalama ve diğer tüketme formlarının yasaklanmış araçları ve yöntemleri Bern Sözleşmesinin 1976 yılında oluşturulmasından bu yana, ilgilenilen alanların çevresel analizi, izlenmesi, atanması ve koruma alanlarının yaratılması için pek çok program geliştirilmiştir. Bunların arasında, koruma alanlarının Bitki Örtüsü ve CORINE Alanları (Biyotoplar) haritalama ve bir Zümrüt Ağının ilk oluşumu Türkiye de yürütülmüştür. Bern Sözleşmesi Zümrüt ve Natura 2000 Koruma Alanları AB ülkelerinin Bern Sözleşmesinin gerekliliklerini yerine getirme yollarından biri Natura 2000 ağının oluşturulmasıdır. Bu ağ Kuşlar Direktifi (Direktif 79/409/EEC; Özel Koruma Alanları) ve Habitatlar Direktifi (Direktif 92/43/EEC; (1) 9-2

3 Toplum için Önemi olan Yerler) altında atanan yerlerin birleşiminden oluşmaktadır. Türkiye gibi AB üyesi olmayan ülkeler Bern Sözleşmesinin bazı gerekliliklerini Zümrüt Korunmuş Alanlar Ağı altında yerine getirmektedir. Her bir Zümrüt Alanı, Özel Koruma Alanı (ASCI) olarak tanımlanmakta ve aşağıdaki durumlardan birine veya pek çoğuna uygun oluşuna göre belirlenmektedir. 1. Tehlike altındaki türlerin, endemik türlerin veya sözleşmenin Ek I ve II sinde listelenen herhangi bir türün hayatta kalmasına önemli derecede katkıda bulunmaktadır; 2. Yüksek tür çeşitliği olan bir alandaki önemli sayıdaki türleri veya bir veya daha fazla türün önemli popülasyonlarını destekler; 3. Tehlike altındaki habitat tiplerinin önemli ve/veya temsili numunesini içerir; 4. Özel bir habitat türünün veya farklı habitat tiplerinin bir mozaiğinin olağanüstü bir örneğini içermektedir; 5. Bir veya birden fazla göç eden tür için önemli bir alanı temsil etmektedir ve 6. Aksi durumda, sözleşme hedeflerine ulaşılması konusuna önemli derecede katkıda bulunmaktadır. Zümrüt Ağı, AB aday ülkelerinde, AB Habitatlar ve Kuşlar Direktiflerine uymak için hazırlık çalışmasının bir parçası olarak kullanılmaktadır Türkiye de Ekolojinin Korunması Hakkındaki Ulusal Düzenlemeler Türkiye de türlerin ve alanların korunması için önemli ulusal yasalar ve düzenlemeler kısaca aşağıdaki gibidir: Çevre Kanunu ( ) Bu yasa yaşayan tüm canlıların ortak varlığı olan çevreyi sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir gelişme prensipleri uyarınca korumayı amaçlamaktadır ve çevreyi koruma ve iyileştirme ve kirlenmesini önlemeyle ilgili olan temel prensipleri sağlamaktadır. Çevre Kanunu nu değiştiren tarihli 5491 sayılı yasanın 6. Maddesi nde biyolojik çeşitliliği korumanın önemi belirtilmekte ve denetimlerle tespit edildiğinde biyolojik çeşitliliğin tahrip edilmesi dahil olmak üzere, çevreye verilen zararlara karşı cezai müeyyideler getirilmektedir. Çevre Kanunu na dayanarak yayınlanan düzenlemeler kirliliğin önlenmesi ve çevresel etki değerlendirmesi hakkındaki kuralları belirtmektedir. Milli Parklar Kanunu ( ) Bu Kanunun amacı, yurdumuzdaki milli ve milletlerarası düzeyde değerlere sahip milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanlarının seçilip belirlenmesine, özellik ve karakterleri bozulmadan korunmasına, geliştirilmesine ve yönetilmesine ilişkin esasları düzenlemektir. Yasanın uygulanması için teknik detaylar Milli Parklar Yönetmeliği tarafından ortaya konulmuştur. 9-3

4 Kültür ve Tabiat Varlıklarının Korunması Kanunu ( ) Bu Kanunun amacı; korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili tanımları belirlemek, yapılacak işlem ve faaliyetleri düzenlemek, bu konuda gerekli ilke ve uygulama kararlarını alacak teşkilatın kuruluş ve görevlerini tespit etmektir. Doğal alanlar bu Kanuna göre belirlenmektedir. Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname ( ) Bu Kanun Hükmündeki Kararname Özel Çevre Koruma (ÖÇK) Bölgeleri olarak belirlenmiş veya belirlenecek olan çevre varlıklarının korunması için tüm önlemleri alan ve çevre problemlerini çözen, bu gibi alanların korunması ve kullanımı için prensipleri tanımlayan, kalkınma planlarını yapan, her ölçekteki mevcut planları gözden geçiren ve kararları planlayan ve bunları kendi inisiyatifiyle onaylayan Özel Çevre Koruma Kurumu nu oluşturur. ÖÇK Bölgeleri Bakanlar Kurulu tarafından bu Kanun uyarınca beyan edilir. Kara Avcılığı Kanunu ( ) Bu Yasa, av hayvanları ve yabani hayvanların sürdürülebilir avlanma ve yaban hayatı yönetimi için doğal habitatlarında birlikte korunmaları ve geliştirilmeleri, avlanma kontrolü, avlanmanın düzenlenmesi, avlanma kaynaklarının ulusal ekonomiye fayda sağlayacak şekilde kullanılması ve ilgili kamu ve özel tüzel kişilerle işbirliğiyle ilgili hükümleri içermektedir. Bu yaklaşıma dayanarak Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Merkezi Avlanma Komisyonu Memeli, Kuş ve Sürüngen türleri için aşağıda listelendiği Şekil de için koruma seviyelerini listeleyen bir seri Ek oluşturmuştur. Bu Ek lerde listelenen türler, bu ÇSED Raporunun Ek M-6 ve Ek M-7-2 sinde görülebilir. Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği ( ) Bu Yönetmelik uluslararası öneme sahip olsun veya olmasın tüm sulak alanların korunması, geliştirilmesi ve bu konuda görevli kurum ve kuruluşlar arasında işbirliği ve koordinasyon esaslarını belirlemektedir. Bu Yönetmelik kapsamında, sulak alanların ekolojik özelliklerini korumak ve bu gibi alanlarda herhangi bir kirliliğe neden olmamak zorunludur. İzin verilmeyen faaliyetler; sulak alanlara çöp, moloz, hafriyat, dip tarama çamurları ve proses atıklarının dökülmesini içermektedir. Düzenlemede tanımlanan faaliyetlerin dışında, mutlak koruma alanı, sulak alan ve ekolojik etkilenme Bölgesi içerisinde hiçbir faaliyete izin verilmemektedir. Yönetmelik, tampon bölgede yapılacak faaliyetler için bu faaliyetleri iki grup halinde sınıflandırmaktadır. Ek 1 tampon bölgede yapılmasına izin verilmeyen faaliyetleri listelemektedir ve Ek 2 Çevre ve Orman Bakanlığı ndan (artık Çevre ve Şehircilik Bakanlığı denmektedir) izin alınması sonucunda yapılabilecek faaliyetleri listelemektedir. Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmenin Uygulanmasına Dair Yönetmelik 9-4

5 Bu düzenleme, Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme (CITES) kapsamında yer alan hayvan ve bitki türlerinin sürdürülebilir kullanımını sağlamak için, uluslararası ticaretinin kontrol altına alınmasına yönelik usul ve esasları ortaya koymaktadır. Önemli Biyoçeşitlilik Alanları Önemli Biyoçeşitlilik Alanları (KBA lar) doğa koruma için büyük önemi olan alanlar olup, Türkiye içerisinde önemli doğa alanları olarak tanımlanmışlardır. KBA listelemesi kendi içinde bir yasal koruma sağlamamakta ve tüm KBA lar ulusal veya uluslararası belirlemelerle korunmamaktadır. Türkiye nin batısındaki KBA lar bu ÇSED raporunun Ek M-1 inde gösterilmektedir. KBA çerçevesi, alan tanımlamada verilerin mevcut olduğu ve dört kritere dayanarak seçilen tüm taksonomik grupları dikkate almaktadır: (1) Tehlike altındaki türler; (2) Kısıtlanmış çeşitlilikteki türler, küçük küresel çeşitliliklerle birlikte; (3) Yaşam döngülerinin bazı aşamalarında özel bir yerde çok sayıda bulunan bir aradaki türler ve (4) Biyom-sınırlanmış topluluklar (özel bir habitat tipi veya biyomla sınırlanmış olan türlerin seti) Politikaları ana politikalarından biri olarak Aralık 2010 da Çevresel, Sağlık ve Güvenlik ve Çalışma/Çalıştırma Politikası (ÇSG- İİP) geliştirmiş olup, uygulamasını desteklemek için belgeler oluşturmaktadır (Ek S deki kopyaya bakınız). ÇSG-İİP Belgesi Biyoçeşitliliğin Korunması ve Doğal Kaynakların Yönetimi hakkında Kısım deki gibi daha spesifik politikaları içermektedir. bu Biyolojik Çeşitlilik Politikasının parçası olarak aşağıdaki prensipleri taahhüt etmiştir (burada kısa halleri bulunmaktadır): Mevcut ve gelecekteki arazi kullanımı, ortam koşulları ve Projenin hassas alanlar ve koşullar üzerindeki etkilerinin dikkate alınması; Biyoçeşitlilik faktörlerinin değerlendirilmesiyle istenmeyen etkilerden kaçınılması veya en aza indirilmesi; Doğal habitatlarda herhangi bir dönüşüm veya bozulmadan kaçınılması; eğer kaçınılamıyorsa etkilerin azaltılması veya biyolojik çeşitliliğin net kaybını elde etmemek için biyolojik çeşitlilik sapmaları sağlama (1) ; Koruma alanlarının yönetim planlarının kısıtlamalarına uymak ve Ağaçlandırılan alanların kritik habitatlarının dönüşümü ve bozulmasının önlenmesi ve kritik habitatın, ilgilenilen türlerin belirlenen popülasyonlarını (1)Doğal veya kritik habitatın biyolojik çeşitlilik sapması gerektirdiği yerlerde bunu daha etkili şekilde yapmanın yolu küçük arazi parsellerine odaklanmaktan ziyade güzergâh üzerindeki önemli hususlarla ilgisi olan dengelemeler ( offset ) oluşturmak olabilir. Bu gibi hususlardan biri endemik ve IUCN de CR veya EN olarak listelenmiş balık türleri hakkındaki bilgi eksikliğidir. Denegeleme önerileri bilgi artışına, su kalitesini iyileştirmeye, nehir dışına kalıcı olarak akan balık barınakları sağlamaya ve tutsak üreme programlarını desteklemeye yatırım yapmayı içerebilir (Rhodes LIFE98/ NAT / GR / OO5279 Yaşam prosesine bakınız). 9-5

6 veya kritik habitatların fonksiyonlarını destekleme yeteneği üzerinde ölçülebilir bir ters etki olmadığından emin olunması Yasal olarak korunan alanlarda koruma amaçları üzerindeki ölçülebilen istenmeyen etkilerin önlenmesi ve mümkün olan yerlerde bu gibi alanların korunması (uygulamada bu husus sadece Hersek Lagünü için geçerlidir). Kritik habitattan kaçınılması mümkün olmayan yerlerde kritik durumu doğrulamak ve sapmaları tanımlamak için daha başka çalışmalar ve araştırmalar yürütülecektir. Not: ÇSG- İİP tarafından, ÇSED sürecinden kaynaklanan ek gereklilikleri yansıtmak için Projenin ayrıca uygulanmasının parçası olarak güncellenecektir. 9.3 Değerlendirme Metodolojisi Kriterlerin Gözden Geçirilmesi Değerlendirme yaklaşımının ana hatları 1. Bölüm de verilmektedir. Özet olarak değerlendirme, hassasiyeti projeden kaynaklanan etkilerin büyüklüğüne bağlanan ekolojik alıcıları tanımlamaya yardımcı olmak üzere masaüstü çalışmaları ve doğrudan arazi gözlemi (1) aracılığıyla mevcut durum verilerinin toplanmasını gerektirmektedir. Bu iki faktörün karşılıklı etkileşimi bu gibi etkilerin şiddetinin değerlendirmesini oluşturmaktadır. Bir alıcının ekolojik hassasiyetinin değerlendirmesi, kısmen uluslararası ve ulusal kuruluşlar tarafından kendisine sağlanan koruma seviyesiyle ve kısmen de (fakat çoğu kez bağlantılı olarak) az bulunma, karmaşıklık, adapte olabilirlik gibi faktörlerden kaynaklanabilen etkilere hassasiyetleriyle yapılmaktadır. Korunan türler için hassasiyeti değerlendirmek üzere, özellikle IUCN in Near Extinct-Neredeyse Nesli Tükenmiş olarak nitelendirdiği kriterlere ağırlık verilerek IUCN kriterleri kullanılmıştır, yani Şekil 9.1 de gösterilen Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN) Kırmızı Liste Kategorilerinde (2) listelenen ilk üç kriter. (1) Arazi çalışmalarının ikinci turu birçok veri boşluğunu ele alması için 2011 de yürütülmüştür. (2) IUCN Standartlar ve Dilekçeler Alt Komitesi IUCN Kırmızı Liste Kategorilerini ve Kriterlerini Kullanma Kılavuzu. Versiyon 8.1. Standartlar ve İşlemler Alt Komitesi tarafından Mart 2010 da hazırlanmıştır. 9-6

7 Şekil 9.1 IUCN Kırmızı Liste Kategorileri* Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN) Tehlike Altındaki Türler Listesi ( IUCN Kırmızı Listesi ) bitki ve hayvan türlerinin koruma durumunu değerlendirmek için yaygın şekilde kabul edilen, küresel bir yaklaşımdır. Neslinin tükenmesi açısından yüksek küresel riskle karşı karşıya olan taksonlar hakkında taksonomik, koruma durumu ve dağılım bilgileri sağlar. Türler aşağıdaki şekilde kategorize edilmiştir: Critically Endangered (Çok Tehlikede) (CR): Bir taksonun yabani ortamda aşırı derecede neslinin tükenmesi riski altında olduğu kabul edilmişse Çok Tehlikede dir; Endangered (Tehlikede) (EN): Bir taksonun yabani ortamda çok yüksek neslinin tükenmesi riski altında olduğu kabul edilmişse Tehlikede dir; Vulnerable (Zarar Görebilir) (VU): Bir taksonun yabani ortamda yüksek neslinin tükenmesi riski altında olduğu kabul edilmişse Zarar Görebilir dir; Near Threatened (Tehdit Altına Girebilir) (NT): Bir takson kriterlere karşı değerlendirildiğinde ancak o anda Çok Tehlikede, Tehlikede veya Zarar Görebilir niteliğini karşılamadığında fakat yakın gelecekte tehlike altındaki bir kategorinin niteliklerini karşılamaya yakınsa veya bu durum olasıysa Tehdit Altına Girebilir dir; Least Concern (En Az Endişe Verici) (LC): Bir takson kriterlere karşı değerlendirildiğinde ve daha yüksek kategorilerin niteliklerini karşılamadığında En Az Endişe Vericidir. Bu kategoriye yaygın ve bol miktarda takson dahil edilmektedir. * Not: CR, EN ve VU için alt kategoriler bu belgede tam olarak listelenmemiştir ve daha fazla detay için IUCN Kırmızı Liste Kategorilerine ve Kriterlerine (Versiyon 3.1) başvurulmalıdır (1). Balıklar (2), memeliler (3), amfibiler ve sürüngenler (4) için bu bölgesel Akdeniz IUCN Kırmızı Listeleri mevcut olduğunda, Akdeniz ve Avrasya içerisinde türlerin tehdit seviyesi hakkında çok daha fazla spesifik detay verdikleri için, bu bölgesel Kırmızı Liste kategorileri kullanılmıştır. Ayrıca, kuşların durumu benzer nedenlerden dolayı Küresel Kırmızı Liste ve aynı zamanda Ulusal Kırmızı Liste (5) kullanılarak verilmiştir. Öncelikli türleri tanımlamak için esas yöntem olarak IUCN kategorizasyonu kullanılmıştır fakat uygun olduğunda ulusal durum, endemizm, yasal koruma ve niteleyici özellikler konsepti (örneğin Ramsar alıntılarında listelenen kuş türleri) gibi diğer faktörler de uygulanmıştır. Modifiye edilmiş, doğal veya kritik olarak tanımlanan habitatların değerlendirilmesi için Uluslararası Finans Şirketi (IFC) Performans Standardı (PS) 6 ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) Performans Gerekliliği (PR) 6 kriterleri aşağıda açıklandığı üzere benimsenmiştir: Değiştirilmiş habitatlar bu kriterler altında yerli menşeli olmayan bitki ve/veya hayvan türlerinin büyük bir kısmını içerebilen ve/veya insani faaliyetlerin bir (1) IUCN. (2001). IUCN Kırmızı Liste Kategorileri ve Kriterleri: Versiyon 3.1. IUCN Türlerin Sağ Kalım Komisyonu. IUCN, Gland, İsviçre ve Cambridge, Birleşik Krallık (2) Smith, Kevin G. ve Darwall, William R.T. (Derleyenler) Akdeniz Havzası için Endemik olan Tatlı su Balıklarının Durumu ve Yayılışı (3) Temple, H.J. ve Cuttelod, A. (Derleyenler) Akdeniz Memelilerinin Durumu ve Yayılışı. Gland, İsviçre ve Cambridge, Birleşik Krallık: IUCN (4) Cox, Neil, Chanson, Janice ve Stuart, Simon (Derleyiciler) Akdeniz Havzasının Sürüngenlerinin ve Anfibilerinin Durumu ve Yayılışı. IUCN, Gland, İsviçre ve Cambrige, Birleşik Krallık (5) Kiziroğlu,Kiziroglu, I. (2008) Türkiye nin Kuşlar Kırmızı Kitabı. Desen Baskı., Ankara, TR 9-7

8 alanın başlıca ekolojik fonksiyonlarını ve tür kompozisyonunu önemli şekilde değiştirmiş etmiş olduğu alanlar olarak tanımlanmaktadır. Değiştirilmiş habitatlar tarım, orman plantasyonları için yönetilen alanları, ıslah edilen sahil bölgelerini ve ıslah edilen sulak alanları içerebilir. Doğal habitatlar büyük ölçüde yerli menşeli bitki ve/veya hayvan türlerinin yaşayabilen topluluklarının ve/veya insani faaliyetlerin bir alanın başlıca ekolojik fonksiyonlarını ve tür kompozisyonunu esaslı şekilde değiştirmemiş olduğu alanlar olarak tanımlanmaktadır. Kritik habitatlar (i) Çok Tehlikede ve/veya Tehlikedeki türler açısından çok önemi olan habitat, (ii) endemik ve/veya kısıtlı aralıktaki türler açısından çok önemli olan türler; (iii) göç eden türlerin ve/veya bir araya gelen türlerin küresel olarak önemli konsantrasyonlarını destekleyen habitat; (iv) büyük ölçüde tehlike altındaki ve/veya eşsiz ekosistemler ve/veya (v) önemli evrimsel süreçlerle ilişkili olan alanlar dahil olmak üzere yüksek biyolojik çeşitlilik değeri olan alanlardır (1) Ekosistem Hizmetlerinin Değerlendirilmesi Ekosistem hizmetleri doğal sermayeden kaynaklanan faydalardır. Potansiyel olarak bu Projeyle ilgili olan başlıca ekosistem hizmetleri aşağıda tanımlanmaktadır. Bu bölümün esas odağını oluşturmamalarına rağmen, doğal sermayenin hasar görmesi, ekosistemin sağlayacağı hizmeti bozabileceği için etkiler kısmında dikkate alınmışlardır. Hizmetler aşağıda açıklandığı gibi tedarik, düzenleme veya kültürel olabilir: Tedarik hizmetleri (sunulan mallar): Tarımsal ürünler ve çiftlik hayvanları. Genetik çeşitlilik Balıklar. Mantarlar, böğürtlenler ve fındıklar gibi yabani besinler ve aynı zamanda avcılık ve kapan kurma aracılığıyla elde edilen etler ve postlar. İlaçlar ve diğer doğal ürünler. Yakacak, inşaat ve mamul ürünler için odun. İçme, banyo ve sulama için su. Düzenleme hizmetleri (yani ekolojik fonksiyonlar): Bitki örtüsü ve ağaçlar tarafından karbonun tutulması. Bitki örtüsünün sağladığı erozyon kontrolü. Toprak ve bitki örtüsünün sağladığı su filtrasyonu. Sel ve fırtına kontrolü (ör. taşkın yatakları, tuz bataklıkları). (1) Uluslararası Finans Şirketi performans Standardı 6: Biyolojik Çeşitliliğin Korunması ve Yaşayan Doğal Kaynakların Sürdürülebilir Yönetimi. 9-8

9 Kültürel hizmeler (yani insanlar için diğer maddi olmayan faydalar): Yürüyüş, kuş izleme, avcılık ve balıkçılık dahil olmak üzere rekreasyonel eğlence. Estetik ve peyzaj değerler. İstihdam (turizm, arazi yönetimi). Bilgi derecesinin göreli olarak sınırlı olabilmesine rağmen, insanların endemik türleri (ör. balıklar) ve diğer tehlike altında ve zarar görebilir türlerin mevcut olduğunu bilmekle ilişkilendirdiği değer Mevcut Durum Verilerinin Toplanması Çalışma alanı, Otoyol güzergâhı ve taş ocağı yerleri boyunca, 25 km lik tampon bölge içerisinde tanımlanmıştır. Bu alan içerisinde mevcut bilgilerin gözden geçirilmesi yürütülmüş ve bu potansiyel olarak hassas alanların ve saha çalışması için ilgilenilen alanların tanımlanmasına imkân veren bir seri bilgi toplamıştır. Toplanan bilgiler aşağıdakiler hakkındaki bilgileri içermektedir: Uluslararası Sulak Alanlardan Ramsar Alanları (1) ; Uluslararası Kuş Hayatını Koruma Örgütü nden (Birdlife International) Önemli Kuş Alanları (2) ; Dünya Korunan Alanlar Veritabanı (World Database of Protected Areas) ve Türkiye mülga Çevre ve Orman Bakanlığı ndan Resmi Statülü Koruma Alanları (1 5) ; CORINE veritabanından (3) bitki örtüsü sınıflandırması ve Türkiye mülga Çevre ve Orman Bakanlığı ndan Önemli Biyolojik Çeşitlilik Alanları. CORINE bitki örtüsü sınıflandırması veri seti, genel bitki örtüsü ve habitat haritalamada kullanılmıştır. Bu, Avrupa nın tamamını kapsayan ve bitki örtüsü ve habitat tipini gösteren, uzaktan algılanan, uydu bitki örtüsü veri setidir. Türkiye için en yeni veri seti 2006 yılında yayımlanmıştır. Bu bilgilerin tümü Proje için Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) platformu içerisinde derlenmiştir. (1) Ramsar Alanları, Ramsar Sözleşmesinin geçerliliğini Kabul eden ülkelerce tanımlanan Uluslararası öneme sahip olan sulak alanlardır (2) Önemli Kuş Alanları, kuşlar için uluslararası öneme sahip olan alanlar olarak Uluslararası Kuş Hayatını Koruma Örgütü tarafından tanımlanmaktadır. (1 ) 5 Dünya Korunan Alanlar Veritabanı (DKAV) dan alınan Ulusal Atanmış Korunan Alanlar. (3) Dünya Korunan Alanlar Veritabanı (DKAV) dan alınan Ulusal Atanmış Korunan Alanlar. 9-9

10 9.3.4 Veri Kaynakları Bu bölüm bilgilerini Proje için önceki ÇED ve ÇKÖP çalışmaları dahil olmak üzere masa başı çalışmalarından elde etmektedir (1). Bunun yanında, pek çok belgeye danışılmıştır ve bunlar bibliyografyada listelenmektedir. Araştırma ekibi, ERM nin oldukça saygın kıdemli uluslararası ve Türk uzmanlarından ve kaydedeğer yayınları olan ve üniversite, müze araştırmaları ve koleksiyonlar ile yakınen bağlantılı akademisyenlerden oluşmaktadır. Ekip üyeleri, türlerin durumu ve dağılımlarını değerlendirmekten sorumlu devlet ve devletlerarası kurumlara hizmet etmiştir Görüşmeler Tekrarlanan sürecin parçası olarak, görüşmeler başlangıçta Dünya Yaban Hayatı Koruma Vakfı (WWF) ve Türkiye Erozyonla Mücadele, Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı (TEMA) ile yapılmıştır. Bu Sivil Toplum Kuruluşları nın başlıca endişesi Uluabat Gölü Ramsar alanı ve Hersek Sulak alanı üzerindeki etkilere odaklanmıştır. Bu görüşmenin (ve diğer taraflarla lütfen bu Raporun E Ek ine başvurunuz) ve 2010 da yapılan ilk saha çalışmalarının sonuçlarına göre güzergâh, Uluabat Gölü üzerindeki olası etkilerden kaçınılmak üzere önemli şekilde değiştirilmiştir.(orijinal Otoyol güzergâhı Uluabat Gölü çevresindeki RAMSAR koruma alanının dış kısmından geçmektedir). Taş ocakları, su yolları, koruma altındaki türler ve orijinal mevcut durum tespit çalışmasının ve değerlendirmenin yeterliliği hakkındaki endişeler ile ilgili olarak IFC ve EBRD nin Nisan 2011 tarihli orijinal taslak ÇSED Raporu na verdikleri yanıtlara dayanarak 2011 de bu hususlara ve yeni Otoyol kesimlerine odaklanan ek saha çalışmaları gerçekleştirilmiştir Ekoloji Alanındaki Araştırmalar Otoyol un Gebze ve Orhangazi arasındaki güzergâhın saha keşif çalışması Kasım 2010 da gerçekleştirilmiş, bunu Orhangazi den İzmir e kadarki geri kalan güzergâhın diğer bir saha çalışması ve Aralık 2010 ve Ocak 2011 arasında Uluabat Gölü ve Hersek sulak alanındaki devam eden sayım programları izlemiştir. Araştırma, masa başı çalışmalarından elde edilen bilgilerin bir araya getirilerek arazi araştırması yapılması ve habitatlar, türlerin varlığı ve doğal koruma açısından özel öneme sahip alanlar hakkında daha alana özgü bilgilerin bir araya getirilmesi için kullanılmıştır. Çalışma yöntemi, önemli habitatların tanımlanmasına, güzergâh boyunca yaklaşık olarak 5 km lik aralıklarla ve önerilen taş ocağı konumlarında örneklemeye dayanmıştır. Çalışma noktaları, Birleştirilmiş CORINE bitki örtüsü veri setinde görüntülenen her bir habitat tipinin (bkz. Tablo 9.2) örneklenmesi, bu veri setinin arazi araştırması, önemli habitat bloklarının ve önemli suyolları gibi diğer önemli ekolojik özelliklerin örneklenmesi ve aynı zamanda tipik (1) Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) ve Çevre Kirliliği Önleme Projeleri (ÇKÖP) hakkındaki Raporlar Otoyolun pek çok kısmı için arasında hazırlanmıştır. Sadece İzmit Körfezi Geçişi ulusal seviyedeki ÇED tarafından kapsanmamıştır fakat Otoyolun diğer tüm kısımları bu proses sırasında kapsanmıştır. 9-10

11 habitatların örneklenmesi için seçilmiştir. Toplamda genel güzergâh için daha geniş bir seviyede bilgi toplanmış ve ek olarak daha fazla ilgilenilen 85 ayrı konum özellikle ilk çalışma sırasında incelenmiştir. Tablo 9.2 Çalışma Alanı içerisinde Birleştirilmiş CORINE Tabakaları Birleştirilmiş CORINE Arazi Sınıflandırmaları Tarım Arazisi Fundalık-Çalılık Mineral Alanlar Karışık Orman Ekili Alan Çalı Kent Dokusu Üzüm Bağı / Meyve Ağaçları Su kütleleri Sulak alanlar Çalışma, önerilen Otoyol güzergâhı boyunca, erişim ve topografinin izin verdiği ölçüde, habitatı mümkün olabildiğince kapsamıştır. Ekip, her inceleme noktasında baskın habitatlar ve dikkate değer türler dahil olmak üzere, doğa ve çevrenin özelliklerini kaydetmiştir. Uygun bir habitat örneğinin kapsandığından emin olmak için, habitat çalışmasını yönlendirmek üzere güzergâhın her iki yanındaki 500 m lik bir tampon alan kullanılmıştır. Her ara noktada habitatları, türleri ve mevcut arazi özelliklerini kaydetmek için GPS referansı verilen fotoğraflar çekilmiş ve notlar alınmıştır. Habitatlar ve flora için arazi çalışmalarından elde edilen kayıtlar her noktada önemli özelliklerin özeti halinde birleştirilmiştir. Bu veri sayfaları Bu ÇSED Raporunun Ek M-4 üne dahil edilmiştir. İlk çalışmada kuşlar üzerine de odaklanılmıştır. Arazi çalışmaları başlamadan önce Otoyol güzergâhı üzerinde üreme, ürememe ve geçiş dönemi sırasında görüldüğü bilinen kuş türlerinin listesi özellikle küresel ve ulusal Kırmızı Kitap türlerine odaklanarak derlenmiştir (1). Bu çalışmanın parçası olarak kuşlar için özellikle önemli olan üç alan tanımlanmış ve aşağıdaki yerlerde daha detaylı arazi çalışması yürütülmüştür: İzmit Körfezi Geçişi; Hersek Lagünleri ve Uluabat Gölü. (1) Kiziroğlu, I. (2008). Türkiye Kuşlarının Kırmızı Kitabı, Desen Basımevi, Ankara, Türkiye 9-11

12 Bu konumlar Şekil 9.2 de gösterilmiştir. Bu alanlar dört ay boyunca ayda bir kez olmak üzere kışı geçiren su kuşları için incelenmiştir: 9-10 Kasım Aralık Ocak Şubat Bunun yanında, Hersek te aşağıdaki tarihlerde sonbahar göç çalışmaları yürütülmüştür: 28 Eylül Ekim Ekim 2011 Şekil 9.2 Gebze İzmir Otoyolu Güzergâhı ile Uluabat Gölü, Hersek Lagünü ve İzmit Otoyol Geçişi Çalışma Noktalarını Gösteren Harita Yukarıda belirtilen 2010/2011 kış ve 2011 sonbahardaki kuş araştırmalarının tümü, önceki kış ortası sayımı deneyimi olan tecrübeli Türk kuş araştırmacıları tarafından yapılmıştır. Kayıtların çoğu sabit sayım istasyonlarında (Bibby et al. 2000) 8x, 10x dürbünler ve tripod üzerine monte edilen 30x saha teleskopu ile direkt gözlem şeklinde alınmıştır. Üç konumda kullanılan kuş araştırma yöntemleri aşağıda özetlenmektedir (detaylar Ek M-7 Kuş Araştırma Kayıtları nda verilmektedir). 9-12

13 İzmit Körfezi Geçişi (Faz 1) Otoyol un İzmit Körfezi ni, İzmit Körfezi Asma köprüsü aracılığıyla kuzeyde Gebze ile güneyde Altınova da Hersek Yarımadası arasında 3 KM boyunca geçmesi önerilmektedir. Köprü düzenli kuş hareketini Doğudan Batıya veya tam tersi olarak boydan boya bloke etme potansiyeline sahiptir. Bu nedenle, saha çalışması tünekleme alanlarından doğu-batı yönünde düzenli olarak hareket eden kuşlara odaklanmıştır. İzmit Körfezi Geçiş noktasında, Hersek Yarımadasının en kuzeydeki ucu askeri alan olduğu ve bu alana erişim büyük ölçüde kısıtlandığı için su kıyısına Altınova dan erişim mümkün olmamıştır. Bu nedenle, kavşak iki alandan, yani Eskihisar ve Topçular arasında feribottan ve Gebze deki Dilovası yarımadasından incelenmiştir. Feribottan yapılan gözlemler sırasında doğu-batı yönünde uçan tüm kuş türleri, denizdeki önerilen Otoyol güzergâhından geçerek tünekleme alanlarına doğru uçarak Eskihisar-Topçular kavşağı kesişiminden de geçecekleri varsayımı ile güneşin batmasından iki saat önce 30 dakika süreyle kaydedilmiştir. Dilovası gözlem noktasından önerilen köprü güzergâhı boyunca uçan herhangi bir kuşu görebilmek mümkündü. Hersek Lagünü (Faz 1) Hersek Lagünü göreli olarak küçük bir sulak alandır ve tek bir istasyondan tam bir sayım yapmak mümkün olmuştur (35T ). Ancak verilerin kalitesini artırmak için, yağmur kuşu ve küçük ördekler gibi daha küçük su kuşları hakkında daha detaylı gözlemler yapmak için ikinci bir istasyon kullanılmıştır (35T ). Uluabat Gölü (önceden Faz 2) Çalışma, gölün orijinal Otoyol güzergâhının en yakınındaki Güney Doğu kıyılarını kullanan su kuşlarının kışı geçiren popülasyonlarını kaydetmek için tasarlanmıştır. Konumlar aşağıdaki şekilde gösterilmektedir. 9-13

14 Şekil 9.3 Uluabat Gölü ndeki Kuş Araştırma noktaları *Mavi taralı bölgeler alanın sınırlı görüş alanına sahip olduğunu belirtmektedir. Sarı taralı alan Ramsar Alanı ve tampon bölgesinin sınırlarıdır. Kırmızı çizgi (önceki) güzergâhtır. Orijinal çalışma ve Nisan 2011 tarihli taslak ÇSED, yüksek derecede hassas olan bu alan ve ilişkili ekosistem bileşenleri için tahmin edilen şiddetli etkileri uygun şekilde azaltılma yönteminin alandan tamamen uzak durulması olduğu sonucuna varmıştır. Mevcut ÇSED Raporu, güzergâh bu değerlendirmeye göre değiştirilmiş olduğu, artık Gölün kuzeyinden geçtiği ve güncel Otoyol güzergâhı ile ilgili olmadığın için araştırmadan ve bu alan için yürütülen değerlendirmeden nispeten daha az bahsetmektedir. Detaylar Nisan 2011 tarihli taslak versiyonda bulunabilir. 29 Eylül den 4 Ekim 2011 e kadar olan periyotta iki ekoloji ekibi tarafından başka çalışmalar da yürütülmüştür. Bir ekip Dürdane ve Uluabat Gölü nün kuzeyindeki yeni güzergâh değişiklikleri ve güzergâhın kuzey ucunda, özellikle de Armutlu KBA daki taş ocakları hakkında mevcut durum verilerini toplamakla görevlendirilmiştir (Bu ekibe bir ERM ekoloğu liderlik etmiş ve yerel flora ve fauna uzmanları tarafından desteklenmiştir, örneğin 2010 orijinal saha ekibinden Dr. Mustafa Sözen). İkinci ekip, Nisan 2011 tarihli taslak ÇSED e göre üzerinde daha fazla bilgi toplanması ve daha rafine değerlendirmeler yapılması gerektiği sonucuna varılan alanlarda ek kontroller yapmıştır. Ekip ayrıca sonraki ÇSED raporuna bilgi ve zemin ile ilgili genel bir gözden geçirme sağlamak amacıyla önerilen güzergâha ait bir yürüyüş ve sürüş kombinasyonu yapmıştır (Ekipte botanikçi olarak Prof. Dr. Hayri Duman ve Kasım 2010 tarihli orijinal keşif çalışmasının ekip lideri olan Les Hatton bulunmuştur). 9-14

15 9.4 MEVCUT DURUM Habitatlara Genel Bakış Ekolojik çalışma amacıyla önerilen güzergâhı orta çizgisinden 500 m lik bir tampon oluşturulmuştur. Bu, Otoyol un gerçek ayak izinden kaydadeğer şekilde daha geniştir fakat güzergâhın içinden geçeceği peyzajın daha iyi anlaşılmasını sağlamaktadır ve önemli ekolojik reseptörlerin, direkt olarak Otoyol üzerinde olmadıklarında bile tanımlanmasına imkan vermektedir. Tampon içerisindeki, basitleştirilmiş CORINE kodlarından (uydu görüntüleme ve saha çalışması ile doğrulamaya tabidir) türetilen habitat yüzdesi aşağıdaki tabloda gösterildiği şekildedir: Tablo 9.3 Ekolojik Araştırma Tampon Bölgesinde Bulunan Habitat Tipi Yüzdesi Habitat Toplam Tarım arazisi %51.08 Meyve ağacı ve böğürtlen ekili alanı (tarım arazisi) %13.81 Karışık orman (geniş yapraklı) %6.99 Şehir dokusu %5.69 Doğal çayırlık (otlak) %5.43 Maki (sert yapraklı herdem yeşil çalılar/frigina) %5.41 Zeytinlik %3.90 Step* %2.51 Doğal kozalaklı orman %1.65 Drenaj kanalı, dere, nehir (suyolları) %1.33 Ekili kozalaklı orman alanı %1.13 Mineral alanları %0.84 Sulak alanlar (tuz bataklıkları) %0.23 * Bu büyük ölçüde aşırı otlatma yapılmış meraolarak görülmektedir ve işlevsel step habitatının toplam miktarı önerilen CORINE verilerinden daha sınırlı görünmektedir. Güzergâhın başlangıç ve bitiş noktaları kentleşmiş ve sanayileşmiş alanlarla ilişkilidir. Otoyol, uzunluğunun çoğunda diğer kentsel merkezlere bağlanmakta ve baskın olarak tarım arazilerinde geçmektedir. Tarım yoğunluğu, önemli derecede ticari ve gelişmiş olmasına karşın değişkendir. Yetişen ürünler önemli derecede değişkendir, zeytinlikler ve meyve bahçeleri en baskın zirai kullanıma sahip olanlar arasındadır, fakat sulamanın önemli derecede mümkün olduğu büyük suyollarının etrafında (özellikle güzergâhın güneyinde, pek çok büyük nehrin mevcut olduğu kısımda özellikle farkedilebilir boyuttadır), mısır, pamuk ve bahçecilik ürünleri yaygındır. Bu gibi alanların ekolojik ilgi odaklarının çoğu önemli şekilde etkilenmiştir. Ancak tarım ve bozulmamış doğal habitatın veya orman bloklarının bağlı olduğu yerlerde, sonuçta oluşan mozaik yüksek seviyede fauna etkisi oluşturmaktadır ve kahverengi ayı Ursus arctos gibi türler tarafından tercih edilmektedir. Bu gibi yüksek kaliteli mozaikler, düşük yoğunlukta tarım ve kozalaklı ağaç plantasyonları olan ve yüksek fauna değeri ortaya çıkaran kalıcı suyollarının bulunduğu KM 71, KM 77-81, KM 187, KM 197 ve KM 256 da mevcuttur. Bu mozaik etkileri, güzergâhın tarımın daha yoğun hale geldiği ve yoğun şekilde sulamaya bağlı olduğu Soma nın güneyinde kayda değer şekilde daha az ortadadır. 9-15

16 Güzergâhın İzmit Körfezi nin güney sahilinde toprak kayması yaptığı yerde Güzergâhla ilişkili olan yegâne sahil habitatının alanı mevcuttur. Bu, fıstık çamı Pinus pinea nın baskın olduğu sahil kozalaklı ağaç plantasyonunu; kamış Phragmites autralis, malyemez otu Pulicaria dysenterica, çapıl otu Bolboschoenus maritimus, mızrak yapraklı sinir otu Plantago lanceolata ile karakterize olan hafif tuzlu zemin florasını ve deniz semizotu Halimione portulacoides, Limonium gmelinii, Suaeda altissima, karşılıklı yapraklı dikenli çöven Salsola soda, deniz börülcesi Salicornia europeae vb. nin baskın olduğu tuzlu bataklıkları içermektedir. Hersek sulak alanı, sahil habitatının nadir bir kalıntısı olarak en önemli parçasıdır. Alandaki kumul sistemleri erozyona tabi olup, habitat ve tür kaybıyla sonuçlanmaktadır. Sahil düzlüğü artık drenaj kanallarıyla çaprazlanan kötü kalitedeki tarım arazisinden oluşan ıslah edilmiş sahil sulak alanı içermekte ve kanallar yüksek tür ve bitki örtüsü zenginliğiyle ayırtedilmektedir. Drenaj kanalları arasındaki arazide çok sayıda fırsatçı ruderal tür içeren işlenen ve boş bırakılan tarla bulunmaktadır. Düz zeminlerde ve tepe eğimlerinin çoğunda artık büyük ölçüde tahıl, zeytin vb. ile yetiştirilmektedir. Güzergâhın daha fakir topraklardan veya otlaklardan geçtiği yerlerde bunlarçoğu zaman maki (1) veya ekstrem durumlarda aşırı otlatılan frigana ile farkedilir. Bu gibi yerlerin kalitesi güzergâh boyunca önemli ölçüde değişmektedir. Bu habitat, en iyi güzergâhta (ör. otlatma baskısının azaldığı kireçtaşı veya yılantaşı üzerinde) bilhassa botanik açıdan yüksek biyoçeşitlilik değerine sahip olabilir ve Türkiye nin olağanüstü botanik zenginliğine ve yüksek endemizm düzeyine önemli katkılarda bulunabilir. Makilerde; kermes meşesi Quercus coccifera (Halep meşesi Q. infectoria nın güzergâhın güney kısmında artarak yaygınlaşsa da), geniş yapraklı akçakesme Phillyrea latifolia, Doğu kocayemişi Arbutus andrachne, kocayemiş Arbutus unedo, defne Laurus nobilis ve melengiç Pistacia terebinthus baskındır fakat aşırı otlatmayla değişime uğrayan alanlarda; tavşan memesi Ruscus aculeatus ve kaba diken Paliurus spina-christi gibi otçullara dirençli türler daha hakim hale gelmiştir. Bazı ağaçlıklarda olduğu gibi, maki büyük habitat blokları arasında bir habitat köprüsü veya koridoru oluşturabilir. KM 19, KM 34, arası ve meşe ağaçlığıyla birbine karıştığı 197 deki durum böyledir. Maki habitat olarak güzergâhın kuzey ve orta kesiminde daha hakimdir. Güzergâh pek çok yerde hem doğal hem de ekili çam ormanlarından geçmektedir. Ekili olanlar genellikle Kızılçam Pinus brutia ve fıstık çamı Pinus pinea dan oluşmakta ve çoğu zaman İtalyan selvisi Cupressus sempervirens de bulunmaktadır. Doğal çam ormanlarında hakim olan Pinus brutia bazen sapsız meşe Quercus petraea ile karışıktır ve çoğu zaman maki tipi bir alt bitki örtüsü içermektedir. KM 234 gibi bazı alanlarda bu ormanlar menekşe renkli orkide Limodorum abortivum gibi orkide türü ve muhtemelen daha nadir olan orkide türlerini içeren floristik olarak çeşitli arazi tabakalarını desteklemektedir. Ancak genel olarak ağaçlıklar katran ardıcı Juniperus oxycedrus L. subsp. oxycedrus, Pistachia terebinthus, Cistus creticus, Paliurus spina-christi, (1)Başlıca derimsi, geniş yapraklı herdem yeşil kalan veya küçük ağaçlardan oluşan, genellikle daha açık, bodur ve funda benzeri, çoğu zaman daha kötü durumdaki topraklarda büyüyen friganadan daha yoğun ve daha uzun olan Akdeniz çalılık veya bodur ağaçlarla kaplı alan vejetasyonu. 9-16

17 Ruscus aculeatus, Genista anatolica, Quercus infectoria, Phillyrea latifolia ve Gonocytisus angulatus gibi yaygın bulunan florayı içermektedir. Floristik olarak daha çeşitli bitkilerin KM 234 te güzergâhın orta kısmında bulunmasına ve KM arasında dağılmış olmasına rağmen, çam ormanları güzergâhın kuzey kısmında KM 19, KM 77 (karışık geniş yapraklı olarak haritalanmıştır fakat genel olarak doğal kozalıklı ağaçlar ve zeytinliklerin karışımıdır), KM 81, KM 125 te (maki olarak haritalanmaktadır fakat yakın zamanlarda fazlaca genç kozalaklı ağaç ekilmiştir) yayılım göstermektedir. Güzergâhın güney ucundaki çam ormanlarının büyük ölçüde tarım alanları içerisinde bölgeler oluşturma eğiliminde olmalarına karşın, KM da daha büyük habitat bloklarının kenarlarında yer alırlar. Güzergâhın en güney ucundaki küçük çam ağacı alanları genellikle parçalanmıştır ve önemli ölçüde bozulmuştur (ör. KM ) ve ikinci konumdaki büyük doğal çam ormanına ait iki dağlık bölge bloğu, mevcut otoyollar tarafından ayrılmıştır. Karışık geniş yapraklı ağaçlık alan, zaman zaman bloklar halindedir fakat genel olarak makiyle karışıktır. Çayırlar veya tarım arazileriyle hem parçalar halinde hem de büyük ölçekli habitatlar arasında bağlantılar şeklindedir. Karışık geniş yapraklı topluluklar Quercus petraea, ova akçaağacı Acer campestre, kestane Castanea sativa, Macar meşesi Quercus frainetto, gümüşi ıhlamur Tilia argentea, gürgen Carpinus betulus ile tanımlanmaktadır ancak güzergâh özellikle KM arasında meşelerin hakim olduğu pek çok ağaçlıktan da geçmekte olup, Q. petrea, Makedonya meşesi Q. trojana, Türk meşesi Q. cerris, palamut meşesi Q. ithaburensis ssp. macrolepis ve Q. infectoria ile karışık mescerelerde bir arada olabilir. KM arasında önemli bir ağaçlık alan bulunmaktadır. Yalnız kendine özgü biyolojik çeşitliliği değil, aynı zamanda Armutlu yarımadasını, Karadeniz boyunca doğuya doğru uzayan habitat bloku ile bağlayan büyük bir habitat koridoru olma özelliği ile de ilgi konusudur. Akdeniz ve Avrupa-Sibirya biyocoğrafik bölgelerini birbirine bağlamaktadır. Güzergâh boyunca sulak alan habitatları büyük ölçüde suyolları ve nehirlerle kısıtlanmış olup, bunların çoğunluğu ya Uluabat ve İznik Gölü yle bağlantılıdır ya da Sarkız ve Gediz gibi nehirlerle ilişkili olan güzergâhın güney kısmında bulunmaktadır. Suyolları çoğu zaman sulama talepleri, kirlilik, otlatma veya diğer antopojenik faaliyetlerle ağır şekilde bozulmaktadır. Bunlar nehir kıyısı bitki örtüsünün bulunduğu yerlerde her zaman dardır ve nehir yatağının 1-10 m içerisinde sınırlıdır. Akkavak Populus alba, akçaağaç Alnus glutinosa, doğu çınarı Platanus orientalis, salkımsöğüt Salix babylonica, ipek çalısı Periploca graeca, incir Ficus carica bu tür nehir yataklarının en değişmez bileşenlerindedir. Meraların çoğu Makilik alanlarda (yukarıda tanımlanan) olup çoğu kez habitatın bozulmasına yol açmaktadır. Doğal otlak ve step arazileri güzergâh boyunca az bulunmaktadır ve bulundukları yerlerde çoğu kez KM deki karışımın parçasıdırlar. Tipik türlere; ayrık otu Dactylis glomerata, mantarımsı meyveli su kandil çiçeği Oenanthe pimpinelloides, salata anasonu Sanguisorba minor, Seseli campestre, tam yapraklı uyuzotu Knautia integrifolia, Akdeniz adaçayı Salvia virgata, Plantago lanceolata, Bermuda çimi Cynodon dactylon, dikenli kayışkıran Ononis spinosa, Piptaherum coerulescen dahildir. 9-17

18 9.4.2 Korunan Alanlar Türkiye deki mevcut ulusal koruma alanları Milli Parkları, Tabiat Parklarını, Doğa Koruma Alanlarını, Tabiat Anıtlarını, Yaban Hayatı Geliştirme Sahalarını, Özel Çevre Koruma Bölgelerini, Tabiat Alanları, Tabiat Varlıkları ve Gen Koruma Alanlarını içermektedir. Türkiye deki toplam koruma alanı toplam kara alanının yüzde 6 sından fazlasını oluşturmaktadır. Başlangıçta Otoyol güzergâhı ve ilişkili altyapı (ör. taş ocakları) boyunca korunan alanlar için 25 km lik bir arama yarıçapı kullanılmıştır; ilgili alanlar aşağıda listelenmiştir ve Ek M-1 Korunan Alanlar Haritası nda haritalanmaktadır. Tablo 9.4 Otoyol Güzergâhının 25 KM si içerisindeki Korunan Alanlar Faz Alanın Adı Koruma Statüsü Büyüklük (ha) Mesafe (ha) Otoyol dan Olan Mesafe (km) Kocaeli Tepeleri KBA KM 0 6,1 (Faz 1) Ballıkayalar Tabiat Parkı KM 0 3,22 (Faz 1) Hersek Korunmuş Sulak Alan Tabiat Koruma Alanı 253 KM 10 0,15 (Faz 1) Armutlu Yarımadası KBA KM KM 56 da 0 (Faz 1) İznik Gölü KBA/IBA KM 50 1,58 (Faz 1) Faz 2 Uludağ Milli Park KBA KM 80 11,3 (Faz 2) Uluabat Gölü Kuşcenneti/Manyas Gölü Ramsar alanı, Önerilen Zümrüt alanı, KBA, IBA Ramsar alanı, Önerilen Zümrüt alanı, Milli Park, KBA, IBA KM 139 3,75 (orijinal olarak 0.05) KM ,6 (Faz 2) Kaz Dağı Milli Park KM ,3 (Faz 2) Marmara Gölü KBA KM ,32 (Faz 2) Spil Dağı MilliPark, KBA KM 390 0,4 (Faz 2) Örnekköy Tabiat Parkı 199 KM ,56 (Faz 2) Gediz Deltası Ramsar Alanı, Önerilen Zümrüt alanı, KBA/IBA KM ,2 (Faz 2) Boz Dağlar KBA KM 380 4,1 (Faz 2) Nif Dağı KBA KM 402 KM 402 de 0 (Faz 2) Yamanlar Dağı KBA KM 404 5,6 (Faz 2) Listelenmemiş fakat Ek M-1 de görünen diğer iki KBA İzmit Körfezi nin Kuzey tarafındadır. Ancak, Türkiye nin bu kısmının yoğun şekilde gelişmiş olması ve 9-18

19 önerilen Otoyol ve bu alanlar arasındaki mevcut alt yapı nedeniyle bu çalışma içerisine dahil edilmemişlerdir. Yolla yakın ilişkili olan alanlar (yani bir kilometre içerisindekiler) Hersek, İznik Gölü, Spil Dağı ve Nif Dağı nı kapsamaktadır. Yukarıda daha önce belirtildiği üzere, güzergâh orijinal olarak Uluabat Gölü nün Ramsar sınırından geçmektedir ve göl kıyısının 500 metre içerisinden geçmiştir. ÇSED in ilk bulgularına yanıt olarak güzergâh kuzeye doğru gölün uzağına taşınmıştır ve artık güzergâhın Uluabat Gölü ne en çok yaklaştığı nokta yaklaşık 3,75 km dir ve Ramsar sınırından geçmemektedir. Hersek: Önerilen Otoyol Hersek sulak alanında mevcut yolun batısına doğru, en yakın noktasında 50 m içerisinden geçmektedir (detaylı harita için Ek M-3 e bakınız). Bu, Doğal Koruma Alanı olarak Milli Parklar Kanunu altında korunmakta olan kuşlar için önemli bir kışlık alan ve geçiş alanıdır. İznik Gölü hem kuşlar hem de endemik balıklar için önemlidir ve yol buna bağlanan suyollarından geçmektedir. Göl, kısmen İtalyan akkefali Alburnus albidus (VU), Alburnus nicaeensis, Barbatula phoxinoides ve Clupeonella abrau muhlisi (VU) (1) dahil olmak üzere sadece İznik Gölü nde görülen pek çok türü destekleyen endemik bir balık alanı olduğu için KBA olarak ilan edilmiştir. Spil Dağı: Milli Park Arenaria sipylea (EN), Bromus sipyleus (EN), Haplophyllum megalanthum gibi türleri içeren floral topluluğu ve Kahverengi ayı dahil önemli faunayı desteklemesi nedeniyle belirlenmiştir. Ne güzergâh ne de önerilen taşocağı alanları Spil Dağı Milli Parkı sınırı içerisine girmektedir. Ancak Spil Dağı KBA çok daha geniş bir alanı kaplamaktadır (bkz. Ek M-3) ve Akalan, Beşpınar ve Kapuzdere de önerilen taş ocaklarının (taşocakları hakkındaki aşağıdaki kısma bakınız) tümü KBA nın güney doğu köşesi içerisinde kalmaktadır. Bu taşocağı alanlarındaki habitatların hassas veya doğal olup olmadığını değerlendirmek ve azaltma ve dengeleme konusunda bilgilendirmek için 2013 te daha başka çalışmalar yapılacak ve bu ÇSED den ayrı olarak bildirilecektir. Otoyol, KM arasında KBA sınırını yakından izlemektedir ve KM 390 da yolun yaklaşık olarak 500 metresi KBA nın çevresindeki alandan geçmekte olup, içerisinde (KM de) ana inşaat alanı bulunmaktadır. Hem inşaat alanı hem de KBA sınırı içerisindeki yol alanları yoğun tarım veya zeytin üretimi yapılan ve düşük ekolojik değeri olan alanlarda bulunmaktadır. VU olarak değerlendirilen üç kelebek türünün bulunmasına rağmen KBA esas olarak botanik açıdan belirlenmiştir. Nif Dağı: KM 402 deki Nif Dağı KBA, bu alan için endemik olan iki floral tür ve tekli sürüngen, amfibi, balık ve böcek türü dahil olmak üzere, tipik Akdeniz bitki örtüsü için önemlidir. KBA mevcut çift şeritli taşıt yolu ve yoğun bir kentsel altyapıyı kapsamaktadır ve önerilen Otoyol güzergâhı içerisinde bariz bir biyolojik çeşitlilik kaynağı bulunmamaktadır. KM 403 te önerilen inşaat kampı KBA sınırının hemen dışında bulunmaktadır fakat alan bütün olarak büyük bir taşocağı ve kentsel altyapı ile ağır şekilde değiştirilmiştir. Otoyol tarafından geçilen alanda önemli bir doğal habitat bulunmamaktadır. (1) Smith, Kevin G. ve Darwall, William R.T. (Derleyiciler) Akdeniz Havzası için endemik olan Tatlısu Balıklarının Durumu ve Dağılımı. IUCN, Gland, İsviçre ve Cambridge, Birleşik Krallık. 9-19

20 9.4.3 Flora&Bitki Örtüsü Kasım 2010 ve tekrar Ekim 2011 de, güzergâh boyunca flora ve bitki örtüsü çalışmaları yürütülmüştür. Çalışmalar büyük ölçüde deneyimli ve itibarlı botanikçiler tarafından gerçekleştirilse de, bu periyot pek çok çiçek türü için ideal tayin periyodu değildir. Tarihsel veriler, mevcut bilgiler ve floranın bulunması muhtemel olduğu habitat tipinden bir sonuca ulaşmak için uzman bilgisi kullanılmıştır fakat potansiyel floristik çeşitliliğe sahip pek çok alanda etki değerlendirmesini sonuçlandırmak için daha başka çalışmalara ihtiyaç olacaktır. Koruma alanları veya KBA ların içinde bulunan veya bitişik olan tüm taşocaklarındaki, KM 71 civarındaki yüksek kaliteli maki, KM 177 deki Q. trojana nın hakim olduğu ağaçlık, KM arasındaki metamorfik kaya alanı, bölgesel olarak nadir bulunan Anthyllis hermanniae türünün bulunduğu KM 234 teki ve KM deki orkidelerce zengin olan kozalaklı ağaçlık için durum budur. KM 71 deki alan için yapılacak araştırmalar 2012 yılı için hazırlanmıştır ve bu ÇSED den ayrı olarak bildirilecektir. Diğer alanlar için yapılacak çalışmalar 2013 yılındadır. Bitki örtüsü ve floranın tüm detayları Ek M-4 ve M-5 te verilmektedir ve yukarıdaki habitatların gözden geçirilmesi kısmında (Kısım 9.4.1) özetlenmiştir. Arazi çalışması sırasında bulunan önemli türler yukarıda tartışılan A. hermanniae yi, endemik safran Crocus biflorus subsp. pulchricolor'u ve her ikisi de KM deki terk edilmiş mera ve meşelikle ilişkili olan Thymus zygoides var. lycaonicu yu, KM 358 deki maki içinde yaygın endemik safran türü C. antalyensis i ve yaygın olan ancak CITES listesinde bulunan Cyclamen hederifolium ve bunun dışında KM daki bozulmuş maki habitatında ulusal olarak nadir bulunan Colchicum variegatum u içermektedir. Endemik olmayan ancak bölgede nadir bir tür olan Seseli campestre KM 22, 53-54, 5-59, ve Armutlu Yarımadası ndaki Papuçtepe, Gemlik ve Kapaklı da önerilen taşocağı alanlarında bulunmaktadır. Yaygın endemik tür Campanula lyrata subsp. lyrata (LC) nın çam ve maki habitatlarında yaygın şekilde dağılım gösterdiği kanıtlanmış olup, KM , , , ve 332 de bulunmaktadır. Bulunan diğer endemik türler KM 222 deki step/bozulmuş merada bulunan Anthemis aciphylla var. var. discoidea yı içermektedir. Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı nda (Ekim ve diğerleri, 2000 (1) ) Bursa ve İzmir arasında bulunduğu öngörülen tümü endemik tür olan Stachys tmolea,köpekotu Ballota nigra subsp. anatolica ve Stachys creticus subsp. smyrnaea güzergâh boyunca belirlenmemiştir. Taş ocakçılığının önerildiği, özellikle de yılantaşı kayalarının bulunduğu Armutlu yarımadası (Faz 1 de) Türkiye deki en önemli yeşil alanlardan biridir. Bulunduğu bilinen bölgesel endemik türler, IUCN zarar görebilir kategorisindeki Centaurea hermannii ve Kırım kardeleni Galanthus plicatus subsp. byzantinus ve ulusal nadir endemikler olan Crocus pestalozzae, Hypericum avicuariifolium subsp. byzantium ve Verbascum bombyciferum u içermektedir. (1) Ekim, T. et al., Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı, Türkiye Tabiatını Koruma Derneği, Yayın Numarası: 18 (2000) 9-20

Alanın Gelişimi ile İlgili Kriterler

Alanın Gelişimi ile İlgili Kriterler KORUNAN ALANLAR Korunan alanlar incelenip, değerlendirilirken ve ilan edilirken yalnız alanın yeri ile ilgili ve ekolojik kriterler değil, onların yanında tarih, kültürel ya da bilimsel değerleri de dikkate

Detaylı

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü KORUNAN ALAN İSTATİSTİKLERİ METAVERİLERİ

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü KORUNAN ALAN İSTATİSTİKLERİ METAVERİLERİ KORUNAN ALAN İSTATİSTİKLERİ METAVERİLERİ I. Analitik Çerçeve ve Kapsam, Tanımlamalar ve Sınıflamalar a) Analitik Çerçeve ve Kapsam: Korunan alan istatistikleri; korunan alanlar (milli park, tabiat parkı,

Detaylı

Hanife Kutlu ERDEMLĐ Doğa Koruma Dairesi Başkanlığı 10.12.2009 Burdur

Hanife Kutlu ERDEMLĐ Doğa Koruma Dairesi Başkanlığı 10.12.2009 Burdur Hanife Kutlu ERDEMLĐ Doğa Koruma Dairesi Başkanlığı 10.12.2009 Burdur - Doğa Koruma Mevzuat Tarihçe - Ulusal Mevzuat - Uluslar arası Sözleşmeler - Mevcut Kurumsal Yapı - Öngörülen Kurumsal Yapı - Ulusal

Detaylı

KORUNAN ALANLARDA ÇEVRE BİLİNCİ VE EĞİTİMİ

KORUNAN ALANLARDA ÇEVRE BİLİNCİ VE EĞİTİMİ KORUNAN ALANLARDA ÇEVRE BİLİNCİ VE EĞİTİMİ Dr. Jale SEZEN Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Tabiat Varlıklarını Koruma Şubesi,Tekirdağ TABİAT VARLIKLARI VE KORUNAN ALANLAR Jeolojik devirlerle, tarih öncesi

Detaylı

Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi Düzenleyici Etki Analizi Ön Çalışma

Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi Düzenleyici Etki Analizi Ön Çalışma Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi Düzenleyici Etki Analizi Ön Çalışma Yaban Kuşlarının Korunması Direktifi 2009/147/EC İçerik Kuş Direktifi Ön DEA raporu Rapor sonrası yapılanlar İstişare Süreci

Detaylı

TÜRKİYEDE DOĞA KORUMA UYGULAMALARI VE AB SÜRECİNE UYUM ÇALIŞMALARI

TÜRKİYEDE DOĞA KORUMA UYGULAMALARI VE AB SÜRECİNE UYUM ÇALIŞMALARI T.C ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYEDE DOĞA KORUMA UYGULAMALARI VE AB SÜRECİNE UYUM ÇALIŞMALARI ANKARA 09.11.2010 SUNUM İÇERİĞİ - Türkiye nin Biyolojik Zenginliği

Detaylı

2012-2013 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI ATATÜRK ARBORETUMU GEZİSİ RAPORU

2012-2013 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI ATATÜRK ARBORETUMU GEZİSİ RAPORU 2012-2013 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI ATATÜRK ARBORETUMU GEZİSİ RAPORU Gezinin Yapıldığı Tarih-Saat : 17/05/2013---09:30-13:00 Geziye Katılan Öğrenci Sayısı : 20 Geziden Sorumlu Öğretmen : Duygu AYDEMİR Gezinin

Detaylı

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler 1. HAVZA KORUMA PLANI KURUM VE KURULUŞLARIN KOORDİNASYONUNUN 2. SAĞLANMASI 3. ATIK SU ve ALTYAPI YÖNETİMİ 3.1. Göl Yeşil Kuşaklama Alanındaki Yerleşimler Koruma Planı'nda önerilen koşullarda önlemlerin

Detaylı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı ARAZİ BOZULUMU LAND DEGRADATİON Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı LAND DEGRADATİON ( ARAZİ BOZULUMU) SOİL DEGRADATİON (TOPRAK BOZULUMU) DESERTİFİCATİON (ÇÖLLEŞME) Arazi Bozulumu Nedir - Su ve rüzgar

Detaylı

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ Bayram HOPUR Entegre Projeler Uygulama Şube Müdürü Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü www.cem.gov.tr 3. Ulusal Taşkın Sempozyumu- 29.04.2013 İstanbul ULUSAL

Detaylı

Normal (%) 74 59 78 73 60. Bozuk (%) 26 41 22 27 40. Toplam (Ha) 889.817 192.163 354.526 1.436.506 17.260.592. Normal (%) - - - - 29

Normal (%) 74 59 78 73 60. Bozuk (%) 26 41 22 27 40. Toplam (Ha) 889.817 192.163 354.526 1.436.506 17.260.592. Normal (%) - - - - 29 1.1. Orman ve Ormancılık Türkiye yaklaşık olarak 80 milyon hektar (ha) yüzölçümüyle dağlık ve eko-coğrafya bakımından zengin bir çeşitliliğe sahiptir. Bu ekolojik zenginliğe paralel olarak ormanlar da

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK SÖZLEŞMESİ VE ULUSAL UYGULAMA DENEYİMİ

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK SÖZLEŞMESİ VE ULUSAL UYGULAMA DENEYİMİ 1 T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK SÖZLEŞMESİ VE ULUSAL UYGULAMA DENEYİMİ BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK=BİYOLOJİK KAYNAK Ekosistem Tür Gen 2 3 Bozulmamış

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA 6.3.2.4. Akdeniz Bölgesinde Tarımsal Ormancılık Uygulamaları ve Potansiyeli Bölgenin Genel Özellikleri: Akdeniz kıyıları boyunca uzanan Toros

Detaylı

GÖKSU DELTASI KIYI YÖNETİMİNİN DÜNÜ VE BUGÜNÜ ÖZET

GÖKSU DELTASI KIYI YÖNETİMİNİN DÜNÜ VE BUGÜNÜ ÖZET 6. Ulusal Kıyı Mühendisliği Sempozyumu 197 GÖKSU DELTASI KIYI YÖNETİMİNİN DÜNÜ VE BUGÜNÜ Sibel MERİÇ Jeoloji Yüksek Mühendisi Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Ankara,TÜRKİYE sibelozilcan@gmail.com Seçkin

Detaylı

Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5.

Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5. Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5.Arkensis, 6.Kapensis Flora alemleri flora bölgelerine (region), flora

Detaylı

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI I. Hafta Yrd. Doç. Uzay KARAHALİL Sunum Akışı Tanışma Ders İçeriği Derste Uyulacak Kurallar Ödev ve Sınavlar Derse Giriş Ders Akışı Dünya da ve Türkiye de Doğa Korumanın Tarihsel

Detaylı

HABİTAT DİREKTİFİ KAPSAMINDAKİ ÇALIŞMALAR

HABİTAT DİREKTİFİ KAPSAMINDAKİ ÇALIŞMALAR T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DOĞA A KORUMA VE MİLLM LLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLM RLÜĞÜ Doğa a Koruma Dairesi Başkanl kanlığı HABİTAT DİREKTİFİ KAPSAMINDAKİ ÇALIŞMALAR Hazırlayan: Serhan ÇAĞIRANKAYA Ziraat

Detaylı

RES Projelerinin Değerlendirilmesinde Yer Seçiminin Önemi ve Dikkate Alınacak Ekolojik Parametreler

RES Projelerinin Değerlendirilmesinde Yer Seçiminin Önemi ve Dikkate Alınacak Ekolojik Parametreler RES Projelerinin Değerlendirilmesinde Yer Seçiminin Önemi ve Dikkate Alınacak Ekolojik Parametreler Türkiye Rüzgar Enerjisi Kongresi 5-6 Kasım 2014 İstanbul Akdeniz Üniversitesi Biyoloji Bölüm Başkanı

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve ÇEVRE Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB ve Çevre- Temel ilkeler AB ve İklim Değişikliği AB ve Su Kalitesi AB ve Atık Geri Dönüşümü Müzakere sürecinde

Detaylı

TRA1 FLORA. Erzurum Erzincan Bayburt FAUNA

TRA1 FLORA. Erzurum Erzincan Bayburt FAUNA TRA1 FLORA Erzurum Erzincan Bayburt FAUNA Avrupa dan Asya ya geçiş, saatten saate belli oluyor. Yiten ormanların yerini sık ve bitek çayırlar alıyor. Tepeler yassılaşıyor. Bizim ormanlarımızda bulunmayan

Detaylı

Orman Fonksiyonları -Zonlama Biyoçeşitlilik Koruma Alanları Estetik-Ekotuirzm İğneada: Fonksiyonlar: Ölçüt, Gösterge ve Aktiviteler Fonksiyonlar: Ölçüt, Gösterge ve Aktiviteler (Camili) Fonksiyonlar Ölçüt

Detaylı

Çıralı: Farklı Bir Yaşam Mümkün*

Çıralı: Farklı Bir Yaşam Mümkün* Çıralı: Farklı Bir Yaşam Mümkün* Tarih boyunca pek çok uygarlığa ev sahipliği yapmış, efsanelere konu olmuş Olimpos Çıralı, Antalya nın 70 km batısında yer alan, Kemer ilçesine bağlı Ulupınar Köyü nün

Detaylı

Enerji Yatırımları Fizibilite Raporu Hazırlanması Semineri Enerji Yatırımlarının Çevresel ve Sosyal Etkilerinin Değerlendirilmesi 29 Mart 2012

Enerji Yatırımları Fizibilite Raporu Hazırlanması Semineri Enerji Yatırımlarının Çevresel ve Sosyal Etkilerinin Değerlendirilmesi 29 Mart 2012 Enerji Yatırımları Fizibilite Raporu Hazırlanması Semineri Enerji Yatırımlarının Çevresel ve Sosyal Etkilerinin Değerlendirilmesi 29 Mart 2012 H.Bülent KADIOĞLU Çevre Mühendisi Golder Associates Sunum

Detaylı

Marmara Kıyıları Hassas Alan Yönetimi

Marmara Kıyıları Hassas Alan Yönetimi Marmara Kıyıları Hassas Alan Yönetimi Huri EYÜBOĞLU Şub. Müd. huri.eyuboglu@csb.gov.tr İSTANBUL SUNUM İÇERİĞİ SINHA PROJESİ Türkiye Kıyılarında Kentsel Atıksu Yönetimi: Sıcak Nokta ve Hassas Alanların

Detaylı

Çevre ve Orman Bakanlığından SULAK ALANLARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ Resmi Gazete Tarihi : 17/05/2005 Resmi Gazete Sayısı : 25818 BİRİNCİ BÖLÜM : Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - Bu Yönetmeliğin

Detaylı

Kaynaklar ve Atıklar ile ilgili Destekleyici Bilgi

Kaynaklar ve Atıklar ile ilgili Destekleyici Bilgi Kaynaklar ve Atıklar ile ilgili Destekleyici Bilgi Taş Ocakları Değerlendirmesi GEBZEORHANGAZİ İZMİR OTOYOLU 1 Güneyköyü Taş Ocağı (Bölüm 1) Ocak Hakkında Genel Bilgiler Taş Ocağı ve Nakliye Yolunun Harita

Detaylı

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI III. Hafta Yrd. Doç. Uzay KARAHALİL Köprülü Kanyon Milli Parkının Kısa Tanıtımı Gerçekleştirilen Envanter Çalışmaları Belirlenen Orman Fonksiyonları Üretim Ekolojik Sosyal

Detaylı

SABANCI ÜNİVERSİTESİ AĞAÇLANDIRMA VE ÇEVRE DÜZENLEMELERİ

SABANCI ÜNİVERSİTESİ AĞAÇLANDIRMA VE ÇEVRE DÜZENLEMELERİ SABANCI ÜNİVERSİTESİ AĞAÇLANDIRMA VE ÇEVRE DÜZENLEMELERİ İçindekiler I. GİRİŞ II. III. ÜNİVERSİTE KONUMU İNŞAAT ÖNCESİ VE SONRASI GÖRÜNTÜLER a. 1998-İnşaat öncesi b. 2013-Kampusun bugünü Sabancı Üniversitesinin

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Büyükşehir Belediye Alanlarında Tabiat Varlıklarının Yönetimi

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Büyükşehir Belediye Alanlarında Tabiat Varlıklarının Yönetimi T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Büyükşehir Belediye Alanlarında Tabiat Varlıklarının Yönetimi Osman İYİMAYA Genel Müdür 12-13 Mayıs Karadeniz Teknik Üniversitesi

Detaylı

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR Osman İYİMAYA Genel Müdür Enerji hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olarak başta sanayi, teknoloji,

Detaylı

YEDİGÖLLER MİLLİ PARKI

YEDİGÖLLER MİLLİ PARKI YEDİGÖLLER MİLLİ PARKI Ülkemizin nadide şehirlerinden birisi olan Bolu alanlarında bulunan ve yedi adet gölden oluşan Yedigöller milli parkı adeta bir saklı cennet köşesi gibidir.. Gerçek huzur ve doğa

Detaylı

Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Türkiye Bölümü

Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Türkiye Bölümü Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Türkiye Bölümü Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi (ÇSED) - Ekler Haziran 2014 Ek 2.1: Ulusal Mevzuat URS-EIA-REP-203876 Genel Çevre Kanunu, Sayı: 2872 ÇED Yönetmeliği

Detaylı

TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ HÜKÜMETĠ ĠLE TUNUS CUMHURĠYETĠ HÜKÜMETĠ ARASINDA ORMANCILIK ve SU ALANINDA ĠġBĠRLĠĞĠ ANLAġMASI

TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ HÜKÜMETĠ ĠLE TUNUS CUMHURĠYETĠ HÜKÜMETĠ ARASINDA ORMANCILIK ve SU ALANINDA ĠġBĠRLĠĞĠ ANLAġMASI TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ HÜKÜMETĠ ĠLE TUNUS CUMHURĠYETĠ HÜKÜMETĠ ARASINDA ORMANCILIK ve SU ALANINDA ĠġBĠRLĠĞĠ ANLAġMASI Bundan böyle "Taraflar" olarak anılacak olan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Tunus Cumhuriyeti

Detaylı

BÖLÜM 7. MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLER. BÖLÜM 7.1. Giriş. BÖLÜM 7.2. Çalışma Alanı

BÖLÜM 7. MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLER. BÖLÜM 7.1. Giriş. BÖLÜM 7.2. Çalışma Alanı BÖLÜM 7. MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLER BÖLÜM 7.1. Giriş BÖLÜM 7.2. Çalışma Alanı İÇİNDEKİLER Sayfa No İÇİNDEKİLER... ii TABLOLAR... ii KISALTMALAR... iii 7. MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLER... 7.1-1 7.1. Giriş...

Detaylı

Resmî Gazete Sayı : 29361

Resmî Gazete Sayı : 29361 20 Mayıs 2015 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 29361 TEBLİĞ Orman ve Su İşleri Bakanlığından: HAVZA YÖNETİM HEYETLERİNİN TEŞEKKÜLÜ, GÖREVLERİ, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI 4 ARALIK 2012 I. OTURUM OTURUM BAŞKANI: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT

DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI 4 ARALIK 2012 I. OTURUM OTURUM BAŞKANI: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI 4 ARALIK 2012 I. OTURUM OTURUM BAŞKANI: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT YÖNETİCİ ÖZETİ Düzce Valiliği ve Düzce Üniversitesi nin birlikte düzenlemiş olduğu

Detaylı

MUĞLA-BODRUM-MERKEZ ESKİÇEŞME MAHALLESİ-BARDAKÇI MEVKİİ 9 PAFTA 14 ADA 70 ve 90 PARSELLER KORUMA AMAÇLI İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ PLAN AÇIKLAMA RAPORU

MUĞLA-BODRUM-MERKEZ ESKİÇEŞME MAHALLESİ-BARDAKÇI MEVKİİ 9 PAFTA 14 ADA 70 ve 90 PARSELLER KORUMA AMAÇLI İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ PLAN AÇIKLAMA RAPORU İÇİNDEKİLER TABLOSU 1. PLANLAMA ALANININ TANIMI... 1 2. MEVCUT PLAN DURUMU... 2 3. PLANLAMA GEREKÇESİ-PLANLAMA KARARLARI... 5 4. EKLER... 9 i 1. PLANLAMA ALANININ TANIMI Plan değişikliği yapılan alan;

Detaylı

TEMA Vakfı, İstanbul Projeleri Raporu nu Açıkladı

TEMA Vakfı, İstanbul Projeleri Raporu nu Açıkladı TEMA Vakfı, İstanbul Projeleri Raporu nu Açıkladı İstanbul un geleceğini etkileyecek üç proje olan 3. Köprü, 3. Havalimanı ve Kanal İstanbul un hayata geçirilmesi halinde meydana gelebilecek etkiler TEMA

Detaylı

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale (*)Türkeş, M. ve Koç, T. 2007. Kazdağı Yöresi ve dağlık alan (dağ sistemi) kavramları üzerine düşünceler. Troy Çanakkale 29:18-19. KAZ DAĞI YÖRESİ VE DAĞLIK ALAN (DAĞ SİSTEMİ) KAVRAMLARI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım

Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım Denizlerimiz ve kıyılarımız canlı çeşitliliği bakımından çok zengin yerler. Ancak günümüzde bu çeşitlilik azalma tehlikesiyle karşı karşıya. Bunun birçok nedeni

Detaylı

Dersin Kodu 1200.9133

Dersin Kodu 1200.9133 Çevre Bilimi Dersin Adı Çevre Bilimi Dersin Kodu 1200.9133 Dersin Türü Zorunlu Dersin Seviyesi Dersin AKTS Kredisi 3,00 Haftalık Ders Saati (Kuramsal) 3 Haftalık Uygulama Saati 0 Haftalık Laboratuar Saati

Detaylı

1. Nüfus değişimi ve göç

1. Nüfus değişimi ve göç Sulamanın Çevresel Etkileri Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sağlık Etkileri 1.Nüfus değişimi ve göç 2.Gelir düzeyi ve işgücü 3.Yeniden yerleşim 4.Kültürel

Detaylı

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI IV. Hafta Yrd. Doç. Uzay KARAHALİL Ödev Konuları Gelibolu Tarihi Yarımadası MP ında statü konusunda yeni gelişmeler Altındere Vadisi MP Uzun Devreli Gelişme Planının irdelenmesi

Detaylı

TÜRKİYE SULAKALANLAR KONGRESİ SONUÇ BİLDİRGESİ 22-23 Mayıs 2009 Eskikaraağaç Bursa

TÜRKİYE SULAKALANLAR KONGRESİ SONUÇ BİLDİRGESİ 22-23 Mayıs 2009 Eskikaraağaç Bursa TÜRKİYE SULAKALANLAR KONGRESİ SONUÇ BİLDİRGESİ 22-23 Mayıs 2009 Eskikaraağaç Bursa Ülkemizde sulakalanların tarihi, bataklıkların kurutulmasının ve tarım alanı olarak düzenlenmesinin tarihiyle birlikte

Detaylı

Büyükşehir Alanlarında Kırsal Arazisi Kullanımına Yönelik Plan Altlık Gereksinimleri,

Büyükşehir Alanlarında Kırsal Arazisi Kullanımına Yönelik Plan Altlık Gereksinimleri, Büyükşehir Alanlarında Kırsal Arazisi Kullanımına Yönelik Plan Altlık Gereksinimleri, KIRSAL ARAZİ YÖNETİMİNDE ANALİTİK VERİLERİN ELDE EDİLMESİ VE SENTEZ PAFTALARININ ÜRETİLMESİ; Prof. Dr. Yusuf KURUCU

Detaylı

GÖLBAŞI ÖZEL ÇEVRE KORUMA BÖLGESĐNDE ALAN YÖNETĐMĐ VE ÇEVRE DÜZENĐ PLANI KARARLARININ CBS DESTEĞĐ ĐLE OLUŞTURULMASI

GÖLBAŞI ÖZEL ÇEVRE KORUMA BÖLGESĐNDE ALAN YÖNETĐMĐ VE ÇEVRE DÜZENĐ PLANI KARARLARININ CBS DESTEĞĐ ĐLE OLUŞTURULMASI TMMOB COĞRAFĐ BĐLGĐ SĐSTEMLERĐ KONGRESĐ 2009 02-06 Kasım 2009, Đzmir GÖLBAŞI ÖZEL ÇEVRE KORUMA BÖLGESĐNDE ALAN YÖNETĐMĐ VE ÇEVRE DÜZENĐ PLANI KARARLARININ CBS DESTEĞĐ ĐLE A. Erdoğan 1, S. Meriç 2 1 Dr,

Detaylı

ODUN DIŞI ORMAN ÜRÜNLERİ

ODUN DIŞI ORMAN ÜRÜNLERİ ODUN DIŞI ORMAN ÜRÜNLERİ Ülkemizdeki Ormancılık anlayışı; 20. yy. dan sonra Hızlı nüfus artışı Teknolojik gelişmeler Kişi başına düşen gelir düzeyinin artması Eğitim düzeyinin yükselmesi Toplumların değer

Detaylı

UZUN DEVRELİ GELİŞME PLANI HAZIRLAMA SÜRECİ VE BÖLGELEME

UZUN DEVRELİ GELİŞME PLANI HAZIRLAMA SÜRECİ VE BÖLGELEME UZUN DEVRELİ GELİŞME PLANI HAZIRLAMA SÜRECİ VE BÖLGELEME DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Milli Parklar Daire Başkanlığı Cihad ÖZTÜRK Orman Yüksek Mühendisi PLANLAMA NEDİR? Planlama, sorun

Detaylı

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar Technical Assistance for Implementation of the By-Law on Strategic Environmental Assessment EuropeAid/133447/D/SER/TR Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönetmeliği'nin Uygulanması Teknik Yardım Projesi

Detaylı

MADRID DE STRATEJİK ÇEVRESEL DEĞERLENDİRME. Mariano Oliveros mariano.oliveros@madrid.org Şube Müdürü Çevresel Değerlendirme Genel Müdürlüğü.

MADRID DE STRATEJİK ÇEVRESEL DEĞERLENDİRME. Mariano Oliveros mariano.oliveros@madrid.org Şube Müdürü Çevresel Değerlendirme Genel Müdürlüğü. MADRID DE STRATEJİK ÇEVRESEL DEĞERLENDİRME Mariano Oliveros mariano.oliveros@madrid.org Şube Müdürü Çevresel Değerlendirme Genel Müdürlüğü. Madrid 1 STRATEJİK ÇEVRESEL DEĞERLENDİRME (SÇD) SÇD, sürdürülebilirliğe

Detaylı

AVRUPA DA ORMANLARIN KORUNMASI BAKANLAR KONFERANSI (MCPFE)

AVRUPA DA ORMANLARIN KORUNMASI BAKANLAR KONFERANSI (MCPFE) AVRUPA DA ORMANLARIN KORUNMASI BAKANLAR KONFERANSI (MCPFE) Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Sözleşmesinin (UNFCCC) Hükümleri Kapsamında Avrupa Düzeyi Ağaçlandırma Rehberi Bu rehber, 12-13 Kasım 2008

Detaylı

PEYZAJ MİMARLIĞI ANABİLİM DALI

PEYZAJ MİMARLIĞI ANABİLİM DALI PEYZAJ MİMARLIĞI ANA Doç. Dr. Selma ÇELİKYAY ( Bilim Başkanı ) İstanbul Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi Mimarlık Fakültesi Mimarlık Ens./Anabilim / Bilim Mimar Sinan Şehir ve Bölge Planlama Kentsel

Detaylı

AKARSU KÖPRÜLERİNDE EKOLOJİK TASARIM VE DOĞA ONARIMI

AKARSU KÖPRÜLERİNDE EKOLOJİK TASARIM VE DOĞA ONARIMI 3. KÖPRÜLER VİYADÜKLER SEMPOZYUMU TMMOB İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI BURSA ŞUBESİ 08-09-10 MAYIS 2015 AKARSU KÖPRÜLERİNDE EKOLOJİK TASARIM VE DOĞA ONARIMI H. Ülgen Yenil, Osman Uzun ve Şükran Şahin Sav Doğaya

Detaylı

HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ

HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ Toprak Muhafaza ve Havza Islahı Dairesi Başkanı Havza? Hidrolojik olarak; Bir akarsu tarafından parçalanan, kendine

Detaylı

ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI 2023 YILI HEDEFLERİ

ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI 2023 YILI HEDEFLERİ ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI Sanayi tesislerinin alıcı ortama olan etkilerinin ve kirlilik yükünün azaltılması, yeni tesislerin kurulmasına karar verilmesi aşamasında alıcı ortam kapasitesinin dikkate alınarak

Detaylı

BÖLÜM 8.2. Biyolojik Özellikler - Karasal

BÖLÜM 8.2. Biyolojik Özellikler - Karasal BÖLÜM 8.2. Biyolojik Özellikler - Karasal i İÇİNDEKİLER Sayfa No İÇİNDEKİLER... ii TABLOLAR... ii ŞEKİLLER... ix EKLER... x KISALTMALAR... xi 8.2. Biyolojik Özellikler - Karasal... 8.2-1 8.2.1. Orman Alanları...

Detaylı

MARMARA BÖLGESi. IRMAK CANSEVEN SOSYAL BiLGiLER ÖDEVi 5/L 1132

MARMARA BÖLGESi. IRMAK CANSEVEN SOSYAL BiLGiLER ÖDEVi 5/L 1132 MARMARA BÖLGESi IRMAK CANSEVEN SOSYAL BiLGiLER ÖDEVi 5/L 1132 COĞRAFİ KONUMU Marmara Bölgesi ülkemizin kuzeybatı köşesinde yer alır. Ülke yüz ölçümünün %8,5'i ile altıncı büyük bölgemizdir. Yaklaşık olarak

Detaylı

128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ AÇIKLAMA RAPORU

128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ AÇIKLAMA RAPORU AKÇAKALE KÖYÜ (MERKEZ/GÜMÜŞHANE) 128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU 2016 AKÇAKALE KÖYÜ-MERKEZ/GÜMÜŞHANE 128 ADA 27 VE 32 NUMARALI PARSELLERE

Detaylı

3.0 DEĞERLENDİRME YAKLAŞIMI

3.0 DEĞERLENDİRME YAKLAŞIMI 3-1 3.0 DEĞERLENDİRME YAKLAŞIMI 3.1 Giriş Bu bölümde, ÇSED in yürütülmesinde kullanılan geniş yaklaşım açıklanmakta ve bu ÇSED sürecinde izlenen kilit aşamalar ortaya koyulmaktadır. Bu bölümde, ÇSED sürecinde

Detaylı

Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar. Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013

Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar. Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013 Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013 Havza Rehabilitasyonu Planlaması İÇERİK Tanımlar (Havza, Yönetim ve Rehabilitasyon)

Detaylı

KAYNAĞI ÜLKE İÇİNDEN SAĞLANAN PROJELER

KAYNAĞI ÜLKE İÇİNDEN SAĞLANAN PROJELER SIRA 1 2 5 8 DAİRE BAŞKANLIĞININ ADI Dairesi Dairesi Dairesi Dairesi Dairesi Dairesi Dairesi KAYNAĞI ÜLKE İÇİNDEN SAĞLANAN PROJELER Oduna Dayalı Orman Ürünleri Üretim Süreçleri Takip Sistemi Biyokütle

Detaylı

Analitik Etütlerin Mekansal Planlamadaki Yeri ve Önemi

Analitik Etütlerin Mekansal Planlamadaki Yeri ve Önemi Analitik Etütlerin Mekansal Planlamadaki Yeri ve Önemi 3.ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU 29-30 NİSAN 2013 Haliç Kongre Merkezi, İSTANBUL Cemal KAYNAK Teknik Uzman -Y.Şehir Plancısı İller Bankası A.Ş. Mekansal

Detaylı

23-25 Ekim 2013 tarihinde SAMSUN da düzenlenen III. ULUSAL SULAK ALANLAR KONGRESİ ne

23-25 Ekim 2013 tarihinde SAMSUN da düzenlenen III. ULUSAL SULAK ALANLAR KONGRESİ ne 23-25 Ekim 2013 tarihinde SAMSUN da düzenlenen III. ULUSAL SULAK ALANLAR KONGRESİ ne SARI, A., BAŞKAYA, Ş. ve GÜNDOĞDU, E., 2013. Bir Şehrin Yuttuğu Sulak Alan: Erzurum Bataklıkları adlı poster bildiri

Detaylı

Güzergâh KoridorununFotoğrafları

Güzergâh KoridorununFotoğrafları EK O-2 Mevcut Peyzaj Karakteri Güzergâh KoridorununFotoğrafları O2-1 EK O-2: MEVCUT PEYZAJ KARAKTERİ GÜZERGÂH KORİDORUNUN FOTOĞRAFLARI Otoyol güzergâhı boyunca peyzaj kırsal ya da yarı-kırsal karakterdedir;

Detaylı

Yayla Turizmi, doğayla iç içe yaşamayı sevenler veya macera tutkunlarının genellikle günübirlik kullanım veya kısa süreli konaklama amacıyla yüksek

Yayla Turizmi, doğayla iç içe yaşamayı sevenler veya macera tutkunlarının genellikle günübirlik kullanım veya kısa süreli konaklama amacıyla yüksek Yayla Turizmi, doğayla iç içe yaşamayı sevenler veya macera tutkunlarının genellikle günübirlik kullanım veya kısa süreli konaklama amacıyla yüksek rakımlı yerlerde yaptıkları turizm faaliyetidir. YAYLA

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Eğitim Tanıtım Ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Eğitim Tanıtım Ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Eğitim Tanıtım Ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü SAYI : B.18.0.DMP.0.00.02.010.01.../09/2007 KONU : Doğa Turları G E N E L G

Detaylı

SİNOP SIRA NO İLÇESİ MEVKİİ STATÜ 1 BOYABAT KURUSARAY KÖYÜ

SİNOP SIRA NO İLÇESİ MEVKİİ STATÜ 1 BOYABAT KURUSARAY KÖYÜ SİNOP DOĞAL SİT ALANLARI SIRA NO İLÇESİ ADI SİT TÜRÜ 1 MERKEZ HAMSİLOS-AKLİMAN 1. VE 2. DERECE DOĞAL SİT ALANI 2 MERKEZ SARIKUM GÖLÜ 1. VE 3. DERECE DOĞAL SİT ALANI 3 ERFELEK TATLICAK ŞELALELERİ 1. DERECE

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü Afet Yönetiminde Teknoloji Kullanımı, 12, Bilkent Otel, Ankara 1 CBS Genel Müdürlüğü Amaçlarımız ve Görevlerimiz Amacımız; ihtiyaç

Detaylı

BALIKESİR-ÇANAKKALE PLANLAMA BÖLGESİ 1/100.000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI 3. FAALİYET RAPORU

BALIKESİR-ÇANAKKALE PLANLAMA BÖLGESİ 1/100.000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI 3. FAALİYET RAPORU BALIKESİR-ÇANAKKALE PLANLAMA BÖLGESİ 1/100.000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI 3. FAALİYET RAPORU TEMMUZ 2012 YÜKLENİCİ: DOĞUKAN & BHA İŞ ORTAKLIĞI 1 "Balıkesir-Çanakkale Planlama Bölgesi 1/100 000 Ölçekli

Detaylı

FAGACEAE. kürenin subtropik ve serin bölgelerinde ormanlar kuran 600 kadar türü vardır.

FAGACEAE. kürenin subtropik ve serin bölgelerinde ormanlar kuran 600 kadar türü vardır. FAGACEAE Fagaceae familyasının 6 cins (Fagus, Quercus, Castanea, Castanopsis, Lithofagus, Nothafagus) ve bu cnislerin her iki yarı kürenin subtropik ve serin bölgelerinde ormanlar kuran 600 kadar türü

Detaylı

EKOLOJİK ETKİ DEĞERLENDİRMESİ TÜZÜĞÜ

EKOLOJİK ETKİ DEĞERLENDİRMESİ TÜZÜĞÜ EKOLOJİK ETKİ DEĞERLENDİRMESİ TÜZÜĞÜ (2.4.2013 - R.G. 53 - EK III - A.E. 178 Sayılı Tüzük) ÇEVRE YASASI (18/2012 ve 30/2014 Sayılı Yasalar.) Madde 47(5) Altında Yapılan Tüzük Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

Detaylı

UZAKTAN ALGILAMA TEKNOLOJİLERİ ile ARAZİ ÖRTÜSÜ ve ARAZİ KULLANIMININ BELİRLENMESİ

UZAKTAN ALGILAMA TEKNOLOJİLERİ ile ARAZİ ÖRTÜSÜ ve ARAZİ KULLANIMININ BELİRLENMESİ Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Toprak ve Su Kaynakları Ulusal Bilgi Merkezi UZAKTAN ALGILAMA TEKNOLOJİLERİ ile ARAZİ ÖRTÜSÜ ve ARAZİ KULLANIMININ BELİRLENMESİ Demir DEVECİGİL Alpaslan SAVACI Doç. Dr. D.Murat

Detaylı

GÖKÇESU (MENGEN-BOLU) BELDESİ, KADILAR KÖYÜ SİCİL 112 RUHSAT NOLU KÖMÜR MADENİ SAHASI YER ALTI PATLAYICI MADDE DEPOSU NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU

GÖKÇESU (MENGEN-BOLU) BELDESİ, KADILAR KÖYÜ SİCİL 112 RUHSAT NOLU KÖMÜR MADENİ SAHASI YER ALTI PATLAYICI MADDE DEPOSU NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU GÖKÇESU (MENGEN-BOLU) BELDESİ, KADILAR KÖYÜ SİCİL 112 RUHSAT NOLU KÖMÜR MADENİ SAHASI YER ALTI PATLAYICI MADDE DEPOSU NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU Planlama Alanı : Bolu ili, Mengen ilçesi, Kadılar

Detaylı

Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal

Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal kaynaklı kirlilik azaltılacak, Marjinal alanlar üzerindeki

Detaylı

Doğal Sit Sınırlarının Sunumu ve Coğrafi Bilgi Sistemi Destekli Yönetim Altyapısının Geliştirilmesi. Dilek TEZEL CBS ve Envanter Şb.Md.V.

Doğal Sit Sınırlarının Sunumu ve Coğrafi Bilgi Sistemi Destekli Yönetim Altyapısının Geliştirilmesi. Dilek TEZEL CBS ve Envanter Şb.Md.V. Dilek TEZEL CBS ve Envanter Şb.Md.V. SUNUM İÇERİĞİ SAYS Nedir? Yapılan Çalışmalar Sit Alanlarının Türkiye Genelinde Durumu /Proje Çıktıları Karşılaşılan Sorunlar Sistemin Faydaları Hedefler 1 Kaç tane

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR

AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR Ayla EFEOGLU Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü AB İle İlişkiler Şube Müdürü İÇERİK AB Su Çerçeve Direktifi hakkında genel

Detaylı

ÇÖLLEŞME/ARAZİ BOZULUMU İLE MÜCADELE RAPORU

ÇÖLLEŞME/ARAZİ BOZULUMU İLE MÜCADELE RAPORU ÇÖLLEŞME/ARAZİ BOZULUMU İLE MÜCADELE RAPORU Çölleşme: Kurak, yarı kurak ve yarı nemli alanlarda iklim değişiklikleri ve insan faaliyetleri de dâhil olmak üzere çeşitli faktörlerden kaynaklanan arazi bozulumu

Detaylı

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE SUNUM PLANI 1. RİSK VE RİSK YÖNETİMİ: TANIMLAR 2. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ 3. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ DÖNÜŞÜM SÜRECİ

Detaylı

Su Yönetimi Sektörü için pilot SÇD 23 Ekim 2014

Su Yönetimi Sektörü için pilot SÇD 23 Ekim 2014 Technical Assistance for Implementation of the By-Law on Strategic Environmental Assessment EuropeAid/133447/D/SER/TR Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönetmeliği'nin Uygulanması Teknik Yardım Projesi

Detaylı

4.1.8t Pol Tampon Bölgeler Politikası 09.05.2014 1 / 5. Organik ve Konvansiyonel Araziler Arasındaki Tampon Bölgeler

4.1.8t Pol Tampon Bölgeler Politikası 09.05.2014 1 / 5. Organik ve Konvansiyonel Araziler Arasındaki Tampon Bölgeler 4.1.8t Pol Tampon Bölgeler Politikası 09.05.2014 1 / 5 CERES Politikası Organik ve Konvansiyonel Araziler Arasındaki Tampon Bölgeler 1 Amaçlar Organik gıdalardaki pestisit kalıntılarını azaltmak ve tüketici

Detaylı

STANDARD ŞUBAT 2010 DOĞA. Fotoğraflar: Eray ÇAĞLAYAN

STANDARD ŞUBAT 2010 DOĞA. Fotoğraflar: Eray ÇAĞLAYAN DOĞA Fotoğraflar: Eray ÇAĞLAYAN 100 Çoruh Vadisi: Suya Gömülecek Miras Eray ÇAĞLAYAN Doğa Derneği Bozayı Araştırma ve Koruma Projesi Sorumlusu Çoruh Vadisi, Türkiye deki 305 Önemli Doğa Alanı ndan bir

Detaylı

TÜRKİYE NİN BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİĞİNE ilişkin GENEL BİLGİ

TÜRKİYE NİN BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİĞİNE ilişkin GENEL BİLGİ TÜRKİYE NİN BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİĞİNE İLİŞKİN GENEL BİLGİ, BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİĞİ KORUMA ÇALIŞMALARI VE BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK SÖZLEŞMESİ VE ULUSAL BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK STRATEJİSİ VE EYLEM PLANI( UBSEP) TÜRKİYE

Detaylı

İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İMAR VE ŞEHİRCİLİK DAİRE BAŞKANLIĞI ŞEHİR PLANLAMA MÜDÜRLÜĞÜ NE

İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İMAR VE ŞEHİRCİLİK DAİRE BAŞKANLIĞI ŞEHİR PLANLAMA MÜDÜRLÜĞÜ NE Tarih: 24.02.2011 Sayı: 2011/0244 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İMAR VE ŞEHİRCİLİK DAİRE BAŞKANLIĞI ŞEHİR PLANLAMA MÜDÜRLÜĞÜ NE Konu: 24.01.2011 tarihinde askıya çıkarılan EYÜP İlçesi, Rekreasyon Alanı

Detaylı

AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP)

AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP) AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP) Türkçe Adı Akdeniz Eylem Planı Sekretaryası (AEP) İngilizce Adı Secretariat on Mediterrenaen Action Plan (MAP) Logo Resmi İnternet Sitesi http://www.unepmap.org Kuruluş

Detaylı

KONYA İLİ NEDEN YATIRIMLARI İÇİN HİZMET SEKTÖRÜ

KONYA İLİ NEDEN YATIRIMLARI İÇİN HİZMET SEKTÖRÜ KONYA İLİ HİZMET SEKTÖRÜ YATIRIMLARI İÇİN 10 NEDEN KONYA ANADOLU NUN ORTASINDA BİR YILDIZ OLARAK PARLAYACAK KONYA İLİ HİZMET SEKTÖRÜ YATIRIMLARI İÇİN 10 NEDEN 1. Genç ve Nitelikli İnsan Kaynağı 2. Stratejik

Detaylı

İHBAR 0412 251 23 05-06

İHBAR 0412 251 23 05-06 İHBAR 0412 251 23 05-06 ORMAN ve SU İŞLERİ BAKANLIĞI XV. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ (DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR) İL ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ Şanlıurfa Yolu 3. Km (Dedaş Bitişiği) DİYARBAKIR Tel: 0412 251 23 05-06 DİYARBAKIR

Detaylı

YABANİ KARANFİL Dianthus elegans

YABANİ KARANFİL Dianthus elegans YABANİ KARANFİL Dianthus elegans 1 1 YABANİ KARANFİL Dianthus elegans 1 Endemizm: Akdeniz Yayılış Alanı: Antalya Ticari Üretimi: Yok Çiçeklenme Zamanı: Temmuz-Ağustos Çiçekli Kalma Süresi: 1 ay Bitki Formu:

Detaylı

ULUSAL SU VE SAĞLIK KONGRESİ

ULUSAL SU VE SAĞLIK KONGRESİ T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ULUSAL SU VE SAĞLIK KONGRESİ NEHĠR HAVZA YÖNETĠM PLANLARI, SU ÇERÇEVE DĠREKTĠFĠ VE BU KAPSAMDA DSĠ TARAFINDAN YAPILAN YERÜSTÜ SU KALĠTESĠ

Detaylı

ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI CBS ÇALIġMALARI

ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI CBS ÇALIġMALARI ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI CBS ÇALIġMALARI mızda, son iki yıl içerisinde coğrafi bilgi sistemi çalışmaların büyük mesafe kat edilmiştir. Bilgi İşlem Dairemiz bünyesinde bir Coğrafi Bilgi Sistemleri Şube

Detaylı

ORIENTEERING SEMBOLLERİ VE AÇIKLAMALARI

ORIENTEERING SEMBOLLERİ VE AÇIKLAMALARI NOTLAR ORIENTEERING SEMBOLLERİ VE AÇIKLAMALARI Büyük Kaya => Belirgin,ayakta duran kaya kütlesi. Kayalık, sarp kayalık => Geçilebilir ya da geçilemez büyük kayalık. Kaya Kümesi => Haritada tek tek işaretlenemeyecek

Detaylı

Entegre Kirlilik Önlenmesi ve Kontrolü. İdari Özet Ekonomi ve Çapraz Medya Etkilerine İlişkin Referans Dokümanı Haziran 2005

Entegre Kirlilik Önlenmesi ve Kontrolü. İdari Özet Ekonomi ve Çapraz Medya Etkilerine İlişkin Referans Dokümanı Haziran 2005 AVRUPA KOMİSYONU GENEL MÜDÜRLÜK - JRC ORTAK ARAŞTIRMA MERKEZİ (JRC) Geleceğe Yönelik Teknolojileri Araştırma Enstitüsü Endüstri, Enerji ve Ulaşımda Sürdürülebilirlik Avrupa IPPC Bürosu Entegre Kirlilik

Detaylı

TÜBİTAK 107 G 029. 5.2. Proje Sonuçları

TÜBİTAK 107 G 029. 5.2. Proje Sonuçları 5.2. Proje Sonuçları Proje sonuçlandığında; uygulayıcının (DMP) eline sadece bir uygulama planı (Yazılıkaya YGS Yönetim Planı) değil aynı zamanda bir YGS plan/planlama modeli geçeceği için, YGS planlamasıyla

Detaylı

Yaban Yaşamı Koridorları Olarak Ekolojik Köprüler

Yaban Yaşamı Koridorları Olarak Ekolojik Köprüler 3. Köprüler Viyadükler Sempozyumu, 08-09-10 Mayıs 2015 TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Bursa Şubesi. Yaban Yaşamı Koridorları Olarak Ekolojik Köprüler Duygu Doğan T.C. İnönü Üniversitesi Güzel Sanatlar

Detaylı

TEKİRDAĞ- MALKARA. G-17-b-13-b PAFTA. Kültür Merkezi Alanı Oluşturulması ve Yeşil Alan Yer Değişikliği NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU

TEKİRDAĞ- MALKARA. G-17-b-13-b PAFTA. Kültür Merkezi Alanı Oluşturulması ve Yeşil Alan Yer Değişikliği NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU TEKİRDAĞ- MALKARA G-17-b-13-b PAFTA Kültür Merkezi Alanı Oluşturulması ve Yeşil Alan Yer Değişikliği NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU 1. PLANLAMA ALANININ GENEL TANIMI İlçemiz Yenimahalle,

Detaylı

TÜBİTAK Kamu Kurumları Araştırma Projesi MEVCUT VE POTANSİYEL YABAN HAYATI GELİŞTİRME SAHALARI İÇİN YÖNETİM PLAN MODELİ GELİŞTİRME

TÜBİTAK Kamu Kurumları Araştırma Projesi MEVCUT VE POTANSİYEL YABAN HAYATI GELİŞTİRME SAHALARI İÇİN YÖNETİM PLAN MODELİ GELİŞTİRME TÜBİTAK Kamu Kurumları Araştırma Projesi MEVCUT VE POTANSİYEL YABAN HAYATI GELİŞTİRME SAHALARI İÇİN YÖNETİM PLAN MODELİ GELİŞTİRME Müşteri Kamu Kurumu : T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Yürütücü kuruluş :

Detaylı

HANGİ ÇEVRE? HANGİ AKIŞ?

HANGİ ÇEVRE? HANGİ AKIŞ? HANGİ ÇEVRE? HANGİ AKIŞ? Yrd.Doç.Dr. Oğuz KURDOĞLU KTÜ Orman Fakültesi Oğuz KURDOĞLU, 21.11.2013 Mövenpick-Ankara 2 Maliyetleri kim karşılayacak? Oğuz KURDOĞLU, 21.11.2013 Mövenpick-Ankara 3 Oğuz KURDOĞLU,

Detaylı

Tarım Sayımı Sonuçları

Tarım Sayımı Sonuçları Tarım Sayımı Sonuçları 2011 DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ İstatistik ve Araştırma Dairesi Ocak 2015 TARIM SAYIMININ AMACI Tarım Sayımı ile işletmenin yasal durumu, arazi kullanımı, ürün bazında ekili alan, sulama

Detaylı

AB ve Türkiye Sivil Toplum Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Hibe Programı

AB ve Türkiye Sivil Toplum Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Hibe Programı AB ve Türkiye Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Avrupa Birliği Bakanlığı, Katılım Öncesi AB Mali Yardımı kapsamında finanse edilen diyalog sürecini desteklemeye devam etmektedir. Diyaloğu-IV

Detaylı