Çapa Çocuk ve Ergenler için Sosyal Fobi Ölçe ğinin Geçerlilik ve Güvenilirli ği ÖZET. pecya

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Çapa Çocuk ve Ergenler için Sosyal Fobi Ölçe ğinin Geçerlilik ve Güvenilirli ği ÖZET. pecya"

Transkript

1 Çapa Çocuk ve Ergenler için Sosyal Fobi Ölçe ğinin Geçerlilik ve Güvenilirli ği Türkay DEMIR*, Demet ERALP-DEM İR*, Erdoğan ÖZMEN*, Ömer UYSAL** ÖZET Bu çalışmada araştırmacıların ve klinisyenlerin giderek daha çok ilgisini çeken bir anksiyete bozuklu ğu olan sosyal fobinin tan ınmas ında, derecelendirilmesinde ve izleme sürecinde kullan ılmak üzere geli ştirilen Çapa Çocuk ve Ergenler için Sosyal Fobi Ölçeği'nin (ÇESFÖ) geçerlilik ve güvenilirliği araştırılm ıştır. Bu amaçla İstanburdaki üç okulun sın ıflarında okumakta olan 500 öğrenciye ölçek uygulanm ıştır. Tekrar test çalışmas ı bu öğrencilerin yaklaşık yarıs ıyla bir ay sonra yapılm ıştır. Geçerlilik çalışması kliniğe başvurmu ş sosyal fobi olgulanyla yürütülmüştür. Ölçeğin iç tutarlılık katsay ıs ı Cronbach alfa yöntemine göre a=0.83 olarak bulunmuştur. Ölçek toplam puan ın ında test tekrar-test korelasyonu yüksektir (r=0.82). Tek tek maddelerin test tekrartest korelasyonları arasındadır. Madde-toplam puan korelasyonları arasında değişmektedir. Ölçek sosyal fobi olguların ı normal kontrollerden ayırt etmektedir. Ölçek' in çocuk ve ergenlerde sosyal fobi belirtilerinin değerlendirilmesi için geçerli ve güvenilir bir araç olduğu sonucuna varılm ıştır. Anahtar kelimeler: Sosyal fobi, çocuklar, ergenler, ölçek, psikometrik özellikler Düşünen Adam; 1999, 12 (4): SUMMARY In this study, the validity and reliability of ÇESFÖ (Social Phobia Scale for Children and Adolescents) was investigated. ÇESFÖ is developed for the recognition, rating and following-up of social phobia, an anxiety disorder which attracts increasingly more attention from researcher and clinicians. To this end the scale was giyen to 500 students from three schools in Istanbul. The scale was administered to approximately half of these students one month later for retest. Validity study was carried out with cases of social phobia who apply to child and adolescent psychiatry clinics. Using the Cronbach a method internal consistency was found to be high (a=0.83). For the total scale score test retest correlation was high (r=0.82). For individual items test retest correlation values were between Item-total score correlations were between Scale was found to be able to seperate cases from normal controls. It is concluded that ÇESFÖ is a reliable and valid tool for evaluation of social phobia symptoms in children and adolescents. Key words: Social phobia, children, adolescents, scale, psychometric properties GİRİŞ Sosyal fobi kişinin toplumsal ya da edimsel durumlarda küçük dü şeceği biçimde davranmaktan, olumsuz değerlendirilmekten korkmas ıdır. Korkulan du- rumlarda ki şinin kendisine yönelik dikkati artm ıştır. Genellikle çarp ıntı, terleme, titreme yüz k ızarmas ı gibi fiziksel anksiyete belirtileri tabloya e şlik eder. Eleştiriye karşı aşın duyarlılık, düşük benlik sayg ısı, toplumsal ilişki becerilerinde eksiklik (zay ıf göz te- * Bak ırköy Ruh ve Sinir Hastal ıkları Hastanesi, ** Cerrahpa şa Tıp Fakültesi Biyoistatistik Anabilim Dal ı 23

2 Çapa Çocuk ve Ergenler için Sosyal Fobi Ölçe ğinin Geçerlilik ve mas ı gibi), girişkenlik gerektiren durumlarda ya şanan güçlükler s ıklıkla tablonun bir parças ıdır (14). Tanıdık olmayan ki şilerin varlığında ya da başkalannın gözü ki şinin üzerindeyken duyulan korku ve kaçmma hastal ığın karakteristi ğidir. En çok korkulan durumlar başkalarının önünde konuşma, yeni insanlarla tan ışma giri şiminde bulunma zorunlulu ğu, otorite konumundaki ki şilerle konu şma, toplant ılara katılma gibi durum ve ortamlard ır. Kimi yazarlar sosyal fobinin korkulan durumlar ın niteliğine göre bölürnlenebilece ğini, bazı kişilerin sosyal etkile şimlerde baz ılarının ise edimsel durumlarda korku ve s ı- kıntı yaşıyor olabileceklerini öne sürmii şlerdir (30). Sosyal fobinin çocuklardaki görünümü de pek çok yönden eri şkinlerdekine benzemektedir. Olumsuz değerlendirilme korkusu karakteristik bir ö ğe olma özelliğini korumaktad ır. Bulant ı, çarp ıntı, titreme, terleme, soğuk ve s ıcak basmas ı gibi somatik belirtilere s ıklıkla rastlanmaktad ır. S ınav kayg ısı, karşı cinsle ili şkilerde sosyal anksiyete de s ık görülmektedir. Sosyal anksiyete nedeniyle olgular giri şkenlik becerisi, ilgi çekme, kar şılıklı konuşmayı sürdürme gibi alanlarda belirgin biçimde güçlük çekmektedirler. Çocuklara özgü davran ışsal belirtiler aras ında huysuzluk, anababaya yap ışma, yerinde duramama, tırnak yeme gibi belirtiler say ılabilir (1,5,6,16). DSM-IV'de çocukluk ça ğının kaçmma bozulduğu ayrı bir tan ısal kategori olmaktan ç ıkarılmış ve bu olguların sosyal fobi tam kategorisi içinde de ğerlendirilmesi önerilmi ştir. Aynı zamanda da sosyal fobi tanı ölçütlerine çocuklar için baz ı özel notlar eklenmiştir (2). Sosyal fobinin görülme s ıklığı yeni tan ısal ölçütlere göre hayli yüksek görünmektedir. De ğişik çalışma-larda % aras ında değişen yaşam boyu prevalans de ğerleri bildirilmektedir ( '29' 32'38). Çocuklarla ilgili çal ışmalar çok az olup bildirilen oranlar % 1 civanndad ır (3' 17'23). Erişkin sosyal fobi olgulannda kullan ılabilecek öz bildirime dayal ı birçok ölçek vard ır. Bunlar aras ında en iyi bilinen ve s ık kullanılanları Mattick ve Clark' ın geliştirdiği "Sosyal Fobi ve Sosyal Etkile şim Ölçekleri" (Social Phobia Scale ve Social Interaction Scale), Turner ve ark. geli ştirilen "Sosyal Fobi ve Anksiyete Ölçeği" (Social Phobia and Anxiety Inventory), Watson ve Friend'in geli ştirdiği "Sosyal Kaçmma ve S ıkıntı-olumsuz Değerlendirilme Korkusu Ölçelderi" (Social Avoidance and Distress Scale ve Fear of Negative Evaluation Scale) say ılabilir. Ayrıca genel olarak korku ve anksiyeteye ili ş- kin olup sosyal fobiyle ilgili bölümleri de içeren Marks ve Mathews' ın "Korkulan Belirleme Anketi" (Fear Questionarre) ile Wolpe ve Lang'in "Korku Tarama Listesi" (Fear Survey Schedule) yayg ın olarak kullan ılmaktad ır. Yine yayg ın olarak kullan ılan "Liebowitz Sosyal Anksiyete Ölçe ği" (Liebowitz Social Anxiety Scale) ise klinisyen tarafından maddelerin sorgulan ıp puanlandırılmas ı yoluyla doldurulur (7,9,13,15,24). Çocuk ve ergenler için haz ırlanm ış öz bildirime dayalı ölçeklerse yaln ızca iki tanedir. La Greca ve ark. tarafından geliştirilen "Çocuklar için Sosyal Anksiyete Ölçeği" (Social Anxiety Scale for Children) ile Beidel ve ark. geli ştirdiği ve eri şkin fonnundan yukarıda söz edilen "Çocuklar için Sosyal Fobi ve Anksiyete Ölçeği" (Social Phobia and Anxiety Inventory for Children) (8' 18-19). Ayrıca daha genel düzeyde anksiyeteyi, korkulan, sosyal beceri ve yeterliliği değerlendiren ölçekler de kullan ılmaktadır (4,20,22,25,34) Sosyal fobinin san ılandan daha s ık görüldüğünün anlaşılması; çok erken ya şlarda başlayan ve kronik gidişli bir bozukluk olarak çocuk psikiyatrisi için taşıdığı önem, sosyal fobinin de ğerlendirilmesinde kullanılacak araçlar ın geliştirilmesini önemli ve gerekli kılmaktadır. Bu çalışman ın konusunu olu şturan ölçek birinci yazar tarafından çocuk ve ergenlerde sosyal fobi be lirtilerini araştırmak ve derecelendirmek, epidemiyolojik çalışmalarda tarama amac ıyla kullanmak ve tedavi giri şimlerinin ve bozukluğun gidişini değerlendirmek amaçlarıyla hazırlanm ıştır. Bu çal ışmada ölçeğin geçerlilik ve giivenilirliği sınanmıştır. GEREÇ ve YÖNTEM Çalışmaya İstanbul ili Fatih ilçesinden küme örneklemesi yoluyla seçilen üç okulun s ınıflardaki 500 öğrencisi katılm ıştır. Çalışma için İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün, okul yöneticilerinin ve ö ğrencilerin onay ı al ınm ıştır. Öğrencilerin ölçekleri s ın ıflarında ve topluca doldurmu şlardır. Ölçekler dolduru- 24

3 Çapa Çocuk ve Ergenler için Sosyal Fobi Ölçeginin Geçerlilik ve lurken çocuk psikiyatrisi klini ğinde çal ışan heldmlerden birisi s ınıfta bulunmu ştur. Öğrenciler ayn ı s ı- rada "Çocuklar için Sürekli Kayg ı Ölçeği"ni ve "Çocuk Depresyon Ölçe ği"ni de doldurmu şlardır. Tekrar test çal ışması bu öğrencilerin yakla şık yarıslyla (n=256) ilk çalışmadan bir ay sonra yap ılmıştır. Geçerlilik çal ışmas ına alınan olgular, kliniğe başvurmu ş sosyal fobi olguland ır. Geçerlilik çal ışmas ı için kontrol grubunu olu şturan öğrenciler ayn ı okullardan, daha önceki çal ışmaya katılmamış (daha önce ölçek doldurmam ış) öğrencilerdir. Geçerlilik çalışmas ında ölçek kontrol grubuna da olgu grubundaki gibi bireysel olarak uygulanm ıştır. Çalışmada kullan ılan araçlar şunlardır: Çapa Çocuk ve Ergenler için Sosyal Fobi Ölçe ği (ÇESFÖ) Ölçek ilk aşamada 35 soruluk bir form olarak haz ırlanmış, klinikte sosyal fobik olan ve olmayan 30 çocuğa uygulanarak maddelerin ifade edili ş tarzlar ının hedeflenen ya ş grubu için uygun olup olmadığı denetlenmiştir. Böylece baz ı maddeler yeniden yaz ılmış ya da başka biçimde düzenlenmi ştir. Maddelerden bir kısm ı ç ıkanlarak ölçekteki madde say ıs ı 25'e indirilmiştir. Ölçek formu olarak be şli likert tipi tercih edilmi ştir. Belirtilerin ara ştınlacağı ifadeler likert tipi ölçekler için tutum ifadeleri yazmada gözönünde tutulmas ı gereken temel ölçütlere dikkat edilerek olu şturulmuştur (35). Ancak epidemiyolojik çal ışmalarda testin çok say ıda öğrenciye uygulanmas ının testin de ğerlendirilmesinde güçlük yaratabilece ği düşünülerek tersine ifadelerden kaç ınılmıştır. Çocuklar için Depresyon Ölçeği (ÇDÖ) (Children's Depression Inventory): Çocukluk ça ğındaki depresyonu ara ştırmada s ık kullanılan ölçeklerden birisi olan ÇDÖ, 1980'de Kovacs taraf ından geli ştirilmiştir yaştan aras ındaki çocuk ve ergenlere uygulanabilir. Ölçek 27 maddeden olu şmaktadır. Her maddede üç ifade vard ır. Bu ifadeler sorgulanan belirtinin varlığına ve şiddetine göre O, 1 ya da 2 olarak puanlard ır. Ölçek puan ı 0-54 aras ında olabilir. Ölçeğin Türkçe biçiminin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması Öy tarafından yap ılmıştır (26-27). Çocuklar için Durumluk-Sürekli Kayg ı Envanteri (State-Trait Anxiety Inventory for Children): Spielberger'in çocuklar için geli ştirdiği bu anksiyete ölçeği 20' şer soruluk iki bölümden olu şmaktad ır. Çalışmada, ölçeğin durumluk ve sürekli kayg ıyı araştıran iki bölümünden durumluk ve anksiyete öl çeği kullan ılmamış, yaln ızca sürekli anksiyeteye ili ş- kin form (ÇSKE) kullan ılm ıştır. 20 maddenin her biri için belirtinin varl ığına ve şiddetine göre 1, 2 ya da 3 puan olarak puanlanan seçeneklerden birisi i şaretlenir. Ölçek puan ı aras ında olabilir. Ölçeğin Türkçe'de geçerlilik ve güvenilirlik çal ışmas ın ı Özusta yapm ıştır (28). Çocuklar için Sosyal Anksiyete Ölçeği-Yenilenmiş Form (ÇSAÖ-Y) (Social Anxiety Scale for Children-Revised): 1988'de La Greca ve ark. taraf ından geliştirilen ÇSAÖ-Y ilk olarak 10 maddelik k ısa bir ölçek biçiminde haz ırlanm ıştır. 1993'de La Greca ve Stone taraf ından özgün ölçe ğe yeni soruların ilavesiyle 18 maddelik yeni bir ölçek haline getirilmiştir. Be ş dereceli likert tipi yamtlanan öz bildirime dayalı bu ölçekte olas ı puanlar aras ındadır. ÇSAÖ-Y'nin Türkçe'de geçerlilik ve güvenilirlik çalışmas ı Demir ve ark. taraf ından yap ılm ıştı r 02). Istatistiksel i şlemler SPSS for Windows 8.0 paket program ı kullan ılarak yap ıldı. Korelasyonlar Spearman yöntemiyle değerlendirildi. Ölçek puanlar ın ın karşılaştınlmasında Mann-Whitney U testi kullan ıldı. Ölçek puan ına etki eden etmenlerin ara ştırılmasında çok yönlü varyans analizi kullan ıldı. Post hoc test olarak Scheffe testi tercih edildi. Sonuçlar p<0.5 düzeyinde anlaml ı kabul edildi. BULGULAR Çalışmaya 500 ö ğrenci kat ılm ıştır. Kız ve erkek ö ğ- rencilerin say ısı hemen hemen e şittir (246 kız, 254 erkek öğrenci). Çal ışmaya kat ılan öğrencilerin ortalama ya şı 12.52±1.88'dir (da ğılım aralığı 9-17 yaş). Tüm örneldem için ortalama ölçek puan ı 56.8±14.3' dür. Kızların ortalama puan ı 58±15, erkeklerinki 55.6±13.5'dir. En yüksek puan ı 6. sınıftaki öğrenciler, en dü şük puan ı 9. sınıftaki öğrenciler alm ıştır (Tablo 1). 25

4 Çapa Çocuk ve Ergenler için Sosyal Fobi Ölçe ğinin Geçerlilik ve Tablo 1. Öğrencilerin s ınıflara göre dağıl ım ı ve her s ınıf için ortalama puanlar S ın ıf Sayı Ortalama Standart sapma Tablo 2. Ölçeğin iç tutarl ılık incelemesi sonuçlar ı No Madde çıkarıldığında ölçek ort. Madde-Toplam puan korelasyon Madde çıkarıldığında a değeri , Cinsiyet ve s ınıfa göre sosyal fobi ölçeği puan ında farklıl ık olup olmadığı çift yönlü varyans analizi ile test edilmiştir. Smıf temel etkisinin anlaml ı olduğu (df=1, F=2.38, p=0.124) ve cinsiyet ve s ınıfın ortak etkilerinin ise anlaml ı olmadığı (F=1.88, p=0.096) bulunmuştur. S ınıf temel etkisinin kaynağını bulmak amac ıyla Scheffe testi uyguland ığında 9. s ın ıf ortalama puanın ın 4. ve 6. s ınıf ortalama puan ından anlamlı biçimde dü şük olduğu bulunmuştur. Ölçeğin güvenilirliğini belirlemek için Cronbach alfa iç tutarl ılık katsay ısına ve test tekrar-test güvenilirliğine bakılmıştır. Ölçeğin iç tutarl ılık inceleme- Tablo 3. Maddelerden al ınan ortalama puanlar ve test tekrartest korelasyonlar ı No Ortalama Standart sapma Tekrar test (r) I ' si Cronbach alfa yöntemine göre yap ıldığında oc=0.83 civarmda yüksek düzeyde bir iç tutarl ılık katsay ısı elde edilmektedir. Her bir maddenin ölçek toplam puan ı ile korelasyonuna bakıldığında 1, 12, 15 ve 20 numaralı maddelerin toplam puanla korelasyon katsayıların ın bir maddeyi ölçekte tutmak ölçütü olarak genellikle benimsenen 0.3'ten küçük oldu ğu görülmektedir (Tablo 2). Toplam puanda test tekrar-test korelasyonu r= (p<0.0001) olup iyi düzeydedir. Tek tek maddelerin korelasyonları ise aras ında değişmektedir (Tablo 3). Ölçüt bağıntılı geçerlilik (uyum geçerlili ği) için Spielberger'in Sürekli Kayg ı Ölçeği (ÇSKÖ) ile korelasyona bakılmıştır. ÇESFÖ'nün ÇSKÖ ile korelasyonu r=.6343 düzeyindedir (p<0.0001). ÇSAÖ-Y ile korelasyon ise r=0.69 (p<0.0001) olup daha yüksektir. ÇESFÖ'nün uyum geçerlili ğinin yeterli düzeyde olduğu görülmektedir. Ölçeğin geçerliliğini göstermek amac ıyla kliniğe başvuran ve sosyal fobi tan ıs ı alan 13 çocu ğa ve ça- 26

5 Çapa Çocuk ve Ergenler için Sosyal Fobi Ölçe ğinin Geçerlilik ve Demir, Eralp Demir, Özmen, Uysal Tablo 4. Değişik ölçeklerin sosyal fobi olgular ın normal kontrol grubundan ay ırt etme yetenekleri Olgu Kontrol Z (t) değeri p değeri Yaş 11.85± ± ÇDÖ 16.7± ± ÇSKE 43.4± ± ÇSAÖ-Y 60.1± ± ÇESFÖ 88.5i ± < İki grubun yaşları t testiyle ölçek puanları Mann-Whitney U testiyle karşılaştırılm ıştır. lışmanın yürütüldüğü okuldaki öğrenciler aras ından daha önce testi yamtlanmam ış 16 ki şiye ölçek bireysel olarak verilmi ştir. Bu öğrenciler aynca ÇSKE, ÇSAÖ-Y ve ÇDÖ ölçeklerini de doldurmu şlardır. Tabloda da görüldüğü gibi ÇDÖ puan ı aç ısmdan iki grup farkl ı bulunmamıştır. Genel kayg ı düzeyini ölçen ÇSKE puan ı bakımından ise iki grup aras ında anlaml ı farkl ılık vard ır. Anlaml ılığı belirleyen değerlere bak ıldığında ÇESFÖ'nün iki grubu en iyi ayırdeden ölçek oldu ğu görülmektedir (Tablo 4). TARTIŞMA Bu bulgular eşliğinde Çapa Çocuk ve Ergenler için Sosyal Fobi Ölçeğinin yeterli geçerliliğe ve güvenilirliğe sahip olduğu söylenebilir. Ölçeğin yüksek bir iç tutarl ılık katsay ısına sahip oldu ğu (Cronbach a=0.83), toplam püanda test tekrar-test korelasyonunun çok iyi düzeyde oldu ğu (r=0.82) görülmektedir. Tek tek maddelerin tekrar test korelasyonlan aras ındadır. Toplam puanla korelasyonu 0.3'ün altında olan 4 madde vard ır. Ancak bu maddelerin korelasyonlan ölçekte tutulmalann ı mümkün kılacak derecededir ( aras ında). Baz ı ölçekler sosyal anksiyetenin varl ığın ı belirleyebilmekte ama sosyal fobiyi belirlemek için yeterince özgül görünmemektedir (36). Bu nedenle genel olarak sosyal anksiyeteyi de ğerlendiren ÇSAÖ-Y ile bu çal ışmada ele alman ÇESFÖ'nün birbirini tamamiare' ölçekler olarak kullan ılması uygun olur. Elde ettiğimiz sonuçlara göre ÇSAÖ-Y genel olarak anksiyeteyi ölçen ÇSKÖ ile sosyal fobi belirtilerini ara ş- tıran ÇESFÖ'nün aras ında yer almaktadır. ÇSAÖ- Y'deki maddeler ağırlıklı olarak, "olumsuz değerlendirilme korkusu" ve "sosyal kaçmma ve s ıkıntı" ile ilgilidir. Sorular özgül ve iyi belirlenmi ş/belirtilmi ş durum ya da ortamlarla ilgili olmaktan çok, genel bir bilişsel yapıp sorgular niteliktedir. Sosyal anksiyeteye hemen daima e şlik eden somatik anksiyete belirtilerine (terleme, yüz k ızarmas ı, çarp ıntı, ses titre-. mesi gibi) hiç yer verilmemi ştir. Ayrıca sık karşılaşılan ve genellikle de bir arada bulunabilen sosyal anksiyete durum ve ortamlanna ili ş- kin somut sorular (ba şkalarının önünde yazı yazmak, birşey yemek ya da içmek, konu şmalara kat ılmak vb) yoktur. ÇESFÖ'de ilgili ya ş grubundaki ço ğu çocuk öğrenci olduğu için özellikle okul ve s ınıfta ortaya ç ıkabilecek belirtilere a ğırl ık verilmiştir. Maddelerden 10 tanesi do ğrudan doğruya gündelik okul ve s ınıf yaşantısm ı ilgilendiren alanlardan seçilmiştir. ÇSAÖ-Y sın ıf öğrencilerine uygulanmak üzere tasarland ığından ifadeleri de buna göre düzenlenmiştir. ÇESFÖ, hem ifadelerin basit ve anla şılır olmas ı, hem de daha geni ş bir yaş grubuna hitap edebilmesi düşünülerek haz ırlanm ıştır. Ergenlik ça ğındaki öğ-. ğünün geçtiği ifadeleri renciler, içinde çocuk sözcü kendileri için düşünmekte isteksizlik göstermektedirler. Bu yüzden ÇESFÖ'nün uygulanabilece ği yaş aral ığının geniş tutulabilmesi için haz ırlanan ifadelerde bu sözcükten kaç ınılmıştır. Bazı yazarlar Türk toplumunda derecelendirilmi ş seçeneklerin yamtlanmas ında yüksek e ğitimli kesimde bile sorunlar ç ıktığın ı ve dörtten fazla basamak kullanılmamas ının uygun olacağı görüşündedirler (31). Ancak ön çal ışma aşamas ında olsun uygulamada olsun öğrencilerin be ş dereceli yan ıt verme i şinde güçlük çekmedikleri görülmü ştür. Maddeleri yanıtlarken yapmalan isteneni anlatman ın çok pratik bir yolunun kendi s ınavlarında uygulanan be ş dereceli puanlama& oldu ğu gibi, maddenin kendileri için doğruluk derecesini puanlamalann ı istemek olduğu görülmü ştür. Ölçek için bir kesme puan ı belirlenmemiştir. Kesme puan ının 90. yüzdelik s ıraya karşılık gelen puan olarak al ınmas ı s ıklıkla benimsenmektedir. Bu çal ışmadaki 500 öğrenci için 90. yüzdelik s ıraya (percentile) denk düşen ölçek puanı 76'dır. Ergenlikte ki şinin kendine yönelik dikkatindeki artma nedeniyle sosyal anksiyetenin de artmas ı beklenirken en yüksek anksiyete düzeyleri 6. ve 4. s ınıf- 27

6 Çapa Çocuk ve Ergenler için Sosyal Fobi Ölçeğinin Geçerlilik ve EK 1: ÇAPA ÇOCUK ve ERGENLER 'ON SOSYAL FOB İ ÖLÇEĞI Aşağıda baz ı cümleler ve yanlar ında da baz ı seçenekler verilmi ştir. Her cümleyi okuduktan sonra, son bir ay ı düşünerek bu cümle için size en uygun gelen seçene ği işaretleyin. Cümlenin size uygunlu ğuna göre o cümleye 1-5 aras ında bir puan verin. Cümledeki ifade size hiç uymuyorsa 1, çok az uyuyorsa 2, bazen uyuyorsa 3, ço ğu zaman uyuyorsa 4, daima uyuyorsa 5'i i şaretleyin. 1= hiç bir zaman 2= çok az 3= bazen 4= çoğu zaman 5= daima 1. Tanımadığım kişilerle konu şmaktan çekinirim. 2. Başkalanyla konu şurken yüzüm k ızarır. 3. Başkaların ın önünde yanl ış birşey yapacağım diye korkarım. 4. insanlarla gözgöze gelmekten çekinirim. 5. Yaz ılı sınavlarda heyecanlan ır ve sıkılınm. 6. S ınıf ark.daşlanmla konuşmaktan çekinirim. 7. S ınıfta tahtaya kallcmaktan rahats ız olurum. 8. Bildiğim sorulara bile cevap vermekten kaçannm. 9. Başkaların ın önünde yanl ış birşey söyleyeceğim diye korkarım. 10.Başkalanyla konu şurken kalbim h ızlı çarpar. 11.Öğretmenterle konu şmaktan, onlara soru sormaktan çekinirim. 12.Başkalanmn önünde yaz ı yazmak bana zor gelir. 13.Başkalanyla konu şurken sesim titrer. 14.Bir şey satın almak, sat ıc ıdan bir şey istemek bana zor gelir. 15.S ınav sonuçlar ı açıklan ırken çok heyecanlan ınm. 16.Derse geç kald ığımda sınıfa girmek bana zor gelir. 17.Yoklamalarda s ıra bana gelirken heyecanlan ınm. 18.Beden eğitimi derslerinde ya da spor yaparken izlenmekten rahats ız olurum. 19. S ınıfta yüksek sesle bir şey okumaktan rahats ız olurum. 20. Okul tuvaletlerine gitmekten rahats ız olurum. 21. Yaşatan= konu şmalarına katılmaktan çekinirim. 22. Başkalarının bana takılrnas ından, şaka yapmas ından rahats ız olurum. 23. Başkalarının önünde kötü duruma dü şeceğim diye korkar ım. 24. Başkalarının önünde bir şey yemekten ya da içmekten rahats ız olurum. 25.Çevremdekiler s ıkıntılı ya da sinirli olduğumu dü şünecekler diye endişelenirim

7 Çapa Çocuk ve Ergenler için Sosyal Fobi Ölçe ğinin Geçerlilik ve larda bulunmu ştur. Lise öğrencilerinin ölçek puanları ise ilk ve ortaokul ö ğrencilerininicinden belirgin biçimde dü şüktür. Genel anksiyete ölçe ğinin ve ÇSAÖ-Y'nin de benzer sonuçlar vermesi bu bulgunun istikrarl ı bir bulgu olduğunu düşündürmektedir (18). ÇSAÖ-Y ile k ıyaslandığında ÇESFÖ'nün daha yüksek iç tutarl ılığa, daha iyi test tekrar-test korelasyonuna ve madde toplam puan korelasyonlanna, ayr ıca daha iyi düzeyde ölçüt bağıntılı geçerlili ğe sahip olduğu, sosyal fobik olguları bu ölçekten daha iyi ay ırdedebildiği görülmektedir. ÇESFÖ sosyal fobinin klinik görünümüne ili şkin bilgilerden yararlanarak kaçnulan durumlar ve edimler, sosyal anksiyete s ırasında ortaya ç ıkan fiziksel belirtiler ve bu s ıradaki dü şünceler hakk ında bilgi verecek maddelerden olu şturulmuştur. Sosyal fobiklerin en çok kaç ındığı edimler başkaların ın önünde konuşmak, yemek ve yazmak; en çok kaç ındıklan durumlarsa toplant ılar ve başkalanyla kar şılaşabileceği ortamlardır. Bu durumlarda en çok ortaya ç ıkan belirtiler çarp ıntı yüz kızarmas ı, titreme ve konu şmada teklemedir. En s ık yaşanan duygularsa s ıkıntı, utanma ve denetimi yitirmekten korkmad ır (33). Sosyal fobikler ba şka kişilerle etkile şimleri sıras ında normal kontrollere göre daha az olumlu ve daha çok olumsuz dü şünce bildirmektedirler (37). Beidel, yüksek sesle okuma s ı- ras ında sosyal fobik çocuklar ın nabız sayılarının normallerden daha çok artt ığını ve olumsuz dü şüncelerin ortaya ç ıktığını belirlemiştir (5). Ölçek sosyal fobinin bu çal ışmalarca ortaya konan bileşenlerine, bir başka deyi şle kaç ınma, olumsuz değerlendirilme korkusu ve fiziksel belirtiler olmak üzere üç temel alana ili şkin bilgi verebilmektedir. Ölçeğin değerlendirilmesinde toplam puan ın yanında bir belirtinin "daima" var olduğuna işaret eden "5" yanıtlanna dikkat etmek gerekir. Çocuklarda eri şkinlerden daha az görülüyor olsa da özgül tip sosyal fobi olgular ı bakım ından bu nokta önemlidir (t). Burada ortaya konan özellikleriyle ÇESFÖ çocuk ve ergenlerde sosyal fobi belirtilerinin ölçümünde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araçt ır. Ölçe ğin özelliklerinin daha ayr ıntılı olarak belifienebilmesi için sonraki çalışmalarda yukar ıda an ılan alanlara ilişkin madde kürnelerinin birer alt ölçek olu şturup oluşturmadığının araştırılması ve de ğişik psikiyatrik bozukluklarda ölçe ğin ay ırdedici gücünün s ınanmas ı gerekmektedir. KAYNAKLAR 1.Albano AM, DiBartolo PM, Heimberg RG, et al: Children and adolescents: Assessment and treatment. Heimberger RG, Liebowitz MR, Hope DA, Schneier FR (eds). Social Phobia: Diagnosis, Assessment and Treatment. The Guilford Press, Newyork, p.21-40, American Psychiatric Association: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. Foundation edition. Washington DC, Anderson JC, Williams S, McGee R: DSM-111 disorders in preadolescent children. Arch Gen Psychiatry 44:69-76, Beidel DC: Psychophysiological assessment of anxious emotional states in children. J Abnorm Psychol 97:80-82, Beidel DC: Social Phobia and overanxious disorder in school age children. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 30:545-52, Beidel DC, Turner SM: Comorbidity of test anxiety and other anxiety disorders in children. J Abnorm Child Psychol 16:275-87, Beidel DC, Turner SM, Cooley MR: Assessing reliable and clinically significant change in social phobia: Validity of the Social Phobia and Anxiety Inventory. Behav Res Ther 31:331-37, Beidel DC, Turner SM, Morris TL: A new inventory to assess childhood social phobia: The Social Phobia and Anxiety Inventory for Children. Psychological Assessment 7:73-79, Cox BJ, Swinson RP, Shaw BF: Value of the fear questionarre in differentiating agoraphobia and social phobia. Br J Psychiatry 159:842-45, Davidson JRT, Hughes DL, George LK, et al: The epidemiology of social phobia: fındings from the Duke Epidemiological Catchment Area Study. Psychol Med 23:709-18, Degonda M, Angst J: The Zurich study. XX. Social phobia and agoraphobia. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci 243:95-102, Demir T, Eralp-Demir D, Uysal Ö: Çocuklar için Sosyal Anksiyete Ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirliği. 8. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Kongresi, Sapanca, Greist JH, Kobak KA, Jefferson JW, et al: The clinical interview. Heimberg RG, Liebowitz MR, Hope DA, Schneier FR (eds). Social Phobia. Diagnosis, Assessment and Treatment. The Guilford Press, Newyork, p , Heckelman LR, Schneider FR: Diagnostic issues. Heimberg RG, Liebowitz MR, Hope DA, Scheierer FR (eds). Social Phobia: Diagnosis, Assessment and Treatment. The Guilford Press, Newyork, p.3-20, Heimberg RG, Liebowitz MR: Issues in the design of trials for the evaluation of psychosocial treatments for social phobia. Int Clin Psychopharmacol 11 (Suppl 3):55-64, Johnson RL, Glass CR: Heterosocial anxiety and direction of attention in high school boys. Cognitive Therapy and Research 13:509-26, Kashani JH, Orvaschel H: A community study of anxiety in children and adolescents. Am J Psychiatry 147:313-18, La Greca AM, Stone WL: Social Anxiety Scale for Children- Revised: factor structure and concurrent validity. J Clin Child Psychol 22:17-27, La Greca AM, Dandes SK, Wick P, et al: Development of the Social Anxiety Scale for Children: Reliability and concurrent validity. J Clin Child Psychol 17:84-91, Last CG, Francis G, Strauss CC: Assessing fears in anxietydisordered children with the Revised Fear Survey Schedule for Children (FSSC-R). J Clin Child Psychol 18: , Magee WJ, Eaton WW, Wittchen H, et al: Agoraphobia, simple phobia, and social phobia in the National Comorbidity Survey. Arch Gen Psychiatry 53: ,

8 Çapa Çocuk ve Ergenler için Sosyal Fobi Ölçeğinin Geçerlilik ve 22. McCathie H, Spence SH: What is the revised fear survey schedule for children measuring? Behav Res Ther 29: , McGee R, Feehan M, Williams S, et al: DSM-III disorders in a large sample of adolescents. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 29:611-19, McNeil DW, Ries BJ, Turk CL: Behavioral assessment: self report, physiology, and overt behavior. Heimberg RG, Liebowitz MR, Hope DA, Schneier FR (eds). Social Phobia. Diagnosis, Assessment and Treatment. Guilford Press, Newyork, p , endick TH, King NJ: Origins of childhood fears: an evaluation of Rachman's theory of fear acquisition. Behav Res Ther 29:117-23, Öy B: Çocuklar için Depresyon Ölçe ğinin öğrenciler ve çocuk ruh sağlığı kliniğine başvuran çocuklarda uygulanmas ı. Yayımlanmamış Uzmanl ık Tezi, Ankara, Öy B: Çocuklar için Depresyon Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çal ışması. Türk Psikiyatri Dergisi 2:132-36, Özusta ŞH: Çocuklar için Dunımluk-Sürekli Kayg ı Envanteri uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çal ışması. Türk Psikoloji Dergisi 10:32-44, Pollard CA, Henderson JG: Four types of social phobia in a community sample. J Nerv Ment Dis 176:440-45, Rapee RM: Descriptive psychopathology of social phobia. Heimberg RG, Liebowitz MR, Hope DA, Scheier FR (eds). Social Phobia. Diagnosis, Assessment and Treatment. The Guilford Press, Newyork, p.41-66, Savaşır I: Ölçek uyarlamas ındaki sorunlar ve baz ı çözüm yollan. Türk Psikoloji Dergisi 9:27-32, Schneier FR, Johnson J, Horning C, et al: Social Phobia: Comorbidity and morbidity in an epidemiological sample. Arch Gen Psychiatry 49:282-88, Solyom L, Ledwidge B, Solyom C: Delineating social phobia. Br J Psychiatry 149:464-70, Strauss CC, Lease CA, Kazdin AE, et al: Multimethod assessment of the social competence of children with anxiety disorders. J Clin Child Psychol 18:184-89, Tezbaşaran AA: Likert Tipi Ölçek Geli ştirme K ılavuzu. Türk Psikologlar Derneği Yay ınları, Ankara, Turner SM, Beidel DC: Some further comments on the measurement of social phobia. Behav Res Ther 26: , Turner SM, Beidel DC, Larkin KT: Situational determinants of social anxiety in clinic and nonclinic samples: physiological and cognitive correlates. J Consult Clin Psychol 54:523-27, Weissman MM, Bland RC, Canino GJ, et al: The crossnational epidemiology of social phobia: a preliminary report. Int Clin Psychopharmacol 11 (Suppl 3):9-14,

ÖZET. pecya. Anahtar kelimeler: Sosyal anksiyete, çocuklar, ergenler, ölçek, geçerlilik, güvenilirlik SUMMARY

ÖZET. pecya. Anahtar kelimeler: Sosyal anksiyete, çocuklar, ergenler, ölçek, geçerlilik, güvenilirlik SUMMARY Çocuklar İçin Sosyal Anksiyete Ölçe ğinin Geçerlilik ve Güvenilirli ği Türkay DEMİR*, Demet ERALP-DEM İR*, Nuray TÜRKSOY*, Erdoğan ÖZMEN*, Ömer UYSAL** ÖZET Herkesin belirli ortamlarda değişik derecelerde

Detaylı

OLUMSUZ DEĞERLENDİRİLMEKTEN KORKMA ÖLÇEĞİ NE (ODKÖ) İLİŞKİN BİR GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

OLUMSUZ DEĞERLENDİRİLMEKTEN KORKMA ÖLÇEĞİ NE (ODKÖ) İLİŞKİN BİR GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI OLUMSUZ DEĞERLENDİRİLMEKTEN KORKMA ÖLÇEĞİ NE (ODKÖ) İLİŞKİN BİR GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI Yrd. Doç. Dr. Sabahattin ÇAM Ç. Ü. Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü sabahcam@cu.edu.tr Öğr. Gör.

Detaylı

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım 1961 yılında Malatya da doğdum. İlk-orta ve lise öğrenimimi Malatya da tamamladım.1978 yılında girdiğim Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni 1984 yılında bitirdim. 1984-1987 yılları arasında Çanakkale ve

Detaylı

KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol

KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol 1 Acibadem University Medical Faculty 2 Maltepe University Medical

Detaylı

Diyabette Öz-Yönetim Algısı Skalası nın (DÖYAS) Türkçe Versiyonu: Geçerlik ve Güvenirlik Değerlendirme

Diyabette Öz-Yönetim Algısı Skalası nın (DÖYAS) Türkçe Versiyonu: Geçerlik ve Güvenirlik Değerlendirme Diyabette Öz-Yönetim Algısı Skalası nın (DÖYAS) Türkçe Versiyonu: Geçerlik ve Güvenirlik Değerlendirme Yrd. Doç. Dr. Ayfer Bayındır Çevik Doç. Dr. Şeyda Özcan Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ Doç. Dr. Deniz Beste Çevik Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı beste@balikesir.edu.tr

Detaylı

Prof.Dr. Hatice ÖZYILDIZ GÜZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikiyatri ABD

Prof.Dr. Hatice ÖZYILDIZ GÜZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikiyatri ABD Prof.Dr. Hatice ÖZYILDIZ GÜZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikiyatri ABD İÇERİK ALT TİPLENDİRMEDEKİ SORUNLAR KLİNİĞE YANSIMASI ÇEKİNGEN KİŞİLİK BOZUKLUĞUNUN ETKİSİ Tanısal bakı Sosyal fobi DSM-I de "Fobik

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M.

Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M. DEPRESYON-ANKSİYETE BOZUKLUKLARI İLE ALKOL BAĞIMLILIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M. ÖZET Alkol bağımlılığı ve diğer psikiyatrik

Detaylı

İlköğretim Öğrencileri İçin Matematik Kaygı Ölçeği. Math Anxiety Scale For Elementary School Students

İlköğretim Öğrencileri İçin Matematik Kaygı Ölçeği. Math Anxiety Scale For Elementary School Students F. Ü. Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 17 (2), 442-448, 2005 İlköğretim Öğrencileri İçin Matematik Kaygı Ölçeği Recep BİNDAK Dicle Üniversitesi Siirt Eğitim Fakültesi İlköğretim Matematik Bölümü Siirt

Detaylı

Okul Fobisi Olan Çocuklarda Ruhsal Bozuklukların Sıklığının Araştırılması +

Okul Fobisi Olan Çocuklarda Ruhsal Bozuklukların Sıklığının Araştırılması + İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 16 (1) 13-17 (2009) Okul Fobisi Olan Çocuklarda Ruhsal Bozuklukların Sıklığının Araştırılması + Özlem Özcan*, Ayla Aysev** *İnönü Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Çocuk

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

Depremin Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Psikiyatrisi Polikliniği ne başvuru profili üzerine etkisi

Depremin Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Psikiyatrisi Polikliniği ne başvuru profili üzerine etkisi Berkem ve Bildik 29 Depremin Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Psikiyatrisi Polikliniği ne başvuru profili üzerine etkisi Meral Berkem, 1 Tezan Bildik 2 ÖZET Amaç: 1998 ve 1999 deprem sonrası aylarda

Detaylı

T.C. IZMİR BÜYÜKŞEHIR BELEDİYE BAŞKANLIĞI SATINALMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI HİZMET ALIMLARI ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE

T.C. IZMİR BÜYÜKŞEHIR BELEDİYE BAŞKANLIĞI SATINALMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI HİZMET ALIMLARI ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE T.C. IZMİR BÜYÜKŞEHIR BELEDİYE BAŞKANLIĞI SATINALMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI HİZMET ALIMLARI ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve Kapsam MADDE 1- (1)

Detaylı

BAĞIMLILIK PROFİL İNDEKSİNİN (BAPİ) FARKLI FORMLARININ PSİKOMETRİK ÖZELLIKLERI

BAĞIMLILIK PROFİL İNDEKSİNİN (BAPİ) FARKLI FORMLARININ PSİKOMETRİK ÖZELLIKLERI BAĞIMLILIK PROFİL İNDEKSİNİN (BAPİ) FARKLI FORMLARININ PSİKOMETRİK ÖZELLIKLERI Kültegin Ögel 1, Ceren Koç 2, Aslı Başabak 2, Alper Aksoy 2, Gülşah Karadayı 2 1 Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi 2 Yeniden

Detaylı

Obsesif Kompulsif Bozuklu ğu Olan Çocuklar ın Ailelerinde Obsesif Kompulsif Belirti Puanlar ı : Karşılaştırmal ı bir klinik çal ışma* ÖZET.

Obsesif Kompulsif Bozuklu ğu Olan Çocuklar ın Ailelerinde Obsesif Kompulsif Belirti Puanlar ı : Karşılaştırmal ı bir klinik çal ışma* ÖZET. Obsesif Kompulsif Bozuklu ğu Olan Çocuklar ın Ailelerinde Obsesif : Karşılaştırmal ı bir klinik çal ışma* Ayşe AVCI**, Halime ASLAN*** ÖZET Çalışmada Temmuz 1994-Aral ık 1994 tarihleri arasında Çukurova

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

pecya Erzurum Yetiştirme Yurdunda Kalan Gençlerde Ruhsal Belirtiler Da ğıl ımı * İsmet KARAPINAR ** SUMMARY ÖZET

pecya Erzurum Yetiştirme Yurdunda Kalan Gençlerde Ruhsal Belirtiler Da ğıl ımı * İsmet KARAPINAR ** SUMMARY ÖZET Erzurum Yetiştirme Yurdunda Kalan Gençlerde Ruhsal Belirtiler Da ğıl ımı * İsmet KARAPINAR ** ÖZET Bu çal ışmada Erzurum Yeti ştirme Yard ımda ve aileleri ile birlikte lise çağındaki erkek gençler arasında

Detaylı

pecya Lise Öğrencilerinde SCL-90-R ile Semptom Taramas ı GIRIŞ

pecya Lise Öğrencilerinde SCL-90-R ile Semptom Taramas ı GIRIŞ Lise Öğrencilerinde SCL-90-R ile Semptom Taramas ı Rüstem AŞKIN*, Bilal ILISU**, Ali S. Ç İLLİ*, F. Betül ALTUĞ*, Nazmiye KAYA*, Rahim KUCUR* ÖZET Bu çalışmada, 30'si k ız, 17'si erkek olmak üzere toplam

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM. 1. Açıklama

GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM. 1. Açıklama GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM 1. Açıklama 1.1.Proje Ortaklarının Adları: Uzman Klinik Psikolog Özge Yaren YAVUZ ERDAN, Uzman Klinik Psikolog Elvan DEMİRBAĞ, Uzman Klinik Psikolog Nilay KONDUZ 1.2.Nihai

Detaylı

Çekingen Kiþilik Bozukluðunun Klinik Özellikleri ve Tedavisi

Çekingen Kiþilik Bozukluðunun Klinik Özellikleri ve Tedavisi Çekingen Kiþilik Bozukluðunun Klinik Özellikleri ve Tedavisi Levent SEVÝNÇOK*, Ferhan DEREBOY**, Çiðdem DEREBOY* ÖZET Çekingen Kiþilik bozukluðu (ÇKB) konusunda þimdiye dek az sayýda çalýþma yayýnlanmýþtýr.

Detaylı

ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2009, Volume: 4, Number: 4, Article Number: 1C0092

ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2009, Volume: 4, Number: 4, Article Number: 1C0092 ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2009, Volume: 4, Number: 4, Article Number: 1C0092 EDUCATION SCIENCES Received: July 2009 Accepted: September 2009 Series : 1C ISSN : 1308-7274 2009

Detaylı

Okul Korkusu Yakınması Olan Çocukların Ana Babalarında Ruhsal Bozukluklar

Okul Korkusu Yakınması Olan Çocukların Ana Babalarında Ruhsal Bozukluklar Türk Psikiyatri Dergisi 2006; 17(3):173-180 Okul Korkusu Yakınması Olan Çocukların Ana Babalarında Ruhsal Bozukluklar Dr. Özlem ÖZCAN 1, Dr. Birim Günay KILIÇ 2, Dr. Ayla AYSEV 3 ÖZET Amaç: Çocuklarda

Detaylı

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department 71 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Yıl 9, Sayı 17, Haziran 2009, 71-76 Müzik Eğitimi Anabilim Dalı Öğrencilerinin Başarılarına Etki Eden Değişkenler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Detaylı

SOSYAL FOBİ. Sosyal fobide karşılaşılan belirtiler şu şekilde sıralanabilir.

SOSYAL FOBİ. Sosyal fobide karşılaşılan belirtiler şu şekilde sıralanabilir. SOSYAL FOBİ Sosyal ortamlarda başkaları tarafından inceleme altında tutulduğu korkusu performans gösterilmesi gereken durumlarda eleştirilme yada küçük düşme korkusunun yaşanmasıdır. Ve kişi bu korkunun

Detaylı

Çocuklar İçin Anksiyete Duyarlılığı İndeksi nin Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenilirlik Çalışması 2

Çocuklar İçin Anksiyete Duyarlılığı İndeksi nin Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenilirlik Çalışması 2 Türk Psikiyatri Dergisi 2015;26(3):197-203 Çocuklar İçin Anksiyete Duyarlılığı İndeksi nin Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenilirlik Çalışması 2 Dr. Savaş YILMAZ 1, Dr. Emine ZİNNUR KILIÇ 2 ÖZET Amaç: Anksiyete

Detaylı

Çocukluktaki Olumsuz Düşünceleri Değerlendirme Ölçeği Geçerlik-Güvenilirlik Çalışması

Çocukluktaki Olumsuz Düşünceleri Değerlendirme Ölçeği Geçerlik-Güvenilirlik Çalışması Türk Psikiyatri Dergisi 2007; 18(2):155-162 Çocukluktaki Olumsuz Düşünceleri Değerlendirme Ölçeği Geçerlik-Güvenilirlik Çalışması Dr. Işık KARAKAYA 1, Dr. Ayşen COŞKUN 2, Dr. Belma AĞAOĞLU 2, Dr. Özlem

Detaylı

ÇOCUK PSİKYATRİSİ KONSÜLTASYON VE STAJ PROGRAMI

ÇOCUK PSİKYATRİSİ KONSÜLTASYON VE STAJ PROGRAMI ÇOCUK PSİKYATRİSİ KONSÜLTASYON VE STAJ PROGRAMI Programın Amacı: Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Konsültasyon ve Staj Programı nın amacı, asli olarak bilimsel bilgi ve mesleki etik kuralları gözeterek ruh

Detaylı

Öğrenci Tutum Envanterinin Geliştirilmesi : Geçerlik ve Güvenilirlik Çalışması. Yaşar Barut*, Melek Kalkan**

Öğrenci Tutum Envanterinin Geliştirilmesi : Geçerlik ve Güvenilirlik Çalışması. Yaşar Barut*, Melek Kalkan** Cilt : II Sayı: 14 Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi Vol : il No: 14 Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal Öğrenci Tutum Envanterinin Geliştirilmesi : Geçerlik ve Güvenilirlik

Detaylı

Clark-Beck Obsesyon-Kompulsiyon Ölçeği nin Türk toplumunda psikometrik özellikleri

Clark-Beck Obsesyon-Kompulsiyon Ölçeği nin Türk toplumunda psikometrik özellikleri Beşiroğlu ve ark. 197 Clark-Beck Obsesyon-Kompulsiyon Ölçeği nin Türk toplumunda psikometrik özellikleri Lütfullah BEŞİROĞLU, 1 Mehmet Yücel AĞARGÜN, 2 Murat BOYSAN, 3 Mustafa GÜLEÇ, 4 Buket ERYONUCU 5

Detaylı

pecya Alopesi Areatal ı Çocuklarda Psikiyatrik Eş Tan ılar Kağan GÜRKAN *, Ümran TÜZÜN **, Osman ABALI *** ÖZET

pecya Alopesi Areatal ı Çocuklarda Psikiyatrik Eş Tan ılar Kağan GÜRKAN *, Ümran TÜZÜN **, Osman ABALI *** ÖZET Kağan GÜRKAN *, Ümran TÜZÜN **, Osman ABALI *** ÖZET Amaç: Alopesi Areata (AA) etyolojisinde psikososyal etmenler ve psikiyatrik bozukluklar ın da etkili olduğu düşünülen, dermatoloji pratiğinde yayg ın

Detaylı

ARAŞTIRMALAR. Tamer TÜZÜNER* Nevra KARAMÜFTÜOĞLU* Tezer ULUSU f ÖZET

ARAŞTIRMALAR. Tamer TÜZÜNER* Nevra KARAMÜFTÜOĞLU* Tezer ULUSU f ÖZET ARAŞTIRMALAR ÇOCUKLARDA DİŞ HEKİMLİĞİ İŞLEMLERİNE KARŞI DUYULAN KAYGI DÜZEYLERİNİN FACIALIMAGE SCALE (FIS) İLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE FIS İLE VENHAM PICTURE TEST (VPT)' İN KORELASYONUN SAPTANMASI THE EVALUATION

Detaylı

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ*

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ* İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri 25 TÜRKİYE DE SIK KARŞILAŞILAN PSİKİYATRİK HASTALIKLAR Sempozyum Dizisi No:62 Mart 2008 S:25-30 PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ*

Detaylı

ÖZET. pecya SUMMARY. Key words: Medical students, depressive symptoms, Beck Depression Inventory

ÖZET. pecya SUMMARY. Key words: Medical students, depressive symptoms, Beck Depression Inventory T ıp Fakültesi Öğrencilerinde Depresyon Belirtilerinin Da ğıl ımı Bilal BAKİR*, U. Reha YILMAZ**, İsmail YAVAŞ***, Mahir GÜLEÇ* ÖZET Depresyon en s ık görülen ruhsal bozukluktur. Depresif belirtilerin,

Detaylı

Tedavi ile İlgili Otomatik Düşünceler Ölçeğinin Geliştirilmesi, Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması

Tedavi ile İlgili Otomatik Düşünceler Ölçeğinin Geliştirilmesi, Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması ARAŞTIRMA MAKALESİ Tedavi ile İlgili Otomatik Düşünceler Ölçeğinin Geliştirilmesi, Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması n Meltem MERİÇ*, Fahriye OFLAZ**, Mehmet AK*** * Dr., Beytepe Asker Hst. Baştabipliği,

Detaylı

Sosyal Kaygı İle Başa Çıkma Psiko Eğitim Programının Ortaokul Öğrencileri Üzerindeki Etkisi

Sosyal Kaygı İle Başa Çıkma Psiko Eğitim Programının Ortaokul Öğrencileri Üzerindeki Etkisi Sosyal Kaygı İle Başa Çıkma Psiko Eğitim Programının Ortaokul Öğrencileri Üzerindeki Etkisi Pervin NEDİM-BAL 1 & Mustafa ÖNER 2 ÖZET Bu araştırmanın amacı, sosyal kaygı ile başa çıkma psiko eğitim programının

Detaylı

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD 7 Ekim 2010 MADDE KULLANIM BOZUKLUKLARI DSM IV Madde bağımlılığı Madde

Detaylı

pecya Depresyonla Başaçıkma Ölçeği: Geçerlilik ve Güvenirlik Çal ışması* Sıtkı KARACA**, Rüstem AŞKİN** GİRİŞ ÖZET

pecya Depresyonla Başaçıkma Ölçeği: Geçerlilik ve Güvenirlik Çal ışması* Sıtkı KARACA**, Rüstem AŞKİN** GİRİŞ ÖZET Depresyonla Başaçıkma Ölçeği: Geçerlilik ve Güvenirlik Çal ışması* Sıtkı KARACA**, Rüstem AŞKİN** ÖZET Depresyonla Başaçıkma Ölçeği (DBÖ), hastaların çökkün duygulan ımları ve e şlik eden sorunları ile

Detaylı

Þizofreninin klinik özelliklerini anlatan kitap ya

Þizofreninin klinik özelliklerini anlatan kitap ya Þizofrenide Prodromal Belirtiler Prof. Dr. Ýsmet KIRPINAR* Þizofreninin klinik özelliklerini anlatan kitap ya da yazýlarýn çoðu; þizofreninin heterojen bir sendrom olduðunu, bu hastalýk için hiçbir patognomonik

Detaylı

pecya İlköğretim Çağı Çocuklar ındaki Davran ım Bozukluğu Semptomlar ın ın Sosyodemografik Verilere Göre De ğerlendirilmesi

pecya İlköğretim Çağı Çocuklar ındaki Davran ım Bozukluğu Semptomlar ın ın Sosyodemografik Verilere Göre De ğerlendirilmesi İlköğretim Çağı Çocuklar ındaki Davran ım Bozukluğu Semptomlar ın ın Sosyodemografik Verilere Göre De ğerlendirilmesi Osman ABALI *, Metin ONUR **, Ka ğan GÜRKAN ***, Ömer ÇELİK ****, Ümran Dilara TÜZÜN

Detaylı

ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SINAV KAYGILARI İLE KARAR VERME STİLLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SINAV KAYGILARI İLE KARAR VERME STİLLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ EKEV AKADEMİ DERGİSİ Yıl: 20 Sayı: 66 (Bahar 2016) 317 ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SINAV KAYGILARI İLE KARAR VERME STİLLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ Öz Gürbüz OCAK (*) Ramazan YURTSEVEN (**) Bu araştırma,

Detaylı

Ergenlerde Sosyal Anksiyete Belir lerini Azaltmaya Yönelik Bilişsel-Davranışçı Bir Grup Terapisi Programının Etkililiğinin Değerlendirilmesi

Ergenlerde Sosyal Anksiyete Belir lerini Azaltmaya Yönelik Bilişsel-Davranışçı Bir Grup Terapisi Programının Etkililiğinin Değerlendirilmesi Türk Psikiyatri Dergisi 2010; 21(1): 25-36 Ergenlerde Sosyal Anksiyete Belir lerini Azaltmaya Yönelik Bilişsel-Davranışçı Bir Grup Terapisi Programının Etkililiğinin Değerlendirilmesi Dr. Arzu AYDIN 1,

Detaylı

PAN K AGORAFOB ÖLÇE (PAÖ)

PAN K AGORAFOB ÖLÇE (PAÖ) PAN K AGORAFOB ÖLÇE (PAÖ) Özgün ad : Panic & Agoraphobia Scale Bandelow B, Hajak G, Holzrichter S, Kunert HJ, Rüther E: Assesing the efficacy of treatments for panic disorder and agoraphobia. I. Methodological

Detaylı

Çocuklarda Anksiyete Duyarlılık Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması: Güvenirlik ve Geçerlilik Çalışması

Çocuklarda Anksiyete Duyarlılık Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması: Güvenirlik ve Geçerlilik Çalışması 91 Çocuklarda Anksiyete Duyarlılık Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması: Güvenirlik ve Geçerlilik Çalışması Arş. Gör. İsmail SEÇER Atatürk Üniversitesi, Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik A.B.D. ismail.secer@atauni.edu.tr

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD Çalışmalarda birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastalardaki psikiyatrik hastalık sıklığı, gerek değerlendirme ölçekleri kullanılarak

Detaylı

pecya Somatik Yak ınmalar İle Psikiyatri Polikliniğine Başvuranlarda DSM-III-R Tanıları*

pecya Somatik Yak ınmalar İle Psikiyatri Polikliniğine Başvuranlarda DSM-III-R Tanıları* Somatik Yak ınmalar İle Psikiyatri Polikliniğine Başvuranlarda DSM-III-R Tanıları* Erol ÖZMEN**, M.Murat DEMET**, Leyla GÜLSEREN**, Sava ş KÜLTÜR** ÖZET Bu çalışmada ön planda somatik yakınmalar ile psikiyatri

Detaylı

SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN MATEMATİĞE YÖNELİK TUTUMLARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ

SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN MATEMATİĞE YÖNELİK TUTUMLARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ Ekim 2005 Cilt:13 No:2 Kastamonu Eğitim Dergisi 427-436 SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN MATEMATİĞE YÖNELİK TUTUMLARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ Halil Coşkun ÇELİK, Recep BİNDAK Dicle

Detaylı

BPH da Türkçe Yaşam Kalitesi Ölçeklerinin Kullanım Kılavuzu. Dr. Kamil ÇAM Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD

BPH da Türkçe Yaşam Kalitesi Ölçeklerinin Kullanım Kılavuzu. Dr. Kamil ÇAM Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD BPH da Türkçe Yaşam Kalitesi Ölçeklerinin Kullanım Kılavuzu Dr. Kamil ÇAM Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD BPH Ġnfravezikal obstrüksiyon BPH AÜSY YK Detrüsör disfonksiyonu YaĢlanma IPSS Tedavi

Detaylı

BASKIDA. Çocukluk Çağı Kaygı Bozukluklarında Bilişsel Davranışçı Terapi, İlaç Tedavisi ve Kombine Tedavinin Etkililiğinin Karşılaştırılması

BASKIDA. Çocukluk Çağı Kaygı Bozukluklarında Bilişsel Davranışçı Terapi, İlaç Tedavisi ve Kombine Tedavinin Etkililiğinin Karşılaştırılması Türk Psikiyatri Dergisi 2016;27(): Çocukluk Çağı Kaygı Bozukluklarında Bilişsel Davranışçı Terapi, İlaç Tedavisi ve Kombine Tedavinin Etkililiğinin Karşılaştırılması BASKIDA 2 Psik. Emine Sevinç SEVİ TOK

Detaylı

Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma

Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma Öğr. Gör. Kenan KARAGÜL, Öğr. Gör. Nigar KARAGÜL, Murat DOĞAN 3 Pamukkale Üniversitesi, Honaz Meslek Yüksek Okulu, Lojistik Programı, kkaragul@pau.edu.tr

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ 1. ADI SOYADI: NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT 2. DOĞUM TARİHİ: 15.01.1969 3. UNVANI: ÇOCUK PSİKİYATRİSİ UZMANI 4.

ÖZGEÇMİŞ 1. ADI SOYADI: NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT 2. DOĞUM TARİHİ: 15.01.1969 3. UNVANI: ÇOCUK PSİKİYATRİSİ UZMANI 4. ÖZGEÇMİŞ 1. ADI SOYADI: NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT 2. DOĞUM TARİHİ: 15.01.1969 3. UNVANI: ÇOCUK PSİKİYATRİSİ UZMANI 4. ÖĞRENİM DURUMU: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tıp Fakültesi 9 Eylül Üniversitesi

Detaylı

Essansiyel Tremorda Sosyal Fobi

Essansiyel Tremorda Sosyal Fobi Türk Psikiyatri Dergisi 2006; 17(2):93-100 Essansiyel Tremorda Sosyal Fobi Dr. Volkan TOPÇUOĞLU 1, Dr. Yasin BEZ 2, Dr. Duygu ŞAHİN BİÇER 3, Dr. Hüssein DIB 4, Dr. M. Kemal KUŞÇU 5, Dr. Çağrı YAZGAN 6,

Detaylı

Primer Enürezis Noktürna Tanılı Çocuk ve Ergenlerde Anksiyete ve Depresyon Belirti Şiddetinin Değerlendirilmesi

Primer Enürezis Noktürna Tanılı Çocuk ve Ergenlerde Anksiyete ve Depresyon Belirti Şiddetinin Değerlendirilmesi Ankara Med J, 2014, 14(3): 85-90 Araştırma / Research Primer Enürezis Noktürna Tanılı Çocuk ve Ergenlerde Anksiyete ve Depresyon Belirti Şiddetinin Değerlendirilmesi Evaluation of Anxiety and Depression

Detaylı

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Kriz Dergisi 2(1): 235-240 EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Erol ÖZMEN, M.Murat DEMET, İlkin İÇELLİ, Gürsel

Detaylı

Türk Psikoloji Yaz lar 2006, 9 (18) 33-48

Türk Psikoloji Yaz lar 2006, 9 (18) 33-48 Türk Psikoloji Yaz lar 2006, 9 (18) 33-48 Spence Çocuklar için Kayg Ölçe i-ebeveyn Formu: Ön Çal flma Özge Orbay Baflkent Üniversitesi H. Belgin Ayvafl k* Orta Do u Teknik Üniversitesi Özet Spence Çocuklar

Detaylı

GİRİŞ İki uçlu bozukluk: Manik episod Depresif episod Ötimi (iyilik hali) Kronik gidişli Kesin ilaç tedavisi gerektirir (akut episod ve koruyucu

GİRİŞ İki uçlu bozukluk: Manik episod Depresif episod Ötimi (iyilik hali) Kronik gidişli Kesin ilaç tedavisi gerektirir (akut episod ve koruyucu ÖTİMİK BİPOLAR HASTALARDA ve AİLELERİNDE YAŞAM KALİTESİ: DİYABETİK HASTALAR ve NORMAL KONTROLERLE KAŞILAŞTIRMALI BİR ÇALIŞMA A. Özerdem a, B. Çakaloz a, Ş.Topkaya a, A. Koçyiğit b, M.Yılmaztürk b, B.B.

Detaylı

Bir Grup Epilepsili Çocukta Depresyon ve Anksiyete Belirti Düzeyi ve İlişkili Faktörler

Bir Grup Epilepsili Çocukta Depresyon ve Anksiyete Belirti Düzeyi ve İlişkili Faktörler Türk Psikiyatri Dergisi 2006; 17(3):165-172 Bir Grup Epilepsili Çocukta Depresyon ve Anksiyete Belirti Düzeyi ve İlişkili Faktörler Dr. Ayhan BİLGİÇ 1, Dr. Savaş YILMAZ 2, Dr. Serap TIRAŞ 3, Dr. Gülhis

Detaylı

YASLANMA ve YASAM KALİTESİ

YASLANMA ve YASAM KALİTESİ YASLANMA ve YASAM KALİTESİ Tufan Çankaya İzmir, 2003 Giriş: Doğal süreç; Doğum, büyüme-gelişme, üreme, ölüm Ölüm, yaşamın hangi döneminde meydana geliyor? Genç ölüm - Geç ölüm Dünya topluluklarına bakıldığında:

Detaylı

ÇOCUKLUKTA DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU TANISI ALMIŞ OLGULARIN ERGENLİK DÖNEMİNDEKİ PSİKİYATRİK DURUMLARININ İNCELENMESİ

ÇOCUKLUKTA DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU TANISI ALMIŞ OLGULARIN ERGENLİK DÖNEMİNDEKİ PSİKİYATRİK DURUMLARININ İNCELENMESİ Kriz Dergisi 0 (): 448 ÇOCUKLUKTA DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU TANISI ALMIŞ OLGULARIN ERGENLİK DÖNEMİNDEKİ PSİKİYATRİK DURUMLARININ İNCELENMESİ Ayla Aysev*, Pınar Öner** ÖZET Amaç: Çocukluğunda

Detaylı

Sosyal Kayg Bozuklu unda Cinsiyet Farkl l klar

Sosyal Kayg Bozuklu unda Cinsiyet Farkl l klar Nöropsikiyatri Arflivi, 00; 39(-3-): 79-86 Sosyal Kayg Bozuklu unda Cinsiyet Farkl l klar Nesrin Dilbaz *, Hatice Güz ** Gender Differences in Social Phobia Amaç: Bu çal flman n amac DSM-IV tan ölçütlerine

Detaylı

Sosyal fobi, insanlarýn hem sosyal hem de iþ

Sosyal fobi, insanlarýn hem sosyal hem de iþ Sosyal Anksiyete Bozukluðunun Farmakolojik Tedavisi Dr. Ali ÖZGEN*, Prof. Dr. Sunar BÝRSÖZ* Sosyal fobi, insanlarýn hem sosyal hem de iþ ortamýnda toplumla iliþkide bulunma yeteneklerini direkt etkileyen

Detaylı

ARKADAŞLIK KALİTESİ ÖLÇEĞİ TÜRKÇE FORMUNUN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİĞİ

ARKADAŞLIK KALİTESİ ÖLÇEĞİ TÜRKÇE FORMUNUN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİĞİ ARKADAŞLIK KALİTESİ ÖLÇEĞİ TÜRKÇE FORMUNUN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİĞİ Doç. Dr. Ahmet Akın Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi aakin@sakarya.edu.tr Doktora Öğr. Fatıma Firdevs Adam Karduz Sakarya Üniversitesi

Detaylı

K sa Semptom Envanteri (KSE): Ergenler İçin Kullan m n n Geçerlik, Güvenilirlik ve Faktör Yap s

K sa Semptom Envanteri (KSE): Ergenler İçin Kullan m n n Geçerlik, Güvenilirlik ve Faktör Yap s Türk Psikiyatri Dergisi 2002; 13(2):125-135 K sa Semptom Envanteri (KSE): Ergenler İçin Kullan m n n Geçerlik, Güvenilirlik ve Faktör Yap s Dr. Nesrin H. ŞAHİN 1, Uzm. Ayşegül DURAK BATIGÜN 2, Psk. Sinem

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

ALKOL BAĞIMLILIĞINDA İNTİHAR DAVRANIŞININ ARAŞTIRILMASI*

ALKOL BAĞIMLILIĞINDA İNTİHAR DAVRANIŞININ ARAŞTIRILMASI* ALKOL BAĞIMLILIĞINDA İNTİHAR DAVRANIŞININ ARAŞTIRILMASI* The Research of Suicidal Behaviour in Alcohol Dependence Dr.Hasan Mırsal 1, Dr.Özkan Pektaş 1, Dr.Ayhan Kalyoncu 1, Dr.Nursel Mırsal 2, Dr.Mansur

Detaylı

Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score: Reliability and Validation of the Turkish Version

Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score: Reliability and Validation of the Turkish Version Knee injury and Osteoarthritis Outcome Score (KOOS), Turkish version LK.1.0 Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score: Reliability and Validation of the Turkish Version DİZ İNCİNME VE OSTEOARTRİT SONUÇ

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Eğitim. Akademik Ünvanlar HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ SEVGİNAR VATAN. sevginarvatan@gmail.

ÖZGEÇMİŞ. Eğitim. Akademik Ünvanlar HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ SEVGİNAR VATAN. sevginarvatan@gmail. ÖZGEÇMİŞ SEVGİNAR VATAN E-Posta: sevginarvatan@gmail.com Telefon: 2978325 Adres: Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü Beytepe/Ankara Eğitim Mezuniyet Tarihi Derece Alan Kurum 2006 Lisans Psikoloji Orta

Detaylı

Yardımcı Doçent Psikoloji Haliç Üniversitesi 2000 Yardımcı Doçent Psikoloji FSM Vakıf Üniversitesi 2011

Yardımcı Doçent Psikoloji Haliç Üniversitesi 2000 Yardımcı Doçent Psikoloji FSM Vakıf Üniversitesi 2011 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Gaye (Enbiyaoğlu) Saltukoğlu 2. Doğum Tarihi : 1945 3. Unvanı : Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Hacettepe Üniversitesi 1969 Yüksek

Detaylı

DSM-IV E DAYALI ERİŞKİN DEB/DEHB TANI VE DEĞERLENDİRME ENVANTERİ (Turgay, Kas m 1995)

DSM-IV E DAYALI ERİŞKİN DEB/DEHB TANI VE DEĞERLENDİRME ENVANTERİ (Turgay, Kas m 1995) DSM-IV E DAYALI ERİŞKİN DEB/DEHB TANI VE DEĞERLENDİRME ENVANTERİ (Turgay, Kas m 1995) Adınız, Soyadınız: Tarih: Yaşınız: Cinsiyetiniz: Halen kullandığınız ilaçlar: Daha önce aldığınız tanılar: Yukarıdaki

Detaylı

Çocuk ve Ergen Ruh Sa l Klini ine Baflvuran Ergen Hastalar n Özellikleri

Çocuk ve Ergen Ruh Sa l Klini ine Baflvuran Ergen Hastalar n Özellikleri Çocuk ve Ergen Ruh Sa l Klini ine Baflvuran Ergen Hastalar n Özellikleri Uz. Dr. Gonca ÇEL K*, Yrd. Doç. Dr. Ayflegül TAH RO LU*, Prof. Dr. Ayfle AVCI*, Doç. Dr. Gülflah SEYDAO LU** Bu araflt rma XVII.

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi SOSYAL FOBĐ

Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi SOSYAL FOBĐ Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi SOSYAL FOBĐ Sosyal fobi, bireyin sosyal ortamlarda herhangi bir eylem yaparken utanç duyacağı duruma düşeceğini düşünerek nedensiz kızarma,

Detaylı

Meslekî Doyum Ölçeğinin Geliştirilmesi

Meslekî Doyum Ölçeğinin Geliştirilmesi a it: II Sayı: II Vol: II No: II Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal Meslekî Doyum Ölçeğinin Geliştirilmesi Yıldız Kuzgun,* Seher Aydemir

Detaylı

ÖZLÜCE ORTAOKULU 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI TÜBİTAK 4006 BİLİM FUARI PROJESİ İNEBOLU GENELİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ OKUMA ALIŞKANLIĞI ANKETİ

ÖZLÜCE ORTAOKULU 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI TÜBİTAK 4006 BİLİM FUARI PROJESİ İNEBOLU GENELİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ OKUMA ALIŞKANLIĞI ANKETİ ÖZLÜCE ORTAOKULU 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI TÜBİTAK 4006 BİLİM FUARI PROJESİ İNEBOLU GENELİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ OKUMA ALIŞKANLIĞI ANKETİ ALTAN YILMAZ ÖZLÜCE ORTAOKULU TÜRKÇE ÖĞRETMENİ MÜRÜVVET ÖZTÜRK

Detaylı

Emine Sevinç Tok. İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü. Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir

Emine Sevinç Tok. İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü. Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir Emine Sevinç Tok İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir sevinc.tok@izmir.edu.tr EĞİTİM 2009-devam Klinik Psikoloji Doktora Programı

Detaylı

pecya ÖSS'ye Girecek Olan Lise Ö ğrencilerirıde Uyku Problemleri ve Kayg ı Düzeyleriyle ili şkisi

pecya ÖSS'ye Girecek Olan Lise Ö ğrencilerirıde Uyku Problemleri ve Kayg ı Düzeyleriyle ili şkisi ÖSS'ye Girecek Olan Lise Ö ğrencilerirıde Uyku Problemleri ve Kayg ı Düzeyleriyle ili şkisi Mehmet Y. AĞARGÜN*, Hayrettin KARA*, Hasan BILGIN**, Fevzi KINCIR** ÖZET ÖSS'ye girecek olan lise ö ğrencilerinde

Detaylı

Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Polikliniðine Baþvuran Hastalarda Belirtiler, Tanýlar ve Tanýya Yönelik Ýncelemeler

Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Polikliniðine Baþvuran Hastalarda Belirtiler, Tanýlar ve Tanýya Yönelik Ýncelemeler ARAÞTIRMA Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Polikliniðine Baþvuran Hastalarda Belirtiler, Tanýlar ve Tanýya Yönelik Ýncelemeler Þahbal Aras 1, Gülþen Ünlü 2, Fatma Varol Taþ 3 1 Yrd.Doç.Dr., 3 Uz.Dr., Dokuz

Detaylı

Yerinde Masaj ın İş Hayatına Etkileri İstanbul - 17.11.2008 Konulu Akademik Araştırma Sonuçları Sayfa 1/4

Yerinde Masaj ın İş Hayatına Etkileri İstanbul - 17.11.2008 Konulu Akademik Araştırma Sonuçları Sayfa 1/4 Önsöz Yerinde Masaj hizmetleri ile Türkiye deki iş hayatı kalitesini yükseltmek üzere çıktığımız yolda, bugüne kadarki tüm pazarlama faaliyetlerimizde Yerinde Masaj ın kurumlar tarafından çalışanlarına

Detaylı

Panik Bozukluklarda Majör Depresyon Prevalans ı ve Majör Depresyonun E şlik Ettiği Hastalar ın Klinik Özellikleri ÖZET. pecya

Panik Bozukluklarda Majör Depresyon Prevalans ı ve Majör Depresyonun E şlik Ettiği Hastalar ın Klinik Özellikleri ÖZET. pecya Panik Bozukluklarda Majör Depresyon Prevalans ı ve Majör Depresyonun E şlik Ettiği Hastalar ın Klinik Özellikleri Hayrettin KARA*, Mehmet Y. AĞARGÜN*, Hasan BILGIN*, Fevzi KINCIR* ÖZET Bu çalışmada, bir

Detaylı

SPOR TÜKETIMINDE PAZARLAMA BILEŞENLERI: ÖLÇEK GELIŞTIRME

SPOR TÜKETIMINDE PAZARLAMA BILEŞENLERI: ÖLÇEK GELIŞTIRME Spor Bilinileri Dergisi Hacettepe J. ofsport Sdences 20041 15 (4)1219-232 SPOR TÜKETIMINDE PAZARLAMA BILEŞENLERI: ÖLÇEK GELIŞTIRME Hasan Biral YALÇIN*, Bekir YÜKTAŞIR*, Zafer DO~RU** Abant Izzet Baysal

Detaylı

Voleybol hakemlerinin çeşitli değişkenlere göre kaygı ve temel psikolojik ihtiyaç düzeylerinin incelenmesi (Ankara ili örneği) *

Voleybol hakemlerinin çeşitli değişkenlere göre kaygı ve temel psikolojik ihtiyaç düzeylerinin incelenmesi (Ankara ili örneği) * Cilt:7 Sayı:2 Yıl:2010 Voleybol hakemlerinin çeşitli değişkenlere göre kaygı ve temel psikolojik ihtiyaç düzeylerinin incelenmesi (Ankara ili örneği) * Özet Erkal Arslanoğlu 1 Murat Tekin 2 Cansel Arslanoğlu

Detaylı

Otistik Bozuklu ğu Olan Çocuklar ın Annelerinde Birinci Eksende Yer Alan Psikiyatrik Bozukluklar ın Araştırılması * ÖZET. pecya

Otistik Bozuklu ğu Olan Çocuklar ın Annelerinde Birinci Eksende Yer Alan Psikiyatrik Bozukluklar ın Araştırılması * ÖZET. pecya Otistik Bozuklu ğu Olan Çocuklar ın Annelerinde Birinci Eksende Yer Alan Psikiyatrik Bozukluklar ın Araştırılması * Türkay DEMİR **, Nahit Motavalh MUKADDES ***, Demet ERALP DEM İR **, Sumr BILGE ****

Detaylı

FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN KİŞİLERARASI ÖZYETERLİK İNANÇLARININ BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN KİŞİLERARASI ÖZYETERLİK İNANÇLARININ BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN KİŞİLERARASI ÖZYETERLİK İNANÇLARININ BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ AN INVESTIGATION OF SCIENCE TEACHERS INTERPERSONAL SELF-EFFICACY BELIEFS IN TERMS OF SOME VARIABLES

Detaylı

Akran Desteği: Geçerlik Güvenirlik Çalışması

Akran Desteği: Geçerlik Güvenirlik Çalışması MÜSBED 2012;2(Suppl. 1):S1-S7 Araştırma / Original Paper Akran Desteği: Geçerlik Güvenirlik Çalışması Türkan Çalışkan 1, Sezgi Çınar 2 1 Balıkesir Üniversitesi, Balıkesir Sağlık Yüksekokulu, Balıkesir

Detaylı

Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 4, Sayı: 25, Mart 2016, s. 332-340

Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 4, Sayı: 25, Mart 2016, s. 332-340 Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 4, Sayı: 25, Mart 2016, s. 332-340 Arda ÖZTÜRK 1 Betül BAYAZIT 2 BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİNİN ATILGANLIK DÜZEYLERİ VE PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİNİN

Detaylı

ALKOL BAĞIMLILIĞINDA TEDAVİYE BAŞVURU SÜRECİNDE ALKOL KULLANIM ÖZELLİKLERİ VE KLİNİK ÖZELLİKLER ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN ARAŞTIRILMASI

ALKOL BAĞIMLILIĞINDA TEDAVİYE BAŞVURU SÜRECİNDE ALKOL KULLANIM ÖZELLİKLERİ VE KLİNİK ÖZELLİKLER ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN ARAŞTIRILMASI ALKOL BAĞIMLILIĞINDA TEDAVİYE BAŞVURU SÜRECİNDE ALKOL KULLANIM ÖZELLİKLERİ VE KLİNİK ÖZELLİKLER ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN ARAŞTIRILMASI Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Şatır T., Pektaş A., Mırsal N., Yılmaz

Detaylı

Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek. Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU

Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek. Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU Kurum ve kuruluşla ilişki bildirimi Bulunmamaktadır. Şiddet ve Suç Saldırganlık Şiddet Bireyin

Detaylı

Çok Boyutlu Kan-Yaralanma Fobisi Envanteri (ÇBKFE) Geçerlik ve Güvenilirlik Çalışması

Çok Boyutlu Kan-Yaralanma Fobisi Envanteri (ÇBKFE) Geçerlik ve Güvenilirlik Çalışması Türk Psikiyatri Dergisi 2014;25(1):42-9 Çok Boyutlu Kan-Yaralanma Fobisi Envanteri (ÇBKFE) Geçerlik ve Güvenilirlik Çalışması Dr. Sertaç AK 1, Dr. Hacer BİRGÜL AK 2, Dr. Cengiz KILIÇ 3 ÖZETAbstract Amaç:

Detaylı

pecya Konversiyon Bozuklu ğu Tanısı Alan Hastalarda Psikiyatrik Belirtiler *

pecya Konversiyon Bozuklu ğu Tanısı Alan Hastalarda Psikiyatrik Belirtiler * Konversiyon Bozuklu ğu Tanısı Alan Hastalarda Psikiyatrik * Nesrin DİLBAZ **, Verda BİTLİS **, Sultan DOĞAN **, Işıl USSELİ **, Savaş ERDOĞAN ** ÖZET Konversiyon bozuklu ğu tan ısı alan hastalarda görülen

Detaylı

Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Bahman Alp RENÇBER 1

Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Bahman Alp RENÇBER 1 Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 3(1): 191-198 Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Bahman Alp RENÇBER 1 Özet Bu çalışmanın amacı, üniversite

Detaylı

pecya Kronik Depresyonda Sosyodemografik ve Klinik Özellikler: iyile şen Majör Depresyon Olgular ı ile Karşılaştırma

pecya Kronik Depresyonda Sosyodemografik ve Klinik Özellikler: iyile şen Majör Depresyon Olgular ı ile Karşılaştırma Kronik Depresyonda Sosyodemografik ve Klinik Özellikler: iyile şen Majör Depresyon Olgular ı ile Karşılaştırma Pınar DEMİRARSLAN*, Peykan G. GÖKALP*, Kültegin ÖGEL**, Ali N. BABAO ĞLU*** ÖZET Bu çalışman

Detaylı

Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu

Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu OLGU SUNUMU Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu Multidisciplinary Approach to Child Abuse: A Case Report Muhammed Ayaz 1, Ayþe Burcu Ayaz 1 1 Uz.Dr., Sakarya Üniversitesi Týp Fakültesi

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ BEDEN EĞİTİMİ ve SPOR BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ÖSS ve ÖZEL YETENEK SINAVI PUANLARINA GÖRE GENEL AKADEMİK BAŞARILARI

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ BEDEN EĞİTİMİ ve SPOR BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ÖSS ve ÖZEL YETENEK SINAVI PUANLARINA GÖRE GENEL AKADEMİK BAŞARILARI Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Cilt: XVII, Sayı: 1, 2003 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ BEDEN EĞİTİMİ ve SPOR BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ÖSS ve ÖZEL YETENEK SINAVI PUANLARINA GÖRE GENEL

Detaylı

LİSE ÖĞRENCİLERİNDEKİ PSİKOPATOLOJİK BELİRTİLERİN CİNSİYET VE SINIF DEĞİŞKENLERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ ÖZET

LİSE ÖĞRENCİLERİNDEKİ PSİKOPATOLOJİK BELİRTİLERİN CİNSİYET VE SINIF DEĞİŞKENLERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ ÖZET 34 LİSE ÖĞRENCİLERİNDEKİ PSİKOPATOLOJİK BELİRTİLERİN CİNSİYET VE SINIF DEĞİŞKENLERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ ÖZET Yard.DoçDr. Necla A. Kapıkıran * Bu araştırmanın amacı ergenlerde psikopatolojik belirti düzeylerini

Detaylı

BÖLÜM 1 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE TEMEL KAVRAMLAR

BÖLÜM 1 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE TEMEL KAVRAMLAR İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE TEMEL KAVRAMLAR I. Öğretimde Ölçme ve Değerlendirmenin Gerekliliği... 2 II. Ölçme Kavramı... 3 1. Tanımı ve Unsurları... 3 2. Aşamaları... 3 2.1. Ölçülecek

Detaylı

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 2008 2009 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK SİLAHLI ÇATIŞMA İLE İLİŞKİLİ TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞUNDA DİĞER BİYOLOJİK TEDAVİ SEÇENEKLERİ Dr. Cemil ÇELİK Sunumun hedefleri Silahlı

Detaylı

Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi Journal of Research in Education and Teaching Mayıs 2014 Cilt:3 Sayı:2 Makale No: 01 ISSN: 2146-9199

Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi Journal of Research in Education and Teaching Mayıs 2014 Cilt:3 Sayı:2 Makale No: 01 ISSN: 2146-9199 ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN HİPERAKTİVİTE VE DİKKAT EKSİKLİĞİNE YÖNELİK DURUMLARININ ÖĞRETMEN VE AİLE ALGILARINA GÖRE İNCELENMESİ (AMASYA İLİ ÖRNEĞİ) Doç.Dr.Ahmet Üstün Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi

Detaylı