Sahibi Publisher. Anadolu Üniversitesi. Yay n Dan ma Kurulu Advisory Board. Editörler Kurulu Editorial Board Konuk Editör Guest Editor.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sahibi Publisher. Anadolu Üniversitesi. Yay n Dan ma Kurulu Advisory Board. Editörler Kurulu Editorial Board Konuk Editör Guest Editor."

Transkript

1 2010 8(1)

2 2010 8(1) Ankara Üniversitesi letişim Araşt rmalar ve Uygulama Merkezi ileti im : ara t rmalar Dergisi Center for Communication Research Ankara University communication : research Journal ileti im : ara t rmalar Ankara Üniversitesi letişim Araşt rmalar ve Uygulama Merkezi taraf ndan ç kar lan hakemli bir dergidir. Derginin amac iletişim alan n n disiplinleraras yap s içinde düşünce üreten araşt rmac lar için uluslararas bir forum oluşturmak; teorik analiz ve tart şmalar kadar ampirik araşt rmalar yay nlayarak iletişim alan nda bilgi/veri üretiminin sa lanmas na katk da bulunmak; kitap ve araşt rma raporlar ile ulusal ve uluslararas konferans ve kongrelerin de erlendirilmesini yapmakt r. Bu amaçlar gerçekleştirmek için derginin kendini konumlad s n r bilimsellik, akla uygun olmak ve eleştirelliktir. ileti im : ara t rmalar y lda iki kez, Nisan ve Kas m aylar nda yay nlan r. Dergi Türkçe, ngilizce, Almanca ve Frans zca dillerinde yaz lm ş yaz lara yer verir. Hakemli bir derginin gere i olarak gönderilen yaz lar, yazar n kimli ini bilmeyen uzman hakemler taraf ndan de erlendirmeye al n r. communication : research is a refereed academic journal published by the Center for Communication Research Ankara University. The journal seeks to establish an international forum for communication researchers within the interdisciplinary field of communication studies; to contribute to the production of knowledge and data by publishing theoretical analyses as well as empirical research; and to assess national and international meetings in addition to publishing book and research report reviews. In order to attain these goals, the journal identifies its extent as the limits marked by scientificity, accountability, and critical thinking. communication : research is published twice a year in April and October. Journal s languages of publication are Turkish, English, French and German. Submissions are sent out to anonymous referees for blind review. Sahibi Publisher Ankara Üniversitesi İletişim Araştırmaları ve Uygulama Merkezi (İLAUM) ad na Doç. Dr. Nuran Yıldız, Müdür Yay n Dan ma Kurulu Advisory Board Nilgün Abisel Yakın Do u Üniversitesi Korkmaz Alemdar Gazi Üniversitesi Aysel Aziz Arel Üniversitesi Seçil Büker Gazi Üniversitesi Stuart Ewen The City University of New York (Hunter Collage) Raşit Kaya Orta Do u Teknik Üniversitesi Metin Kazanc Ankara Üniversitesi Levent K l ç Anadolu Üniversitesi Mehmet Küçükkurt Gazi Üniversitesi Alois Moosmüller Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi (Almanya) Vincent Mosco Queen s University (Ottawa, Kanada) Filiz B. Pelteko lu Marmara Üniversitesi Dan Schiller Illinois Universitesi, ABD Oya Tokgöz Ankara Üniversitesi Ahmet Tolungüç Başkent Üniversitesi Nuri Tortop Başkent Üniversitesi Ayd n U ur Bilgi Üniversitesi Dilruba Çatalbaş Ürper Galatasaray Üniversitesi Konca Yumlu Ege Üniversitesi Editörler Kurulu Editorial Board Konuk Editör Guest Editor Sema Yıldırım Becerikli Editör Yard mc ları Assistants Editor Nilüfer Pınar Kılıç Beris Artan Tasar m Design Mehmet Sobac leti im Adresi Contact Address Ankara Üniversitesi letişim Araşt rmalar ve Uygulama Merkezi Center for Communication Research Ankara University Cebeci, 06590, Ankara Turkey Tel Phone ( ) Faks Fax ( ) ilefdergi.ilef.net ISSN ileti im : ara t rmalar dergisi Ankara Üniversitesi letişim Araşt rmalar ve Uygulama Merkezi taraf ndan yay nlanmaktad r ileti im : ara t rmalar. Tüm haklar sakl d r. communication : research journal is published by Center for Communication Research Ankara University communication : research. All rights reserved. Baskı: Ankara Üniversitesi Basımevi İncitaşı Sokak No: 10 Beşevler Ankara Tel: (0.312) Basım tarihi: 15 Eylül 2012

3 İçindekiler Sema Yıldırım Becerikli 5 Konuk Edi tör den Sevda Deneçli Nurhan Babür Tosun İbrahim Hakan Dönmez Senem Gençtürk Hızal Melike Aktaş Yamanoğlu Makaleler 9 Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi 39 Orhan Pamuk Romanı nda Hedef Kitle Kaygısı Üzerine 61 Türkiye de Alkollü İçecek Pazarında Aktörler, Senaryolar ve Reklamlar: Rakı Reklamında Balık Ol(ama)mak 95 CSR Initiatives of Private Sector Companies in Turkey: Main Approaches, Issues and Motivations 111 B. Pınar Özdemir Investor Relations on the Internet: Dialogical Communication Capacities of the Top 100 ISEM (IMKB/Istanbul Stock Exchange Market) Companies for Investor Relations in Turkey ileti im : ara t rmalar (1)

4 4 iletişim : araşt rmalar Nilüfer Pınar Kılıç Kitap Eleştirisi 135 Using Public Relations Strategies to Promote Your Nonprofit Organization Tahsin Başkavak Etkinlik Değerlendirmesi 143 LABORCOMM 2012 Uluslarası İşçi ve İletişim Konferansı Üzerine 151 Bu Sayıdaki Yazarlar

5 5 Konuk Editörden Sema Yıldırım Becerikli Değerli okurlar, iletişim : araştırmaları dergisinin varlığını sürdürmesi yönünde katkı sunan tüm arkadaşlarıma teşekkür ederek başlamak isterim. Bu sayımızda yer alan, Nurdan Babür Tosun ve Sevda Deneçli nin kaleme aldıkları Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolü nün İncelenmesi başlıklı yazı; işletmelerin marka sadakatini temin etmede çeşitli değişkenlerin (beğenilme, memnuniyet, davranış, bağlılık ve değiştirme maliyeti ölçütleri) kategori genişlemesi ile ilişkisini saptamayı amaçlıyor. Tanımsal araştırma kategorisinde ampirik bir analiz gerçekleştiren çalışma 400 civarında saptanan örnekleme 5 li Likert tipi soru biçimi uygulayarak belirlediği hipotezleri test ediyor ve kategori genişlemesinde başarılı olan işletmelerin mevcut marka sadakatlerini olumlu yönde etkiledikleri, bu konuda başarısız olan işletmelerin ise mevcut marka sadakatine zarar verdikleri sonucuna ulaşılıyor. Yazı bu anlamda marka sadakati ve kategori genişletme stratejisi üzerine çalışma yapanlara anlamlı bir katkı sunuyor. İbrahim Hakan Dönmez in Orhan Pamuk Romanı nda Hedef Kitle Kaygısı Üzerine başlıklı yazısı, edebiyat alanına bir iletişimci perspektifinden bakmayı hedefliyor. Romanı da bir ürün olarak ele aldığımızda yazı; Pamuk un romanlarında kendine belirlediği hedef kitlesinin bir analizi gerçekleştiriliyor. Ayrıca yazarın kendini ve oku- ileti im : ara tırmaları (1): 5-7

6 6 ileti im : ara tırmaları runu konumlayışı ve bunun temini için kullandığı imgelerin çözümlenmesi de yazıyı özgün kılan bir başka nitelik. Edebiyat alanıyla iletişim alanının yanyanalığı hatta iletişim alanındaki çoğu çalışmanın edebiyat üzerine olan çalışmalardan doğuşu iletişim literatüründe çok uzun zamandır bilinmesine karşın, Türkiye de bu alana ilişkin literatür son derece sınırlıdır. Yazı bu anlamda edebiyat ve iletişim çalışmalarının kesişme noktasındaki daireyi beslemektedir. G. Senem Gençtürk Hızal ın Türkiye de Alkollü İçecek Pazarında Aktörler, Senaryolar ve Reklamlar: Rakı Reklamında Balık Ol(ama) mak başlıklı yazısı ekonomi-politik bir bakış açısıyla seçilen reklam metinlerini analiz etmektedir. Metin alkollü içecek pazarının düzenleyici süreçleri ve pazarın aktörlerinin kamusal ve gizli senaryoları değerlendirmektedir. Reklamın alternatif bir söylem ya da bir direniş biçimi olarak okunamayacağı argümanından yola çıkan metin, bu argümanını reklamverenlerin kimlikleri ve pazarı mümkün kılan koşulları analiz ederek desteklemektedir. Melike Aktaş Yamanoğlu nun CSR Initiatives of Private Sector Companies in Turkey: Main Approaches, Issues and Motivations adlı yazısı ise günümüzde özellikle özel sektördeki işletmeler tarafından yeni bir meşruiyet zemini olarak kullanılan kurumsal sosyal sorumluluk kavramının Türkiye deki mevcut durumunu 22 şirket ve 43 proje üzerinden analiz ediyor ve günümüzde işletmelerin büyük bir bölümünün kurumsal sosyal sorumluluk çalışmalarını halkla ilişkiler çalışmalarının önemli bir parçası olarak konumlandırdıklarının altını çiziyor. Dünyada ve Türkiye de hayırseverlik çalışmaları olarak başlayan bu sürecin günümüzde ulaştığı karmaşık ve bütünleşik yapıyı analiz etme girişiminde bulunuyor. Pınar Özdemir in Investor Relations on the Internet: Dialogical Communication Capacities of the Top 100 ISEM (IMKB/Istanbul Stock Exchange Market) Companies For Investor Relations in Turkey başlıklı yazısı ise; Türkiye deki şirketlerin internet üzerinden yatırımcı ilişkilerini yapılandırmaya dönük faaliyetlerine ilişkin bir değerlendir-

7 Yıldırım Becerikli Konuk Editör den 7 me yapmayı amaçlıyor ve diyalojik iletişim ilkelerinin yol göstericiliğinde interneti stratejik ve dinamik bir iletişim aracı olarak imliyor. Dergimizin bu sayısında bir kitap tanıtımı ve bir de sempozyum değerlendirmesi bulunuyor. Kitap tanıtımını Nilüfer Pınar Kılıç, Kinzey nin Using Public Relations Strategies To Promote Your Non-Profit Organization adlı kitabı üzerine kaleme aldı. Tahsin Başkavak ise İşçi ve İletişim Sempozyumu üzerine izlenimlerini bizlerle paylaşıyor. Konuk editör olarak katkıda bulunduğum İletişim Araştırmaları dergisinin Halkla İlişkiler ve Tanıtım özel sayısının hazırlanması sürecinde yardımcı olan herkese çok teşekkürler. Halkla ilişkiler ve tanıtım alanındaki tüm akademisyen ve öğrencilere ve iletişim alanına katkı sunması ümidiyle

8 8 ileti im : ara tırmaları

9 9 Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi Sevda Deneçli Nurhan Babür Tosun Özet Kategori genişlemesinin marka sadakati ile ilişkisini irdeleyen bu çalışmada, bir işletmenin piyasaya sunacağı farklı ürün gruplarında diğer bir deyişle kategorilerde aynı marka adının kullanılması anlamına gelen kategori genişletmenin marka sadakati oluşturmada tüketiciler üzerindeki etkisini farklı boyutları ile irdelemek amaçlanmaktadır. Sadakat oluşumunda beğenilme, memnuniyet, davranış, bağlılık ve değiştirme maliyeti ölçütlerinin etkili olmasından ötürü, bu değişkenlerin kategori genişlemesi ile ilişkilendirilip ilişkilendirilemeyeceğini saptamak yapılan araştırmada incelenmeye çalışılan konular arasında bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Marka sadakati, kategori genişletme, marka genişletme The Role of Category Extension on Brand Loyalty This study aims to explore the impact of the category extension, means offering a different category of product group by using the same brand name, in creating brand loyalty on consumers by different dimensions. Because of affecting the criteria for formation of loyalty favor, satisfaction, behavior, commitment, and conversion cost were analyzed in order to determine if they can be correlated or not with category extension. Key Words: Brand loyalty, category extension, brand extension ileti im : ara t rmalar (1): 9-37

10 10 ileti im : ara t rmalar Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi Küreselleşmenin bir sonucu olarak meydana gelen ve McLuhan ın küresel köy olarak tanımladığı günümüz dünyasında, eskiden bulmakta zorluk çekilen ürünler artık alternatifleri ile raflarda yerini almış bulunmaktadır. Tüketicileri adeta ürün bombardımanına tutan işletmeler, rakiplerinden farklılaşmak adına markalaşma çalışmalarına gitmektedirler. Başarılı marka çalışmasına imza atmış olan işletmeler, yeni bir ürünü piyasaya sürmeleri söz konusu olduğunda, zaman ve maliyetten kazanmak ve var olan tüketici sadakatinden yararlanarak tüketicilerin satın alma eylemlerini kendi saflarında sonlandırmak amacı ile yeni bir marka yaratmak yerine, mevcut markalarının gölgesinde pazara giriş yapmaktadırlar. Marka genişlemesi olarak tanımlanmakta olan bu marka stratejisi, her geçen gün işletmeler tarafından daha da kullanılır hale gelmektedir. Piyasalara yeni ürünlerini ürün hattı ya da kategori marka genişleme stratejileri ile sokan işletmeler, mevcut marka imajlarından ve marka sadakatlerinden yararlanarak marka genişlemelerinde başarı elde ederken, başarılı marka genişlemeleri ile de var olan imajlarını ve sahip oldukları marka sadakatlerini güçlendirmektedirler. Bu çalışmada, bir işletmenin piyasaya sunacağı farklı ürün gruplarında diğer bir deyişle kategorilerde aynı marka adının kullanılması anlamına gelen kategori genişletmenin marka sadakati oluşturmada tüketiciler üzerindeki etkisini farklı boyutları ile irdelemek amaçlan-

11 Deneçli ve Babür Tosun Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi 11 maktadır. Sadakat oluşumunda beğenilme, memnuniyet, davranış, bağlılık ve değiştirme maliyeti ölçütlerinin etkili olmasından ötürü, bu değişkenlerin kategori genişlemesi ile ilişkilendirilip ilişkilendirilemeyeceğini saptamak yapılan araştırmada incelenmeye çalışılan konular arasında bulunmaktadır. Marka Genişlemesi Bağlamında Kategori Genişlemesi Marka Genişletme Nedir? Günümüzde, kişinin toplumda kendisini görmek istediği yere ulaşmasını sağlayan marka; bir isim, ikon, sembol veya bir işaret olmaktan öte, yalnızca tüketicilerin yaratabildiği bir olgudur (Schultz ve Barnes,1999). Al Ries ve Laura Ries (2005:13), Bir paketin üstündeki marka ismi ile zihindeki marka ismi aynı şey değildir diyerek marka kavramının ürünün fiziksel varlığı ve fiziksel imgesinden öte, soyut algılamalara dayalı oluşuna dikkat çekerler (Babür Tosun, 2010: 7). Diğer bir deyişle marka, tüketicilerin bir mal ve ya hizmeti diğerlerinden somut ve soyut algılamalar doğrultusunda ayırmasını sağlayarak (Alimen ve Cerit, 2010: 539), tüketicide güven oluşturan bir kavramdır. Marka oluşturmanın uzun soluklu ve kapsamlı bir süreç olmasından ötürü, işletmeler için, yeni bir marka ile yeni pazarlara girmek her zaman finansal risk taşır. Bu nedenle işletmeler yeni bir ürün ile pazara girmeyi hedeflediklerinde, mevcut marka isimlerini kullanarak

12 12 ileti im : ara t rmalar pazara giriş yapmayı tercih etmektedirler (Aaker ve Keller, 1990: 27). Bu strateji, işletmelerin uzun ve sistematik çalışmalar sonucunda oluşturdukları mevcut markalarının algılarını maksimize ederek farklı pazar bölümlerine ulaşmalarını veya mevcut pazarlarına farklı ürünler de satmalarını kolaylaştırır. Bu bağlamda marka genişlemesi, mevcut marka isminin aynı ya da benzer ürün pazarında sunulacak yeni bir ürüne verilmesi olarak tanımlanabilir (Trott, 1998: 94). Marka genişleme tüketici bilincini arttırarak yeni pazara nispeten daha hızlı ve ucuz bir şekilde giriş yapılmasını sağladığından (Grime ve diğerleri, 2002: 14-15) işletmelerin, yeni ürünlerini marka genişlemesi stratejisini kullanarak pazara sunmaları, finansal riskleri büyük ölçüde ortadan kaldırmanın yanı sıra yeni ürünlerin pazara kısa sürede adapte olmasını da kolaylaştırır. Marka genişletmenin başarısı; tüketicinin hafızasında mevcut markaya ait olumlu tutum ve inançları barındırması, hafızasında sahip olduğu bu olumlu tutum ve inançları marka genişlemesine atfetmesi ve olumlu düşüncelerinden ötürü olumsuz hiçbir düşünceyi marka genişlemesine aktarmaması gibi tüketici davranışlarına dayalı belirli varsayımlara dayalıdır (Aaker ve Keller, 1990: 28). Marka genişlemesi yapıldığında mevcut marka farkındalığı yeni ürüne transfer olmaktadır. İşletmeler piyasaya sunmuş oldukları yeni ürünlerinin deneme düzeyine ulaşmalarını marka genişlemesi sayesinde düşük maliyet ile gerçekleşmektedirler. Mevcut tutunmuş markanın iletişim etkinliğinin genişleme yapılan ürüne aktarılması sonucu mevcut marka çağrışımı yeni ürüne transfer olmakta ve böylece genişlemenin tüketici tarafından yüksek kabul görmesi kolaylaşmaktadır. Bu durum, marka konumlandırmasında güçlü durumda olma, rakiplere karşı etkili savunma gibi olası yararları da beraberinde getirmekle beraber, yeni ürünü piyasaya sürmek için yeterli fon sağlanamaması, mevcut marka ile genişleyen marka arasındaki zayıf uyum, mevcut markanın değerinde azalma, ürün hattı kaynaklı satışın düşmesi, çeşitli hatalardan kaynaklı birbirine karışmış itibar, üretim ve dağıtımda etkinsizlik gibi olası riskleri de bünyesinde barındırmaktadır (Ambler ve Styles, 1997: 224).

13 Deneçli ve Babür Tosun Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi 13 Marka Genişletme Stratejileri İnsanın doğasında var olan önemli özelliklerden birisi çevresindeki olguları ve olayları diğer olgu ve olaylar ile ilişkilendirme dürtüsüdür. İşletmeler, insanın doğasında bulunan bu ilişkilendirme özelliğini marka genişletme yaparak kendi yararları için kullanmak eğilimindedirler. Tüketicilerin bir ürünü ana markası ile ilişkilendirmesine yardım ederek bir bağ oluşturan marka genişleme stratejisi (Lindstrom, 2005: ) her geçen gün işletmelerin vazgeçilmezi haline gelmektedir. Bu doğrultuda işletmelerin, büyüme gereksinimlerini karşıladığı, ekonomik yararlar sağladığı, marka denkliğini ve değerini korumaya yardımcı olduğu için marka genişletme stratejisini uygulamayı tercih ettiği söylenebilinir. Marka genişlemesi stratejisi, ürün hattı genişlemesi ve kategori genişlemesi olarak iki genel kategoriye ayrılmaktadır (Keller, 2008: 491). Ürün Hattı Genişletmesi Mevcut ürünün, sınıfındaki yeni piyasa bölümüne farklı çeşit, tat ve beden gibi değişikliklerde var olan marka ismini kullanarak girmesi (Keller, 2008: 90) olarak tanımlanan ürün hattı genişlemesi gerçekleştirilirken, ürünün gireceği pazarın özellikleri ve maliyet ilişkileri analizinin doğru yapılması büyük bir önem teşkil etmektedir. Bundan dolayı her ürünün rekabete dayanma derecesi, kar yüzdeleri ve tüketici gereksinimini karşılama derecelerinin saptanması gerekir (Babür Tosun, 2010:177). Literatürde yaygın olan eğilime göre ürün hattı genişlemesi aşağı yönlü ve yukarı yönlü olmak üzere iki türlü gerçekleştirilir. Genişletilen markanın ana markadan daha ucuz fiyat ve daha düşük kalitede olması durumunda aşağı yönlü, ana markadan daha yüksek fiyat ve kalitede olması durumunda ise yukarı yönlü ürün hattı genişlemesi söz konusudur (Chen ve Liu, 2004: 26). Genişleme mesafesinin çok az olduğu ürün hattı genişlemesi, işletmelere mevcut ürünün değerini güçlendirmeleri için en kısa yolu sunmaktadır. Yeni ürünün mevcut ürün ile aynı kategoride olması

14 14 ileti im : ara t rmalar yeni ürünün mevcut üründen uzaklaşmasını engellemekte ancak mevcut ürün ile ilgili olumsuz bir düşüncenin olması durumunda ise bu olumsuzluğun yeni ürüne aktarılmasına sebep olabilmektedir (Pitta ve Katsanis, 1995: 60). Kategori Genişletmesi Mevcut marka isminin farklı ürün sınıflarına girmek için kullanıldığı (Keller, 2008: 90) kategori genişlemesinde, ürün sınıfına ait ya da işletmeye tamamen yeni olan bir ürün kategorisinde yer alan bir ürün var olan marka ismi ile piyasaya sunulmaktadır (Chen ve Liu, 2004: 26). Markanın mevcut olan ürün kategorisinin yeni kategorilere genişleme yapılması olarak tanımlanabilen kategori genişlemesinde tüketiciler, marka genişlemesi değerlendirmelerini mevcut ürün ve genişletilmiş ürün kategorileri arasında benzer niteliklerine dayanarak yapmaktadırlar. Bu konuda yapılan çalışmalar, tüketicilerin farklı gereksinimleri için kullandıkları farklı ürünlerin aynı marka olmasını sağlamasından ötürü kategori genişlemenin ürün hattı genişlemesine oranla, sadakat oluşumunda daha etkili olduğunu ortaya koymaktadır (MacInnis, Nakamoto ve Mani, 1992: 260). Ambler ve Styles in (1997) çalışmalarında kullandıkları Tauber in Büyüme Matrisi uyarlanmasında; marka genişlemesinde mevcut markanın yeni ürün kategorisine girmede kullanıldığı, ürün hattı genişlemesinde ise mevcut marka isminin aynı ürün kategorisinde yeni bir ürün girmesi halinde kullanıldığı görülmektedir. Marka ismi Ürün Kategorisi Yeni Mevcut Yeni Yeni marka Yan ürünler Mevcut Marka genişlemesi Ürün hattı genişlemesi Şekil 1. Tauber in (1981) Büyüme Matrisi Kaynak: Ambler, T. ve C. Styles. (1997). Brand Development Versus New Product Development: Toward a Process Model of Extension Decisions. Journal of Product & Brand Management. Vol. 6 No : 223

15 Deneçli ve Babür Tosun Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi 15 Pazarlamacıların mevcut ana markayı farklı ürün kategorisine uygulamaları ile gerçekleştirilen kategori genişlemesi bugüne kadar birçok işletme tarafından uygulanmakta olan bir marka stratejisidir. Kategori genişlemesi yapan işletmelere baktığımızda başarılı genişleme yapan işletme olduğu gibi yanlış genişleme çalışmalarından ötürü başarısız olan işletmelerin de olduğunu görülmektedir (Keller, 2008: 491,511). Marka genişlemelerini başarı ile gerçekleştiren markalar, mevcut imajlarına katma değer eklemenin yanı sıra var olan müşteri sadakatlerini de güçlendirirler. Ancak genişlemenin başarısızlığı durumunda itibar dolayısıyla da sadakat kaybı kaçınılmazdır. Kategori Genişletmesi ile Marka Sadakati Etkileşimi Marka Sadakati Kavramı En geniş anlamıyla, belirli bir markadan hoşnut kalan tüketicilerin aynı markayı tekrar satın alma niyetlerinin ölçümlenmesi olarak tanımlanan marka sadakati, tüketicilerin bir markayı belirli bir süre kullanımından sonra o markayı alternatif markalardan daha tatmin edici bulmasından ötürü oluşan markaya güçlü bağlılığını ifade etmektedir (Holland ve Baker, 2001: 36). Çok boyutlu karmaşık bir kavram olan marka sadakati Wilkie (1994) e göre belirli bir markaya yönelik olumlu bir tutum ve tutarlı satın alma davranışıdır (Ha, 1998: 52). İşletmelerin sahip oldukları sadık müşteri tabanı, işletmelerin pazarlama maliyetlerini düşürerek kuruluşa büyük bir avantaj sağlamaktadır. Yeni ürünler ile pazara kolay giriş yapmayı ve hızlı adapte olmayı sağlayan marka sadakati bu yönüyle marka genişlemesi stratejilerine fayda sağlamaktadır (Thiele ve Bennett, 2001: 25). Belirli bir marka ile duygusal ve bilişsel bağ kuran kalan tüketicilerin, aynı markayı tekrar satın alma, tavsiye etme ve farklı aktivitelerine duyarlı olma niyetlerinin ölçümlenmesi olarak tanımlanan marka sadakatinden söz edilebilmesi için tesadüfî olmama, davranışsal tepki, zaman içerisinde gerçekleştirilebilme, bir karar verme birimi tarafın-

16 16 ileti im : ara t rmalar dan gerçekleştirilme, markalar seti arasından bir markayı seçme ve psikolojik bir süreç niteliğinde olma koşullarının bulunması gerekmektedir (Babür Tosun, 2010: 141). Diğer bir deyişle, marka sadakati, bireyin aynı markayı sürekli olarak yeniden satın alma eğiliminin yanı sıra psikolojik bağlılığı veya markaya tutumsal önyargıları da ifade etmektedir. Bu nedenle marka sadakati olan bir tüketici markayı satın alması dışında sunulan daha iyi teklifleri de geri çevirir. Marka sadakati üzerinde yapılmış çeşitli çalışmalardan literatürde en yaygın kabul göreni Liebermann ın, marka sadakatini üç boyutta ele alan araştırmasıdır. Bu üç boyuttan ilki olan imaj odaklı sadakat, tüketicinin rakip markalar tarafından sunulan alternatif ürünleri bertaraf edip markayı tercih etmesini ifade etmektedir. İkinci boyutu oluşturan pazarlama odaklı sadakat ise, tüketicinin markayı tanıdıklarına tavsiye etmeleri durumunun önemini irdelemektedir. Son boyutu ise tüketicilerin ürüne büyük harcamalar yapmasını ifade eden satış odaklı sadakat oluşturmaktadır (Hem ve Iversen, 2003: 73). Kategori Genişlemesi Kapsamında Marka Sadakati Yaklaşımları İşletmeler piyasadaki rekabet ortamında tüketicilerin satın alma eylemlerini kendilerine dönük sonlandırmaları adına birçok çalışma gerçekleştirmektedirler. Bir tüketici, daha önce kullanmış olduğu bir markayı tekrar satın alma eyleminde bulunuyorsa bu eyleme etki eden iki güdü bulunmaktadır. Markanın tüketiciye sunmuş olduğu belli bir teklifinden tüketicinin sağladığı yarar birinci güdüyü oluştururken, ikinci güdüyü ise tüketicinin kullanmış olduğu markaya karşı olan duygusal bağlılığı oluşturmaktadır. Duygusal bağlılığın yarattığı ikinci güdünün tatmininin, yarara dayalı birinci güdünün tatmininden daha uzun süreli olmasından ötürü duygusal bağlılık güdüsüne dayalı sadakat kalıcılık göstermektedir (Cyr v.d., 2007: 43-56). Kategori genişlemesinin, ana markanın mevcut imajını güçlendirmesi ve oluşturulmak istenilen imajın eksik yönlerini tamamlaması işlevi aynı zamanda, tüketicilerde duygusal bağlılığın da oluşmasını sağlar. Diğer bir deyişle, yeni ürünün yanı sıra ana markaya ilişkin sembolik algı da tüketicinin zihninde daha belirginleşerek kuvvetlenir.

17 Deneçli ve Babür Tosun Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi 17 Uncles, Dowling ve Hammond (2003: ) çalışmalarında marka sadakatine ilişkin davranışsal, tutumsal ve karma olmak üzere üç yaklaşımdan söz etmektedirler. Tüketicinin satın alma davranışındaki tercihinin süreklilik göstermesine olarak dayalı olan davranışsal sadakat; satın alma miktarı, satın alma olasılığı ve satın alma sıklığı ölçümleri kullanılarak değerlendirilir (Chang ve Chen, 2007: 109). Sadakatin davranışsal boyutu, tüketicinin ölçülebilen satın alma davranışlarını ortaya koyarak, markayı tekrar satın alma eğilimini ifade etmektedir. Davranışsal yaklaşıma göre, bir davranış türü olan sadakat, birey daha önce kullanmış olduğu markayı sistemli bir şekilde tekrardan satın alması durumunda oluşmaktadır. Tüketicinin kullanmış olduğu markayı beğenme, sevme, hoşlanma gibi duygusal nedenlerden ötürü tekrardan satın almış olabileceği olasılığını göz ardı etmesi bu yaklaşımın en zayıf yönünü oluşturmaktadır. Bundan dolayı, davranışsal yaklaşıma dayalı sadakat, güvenilir ve kalıcı nitelikte değildir (Sheht vd, 1999: 126). Satın alma davranışının her zaman markaya karşı verilen bir taahhüdün sonucu niteliği taşımaması davranışsal yaklaşımın bir diğer zayıf yönünü oluşturmaktadır (Bowen vd, 2001: ). Marka çağrışımlarına ilişkin deneyimler, duygular sonucu oluşan satın alma davranışı ya da markaya karşı iyi niyetin devamlılık göstermesinin sonucu olarak oluşan tutumsal yaklaşım satın alma davranışına bağımlı değildir. Bu bağlamda, tüketicinin duygusal bir bağlılığı olan bir markayı satın almayıp sadece başkalarına tavsiye etmesi tutumsal yaklaşım olarak nitelendirilmektedir. Gounaris ve Stathapoulos (2004: ) a göre, marka sadakatinden bahsedilebilmesi için davranışsal yaklaşıma ek olarak tutumsal yaklaşımında var olması gerekmektedir. Jacoby ve Chesnut (1978) çalışmalarında marka sadakatinin, çeşitli markalar içerisinden bir markaya yönelik olarak, belirli karar verme birimleri tarafından gerçekleştirilen taraflı bir yanıt ve karar verme eylemini içeren psikolojik bir süreç olduğunu ifade etmektedirler. Marka sadakati bu bağlamda ele alındığı zaman tutumsal bir bakış açısını yansıtmaktadır. Marka sadakati yaklaşımlarından üçüncü ve sonuncu olan yaklaşım ise karma yaklaşımdır. Sadakat tanımının tatmin edici olması açı-

18 18 ileti im : ara t rmalar sından davranışsal ve tutumsal yaklaşımı birleştiren karma yaklaşımda tüketiciler tercih, beğeni, satın alma miktarı ve sıklığı derecesine bağlı olarak değerlendirmektedirler (Kim vd,1994). Karma yaklaşımın dayanak noktası olan tutum ve davranış arasında bir ilişki olduğu görüşü yapılan farklı araştırmalar sonucunda tutum ile davranış arasında her zaman bir ilişki olmadığını ortaya çıkarmıştır. Bu sonuç üzerine sosyo-psikologlar tarafından farklı tutum-davranış çalışmaları gerçekleştirilmiş ve zaman, tutum derecesi, tutum ulaşılabilirliği ve farkındalık faktörlerinin tutumun davranışa dönüşmesine etki ettiği sonucuna varılmıştır (Kağıtçıbaşı, 2009: ). Marka sadakatinin bu üç yaklaşımından varılan sonuca göre davranışsal bir cevap ve psikolojik yöntem fonksiyonu olarak ifade edilen, hem davranış hem de tutumların bileşeninden oluşan marka sadakatinde satın alma tekrarının bir kanıt olmadığı ve satın alma niyetinin büyük bir önem taşıdığı görülmektedir (Tepeci, 1999: 224). Mevcut markaya sadık olan tüketicinin, markanın kategori genişlemesine gitmesi durumunda, genişlemeye gitmiş olan ürüne mevcut markaya ilişkin tutum ve davranışlarını satın alma niyeti beraberinde göstermesi, kategori genişlemesinde de marka sadakatinin oluştuğu sonucuna varılmasını sağlamaktadır. Kategori Genişlemesinin Marka Sadakati Kapsamında Değerlendirilmesi Aaker (1993) yılında yapmış olduğu çalışmada karar verme eylemi içeren psikolojik bir süreç oldan marka sadakatinin yaratılmasında belirli ölçütlerin olması gerektiğini savunmuştur. Bu ölçütlerden ilki olan davranış ölçütü satın alma ve tutum arasındaki ilişki boyutu ile ilgilenir. Satın alma davranışından kar elde etme amacını da destekleyen davranışa dayalı sadakatin varlığından söz edilebilmesi için üç durumun gerçekleşmesi gerekmektedir. Markanın tekrar alınması, satın alınma oranının yüksek olması ve en çok satan markalar içerisinde bulunması durumunda davranışsal marka sadakatinin işlediğinden söz edebilmektedir. Kategori genişlemesi yapmış olan bir markanın genişleme yapmadan önceki satın alma oranı ölçüsünde yüksek satın alma oranına sahip olması, genişlemiş markanın tüketici tarafın-

19 Deneçli ve Babür Tosun Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi 19 dan satın alma davranışının devamlılık göstermesi ve genişlemiş markanın alternatif markalar içerisinde en çok satanlar içerisinde bulunması durumunda marka sadakatinin genişlemiş markada da devamlılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Marka sadakati yaratmada gerekli olan bir diğer ölçüt ise değiştirme maliyeti ölçütüdür. Marka sadakatinden dolayı tekrar satın alma davranışının görünmeyen sebebi tüketicilerin kullanmakta oldukları markayı değiştirmek istememelerinin tüketiciye getireceği finansal maliyetin yüksekliği de olabilir. Bu bağlamda markayı tekrar satın alma davranışını doğrudan sadakat ile ilişkilendirmek çok doğru olmamaktadır. Sadakat bazında tekrar satın alma durumu ancak değiştirme maliyetinin düşük olması durumunda tekrardan satın almaları bağlamında söz konusudur. Böyle bir sadakatin yaratılması için ise işletmelerin tüketicilere yönelik gerçekleştirdiği tutumsal bağlılık oluşturmaya dayalı marka çalışmaları uygulanmalıdır. Pazarda yer alan bazı marka ürünlerin belirli bir sisteme sahip oluşu (örnek cep telefonu) tüketicinin markayı değiştirme maliyetinden dolayı markayı değiştirmesini engellemekte, tüketicinin rakip markalara kaymasını zorlaştırmaktadır. Bu sebepten dolayı marka değişimi gerçekleştiremeyen tüketicinin sadakatinden bahsetmek söz konusu olmamaktadır. Kategori genişlemesi yapılmış olan bir markanın ürününün, ana marka ile benzer bir maliyete sahip olması tüketicide sadakati etkileme durumuna yol açmayabilir çünkü ana markadaki değiştirme maliyetini bilerek ana markayı kullanmış bir tüketici genişlemiş kategori ürününe de aynı bakış açısı ile yaklaşacaktır. Bu durumda ana markadaki marka sadakatinin genişlemiş kategorideki üründe de sürdürülebilir olması söz konusudur. Marka sadakati yaratmada yapıtaşlarından biri olan memnuniyet ölçütü markanın rasyonelliği ve duygusallığına bağlı özelliklerinin tüketici üzerindeki etkilerine dayalı olduğu şeklinde ifade edilebilir. Markanın sunmuş olduğu ürünün temelde tüketici gereksinimlerini karşılaması, sahip olduğu işlevsel özelliklerin rakip markalarda bulunmayışı, markanın fiyatının tüketici bakımından uygun olması, marka-

20 20 ileti im : ara t rmalar nın dağıtım kanallarının tüketicide memnuniyet yaratması ve markanın iletişim çalışmalarının tüketici tarafından tatmin edici boyutta olması marka memnuniyetini sağlayan rasyonel özellikleri oluşturmaktadır. Marka memnuniyeti oluşturan duygusal özellikler ise markanın sunduğu ürünün kullanımının tüketiciye kendini rahat hissettirmesi, markanın sunmuş olduğu özel hizmetlerin tüketiciyi memnun etmesi, markayı kullanan tüketicinin markayı kullanması durumunda kendisini ayrıcalıklı hissetme durumu ve marka iletişiminin tüketicide sağlamış olduğu duygusal tatmindir. Ana markaya uygun, başarılı bir genişleme yapmış olan markalarda ana markadan duyulan memnuniyet, genişlemenin ana markaya uygun olmasından ötürü genişlemiş markaya da transfer olabilmektedir. Bu bağlamda mevcut markanın sadakatinin genişleyen markaya transferi de söz konusudur. Tamamen duygusal bir temele dayalı olan markanın beğenilme ölçütü marka sadakati yaratmada gerekli olan bir diğer ölçüttür. Sadakatin oluşmasında büyük bir rol oynayan duygusal bağın yaratılmasında markanın beğenilmesi büyük bir önem taşımaktadır. Marka beğenisi yaratmak için markanın vaatlerine inanmanın tüketiciye verdiği güven, markaya yüklenmiş kişisel özellikleri sayesinde marka ve tüketici arasında yakınlık hissinden doğan arkadaşlık, tüketicinin markayı özel bulmasından ötürü markaya duyduğu saygı ve marka ile özdeşleşme isteği içinde bulunmasını sağlayan sevme faktörleri gerekmektedir. Güçlü bir sadakat için büyük bir önem taşıyan marka beğenisi yaratma ölçütü, genişlemiş marka sadakati yaratmak için de büyük bir önem taşımaktadır. Genişlemiş markaya duyulan güven, arkadaşlık, saygı ve sevgi hisleri marka beğenilmesini yaratmakta, bu beğeni de marka sadakatini beraberinde getirmektedir. Marka sadakati yaratmak için gereken ölçütlerin sonuncusu olan ölçüt ise markanın bağlılık ölçütüdür. Tüketicilerin kendilerini marka ile bütünleştirip kendilerini onun bir parçası olarak görerek markanın diğer kullanıcıları ile iletişim kurma isteğini barındıran markanın bağlılık ölçütünde marka ile tüketici arasında kurulan duygusal bağ sayesinde tüketiciler markayı bir dost olarak görürler. Markayı sürekli olarak satın alma eylemini tetikleyen markanın bağlılığı ölçütü kategori genişlemesi yapılmış olan markada da oluşumunu göstermektedir.

21 Deneçli ve Babür Tosun Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi 21 Kategori Genişlemesinin Marka Sadakati Üzerindeki Rolüne Yönelik Bir Araştırma Araştırmanın Amacı, Kapsamı ve Kısıtları Bir işletmenin piyasaya sunacağı farklı ürün gruplarında diğer bir deyişle kategorilerde aynı marka adının kullanılması anlamına gelen kategori genişletmenin marka sadakati oluşturmada tüketiciler üzerindeki etkisini farklı boyutları ile belirlemek araştırmanın temel amacını oluşturmaktadır. Literatürdeki yaygın olan görüşe göre (Aaker,1993), sadakat oluşumunda beğenilme, memnuniyet, davranış, bağlılık ve değiştirme maliyeti ölçütlerinin etkili olduğunun kabul görmektedir. Bu değişkenlerin kategori genişlemesi ile ilişkilendirilip ilişkilendirilemeyeceğini saptamak yapılan bu araştırmada incelenmeye çalışılan konular arasında bulunmaktadır. Bu araştırmanın örneklem kapsamına, sadece İstanbul il sınırları içinde bulunan dört alışveriş merkezine bir hafta sonu gelen kişilerden 402 kişinin dahil edilmesi araştırmanın en önemli kısıtını oluşturmaktadır. Bu kısıta rağmen araştırma sonuçlarının, kategori genişlemesinin marka sadakati oluşturma üzerindeki etkinliğini farklı boyutlarda değerlendirme konusunda önemli ipuçları verecek ve bu konuda yapılacak daha kapsamlı araştırmalara ışık tutacak niteliktedir. Araştırmanın Hipotezleri Çalışmanın araştırma öncesi kısmında vurgulanmaya çalışılan literatür değerlendirmeleri doğrultusunda (Aaker ve Keller, 1990: 28; Aaker,1993:76-78; Thiele ve Bennett, 2001: 25; Ha, 1998: 52, ) belirlenen amaç kapsamında araştırma hipotezleri aşağıda belirtildiği gibi tanımlanmıştır. H1: Tüketicinin kategori genişlemesini beğenmesi ile marka sadakati arasında anlamlı bir ilişki vardır. H2: Tüketicinin kategori genişlemesinden memnun olması ile marka sadakati arasında anlamlı bir ilişki vardır. H3: Tüketicinin kategori genişlemesi yapan markaya davranışı ile marka sadakati arasında anlamlı bir ilişki vardır.

22 22 ileti im : ara t rmalar H 4: Tüketicinin kategori genişlemesine bağlılığı ile marka sadakati arasında anlamlı bir ilişki vardır. H5: Tüketicinin kategori genişlemesi yapan markaya ilişkin değiştirme maliyeti görüşü ile marka sadakati arasında anlamlı bir ilişki vardır. H6: Tüketicinin kategori genişlemesine yönelik tutumu ile marka sadakati arasında anlamlı bir ilişki vardır. Araştırmanın Türü Bu araştırma çerçevesinde kategori genişlemesinin marka sadakati oluşturmada, tüketiciler üzerindeki etkileri nedenleri ile birlikte tanımlanmaya çalışılmakta ve değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmektedir. Bu nedenle bu çalışma tanımsal araştırma kategorisinde yer almaktadır. Araştırma Yöntemi Örneklem Seçimi Bu araştırmanın amacının genel olarak; kategori genişlemesi yapan markaların tüketicilerde sadakat oluşturmada başarılı olup olmadıklarının saptanması ve bu doğrultuda, genişlemenin tüketicilerin duygu, düşünce ve davranışlarında hangi boyutlarda etkili olduğunu nedenleri ile ortaya koyabilmektir. Bu doğrultuda örneklem olarak; (Keller, 2008:511) kategori genişlemesini başarılı yapmış olan Dove ve başarısız yapmış olan Levi s markası alınmıştır. Pazarlama araştırmasında kullanılan örnek hacimlerinden problem belirlemeye yönelik yapılan araştırmalar örnek hacminin arasında olması gerekliliğini belirtmektedir (Gegez, 2007: 259). Bundan dolayı araştırma 400 kişilik bir örneklem miktarına ulaşılması hedeflenerek gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, anket formlarından bazılarının değerlendirme dışı kalma olasılığının göz önünde bulundurulmasından ötürü hedeflenen örneklem miktarının %10 u fazlası olan 440 kişi ile araştırma yapılmıştır. Basit tesadüfî örnekleme yöntemi kullanılmış olan bu araştırma dört alışveriş merkezi ile sınırlı tutulmuş ve görüşülmesi planlanan 440 kişinin eşit dağılımının gerçekleş-

23 Deneçli ve Babür Tosun Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi 23 tirilmesi amacı ile her alışveriş merkezinde 110 kişiye anket uygulanmıştır. Yapılan ilk değerlendirme sonucunda eksik ve hatalı doldurulan anket formlarının elenmesi nedeni ile analize elverişli anket sayısı 402 olarak saptanmıştır. Anket formları iki kısımdan oluşmaktadır. İlk kısımda yer alan sorular görüşülen kişilerin demografik özelliklerini saptamaya yöneliktir. Uygulanan anket formunun ikinci kısmında ise, Keller (2008: 511) e göre kategori genişlemesini başarılı yapmış olan Dove ve başarısız yapmış olan Levi s markası örnek alınarak bu markalara yönelik beğenilme, memnuniyet, davranış, bağlılık, değiştirme maliyeti ölçütlerine yönelik eğilimler ve tutumlarını belirlemeye yönelik sorular yer almıştır. Anket formunda da çoktan seçmeli ve ölçekli sorular yer almaktadır. Ölçek kullanılarak hazırlanan sorularda 5 li Likert ölçeği kullanılmıştır. Verilerin Değerlendirilmesi Analize elverişli 402 anket formu SPSS for Windows paket programı yardımı ile analiz edilmiştir. Çalışmada kullanılan ölçeklerin istatistiksel güvenilirliği Cronbach Alpha yöntemi ile sınanmış ve alpha değeri 0.73 olarak saptanmıştır. Bu değer araştırmanın güvenilir olduğunu göstermektedir. Araştırma verilerinin analizinde ve değişkenler arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesinde frekans- yüzde yöntemi, Spearman korelasyon analizi uygulanmıştır. Araştırma Verilerinin Analizi Demografik Özelliklerinin Değerlendirilmesi Aşağıdaki tabloda araştırma katılanların cinsiyet, eğitim durumu, medeni durum, gelir durumu ve yaş durumuna göre dağılımları görülmektedir. Cevaplayıcıların %38.3 ü erkek, %61.7 si ise kadındır. Anketi cevaplayanların %12.2 si ilköğretim, %23.9 u lise, %18.9 u ön lisans, %31.6 sı lisans ve %13.4 ü ise lisans üstü eğitim almış durumdadır. Görüşülen kişilerin %59.5 ini evliler, %40.5 ini ise bekârlar oluştur-

24 24 ileti im : ara t rmalar maktadır. Araştırmaya katılanların %24.1 i 1000 tl den az, %48.3 ü tl arası, %20.4 ü tl arası ve %7.2 si 5000 tl üzeri gelir durumuna sahiptir. Araştırmaya katılanların yaş durumu açısından olan dağılım ise %35.3 ü yaş, %23.1 i yaş, %41.6 sı ise 40 yaş ve üzeri halindedir. Tablo 1. Demografik Özelliklerinin Değerlendirilmesi Demografik Özellikler Frekans Yüzde Cinsiyet Erkek Kadın İlköğretim Lise Eğitim Ön lisans Lisans Lisans üstü Medeni Hal Evli Bekar tl den az Gelir tl tl tl üzeri Yaş ve üzeri

25 Deneçli ve Babür Tosun Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi 25 Kategori Genişlemesi Yapan Markanın Değiştirme Maliyeti Düzeyinin Değerlendirilmesi Ankete katılanların %16.9 u başarılı kategori genişlemesi yapmış olan markanın değiştirme maliyetini tamamen yüksek bulmaktayken, %8 i ise sadece yüksek bulmaktadır. %23.1 i cevaplayıcı markanın değiştirme maliyeti hakkında tarafsız kalırken, %18.4 ü yüksek bulmamakta, %33.6 sı ise hiç yüksek bulmamaktadır. Tablo 2.1. Kategori Genişlemesini Başarılı Yapan Markanın Değiştirme Maliyeti Yönü Görüşler Frekans Yüzde Tamamen yüksek bulanlar Yüksek bulanlar 32 8 Tarafsızlar Yüksek bulmayanlar Hiç yüksek bulmayanlar TOPLAM ,0 Ankete katılanların %27.1 i başarısız kategori genişlemesi yapmış olan markanın değiştirme maliyetini tamamen yüksek bulmaktayken, %18.2 si değiştirme maliyetini sadece yüksek bulmaktadır. %20.9 u cevaplayıcı markanın değiştirme maliyeti hakkında tarafsız kalırken, %24.1 i yüksek bulmamakta, %9.7 si ise hiç yüksek bulmamaktadır. Tablo 2.2. Kategori Genişlemesini Başarısız Yapan Markanın Değiştirme Maliyeti Yönü Görüşler Frekans Yüzde Tamamen yüksek bulanlar ,1 Yüksek bulanlar 73 18,2 Tarafsızlar 84 20,9 Yüksek bulmayanlar 97 24,1 Hiç yüksek bulmayanlar 39 9,7 TOPLAM ,0

26 26 ileti im : ara t rmalar Kategori Genişlemesi Yapan Markalara Yönelik Memnuniyet Düzeyinin Değerlendirilmesi Aşağıdaki tabloda ankete katılanların %26.1 i başarılı kategori genişlemesi yapmış olan markadan tamamen memnun iken %18.4 ü memnundur. Katılımcıların %20.2 si tarafsız kalırken, %14.2 sini memnun olmayanlar, %21.1 ini ise hiç memnun olmayanlar oluşturmaktadır. Tablo 3.1: Kategori Genişlemesini Başarılı Yapan Markanın Memnuniyet Yönü Görüşler Frekans Yüzde Tamamen memnun olanlar ,1 Memnun olanlar 74 18,4 Tarafsızlar 81 20,2 Memnun olmayanlar 57 14,2 Hiç memnun olmayanlar 85 21,1 TOPLAM ,0 Aşağıdaki tabloda ankete katılanların %9.7 si başarısız kategori genişlemesi yapmış olan markadan tamamen memnun iken %18.2 si memnundur. Katılımcıların %22.6 sı tarafsız kalırken, %32.8 ini memnun olmayanlar, %16.7 sini ise hiç memnun olmayanlar oluşturmaktadır. Tablo 3.2. Kategori Genişlemesini Başarısız Yapan Markanın Memnuniyet Yönü Görüşler Frekans Yüzde Tamamen memnun olanlar 39 9,7 Memnun olanlar 73 18,2 Tarafsızlar 91 22,6 Memnun olmayanlar ,8 Hiç memnun olmayanlar 67 16,7 TOPLAM ,0

27 Deneçli ve Babür Tosun Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi 27 Kategori Genişlemesi Yapan Markalara Yönelik Beğenilme Düzeyinin Değerlendirilmesi Tabloda ankete katılanların %44.6 sı başarılı kategori genişlemesi yapmış olan markayı tamamen beğenmektedir. Cevaplayanların %35.3 ü beğenirken, %7.2 si tarafsız kalmaktadır. Katılanların %4.7 si markayı beğenmezken, %8.2 si ise hiç beğenmemektedir. Tablo 4.1. Kategori Genişlemesini Başarılı Yapan Markanın Beğenilme Yönü Görüşler Frekans Yüzde Tamamen beğenenler ,6 Beğenenler ,3 Tarafsızlar 29 7,2 Beğenmeyenler 19 4,7 Hiç beğenmeyenler 33 8,2 TOPLAM ,0 Tabloda ankete katılanların %11.9 u başarısız kategori genişlemesi yapmış olan markayı tamamen beğenmektedir. Cevaplayanların %18.2 si beğenirken, %41 i tarafsız kalmaktadır. Katılanların %21.4 ü markayı beğenmezken, %7.5 i ise hiç beğenmemektedir. Tablo 4.2. Kategori Genişlemesini Başarısız Yapan Markaların Beğenilme Yönü Görüşler Frekans Yüzde Tamamen beğenenler 48 11,9 Beğenenler 73 18,2 Tarafsızlar Beğenmeyenler 86 21,4 Hiç beğenmeyenler 30 7,5 TOPLAM ,0

28 28 ileti im : ara t rmalar Kategori Genişlemesi Yapan Markalara Yönelik Davranış Düzeyinin Değerlendirilmesi Aşağıdaki tabloda başarılı kategori genişlemesi yapmış olan markaya yönelik davranış düzeyinin değerlendirilmesinde ankete katılanların %29.1 inin markayı sıklıkla, %22.9 unun bazen satın aldıklarını belirtmişlerdir. Katılanların %13.2 si tarafsızken, %16.9 u nadiren satın alırken, %17.9 u ise markayı hiç satın almamaktadır. Tablo 5.1. Kategori Genişlemesini Başarılı Yapan Markaya Yönelik Davranış Yönü Görüşler Frekans Yüzde Sıklıkla satın alanlar ,1 Bazen satın alanlar 92 22,9 Tarafsızlar 53 13,2 Nadiren satın alanlan 68 16,9 Hiç satın almayanlar 72 17,9 TOPLAM ,0 Aşağıdaki tabloda başarısız kategori genişlemesi yapmış olan markaya yönelik davranış düzeyinin değerlendirilmesi yer almaktadır. Ankete katılanların %15.9 u markayı sıklıkla, %18.7 si bazen satın aldıklarını belirtmişlerdir. Katılanların %18.9 u tarafsız kalırken, %14.7 si markayı nadiren satın alırken, %31.8 i ise markayı hiç satın almamaktadır. Tablo 5.2. Kategori Genişlemesi Başarısız Yapan Markaya Yönelik Davranış Yönü Görüşler Frekans Yüzde Sıklıkla satın alanlar 64 15,9 Bazen satın alanlar 75 18,7 Tarafsızlar 76 18,9 Nadiren satın alanlan 59 14,7 Hiç satın almayanlar ,8 TOPLAM ,0

29 Deneçli ve Babür Tosun Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi 29 Kategori Genişlemesi Yapan Markalara Yönelik Bağlılık Düzeyinin Değerlendirilmesi Tabloda başarılı kategori genişlemesi yapmış olan markaya tamamen bağlı olanları cevaplayıcıların %27.4 ü oluştururken, bağlı olanları ise %24.4 ü oluşturmaktadır. Cevaplayıcıların %12.7 si tarafsız kalırken, %17.9 u bağlı olmadığını, %17.6 sı ise hiç bağlı olmadığını belirtmiştir. Tablo 6.1. Kategori Genişlemesini Başarılı Yapan Markanın Bağlılık Yönü Görüşler Frekans Yüzde Tamamen bağlı olanlar ,4 Bağlı olanlar 98 24,4 Tarafsızlar 51 12,7 Bağlı olmayanlar 72 17,9 Hiç bağlı olmayanlar 71 17,6 TOPLAM ,0 Aşağıdaki tabloda başarısız kategori genişlemesi yapmış olan markaya tamamen bağlı olanları cevaplayıcıların %13.2 si oluşturmaktayken, bağlı olanları ise %18.4 ü oluşturmaktadır. Cevaplayıcıların %17.2 si tarafsız kalırken, %10.7 si bağlı olmadığını, %40.5 i ise hiç bağlı olmadığını belirtmiştir. Tablo 6.2. Kategori Genişlemesini Başarısız Yapan Markaların Bağlılık Yönü Görüşler Frekans Yüzde Tamamen bağlı olanlar 53 13,2 Bağlı olanlar 74 18,4 Tarafsızlar 69 17,2 Bağlı olmayanlar 43 10,7 Hiç bağlı olmayanlar ,5 TOPLAM ,0

30 30 ileti im : ara t rmalar Kategori Genişlemesi Olan Markalara Yönelik Tutumların Analizi Araştırmaya katılanların %30.6 sı kategori genişlemesini başarılı yapmış olan markaya sıklıkla olum tutum sergilerken, %25.9 u olumlu tutum sergilemektedir. Cevaplayıcıların %14.7 si tarafsız tutum sergilerken, %15.2 si nadiren olumlu, %13.6 sı ise olumlu olmayan bir tutum sergilemektedir. Tablo 7.1. Kategori Genişlemesi Başarılı Uygulayan Markaya Yönelik Tutumlar Tutukm düzeyi Frekans Yüzde Sıklıkla olumlu ,6 Olumlu ,9 Tarafsız 59 14,7 Nadiren olumlu 61 15,2 Olumlu olmayan 55 13,6 TOPLAM ,0 Araştırmaya katılanların %15.2 si kategori genişlemesini başarısız yapmış olan markaya sıklıkla olum tutum sergilerken, %18.1 i olumlu tutum sergilemektedir. Cevaplayıcıların %14.4 ü tarafsız tutum sergilerken, %19.2 si nadiren olumlu, %33.1 i ise olumlu olmayan bir tutum sergilemektedir. Tablo 7.2. Kategori Genişlemesi Başarısız Uygulayan Markaya Yönelik Tutumlar Tutukm düzeyi Frekans Yüzde Sıklıkla olumlu 61 15,2 Olumlu 73 18,1 Tarafsız 58 14,4 Nadiren olumlu 77 19,2 Olumlu olmayan ,1 TOPLAM ,0

31 Deneçli ve Babür Tosun Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi 31 Farklı Değişkenler Arasındaki İlişkilerin Değerlendirilmesi Başarılı kategori genişlemesine yönelik memnuniyet, beğeni, bağlılık, tutum ve davranış ile markaya yönelik memnuniyet, beğeni, bağlılık, tutum ve davranış değişkenleri arasında korelasyon olup olmadığını belirleme amacı ile uygulanan Spearman Korelasyon Analizi uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgulara göre; kategori genişlemesinden duyulan memnuniyet ile markaya olan bağlılık ve davranış arasında, kategori genişlemesini beğenme ile markaya yönelik bağlılık ve davranış arasında, kategori genişlemesine olan bağlılık ile markadan memnun olma ve markayı beğenme arasında, kategori genişlemesine olan tutum ile markaya olan bağlılık arasında ve kategori genişlemesinde gösterilen davranış ile markadan duyulan memnuniyet, markaya karşı bağlılık ve tutum arasında yüksek derecede pozitif korelasyon bulunurken: diğer değişkenler arasında da diğerlerine nazaran düşük olan pozitif korelasyon yer almaktadır. Spearman Korelasyon Analizi sonucunda elde edilen bulgular H1, H2, H3, H4, H5 ve H6 yı doğrular niteliktedir. Tablo 8.1. Başarılı Kategori Genişlemesi Yapmış Olan Marka ile Değişkenler Arasındaki İlişkiler Marka Kategori Memnuniyet Beğenme Bağlılık Tutum Davranış Memnuniyet - 0,39 0,44 0,42 0,44 Beğenme 0,38-0,41 0,37 0,40 Bağlılık 0,43 0,45-0,34 0,41 Tutum 0,33 0,29 0,42-0,39 Davranış 0,41 0,38 0,43 0,40 - Tüm korelasyon katsayıları istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05) Başarısız kategori genişlemesine yönelik memnuniyet, beğeni, bağlılık, tutum ve davranış ile markaya yönelik memnuniyet, beğeni, bağlılık, tutum ve davranış değişkenleri arasında korelasyon olup olmadığını belirleme amacı ile uygulanan Spearman Korelasyon Analizi uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgulara

32 32 ileti im : ara t rmalar göre; kategori genişlemesinden duyulan memnuniyet ile markaya olan beğenme ve tutum arasında, kategori genişlemesini beğenme ile markaya yönelik memnuniyet, bağlılık ve davranış arasında, kategori genişlemesine olan bağlılık ile markaya yönelik memnuniyet, beğenme ve davranış arasında, kategori genişlemesine olan tutum ile markaya olan bağlılık ve davranış arasında ve kategori genişlemesinde gösterilen davranış ile markadan duyulan memnuniyet, markaya karşı beğenme, bağlılık ve tutum arasında yüksek derecede pozitif korelasyon bulunurken, diğer değişkenler arasında da diğerlerine nazaran düşük olan pozitif korelasyon yer almaktadır. Spearman Korelasyon Analizi sonucunda elde edilen bulgular H1, H2, H3, H4, H5 ve H6 yı doğrular niteliktedir. Tablo 8.2. Başarısız Kategori Genişlemesi Yapmış Olan Marka ile Değişkenler Arasındaki İlişkiler Marka Kategori Memnuniyet Beğenme Bağlılık Tutum Davranış Memnuniyet - 0,31 0,29 0,33 0,27 Beğenme 0,37-0,32 0,26 0,35 Bağlılık 0,34 0,39-0,28 0,36 Tutum 0,26 0,24 0,39-0,31 Davranış 0,35 0,33 0,39 0,31 - Tüm korelasyon katsayıları istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05) Bulguların Değerlendirilmesi Farklı ürün gruplarında aynı marka adının kullanılmasının diğer bir deyişle kategori genişletmenin marka sadakati oluşturmada tüketiciler üzerindeki etkisini farklı boyutları ile saptamayı amaçlayan araştırmada; tüketicinin kategori genişlemesini beğenmesi ile marka sadakati, tüketicinin kategori genişlemesinden memnun olması ile marka sadakati, tüketicinin kategori genişlemesi yapan markaya davranışı ile marka sadakati, tüketicinin kategori genişle-

Rekabet üstünlüğü, bıçaklarla yapılan bir kavgada, bir tabancaya sahip olmak gibidir.

Rekabet üstünlüğü, bıçaklarla yapılan bir kavgada, bir tabancaya sahip olmak gibidir. PAZARLAMA İLETİŞİMİ Rekabet üstünlüğü, bıçaklarla yapılan bir kavgada, bir tabancaya sahip olmak gibidir. Hızla artan iletişim olanakları karşısında hedef kitleye en etkin şekilde ve doğru kanaldan ulaşmanın

Detaylı

Hipotez Kurma. Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi. 4. Pazarlama Araştırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010

Hipotez Kurma. Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi. 4. Pazarlama Araştırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010 Hipotez Kurma Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi 4. Pazarlama Araştırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010 Hipotez Nedir? Araştırmacının ilgilendiği bir konuda ispatlanmamış bir önerme

Detaylı

İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir.

İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir. PAZARLAMA İLETİŞİMİ İLETİŞİM NEDİR? İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir. -SÖZLÜ -SÖZSÜZ *İletişimden Söz Edebilmek

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÇİZELGELER LİSTESİ GİRİŞ 1

İÇİNDEKİLER ÇİZELGELER LİSTESİ GİRİŞ 1 iv İÇİNDEKİLER ÖZET ABSTRACT ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER i ii iii iv ÇİZELGELER LİSTESİ GİRİŞ 1 vii BİRİNCİ BÖLÜM MARKA KAVRAMI 1.1 GENEL OLARAK MARKA KAVRAMI 3 1.1.1. Marka Kavramının Tarihçesi 3 1.1.2. Marka Kavramının

Detaylı

Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program

Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program Amaç Kurumsal iletişim bir kuruluşun hedeflediği kitleye

Detaylı

MARKA YÖNETİMİ VİZE SORU VE CEVAPLARI 2015-2016

MARKA YÖNETİMİ VİZE SORU VE CEVAPLARI 2015-2016 MARKA YÖNETİMİ VİZE SORU VE CEVAPLARI 2015-2016 1 ) Aşağıdakilerden hangisi marka sponsorluğu seçenekleri arasında yer almaz? Aracı markası Lisans Üretici markası Çeşitlendirilmiş marka Ortak marka 2 )

Detaylı

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ Girişimcinin Gündemi GİRİŞİMCİLER VE KOBİ LER AÇISINDAN MARKA VE ÖNEMİ Günal ÖNCE Günümüzde markalara, Amerikan Pazarlama Birliği nin tanımladığının yanı sıra sadece sahip oldukları

Detaylı

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET D.E.Ü.İ.İ.B.F. Dergisi Cilt:22 Sayı:1, Yıl:2007, ss:105-121 MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Murat Selim SELVİ * Hatice ÖZKOÇ

Detaylı

KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI

KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI KOBİ EĞİTİMLERİ Yaşanan ekonomik gelişmeler sonrasında büyük işletmeler uyum sorunu yaşarken, küçük ve orta ölçekli işletmeler

Detaylı

0216 693 08 08 info@ph1istanbul.com

0216 693 08 08 info@ph1istanbul.com 0216 693 08 08 info@ph1istanbul.com Adını aldığı Ph1 gezegenin sahip olduğu 4 güneşi Kalite, Uzmanlık, Güven ve Yenilikçi olarak yörüngesine koyarak, markanızı 4 koldan saracak ve sizi gezegen savaşlarına

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii Şekiller Listesi... Tablolar Listesi... GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM MARKA VE MARKA FARKINDALIĞI

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii Şekiller Listesi... Tablolar Listesi... GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM MARKA VE MARKA FARKINDALIĞI İÇİNDEKİLER Önsöz... iii Şekiller Listesi... Tablolar Listesi... x x GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM MARKA VE MARKA FARKINDALIĞI 1. Marka Kavramı ve Tanımı... 3 2. Markanın Tarihçesi... 5 2.1. Markanın Dünya

Detaylı

Haşmet GÖKIRMAK. Yard. Doç. Dr. 14 Mart 2014

Haşmet GÖKIRMAK. Yard. Doç. Dr. 14 Mart 2014 Haşmet GÖKIRMAK Yard. Doç. Dr. 14 Mart 2014 Bu Bölümde Stratejik Planlamanın Aşamaları Şirket seviyesinde Bölüm, ürün ve pazar seviyesinde Şirket Misyonunun belirlenmesi Şirket amaç ve hedeflerinin belirlenmesi

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ 1 M.İ.Y. ORTAYA ÇIKIŞ NEDENLERİ Kitlesel pazarlamanın gittikçe pahalı bir müşteri kazanma yolu olması Pazar payının değil müşteri payının önemli hale gelmesi Müşteri memnuniyeti

Detaylı

CRM Müşteri İlişkileri Yönetimi

CRM Müşteri İlişkileri Yönetimi Yrd. Doç. Dr. Fazlı YILDIRIM fazli.yildirim@okan.edu.tr Oda: C522 www. fazliyildirim.com BIS364 Rekabet Avantajı İçin ç Müşteri ş İlişkileri Yönetimi Abdullah BOZGEYİK CRM Integration Marketing Strategy

Detaylı

Tasarımda Farklılık ve Sektörel Tasarım Takipleri

Tasarımda Farklılık ve Sektörel Tasarım Takipleri Tasarımda Farklılık ve Sektörel Tasarım Takipleri Hayatın Estetiği Tasarım Rakiplerinizle Aranız Sadece Farklılığınızla Açılsın İçerik Farklılık Gereksinimi Tasarımla Farklılık Yaratmak Farklı Tasarımların

Detaylı

ÜNİTE 1: Pazarlamanın Konusu, Kapsamı, Gelişimi ve. Değer Kavramı. ÜNİTE 2: Pazarlama Çevresi ve Bilgi Sistem ÜNİTE 3: Pazarlar ve Davranışlar

ÜNİTE 1: Pazarlamanın Konusu, Kapsamı, Gelişimi ve. Değer Kavramı. ÜNİTE 2: Pazarlama Çevresi ve Bilgi Sistem ÜNİTE 3: Pazarlar ve Davranışlar ÜNİTE 1: Pazarlamanın Konusu, Kapsamı, Gelişimi ve Değer Kavramı ÜNİTE 2: Pazarlama Çevresi ve Bilgi Sistem ÜNİTE 3: Pazarlar ve Davranışlar ÜNİTE 4: Pazarlama Yönetimi ÜNİTE 5: 1 Ürün Yönetimi ÜNİTE 6:

Detaylı

Pazarlamanın Önemi. Toplumsal açıdan önemi. İşletmeler açısından önemi. Para Uzmanlık Pazar - 1. BBY 465, 6 Ekim 2015

Pazarlamanın Önemi. Toplumsal açıdan önemi. İşletmeler açısından önemi. Para Uzmanlık Pazar - 1. BBY 465, 6 Ekim 2015 Pazarlamanın Önemi Toplumsal açıdan önemi Para Uzmanlık Pazar İşletmeler açısından önemi - 1 Pazarlamanın Topluma Sağladığı Katkılar Toplumun gereksinim ve isteklerini karşılama hizmeti görür Ekonomik

Detaylı

PAZARLAMA YÖNETİMİ KISA ÖZET KOLAYAOF

PAZARLAMA YÖNETİMİ KISA ÖZET KOLAYAOF PAZARLAMA YÖNETİMİ KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKAT Burada ilk 4 sayfa gösterilmektedir. Özetin tamamı için sipariş veriniz www.kolayaof.com 2 Kolayaof.com 0 362 2338723 Sayfa 2 İÇİNDEKİLER 1. ÜNİTE- Pazarlamanın

Detaylı

KÜRESEL PAZARLAMA Pzl-402u

KÜRESEL PAZARLAMA Pzl-402u KÜRESEL PAZARLAMA Pzl-402u KISA ÖZET www.kolayaof.com DİKKAT Burada ilk 4 sayfa gösterilmektedir. Özetin tamamı için sipariş veriniz www.kolayaof.com 2 İÇİNDEKİLER Ünite 1: Küresel Pazarlama: Temel Kavramlar

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Sunuş Bölüm I: Küresel İletişim, Değişen Paradigmalar ve Reklamın Yeni Rolü Küreselleşme Sürecinin İletişime Yansımaları

İÇİNDEKİLER. Sunuş Bölüm I: Küresel İletişim, Değişen Paradigmalar ve Reklamın Yeni Rolü Küreselleşme Sürecinin İletişime Yansımaları İÇİNDEKİLER Sunuş... 13 Bölüm I: Küresel İletişim, Değişen Paradigmalar ve Reklamın Yeni Rolü... 15 1. Küreselleşme Sürecinin İletişime Yansımaları 1.1. Küreselleşme Kavramı... 15 1.1.1. Küreselleşme Sürecinin

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ KISIM: TASARIM PAZARLAMA ARAŞTIRMASINA GİRİŞ

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ KISIM: TASARIM PAZARLAMA ARAŞTIRMASINA GİRİŞ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... v TEŞEKKÜR... vi İKİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR... vii İÇİNDEKİLER... ix ŞEKİLLER LİSTESİ... xviii TABLOLAR LİSTESİ... xx BİRİNCİ KISIM: TASARIM BİRİNCI BÖLÜM PAZARLAMA ARAŞTIRMASINA

Detaylı

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL I KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL II Yay n No : 1668 flletme Ekonomi : 186 1. Bask - A ustos 2006 - STANBUL ISBN 975-295 - 561-4 Copyright Bu kitab n bu bas

Detaylı

Marka İletişimi ve Pazarlama

Marka İletişimi ve Pazarlama Marka İletişimi ve Pazarlama F. Meriç Dirik Mikro Bilgi Kayıt ve Dağıtım A.Ş. meric.dirik@mikrobilgi.com.tr Marka: Ürünün ruhu Marka İletişimi: Ürünün hayatı Pazarlama: Ürünün sosyal hayatı Reklam: Ruhunu

Detaylı

I. Dünya Savaşı öncesi dağıtım ve satış yönlü

I. Dünya Savaşı öncesi dağıtım ve satış yönlü I. Dünya Savaşı öncesi dağıtım ve satış yönlü Ürünlerin üreticilerden tüketiciye doğru akışını sağlayan eylemler II. Dünya Savaşından sonra tüketicinin önemi Tüketici tatminin değer kazanması Pazarlama,

Detaylı

EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1

EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1 58 2009 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:25, s.58-64 ÖZET EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1 Bu çalışmanın

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ CRM

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ CRM MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ CRM Küreselleşme ve bilgi teknolojilerindeki gelişmeler sonucunda ortaya çıkan değişim işletmelerin müşteri profilini de değiştirmiştir. Müşteriler eskiden pazarda ne bulursa

Detaylı

Pazarlama Taktikleri Kut 470, 16 Mart 2005. Pazarlama Taktikleri. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.

Pazarlama Taktikleri Kut 470, 16 Mart 2005. Pazarlama Taktikleri. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu. Pazarlama Taktikleri Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr Pazarlama Taktikleri Halkla ilişkiler Doğrudan posta Telepazarlama Reklam (Walters 1992) Internet Halkla İlişkiler

Detaylı

Haşmet GÖKIRMAK. Yard. Doç. Dr. 7 Mart 2014

Haşmet GÖKIRMAK. Yard. Doç. Dr. 7 Mart 2014 Haşmet GÖKIRMAK Yard. Doç. Dr. 7 Mart 2014 Pazarlama nedir? Piyasa ve Müşteri İhtiyaçlarının Anlaşılması Müşteri Odaklı Pazarlama Stratejisi Bütünleşmiş Pazarlama Plan ve Programının Hazırlanması Müşteri

Detaylı

1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ

1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ 11 1.1. İşletme Fonksiyonu Olarak Pazarlama Fonksiyonu 13 1.1.1. Pazarlama Fonksiyonları 14 1.2. Pazarlamanın Tanımı 15 1.3. Pazarlamanın

Detaylı

Marketing Anadolu Mektep Eğitimleri. Yerel İşletmeler

Marketing Anadolu Mektep Eğitimleri. Yerel İşletmeler Marketing Anadolu Mektep Eğitimleri Yerel İşletmeler Marketing Anadolu Platformu, üretici Anadolu sanayicisine satışı artırıcı bir fonksiyon olarak pazarlama ve bileşenleri konusunda yön göstermek amacıyla

Detaylı

Tüketici Satın Alma Davranışı Tüketici Davranışı Modeli

Tüketici Satın Alma Davranışı Tüketici Davranışı Modeli Bölüm 6 Pazarları ve Satın alma Davranışı Bölüm Amaçları davranış modelinin unsurlarını öğrenmek davranışını etkileyen başlıca özellikleri belirtmek Alıcı karar sürecini açıklamak Satın Alma Davranışı

Detaylı

Markaların 2017 Sonu Büyüme Hedefleri. 7,000 Mağaza. 6,000 Mağaza 5,000 Mağaza

Markaların 2017 Sonu Büyüme Hedefleri. 7,000 Mağaza. 6,000 Mağaza 5,000 Mağaza EKİM 2017 Geride bıraktığımız son iki yılda, Türkiye ekonomik olarak tarihindeki en dalgalı dönemlerinden birisini yaşadı. Bu dalgalanmayı sektörlere indirgediğimizde, markaların ve tüketicilerin denizleri

Detaylı

Pazarlama Karması BBY 401, 8 Kasım 2006. Pazarlama Karması. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr

Pazarlama Karması BBY 401, 8 Kasım 2006. Pazarlama Karması. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr Pazarlama Karması Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr Pazarlama Karması Tanım Kurumun hedef pazarına ve belli amaçlarına ulaşmasını destekleyecek olan unsurların planlanmış

Detaylı

2014 SENESİ HIZLI TÜKETİM ÜRÜNLERİ (FMCG) SEKTÖRÜ İTİBAR YÖNETİMİ PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİ. Hızlı Tüketim Sektörü Duygusallıktan uzaklaşıyor mu?

2014 SENESİ HIZLI TÜKETİM ÜRÜNLERİ (FMCG) SEKTÖRÜ İTİBAR YÖNETİMİ PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİ. Hızlı Tüketim Sektörü Duygusallıktan uzaklaşıyor mu? 2014 SENESİ HIZLI TÜKETİM ÜRÜNLERİ (FMCG) SEKTÖRÜ İTİBAR YÖNETİMİ PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİ Hızlı Tüketim Sektörü Duygusallıktan uzaklaşıyor mu? 4. senesine giren ve RepMan İtibar Araştırmaları Merkezi

Detaylı

PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U)

PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U) 1 KISA

Detaylı

OLGUNLUK DÖNEMİ İÇİN PAZARLAMA STRATEJİSİ. XII. Bölüm. Doç. Dr. Olgun Kitapcı. Olgunluk Dönemi için Pazarlama Stratejileri

OLGUNLUK DÖNEMİ İÇİN PAZARLAMA STRATEJİSİ. XII. Bölüm. Doç. Dr. Olgun Kitapcı. Olgunluk Dönemi için Pazarlama Stratejileri XII. Bölüm OLGUNLUK DÖNEMİ İÇİN PAZARLAMA STRATEJİSİ Akdeniz Üniversitesi, Pazarlama Bölümü 23.10.2016 1 pazar faaliyetlerinin zorluk katsayısının arttığı Olgunluk Dönemi için Pazarlama Stratejileri F

Detaylı

STRATEJİK MARKA YÖNETİMİ

STRATEJİK MARKA YÖNETİMİ Prof. Dr. A. Hamdi İslamoğlu İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi Yard. Doç. Dr. Duygu Fırat Kocaeli Üniversitesi Öğretim Üyesi STRATEJİK MARKA YÖNETİMİ Bu çalışma Allah-u Ekber dağlarında, Çanakkale

Detaylı

Bir başka benzer model ise DAGMAR dır. Tüketicinin benzer aşamalardan geçtiğini varsayar.

Bir başka benzer model ise DAGMAR dır. Tüketicinin benzer aşamalardan geçtiğini varsayar. İletişim mesajlarına gösterilen tepkiler açısından; amaçlar değişik modellerle açıklanmaya çalışılmıştır. A.I.D.A modeli olarak da adlandırılan bu model dört aşamalıdır.[8] 1. 2. 3. 4. Dikkat İlgi Arzu

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

Detaylı

Kredi Limit Optimizasyonu:

Kredi Limit Optimizasyonu: Kredi Limit Optimizasyonu: «Teorik Değil Pratik" Simge Danışman Analitik Direktörü, Experian EMEA Kar Gelişimi Kredi Limit Optimizasyonu Optimizasyona Genel Bakış Profilleme Modelleme Karar Matrisleri

Detaylı

Pazarlama Araştırması. Doç. Dr. Mehmet BAŞ

Pazarlama Araştırması. Doç. Dr. Mehmet BAŞ Pazarlama Araştırması 2016 1 Pazarlama Araştırması Bir karar almadan önce o kararla ilgili birtakım verilerin toplanması ve onun ışığında o kararın desteklenmeye çalışılmasıdır. 2 Pazarlama Araştırması

Detaylı

Eco new farmers. Modül 1- Organik Tarıma Giriş. Bölüm 7- Organik Tarım Pazarlaması

Eco new farmers. Modül 1- Organik Tarıma Giriş. Bölüm 7- Organik Tarım Pazarlaması Eco new farmers Modül 1- Organik Tarıma Giriş Bölüm 7- Organik Tarım Pazarlaması Modul 1- Organik Tarıma Giriş Bölüm 7 Organik üretimde pazarlama www.econewfarmers.eu Bu bölümde organik ürünlerin kavramları,

Detaylı

Marka potansiyelinin çok yüksek olduğu otomotiv sektörü, markalarında yakaladığı başarıyı kurumlarına da taşımalı..

Marka potansiyelinin çok yüksek olduğu otomotiv sektörü, markalarında yakaladığı başarıyı kurumlarına da taşımalı.. Marka potansiyelinin çok yüksek olduğu otomotiv sektörü, markalarında yakaladığı başarıyı kurumlarına da taşımalı.. Markalarının hemen hemen herkes tarafından bilindiği, ürünle duygusal bağın en somut

Detaylı

1. FARKLILIKLARIN TESPİTİNE YÖNELİK HİPOTEZ TESTLERİ

1. FARKLILIKLARIN TESPİTİNE YÖNELİK HİPOTEZ TESTLERİ 1. FARKLILIKLARIN TESPİTİNE YÖNELİK HİPOTEZ TESTLERİ Örneklem verileri kullanılan her çalışmada bir örneklem hatası çıkma riski her zaman söz konusudur. Dolayısıyla istatistikte bu örneklem hatasının meydana

Detaylı

Pazarlama: Tanım, Tarihçe, Kavramlar

Pazarlama: Tanım, Tarihçe, Kavramlar Pazarlama: Tanım, Tarihçe, Kavramlar Umut Al umutal@hacettepe.edu.tr - 1 Pazarlama - Tanımlar Tanım sayısının çokluğu Anlayış farklılıkları Tanımları yapanların özellikleri Dar ve geniş anlamda yapılan

Detaylı

Mal ve hizmet müşterileri, işletmeler ve daha. sunumlarının yaratılması, benimsetilmesi, örgütler ve bireyler tarafından örgütsel

Mal ve hizmet müşterileri, işletmeler ve daha. sunumlarının yaratılması, benimsetilmesi, örgütler ve bireyler tarafından örgütsel Pazarlama Mal ve hizmet müşterileri, işletmeler ve daha geniş ş olarak toplum için, değeri ğ olan Pazar sunumlarının yaratılması, benimsetilmesi, ulaştırılması ve değişimine yönelik olarak, örgütler ve

Detaylı

REKLAM VE REKLAM YAZARLIĞI VİZE SORU VE CEVAPLARI

REKLAM VE REKLAM YAZARLIĞI VİZE SORU VE CEVAPLARI REKLAM VE REKLAM YAZARLIĞI VİZE SORU VE CEVAPLARI 2015-2016 1 ) Daha samimi, daha şahsi ve nazik bir hitap şekline sahip ve bireysel ziyaretler kadar etkili olan doğrudan postalama reklam aracı Mektup

Detaylı

PAZARLAMA. İnsan ihtiyaç ve isteklerini karşılamaya yönelik mübadele işlemidir.

PAZARLAMA. İnsan ihtiyaç ve isteklerini karşılamaya yönelik mübadele işlemidir. 1 PAZARLAMA İnsan ihtiyaç ve isteklerini karşılamaya yönelik mübadele işlemidir. 2 Pazarlama İşlevi Mevcut ve potansiyel alıcılara istek tatmin edici ürün, hizmet ve bilgileri sunmak üzere planlama, fiyatlandırma,

Detaylı

CRM Müşteri İlişkileri Yönetimi

CRM Müşteri İlişkileri Yönetimi CRM Müşteri İlişkileri Yönetimi Yrd. Doç. Dr. Fazlı YILDIRIM fazli.yildirim@okan.edu.tr Oda: C522 www. fazliyildirim.com BIS364 Rekabet Avantajı İçin ç Müşteri ş İlişkileri Yönetimi Abdullah BOZGEYİK CRM

Detaylı

11/3/2014. Mal, Hizmet ve Deneyimler Mal ve Hizmet kararları Hizmet Pazarlaması Marka Stratejileri

11/3/2014. Mal, Hizmet ve Deneyimler Mal ve Hizmet kararları Hizmet Pazarlaması Marka Stratejileri Mal, Hizmet ve Deneyimler Mal ve Hizmet kararları Hizmet Pazarlaması Marka Stratejileri Kullanılan Kaynaklar: -Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi -Altunışık, R., Özdemir, Ş. & Torlak,

Detaylı

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey. GT Türkiye İşletme Risk Hizmetleri Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.com İşletme Risk Hakkında Risk, iş yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır ve kaçınılmazdır.

Detaylı

Moda Pazarlama (MTT482) Ders Detayları

Moda Pazarlama (MTT482) Ders Detayları Moda Pazarlama (MTT482) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Saati Saati Saati Moda Pazarlama MTT482 Seçmeli 2 0 0 2 5 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin Türü

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ Doç. Dr. Deniz Beste Çevik Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı beste@balikesir.edu.tr

Detaylı

İLETİŞİMDE TASARIM TASARIMDA İLETİŞİM KONULU ULUSLARARASI KATILIMLI SEMPOZYUM VE SERGİ GERÇEKLEŞTİ

İLETİŞİMDE TASARIM TASARIMDA İLETİŞİM KONULU ULUSLARARASI KATILIMLI SEMPOZYUM VE SERGİ GERÇEKLEŞTİ İLETİŞİMDE TASARIM TASARIMDA İLETİŞİM KONULU ULUSLARARASI KATILIMLI SEMPOZYUM VE SERGİ GERÇEKLEŞTİ Dumlupınar Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Bölümü, yaklaşık bir yıllık hazırlık sürecinin

Detaylı

Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi

Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi Tuna USLU Gedik Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Programı Özel Gebze Doğa Hastanesi Sağlık Hizmetleri A.Ş.

Detaylı

M-CARE. Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti

M-CARE. Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti M-CARE Engelli ve Yaşlı Bireylere Evde Bakım ve Sağlık Hizmeti Sağlayıcılarının Mobil Eğitimi Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti İş Paketi No: İş Paketi Adı: İP2 Durum Taslak 1 Araştırma ve Analiz

Detaylı

Editör Yrd.Doç.Dr. Nilüfer Fatma Göksu HALKLA İLİŞKİLER

Editör Yrd.Doç.Dr. Nilüfer Fatma Göksu HALKLA İLİŞKİLER Editör Yrd.Doç.Dr. Nilüfer Fatma Göksu HALKLA İLİŞKİLER Yazarlar Yrd.Doç.Dr. A. Naci Karabulut Yrd.Doç.Dr.M. Canan Can Murat Ertilav Nedim Yakut Neslihan İnanöz S. Eyyup Çiçek Senem Altay Sevilay Kılınçarslan

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER. HALKLA İLİŞKİLER ve SPONSORLUK. Yrd.Doç.Dr. Özgür GÜLDÜ

HALKLA İLİŞKİLER. HALKLA İLİŞKİLER ve SPONSORLUK. Yrd.Doç.Dr. Özgür GÜLDÜ HALKLA İLİŞKİLER HALKLA İLİŞKİLER ve SPONSORLUK Günümüzün bilgi ve iletişim çağında, ulusal ve uluslar arası rekabet ortamında rakipler arasında ön plana çıkmak, farkındalık yaratmak, hedef kitlelerle

Detaylı

Baykuş Ödülleri 2013 -Ödül Alan Projeler

Baykuş Ödülleri 2013 -Ödül Alan Projeler Baykuş Ödülleri 2013 -Ödül Alan Projeler Proje Adı: TÜKETİCİ İÇGÖRÜSÜ VE MARKA KONUMLANDIRMA ARAŞTIRMASI Araştırma Şirketi: ERA RESEARCH & CONSULTANCY Araştırma Veren: İNCİ DERİ MAMULLERİ SAN. VE TİC.

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ 4.Ders Yrd.Doç.Dr. Uğur ÖZER Kalite Planlaması Kalite Felsefesi KALİTE PLANLAMASI Planlama, bireylerin sınırsız isteklerini en üst düzeyde karşılamak amacıyla kaynakların en uygun

Detaylı

Pazarlama Karması BBY 401, 1 Kasım Pazarlama Karması. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü

Pazarlama Karması BBY 401, 1 Kasım Pazarlama Karması. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü Pazarlama Karması Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr Pazarlama Karması (Marketing Mix) Tanım Kurumun hedef pazarına ve belli amaçlarına ulaşmasını destekleyecek olan unsurların

Detaylı

Pazarlama Karması. Umut Al. umutal@hacettepe.edu.tr - 1. BBY 465, 27 Ekim 2015

Pazarlama Karması. Umut Al. umutal@hacettepe.edu.tr - 1. BBY 465, 27 Ekim 2015 Pazarlama Karması Umut Al umutal@hacettepe.edu.tr - 1 Pazarlama Karması (Marketing Mix) Tanım Kurumun hedef pazarına ve belli amaçlarına ulaşmasını destekleyecek olan unsurların planlanmış bir bütünü Pazarlama

Detaylı

Pazar Bölümlendirmesi Pazar Araştırması Pazarlama Araştırması

Pazar Bölümlendirmesi Pazar Araştırması Pazarlama Araştırması Pazar Bölümlendirmesi Pazar Araştırması Pazarlama Araştırması Umut Al umutal@hacettepe.edu.tr - 1 Pazar Bölümlendirmesi Bir kurumun ürün ve hizmetlerine talep gösteren bireylerin oranı ile kurumun ürün

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ Birinci Bölüm : Müşteri İlişkileri Yönetimi: Tanımı, Kapsamı ve Önemi Hazırlayan ÖĞR. GÖR. Hamza CORUT İŞLEYİŞ AŞAMALARI Birinci Aşama: İçerik Sunumu İkinci Aşama: İçeriğin

Detaylı

Pazarlama Karması. Umut Al. umutal@hacettepe.edu.tr - 1. BBY 465, 28 Ekim 2014

Pazarlama Karması. Umut Al. umutal@hacettepe.edu.tr - 1. BBY 465, 28 Ekim 2014 Pazarlama Karması Umut Al umutal@hacettepe.edu.tr - 1 Pazarlama Karması (Marketing Mix) Tanım Kurumun hedef pazarına ve belli amaçlarına ulaşmasını destekleyecek olan unsurların planlanmış bir bütünü Pazarlama

Detaylı

BÜYÜME DÖNEMİ İÇİN PAZARLAMA STRATEJİLERİ BÜYÜYEN PAZARLARIN ÖZELLIKLERI. Büyüyen Pazarların Özellikleri. XI. Bölüm

BÜYÜME DÖNEMİ İÇİN PAZARLAMA STRATEJİLERİ BÜYÜYEN PAZARLARIN ÖZELLIKLERI. Büyüyen Pazarların Özellikleri. XI. Bölüm XI. Bölüm BÜYÜME DÖNEMİ İÇİN PAZARLAMA STRATEJİLERİ Akdeniz University, Pazarlama Bölümü 17.10.2016 1 BÜYÜYEN PAZARLARIN ÖZELLIKLERI 17.10.2016 Pazarlama Bölümü 2 Büyüyen pazarlar yeni rakiplerin piyasaya

Detaylı

FARKLI BRANŞTAKİ ÖĞRETMENLERİN PSİKOLOJİK DAYANIKLILIK DÜZEYLERİNİN BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ. Abdulkadir EKİN, Yunus Emre YARAYAN

FARKLI BRANŞTAKİ ÖĞRETMENLERİN PSİKOLOJİK DAYANIKLILIK DÜZEYLERİNİN BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ. Abdulkadir EKİN, Yunus Emre YARAYAN FARKLI BRANŞTAKİ ÖĞRETMENLERİN PSİKOLOJİK DAYANIKLILIK DÜZEYLERİNİN BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ Abdulkadir EKİN, Yunus Emre YARAYAN Kuramsal Çerçeve GİRİŞ Psikolojik dayanıklılık üzerine yapılan

Detaylı

Kullanılan Kaynaklar: - Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi - Kotler, Philip & Armstrong, Gary (2014), Principles of Marketing,

Kullanılan Kaynaklar: - Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi - Kotler, Philip & Armstrong, Gary (2014), Principles of Marketing, Kullanılan Kaynaklar: - Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi - Kotler, Philip & Armstrong, Gary (2014), Principles of Marketing, Prentice Hall, Inc., New Jersey, 15 th Edition Bölümlendirme

Detaylı

KIMYA BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ENDÜSTRİYEL KİMYAYA YÖNELİK TUTUMLARI VE ÖZYETERLİLİK İNANÇLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ; CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ

KIMYA BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ENDÜSTRİYEL KİMYAYA YÖNELİK TUTUMLARI VE ÖZYETERLİLİK İNANÇLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ; CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ KIMYA BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ENDÜSTRİYEL KİMYAYA YÖNELİK TUTUMLARI VE ÖZYETERLİLİK İNANÇLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ; CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ Öğr. Gör. Gülbin KIYICI Arş.Gör.Dr. Nurcan KAHRAMAN Prof.

Detaylı

1. Kurumsal İletişim ve Kurumsal Marka Yönetimi. 2. Stratejik Yönetim ve Kurumsal İletişim. 3. Kurum Kimliği, Kültürü ve İmajı

1. Kurumsal İletişim ve Kurumsal Marka Yönetimi. 2. Stratejik Yönetim ve Kurumsal İletişim. 3. Kurum Kimliği, Kültürü ve İmajı 1. Kurumsal İletişim ve Kurumsal Marka Yönetimi 2. Stratejik Yönetim ve Kurumsal İletişim 3. Kurum Kimliği, Kültürü ve İmajı 4. Kurumsal Tasarım ve Görsel Kimlik 1 5. Kurumsal İletişimin Fonksiyonları

Detaylı

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara Proje Yönetiminde Y Temel Kavramlar Proje DöngD ngüsü Yönetimi ve Mantıksal Çerçeve eve Yaklaşı şımı Deniz Gümüşel REC Türkiye 2007,Ankara TEMEL KAVRAMLAR Proje nedir? Proje Yönetimi nedir???? Proje Döngüsü

Detaylı

HEDEF PAZAR SEÇİMİ STRATEJİLERİ

HEDEF PAZAR SEÇİMİ STRATEJİLERİ HEDEF PAZAR SEÇİMİ STRATEJİLERİ Farklılaştırılmamış Pazarlama ya da TÜM PAZAR stratejisi ; Yoğunlaştırılmış Pazarlama ya da TEK BÖLÜM stratejisi ; Farklılaştırılmış Pazarlama ya da ÇOK BÖLÜM stratejisi.

Detaylı

YATÇILARIN MARİNA TERCİHİNDE ALGILANAN HİZMET KALİTESİNİN MARİNA BAĞLILIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

YATÇILARIN MARİNA TERCİHİNDE ALGILANAN HİZMET KALİTESİNİN MARİNA BAĞLILIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ YATÇILARIN MARİNA TERCİHİNDE ALGILANAN HİZMET KALİTESİNİN MARİNA BAĞLILIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Öğr. Gör. Can KARAOSMANOĞLU Yaşar Üniversitesi - MYO Marina ve Yat İşletmeciliği Programı Doç. Dr. İpek KAZANÇOĞLU

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER HALKLA İLİŞKİLERDE İMAJ VE SOSYAL SORUMLULUK. Yrd.Doç.Dr. Özgür GÜLDÜ

HALKLA İLİŞKİLER HALKLA İLİŞKİLERDE İMAJ VE SOSYAL SORUMLULUK. Yrd.Doç.Dr. Özgür GÜLDÜ HALKLA İLİŞKİLER HALKLA İLİŞKİLERDE İMAJ VE SOSYAL SORUMLULUK Genel anlamda imaj, kişilerin bir başka kişi, obje ve kurumlar hakkında düşünceleridir. Kişi ve kuruluşlar ile ilgili görüşler ve düşüncelerin

Detaylı

1 )Herhangi bir iletişim kanalı yardımıyla farklı ortamlarda bulunan kaynak ve alıcının gerçekleştirdiği iletişime ne ad verilir?

1 )Herhangi bir iletişim kanalı yardımıyla farklı ortamlarda bulunan kaynak ve alıcının gerçekleştirdiği iletişime ne ad verilir? 1 )Herhangi bir iletişim kanalı yardımıyla farklı ortamlarda bulunan kaynak ve alıcının gerçekleştirdiği iletişime ne ad verilir? Görsel iletişim Yüz yüze iletişim Sözsüz iletişim Sözlü iletişim Araçlı

Detaylı

MARKA KİMLİĞİ ve MİMARİSİ

MARKA KİMLİĞİ ve MİMARİSİ MARKA KİMLİĞİ ve MİMARİSİ MARKA KİMLİĞİ VE ÖĞELERİ Kimlik, markayı diğerlerinden ayırt eden, markanın ethos, hedef ve değerlerini yansıtan farklılaştırıcı çerçeve olarak tanımlanır. Kimlik yaklaşımında

Detaylı

TURQUALITY Projesine Nasıl Başvurulur?

TURQUALITY Projesine Nasıl Başvurulur? TURQUALITY Projesine Nasıl Başvurulur? BAŞVURU ÖNCESİ Ön Koşul: Müracaat eden markanın Türkiye de tescilinin yapılmış olması, yurtdışında da ibraz edeceği İş Planında belirtilecek hedef pazarlarının en

Detaylı

Bilimsel Araştırma Yöntemleri I

Bilimsel Araştırma Yöntemleri I İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programları Bilimsel Yöntemleri I Dr. M. Volkan TÜRKER 8 Bilimsel Süreci* 1. Gözlem alanının belirlenmesi 2. Ön Bilgi Toplama Yazın Taraması 3.

Detaylı

1. ÖRNEKLEME VE ARAŞTIRMA PROBLEMİNE UYGUN ÖRNEKLEME YAPMA

1. ÖRNEKLEME VE ARAŞTIRMA PROBLEMİNE UYGUN ÖRNEKLEME YAPMA 1. ÖRNEKLEME VE ARAŞTIRMA PROBLEMİNE UYGUN ÖRNEKLEME YAPMA Araştırmacı kişi ya da kurumlar birinci el veri elde etye yönelik araştırma yapmaya karar verdiklerinde çoğu zaman araştırma yapacağı grubun tüm

Detaylı

Proje Adı: Adam Olacak Çocuk (Bir çocuk markasının aile markası olma yolundaki hikayesi) Araştırma Şirketi: ThinkNeuro Araştırma Veren: PepsiCo Veri

Proje Adı: Adam Olacak Çocuk (Bir çocuk markasının aile markası olma yolundaki hikayesi) Araştırma Şirketi: ThinkNeuro Araştırma Veren: PepsiCo Veri Proje Adı: Adam Olacak Çocuk (Bir çocuk markasının aile markası olma yolundaki hikayesi) Araştırma Şirketi: ThinkNeuro Araştırma Veren: PepsiCo Veri Toplama Firması: Araştırmanın Künyesi ARAŞTIRMANIN KÜNYESİ-

Detaylı

DERS PROFİLİ. Pazarlama İlkeleri MAN 341 Güz Yrd. Doç. Dr. Mısra Gül

DERS PROFİLİ. Pazarlama İlkeleri MAN 341 Güz Yrd. Doç. Dr. Mısra Gül DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Pazarlama İlkeleri MAN 341 Güz 5 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı İngilizce Zorunlu Prof. Dr.

Detaylı

ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR DERSİNE İLİŞKİN DEĞERLERİNİN İNCELENMESİ

ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR DERSİNE İLİŞKİN DEĞERLERİNİN İNCELENMESİ ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR DERSİNE İLİŞKİN DEĞERLERİNİN İNCELENMESİ Mehmet Akif YÜCEKAYA*, Mehmet GÜLLÜ* 1 İnönü Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü* İnönü Üniversitesi Spor Bilimleri

Detaylı

İRAN IN BÖLGESEL FAALİYETLERİ VE GÜÇ UNSURLARI ABDULLAH YEGİN

İRAN IN BÖLGESEL FAALİYETLERİ VE GÜÇ UNSURLARI ABDULLAH YEGİN İRAN IN BÖLGESEL FAALİYETLERİ VE GÜÇ UNSURLARI ABDULLAH YEGİN İRAN IN BÖLGESEL FAALİYETLERİ VE GÜÇ UNSURLARI İRAN IN BÖLGESEL FAALİYETLERİ VE GÜÇ UNSURLARI ABDULLAH YEGIN SETA Abdullah YEGİN İstanbul

Detaylı

ŞİRKET TANITIM DOSYASI

ŞİRKET TANITIM DOSYASI ŞİRKET TANITIM DOSYASI Serçeönü Mah.Ahmet Paşa Cad. Uğur Plaza Kat:1 No:5 Kocasinan / KAYSERİ Tel & Fax: 0352 220 0 155 e-mail: bilgi@uzgrup.com HİZMETLERİMİZ GAYRİMENKUL ALIŞ, SATIŞ ve KİRALAMADA PROFESYONEL

Detaylı

www.canancetin.com 1

www.canancetin.com 1 www.canancetin.com 1 www.canancetin.com 2 canancetineylul@gmail.com esincanmutlu@gmail.com www.canancetin.com 3 www.canancetin.com 4 Yeni kurulan ARMADA Pazarlama Şirketi, dünyada ve Türkiye de hızla gelişen

Detaylı

Bilim ve Teknoloji Politikalarının Etkisinin Değerlendirilmesi

Bilim ve Teknoloji Politikalarının Etkisinin Değerlendirilmesi Bilim ve Teknoloji Politikalarının Etkisinin Değerlendirilmesi Dr. Sinan Tandoğan Girişimcilik Destekleme Grubu Yürütme Komitesi Sekreteri, Uluslararası Bilim ve Teknoloji Konferansı Ankara, 03-6 Ekim

Detaylı

ÖĞRETMENLERİN ÖZ BENLİK DEĞERLENDİRMESİNİN DAMGALAMA EĞİLİMİNE ETKİSİ: ANKARA İLİ ÖĞRETMENLERİ ÜZERİNDE BİR UYGULAMA

ÖĞRETMENLERİN ÖZ BENLİK DEĞERLENDİRMESİNİN DAMGALAMA EĞİLİMİNE ETKİSİ: ANKARA İLİ ÖĞRETMENLERİ ÜZERİNDE BİR UYGULAMA ÖĞRETMENLERİN ÖZ BENLİK DEĞERLENDİRMESİNİN DAMGALAMA EĞİLİMİNE ETKİSİ: ANKARA İLİ ÖĞRETMENLERİ ÜZERİNDE BİR UYGULAMA Gökhan GÜNEY Kara Harp Okulu gguney@kho.edu.tr Dr. Hakan BAYRAMLIK Kara Harp Okulu hbayramlik@kho.edu.tr

Detaylı

İnovasyon Portföyü Genelinde Risk Değerlendirmesi

İnovasyon Portföyü Genelinde Risk Değerlendirmesi DAY İnovasyon Portföyü Genelinde Risk Değerlendirmesi Risk matrisi* Bu araç bir şirketin inovasyon portföyü genelindeki risk dağılımını açığa çıkarır. Her inovasyon Projeleri Matris Üzerinde Konumlandırma

Detaylı

Tutundurma Karması. Reklam. Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama

Tutundurma Karması. Reklam. Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama Tutundurma Karması Reklam Kişisel satış Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama İşletmelere tarihsel olarak, tutundurma metotları içinde önce kişisel satıştan; sonra reklâmlardan; daha sonra,

Detaylı

Pazarlama terimi günümüzde oldukça yaygın, ancak farklı anlamlarda kullanılmaktadır. Bazıları için pazarlama, satış ile eş anlamlı olup, bir ürünü

Pazarlama terimi günümüzde oldukça yaygın, ancak farklı anlamlarda kullanılmaktadır. Bazıları için pazarlama, satış ile eş anlamlı olup, bir ürünü 5.Ders Pazarlama terimi günümüzde oldukça yaygın, ancak farklı anlamlarda kullanılmaktadır. Bazıları için pazarlama, satış ile eş anlamlı olup, bir ürünü överek kapı kapı dolaşarak satış yapanları akla

Detaylı

İETT KURUMSAL İTİBAR ARAŞTIRMASI RAPORU

İETT KURUMSAL İTİBAR ARAŞTIRMASI RAPORU İETT KURUMSAL İTİBAR ARAŞTIRMASI RAPORU 2013 Bu araştırma 7P THINK TANK GROUP tarafından İETT İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ için gerçekleştirilmiştir. 7P TTG PAZAR ARAŞTIRMA DANIŞMANLIK VE EĞİTİM HİZMETLERİ

Detaylı

İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ

İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ Dr. Salih DURSUN İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ KAVRAM MODELLER UYGULAMA Beta Yay n No : 2668 İşletme - Ekonomi : 558 1. Baskı Mart 2012 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-692 - 5 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye

Detaylı

Halil ÖNAL*, Mehmet İNAN*, Sinan BOZKURT** Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi*, Spor Bilimleri Fakültesi**

Halil ÖNAL*, Mehmet İNAN*, Sinan BOZKURT** Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi*, Spor Bilimleri Fakültesi** Halil ÖNAL*, Mehmet İNAN*, Sinan BOZKURT** Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi*, Spor Bilimleri Fakültesi** Düşünme; duyum ve izlenimlerden, tasarımlardan ayrı olarak aklın bağımsız ve kendine

Detaylı

8. DERS: MÜŞTERİ GÜÇLENDİRİCİLERİ: PAZARLAMA

8. DERS: MÜŞTERİ GÜÇLENDİRİCİLERİ: PAZARLAMA 8. DERS: MÜŞTERİ GÜÇLENDİRİCİLERİ: PAZARLAMA 8. DERS: MÜŞTERİ GÜÇLENDİRİCİLERİ: PAZARLAMA Pazarlama ve Satış arasındaki temel farklar Piyasa bilgilerini iş kararları vermek için kullanmak Pazar segmentasyonlarını

Detaylı

KAZAN KAZAN FELSEFESİ CRM

KAZAN KAZAN FELSEFESİ CRM KAZAN KAZAN FELSEFESİ CRM SÜHEYLA ŞENOĞLU Müşteri İlişkileri Yöneticisi 1 21. yüzyılı yaşamaya başladığımız, şaşırtıcı ve hızlı değişimlerin yaşandığı dünyada geleneksel pazarlama anlayışını değiştirmek

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Tablolar Listesi... xvi Şekiller Listesi... xvii. 1. Bölüm: Giriş... 1

İÇİNDEKİLER. Tablolar Listesi... xvi Şekiller Listesi... xvii. 1. Bölüm: Giriş... 1 ix İÇİNDEKİLER Tablolar Listesi... xvi Şekiller Listesi... xvii 1. Bölüm: Giriş... 1 1.1 Hizmet Kavramı... 4 1.2 Hizmet Pazarlaması... 5 1.3 Hizmetler ile Mallar Arasındaki Farklılıklar... 7 1.3.1 Soyutluk...

Detaylı

20. ULUSAL PAZARLAMA KONGRESİ Anadolu Üniversitesi - Eskişehir

20. ULUSAL PAZARLAMA KONGRESİ Anadolu Üniversitesi - Eskişehir 20. ULUSAL PAZARLAMA KONGRESİ Anadolu Üniversitesi - Eskişehir Ürün Türü ve Seviyesinin Tüketicilerin Amaca Yönelik Pazarlama Markası Satın Alma İsteği Üzerindeki Rolü - Özet Bildiri - Bayram Zafer Erdoğan

Detaylı

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015 Elektrik Perakende Sektörü Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları 30 Eylül 2015 2015 Deloitte Türkiye. Member of Deloitte Touche Tohmatsu Limited 1 Elektrik perakende pazarında sektör içi/dışı oyuncularla

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz... TABLOLAR LİSTESİ... viii ŞEKİLLER LİSTESİ... ix KISALTMALAR LİSTESİ... x GİRİŞ... 1 BÖLÜM 1: EĞİTİM VE GELİŞTİRME KAVRAMI...

İÇİNDEKİLER. Önsöz... TABLOLAR LİSTESİ... viii ŞEKİLLER LİSTESİ... ix KISALTMALAR LİSTESİ... x GİRİŞ... 1 BÖLÜM 1: EĞİTİM VE GELİŞTİRME KAVRAMI... İÇİNDEKİLER Önsöz... iii TABLOLAR LİSTESİ... viii ŞEKİLLER LİSTESİ... ix KISALTMALAR LİSTESİ... x GİRİŞ... 1 BÖLÜM 1: EĞİTİM VE GELİŞTİRME KAVRAMI... 7 1.1. İnsan Kaynağı Eğitimi... 9 1.1.1. Eğitimin Amaçları...

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501 Müfredat I. Yarıyıl Bilimsel Araştırma Yöntemleri Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501 Kredi AKTS Güz 3 3 6 Dili Seviyesi Yüksek Lisans Türü Zorunlu Amacı Öğrencilerin bilim ve bilim felsefesi konusunda

Detaylı