Sahibi Publisher. Anadolu Üniversitesi. Yay n Dan ma Kurulu Advisory Board. Editörler Kurulu Editorial Board Konuk Editör Guest Editor.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sahibi Publisher. Anadolu Üniversitesi. Yay n Dan ma Kurulu Advisory Board. Editörler Kurulu Editorial Board Konuk Editör Guest Editor."

Transkript

1 2010 8(1)

2 2010 8(1) Ankara Üniversitesi letişim Araşt rmalar ve Uygulama Merkezi ileti im : ara t rmalar Dergisi Center for Communication Research Ankara University communication : research Journal ileti im : ara t rmalar Ankara Üniversitesi letişim Araşt rmalar ve Uygulama Merkezi taraf ndan ç kar lan hakemli bir dergidir. Derginin amac iletişim alan n n disiplinleraras yap s içinde düşünce üreten araşt rmac lar için uluslararas bir forum oluşturmak; teorik analiz ve tart şmalar kadar ampirik araşt rmalar yay nlayarak iletişim alan nda bilgi/veri üretiminin sa lanmas na katk da bulunmak; kitap ve araşt rma raporlar ile ulusal ve uluslararas konferans ve kongrelerin de erlendirilmesini yapmakt r. Bu amaçlar gerçekleştirmek için derginin kendini konumlad s n r bilimsellik, akla uygun olmak ve eleştirelliktir. ileti im : ara t rmalar y lda iki kez, Nisan ve Kas m aylar nda yay nlan r. Dergi Türkçe, ngilizce, Almanca ve Frans zca dillerinde yaz lm ş yaz lara yer verir. Hakemli bir derginin gere i olarak gönderilen yaz lar, yazar n kimli ini bilmeyen uzman hakemler taraf ndan de erlendirmeye al n r. communication : research is a refereed academic journal published by the Center for Communication Research Ankara University. The journal seeks to establish an international forum for communication researchers within the interdisciplinary field of communication studies; to contribute to the production of knowledge and data by publishing theoretical analyses as well as empirical research; and to assess national and international meetings in addition to publishing book and research report reviews. In order to attain these goals, the journal identifies its extent as the limits marked by scientificity, accountability, and critical thinking. communication : research is published twice a year in April and October. Journal s languages of publication are Turkish, English, French and German. Submissions are sent out to anonymous referees for blind review. Sahibi Publisher Ankara Üniversitesi İletişim Araştırmaları ve Uygulama Merkezi (İLAUM) ad na Doç. Dr. Nuran Yıldız, Müdür Yay n Dan ma Kurulu Advisory Board Nilgün Abisel Yakın Do u Üniversitesi Korkmaz Alemdar Gazi Üniversitesi Aysel Aziz Arel Üniversitesi Seçil Büker Gazi Üniversitesi Stuart Ewen The City University of New York (Hunter Collage) Raşit Kaya Orta Do u Teknik Üniversitesi Metin Kazanc Ankara Üniversitesi Levent K l ç Anadolu Üniversitesi Mehmet Küçükkurt Gazi Üniversitesi Alois Moosmüller Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi (Almanya) Vincent Mosco Queen s University (Ottawa, Kanada) Filiz B. Pelteko lu Marmara Üniversitesi Dan Schiller Illinois Universitesi, ABD Oya Tokgöz Ankara Üniversitesi Ahmet Tolungüç Başkent Üniversitesi Nuri Tortop Başkent Üniversitesi Ayd n U ur Bilgi Üniversitesi Dilruba Çatalbaş Ürper Galatasaray Üniversitesi Konca Yumlu Ege Üniversitesi Editörler Kurulu Editorial Board Konuk Editör Guest Editor Sema Yıldırım Becerikli Editör Yard mc ları Assistants Editor Nilüfer Pınar Kılıç Beris Artan Tasar m Design Mehmet Sobac leti im Adresi Contact Address Ankara Üniversitesi letişim Araşt rmalar ve Uygulama Merkezi Center for Communication Research Ankara University Cebeci, 06590, Ankara Turkey Tel Phone ( ) Faks Fax ( ) ilefdergi.ilef.net ISSN ileti im : ara t rmalar dergisi Ankara Üniversitesi letişim Araşt rmalar ve Uygulama Merkezi taraf ndan yay nlanmaktad r ileti im : ara t rmalar. Tüm haklar sakl d r. communication : research journal is published by Center for Communication Research Ankara University communication : research. All rights reserved. Baskı: Ankara Üniversitesi Basımevi İncitaşı Sokak No: 10 Beşevler Ankara Tel: (0.312) Basım tarihi: 15 Eylül 2012

3 İçindekiler Sema Yıldırım Becerikli 5 Konuk Edi tör den Sevda Deneçli Nurhan Babür Tosun İbrahim Hakan Dönmez Senem Gençtürk Hızal Melike Aktaş Yamanoğlu Makaleler 9 Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi 39 Orhan Pamuk Romanı nda Hedef Kitle Kaygısı Üzerine 61 Türkiye de Alkollü İçecek Pazarında Aktörler, Senaryolar ve Reklamlar: Rakı Reklamında Balık Ol(ama)mak 95 CSR Initiatives of Private Sector Companies in Turkey: Main Approaches, Issues and Motivations 111 B. Pınar Özdemir Investor Relations on the Internet: Dialogical Communication Capacities of the Top 100 ISEM (IMKB/Istanbul Stock Exchange Market) Companies for Investor Relations in Turkey ileti im : ara t rmalar (1)

4 4 iletişim : araşt rmalar Nilüfer Pınar Kılıç Kitap Eleştirisi 135 Using Public Relations Strategies to Promote Your Nonprofit Organization Tahsin Başkavak Etkinlik Değerlendirmesi 143 LABORCOMM 2012 Uluslarası İşçi ve İletişim Konferansı Üzerine 151 Bu Sayıdaki Yazarlar

5 5 Konuk Editörden Sema Yıldırım Becerikli Değerli okurlar, iletişim : araştırmaları dergisinin varlığını sürdürmesi yönünde katkı sunan tüm arkadaşlarıma teşekkür ederek başlamak isterim. Bu sayımızda yer alan, Nurdan Babür Tosun ve Sevda Deneçli nin kaleme aldıkları Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolü nün İncelenmesi başlıklı yazı; işletmelerin marka sadakatini temin etmede çeşitli değişkenlerin (beğenilme, memnuniyet, davranış, bağlılık ve değiştirme maliyeti ölçütleri) kategori genişlemesi ile ilişkisini saptamayı amaçlıyor. Tanımsal araştırma kategorisinde ampirik bir analiz gerçekleştiren çalışma 400 civarında saptanan örnekleme 5 li Likert tipi soru biçimi uygulayarak belirlediği hipotezleri test ediyor ve kategori genişlemesinde başarılı olan işletmelerin mevcut marka sadakatlerini olumlu yönde etkiledikleri, bu konuda başarısız olan işletmelerin ise mevcut marka sadakatine zarar verdikleri sonucuna ulaşılıyor. Yazı bu anlamda marka sadakati ve kategori genişletme stratejisi üzerine çalışma yapanlara anlamlı bir katkı sunuyor. İbrahim Hakan Dönmez in Orhan Pamuk Romanı nda Hedef Kitle Kaygısı Üzerine başlıklı yazısı, edebiyat alanına bir iletişimci perspektifinden bakmayı hedefliyor. Romanı da bir ürün olarak ele aldığımızda yazı; Pamuk un romanlarında kendine belirlediği hedef kitlesinin bir analizi gerçekleştiriliyor. Ayrıca yazarın kendini ve oku- ileti im : ara tırmaları (1): 5-7

6 6 ileti im : ara tırmaları runu konumlayışı ve bunun temini için kullandığı imgelerin çözümlenmesi de yazıyı özgün kılan bir başka nitelik. Edebiyat alanıyla iletişim alanının yanyanalığı hatta iletişim alanındaki çoğu çalışmanın edebiyat üzerine olan çalışmalardan doğuşu iletişim literatüründe çok uzun zamandır bilinmesine karşın, Türkiye de bu alana ilişkin literatür son derece sınırlıdır. Yazı bu anlamda edebiyat ve iletişim çalışmalarının kesişme noktasındaki daireyi beslemektedir. G. Senem Gençtürk Hızal ın Türkiye de Alkollü İçecek Pazarında Aktörler, Senaryolar ve Reklamlar: Rakı Reklamında Balık Ol(ama) mak başlıklı yazısı ekonomi-politik bir bakış açısıyla seçilen reklam metinlerini analiz etmektedir. Metin alkollü içecek pazarının düzenleyici süreçleri ve pazarın aktörlerinin kamusal ve gizli senaryoları değerlendirmektedir. Reklamın alternatif bir söylem ya da bir direniş biçimi olarak okunamayacağı argümanından yola çıkan metin, bu argümanını reklamverenlerin kimlikleri ve pazarı mümkün kılan koşulları analiz ederek desteklemektedir. Melike Aktaş Yamanoğlu nun CSR Initiatives of Private Sector Companies in Turkey: Main Approaches, Issues and Motivations adlı yazısı ise günümüzde özellikle özel sektördeki işletmeler tarafından yeni bir meşruiyet zemini olarak kullanılan kurumsal sosyal sorumluluk kavramının Türkiye deki mevcut durumunu 22 şirket ve 43 proje üzerinden analiz ediyor ve günümüzde işletmelerin büyük bir bölümünün kurumsal sosyal sorumluluk çalışmalarını halkla ilişkiler çalışmalarının önemli bir parçası olarak konumlandırdıklarının altını çiziyor. Dünyada ve Türkiye de hayırseverlik çalışmaları olarak başlayan bu sürecin günümüzde ulaştığı karmaşık ve bütünleşik yapıyı analiz etme girişiminde bulunuyor. Pınar Özdemir in Investor Relations on the Internet: Dialogical Communication Capacities of the Top 100 ISEM (IMKB/Istanbul Stock Exchange Market) Companies For Investor Relations in Turkey başlıklı yazısı ise; Türkiye deki şirketlerin internet üzerinden yatırımcı ilişkilerini yapılandırmaya dönük faaliyetlerine ilişkin bir değerlendir-

7 Yıldırım Becerikli Konuk Editör den 7 me yapmayı amaçlıyor ve diyalojik iletişim ilkelerinin yol göstericiliğinde interneti stratejik ve dinamik bir iletişim aracı olarak imliyor. Dergimizin bu sayısında bir kitap tanıtımı ve bir de sempozyum değerlendirmesi bulunuyor. Kitap tanıtımını Nilüfer Pınar Kılıç, Kinzey nin Using Public Relations Strategies To Promote Your Non-Profit Organization adlı kitabı üzerine kaleme aldı. Tahsin Başkavak ise İşçi ve İletişim Sempozyumu üzerine izlenimlerini bizlerle paylaşıyor. Konuk editör olarak katkıda bulunduğum İletişim Araştırmaları dergisinin Halkla İlişkiler ve Tanıtım özel sayısının hazırlanması sürecinde yardımcı olan herkese çok teşekkürler. Halkla ilişkiler ve tanıtım alanındaki tüm akademisyen ve öğrencilere ve iletişim alanına katkı sunması ümidiyle

8 8 ileti im : ara tırmaları

9 9 Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi Sevda Deneçli Nurhan Babür Tosun Özet Kategori genişlemesinin marka sadakati ile ilişkisini irdeleyen bu çalışmada, bir işletmenin piyasaya sunacağı farklı ürün gruplarında diğer bir deyişle kategorilerde aynı marka adının kullanılması anlamına gelen kategori genişletmenin marka sadakati oluşturmada tüketiciler üzerindeki etkisini farklı boyutları ile irdelemek amaçlanmaktadır. Sadakat oluşumunda beğenilme, memnuniyet, davranış, bağlılık ve değiştirme maliyeti ölçütlerinin etkili olmasından ötürü, bu değişkenlerin kategori genişlemesi ile ilişkilendirilip ilişkilendirilemeyeceğini saptamak yapılan araştırmada incelenmeye çalışılan konular arasında bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Marka sadakati, kategori genişletme, marka genişletme The Role of Category Extension on Brand Loyalty This study aims to explore the impact of the category extension, means offering a different category of product group by using the same brand name, in creating brand loyalty on consumers by different dimensions. Because of affecting the criteria for formation of loyalty favor, satisfaction, behavior, commitment, and conversion cost were analyzed in order to determine if they can be correlated or not with category extension. Key Words: Brand loyalty, category extension, brand extension ileti im : ara t rmalar (1): 9-37

10 10 ileti im : ara t rmalar Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi Küreselleşmenin bir sonucu olarak meydana gelen ve McLuhan ın küresel köy olarak tanımladığı günümüz dünyasında, eskiden bulmakta zorluk çekilen ürünler artık alternatifleri ile raflarda yerini almış bulunmaktadır. Tüketicileri adeta ürün bombardımanına tutan işletmeler, rakiplerinden farklılaşmak adına markalaşma çalışmalarına gitmektedirler. Başarılı marka çalışmasına imza atmış olan işletmeler, yeni bir ürünü piyasaya sürmeleri söz konusu olduğunda, zaman ve maliyetten kazanmak ve var olan tüketici sadakatinden yararlanarak tüketicilerin satın alma eylemlerini kendi saflarında sonlandırmak amacı ile yeni bir marka yaratmak yerine, mevcut markalarının gölgesinde pazara giriş yapmaktadırlar. Marka genişlemesi olarak tanımlanmakta olan bu marka stratejisi, her geçen gün işletmeler tarafından daha da kullanılır hale gelmektedir. Piyasalara yeni ürünlerini ürün hattı ya da kategori marka genişleme stratejileri ile sokan işletmeler, mevcut marka imajlarından ve marka sadakatlerinden yararlanarak marka genişlemelerinde başarı elde ederken, başarılı marka genişlemeleri ile de var olan imajlarını ve sahip oldukları marka sadakatlerini güçlendirmektedirler. Bu çalışmada, bir işletmenin piyasaya sunacağı farklı ürün gruplarında diğer bir deyişle kategorilerde aynı marka adının kullanılması anlamına gelen kategori genişletmenin marka sadakati oluşturmada tüketiciler üzerindeki etkisini farklı boyutları ile irdelemek amaçlan-

11 Deneçli ve Babür Tosun Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi 11 maktadır. Sadakat oluşumunda beğenilme, memnuniyet, davranış, bağlılık ve değiştirme maliyeti ölçütlerinin etkili olmasından ötürü, bu değişkenlerin kategori genişlemesi ile ilişkilendirilip ilişkilendirilemeyeceğini saptamak yapılan araştırmada incelenmeye çalışılan konular arasında bulunmaktadır. Marka Genişlemesi Bağlamında Kategori Genişlemesi Marka Genişletme Nedir? Günümüzde, kişinin toplumda kendisini görmek istediği yere ulaşmasını sağlayan marka; bir isim, ikon, sembol veya bir işaret olmaktan öte, yalnızca tüketicilerin yaratabildiği bir olgudur (Schultz ve Barnes,1999). Al Ries ve Laura Ries (2005:13), Bir paketin üstündeki marka ismi ile zihindeki marka ismi aynı şey değildir diyerek marka kavramının ürünün fiziksel varlığı ve fiziksel imgesinden öte, soyut algılamalara dayalı oluşuna dikkat çekerler (Babür Tosun, 2010: 7). Diğer bir deyişle marka, tüketicilerin bir mal ve ya hizmeti diğerlerinden somut ve soyut algılamalar doğrultusunda ayırmasını sağlayarak (Alimen ve Cerit, 2010: 539), tüketicide güven oluşturan bir kavramdır. Marka oluşturmanın uzun soluklu ve kapsamlı bir süreç olmasından ötürü, işletmeler için, yeni bir marka ile yeni pazarlara girmek her zaman finansal risk taşır. Bu nedenle işletmeler yeni bir ürün ile pazara girmeyi hedeflediklerinde, mevcut marka isimlerini kullanarak

12 12 ileti im : ara t rmalar pazara giriş yapmayı tercih etmektedirler (Aaker ve Keller, 1990: 27). Bu strateji, işletmelerin uzun ve sistematik çalışmalar sonucunda oluşturdukları mevcut markalarının algılarını maksimize ederek farklı pazar bölümlerine ulaşmalarını veya mevcut pazarlarına farklı ürünler de satmalarını kolaylaştırır. Bu bağlamda marka genişlemesi, mevcut marka isminin aynı ya da benzer ürün pazarında sunulacak yeni bir ürüne verilmesi olarak tanımlanabilir (Trott, 1998: 94). Marka genişleme tüketici bilincini arttırarak yeni pazara nispeten daha hızlı ve ucuz bir şekilde giriş yapılmasını sağladığından (Grime ve diğerleri, 2002: 14-15) işletmelerin, yeni ürünlerini marka genişlemesi stratejisini kullanarak pazara sunmaları, finansal riskleri büyük ölçüde ortadan kaldırmanın yanı sıra yeni ürünlerin pazara kısa sürede adapte olmasını da kolaylaştırır. Marka genişletmenin başarısı; tüketicinin hafızasında mevcut markaya ait olumlu tutum ve inançları barındırması, hafızasında sahip olduğu bu olumlu tutum ve inançları marka genişlemesine atfetmesi ve olumlu düşüncelerinden ötürü olumsuz hiçbir düşünceyi marka genişlemesine aktarmaması gibi tüketici davranışlarına dayalı belirli varsayımlara dayalıdır (Aaker ve Keller, 1990: 28). Marka genişlemesi yapıldığında mevcut marka farkındalığı yeni ürüne transfer olmaktadır. İşletmeler piyasaya sunmuş oldukları yeni ürünlerinin deneme düzeyine ulaşmalarını marka genişlemesi sayesinde düşük maliyet ile gerçekleşmektedirler. Mevcut tutunmuş markanın iletişim etkinliğinin genişleme yapılan ürüne aktarılması sonucu mevcut marka çağrışımı yeni ürüne transfer olmakta ve böylece genişlemenin tüketici tarafından yüksek kabul görmesi kolaylaşmaktadır. Bu durum, marka konumlandırmasında güçlü durumda olma, rakiplere karşı etkili savunma gibi olası yararları da beraberinde getirmekle beraber, yeni ürünü piyasaya sürmek için yeterli fon sağlanamaması, mevcut marka ile genişleyen marka arasındaki zayıf uyum, mevcut markanın değerinde azalma, ürün hattı kaynaklı satışın düşmesi, çeşitli hatalardan kaynaklı birbirine karışmış itibar, üretim ve dağıtımda etkinsizlik gibi olası riskleri de bünyesinde barındırmaktadır (Ambler ve Styles, 1997: 224).

13 Deneçli ve Babür Tosun Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi 13 Marka Genişletme Stratejileri İnsanın doğasında var olan önemli özelliklerden birisi çevresindeki olguları ve olayları diğer olgu ve olaylar ile ilişkilendirme dürtüsüdür. İşletmeler, insanın doğasında bulunan bu ilişkilendirme özelliğini marka genişletme yaparak kendi yararları için kullanmak eğilimindedirler. Tüketicilerin bir ürünü ana markası ile ilişkilendirmesine yardım ederek bir bağ oluşturan marka genişleme stratejisi (Lindstrom, 2005: ) her geçen gün işletmelerin vazgeçilmezi haline gelmektedir. Bu doğrultuda işletmelerin, büyüme gereksinimlerini karşıladığı, ekonomik yararlar sağladığı, marka denkliğini ve değerini korumaya yardımcı olduğu için marka genişletme stratejisini uygulamayı tercih ettiği söylenebilinir. Marka genişlemesi stratejisi, ürün hattı genişlemesi ve kategori genişlemesi olarak iki genel kategoriye ayrılmaktadır (Keller, 2008: 491). Ürün Hattı Genişletmesi Mevcut ürünün, sınıfındaki yeni piyasa bölümüne farklı çeşit, tat ve beden gibi değişikliklerde var olan marka ismini kullanarak girmesi (Keller, 2008: 90) olarak tanımlanan ürün hattı genişlemesi gerçekleştirilirken, ürünün gireceği pazarın özellikleri ve maliyet ilişkileri analizinin doğru yapılması büyük bir önem teşkil etmektedir. Bundan dolayı her ürünün rekabete dayanma derecesi, kar yüzdeleri ve tüketici gereksinimini karşılama derecelerinin saptanması gerekir (Babür Tosun, 2010:177). Literatürde yaygın olan eğilime göre ürün hattı genişlemesi aşağı yönlü ve yukarı yönlü olmak üzere iki türlü gerçekleştirilir. Genişletilen markanın ana markadan daha ucuz fiyat ve daha düşük kalitede olması durumunda aşağı yönlü, ana markadan daha yüksek fiyat ve kalitede olması durumunda ise yukarı yönlü ürün hattı genişlemesi söz konusudur (Chen ve Liu, 2004: 26). Genişleme mesafesinin çok az olduğu ürün hattı genişlemesi, işletmelere mevcut ürünün değerini güçlendirmeleri için en kısa yolu sunmaktadır. Yeni ürünün mevcut ürün ile aynı kategoride olması

14 14 ileti im : ara t rmalar yeni ürünün mevcut üründen uzaklaşmasını engellemekte ancak mevcut ürün ile ilgili olumsuz bir düşüncenin olması durumunda ise bu olumsuzluğun yeni ürüne aktarılmasına sebep olabilmektedir (Pitta ve Katsanis, 1995: 60). Kategori Genişletmesi Mevcut marka isminin farklı ürün sınıflarına girmek için kullanıldığı (Keller, 2008: 90) kategori genişlemesinde, ürün sınıfına ait ya da işletmeye tamamen yeni olan bir ürün kategorisinde yer alan bir ürün var olan marka ismi ile piyasaya sunulmaktadır (Chen ve Liu, 2004: 26). Markanın mevcut olan ürün kategorisinin yeni kategorilere genişleme yapılması olarak tanımlanabilen kategori genişlemesinde tüketiciler, marka genişlemesi değerlendirmelerini mevcut ürün ve genişletilmiş ürün kategorileri arasında benzer niteliklerine dayanarak yapmaktadırlar. Bu konuda yapılan çalışmalar, tüketicilerin farklı gereksinimleri için kullandıkları farklı ürünlerin aynı marka olmasını sağlamasından ötürü kategori genişlemenin ürün hattı genişlemesine oranla, sadakat oluşumunda daha etkili olduğunu ortaya koymaktadır (MacInnis, Nakamoto ve Mani, 1992: 260). Ambler ve Styles in (1997) çalışmalarında kullandıkları Tauber in Büyüme Matrisi uyarlanmasında; marka genişlemesinde mevcut markanın yeni ürün kategorisine girmede kullanıldığı, ürün hattı genişlemesinde ise mevcut marka isminin aynı ürün kategorisinde yeni bir ürün girmesi halinde kullanıldığı görülmektedir. Marka ismi Ürün Kategorisi Yeni Mevcut Yeni Yeni marka Yan ürünler Mevcut Marka genişlemesi Ürün hattı genişlemesi Şekil 1. Tauber in (1981) Büyüme Matrisi Kaynak: Ambler, T. ve C. Styles. (1997). Brand Development Versus New Product Development: Toward a Process Model of Extension Decisions. Journal of Product & Brand Management. Vol. 6 No : 223

15 Deneçli ve Babür Tosun Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi 15 Pazarlamacıların mevcut ana markayı farklı ürün kategorisine uygulamaları ile gerçekleştirilen kategori genişlemesi bugüne kadar birçok işletme tarafından uygulanmakta olan bir marka stratejisidir. Kategori genişlemesi yapan işletmelere baktığımızda başarılı genişleme yapan işletme olduğu gibi yanlış genişleme çalışmalarından ötürü başarısız olan işletmelerin de olduğunu görülmektedir (Keller, 2008: 491,511). Marka genişlemelerini başarı ile gerçekleştiren markalar, mevcut imajlarına katma değer eklemenin yanı sıra var olan müşteri sadakatlerini de güçlendirirler. Ancak genişlemenin başarısızlığı durumunda itibar dolayısıyla da sadakat kaybı kaçınılmazdır. Kategori Genişletmesi ile Marka Sadakati Etkileşimi Marka Sadakati Kavramı En geniş anlamıyla, belirli bir markadan hoşnut kalan tüketicilerin aynı markayı tekrar satın alma niyetlerinin ölçümlenmesi olarak tanımlanan marka sadakati, tüketicilerin bir markayı belirli bir süre kullanımından sonra o markayı alternatif markalardan daha tatmin edici bulmasından ötürü oluşan markaya güçlü bağlılığını ifade etmektedir (Holland ve Baker, 2001: 36). Çok boyutlu karmaşık bir kavram olan marka sadakati Wilkie (1994) e göre belirli bir markaya yönelik olumlu bir tutum ve tutarlı satın alma davranışıdır (Ha, 1998: 52). İşletmelerin sahip oldukları sadık müşteri tabanı, işletmelerin pazarlama maliyetlerini düşürerek kuruluşa büyük bir avantaj sağlamaktadır. Yeni ürünler ile pazara kolay giriş yapmayı ve hızlı adapte olmayı sağlayan marka sadakati bu yönüyle marka genişlemesi stratejilerine fayda sağlamaktadır (Thiele ve Bennett, 2001: 25). Belirli bir marka ile duygusal ve bilişsel bağ kuran kalan tüketicilerin, aynı markayı tekrar satın alma, tavsiye etme ve farklı aktivitelerine duyarlı olma niyetlerinin ölçümlenmesi olarak tanımlanan marka sadakatinden söz edilebilmesi için tesadüfî olmama, davranışsal tepki, zaman içerisinde gerçekleştirilebilme, bir karar verme birimi tarafın-

16 16 ileti im : ara t rmalar dan gerçekleştirilme, markalar seti arasından bir markayı seçme ve psikolojik bir süreç niteliğinde olma koşullarının bulunması gerekmektedir (Babür Tosun, 2010: 141). Diğer bir deyişle, marka sadakati, bireyin aynı markayı sürekli olarak yeniden satın alma eğiliminin yanı sıra psikolojik bağlılığı veya markaya tutumsal önyargıları da ifade etmektedir. Bu nedenle marka sadakati olan bir tüketici markayı satın alması dışında sunulan daha iyi teklifleri de geri çevirir. Marka sadakati üzerinde yapılmış çeşitli çalışmalardan literatürde en yaygın kabul göreni Liebermann ın, marka sadakatini üç boyutta ele alan araştırmasıdır. Bu üç boyuttan ilki olan imaj odaklı sadakat, tüketicinin rakip markalar tarafından sunulan alternatif ürünleri bertaraf edip markayı tercih etmesini ifade etmektedir. İkinci boyutu oluşturan pazarlama odaklı sadakat ise, tüketicinin markayı tanıdıklarına tavsiye etmeleri durumunun önemini irdelemektedir. Son boyutu ise tüketicilerin ürüne büyük harcamalar yapmasını ifade eden satış odaklı sadakat oluşturmaktadır (Hem ve Iversen, 2003: 73). Kategori Genişlemesi Kapsamında Marka Sadakati Yaklaşımları İşletmeler piyasadaki rekabet ortamında tüketicilerin satın alma eylemlerini kendilerine dönük sonlandırmaları adına birçok çalışma gerçekleştirmektedirler. Bir tüketici, daha önce kullanmış olduğu bir markayı tekrar satın alma eyleminde bulunuyorsa bu eyleme etki eden iki güdü bulunmaktadır. Markanın tüketiciye sunmuş olduğu belli bir teklifinden tüketicinin sağladığı yarar birinci güdüyü oluştururken, ikinci güdüyü ise tüketicinin kullanmış olduğu markaya karşı olan duygusal bağlılığı oluşturmaktadır. Duygusal bağlılığın yarattığı ikinci güdünün tatmininin, yarara dayalı birinci güdünün tatmininden daha uzun süreli olmasından ötürü duygusal bağlılık güdüsüne dayalı sadakat kalıcılık göstermektedir (Cyr v.d., 2007: 43-56). Kategori genişlemesinin, ana markanın mevcut imajını güçlendirmesi ve oluşturulmak istenilen imajın eksik yönlerini tamamlaması işlevi aynı zamanda, tüketicilerde duygusal bağlılığın da oluşmasını sağlar. Diğer bir deyişle, yeni ürünün yanı sıra ana markaya ilişkin sembolik algı da tüketicinin zihninde daha belirginleşerek kuvvetlenir.

17 Deneçli ve Babür Tosun Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi 17 Uncles, Dowling ve Hammond (2003: ) çalışmalarında marka sadakatine ilişkin davranışsal, tutumsal ve karma olmak üzere üç yaklaşımdan söz etmektedirler. Tüketicinin satın alma davranışındaki tercihinin süreklilik göstermesine olarak dayalı olan davranışsal sadakat; satın alma miktarı, satın alma olasılığı ve satın alma sıklığı ölçümleri kullanılarak değerlendirilir (Chang ve Chen, 2007: 109). Sadakatin davranışsal boyutu, tüketicinin ölçülebilen satın alma davranışlarını ortaya koyarak, markayı tekrar satın alma eğilimini ifade etmektedir. Davranışsal yaklaşıma göre, bir davranış türü olan sadakat, birey daha önce kullanmış olduğu markayı sistemli bir şekilde tekrardan satın alması durumunda oluşmaktadır. Tüketicinin kullanmış olduğu markayı beğenme, sevme, hoşlanma gibi duygusal nedenlerden ötürü tekrardan satın almış olabileceği olasılığını göz ardı etmesi bu yaklaşımın en zayıf yönünü oluşturmaktadır. Bundan dolayı, davranışsal yaklaşıma dayalı sadakat, güvenilir ve kalıcı nitelikte değildir (Sheht vd, 1999: 126). Satın alma davranışının her zaman markaya karşı verilen bir taahhüdün sonucu niteliği taşımaması davranışsal yaklaşımın bir diğer zayıf yönünü oluşturmaktadır (Bowen vd, 2001: ). Marka çağrışımlarına ilişkin deneyimler, duygular sonucu oluşan satın alma davranışı ya da markaya karşı iyi niyetin devamlılık göstermesinin sonucu olarak oluşan tutumsal yaklaşım satın alma davranışına bağımlı değildir. Bu bağlamda, tüketicinin duygusal bir bağlılığı olan bir markayı satın almayıp sadece başkalarına tavsiye etmesi tutumsal yaklaşım olarak nitelendirilmektedir. Gounaris ve Stathapoulos (2004: ) a göre, marka sadakatinden bahsedilebilmesi için davranışsal yaklaşıma ek olarak tutumsal yaklaşımında var olması gerekmektedir. Jacoby ve Chesnut (1978) çalışmalarında marka sadakatinin, çeşitli markalar içerisinden bir markaya yönelik olarak, belirli karar verme birimleri tarafından gerçekleştirilen taraflı bir yanıt ve karar verme eylemini içeren psikolojik bir süreç olduğunu ifade etmektedirler. Marka sadakati bu bağlamda ele alındığı zaman tutumsal bir bakış açısını yansıtmaktadır. Marka sadakati yaklaşımlarından üçüncü ve sonuncu olan yaklaşım ise karma yaklaşımdır. Sadakat tanımının tatmin edici olması açı-

18 18 ileti im : ara t rmalar sından davranışsal ve tutumsal yaklaşımı birleştiren karma yaklaşımda tüketiciler tercih, beğeni, satın alma miktarı ve sıklığı derecesine bağlı olarak değerlendirmektedirler (Kim vd,1994). Karma yaklaşımın dayanak noktası olan tutum ve davranış arasında bir ilişki olduğu görüşü yapılan farklı araştırmalar sonucunda tutum ile davranış arasında her zaman bir ilişki olmadığını ortaya çıkarmıştır. Bu sonuç üzerine sosyo-psikologlar tarafından farklı tutum-davranış çalışmaları gerçekleştirilmiş ve zaman, tutum derecesi, tutum ulaşılabilirliği ve farkındalık faktörlerinin tutumun davranışa dönüşmesine etki ettiği sonucuna varılmıştır (Kağıtçıbaşı, 2009: ). Marka sadakatinin bu üç yaklaşımından varılan sonuca göre davranışsal bir cevap ve psikolojik yöntem fonksiyonu olarak ifade edilen, hem davranış hem de tutumların bileşeninden oluşan marka sadakatinde satın alma tekrarının bir kanıt olmadığı ve satın alma niyetinin büyük bir önem taşıdığı görülmektedir (Tepeci, 1999: 224). Mevcut markaya sadık olan tüketicinin, markanın kategori genişlemesine gitmesi durumunda, genişlemeye gitmiş olan ürüne mevcut markaya ilişkin tutum ve davranışlarını satın alma niyeti beraberinde göstermesi, kategori genişlemesinde de marka sadakatinin oluştuğu sonucuna varılmasını sağlamaktadır. Kategori Genişlemesinin Marka Sadakati Kapsamında Değerlendirilmesi Aaker (1993) yılında yapmış olduğu çalışmada karar verme eylemi içeren psikolojik bir süreç oldan marka sadakatinin yaratılmasında belirli ölçütlerin olması gerektiğini savunmuştur. Bu ölçütlerden ilki olan davranış ölçütü satın alma ve tutum arasındaki ilişki boyutu ile ilgilenir. Satın alma davranışından kar elde etme amacını da destekleyen davranışa dayalı sadakatin varlığından söz edilebilmesi için üç durumun gerçekleşmesi gerekmektedir. Markanın tekrar alınması, satın alınma oranının yüksek olması ve en çok satan markalar içerisinde bulunması durumunda davranışsal marka sadakatinin işlediğinden söz edebilmektedir. Kategori genişlemesi yapmış olan bir markanın genişleme yapmadan önceki satın alma oranı ölçüsünde yüksek satın alma oranına sahip olması, genişlemiş markanın tüketici tarafın-

19 Deneçli ve Babür Tosun Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi 19 dan satın alma davranışının devamlılık göstermesi ve genişlemiş markanın alternatif markalar içerisinde en çok satanlar içerisinde bulunması durumunda marka sadakatinin genişlemiş markada da devamlılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Marka sadakati yaratmada gerekli olan bir diğer ölçüt ise değiştirme maliyeti ölçütüdür. Marka sadakatinden dolayı tekrar satın alma davranışının görünmeyen sebebi tüketicilerin kullanmakta oldukları markayı değiştirmek istememelerinin tüketiciye getireceği finansal maliyetin yüksekliği de olabilir. Bu bağlamda markayı tekrar satın alma davranışını doğrudan sadakat ile ilişkilendirmek çok doğru olmamaktadır. Sadakat bazında tekrar satın alma durumu ancak değiştirme maliyetinin düşük olması durumunda tekrardan satın almaları bağlamında söz konusudur. Böyle bir sadakatin yaratılması için ise işletmelerin tüketicilere yönelik gerçekleştirdiği tutumsal bağlılık oluşturmaya dayalı marka çalışmaları uygulanmalıdır. Pazarda yer alan bazı marka ürünlerin belirli bir sisteme sahip oluşu (örnek cep telefonu) tüketicinin markayı değiştirme maliyetinden dolayı markayı değiştirmesini engellemekte, tüketicinin rakip markalara kaymasını zorlaştırmaktadır. Bu sebepten dolayı marka değişimi gerçekleştiremeyen tüketicinin sadakatinden bahsetmek söz konusu olmamaktadır. Kategori genişlemesi yapılmış olan bir markanın ürününün, ana marka ile benzer bir maliyete sahip olması tüketicide sadakati etkileme durumuna yol açmayabilir çünkü ana markadaki değiştirme maliyetini bilerek ana markayı kullanmış bir tüketici genişlemiş kategori ürününe de aynı bakış açısı ile yaklaşacaktır. Bu durumda ana markadaki marka sadakatinin genişlemiş kategorideki üründe de sürdürülebilir olması söz konusudur. Marka sadakati yaratmada yapıtaşlarından biri olan memnuniyet ölçütü markanın rasyonelliği ve duygusallığına bağlı özelliklerinin tüketici üzerindeki etkilerine dayalı olduğu şeklinde ifade edilebilir. Markanın sunmuş olduğu ürünün temelde tüketici gereksinimlerini karşılaması, sahip olduğu işlevsel özelliklerin rakip markalarda bulunmayışı, markanın fiyatının tüketici bakımından uygun olması, marka-

20 20 ileti im : ara t rmalar nın dağıtım kanallarının tüketicide memnuniyet yaratması ve markanın iletişim çalışmalarının tüketici tarafından tatmin edici boyutta olması marka memnuniyetini sağlayan rasyonel özellikleri oluşturmaktadır. Marka memnuniyeti oluşturan duygusal özellikler ise markanın sunduğu ürünün kullanımının tüketiciye kendini rahat hissettirmesi, markanın sunmuş olduğu özel hizmetlerin tüketiciyi memnun etmesi, markayı kullanan tüketicinin markayı kullanması durumunda kendisini ayrıcalıklı hissetme durumu ve marka iletişiminin tüketicide sağlamış olduğu duygusal tatmindir. Ana markaya uygun, başarılı bir genişleme yapmış olan markalarda ana markadan duyulan memnuniyet, genişlemenin ana markaya uygun olmasından ötürü genişlemiş markaya da transfer olabilmektedir. Bu bağlamda mevcut markanın sadakatinin genişleyen markaya transferi de söz konusudur. Tamamen duygusal bir temele dayalı olan markanın beğenilme ölçütü marka sadakati yaratmada gerekli olan bir diğer ölçüttür. Sadakatin oluşmasında büyük bir rol oynayan duygusal bağın yaratılmasında markanın beğenilmesi büyük bir önem taşımaktadır. Marka beğenisi yaratmak için markanın vaatlerine inanmanın tüketiciye verdiği güven, markaya yüklenmiş kişisel özellikleri sayesinde marka ve tüketici arasında yakınlık hissinden doğan arkadaşlık, tüketicinin markayı özel bulmasından ötürü markaya duyduğu saygı ve marka ile özdeşleşme isteği içinde bulunmasını sağlayan sevme faktörleri gerekmektedir. Güçlü bir sadakat için büyük bir önem taşıyan marka beğenisi yaratma ölçütü, genişlemiş marka sadakati yaratmak için de büyük bir önem taşımaktadır. Genişlemiş markaya duyulan güven, arkadaşlık, saygı ve sevgi hisleri marka beğenilmesini yaratmakta, bu beğeni de marka sadakatini beraberinde getirmektedir. Marka sadakati yaratmak için gereken ölçütlerin sonuncusu olan ölçüt ise markanın bağlılık ölçütüdür. Tüketicilerin kendilerini marka ile bütünleştirip kendilerini onun bir parçası olarak görerek markanın diğer kullanıcıları ile iletişim kurma isteğini barındıran markanın bağlılık ölçütünde marka ile tüketici arasında kurulan duygusal bağ sayesinde tüketiciler markayı bir dost olarak görürler. Markayı sürekli olarak satın alma eylemini tetikleyen markanın bağlılığı ölçütü kategori genişlemesi yapılmış olan markada da oluşumunu göstermektedir.

21 Deneçli ve Babür Tosun Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi 21 Kategori Genişlemesinin Marka Sadakati Üzerindeki Rolüne Yönelik Bir Araştırma Araştırmanın Amacı, Kapsamı ve Kısıtları Bir işletmenin piyasaya sunacağı farklı ürün gruplarında diğer bir deyişle kategorilerde aynı marka adının kullanılması anlamına gelen kategori genişletmenin marka sadakati oluşturmada tüketiciler üzerindeki etkisini farklı boyutları ile belirlemek araştırmanın temel amacını oluşturmaktadır. Literatürdeki yaygın olan görüşe göre (Aaker,1993), sadakat oluşumunda beğenilme, memnuniyet, davranış, bağlılık ve değiştirme maliyeti ölçütlerinin etkili olduğunun kabul görmektedir. Bu değişkenlerin kategori genişlemesi ile ilişkilendirilip ilişkilendirilemeyeceğini saptamak yapılan bu araştırmada incelenmeye çalışılan konular arasında bulunmaktadır. Bu araştırmanın örneklem kapsamına, sadece İstanbul il sınırları içinde bulunan dört alışveriş merkezine bir hafta sonu gelen kişilerden 402 kişinin dahil edilmesi araştırmanın en önemli kısıtını oluşturmaktadır. Bu kısıta rağmen araştırma sonuçlarının, kategori genişlemesinin marka sadakati oluşturma üzerindeki etkinliğini farklı boyutlarda değerlendirme konusunda önemli ipuçları verecek ve bu konuda yapılacak daha kapsamlı araştırmalara ışık tutacak niteliktedir. Araştırmanın Hipotezleri Çalışmanın araştırma öncesi kısmında vurgulanmaya çalışılan literatür değerlendirmeleri doğrultusunda (Aaker ve Keller, 1990: 28; Aaker,1993:76-78; Thiele ve Bennett, 2001: 25; Ha, 1998: 52, ) belirlenen amaç kapsamında araştırma hipotezleri aşağıda belirtildiği gibi tanımlanmıştır. H1: Tüketicinin kategori genişlemesini beğenmesi ile marka sadakati arasında anlamlı bir ilişki vardır. H2: Tüketicinin kategori genişlemesinden memnun olması ile marka sadakati arasında anlamlı bir ilişki vardır. H3: Tüketicinin kategori genişlemesi yapan markaya davranışı ile marka sadakati arasında anlamlı bir ilişki vardır.

22 22 ileti im : ara t rmalar H 4: Tüketicinin kategori genişlemesine bağlılığı ile marka sadakati arasında anlamlı bir ilişki vardır. H5: Tüketicinin kategori genişlemesi yapan markaya ilişkin değiştirme maliyeti görüşü ile marka sadakati arasında anlamlı bir ilişki vardır. H6: Tüketicinin kategori genişlemesine yönelik tutumu ile marka sadakati arasında anlamlı bir ilişki vardır. Araştırmanın Türü Bu araştırma çerçevesinde kategori genişlemesinin marka sadakati oluşturmada, tüketiciler üzerindeki etkileri nedenleri ile birlikte tanımlanmaya çalışılmakta ve değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmektedir. Bu nedenle bu çalışma tanımsal araştırma kategorisinde yer almaktadır. Araştırma Yöntemi Örneklem Seçimi Bu araştırmanın amacının genel olarak; kategori genişlemesi yapan markaların tüketicilerde sadakat oluşturmada başarılı olup olmadıklarının saptanması ve bu doğrultuda, genişlemenin tüketicilerin duygu, düşünce ve davranışlarında hangi boyutlarda etkili olduğunu nedenleri ile ortaya koyabilmektir. Bu doğrultuda örneklem olarak; (Keller, 2008:511) kategori genişlemesini başarılı yapmış olan Dove ve başarısız yapmış olan Levi s markası alınmıştır. Pazarlama araştırmasında kullanılan örnek hacimlerinden problem belirlemeye yönelik yapılan araştırmalar örnek hacminin arasında olması gerekliliğini belirtmektedir (Gegez, 2007: 259). Bundan dolayı araştırma 400 kişilik bir örneklem miktarına ulaşılması hedeflenerek gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, anket formlarından bazılarının değerlendirme dışı kalma olasılığının göz önünde bulundurulmasından ötürü hedeflenen örneklem miktarının %10 u fazlası olan 440 kişi ile araştırma yapılmıştır. Basit tesadüfî örnekleme yöntemi kullanılmış olan bu araştırma dört alışveriş merkezi ile sınırlı tutulmuş ve görüşülmesi planlanan 440 kişinin eşit dağılımının gerçekleş-

23 Deneçli ve Babür Tosun Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi 23 tirilmesi amacı ile her alışveriş merkezinde 110 kişiye anket uygulanmıştır. Yapılan ilk değerlendirme sonucunda eksik ve hatalı doldurulan anket formlarının elenmesi nedeni ile analize elverişli anket sayısı 402 olarak saptanmıştır. Anket formları iki kısımdan oluşmaktadır. İlk kısımda yer alan sorular görüşülen kişilerin demografik özelliklerini saptamaya yöneliktir. Uygulanan anket formunun ikinci kısmında ise, Keller (2008: 511) e göre kategori genişlemesini başarılı yapmış olan Dove ve başarısız yapmış olan Levi s markası örnek alınarak bu markalara yönelik beğenilme, memnuniyet, davranış, bağlılık, değiştirme maliyeti ölçütlerine yönelik eğilimler ve tutumlarını belirlemeye yönelik sorular yer almıştır. Anket formunda da çoktan seçmeli ve ölçekli sorular yer almaktadır. Ölçek kullanılarak hazırlanan sorularda 5 li Likert ölçeği kullanılmıştır. Verilerin Değerlendirilmesi Analize elverişli 402 anket formu SPSS for Windows paket programı yardımı ile analiz edilmiştir. Çalışmada kullanılan ölçeklerin istatistiksel güvenilirliği Cronbach Alpha yöntemi ile sınanmış ve alpha değeri 0.73 olarak saptanmıştır. Bu değer araştırmanın güvenilir olduğunu göstermektedir. Araştırma verilerinin analizinde ve değişkenler arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesinde frekans- yüzde yöntemi, Spearman korelasyon analizi uygulanmıştır. Araştırma Verilerinin Analizi Demografik Özelliklerinin Değerlendirilmesi Aşağıdaki tabloda araştırma katılanların cinsiyet, eğitim durumu, medeni durum, gelir durumu ve yaş durumuna göre dağılımları görülmektedir. Cevaplayıcıların %38.3 ü erkek, %61.7 si ise kadındır. Anketi cevaplayanların %12.2 si ilköğretim, %23.9 u lise, %18.9 u ön lisans, %31.6 sı lisans ve %13.4 ü ise lisans üstü eğitim almış durumdadır. Görüşülen kişilerin %59.5 ini evliler, %40.5 ini ise bekârlar oluştur-

24 24 ileti im : ara t rmalar maktadır. Araştırmaya katılanların %24.1 i 1000 tl den az, %48.3 ü tl arası, %20.4 ü tl arası ve %7.2 si 5000 tl üzeri gelir durumuna sahiptir. Araştırmaya katılanların yaş durumu açısından olan dağılım ise %35.3 ü yaş, %23.1 i yaş, %41.6 sı ise 40 yaş ve üzeri halindedir. Tablo 1. Demografik Özelliklerinin Değerlendirilmesi Demografik Özellikler Frekans Yüzde Cinsiyet Erkek Kadın İlköğretim Lise Eğitim Ön lisans Lisans Lisans üstü Medeni Hal Evli Bekar tl den az Gelir tl tl tl üzeri Yaş ve üzeri

25 Deneçli ve Babür Tosun Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi 25 Kategori Genişlemesi Yapan Markanın Değiştirme Maliyeti Düzeyinin Değerlendirilmesi Ankete katılanların %16.9 u başarılı kategori genişlemesi yapmış olan markanın değiştirme maliyetini tamamen yüksek bulmaktayken, %8 i ise sadece yüksek bulmaktadır. %23.1 i cevaplayıcı markanın değiştirme maliyeti hakkında tarafsız kalırken, %18.4 ü yüksek bulmamakta, %33.6 sı ise hiç yüksek bulmamaktadır. Tablo 2.1. Kategori Genişlemesini Başarılı Yapan Markanın Değiştirme Maliyeti Yönü Görüşler Frekans Yüzde Tamamen yüksek bulanlar Yüksek bulanlar 32 8 Tarafsızlar Yüksek bulmayanlar Hiç yüksek bulmayanlar TOPLAM ,0 Ankete katılanların %27.1 i başarısız kategori genişlemesi yapmış olan markanın değiştirme maliyetini tamamen yüksek bulmaktayken, %18.2 si değiştirme maliyetini sadece yüksek bulmaktadır. %20.9 u cevaplayıcı markanın değiştirme maliyeti hakkında tarafsız kalırken, %24.1 i yüksek bulmamakta, %9.7 si ise hiç yüksek bulmamaktadır. Tablo 2.2. Kategori Genişlemesini Başarısız Yapan Markanın Değiştirme Maliyeti Yönü Görüşler Frekans Yüzde Tamamen yüksek bulanlar ,1 Yüksek bulanlar 73 18,2 Tarafsızlar 84 20,9 Yüksek bulmayanlar 97 24,1 Hiç yüksek bulmayanlar 39 9,7 TOPLAM ,0

26 26 ileti im : ara t rmalar Kategori Genişlemesi Yapan Markalara Yönelik Memnuniyet Düzeyinin Değerlendirilmesi Aşağıdaki tabloda ankete katılanların %26.1 i başarılı kategori genişlemesi yapmış olan markadan tamamen memnun iken %18.4 ü memnundur. Katılımcıların %20.2 si tarafsız kalırken, %14.2 sini memnun olmayanlar, %21.1 ini ise hiç memnun olmayanlar oluşturmaktadır. Tablo 3.1: Kategori Genişlemesini Başarılı Yapan Markanın Memnuniyet Yönü Görüşler Frekans Yüzde Tamamen memnun olanlar ,1 Memnun olanlar 74 18,4 Tarafsızlar 81 20,2 Memnun olmayanlar 57 14,2 Hiç memnun olmayanlar 85 21,1 TOPLAM ,0 Aşağıdaki tabloda ankete katılanların %9.7 si başarısız kategori genişlemesi yapmış olan markadan tamamen memnun iken %18.2 si memnundur. Katılımcıların %22.6 sı tarafsız kalırken, %32.8 ini memnun olmayanlar, %16.7 sini ise hiç memnun olmayanlar oluşturmaktadır. Tablo 3.2. Kategori Genişlemesini Başarısız Yapan Markanın Memnuniyet Yönü Görüşler Frekans Yüzde Tamamen memnun olanlar 39 9,7 Memnun olanlar 73 18,2 Tarafsızlar 91 22,6 Memnun olmayanlar ,8 Hiç memnun olmayanlar 67 16,7 TOPLAM ,0

27 Deneçli ve Babür Tosun Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi 27 Kategori Genişlemesi Yapan Markalara Yönelik Beğenilme Düzeyinin Değerlendirilmesi Tabloda ankete katılanların %44.6 sı başarılı kategori genişlemesi yapmış olan markayı tamamen beğenmektedir. Cevaplayanların %35.3 ü beğenirken, %7.2 si tarafsız kalmaktadır. Katılanların %4.7 si markayı beğenmezken, %8.2 si ise hiç beğenmemektedir. Tablo 4.1. Kategori Genişlemesini Başarılı Yapan Markanın Beğenilme Yönü Görüşler Frekans Yüzde Tamamen beğenenler ,6 Beğenenler ,3 Tarafsızlar 29 7,2 Beğenmeyenler 19 4,7 Hiç beğenmeyenler 33 8,2 TOPLAM ,0 Tabloda ankete katılanların %11.9 u başarısız kategori genişlemesi yapmış olan markayı tamamen beğenmektedir. Cevaplayanların %18.2 si beğenirken, %41 i tarafsız kalmaktadır. Katılanların %21.4 ü markayı beğenmezken, %7.5 i ise hiç beğenmemektedir. Tablo 4.2. Kategori Genişlemesini Başarısız Yapan Markaların Beğenilme Yönü Görüşler Frekans Yüzde Tamamen beğenenler 48 11,9 Beğenenler 73 18,2 Tarafsızlar Beğenmeyenler 86 21,4 Hiç beğenmeyenler 30 7,5 TOPLAM ,0

28 28 ileti im : ara t rmalar Kategori Genişlemesi Yapan Markalara Yönelik Davranış Düzeyinin Değerlendirilmesi Aşağıdaki tabloda başarılı kategori genişlemesi yapmış olan markaya yönelik davranış düzeyinin değerlendirilmesinde ankete katılanların %29.1 inin markayı sıklıkla, %22.9 unun bazen satın aldıklarını belirtmişlerdir. Katılanların %13.2 si tarafsızken, %16.9 u nadiren satın alırken, %17.9 u ise markayı hiç satın almamaktadır. Tablo 5.1. Kategori Genişlemesini Başarılı Yapan Markaya Yönelik Davranış Yönü Görüşler Frekans Yüzde Sıklıkla satın alanlar ,1 Bazen satın alanlar 92 22,9 Tarafsızlar 53 13,2 Nadiren satın alanlan 68 16,9 Hiç satın almayanlar 72 17,9 TOPLAM ,0 Aşağıdaki tabloda başarısız kategori genişlemesi yapmış olan markaya yönelik davranış düzeyinin değerlendirilmesi yer almaktadır. Ankete katılanların %15.9 u markayı sıklıkla, %18.7 si bazen satın aldıklarını belirtmişlerdir. Katılanların %18.9 u tarafsız kalırken, %14.7 si markayı nadiren satın alırken, %31.8 i ise markayı hiç satın almamaktadır. Tablo 5.2. Kategori Genişlemesi Başarısız Yapan Markaya Yönelik Davranış Yönü Görüşler Frekans Yüzde Sıklıkla satın alanlar 64 15,9 Bazen satın alanlar 75 18,7 Tarafsızlar 76 18,9 Nadiren satın alanlan 59 14,7 Hiç satın almayanlar ,8 TOPLAM ,0

29 Deneçli ve Babür Tosun Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi 29 Kategori Genişlemesi Yapan Markalara Yönelik Bağlılık Düzeyinin Değerlendirilmesi Tabloda başarılı kategori genişlemesi yapmış olan markaya tamamen bağlı olanları cevaplayıcıların %27.4 ü oluştururken, bağlı olanları ise %24.4 ü oluşturmaktadır. Cevaplayıcıların %12.7 si tarafsız kalırken, %17.9 u bağlı olmadığını, %17.6 sı ise hiç bağlı olmadığını belirtmiştir. Tablo 6.1. Kategori Genişlemesini Başarılı Yapan Markanın Bağlılık Yönü Görüşler Frekans Yüzde Tamamen bağlı olanlar ,4 Bağlı olanlar 98 24,4 Tarafsızlar 51 12,7 Bağlı olmayanlar 72 17,9 Hiç bağlı olmayanlar 71 17,6 TOPLAM ,0 Aşağıdaki tabloda başarısız kategori genişlemesi yapmış olan markaya tamamen bağlı olanları cevaplayıcıların %13.2 si oluşturmaktayken, bağlı olanları ise %18.4 ü oluşturmaktadır. Cevaplayıcıların %17.2 si tarafsız kalırken, %10.7 si bağlı olmadığını, %40.5 i ise hiç bağlı olmadığını belirtmiştir. Tablo 6.2. Kategori Genişlemesini Başarısız Yapan Markaların Bağlılık Yönü Görüşler Frekans Yüzde Tamamen bağlı olanlar 53 13,2 Bağlı olanlar 74 18,4 Tarafsızlar 69 17,2 Bağlı olmayanlar 43 10,7 Hiç bağlı olmayanlar ,5 TOPLAM ,0

30 30 ileti im : ara t rmalar Kategori Genişlemesi Olan Markalara Yönelik Tutumların Analizi Araştırmaya katılanların %30.6 sı kategori genişlemesini başarılı yapmış olan markaya sıklıkla olum tutum sergilerken, %25.9 u olumlu tutum sergilemektedir. Cevaplayıcıların %14.7 si tarafsız tutum sergilerken, %15.2 si nadiren olumlu, %13.6 sı ise olumlu olmayan bir tutum sergilemektedir. Tablo 7.1. Kategori Genişlemesi Başarılı Uygulayan Markaya Yönelik Tutumlar Tutukm düzeyi Frekans Yüzde Sıklıkla olumlu ,6 Olumlu ,9 Tarafsız 59 14,7 Nadiren olumlu 61 15,2 Olumlu olmayan 55 13,6 TOPLAM ,0 Araştırmaya katılanların %15.2 si kategori genişlemesini başarısız yapmış olan markaya sıklıkla olum tutum sergilerken, %18.1 i olumlu tutum sergilemektedir. Cevaplayıcıların %14.4 ü tarafsız tutum sergilerken, %19.2 si nadiren olumlu, %33.1 i ise olumlu olmayan bir tutum sergilemektedir. Tablo 7.2. Kategori Genişlemesi Başarısız Uygulayan Markaya Yönelik Tutumlar Tutukm düzeyi Frekans Yüzde Sıklıkla olumlu 61 15,2 Olumlu 73 18,1 Tarafsız 58 14,4 Nadiren olumlu 77 19,2 Olumlu olmayan ,1 TOPLAM ,0

31 Deneçli ve Babür Tosun Kategori Genişlemesinin Marka Sadakatindeki Rolünün İncelenmesi 31 Farklı Değişkenler Arasındaki İlişkilerin Değerlendirilmesi Başarılı kategori genişlemesine yönelik memnuniyet, beğeni, bağlılık, tutum ve davranış ile markaya yönelik memnuniyet, beğeni, bağlılık, tutum ve davranış değişkenleri arasında korelasyon olup olmadığını belirleme amacı ile uygulanan Spearman Korelasyon Analizi uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgulara göre; kategori genişlemesinden duyulan memnuniyet ile markaya olan bağlılık ve davranış arasında, kategori genişlemesini beğenme ile markaya yönelik bağlılık ve davranış arasında, kategori genişlemesine olan bağlılık ile markadan memnun olma ve markayı beğenme arasında, kategori genişlemesine olan tutum ile markaya olan bağlılık arasında ve kategori genişlemesinde gösterilen davranış ile markadan duyulan memnuniyet, markaya karşı bağlılık ve tutum arasında yüksek derecede pozitif korelasyon bulunurken: diğer değişkenler arasında da diğerlerine nazaran düşük olan pozitif korelasyon yer almaktadır. Spearman Korelasyon Analizi sonucunda elde edilen bulgular H1, H2, H3, H4, H5 ve H6 yı doğrular niteliktedir. Tablo 8.1. Başarılı Kategori Genişlemesi Yapmış Olan Marka ile Değişkenler Arasındaki İlişkiler Marka Kategori Memnuniyet Beğenme Bağlılık Tutum Davranış Memnuniyet - 0,39 0,44 0,42 0,44 Beğenme 0,38-0,41 0,37 0,40 Bağlılık 0,43 0,45-0,34 0,41 Tutum 0,33 0,29 0,42-0,39 Davranış 0,41 0,38 0,43 0,40 - Tüm korelasyon katsayıları istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05) Başarısız kategori genişlemesine yönelik memnuniyet, beğeni, bağlılık, tutum ve davranış ile markaya yönelik memnuniyet, beğeni, bağlılık, tutum ve davranış değişkenleri arasında korelasyon olup olmadığını belirleme amacı ile uygulanan Spearman Korelasyon Analizi uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgulara

32 32 ileti im : ara t rmalar göre; kategori genişlemesinden duyulan memnuniyet ile markaya olan beğenme ve tutum arasında, kategori genişlemesini beğenme ile markaya yönelik memnuniyet, bağlılık ve davranış arasında, kategori genişlemesine olan bağlılık ile markaya yönelik memnuniyet, beğenme ve davranış arasında, kategori genişlemesine olan tutum ile markaya olan bağlılık ve davranış arasında ve kategori genişlemesinde gösterilen davranış ile markadan duyulan memnuniyet, markaya karşı beğenme, bağlılık ve tutum arasında yüksek derecede pozitif korelasyon bulunurken, diğer değişkenler arasında da diğerlerine nazaran düşük olan pozitif korelasyon yer almaktadır. Spearman Korelasyon Analizi sonucunda elde edilen bulgular H1, H2, H3, H4, H5 ve H6 yı doğrular niteliktedir. Tablo 8.2. Başarısız Kategori Genişlemesi Yapmış Olan Marka ile Değişkenler Arasındaki İlişkiler Marka Kategori Memnuniyet Beğenme Bağlılık Tutum Davranış Memnuniyet - 0,31 0,29 0,33 0,27 Beğenme 0,37-0,32 0,26 0,35 Bağlılık 0,34 0,39-0,28 0,36 Tutum 0,26 0,24 0,39-0,31 Davranış 0,35 0,33 0,39 0,31 - Tüm korelasyon katsayıları istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05) Bulguların Değerlendirilmesi Farklı ürün gruplarında aynı marka adının kullanılmasının diğer bir deyişle kategori genişletmenin marka sadakati oluşturmada tüketiciler üzerindeki etkisini farklı boyutları ile saptamayı amaçlayan araştırmada; tüketicinin kategori genişlemesini beğenmesi ile marka sadakati, tüketicinin kategori genişlemesinden memnun olması ile marka sadakati, tüketicinin kategori genişlemesi yapan markaya davranışı ile marka sadakati, tüketicinin kategori genişle-

Hipotez Kurma. Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi. 4. Pazarlama Araştırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010

Hipotez Kurma. Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi. 4. Pazarlama Araştırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010 Hipotez Kurma Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi 4. Pazarlama Araştırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010 Hipotez Nedir? Araştırmacının ilgilendiği bir konuda ispatlanmamış bir önerme

Detaylı

İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir.

İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir. PAZARLAMA İLETİŞİMİ İLETİŞİM NEDİR? İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir. -SÖZLÜ -SÖZSÜZ *İletişimden Söz Edebilmek

Detaylı

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET D.E.Ü.İ.İ.B.F. Dergisi Cilt:22 Sayı:1, Yıl:2007, ss:105-121 MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Murat Selim SELVİ * Hatice ÖZKOÇ

Detaylı

MARKA YÖNETİMİ VİZE SORU VE CEVAPLARI 2015-2016

MARKA YÖNETİMİ VİZE SORU VE CEVAPLARI 2015-2016 MARKA YÖNETİMİ VİZE SORU VE CEVAPLARI 2015-2016 1 ) Aşağıdakilerden hangisi marka sponsorluğu seçenekleri arasında yer almaz? Aracı markası Lisans Üretici markası Çeşitlendirilmiş marka Ortak marka 2 )

Detaylı

Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program

Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program Amaç Kurumsal iletişim bir kuruluşun hedeflediği kitleye

Detaylı

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ Girişimcinin Gündemi GİRİŞİMCİLER VE KOBİ LER AÇISINDAN MARKA VE ÖNEMİ Günal ÖNCE Günümüzde markalara, Amerikan Pazarlama Birliği nin tanımladığının yanı sıra sadece sahip oldukları

Detaylı

0216 693 08 08 info@ph1istanbul.com

0216 693 08 08 info@ph1istanbul.com 0216 693 08 08 info@ph1istanbul.com Adını aldığı Ph1 gezegenin sahip olduğu 4 güneşi Kalite, Uzmanlık, Güven ve Yenilikçi olarak yörüngesine koyarak, markanızı 4 koldan saracak ve sizi gezegen savaşlarına

Detaylı

Haşmet GÖKIRMAK. Yard. Doç. Dr. 14 Mart 2014

Haşmet GÖKIRMAK. Yard. Doç. Dr. 14 Mart 2014 Haşmet GÖKIRMAK Yard. Doç. Dr. 14 Mart 2014 Bu Bölümde Stratejik Planlamanın Aşamaları Şirket seviyesinde Bölüm, ürün ve pazar seviyesinde Şirket Misyonunun belirlenmesi Şirket amaç ve hedeflerinin belirlenmesi

Detaylı

KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI

KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI KOBİ EĞİTİMLERİ Yaşanan ekonomik gelişmeler sonrasında büyük işletmeler uyum sorunu yaşarken, küçük ve orta ölçekli işletmeler

Detaylı

CRM Müşteri İlişkileri Yönetimi

CRM Müşteri İlişkileri Yönetimi Yrd. Doç. Dr. Fazlı YILDIRIM fazli.yildirim@okan.edu.tr Oda: C522 www. fazliyildirim.com BIS364 Rekabet Avantajı İçin ç Müşteri ş İlişkileri Yönetimi Abdullah BOZGEYİK CRM Integration Marketing Strategy

Detaylı

Tasarımda Farklılık ve Sektörel Tasarım Takipleri

Tasarımda Farklılık ve Sektörel Tasarım Takipleri Tasarımda Farklılık ve Sektörel Tasarım Takipleri Hayatın Estetiği Tasarım Rakiplerinizle Aranız Sadece Farklılığınızla Açılsın İçerik Farklılık Gereksinimi Tasarımla Farklılık Yaratmak Farklı Tasarımların

Detaylı

EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1

EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1 58 2009 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:25, s.58-64 ÖZET EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1 Bu çalışmanın

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ 1 M.İ.Y. ORTAYA ÇIKIŞ NEDENLERİ Kitlesel pazarlamanın gittikçe pahalı bir müşteri kazanma yolu olması Pazar payının değil müşteri payının önemli hale gelmesi Müşteri memnuniyeti

Detaylı

Bir başka benzer model ise DAGMAR dır. Tüketicinin benzer aşamalardan geçtiğini varsayar.

Bir başka benzer model ise DAGMAR dır. Tüketicinin benzer aşamalardan geçtiğini varsayar. İletişim mesajlarına gösterilen tepkiler açısından; amaçlar değişik modellerle açıklanmaya çalışılmıştır. A.I.D.A modeli olarak da adlandırılan bu model dört aşamalıdır.[8] 1. 2. 3. 4. Dikkat İlgi Arzu

Detaylı

Haşmet GÖKIRMAK. Yard. Doç. Dr. 7 Mart 2014

Haşmet GÖKIRMAK. Yard. Doç. Dr. 7 Mart 2014 Haşmet GÖKIRMAK Yard. Doç. Dr. 7 Mart 2014 Pazarlama nedir? Piyasa ve Müşteri İhtiyaçlarının Anlaşılması Müşteri Odaklı Pazarlama Stratejisi Bütünleşmiş Pazarlama Plan ve Programının Hazırlanması Müşteri

Detaylı

2014 SENESİ HIZLI TÜKETİM ÜRÜNLERİ (FMCG) SEKTÖRÜ İTİBAR YÖNETİMİ PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİ. Hızlı Tüketim Sektörü Duygusallıktan uzaklaşıyor mu?

2014 SENESİ HIZLI TÜKETİM ÜRÜNLERİ (FMCG) SEKTÖRÜ İTİBAR YÖNETİMİ PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİ. Hızlı Tüketim Sektörü Duygusallıktan uzaklaşıyor mu? 2014 SENESİ HIZLI TÜKETİM ÜRÜNLERİ (FMCG) SEKTÖRÜ İTİBAR YÖNETİMİ PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİ Hızlı Tüketim Sektörü Duygusallıktan uzaklaşıyor mu? 4. senesine giren ve RepMan İtibar Araştırmaları Merkezi

Detaylı

Marketing Anadolu Mektep Eğitimleri. Yerel İşletmeler

Marketing Anadolu Mektep Eğitimleri. Yerel İşletmeler Marketing Anadolu Mektep Eğitimleri Yerel İşletmeler Marketing Anadolu Platformu, üretici Anadolu sanayicisine satışı artırıcı bir fonksiyon olarak pazarlama ve bileşenleri konusunda yön göstermek amacıyla

Detaylı

11/3/2014. Mal, Hizmet ve Deneyimler Mal ve Hizmet kararları Hizmet Pazarlaması Marka Stratejileri

11/3/2014. Mal, Hizmet ve Deneyimler Mal ve Hizmet kararları Hizmet Pazarlaması Marka Stratejileri Mal, Hizmet ve Deneyimler Mal ve Hizmet kararları Hizmet Pazarlaması Marka Stratejileri Kullanılan Kaynaklar: -Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi -Altunışık, R., Özdemir, Ş. & Torlak,

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ Doç. Dr. Deniz Beste Çevik Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı beste@balikesir.edu.tr

Detaylı

PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U)

PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U) 1 KISA

Detaylı

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL I KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL II Yay n No : 1668 flletme Ekonomi : 186 1. Bask - A ustos 2006 - STANBUL ISBN 975-295 - 561-4 Copyright Bu kitab n bu bas

Detaylı

Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi

Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi Tuna USLU Gedik Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Programı Özel Gebze Doğa Hastanesi Sağlık Hizmetleri A.Ş.

Detaylı

M-CARE. Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti

M-CARE. Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti M-CARE Engelli ve Yaşlı Bireylere Evde Bakım ve Sağlık Hizmeti Sağlayıcılarının Mobil Eğitimi Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti İş Paketi No: İş Paketi Adı: İP2 Durum Taslak 1 Araştırma ve Analiz

Detaylı

Pazarlama Taktikleri Kut 470, 16 Mart 2005. Pazarlama Taktikleri. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.

Pazarlama Taktikleri Kut 470, 16 Mart 2005. Pazarlama Taktikleri. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu. Pazarlama Taktikleri Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr Pazarlama Taktikleri Halkla ilişkiler Doğrudan posta Telepazarlama Reklam (Walters 1992) Internet Halkla İlişkiler

Detaylı

CRM Müşteri İlişkileri Yönetimi

CRM Müşteri İlişkileri Yönetimi CRM Müşteri İlişkileri Yönetimi Yrd. Doç. Dr. Fazlı YILDIRIM fazli.yildirim@okan.edu.tr Oda: C522 www. fazliyildirim.com BIS364 Rekabet Avantajı İçin ç Müşteri ş İlişkileri Yönetimi Abdullah BOZGEYİK CRM

Detaylı

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67 İçindekiler Etkinlik Listesi Önsöz XII XIV BÖLÜM I GİRİŞ 1 1. Danışmanlık ve yardım nedir? 3 Bölüm sonuçları 3 Danışmanlık, psikoterapi ve yardım 4 Danışmanlık nedir? 9 Yaşam becerileri danışmanlığı yaklaşımı

Detaylı

STRATEJİK MARKA YÖNETİMİ

STRATEJİK MARKA YÖNETİMİ Prof. Dr. A. Hamdi İslamoğlu İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi Yard. Doç. Dr. Duygu Fırat Kocaeli Üniversitesi Öğretim Üyesi STRATEJİK MARKA YÖNETİMİ Bu çalışma Allah-u Ekber dağlarında, Çanakkale

Detaylı

YATÇILARIN MARİNA TERCİHİNDE ALGILANAN HİZMET KALİTESİNİN MARİNA BAĞLILIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

YATÇILARIN MARİNA TERCİHİNDE ALGILANAN HİZMET KALİTESİNİN MARİNA BAĞLILIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ YATÇILARIN MARİNA TERCİHİNDE ALGILANAN HİZMET KALİTESİNİN MARİNA BAĞLILIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Öğr. Gör. Can KARAOSMANOĞLU Yaşar Üniversitesi - MYO Marina ve Yat İşletmeciliği Programı Doç. Dr. İpek KAZANÇOĞLU

Detaylı

İLETİŞİMDE TASARIM TASARIMDA İLETİŞİM KONULU ULUSLARARASI KATILIMLI SEMPOZYUM VE SERGİ GERÇEKLEŞTİ

İLETİŞİMDE TASARIM TASARIMDA İLETİŞİM KONULU ULUSLARARASI KATILIMLI SEMPOZYUM VE SERGİ GERÇEKLEŞTİ İLETİŞİMDE TASARIM TASARIMDA İLETİŞİM KONULU ULUSLARARASI KATILIMLI SEMPOZYUM VE SERGİ GERÇEKLEŞTİ Dumlupınar Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Bölümü, yaklaşık bir yıllık hazırlık sürecinin

Detaylı

1. FARKLILIKLARIN TESPİTİNE YÖNELİK HİPOTEZ TESTLERİ

1. FARKLILIKLARIN TESPİTİNE YÖNELİK HİPOTEZ TESTLERİ 1. FARKLILIKLARIN TESPİTİNE YÖNELİK HİPOTEZ TESTLERİ Örneklem verileri kullanılan her çalışmada bir örneklem hatası çıkma riski her zaman söz konusudur. Dolayısıyla istatistikte bu örneklem hatasının meydana

Detaylı

1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ

1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ 11 1.1. İşletme Fonksiyonu Olarak Pazarlama Fonksiyonu 13 1.1.1. Pazarlama Fonksiyonları 14 1.2. Pazarlamanın Tanımı 15 1.3. Pazarlamanın

Detaylı

Pazarlama Karması BBY 401, 8 Kasım 2006. Pazarlama Karması. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr

Pazarlama Karması BBY 401, 8 Kasım 2006. Pazarlama Karması. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr Pazarlama Karması Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr Pazarlama Karması Tanım Kurumun hedef pazarına ve belli amaçlarına ulaşmasını destekleyecek olan unsurların planlanmış

Detaylı

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey. GT Türkiye İşletme Risk Hizmetleri Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.com İşletme Risk Hakkında Risk, iş yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır ve kaçınılmazdır.

Detaylı

Güvene dayalı felsefemiz dünyanın her

Güvene dayalı felsefemiz dünyanın her En çok satılan kitapların yazarı Robert Levering tarafından 1992 yılında ABD de kurulmuştur 25 yıldır dünya çapındaki en iyi işyerlerini analiz ve tespit etmekteyiz. 25 yıllık araştırma ve milyonu aşkın

Detaylı

GÜVENLİK İKLİMİNİN BİREYSEL, ÖRGÜTSEL VE ORTAM ETMENLERİNİN BÜYÜK ÖLÇEKLİ MAKİNE, KİMYA VE MADEN İŞLETMELERİNDE İNCELENMESİ

GÜVENLİK İKLİMİNİN BİREYSEL, ÖRGÜTSEL VE ORTAM ETMENLERİNİN BÜYÜK ÖLÇEKLİ MAKİNE, KİMYA VE MADEN İŞLETMELERİNDE İNCELENMESİ GÜVENLİK İKLİMİNİN BİREYSEL, ÖRGÜTSEL VE ORTAM ETMENLERİNİN BÜYÜK ÖLÇEKLİ MAKİNE, KİMYA VE MADEN İŞLETMELERİNDE İNCELENMESİ Doç. Dr. Yakup KARA Ertuğrul YOZGAT (A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı) (İş Müfettişi

Detaylı

1 )Herhangi bir iletişim kanalı yardımıyla farklı ortamlarda bulunan kaynak ve alıcının gerçekleştirdiği iletişime ne ad verilir?

1 )Herhangi bir iletişim kanalı yardımıyla farklı ortamlarda bulunan kaynak ve alıcının gerçekleştirdiği iletişime ne ad verilir? 1 )Herhangi bir iletişim kanalı yardımıyla farklı ortamlarda bulunan kaynak ve alıcının gerçekleştirdiği iletişime ne ad verilir? Görsel iletişim Yüz yüze iletişim Sözsüz iletişim Sözlü iletişim Araçlı

Detaylı

DEĞER MÜHENDİSLİĞİ. Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi. Maltepe Üniversitesi - 2014

DEĞER MÜHENDİSLİĞİ. Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi. Maltepe Üniversitesi - 2014 DEĞER MÜHENDİSLİĞİ Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi Maltepe Üniversitesi - 2014 GİRİŞ Günümüzün rekabetçi koşullarında varlığını sürdürmek isteyen işletmeler, düşük maliyetli, yüksek kaliteli ve müşteri isteklerine

Detaylı

Pazar Bölümlendirmesi Pazar Araştırması Pazarlama Araştırması

Pazar Bölümlendirmesi Pazar Araştırması Pazarlama Araştırması Pazar Bölümlendirmesi Pazar Araştırması Pazarlama Araştırması Umut Al umutal@hacettepe.edu.tr - 1 Pazar Bölümlendirmesi Bir kurumun ürün ve hizmetlerine talep gösteren bireylerin oranı ile kurumun ürün

Detaylı

Marka potansiyelinin çok yüksek olduğu otomotiv sektörü, markalarında yakaladığı başarıyı kurumlarına da taşımalı..

Marka potansiyelinin çok yüksek olduğu otomotiv sektörü, markalarında yakaladığı başarıyı kurumlarına da taşımalı.. Marka potansiyelinin çok yüksek olduğu otomotiv sektörü, markalarında yakaladığı başarıyı kurumlarına da taşımalı.. Markalarının hemen hemen herkes tarafından bilindiği, ürünle duygusal bağın en somut

Detaylı

PAZARLAMA. İnsan ihtiyaç ve isteklerini karşılamaya yönelik mübadele işlemidir.

PAZARLAMA. İnsan ihtiyaç ve isteklerini karşılamaya yönelik mübadele işlemidir. 1 PAZARLAMA İnsan ihtiyaç ve isteklerini karşılamaya yönelik mübadele işlemidir. 2 Pazarlama İşlevi Mevcut ve potansiyel alıcılara istek tatmin edici ürün, hizmet ve bilgileri sunmak üzere planlama, fiyatlandırma,

Detaylı

Tutundurma Karması. Reklam. Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama

Tutundurma Karması. Reklam. Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama Tutundurma Karması Reklam Kişisel satış Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama İşletmelere tarihsel olarak, tutundurma metotları içinde önce kişisel satıştan; sonra reklâmlardan; daha sonra,

Detaylı

Baykuş Ödülleri 2013 -Ödül Alan Projeler

Baykuş Ödülleri 2013 -Ödül Alan Projeler Baykuş Ödülleri 2013 -Ödül Alan Projeler Proje Adı: TÜKETİCİ İÇGÖRÜSÜ VE MARKA KONUMLANDIRMA ARAŞTIRMASI Araştırma Şirketi: ERA RESEARCH & CONSULTANCY Araştırma Veren: İNCİ DERİ MAMULLERİ SAN. VE TİC.

Detaylı

İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ

İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ Dr. Salih DURSUN İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ KAVRAM MODELLER UYGULAMA Beta Yay n No : 2668 İşletme - Ekonomi : 558 1. Baskı Mart 2012 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-692 - 5 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye

Detaylı

1. ÖRNEKLEME VE ARAŞTIRMA PROBLEMİNE UYGUN ÖRNEKLEME YAPMA

1. ÖRNEKLEME VE ARAŞTIRMA PROBLEMİNE UYGUN ÖRNEKLEME YAPMA 1. ÖRNEKLEME VE ARAŞTIRMA PROBLEMİNE UYGUN ÖRNEKLEME YAPMA Araştırmacı kişi ya da kurumlar birinci el veri elde etye yönelik araştırma yapmaya karar verdiklerinde çoğu zaman araştırma yapacağı grubun tüm

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2011 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2011 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 2011 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu ARALIK 2011 1.1 Araştırmanın Amacı Araştırmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geliştirme

Detaylı

Stratejik Pazarlama 7. Hafta. Doç. Dr. Hayrettin Zengin

Stratejik Pazarlama 7. Hafta. Doç. Dr. Hayrettin Zengin Stratejik Pazarlama 7. Hafta Doç. Dr. Hayrettin Zengin Pazar Fırsatları Ölçümü ve Pazar Çekiciliği Analizi Pazar fırsatı Mevcut ve gelecekteki olası değişimler sonucunda tüketicilerde ortaya çıkabilecek

Detaylı

İnteraktif Pazarlama Stratejimiz. www.grafiketinteractive.com

İnteraktif Pazarlama Stratejimiz. www.grafiketinteractive.com İnteraktif Pazarlama Stratejimiz amaç Neden İnteraktif Pazarlama? Günümüz Dünyasında internet, hızlı bilgi paylaşımı ve iletişimin yanısıra, pazarlama ve satış alanında çok ciddi avantajlar geliştirmiştir.

Detaylı

Stratejik Planlama ve Politika Geliştirmede Katılımcılık

Stratejik Planlama ve Politika Geliştirmede Katılımcılık Stratejik Planlama ve Politika Geliştirmede Katılımcılık Kutluhan TAŞKIN Kurumsal ve Stratejik Yönetim Dairesi Başkanı Kamuda Katılım: İngiltere Örneği Paneli 4 Nisan 2012 1 Stratejik Yönetim Araştırması

Detaylı

Street Smart Marketing

Street Smart Marketing Tek bir hedef için tasarlanmış kamu hizmeti şirket programları. Başarı. Street Smart Marketing Müşterilerinizi cezbeden pazarlama kampanyaları 30 yıllık deneyim Tasarlarız. Yakalarız. İlerleriz. 1.4 milyon

Detaylı

EĞİTİM İŞ ANNE BABALARIN ÖSS SINAVI SONRASI BEKLENTİ VE KAYGILARININ TESPİT EDİLMESİ ARAŞTIRMA NO:2 GENEL EĞİTİM SEKRETERLİĞİ 14.06.

EĞİTİM İŞ ANNE BABALARIN ÖSS SINAVI SONRASI BEKLENTİ VE KAYGILARININ TESPİT EDİLMESİ ARAŞTIRMA NO:2 GENEL EĞİTİM SEKRETERLİĞİ 14.06. 2009 EĞİTİM İŞ EĞİTİM VE BİLİM İŞGÖRENLERİ SENDİKASI ANNE BABALARIN ÖSS SINAVI SONRASI BEKLENTİ VE KAYGILARININ TESPİT EDİLMESİ ARAŞTIRMA NO:2 GENEL EĞİTİM SEKRETERLİĞİ 14.06.2009 ARAŞTIRMANIN AMACI Araştırmanın

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

Detaylı

Mal ve hizmet müşterileri, işletmeler ve daha. sunumlarının yaratılması, benimsetilmesi, örgütler ve bireyler tarafından örgütsel

Mal ve hizmet müşterileri, işletmeler ve daha. sunumlarının yaratılması, benimsetilmesi, örgütler ve bireyler tarafından örgütsel Pazarlama Mal ve hizmet müşterileri, işletmeler ve daha geniş ş olarak toplum için, değeri ğ olan Pazar sunumlarının yaratılması, benimsetilmesi, ulaştırılması ve değişimine yönelik olarak, örgütler ve

Detaylı

Pazarlama Karması. Umut Al. umutal@hacettepe.edu.tr - 1. BBY 465, 27 Ekim 2015

Pazarlama Karması. Umut Al. umutal@hacettepe.edu.tr - 1. BBY 465, 27 Ekim 2015 Pazarlama Karması Umut Al umutal@hacettepe.edu.tr - 1 Pazarlama Karması (Marketing Mix) Tanım Kurumun hedef pazarına ve belli amaçlarına ulaşmasını destekleyecek olan unsurların planlanmış bir bütünü Pazarlama

Detaylı

Pazarlama Karması BBY 401, 1 Kasım Pazarlama Karması. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü

Pazarlama Karması BBY 401, 1 Kasım Pazarlama Karması. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü Pazarlama Karması Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr Pazarlama Karması (Marketing Mix) Tanım Kurumun hedef pazarına ve belli amaçlarına ulaşmasını destekleyecek olan unsurların

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501 Müfredat I. Yarıyıl Bilimsel Araştırma Yöntemleri Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501 Kredi AKTS Güz 3 3 6 Dili Seviyesi Yüksek Lisans Türü Zorunlu Amacı Öğrencilerin bilim ve bilim felsefesi konusunda

Detaylı

Pazarlama Karması. Umut Al. umutal@hacettepe.edu.tr - 1. BBY 465, 28 Ekim 2014

Pazarlama Karması. Umut Al. umutal@hacettepe.edu.tr - 1. BBY 465, 28 Ekim 2014 Pazarlama Karması Umut Al umutal@hacettepe.edu.tr - 1 Pazarlama Karması (Marketing Mix) Tanım Kurumun hedef pazarına ve belli amaçlarına ulaşmasını destekleyecek olan unsurların planlanmış bir bütünü Pazarlama

Detaylı

DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME

DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME 2 1. Bütünün kendisini oluşturan parçaların tek başlarına yaratabilecekleri değerlerin toplamından daha fazla bir değer yaratması durumuna sinerji denir. Sinerji ile işletmelerin

Detaylı

1. Genel Olarak Mikro Kredi 2. Türkiye de Mikro Kredi Uygulayıcıları 3. Literatür İncelemesi 4. Çalışmanın Amacı 5. Çalışmanın Kapsamı 6.

1. Genel Olarak Mikro Kredi 2. Türkiye de Mikro Kredi Uygulayıcıları 3. Literatür İncelemesi 4. Çalışmanın Amacı 5. Çalışmanın Kapsamı 6. 1. Genel Olarak Mikro Kredi 2. Türkiye de Mikro Kredi Uygulayıcıları 3. Literatür İncelemesi 4. Çalışmanın Amacı 5. Çalışmanın Kapsamı 6. Çalışmanın Kısıtları 7. Araştırma Metodolojisi 8. Kullanılan Değişkenler

Detaylı

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Wilson Learning in yaptığı araştırma, Evet e Doğru Müzakere eğitiminin satış performansı üzerindeki etkisini değerlendirmek üzere geliştirilmiştir.

Detaylı

Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı

Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı 292 Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2012) 292-297 KİTAP İNCELEMESİ Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı Editör Doç. Dr. Şener BÜYÜKÖZTÜRK Dilek SEZGİN MEMNUN 1 Bu çalışmada,

Detaylı

TURQUALITY Projesine Nasıl Başvurulur?

TURQUALITY Projesine Nasıl Başvurulur? TURQUALITY Projesine Nasıl Başvurulur? BAŞVURU ÖNCESİ Ön Koşul: Müracaat eden markanın Türkiye de tescilinin yapılmış olması, yurtdışında da ibraz edeceği İş Planında belirtilecek hedef pazarlarının en

Detaylı

CRM UYGULAMALARINDA BAŞARI ĐÇĐN BĐLĐNMESĐ GEREKENLER

CRM UYGULAMALARINDA BAŞARI ĐÇĐN BĐLĐNMESĐ GEREKENLER 1-Pazarlama konsepti ve bilişim destekli CRM sistemleri 2-CRM Nedir? Neden CRM? 3- CRM modelleri 4-CRM uygulama noktaları 5-CRM projelerinde başarı ve başarısızlığı etkileyen faktörler CRM UYGULAMALARINDA

Detaylı

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara Proje Yönetiminde Y Temel Kavramlar Proje DöngD ngüsü Yönetimi ve Mantıksal Çerçeve eve Yaklaşı şımı Deniz Gümüşel REC Türkiye 2007,Ankara TEMEL KAVRAMLAR Proje nedir? Proje Yönetimi nedir???? Proje Döngüsü

Detaylı

Pazar Bölümlendirmesi Pazar Araştırması Pazarlama Araştırması

Pazar Bölümlendirmesi Pazar Araştırması Pazarlama Araştırması Pazar Bölümlendirmesi Pazar Araştırması Pazarlama Araştırması Umut Al umutal@hacettepe.edu.tr - 1 Pazar Bölümlendirmesi Bir kurumun ürün ve hizmetlerine talep gösteren bireylerin oranı ile kurumun ürün

Detaylı

İETT KURUMSAL İTİBAR ARAŞTIRMASI RAPORU

İETT KURUMSAL İTİBAR ARAŞTIRMASI RAPORU İETT KURUMSAL İTİBAR ARAŞTIRMASI RAPORU 2013 Bu araştırma 7P THINK TANK GROUP tarafından İETT İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ için gerçekleştirilmiştir. 7P TTG PAZAR ARAŞTIRMA DANIŞMANLIK VE EĞİTİM HİZMETLERİ

Detaylı

Yerinde Masaj ın İş Hayatına Etkileri İstanbul - 17.11.2008 Konulu Akademik Araştırma Sonuçları Sayfa 1/4

Yerinde Masaj ın İş Hayatına Etkileri İstanbul - 17.11.2008 Konulu Akademik Araştırma Sonuçları Sayfa 1/4 Önsöz Yerinde Masaj hizmetleri ile Türkiye deki iş hayatı kalitesini yükseltmek üzere çıktığımız yolda, bugüne kadarki tüm pazarlama faaliyetlerimizde Yerinde Masaj ın kurumlar tarafından çalışanlarına

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu OCAK 2013 1.1 Araştırmanın Amacı Araştırmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geliştirme

Detaylı

KAZAN KAZAN FELSEFESİ CRM

KAZAN KAZAN FELSEFESİ CRM KAZAN KAZAN FELSEFESİ CRM SÜHEYLA ŞENOĞLU Müşteri İlişkileri Yöneticisi 1 21. yüzyılı yaşamaya başladığımız, şaşırtıcı ve hızlı değişimlerin yaşandığı dünyada geleneksel pazarlama anlayışını değiştirmek

Detaylı

Öğretmen Adaylarının İnternet Kullanımı

Öğretmen Adaylarının İnternet Kullanımı 920 Öğretmen Adaylarının İnternet Kullanımı Nazan Doğruer, Eastern Mediterranean University, Famagusta, North Cyprus, nazan.dogruer@emu.edu.tr İpek Meneviş, Eastern Mediterranean University, Famagusta,

Detaylı

Gayrimenkul markalarının tüm proje pazarlama ve satış süreçlerini etkili bir şekilde yöneterek yenilikçi hizmetler sunmak.

Gayrimenkul markalarının tüm proje pazarlama ve satış süreçlerini etkili bir şekilde yöneterek yenilikçi hizmetler sunmak. V İ L L A V. I. P P R O J E VILLA V.I.P GAYRİMENKUL lüks gayrimenkul sektöründeki 10 yıllık tecrübesine dayanarak, toplu konut projelerinde de bir marka olabilmek adına VILLA V.I.P PROJE yi yaratmıştır.

Detaylı

Veri Toplama Teknikleri

Veri Toplama Teknikleri A. Gözlem Yoluyla Veri Toplama Teknikleri B. Soruşturma Yoluyla Nicel Veri Toplama Teknikleri Yazılı Soruşturma Tekniği Anket, Başarı Testi Yapılandırılmış Gözlem Önceden hazırlanmış göstergeler ve semboller

Detaylı

8. Araştırmacılar Zirvesi, 9-10 Kasım 2004

8. Araştırmacılar Zirvesi, 9-10 Kasım 2004 , Biz araştırmacılar müşterilerimizin pazarlama, satış çabalarına destek olmak için varız... Tüketiciye odaklanma : Davranışlarının ardındaki nedenleri anlamak Onlara doğru mesajları iletmek Onları etkilemek

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız

Detaylı

Bafra Ticaret ve Sanayi Odası 2012 Üye Memnuniyeti Anketi

Bafra Ticaret ve Sanayi Odası 2012 Üye Memnuniyeti Anketi Bafra Ticaret ve Sanayi Odası Giriş Anket çalışması ile ilgili kurum ile hizmet sözleşmesi imzalanması ve proje koordinatörü ile gerçekleştirilen toplantı sonrası araştırma çalışmaları hakkında bir faaliyet

Detaylı

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015 Elektrik Perakende Sektörü Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları 30 Eylül 2015 2015 Deloitte Türkiye. Member of Deloitte Touche Tohmatsu Limited 1 Elektrik perakende pazarında sektör içi/dışı oyuncularla

Detaylı

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası FĐNANSAL EĞĐTĐM VE FĐNANSAL FARKINDALIK: ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Durmuş YILMAZ Başkan Mart 2011 Đstanbul Sayın Bakanım, Saygıdeğer Katılımcılar, Değerli Konuklar

Detaylı

ŞİRKET TANITIM DOSYASI

ŞİRKET TANITIM DOSYASI ŞİRKET TANITIM DOSYASI Serçeönü Mah.Ahmet Paşa Cad. Uğur Plaza Kat:1 No:5 Kocasinan / KAYSERİ Tel & Fax: 0352 220 0 155 e-mail: bilgi@uzgrup.com HİZMETLERİMİZ GAYRİMENKUL ALIŞ, SATIŞ ve KİRALAMADA PROFESYONEL

Detaylı

TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI SORU VE CEVAPLARI

TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI SORU VE CEVAPLARI TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI SORU VE CEVAPLARI 2014-2015 1 ) Güdülenme süreci aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak sıralanmıştır? İhtiyaç - Dürtü - Davranış - Güdü Güdü - Dürtü - İhtiyaç - Davranış Davranış

Detaylı

Yaşam Temelli Öğrenme. Yazar Figen Çam ve Esra Özay Köse

Yaşam Temelli Öğrenme. Yazar Figen Çam ve Esra Özay Köse Bilginin hızla yenilenerek üretildiği çağımızda birey ve toplumun geleceği, bilgiye ulaşma, bilgiyi kullanma ve üretme becerilerine bağlı bulunmaktadır. Bu becerilerin kazanılması ve hayat boyu sürdürülmesi

Detaylı

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr ANKARA KALKINMA AJANSI www.ankaraka.org.tr TÜRKİYE'NİN En Genç Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, bölgenin rekabet gücünü artırmak ve gelişimini hızlandırmak

Detaylı

Exit Plan Çıkış Stratejisi

Exit Plan Çıkış Stratejisi Exit Plan Çıkış Stratejisi 2 İçindekiler Proje yaklaşımı ve kapsamı Projeye genel bakış Proje adımları ve ürünler Aksiyon planı ve performans kriterleri Proje organizasyonu 3 Proje yaklaşımı ve kapsamı

Detaylı

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım Kısaca Müşteri İlişkileri Yönetimi Genel Tanıtım Başar Öztayşi Öğr. Gör. Dr. oztaysib@itu.edu.tr 1 MİY Genel Tanıtım 2 MİY Genel Tanıtım İçerik Müşteri İlişkileri Yönetimi Nedir? Neden? Tipleri Nelerdir?

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: TUĞÇE (ÇEDİKÇİ) ÇEVİK Doğum Tarihi: 6 Mart 1982 Öğrenim Durumu: YÜKSEK LİSANS Email: tugcecedikci@gmail.com Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans İktisadi

Detaylı

Sözlükler ilişki kelimesini öncelikli olarak iki insan arasındaki bağlantı olarak tanımlamaktadır.

Sözlükler ilişki kelimesini öncelikli olarak iki insan arasındaki bağlantı olarak tanımlamaktadır. İİş Hayattıında İİlliişkii ve İİlliişkii Yönettiimiiniin Arrttan Önemii ZZeyynnep TTuur ra vve Mehhmet t SSoyyer r Sözlükler ilişki kelimesini öncelikli olarak iki insan arasındaki bağlantı olarak tanımlamaktadır.

Detaylı

Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders)

Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders) Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders) Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Dersin Kodu Dersin Adı T U/L Kredi ECTS EYD-504 Eğitim

Detaylı

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013 TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ Tutundurma, mal ya da hizmetleri satışını arttırabilmek için, alıcıları satın almaya ikna edebilmeye yönelik satıcı tarafından başlatılan tüm çabaların koordinasyonu

Detaylı

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Amacı Nedir?

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Amacı Nedir? Rehberlik Nedir? Psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri; bireyin kendini tanıması, anlaması, sahip olduğu gizil güçleri keşfetmesi, geliştirmesi ve bulunduğu topluma aktif uyum sağlayarak kendini gerçekleştirmesi

Detaylı

DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til

DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til Su; GİRİŞ ekosisteminin sağlıklı işlemesi, insanların sağlığı ve yaşamının

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ÖZEL EĞİTİM DERGİSİ

ANKARA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ÖZEL EĞİTİM DERGİSİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ÖZEL EĞİTİM DERGİSİ ISSN 1304-7639 Ankara University Faculty of Educational Sciences Journal of Special Education 2010 Cilt: 11 Sayı: 1 Yılda iki defa yayınlanır

Detaylı

Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi

Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi Sibel Yıldırım*, İlknur İnanır**, Zerrin Kaya*** * Acıbadem Hastanesi,

Detaylı

3. Hafta Ar-Ge Yönetimi Yeni Ürün İnnovasyon

3. Hafta Ar-Ge Yönetimi Yeni Ürün İnnovasyon 3. Hafta Ar-Ge Yönetimi Yeni Ürün İnnovasyon Ar-Ge Nedir? Araştırma, var olan bilgiye kullanılabilir ve kanıtlanabilir nitelikte yeni bilgiler eklemek amacını güden sistemli bir incelemedir. Araştırma

Detaylı

Pazar Bölümlendirmesi

Pazar Bölümlendirmesi Pazar Bölümlendirmesi Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr Pazar Bölümlendirmesi Bir kurumun ürün ve hizmetlerine talep gösteren bireylerin oranı ile kurumun ürün ve hizmetleriyle

Detaylı

PERSONEL İYİLEŞTİRME EĞİTİM VE MARKALAŞMA PLANI

PERSONEL İYİLEŞTİRME EĞİTİM VE MARKALAŞMA PLANI 2014-2015 YILI PERSONEL İYİLEŞTİRME EĞİTİM VE MARKALAŞMA PLANI A.Hakan BAŞARAN 2 1 - DANIŞMANLIK STRATEJİSİ MARKANIN İNCELENMESİ Markanın geldiği nokta analiz edilerek kendi içindeki mevcut durumu belirlemek,

Detaylı

Pazarlama İlkeleri. Editör Yrd. Doç. Dr. Serpil YILMAZ

Pazarlama İlkeleri. Editör Yrd. Doç. Dr. Serpil YILMAZ Pazarlama İlkeleri Editör Yrd. Doç. Dr. Serpil YILMAZ Yazarlar Yrd. Doç Dr. Ali GÜLÇUBUK Yrd.Doç.Dr.Akif ALTINBIÇAK Yrd.Doç.Dr. Berrin YÜKSEL Yrd.Doç.Dr. Emin Akkılıç Yrd Doc. Dr. Gülnur ETİ İÇLİ Yrd.

Detaylı

HEDEF PAZAR SEÇİMİ STRATEJİLERİ

HEDEF PAZAR SEÇİMİ STRATEJİLERİ HEDEF PAZAR SEÇİMİ STRATEJİLERİ Farklılaştırılmamış Pazarlama ya da TÜM PAZAR stratejisi ; Yoğunlaştırılmış Pazarlama ya da TEK BÖLÜM stratejisi ; Farklılaştırılmış Pazarlama ya da ÇOK BÖLÜM stratejisi.

Detaylı

Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin!

Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin! YAKLAŞIMIMIZ Kuter, yıllardır dünyanın her tarafında şirketlere, özellikle yeni iş kurulumu, iş geliştirme, kurumsallaşma ve aile anayasaları alanlarında güç veren ve her aşamalarında onlara gerekli tüm

Detaylı

Template. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar İçin Teknoloji Temelli Müdahale Yöntemleri: Bir Betimsel Analiz Çalışması

Template. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar İçin Teknoloji Temelli Müdahale Yöntemleri: Bir Betimsel Analiz Çalışması WINTER Template Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar İçin Teknoloji Temelli Müdahale Yöntemleri: Bir Betimsel Analiz Çalışması Doç.Dr.Serhat ODLUYURT Arş.Gör. Melih ÇATTIK Anadolu Üniversitesi Engelliler

Detaylı

www.canancetin.com 1

www.canancetin.com 1 www.canancetin.com 1 www.canancetin.com 2 canancetineylul@gmail.com esincanmutlu@gmail.com www.canancetin.com 3 www.canancetin.com 4 Yeni kurulan ARMADA Pazarlama Şirketi, dünyada ve Türkiye de hızla gelişen

Detaylı

28.10.2014. Pazar bölümlendirme Pazar Hedefleme Farklılaştırma ve Konumlandırma

28.10.2014. Pazar bölümlendirme Pazar Hedefleme Farklılaştırma ve Konumlandırma Pazar bölümlendirme Pazar Hedefleme Farklılaştırma ve Konumlandırma Kullanılan Kaynaklar: - Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi - Kotler, Philip & Armstrong, Gary (2014), Principles

Detaylı

KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA İŞLEVİ VE YENİ PAZARLAMA YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK

KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA İŞLEVİ VE YENİ PAZARLAMA YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA İŞLEVİ VE YENİ PAZARLAMA YÖNTEMLERİ Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK Küçük İşletmelerde Pazarlama İşlevi Pazarlama sadece bir satış eylemi değildir. Üretimden önce yapılan Pazar

Detaylı