Hemşirelik Öğrencilerinin Kendi Kendine Meme Muayenesine İlişkin Tutum ve İnançlarının Değerlendirilmesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Hemşirelik Öğrencilerinin Kendi Kendine Meme Muayenesine İlişkin Tutum ve İnançlarının Değerlendirilmesi"

Transkript

1 ARAŞTIRMALAR / Researches Hemşirelik Öğrencilerinin Kendi Kendine Meme Muayenesine İlişkin Tutum ve İnançlarının Değerlendirilmesi Assessment of Nursing Students' Attitudes and Beliefs for Breast Self-Examination 1 Duygu GÜNDOĞAN, Semiha AKIN2, Zehra DURNA3, Ahsen ŞİRİN ÖZET SUMMARY Bu çalışma hemşirelik öğrencilerinin kendi kendine meme muayenesine ilişkin tutum ve inançlarının değerlendirilmesi ve öğrencilerin bu konudaki inanç ve tutumları ile ilişkili faktörlerin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirildi. Tanımlayıcı nitelikte bir araştırmadır. Araştırma örneklemini bir hemşirelik yüksekokulunda 1, 2, 3 ve. sınıfta okuyan ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 10 kız öğrenci oluşturdu. Veriler Öğrenci Bilgi Formu ve Champion Sağlık İnanç Modeli Ölçeği kullanılarak elde edildi. Hemşirelik öğrencilerinin meme kanserine ilişkin korunma önlemleri konusunda tutum ve inançlarının iyi düzeyde olduğu görülmüştür. Meme kanserine ilişkin korunma önlemleri konusunda duyarlılık düzeyi orta, ciddiyet algısı, güven/öz-etkililik algısı ve sağlık motivasyonu düzeyi ise oldukça iyi bulundu. Hemşirelik öğrencilerin kendi kendine meme muayenesi konusundaki inanç ve tutumlarının yaş, gelir düzeyi algısı, sağlık sorunu öyküsü, mezun olunan lise türü, sınıfı ve akademik başarı algısı değişkenlerine göre farklı olabildiği belirlendi. Öğrencilerin meme kanserinden korunma ve kendi kendine meme muayenesi konusunda olumlu inanç ve tutumlara sahip olmaları bireysel sağlığın korunması ve kendi kendine meme muayenesi konusundaki sağlık eğitimlerinin etkin olması ve davranış oluşturmasına katkı sağlayacağından önemlidir. The aim of the study was to assess the nursing students' attitudes and beliefs for breast self-examination and determine factors associated with the students' attitudes and beliefs for breast self-examination. The study adopted a descriptive design. The study sample comprised of 10 female nursing students who were first-, second-, third-, or fourth-year at the nursing school of a university. Data were collected using Student Information Form and Champion's Health Belief Model Scale. Nursing students' attitudes and beliefs for breast cancer prevention was good. Level of perceived susceptibility was moderately sufficient and perceived seriousness, perceived benefits, perceived barriers and self-confidence to breast self-examination, and health motivation was considerably good. The study found that the nursing students' beliefs and attitudes towards breast selfexamination may differ in relation to variables such as the students' age, perceived income level, a health history, and type of high school completed, class, and perceived academic performance. It is vital for nursing students to adopt positive beliefs and attitudes for the breast cancer prevention and develop breast self-examination behaviours. Thus, it will help develop the effective health education and behaviours about health prevention and breast-self examination. Anahtar Kelimeler: Meme kanseri, kendi kendine meme muayenesi, öğrenci hemşireler, tutum Key Words: Breast cancer, breast self-examination, nursing students, attitude GİRİŞ (1). Amerikan Kanser Birliği raporuna göre 2012 yılında 226,870 yeni vakanın invazif meme kanseri, 63,300 yeni vakanın ise in-situ meme kanseri tanısı alacağı tahmin edilmektedir (2). Kadınlarda kanserle ilişkili ölümlerin %20'inden sorumlu olan meme kanseri nedeniyle 2012 yılında 39,510 kadının yaşamını yitireceği bildirilmektedir (2,3). T.C. Sağlık Bakanlığı Kanserle Savaş Daire Başkanlığı'nın 200 yılında sekiz ilde yaptığı ve Türkiye geneline yansıttığı sonuçlara göre yüz binde 3.73 insidans ile meme kanseri Türkiye'de kadınlarda en sık görülen kanser tipi olarak dikkat çekmektedir (). Ülkemizde meme kanserinin Meme kanseri, akciğer kanserinden sonra kadınlarda en sık görülen kanserler arasında ikinci sırada yer almaktadır. Amerika Birleşik Devletleri'nde her 8 kadından biri, Avusturalya'da 13 kadından biri, Japonya'da 50 kadından biri tüm yaşamları boyunca meme kanseri olma riski ile karşı karşıya kalmaktadır 1.Hemşire, Marmara Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2.Doç.Dr. İstanbul Bahçeşehir Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi 3.Prof.Dr. İstanbul Bahçeşehir Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi.Prof.Dr. İstanbul Bilim Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu 23

2 Hemşirelik Öğrencilerinin Kendi Kendine Meme Muayenesine İlişkin Tutum ve İnançlarının Değerlendirilmesi önlenmesi ve kadınlarda kendi kendine meme muayenesine (KKMM) ilişkin tutumların geliştirilmesi amacıyla Sağlık Bakanlığı ve Bakanlığın Kanserle Savaş Dairesi Başkanlığı'na bağlı Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri tarafından kapsamlı çalışmalar ve tarama programları yürütülmektedir (5). tutumlarının istenen düzeyde olmadığına dikkat çekmektedir (1, 15, 16). Örneğin bir çalışmada (Özaydın ve ark., 2009) kadınların %8'ü KKMM yaptığını, KMMM yapan kadınların %15.6'sı ayda bir kez bu muayeneyi tekrarladığı bildirilmiştir. Aynı çalışmada, 0-9 yaş grubundaki kadınların %18.9'unun, yaş grubundaki kadınların %13.3'ünün ve yaş grubundaki kadınların %6.5'inin aylık KMMM yaptıkları bulunmuştur (1). Bir başka çalışmada kadınların %3.33'unun KKMM'sini hiç uygulamadığı, %38.33'ünün KKMM'nin nasıl yapılacağını bilmediği bildirilmiştir (15). Meme kanserinin erken tanısında hekim kadar bireylerin de önemli rolü bulunmaktadır. Basit taramalarla meme kanseri tanısı kısa sürede konularak tedaviye kısa süre içinde başlanabilmektedir (6). Meme kanseri vakala-rının birçoğunda (%90) memedeki tümörün kadınlar tarafından fark edildiğine dikkat çekilmektedir (7). Kendi kendine meme muayenesi kolay uygulanabilen, pahalı olmayan, invazif girişim gerektirmeyen, tehlikesi olmayan ve herhangi bir alet gerektirmeyen bir uygulama olması nedeniyle meme kanser tanısında önemli yer tutmaktadır. Eğitim ve tarama programları ile hiçbir yakınması olmayan kadınlarda çeşitli yöntemlerle (kendi kendine muayene, fizik muayene, mamografi) memedeki malign kitlenin erken dönemde saptanması hedeflenmektedir (7). Meme kanserinden korunma ve kadınlara kendi kendine meme muayenesi alışkanlığı kazandırılması sürecinde hemşirelerin önemli rol ve sorumlulukları bulunmaktadır. Hemşirelik öğrencilerinin lisans eğitimi döneminden başlayarak meme kanserinden korunma ve KKMM konusunda bilgi ve becerilerini geliştirilmeleri beklenmektedir. Bu bağlamda, öğrenci hemşireler kendi kendine meme muayenesi uygulamasının önemini kavraması, bilgilerini davranışa dönüştürmesi, mezuniyet sonrası dönemde kadınları meme kanserinden korunma yöntemleri konusunda bilgilendirilmesinde rol ve sorumluluklar üstlenmelidir (16). Hemşirelik öğrencilerinin meme kanserinden korunma ve KKMM konusunda olumlu inanç ve tutumlara sahip olmaları eğitim ve danışmanlık hizmetleri ile toplum sağlığına olumlu katkılar sağlayacaktır. Meme kanserinde korunma önlemlerine ilişkin bilgi düzeyi ve meme muayenesi uygulamaları bireyin sosyodemografik özellikleri ve deneyimleri yanında, duyarlılık düzeyi, meme kanserine ilişkin korunma önlemlerine ilişkin ciddiyet algısı, güven/öz-etkililik algısı ve sağlık motivasyonu gibi birçok faktörden etkilenebilmektedir. Tarama davranışlarının düzenli sergilenmesinde bireyin sağlığına yönelik tehdit algısı önemli rol oynar. Meme kanserine duyarlı olan ve meme kanserini ciddi bir durum olarak algılayan bireylerin daha fazla kendi kendine meme muayenesi uygulamaları beklenmektedir (8). Öz-etkililik algısı; bireyin belli bir eylemi başarıyla yapabilme ve olayları kontrol edebilme algısı veya yargısı (9, 10) ya da bireyin belirli bir eylemi başarma kapasitesine ilişkin yargısını ifade etmektedir (11). Özetkililik algısı ve sağlık motivasyonu sağlığı geliştiren davranışların başlatılması ve sürdürülmesi ve kanserden korunma davranışlarının kazanılmasında belirleyicidir (11, 12, 13). Alpteker ve ark. (2011) üniversite öğrencilerin %7.9'unun KMMM'yi bildiğini, %38.8'inin KMMM yaptıklarını rapor etmiştir (17). Bir başka çalışmada öğrencilerin %63'ünün KKMM yaptığı bulunmuştur (18). Erkoç, Oran ve Yorulmaz (2011) hemşirelik birinci sınıf öğrencilerinin %80.8'inin, dördüncü sınıf öğrencilerin ise %12'sinin KMMM'yi hiç yapmadığı, meme muayenesi konusunda yapılan eğitimin sonrasında birinci sınıf öğrencilerinde KMMM yapmama oranının %53.8'e gerilediği saptanmıştır (19). Araştırma sonuçları hemşirelik öğrencilerinin KMMM konusundaki bilgi, beceri ve tutumlarının değerlendirilmesi ve düzenli eğitimler ile bu becerilerin geliştirilmesine gereksinim olduğuna işaret etmektedir. Çalışmalar kadınlarda meme kanserinden korunma konusundaki bilgi düzeyi, inanç ve 2

3 araştırmaya katılmaya gönüllü olan 10 kız öğrenci oluşturdu. GEREÇ VE YÖNTEM Araştırmanın amacı ve tipi Bu çalışma hemşirelik öğrencilerinin meme muayenesine ilişkin tutum ve inançlarının değerlendirilmesi ve öğrencilerin bu konudaki tutum ve inançları ile ilişkili faktörlerin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirildi. Türk Dil Kurumu inanç sözcüğünü bir şeyi veya öneriyi doğru olarak benimseme, bir şeye duyulan güven, inanma duygusu, tutum sözcüğünü ise davranışları güdüleyen kalıplı ve kazanılmış eğilim ya da yatkınlık olarak tanımlamaktadır. Sağlık davranışları üzerinde etkili olan inançları ve sağlığı korumaya ve geliştirmeye yönelik tutumların belirlenmesi kadınların meme kanseri erken tanısına yönelik olarak rutin mamografi çektirmelerini, meme muayenesi yapmalarını ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları geliştirmelerini olumlu yönde etkileyebilmektedir. Tanımlayıcı nitelikte bir araştırmadır. Veri toplama Veri toplama öncesi gerekli kurum ve ölçek kullanım izinleri alındı. Öğrencilere araştırmanın amacı konusunda açıklama yapıldı ve araştırmaya katılmak üzere davet edildi. Katılımcılara elde edilen verilerin gizli kalacağı konusunda güvence verildi. Öğrencilerden bilgilendirilmiş sözel onam alındı. Dersin öğretim elamanı ile işbirliği yapılarak veriler ders bitiminde toplandı. Öğrencilerden formlara isimlerini yazmamaları istendi. Veri toplama araçları öğrenciler tarafından yanıtlandı. Veri toplama araçları Öğrencilerin kişisel özellikleri Öğrenci Bilgi Formu, meme kanseri ve kendi kendine meme muayenesi ile ilgili inanç ve tutumları ise Champion Sağlık İnanç Modeli Ölçeği ile elde edildi. Araştırma soruları 1.Hemşirelik öğrencilerinin kendi kendine meme muayenesine yönelik tutumları ve inançları nelerdir? 2.Hemşirelik öğrencilerinin kendi kendine meme muayenesine yönelik tutumları ve inançları ile ilişkili değişkenler nelerdir? Araştırmanın evreni ve örneklem seçimi Araştırma evreni İstanbul ilinde yer alan bir vakıf üniversitesinde öğrenimlerini sürdüren hemşirelik öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırma evreni toplam 2 hemşirelik öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırma örneklemine dahil edilme kriterleri; (1) bir vakıf üniversitesinde 1, 2, 3 ve. sınıf hemşirelik öğrencisi olmak, (2) araştırmaya katılmaya gönüllü olmak ve (3) kız olmak olarak belirlendi. Örneklem gelişigüzel örnekleme yöntemi kullanılarak oluşturuldu. Veri toplama günleri içinde okulda bulunan ve araştırmaya katılmayı kabul eden tüm öğrenciler örneklemi oluşturmak üzere araştırmaya davet edildi. Veri toplama tarihinde (Kasım 2011) toplam 37 hemşirelik öğrencisine ulaşıldı. Ulaşılan 37 hemşirelik öğrencisinden 17 öğrenci anket formunu eksik teslim ettiği, dört öğrenci ise çalışmaya katılmak istemediği, altı öğrenci ise erkek olduğu için örnekleme dahil edilmedi. Araştırma örneklemini bir hemşirelik yüksekokulunda 1, 2, 3 ve. sınıfta okuyan ve Öğrenci Bilgi Formu öğrencilerin kişisel özellikleri (yaş, gelir düzeyi algısı, mezun olunan lise, sınıf ve akademik başarı algısı) ve sağlık durumuna ilişkin sorular (sağlık öyküsü, sigara ve alkol alışkanlıkları, ilaç kullanma alışkanlığı) içermektedir. Öğrencilerden sağlık durumunu 1'den başlayarak 10'a kadar (1 puan = kötü, 5 puan = orta, 10 puan = çok iyi) bir sayı vererek değerlendirmeleri istendi. Champion Sağlık İnanç Modeli Ölçeği (Champion's Health Belief Model Scale CHBMS) kadınların meme kanseri ve kendi kendine meme muayenesi ile ilgili inanç ve tutumlarını değerlendirmek amacıyla oluşturulmuş 2 maddeli bir ölçektir. Ölçek, V. Champion tarafından 198 yılında geliştirilmiştir ve sonra yeniden (1993, 1997, 1999) düzenlenmiştir. Champion Sağlık İnanç Modeli Ölçeği altı alt boyuttan oluşmaktadır. Ölçeğin ilk boyutu olan Duyarlılık Algısı alt boyutu meme kanserine yakalanmada algılanan kişisel risk algısına ilişkin ifadeler (1-3. maddeler) içermektedir. Ciddiyet Algısı alt boyutu (2. boyut) bireyin meme kanserinden algıladığı bireysel tehdidin derecesini, KKMM uygulamaya ilişkin Yarar Algısı alt boyutu (3. boyut) birey tarafından algılanan KKMM uygulaması avantajlarını değerlendirmeye yönelik ifadeler içermektedir.

4 Hemşirelik Öğrencilerinin Kendi Kendine Meme Muayenesine İlişkin Tutum ve İnançlarının Değerlendirilmesi Ciddiyet algısı alt boyutu yedi maddeden ( maddeler), Yarar Algısı alt boyutu toplam dört maddeden (11-1. maddeler) oluşur. Ölçeğin KKMM uygulamaya ilişkin Engel Algısı alt boyutu (. boyut) bireyin KKMM uygulamasına ilişkin engellere yönelik algısını değerlendirir. Engel Algısı alt boyutu toplam 11 maddeden (15. maddeler) oluşur. KKMM ilişkin Güven/Özetkinlik Algısı alt boyutu (5. boyut) anormal meme kitlelerini saptayabilmek için bireyin KKMM uygulama becerisine ilişkin yeterlilik algılarını, Sağlık Motivasyonu alt boyutu (6. boyut) ise bireylerin sağlık durumları hakkında ilgi ve endişelerini belirlemeye yönelik ifadeler içermektedir (20, 21). Güven/Öz-etkinlik Algısı alt boyutu toplam 10 adet ( maddeler), Sağlık Motivasyonu alt boyutu toplam yedi maddeden (36-2. maddeler) oluşur. Wallis testi, ilişki analizleri için ise Spearman's korelasyon katsayıları kullanıldı. BULGULAR Öğrencilerin kişisel özelliklere ilişkin bulguları Yaş ortalaması ± 2.12 (dağılım: yıl) olan araştırma grubunun %27.6'sı 1. sınıf, %29.3'ü 2. sınıf öğrencisidir. Öğrencilerin %36.6'sı akademik başarısını iyi, %9.5'i ise orta olarak bildirdi (Tablo 1). Öğrencilerin %12,2'sinde bir sağlık sorunu öyküsü bulunmaktadır. Öğrencilerden sağlık durumlarını 1'den başlayarak 10'a kadar bir sayı vererek puanlamaları (1 puan = kötü, 5 puan = orta, 10 puan = çok iyi) istendi ve son bir yıldaki sağlık durumu algı puanları ortalama değeri 7.16 ± 2.09 bulundu. Ölçekte yer alan her bir ifade 1'den 5'e kadar değişen 5'li likert tipi ölçekleme [(1) kesinlikle katılmıyorum, (2) katılmıyorum, (3) kararsızım, () katılıyorum ve (5) tamamen katılıyorum] yöntemi ile değerlendirilir. Ölçeğin her alt boyutu için 6 ayrı puan elde edilir. Ölçek alt boyut puanları tek bir toplam puanda birleştirilmemektedir (22). Champion Sağlık İnanç Ölçeği alt boyut puanlarının dağılımı Ölçek alt boyut puan ortalamaları değerlendirildiğinde, hemşirelik öğrencilerinin meme kanserine ilişkin korunma önlemleri konusundaki tutum ve inançlarının iyi düzeyde bulunmuştur. Hemşirelik öğrencilerinde meme kanserine ilişkin korunma önlemleri konusunda duyarlılığı orta düzeyde (2.58 ± 0.81), ciddiyet algısı (3.08 ± 0.80), güven/öz-etkililik algısı (3.8 ± 0.89) ve sağlık motivasyonu (3.75 ± 0.87) iyi düzeyde bulundu (Tablo 2). Champion Sağlık İnanç Modeli Ölçeği Türkçeye iki farklı grup üzerinde iki farklı çalışma ile uyarlanmıştır. Ölçeğin ilk geçerlik güvenirliği 2003 yılında Gözüm ve Aydın tarafından, ikinci uyarlama çalışması ise Karayurt tarafından yapılmıştır. Bu çalışmada CSİMÖ'nin Karayurt tarafından geçerlik güvenirliği yapılan versiyonu kullanıldı. Her iki çalışmada ölçeğin Türkçe uyarlaması geçerli ve güvenilir bulunmuştur (21). Bu çalışmada ise ölçeğin Cronbach alfa katsayıları her bir alt boyut için 0.81 ile 0.93 arasında bulundu. Öğrencilerin Yarar Algısı boyutu puan ortalamaları en yüksek (3.98 ± 1.01), Engel Algısı boyutu puan ortalamaları ise en düşüktür (2.30 ± 0.7). Ölçeğin Sağlıklı olmayı sürdürmek benim için çok önemlidir maddesi (37. madde) (.17 ± 1.08) en yüksek puan ortalaması olan madde olmuştur (Tablo 2). Duyarlılık Algısı ortalama puanları ile Ciddiyet Algısı puan ortalamaları ve Engel Algısı puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı zayıf ilişki saptandı (p < 0.05) (Tablo 3). İstatistiksel analizi Verilerin dağılımı frekans, aritmetik ortalama, standart sapma ve yüzde gibi betimsel istatistikler ile incelendi. Veriler SPSS istatistik programı (version 16.0) kullanılarak analiz edildi. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Tek Örneklem Kolmogorov Smirnov testi ile test edildi. İleri çözümlemelerde parametrik olmayan testler kullanıldı. Parametrik olmayan testlerden iki bağımsız değişken için Mann-Whitney testi, ikiden fazla bağımsız değişken için Kruskal- Ciddiyet Algısı puanı ile Yarar Algısı puanı ve Engel Algısı puanı arasında ise istatistiksel olarak anlamlı zayıf ilişki bulundu (p < 0.05) (Tablo 3). Yarar Algısı puan ortalamaları ile Engel Algısı puan ortalamaları, Güven/öz-etkililik algısı puan ortalamaları ve Sağlık Motivasyonu puan 26

5 Tablo 1:Örneklemin Kişisel Özellikleri (n = 10) Kişisel Özellikler Kategori n % Yaşamının büyük bölümünü geçirdiği İl yerleşim birimi İlçe Düşük 10.7 Sınırda yeterli Orta derecede (alerji, astım, diyabet) Bıraktı Çekirdek aile Geniş aile Anne baba ayrı yaşıyor Birinci sınıf İkinci sınıf Üçüncü sınıf Dördüncü sınıf Düz lise Sağlık meslek lisesi 6.1 Süper lise Anadolu Lisesi Ticaret meslek lisesi Orta Kötü Gelir düzeyi Sağlık sorunu Önemli hastalık geçirme öyküsü Sigara kullanımı Alkol kullanımı İlaç kullanımı alışkanlığı Aile Sınıf Mezun olunan lise türü Akademik başarı algısı 27

6 Duyarlılık Ciddiyet Algısı Algısı 28 Yarar Algısı Engel Algısı Yarar Algısı puan ortalama değeri 15. Kendi kendine meme muayenesini doğru olarak yapabildiğimi sanmıyorum 16. Kendi kendine meme muayenesi yapmak mememde bir sorun olduğunu düşündürerek beni endişelendirir 17. Kendi kendine meme muayenesi beni utandırıyor 18. Kendi kendine meme muayenesi çok zamanımı alıyor 19. Kendi kendine meme muayenesi yapmayı unutuyorum 20. Kendi kendine meme muayenesi yapabileceğim gizliliğimi koruyacak bir yerim yok 21. Bir sağlık personeline meme muayenesi yaptırıyorsanız kendi kendine meme muayenesi yapmanıza gerek yoktur Meme kanseri olursam 5 yıldan fazla yaşayamam Eğer meme kanseri olursam tüm hayatım değişir 1. Kendi kendine meme muayenesi yaparken erken dönemde bir kitle (beze) saptarsam, meme kanseri tedavim kötü olmayabilir Meme kanseri olmam eşim veya erkek arkadaşımla ilişkimi kötüleştirebilir Meme kanseri olursam yaşayabileceğim sorunlar uzun sürebilir 13. Her ay kendi kendine meme muayenesi yapmak meme kanserinden ölme olasılığımı azaltabilir Meme kanseri hakkında düşünmek beni korkutur Meme kanserini düşündüğüm zaman kalbim daha hızlı çarpıyor 12. Her ay kendi kendine meme muayenesi yapmak meme kitlelerini (bezelerini) erken bulmama yardımcı olur Meme kanseri olma düşüncesi beni korkutuyor Duyarlılık Algısı puan ortalama değeri 11. Kendi kendine meme muayenesi yaptığımda kendi sağlığım için bir şey yapmış oluyorum Yaşamımın bir döneminde meme kanserine yakalanacağımı hissediyorum Birkaç yıl içinde meme kanseri olma şansım çok yüksek Ciddiyet Algısı puan ortalama değeri 2.61 Ortalama 1. Meme kanseri olma olasılığım çok yüksek Tablo 2:Champion Sağlık İnanç Ölçeği Alt Boyut ve Madde Puan Ortalamaları (n = 10) ±ss Hemşirelik Öğrencilerinin Kendi Kendine Meme Muayenesine İlişkin Tutum ve İnançlarının Değerlendirilmesi

7 29 Sağlık Motivasyonu Güven/Öz-etkililik Algısı Engel Algısı Kendi kendine meme muayenesi yapmak için memelerim çok büyüktü r 2. Kendi kendine meme muayenesi yapmak için memelerim çok yumruludur. Kendi kendine meme muayenesi yapmaktan daha önemli sorunlarım var Engel Algısı puan ortalama değeri 26. Kendi kendine meme muayenesinin nasıl yapılacağını biliyorum 27. Kendi kendine meme muayenesini doğru bir şekilde yapabilirim 28. Kendi kendine meme muayenesi yaparken bir kitle (beze) varsa bulabilirim 29. Mememde 2,5cm ( bin lira) büyüklüğündeki bir kitleyi (bezeyi) bulabilirim 30. Mememde 1,5 cm (yeni 50 bin lira) büyüklüğündeki bir kitleyi (bezeyi) bulabilirim 31. Mememde bezelye büyüklüğünde bir kitle (beze) bulabilirim 32. Kendi kendine meme muayenesi yaparken izlenecek adımları biliyorum 33. Kendi kendine meme muayenesi yaparken memelerimde bir problem varsa söyleyebilirim 3. Aynaya baktığımda memelerimde bir problem varsa söyleyebilirim Sağlık sorunlarını erken saptamak isterim 37. Sağlıklı olmayı sürdürmek benim için çok önemlidir 38. Sağlığımı geliştirmek için yeni bilgiler araştırırım 39. Sağlığımı geliştirecek aktivitelerde bulunmanın önemli olduğunu düşünüyorum 0. Dengeli beslenirim 1. Haftada en az üç kez egzersiz yaparım 2. Hasta olmasam bile sağlık kontrollerimi düzenli olarak yaptırırım Sağlık Motivasyonu puan ortalama değeri - Güven/Öz etkililik Algısı puan ortalama değeri 35. Meme muayenesi yaparken parmaklarımın doğru bölümlerini kullanabilirim Düzenli mamografi (meme filmi) çektiriyorsanız kendi kendine meme muayenesi yapmanıza gerek yoktur Tablo 2-Devam:Champion Sağlık İnanç Ölçeği Alt Boyut ve Madde Puan Ortalamaları (n = 10)

8 Hemşirelik Öğrencilerinin Kendi Kendine Meme Muayenesine İlişkin Tutum ve İnançlarının Değerlendirilmesi Tablo 3:Champion Sağlık İnanç Ölçeği Puan Ortalamaları Arasındaki İlişki (n = 10) Champion Sağlık İnanç Ölçeği Alt Boyutları rs p Duyarlılık Algısı - Ciddiyet Algısı alt boyutları 0.28 Duyarlılık Algısı - KKMM uygulamaya ilişkin Yarar Algısı alt boyutları Duyarlılık Algısı - KKMM uygulamaya ilişkin Engel Algısı alt boyutları * Duyarlılık Algısı - KKMM ilişkin Güven/Öz-etkililik Algısı alt boyutları Duyarlılık Algısı - Sağlık Motivasyonu alt boyutları Ciddiyet Algısı - KKMM uygulamaya ilişkin Yarar Algısı alt boyutları 0.18 Ciddiyet Algısı - KKMM uygulamaya ilişkin Engel Algısı alt boyutları * Ciddiyet Algısı - KKMM ilişkin Güven/Öz-etkililik Algısı alt boyutları Ciddiyet Algısı - Sağlık Motivasyonu alt boyutları KKMM uygulamaya ilişkin Yarar Algısı - KKMM uygulamaya ilişkin Engel Algısı alt boyutları KKMM uygulamaya ilişkin Yarar Algısı - KKMM ilişkin Güven/Öz-etkililik Algısı alt boyutları 0.6 KKMM uygulamaya ilişkin Yarar Algısı - Sağlık Motivasyonu alt boyutları 0.3 KKMM uygulamaya ilişkin Engel Algısı - KKMM ilişkin Güven/Öz-etkililik Algısı alt boyutları -0.3 KKMM uygulamaya ilişkin Engel Algısı - Sağlık Motivasyonu alt boyutları KKMM ilişkin Güven/Öz-etkililik Algısı - Sağlık Motivasyonu alt boyutları 0.51 rs = Spearman Korelasyon Analizi * p < 0.01 ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı orta düzeyde ilişki bulundu (p < 0.05) (Tablo 3). Engel Algısı puan ortalamaları ile Güven/Özetkililik Algısı puan ortalamaları ve Sağlık Motivasyonu Algısı puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ilişki saptandı (p < 0.05) (Tablo 3). öğrencilerin CSİMÖ Yarar Algısı puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p < 0.05). Gelir düzeyini sınırda yeterli, orta ve iyi olarak tanımlayan öğrencilerin Yarar Algısı puan ortalamaları diğer gruplara göre daha yüksek bulundu (Tablo ). Öğrencilerin Ciddiyet Algısı puan ortalamaları ve Güven/öz-etkililik algısı puan ortalamaları sağlık sorunu varlığına göre karşılaştırıldığında, sağlık sorunu varlığında puan ortalamaları anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (p < 0.05). Sağlık sorunu olduğunu bildiren öğrencilerin Engel Algısı puan ortalamaları daha düşük bulundu (p > 0.05) (Tablo ). Güven/Öz-etkililik Algısı puanı ile Sağlık Motivasyonu puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu (Tablo 3). Champion Sağlık İnanç Ölçeği puanlarının kişisel değişkenlere göre karşılaştırılması Champion Sağlık İnanç Ölçeği Güven/Özetkililik Algısı alt boyut puanları ile yaş (rs = 0.23, p < 0.01) arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. Buna karşın, Duyarlılık Algısı, Ciddiyet Algısı, Yarar Algısı, Engel Algısı ve Sağlık Motivasyonu puanı ile yaş ortalama değeri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki belirlenmedi (p > 0.05). İlaç kullanma durumuna göre değerlendirildiğinde, öğrencilerin Ciddiyet Algısı puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p < 0.05). Sürekli olarak bir ilaç kullanmak durumunda olduğunu bildiren öğrencilerin Ciddiyet Algısı puan ortalamaları daha düşük bulundu (Tablo ). Gelir düzeyi algılarına göre değerlendirildiğinde, 30

9 Tablo :Öğrencilerin Kişisel Özelliklerine Göre Champion Sağlık İnanç Ölçeği Puanlarının Karşılaştırılması (n = 10) Duyarlılık Algısı Ciddiyet Algısı Yarar A lg ısı Engel Algısı Güven/Özetkililik Algısı Sağlık Motivasyonu Duyarlılık Algısı Ciddiyet Algısı Yarar A lg ısı Gelir düzeyi algısı n Ortalama ±ss χ 2kw p Düşük Sınırda yeterli Orta derecede Düşük Sınırda yeterli Orta derecede Düşük * Sınırda yeterli Orta derecede Düşük Sınırda yeterli Orta derecede Düşük Sınırda yeterli Orta derecede Düşük Sınırda yeterli Orta derecede Sağlık sorunu n Ortalama ±ss Zm w u * p

10 Hemşirelik Öğrencilerinin Kendi Kendine Meme Muayenesine İlişkin Tutum ve İnançlarının Değerlendirilmesi Tablo -Devam:Öğrencilerin Kişisel Özelliklerine Göre Champion Sağlık İnanç Ölçeği Puanlarının Karşılaştırılması (n = 10) Güve n/öz e tkililik Algısı S ağlık M otivasyonu Sü re kli İlaç ku lla nımı n Or talama ± ss Güve n/öz e tkililik Algısı S ağlık M otivasyonu Sın ıf n Or talama ± ss χ Birinc i sınıf * İkinci sınıf Üçünc ü sınıf Dördünc ü sınıf Birinc i sınıf İkinci sınıf Üçünc ü sınıf Dördünc ü sınıf Birinc i sınıf İkinci sınıf Üçünc ü sınıf Dördünc ü sınıf Birinc i sınıf İkinci sınıf Üçünc ü sınıf Dördünc ü sınıf Güve n/öz- Birinc i sınıf e tkililik Algısı İkinci sınıf Enge l Algısı Duya rlılık Algısı C iddiye t Algısı Ya ra r A lg ısı Enge l Algısı Duya rlılık Algısı C iddiye t Algısı Ya ra r A lg ısı Enge l Algısı * * Zm w u p * kw p

11 Tablo -Devam:Öğrencilerin Kişisel Özelliklerine Göre Champion Sağlık İnanç Ölçeği Puanlarının Karşılaştırılması (n = 10) Üçünc ü sınıf Dördünc ü sınıf Birinc i sınıf S ağlık İkinci sınıf M otivasyonu Üçünc ü sınıf Dördünc ü sınıf Me zun olu nan lise n Or talama Düz lise 263 Sa ğlık me slek lisesi Duya rlılık Algısı C iddiye t Algısı Ya ra r A lg ısı Enge l Algısı Güve n/öze tkililik Algısı S ağlık M otivasyonu Duya rlılık Algısı ± ss χ 2 kw p Süpe r lise Anadolu Lise si Tic ar et m e sle k lisesi Düz lise Sa ğlık me slek lisesi Süpe r lise Anadolu Lise si Tic ar et m e sle k lisesi Düz lise Sa ğlık me slek lisesi Süpe r lise Anadolu Lise si Tic ar et m e sle k lisesi Düz lise * Sa ğlık me slek lisesi Süpe r lise Anadolu Lise si Tic ar et m e sle k lisesi Düz lise Sa ğlık me slek lisesi Süpe r lise Anadolu Lise si Tic ar et m e sle k lisesi Düz lise Sa ğlık me slek lisesi 3.99 Süpe r lise Anadolu Lise si Tic ar et m e sle k lisesi Akad em ik başarı alg ısı n Or talama ± ss χ 2 kw p

12 Hemşirelik Öğrencilerinin Kendi Kendine Meme Muayenesine İlişkin Tutum ve İnançlarının Değerlendirilmesi Tablo -Devam:Öğrencilerin Kişisel Özelliklerine Göre Champion Sağlık İnanç Ölçeği Puanlarının Karşılaştırılması (n = 10) Orta Kötü Orta Kötü Orta Kötü Orta Kötü Güven/Öz etkililik Algısı Orta Kötü Sağlık Motivasyonu Orta Kötü Ciddiyet Algısı Yarar Algısı Engel Algısı Mann-Whitney U testi Kruskal-Wallis H testi * * p < 0.05 Öğrencilerin sağlık durumu algısı puan ortalamaları ile Duyarlılık Algısı puanı ve Ciddiyet Algısı puanı karşılaştırıldığında, sağlık durumu algısı puan ortalamaları ile boyut puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönde zayıf ilişki (rs = -0.13, p < 0.01; rs = -0.16, p < 0.01) bulundu. Sağlık durumu algısı puanları ile Yarar Algısı, Engel Algısı, Güven/Öz-etkililik Algısı ve Sağlık Motivasyonu puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı (p > 0.05). istatistiksel olarak anlamlı fark belirlendi (p < 0.05). İkinci, üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerinin birinci sınıf öğrencilerine kıyasla, Güven/öz-etkililik Algısı puan ortalamaları daha yüksek bulundu. İkinci sınıf öğrencilerinin birinci ve dördüncü sınıf öğrencilerine kıyasla Duyarlılık Algısı puan ortalamaları daha yüksek bulundu (Tablo ). Engel Algısı ve Güven/öz-etkililik Algısı puan ortalamaları karşılaştırıldığında, öğrencilerin mezun oldukları lise türüne göre istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p < 0.05). Düz lise mezunu öğrencilerin sağlık meslek lisesinden mezun öğrencilere kıyasla Engel Algısı puan Sınıf değişkenine göre değerlendirildiğinde, öğrencilerin Güven/öz-etkililik Algısı ve Duyarlılık Algısı puan ortalamaları arasında 3

13 ortalamaları daha yüksek belirlendi. Sağlık meslek lisesi ve süper lise mezunu öğrencilerin Anadolu Lisesi mezunu öğrencilere kıyasla, Güven/öz-etkililik Algısı puan ortalamaları daha yüksek bulundu (Tablo ). Aynı ölçek ile yapılan bir çalışmada (2010) sağlık okulu öğrencilerinde kendi kendine meme muayenesine ilişkin yatkınlık algısının orta düzeyde, önemseme / ciddiyet algısı, motivasyonu, KKMM yarar algısı ve KKMM özetkililik algısı yüksek düzeyde olduğu belirlendi (2). Gerçek ve ark. (2008)'nın çalışmasında kız öğrencilerin ciddiyet algısı, yarar algısı, engel algısı, güven/özgüven algısı ve sağlık motivasyonu algısı ortalama puanları daha yüksek bulunmuştur (). Avcı Aydın ve ark. (2008) ebelik öğrencilerinde KKMM uygulamasına ilişkin duyarlılık ve önemseme algılarının orta düzeyde, sağlık motivasyonu, yarar ve özetkinlik algılarının yüksek, engel algısının ise düşük olduğunu saptamıştır (26). Benzer şekilde, Kılıç ve ark. (2009) üniversite öğrencilerinde meme kanserinden korunmada KKMM uygulamasına ilişkin yarar algısının yüksek, engel algısının ise düşük olduğunu bildirmiştir (8). Öğrencilerin akademik başarı algısına göre Engel Algısı puanları arasında karşılaştırıldığında, istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p < 0.05). Akademik başarısını orta ve iyi olarak tanımlayan öğrencilerin akademik başarısını çok iyi olarak tanımlayan öğrencilere kıyasla Engel Algısı puan ortalamaları daha yüksek bulundu (Tablo ) TARTIŞMA Son yıllarda yapılan çalışmalar kadınların ve hemşirelik öğrencilerinin meme kanserine ilişkin korunma önlemleri konusundaki bilgi, inanç, tutum ve uygulamalarının istenen düzeyde olmadığı ve geliştirilmesi gerektiğine dikkat çekmektedir (1, 15, 16, 23, 31, 32). Hemşirelik öğrencilerinin meme kanserine ilişkin korunma önlemleri konusundaki tutumların değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilen bu çalışmada hemşirelik öğrencilerinin meme kanserine ilişkin korunma önlemleri konusundaki inanç ve tutumlarının iyi düzeyde olduğunu göstermektedir. Öğrencilerin Yarar Algısı boyutu puan ortalamaları en yüksek, Engel Algısı boyutu puan ortalamaları ise en düşük bulundu. Yarar algısı alt boyut puan ortalama değerinin yüksek, Engel Algısı puan ortalama değerinin düşük olması hemşirelik öğrencilerinin meme sağlığını ve KKMM uygulamasını önemsediğine dikkat çekmesi adına önemlidir. Öz-etkinlik algısının yüksek olması meme kanseri tarama davranışlarını olumlu yönde etkilemektedir (23). Çalışmada hemşirelik öğrencilerinde meme kanserine ilişkin korunma önlemleri konusunda duyarlılığının orta düzeyde, meme kanserine ilişkin korunma önlemleri ve uygulamalarına ilişkin ciddiyet algısı, güven/öz-etkililik algısı ve sağlık motivasyonun oldukça iyi düzeyde olduğu belirlendi. Meme kanserinden korunma önlemleri ve meme muayenesi uygulamaları ile ilgili algılar arasındaki ilişkiler incelendiğinde, hemşirelik öğrencilerinde meme kanseri ile ilgili ciddiyet ve engel algısı düzeyi arttıkça meme kanserinden korunma konusundaki duyarlılığının arttığı saptandı. Bunun yanında, bireysel tehdit algısı yükseldikçe KKMM uygulamasının avantajlarına ilişkin yarar algısı ve KKMM uygulamaya ilişkin engel algısı düzeyinin de arttığı belirlendi. Hemşirelik öğrencilerinde KKMM uygulamaya ilişkin yarar algısı düzeyi yükseldikçe KKMM uygulamasına ilişkin engel algısı düzeyinin düştüğü, KKMM ilişkin Güven/öz-etkililik algısı ve Sağlık Motivasyonu düzeyinin arttığı saptandı. Bu çalışmada hemşirelik öğrencilerinde KKMM uygulamasına ilişkin güven/öz-etkililik algısı ve sağlık motivasyonu algısı düzeyi arttıkça engel algısının düştüğü, hemşirelik öğrencilerinin sağlık motivasyonu düzeyi arttıkça öğrencilerde Danışman: okuyucu için açık olması amacı ile kullanılan sağlık inanç modelinin hangi maddelerinin inanç hangi maddelerinin tutumu ölçtüğü açıklanmalı. Ya da daha önce de belirttiğim gibi bu kavramlar tanımlanmalı..bana göre ölçek sadece inançla ilgili geliştirilmiş..?? Yanıt: Sağlık İnanç Modeli'nde hangi maddelerin inanç, hangi maddelerin tutumu ölçtüğü ile ilgili bir sınıflandırma bulunmamaktadır. Sadece boyutlar ve her bir boyutu oluşturan maddeler tanımlanmaktadır. 35

14 Hemşirelik Öğrencilerinin Kendi Kendine Meme Muayenesine İlişkin Tutum ve İnançlarının Değerlendirilmesi KKMM uygulama becerisine ilişkin yeterlilik algılarının arttığı belirlendi. Çalışma sonuçları öğrencilerin kendi kendine meme muayenesini önemsedikleri, KKMM konusundaki yararlılık algısı, duyarlılık düzeyi, motivasyon ve özetkililik algılarının KKMM davranışının kazandırılmasını olumlu yönde etkileyebileceğine dikkat çekmektedir. düşündürmektedir. Hemşirelerin toplum için eğitim programlarını hazırlarken ve uygularken konu ile ilgili yeterli bilgi ve beceriye de sahip olmaları gerekir; bu bilgi uygulamalı eğitimde ve kurs programlarıyla kazanılabilir. Öğrenci hemşirelerin meme kanseri konusunda yeterli bilgi ve beceriye sahip olmaları yanında sağlık davranışlarını sürdürme konusunda kazandıkları tutum çok önemlidir (29). Bu doğrultuda sağlık eğitiminde daha etkin rol alabilmeleri mümkün olacaktır. Gölbaşı ve ark.'nın yaptığı (2010) çalışmada öğrencilerin %7.7'sinin en az bir kez KKMM yaptığı, %53.3'ünün KKMM hiç yapmadığı saptanmıştır (27). Gök Özer ve ark. (2009) hemşirelik öğrencilerinde üst sınıflarda meme kanseri ve meme muayenesi konusundaki bilgi ve uygulamaların arttığı, özellikle dördüncü sınıf öğrencilerinin meme kanseri ve meme muayenesi konusundaki bilgi ve uygulamaların en yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir (28). İkinci, üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerinin birinci sınıf öğrencilerine kıyasla Güven/özetkililik algısı puan ortalamaları daha yüksek bulundu. İkinci sınıf öğrencilerinin birinci sınıf ve öğrencilerine kıyasla, Duyarlılık algısı alt boyut puan ortalamaları daha yüksek bulundu. Bu örneklemde üst sınıflarda duyarlılık algısı ve güven/öz-etkililik düzeyinde gözlenen artışın meme kanseri, sağlığın korunması ve geliştirilmesi konusunda ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıfta alınan eğitim ile ilişkili olduğunu düşündürmektedir. SONUÇ Araştırma bulguları hemşirelik öğrencilerinde kendi kendine meme muayenesine ilişkin uygulamaların ve becerilerin geliştirilmesinin önemli olduğuna dikkat çekmektedir. Bu çalışmada hemşirelik öğrencilerinin meme kanserine ilişkin korunma önlemleri konusundaki inanç ve tutumları iyi düzeyde bulundu. Hemşirelik öğrencilerinde KKMM uygulamaya ilişkin yarar algısı düzeyi arttıkça KKMM uygulamasına ilişkin engel algısı düzeyinin düştüğü, ayrıca KKMM ilişkin güven/öz-etkililik algısı ve sağlık motivasyonu düzeyinin arttığı belirlendi. Sonuçlar, hemşirelik lisans programlarında meme kanserinden korunma stratejileri konusunda yapılan teorik ve uygulamalı eğitimlerin kendi kendine meme muayenesi davranışlarının kazanılması ve sürdürülmesinde olumlu katkı sağlayacağını vurgulamaktadır. Sağlık meslek lisesi mezunu öğrencilerin düz lise mezunu öğrencilere kıyasla, Engel Algısı puan ortalamaları daha düşük bulundu. Sağlık meslek lisesi ve süper lisesi mezunu öğrencilerin Anadolu Lisesi mezunu öğrencilere kıyasla, Güven/öz-etkililik algısı puan ortalamaları daha yüksek bulundu. Sağlık meslek lisesi mezunlarında meme kanserinden korunma konusunda engel algısı düzeyinin düşük, özetkililik düzeyinin yüksek olması alınan mesleki derslerin öğrencilerin sağlığın korunması üzerindeki olumlu etkilerini göstermektedir. Araştırma sınırlılıkları Çalışmanın bir hemşirelik yüksek okulunda öğrenimlerini devam eden öğrenciler üzerinde yapılmış olması araştırmanın sınırlılığını oluşturmaktadır. KAYNAKLAR 1.Cancer Facts & Figures American Cancer Society E r i ş i m a d r e s i : surveilance/documents/document/acspc pdf 2.Uncu F, Bilgin F. Birinci basamak sağlık hizmetlerinde ebe ve hemşirelerin meme kanseri erken tanı uygulamaları konusunda bilgi, tutum ve davranışları. Meme Sağlığı Dergisi (3), Koçak S, Çelik L, Özbaş S, Sak Dizbay S, Tükün A, Yalçın B. Meme kanserinde risk faktörleri, riskin değerlendirilmesi ve prevansiyon. İstanbul 2010 Konsensus Raporu. Meme Sağlığı Dergisi (2), Dinçel E, Kısmet K, Erel S, Sunay D, Şahin M, Taşova M, Sağlık sorunu olduğunu bildiren hemşirelik öğrencilerinin Ciddiyet algısı ve Engel algısı puan ortalamaları daha düşük, Güven/öz-etkililik algısı puan ortalamaları ise daha yüksek bulundu. Bu sonuç sağlık sorunu olan öğrencilerin meme kanserinden korunmaya ilişkin sağlık davranışları konusunda daha duyarlı olduklarını 36

15 Akkuş MA. İlk mamografi yaşına etki eden faktörler. Meme Sağlığı Dergisi (3), Ergin BA, Şahin HN, Bektaş H, Acar Z, Yaban ŞM. Türkiye'de yılları arasında hemşire ve ebelerin meme kanseri ile ilgili yaptıkları çalışmaların değerlendirilmesi. Meme Sağlığı Dergisi (1), Koca B. Kendi kendine meme muayenesini bilmenin kadın sağlığı açısından önemi. Yeni Tıp Dergisi , Kılıç S, Uçar M, Seymen E, İnce S, Ergüvenli Ö, Yıldırım A, Portakal N, Kuru N. Kendi kendine meme muayenesi bilgi ve uygulamalarının GATA Eğitim Hastanesi'nde görevli hemşire, hemşirelik öğrencileri ve hastaneye müracaat eden kadın hastalarında araştırılması. Gülhane Tıp Dergisi , Kılıç D, Sağlam R, Kara Ö. Üniversite Öğrencilerinde meme kanseri farkındalığını etkileyen faktörlerin incelenmesi. Meme Sağlığı Dergisi. 2009, 5(): Lev EL. Bandura's Theory of Self-Efficacy: applications to oncology. Scholarly Inquiry for Nursing Practice: An International Journal , Lev EL, Owen SV. A measure of self-care self efficacy. Research in Nursing & Health , Gözüm S. Öz-Etkililik-Yeterlilik Ölçeği'nin Türkçe formunun yapı geçerliliği: öz-etkililik-yeterlilik ile stresle basa çıkma algısı arasındaki ilişki. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi , Merey S. Kadınlarda Meme Kanseri Tarama Davranışları. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek lisans Tezi, İstanbul, Lev EL, Daley KM, Conner NE, Reith M, Fernandez C, Owen SV. An Intervention to increase quality of life and selfcare self-efficacy and decrease symptoms in breast cancer patients. Scholarly Inquiry for Nursing Practice: An International Journal , Özaydın NA, Güllüoğlu BM, Ünalan PM, Gorpe S, Cabioğlu N, Öner BR, Özmen V. Bahçeşehir'de oturan kadınların meme kanseri bilgi düzeyleri, bilgi kaynakları ve meme sağlığı ile ilgili uygulamaları. Meme Sağlığı Dergisi (), Şen S, Başar F. Kütahya bölgesinde yaşayan kadınların kendi kendine meme muayenesi ve meme kanseri ile ilgili bilgi düzeyleri. Meme Sağlığı Dergisi (), Alpteker H, Avcı A. Kırsal alandaki kadınların meme kanseri bilgisi ve kendi kendine meme muayenesi uygulama durumlarının belirlenmesi. Meme Sağlığı Dergisi (2), Alpteker H, Gümüş D, Doğan S, Bilir S, Önal M. Kız öğrencilerin meme kanseri ve kendi kendine meme muayenesi bilgi ve uygulamalarının incelenmesi. Meme Sağlığı Dergisi (3), Aslan A, Temiz M, Yiğit Y, Can R, Canbolant E, Filiz Yiğit F. Hemşirelik yüksek okulu öğrencilerinin meme kanseri hakkında bilgi, tutum ve davranışları. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni (3), Erkoç A, Oran F, Yorulmaz H. Hemşirelik öğrencilerinin kendi kendime meme muayenesi (KKMM) ile ilgili bilgi durumlarına eğitimin etkisi. Meme Sağlığı Dergisi (2), Karayurt Ö, Dramalı A. Adaptation of Champion's Health Belief Model Scale for Turkish women and evaluation of the selected variables associated with breast self-examination. Cancer Nursing , Gözüm S, Karayurt Ö, Aydın İ. Meme kanseri taramalarında Champion'un Sağlık İnanç Modeli Ölçeği'nin Türkçe uyarlamalarına ilişkin sonuçlar. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi (2), Karayurt Ö. Champion Sağlık İnanç Modeli Ölçeği'nin Türkiye için uyarlanması ve kendi kendine meme muayenesini etkileyen faktörlerin incelenmesi. Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği AD, Doktora Tezi, İzmir, Altunkan H, Akın B, Ege E yaş arası kadınların kendi kendine meme muayenesi uygulama davranışları ve farkındalık düzeyleri. Meme Sağlığı Dergisi (2), Karadağ M. Bir sağlık yüksekokulundaki öğrencilerin kendi kendine meme muayenesi davranış ve inançlarının belirlenmesi. Turkiye Klinikleri J Nurs Sci (1), Gerçek S, Duran Ö, Yıldırım G, Karayel H, Demirli Çakmak H. Kredi Yurtlar Kurumunda kalan kız öğrencilerin meme kanseri ve kendi kendine meme muayenesi sağlık inançları ve bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Meme Sağlığı Dergisi (3), Avcı Aydın İ, Altay B, Kocatürk B. Ebe öğrencilerin kendi kendine meme muayenesine yönelik sağlık inançları. Meme Sağlığı Dergisi (1), Gölbaşı Z, Çetin R, Kalkan S, Durmuş T. Üniversite öğrencisi kızların meme kanseri ve kendi kendine meme muayenesi ile ilgili bilgi ve davranışları. Meme Sağlığı Dergisi (2), Özer Gök F, Beydağ DK, Özbay C. Hemşirelik öğrencilerinin meme kanseri hakkındaki bilgileri ve meme muayenesini uygulama durumları. Pamukkale Tıp Dergisi (1), Uzun Ö, Karabulut N, Karaman Z. Hemşirelik öğrencilerinin kendi kendine meme muayenesi ile ilgili bilgi ve uygulamaları. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi (1), Türk Dil Kurumu: Erişim Adresi: Erişim tarihi 22 Eylül Kabataş MS, Kızıl H, Duman D. Bayan öğretmenlerin meme kanseri ve kendi kendine meme muayenesi hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının incelenmesi. Meme Sağlığı Dergisi (), Karayurt Ö, Coşkun A, Cerit K. Hemşirelerin meme kanseri ve kendi kendine meme muayenesine ilişkin inançları ve uygulama durumu. Meme Sağlığı Dergisi (1),

ÖZEL BİR HASTANEDE HEMŞİRELİK HİZMETLERİNE BAĞLI ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ KONUSUNDA BİLGİ VE UYGULAMALARININ ARAŞTIRILMASI

ÖZEL BİR HASTANEDE HEMŞİRELİK HİZMETLERİNE BAĞLI ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ KONUSUNDA BİLGİ VE UYGULAMALARININ ARAŞTIRILMASI ÖZEL BİR HASTANEDE HEMŞİRELİK HİZMETLERİNE BAĞLI ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ KONUSUNDA BİLGİ VE UYGULAMALARININ ARAŞTIRILMASI Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR GİRİŞ Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi

Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi 186 Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi Filiz Kantek, Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu, Antalya,Türkiye, fkantek@akdeniz.edu.tr

Detaylı

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker****

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi Yoğun Bakım Sorumlu

Detaylı

Günümüzde meme kanseri; kadınlar arasında görülen kanser

Günümüzde meme kanseri; kadınlar arasında görülen kanser ARAŞTIRMA YAZILARI KREDİ YURTLAR KURUMUNDA KALAN KIZ ÖĞRENCİLERİN MEME KANSERİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ SAĞLIK İNANÇLARI VE BUNU ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ Sultan Gerçek 1, Özlem Duran 1,

Detaylı

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE MEME KANSERİ FARKINDALIĞINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE MEME KANSERİ FARKINDALIĞINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ RESEARCH ARTICLE/ARAŞTIRMA YAZISI ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE MEME KANSERİ FARKINDALIĞINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ Dilek Kılıç 1, Rabia Sağlam 2, Özcan Kara 3 1 Atatürk Üniversitesi, Hemşirelik

Detaylı

EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1

EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1 58 2009 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:25, s.58-64 ÖZET EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1 Bu çalışmanın

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ Doç. Dr. Deniz Beste Çevik Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı beste@balikesir.edu.tr

Detaylı

ÇALIŞMAYAN KADINLARIN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARI, SOSYAL GÖRÜNÜŞ KAYGISI VE FİZİKSEL AKTİVİTEYE KATILIMLARINI ENGELLEYEN FAKTÖRLER Zekai

ÇALIŞMAYAN KADINLARIN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARI, SOSYAL GÖRÜNÜŞ KAYGISI VE FİZİKSEL AKTİVİTEYE KATILIMLARINI ENGELLEYEN FAKTÖRLER Zekai ÇALIŞMAYAN KADINLARIN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARI, SOSYAL GÖRÜNÜŞ KAYGISI VE FİZİKSEL AKTİVİTEYE KATILIMLARINI ENGELLEYEN FAKTÖRLER Zekai PEHLİVAN*; Elif Nilay ADA*;Gizem ÖZTAŞ* *Mersin Üniversitesi

Detaylı

İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1. İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları

İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1. İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1 İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları İbrahim Üstünalp Mersin Üniversitesi İngilizce Öğretmen Adaylarının

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

Hemodiyaliz Hemşirelerinde Sağlık Algı Düzeylerinin Belirlenmesi

Hemodiyaliz Hemşirelerinde Sağlık Algı Düzeylerinin Belirlenmesi Hemodiyaliz Hemşirelerinde Sağlık Algı Düzeylerinin Belirlenmesi Bahar ÇETİN, Özel Lüleburgaz Diyaliz Merkezi Seher ÜNVER, Trakya Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi Tevfik ECDER, İstanbul Bilim Üniversitesi,

Detaylı

Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İnternet Kullanımına Yönelik Görüşleri*

Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İnternet Kullanımına Yönelik Görüşleri* Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İnternet Kullanımına Yönelik Görüşleri* Hamza FİDANCIOĞLU**, K.Derya BEYDAĞ***, Fadime GÖK ÖZER***, Mehtap KIZILKAYA*** ÖZET Amaç: Bu çalışma, sağlık yüksek okulu öğrencilerinin

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK EYLÜL-2013 Bilgisayar, uzun ve çok karmaşık hesapları bile büyük bir hızla yapabilen, mantıksal (lojik) bağlantılara

Detaylı

Hemşirelik Lisans Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme ve Sağlıklı Yaşam Davranışları

Hemşirelik Lisans Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme ve Sağlıklı Yaşam Davranışları Hemşirelik Lisans Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme ve Sağlıklı Yaşam Davranışları Nuriye Yıldırım Düzce Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölümü, Türkiye Özet Amaç: Bu araştırma hemşirelik lisans

Detaylı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı ATATÜRK SAGLIK MESLEK LİsESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ SON SINIF ÖGRENCİLERİNİN DİABETES MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Sibel KARA CA * ÖZET Bu araştırma İzmir

Detaylı

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr 1 HEDEFLER.Sağlığı, koruma ve geliştirme kavramlarını bilme İşyerlerinde

Detaylı

Kars ta Yaşayan Kadınların Kendi Kendine Meme Muayenesi Uygulamasına Yönelik Bilgi, İnanç ve Tutumlarının Değerlendirilmesi

Kars ta Yaşayan Kadınların Kendi Kendine Meme Muayenesi Uygulamasına Yönelik Bilgi, İnanç ve Tutumlarının Değerlendirilmesi ARAŞTIRMA Kendi Kendine Meme Muayenesi T A D Kars ta Yaşayan Kadınların Kendi Kendine Meme Muayenesi Uygulamasına Yönelik Bilgi, İnanç ve Tutumlarının Değerlendirilmesi Assessment of the Knowledge, Beliefs

Detaylı

KIZ ÖĞRENCİLERİN MEME KANSERİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ BİLGİ VE UYGULAMALARININ İNCELENMESİ

KIZ ÖĞRENCİLERİN MEME KANSERİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ BİLGİ VE UYGULAMALARININ İNCELENMESİ RESEARCH ARTICLE/ARAŞTIRMA YAZISI KIZ ÖĞRENCİLERİN MEME KANSERİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ BİLGİ VE UYGULAMALARININ İNCELENMESİ Hacer Alpteker 1, Derman Gümüş 2, Sevinç Doğan 2, Serpil Bilir 2, Merve

Detaylı

SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN MATEMATİĞE YÖNELİK TUTUMLARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ

SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN MATEMATİĞE YÖNELİK TUTUMLARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ Ekim 2005 Cilt:13 No:2 Kastamonu Eğitim Dergisi 427-436 SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN MATEMATİĞE YÖNELİK TUTUMLARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ Halil Coşkun ÇELİK, Recep BİNDAK Dicle

Detaylı

1. Adı ve Soyadı: Hacer ERTEN YAMAN 2. Doğum Yeri/Tarihi: 17.09.1962 3. Ünvanı: Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

1. Adı ve Soyadı: Hacer ERTEN YAMAN 2. Doğum Yeri/Tarihi: 17.09.1962 3. Ünvanı: Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans ÖZGEÇMİŞ 1. Adı ve Soyadı: Hacer ERTEN YAMAN 2. Doğum Yeri/Tarihi: 17.09.1962 3. Ünvanı: Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale

Detaylı

FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN KİŞİLERARASI ÖZYETERLİK İNANÇLARININ BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN KİŞİLERARASI ÖZYETERLİK İNANÇLARININ BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN KİŞİLERARASI ÖZYETERLİK İNANÇLARININ BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ AN INVESTIGATION OF SCIENCE TEACHERS INTERPERSONAL SELF-EFFICACY BELIEFS IN TERMS OF SOME VARIABLES

Detaylı

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department 71 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Yıl 9, Sayı 17, Haziran 2009, 71-76 Müzik Eğitimi Anabilim Dalı Öğrencilerinin Başarılarına Etki Eden Değişkenler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Detaylı

KADIN SAĞLIK PROFESYONELLERİNİN MEME KANSERİ ERKEN TANI YÖNTEMLERİNİ BİLME VE UYGULAMA DURUMLARI

KADIN SAĞLIK PROFESYONELLERİNİN MEME KANSERİ ERKEN TANI YÖNTEMLERİNİ BİLME VE UYGULAMA DURUMLARI ORIGINAL ARTICLES / ORİJİNAL MAKALELER KADIN SAĞLIK PROFESYONELLERİNİN MEME KANSERİ ERKEN TANI YÖNTEMLERİNİ BİLME VE UYGULAMA DURUMLARI Nuran Gençtürk İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi,

Detaylı

HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR

HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR GİRİŞ Hasta eğitimi, sağlığı koruyan ve bireylerde davranış değişikliği geliştirmeye yardım eden öğrenim deneyimlerinin

Detaylı

KIRSAL ALANDAKİ KADINLARIN MEME KANSERİ BİLGİSİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ UYGULAMA DURUMLARININ BELİRLENMESİ

KIRSAL ALANDAKİ KADINLARIN MEME KANSERİ BİLGİSİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ UYGULAMA DURUMLARININ BELİRLENMESİ RESEARCH ARTICLE/ARAŞTIRMA YAZISI KIRSAL ALANDAKİ KADINLARIN MEME KANSERİ BİLGİSİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ UYGULAMA DURUMLARININ BELİRLENMESİ Hacer Alpteker 1, Ayşen Avcı 2 1 Abant İzzet Baysal

Detaylı

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ HAKKINDAKİ BİLGİLERİ VE UYGULAMALARI * İlknur AYDIN **

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ HAKKINDAKİ BİLGİLERİ VE UYGULAMALARI * İlknur AYDIN ** ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ HAKKINDAKİ BİLGİLERİ VE UYGULAMALARI * ÖZET Bu çalışma üniversite öğrencilerinin kendi kendine meme muayenesi hakkındaki bilgilerini, uygulamalarını,

Detaylı

Kendi Kendine Meme Muayenesi Eğitiminin Öğrencilerin Bilgi ve Tutumlarına Etkisi

Kendi Kendine Meme Muayenesi Eğitiminin Öğrencilerin Bilgi ve Tutumlarına Etkisi Araştırma/Research Article Kendi Kendine Meme Muayenesi Eğitiminin Öğrencilerin Bilgi ve Tutumlarına Etkisi Kerime Derya (Taşcı) Beydağ*, Hacer Karaoğlan Pamukkale Üniversitesi Denizli Sağlık Yüksekokulu,

Detaylı

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ Sibel AÇIŞLI 1 Ali KOLOMUÇ 1 1 Artvin Çoruh Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü Özet: Araştırmada fen bilgisi

Detaylı

BAŞETME GRUBU İLE SOSYAL DESTEK GRUBUNUN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİ

BAŞETME GRUBU İLE SOSYAL DESTEK GRUBUNUN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİ BAŞETME GRUBU İLE SOSYAL DESTEK GRUBUNUN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİ Öğr. Gör. Dr. Neslihan GÜNÜŞEN DANIŞMAN Prof.Dr. Besti ÜSTÜN Tanımlayıcı Tükenmişlik Araştırmaları Randomize değil Kesitsel

Detaylı

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi DİYABET HASTALARININ HASTALIK ALGI DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi Amaç: TURDEP-2

Detaylı

Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma

Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma Öğr. Gör. Kenan KARAGÜL, Öğr. Gör. Nigar KARAGÜL, Murat DOĞAN 3 Pamukkale Üniversitesi, Honaz Meslek Yüksek Okulu, Lojistik Programı, kkaragul@pau.edu.tr

Detaylı

AMELİYATHANE HEMŞİRELERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ (SYBD) BELİRLENMESİ *

AMELİYATHANE HEMŞİRELERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ (SYBD) BELİRLENMESİ * AMELİYATHANE HEMŞİRELERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ (SYBD) BELİRLENMESİ * İlkay COŞKUN GÜNER** Fatma DEMİR *** Kabul Tarihi: 12.07.2005 ÖZET Günümüzde insanların günlük yaşamlarının yaklaşık

Detaylı

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT Muğla Üniversitesi SBE Dergisi Güz 2001 Sayı 5 ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET Erdoğan GAVCAR * Meltem ÜLKÜ

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI Arş.Gör. Duygu GÜR ERDOĞAN Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi dgur@sakarya.edu.tr Arş.Gör. Demet

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK EYLÜL-2013 Temel olarak bir bilgisayar, çeşitli donanım parçalarını bir araya getirip uygun bir çalışma platformunu

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi Değerli Hekim Arkadaşımız, Bu anket ülkemizdeki farklı eğitim kurumlarınca uygulanan örnekler temel alınarak UÜTF Tıp

Detaylı

Yerinde Masaj ın İş Hayatına Etkileri İstanbul - 17.11.2008 Konulu Akademik Araştırma Sonuçları Sayfa 1/4

Yerinde Masaj ın İş Hayatına Etkileri İstanbul - 17.11.2008 Konulu Akademik Araştırma Sonuçları Sayfa 1/4 Önsöz Yerinde Masaj hizmetleri ile Türkiye deki iş hayatı kalitesini yükseltmek üzere çıktığımız yolda, bugüne kadarki tüm pazarlama faaliyetlerimizde Yerinde Masaj ın kurumlar tarafından çalışanlarına

Detaylı

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) Sosyal Psikoloji Uygulamaları HUKUK SAĞLIK DAVRANIŞI KLİNİK PSİKOLOJİ TÜKETİCİ DAVRANIŞI VE PAZARLAMA POLİTİKA ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ SOSYAL

Detaylı

GÜVENLİK İKLİMİNİN BİREYSEL, ÖRGÜTSEL VE ORTAM ETMENLERİNİN BÜYÜK ÖLÇEKLİ MAKİNE, KİMYA VE MADEN İŞLETMELERİNDE İNCELENMESİ

GÜVENLİK İKLİMİNİN BİREYSEL, ÖRGÜTSEL VE ORTAM ETMENLERİNİN BÜYÜK ÖLÇEKLİ MAKİNE, KİMYA VE MADEN İŞLETMELERİNDE İNCELENMESİ GÜVENLİK İKLİMİNİN BİREYSEL, ÖRGÜTSEL VE ORTAM ETMENLERİNİN BÜYÜK ÖLÇEKLİ MAKİNE, KİMYA VE MADEN İŞLETMELERİNDE İNCELENMESİ Doç. Dr. Yakup KARA Ertuğrul YOZGAT (A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı) (İş Müfettişi

Detaylı

Antalya, 2015 FEP. Katılımcı Anket. Sonuçları

Antalya, 2015 FEP. Katılımcı Anket. Sonuçları FEP Katılımcı Anket Sonuçları Antalya, 2015 w Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBM) Formatör Eğitim Programı (FEP) Uygulama Değerlendirme Raporu (Yönetici Özeti) Antalya da 10.11.2014 ile

Detaylı

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr Kültür, inanç Fiziksel çevre SAĞLIK Yaşam koşulları Ekonomik

Detaylı

BĠRĠNCĠ BASAMAK SAĞLIK ÇALIġANLARINDA YAġAM DOYUMU, Ġġ DOYUMU VE TÜKENMĠġLĠK DURUMU

BĠRĠNCĠ BASAMAK SAĞLIK ÇALIġANLARINDA YAġAM DOYUMU, Ġġ DOYUMU VE TÜKENMĠġLĠK DURUMU GOÜ Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Tokat Halk Sağlığı Müdürlüğü BĠRĠNCĠ BASAMAK SAĞLIK ÇALIġANLARINDA YAġAM DOYUMU, Ġġ DOYUMU VE TÜKENMĠġLĠK DURUMU Yalçın Önder¹, Rıza Çıtıl¹, Mücahit Eğri¹,

Detaylı

Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi

Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi Sibel Yıldırım*, İlknur İnanır**, Zerrin Kaya*** * Acıbadem Hastanesi,

Detaylı

EBE TANIM BURSA A 1. 1. 2014/I

EBE TANIM BURSA A 1. 1. 2014/I TANIM Doğum sırasında hekime yardımcı olan, hekim olmayan yerlerde doğum yaptıran, ana ve çocuk sağlığının korunması için yürütülen hizmetlerde diğer sağlık personeli ile işbirliği içinde görev alan sağlık

Detaylı

ÖĞRETMENLERE GÖRE MESLEK LİSESİ ÖĞRENCİLERİNİN REHBERLİK GEREKSİNİMLERİ

ÖĞRETMENLERE GÖRE MESLEK LİSESİ ÖĞRENCİLERİNİN REHBERLİK GEREKSİNİMLERİ M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi Yıl : 2005, Sayı 22, Sayfa : 171-184 ÖĞRETMENLERE GÖRE MESLEK LİSESİ ÖĞRENCİLERİNİN REHBERLİK GEREKSİNİMLERİ ÖZET M. Hülya KARAGÜVEN * Sibel CENGİZHAN

Detaylı

İZMİR İLİ MLO OKULLARINDA BİYOLOJİ DERSLERİNDE EĞİTİM TEKNOLOJİSİ UYGULAMALARININ (BİLGİSAYARIN) ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

İZMİR İLİ MLO OKULLARINDA BİYOLOJİ DERSLERİNDE EĞİTİM TEKNOLOJİSİ UYGULAMALARININ (BİLGİSAYARIN) ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA İZMİR İLİ MLO OKULLARINDA BİYOLOJİ DERSLERİNDE EĞİTİM TEKNOLOJİSİ UYGULAMALARININ (BİLGİSAYARIN) ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Fulya USLU, Rıdvan KETE Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi,

Detaylı

Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı

Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı 292 Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2012) 292-297 KİTAP İNCELEMESİ Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı Editör Doç. Dr. Şener BÜYÜKÖZTÜRK Dilek SEZGİN MEMNUN 1 Bu çalışmada,

Detaylı

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ Zelha Türk*, Serpil Türker **, Pelin Gökoğlu***,Eda Ulutaş**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi

Detaylı

Derece Bölüm/Program Üniversite Öğretim Yılı

Derece Bölüm/Program Üniversite Öğretim Yılı ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı: Yrd. Doç. Dr. Ebru Erek Kazan Doğum Tarihi: 15 Kasım 1978 Derece Bölüm/Program Üniversite Öğretim Yılı Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 1995-1999

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yardımcı Doçent Bakırköy Sağlık Yüksekokulu İstanbul Üniv. 2009-2010. Yardımcı Doçent Sağlık Bilimleri Fakültesi İstanbul Üniv.

ÖZGEÇMİŞ. Yardımcı Doçent Bakırköy Sağlık Yüksekokulu İstanbul Üniv. 2009-2010. Yardımcı Doçent Sağlık Bilimleri Fakültesi İstanbul Üniv. ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Fatma AY 2. Doğum Tarihi : 05.10.1972 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr 4. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik İstanbul Üniversitesi 1994 Y. Lisans Hemşirelik

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Sağlık Memurluğu Kafkas Üniversitesi 2002 Y. Lisans Mikrobiyoloji Kafkas Üniversitesi 2014

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Sağlık Memurluğu Kafkas Üniversitesi 2002 Y. Lisans Mikrobiyoloji Kafkas Üniversitesi 2014 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Özgür ASLAN 2. Doğum Tarihi : 01 Ekim 1979 3. Unvanı : Öğretim Görevlisi. 4. Öğrenim Durumu : Yüksek Lisans 5. Çalıştığı Kurum :Artvin Çoruh Üniversitesi Derece Alan Üniversite

Detaylı

Öğretmenlere Uygulanan Meme Kanserinde Farkındalık Eğitiminin Etkililiği

Öğretmenlere Uygulanan Meme Kanserinde Farkındalık Eğitiminin Etkililiği ARAŞTIRMALAR / Researches Öğretmenlere Uygulanan Meme Kanserinde Farkındalık inin Etkililiği Effectiveness of a Training Program Applied to Teachers on Awareness for Breast Cancer 1 2 Serap Selver KİPAY,

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ BEDEN EĞİTİMİ ve SPOR BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ÖSS ve ÖZEL YETENEK SINAVI PUANLARINA GÖRE GENEL AKADEMİK BAŞARILARI

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ BEDEN EĞİTİMİ ve SPOR BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ÖSS ve ÖZEL YETENEK SINAVI PUANLARINA GÖRE GENEL AKADEMİK BAŞARILARI Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Cilt: XVII, Sayı: 1, 2003 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ BEDEN EĞİTİMİ ve SPOR BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ÖSS ve ÖZEL YETENEK SINAVI PUANLARINA GÖRE GENEL

Detaylı

Anahtar kelimeler: Hemþire, kendi kendine meme muayenesi, saðlýk eðitimi. Summary Determination of the knowledge and

Anahtar kelimeler: Hemþire, kendi kendine meme muayenesi, saðlýk eðitimi. Summary Determination of the knowledge and Gülhane Týp Dergisi 2006; 48: 200-204 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2006 ARAÞTIRMA Kendi kendine meme muayenesi bilgi ve uygulamasýnýn GATA Eðitim Hastanesinde görevli hemþire, hemþirelik öðrencileri ve

Detaylı

SANAYİ İŞÇİLERİNİN DİNİ YÖNELİMLERİ VE ÇALIŞMA TUTUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ - ÇORUM ÖRNEĞİ

SANAYİ İŞÇİLERİNİN DİNİ YÖNELİMLERİ VE ÇALIŞMA TUTUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ - ÇORUM ÖRNEĞİ , ss. 51-75. SANAYİ İŞÇİLERİNİN DİNİ YÖNELİMLERİ VE ÇALIŞMA TUTUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ - ÇORUM ÖRNEĞİ Sefer YAVUZ * Özet Sanayi İşçilerinin Dini Yönelimleri ve Çalışma Tutumları Arasındaki İlişki - Çorum

Detaylı

Doç. Dr. Demet ÜNALAN Doç. Dr. Mehmet S. İLKAY Uzman Tülin FİLİK ERCİYES ÜNİVERSİTESİ

Doç. Dr. Demet ÜNALAN Doç. Dr. Mehmet S. İLKAY Uzman Tülin FİLİK ERCİYES ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK HİZMETLERİ ÇALIŞANLARININ ÖRGÜTSEL BAĞLILIK DÜZEYLERİNİN ÖLÇÜLMESİ: ERCİYES ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ ÇALIŞANLARI ÜZERİNDE BİR UYGULAMA Doç. Dr. Demet ÜNALAN Doç. Dr. Mehmet

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Okul Adı Bölüm Mezuniyet Yılı Bahçelievler Deneme

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Okul Adı Bölüm Mezuniyet Yılı Bahçelievler Deneme ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı: Kübra YILMAZ ŞENYÜZ Doğum Tarihi: 28/05/1987 Derece Okul Adı Bölüm Mezuniyet Yılı Lise Bahçelievler Deneme 2004 - Mezun Lisesi Lisans Akdeniz Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

Araştırma Makalesi / Research Article. Technical Program Students' Attitudes Towards Analysis of Computer and Internet Use

Araştırma Makalesi / Research Article. Technical Program Students' Attitudes Towards Analysis of Computer and Internet Use BEÜ Fen Bilimleri Dergisi BEU Journal of Science 2(2), 127-134, 2013 2(2), 127-134, 2013 Araştırma Makalesi / Research Article Teknik Program Öğrencilerinin Bilgisayar ve İnternet Kullanımına Yönelik Tutumlarının

Detaylı

SEVCAN AVCI IŞIK EĞİTİM BİLGİLERİ Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli Başkent Üniversitesi, Ankara Başkent Üniversitesi, Ankara İŞ DENEYİMİ

SEVCAN AVCI IŞIK EĞİTİM BİLGİLERİ Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli Başkent Üniversitesi, Ankara Başkent Üniversitesi, Ankara İŞ DENEYİMİ SEVCAN AVCI IŞIK CV Ad-Soyad : Sevcan AVCI IŞIK Adres: Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri, Bağlıca Kampüsu 06530 Ankara Türkiye Telefon: +90 (312) 246 66 66

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 7.3. Uluslararası bilimsel toplantılarda sunulan ve bildiri kitabında (Proceedings) basılan bildiriler

ÖZGEÇMİŞ. 7.3. Uluslararası bilimsel toplantılarda sunulan ve bildiri kitabında (Proceedings) basılan bildiriler 1. Adı Soyadı: Hale TOSUN 2. Doğum Tarihi: 07.07.1970 3. Unvanı: Yard. Doç. 4. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ Derece Alan Üniversite Yıl Lise Hemşirelik Kızılay Özel Hemşirelik Lisesi 1988 Lisans Hemşirelik

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Kişisel ve Mesleki Gelişim Yeterlilikleri Hakkındaki Görüşleri. Merve Güçlü

Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Kişisel ve Mesleki Gelişim Yeterlilikleri Hakkındaki Görüşleri. Merve Güçlü Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Kişisel ve Mesleki Gelişim Yeterlilikleri Hakkındaki Görüşleri Merve Güçlü GİRİŞ Öğretme evrensel bir uğraştır. Anne babalar çocuklarına, işverenler işçilerine, antrenörler

Detaylı

Prof. Dr. Serap NAZLI

Prof. Dr. Serap NAZLI Prof. Dr. Serap NAZLI Eserler Listesi (2014) A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler: A1. Nazlı, S. (2006). Comprehensive Guidance and Counselling Programme Practices in Turkey. Mediterranean

Detaylı

TÜRKİYE DE 2000-2009 YILLARI ARASINDA HEMŞİRE VE EBELERİN MEME KANSERİ İLE İLGİLİ YAPTIKLARI ÇALIŞMALARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

TÜRKİYE DE 2000-2009 YILLARI ARASINDA HEMŞİRE VE EBELERİN MEME KANSERİ İLE İLGİLİ YAPTIKLARI ÇALIŞMALARIN DEĞERLENDİRİLMESİ The Journal of Breast Health 2011 Vol: 7 No: 1 Meme Sağlığı Dergisi 2011 Cilt: 7 Sayı: 1 RESEARCH ARTICLE/ARAŞTIRMA YAZISI TÜRKİYE DE 2000-2009 YILLARI ARASINDA HEMŞİRE VE EBELERİN MEME KANSERİ İLE İLGİLİ

Detaylı

Zehra Gölbaşı, Zeynep Kutlar, Hacer Akdeniz Cumhuriyet Üniversitesi, Hemşirelik Yüksekokulu, SİVAS, Türkiye. Giriş ve amaç

Zehra Gölbaşı, Zeynep Kutlar, Hacer Akdeniz Cumhuriyet Üniversitesi, Hemşirelik Yüksekokulu, SİVAS, Türkiye. Giriş ve amaç ÖĞRENCİ HEMŞİRELER TARAFINDAN BİR HALK EĞİTİM MERKEZİNDE VERİLEN EĞİTİMİN KADINLARIN MEME KANSERİ/KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİNE YÖNELİK BİLGİ VE UYGULAMALARINA ETKİSİ Zehra Gölbaşı, Zeynep Kutlar, Hacer

Detaylı

KUYUMCULUK VE TAKI TASARIMI PROGRAMI ÖĞRENCĐLERĐNĐN OKULDAN BEKLENTĐLERĐ VE MESLEKĐ GELECEKLERĐNĐN DEĞERLENDĐRĐLMESĐ

KUYUMCULUK VE TAKI TASARIMI PROGRAMI ÖĞRENCĐLERĐNĐN OKULDAN BEKLENTĐLERĐ VE MESLEKĐ GELECEKLERĐNĐN DEĞERLENDĐRĐLMESĐ MYO-ÖS 2010- Ulusal Meslek Yüksekokulları Öğrenci Sempozyumu 21-22 EKĐM 2010-DÜZCE KUYUMCULUK VE TAKI TASARIMI PROGRAMI ÖĞRENCĐLERĐNĐN OKULDAN BEKLENTĐLERĐ VE MESLEKĐ GELECEKLERĐNĐN DEĞERLENDĐRĐLMESĐ Pınar

Detaylı

Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi

Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi Tuna USLU Gedik Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Programı Özel Gebze Doğa Hastanesi Sağlık Hizmetleri A.Ş.

Detaylı

Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1

Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1 Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1 Ameliyathaneler kendine özgü mimari dizaynları, çalışma koşulları ve ameliyathanede görev yapan personelleriyle çok özel merkezlerdir Ameliyathane

Detaylı

Cerrahi Kliniklerde Çalışan Hemşirelerin Mesleki Profesyonelliklerinin Değerlendirilmesi

Cerrahi Kliniklerde Çalışan Hemşirelerin Mesleki Profesyonelliklerinin Değerlendirilmesi İ.Ü.F.N. Hem. Derg (2012) Cilt 20 - Sayı 3: 193-199 ISSN 1304-4869 Araştırma Yazısı Cerrahi Kliniklerde Çalışan Hemşirelerin Mesleki Profesyonelliklerinin Değerlendirilmesi Evaluation of Professionalism

Detaylı

Gaziantep Medical Journal

Gaziantep Medical Journal Gaziantep Medical Journal Research Article Knowledge, attitudes and behavior about breast cancer in women presenting to Early Cancer Diagnosis, Screening and Education Centre in Kahramanmaraş, Turkey Kahramanmaraş

Detaylı

BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ

BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ 359 BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ Osman ÇİMEN, Gazi Üniversitesi, Biyoloji Eğitimi Anabilim Dalı, Ankara, osman.cimen@gmail.com Gonca ÇİMEN, Milli

Detaylı

Üniversite Öğrencilerinin İş Bulma ve Kariyer Beklentilerinin İş ve Meslek Danışmanlığı Hizmetlerinden Etkilenmesi: Yalova Üniversitesi Örneği

Üniversite Öğrencilerinin İş Bulma ve Kariyer Beklentilerinin İş ve Meslek Danışmanlığı Hizmetlerinden Etkilenmesi: Yalova Üniversitesi Örneği Üniversite Öğrencilerinin İş Bulma ve Kariyer Beklentilerinin İş ve Meslek Danışmanlığı Hizmetlerinden Etkilenmesi: Yalova Üniversitesi Örneği Doç. Dr. Orhan KOÇAK Arş. Gör. Aysel KAYA Çağrı KIRTAY Genel

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI

İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI www.muzikegitimcileri.net Ulusal Müzik Eğitimi Sempozyumu Bildirisi, 26-28 Nisan 2006, Pamukkale Ünv. Eğt. Fak. Denizli GİRİŞ İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI Arş. Gör. Zeki NACAKCI

Detaylı

MUTLU ÇOCUKLAR DERNEĞİ

MUTLU ÇOCUKLAR DERNEĞİ S O N U Ç R A P O R U MUTLU ÇOCUKLAR DERNEĞİ ISBN: 978-605-5307-07-3 Mebusevleri Mah. Şerefli Sk. No:27/3 Tandoğan / ANKARA T: 0312 222 03 55 F: 0312 222 03 09 MUTLU ÇOCUKLAR DERNEĞİ MUTLU ÇOCUKLAR DERNEĞİ

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ 1. KİŞİSEL BİLGİLERİ Adı Soyadı : Bahar (VARDAR) İNKAYA Doğum Yeri ve Tarihi : Salihli/MANİSA, 16.03.1980 Ünvanı : Öğretim Görevlisi Adres : Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yardımcı Doçentlik Tarihi: 1999 Doçentlik Tarihi: 2012

ÖZGEÇMİŞ. Yardımcı Doçentlik Tarihi: 1999 Doçentlik Tarihi: 2012 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Arzu Araz 2. Doğum Tarihi: 17/ 04/ 1967 3. Ünvanı: Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Ege Üniversitesi 1988 Y. Lisans Sosyal Psikoloji

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu OCAK 2013 1.1 Araştırmanın Amacı Araştırmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geliştirme

Detaylı

BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER. Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir.

BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER. Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir. BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir. 1.1. Sonuçlar Araştırmada toplanan verilerin analizi ile elde edilen

Detaylı

KIZ ÖĞRENCİLERİN MEME KANSERİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ BİLGİ VE UYGULAMALARININ İNCELENMESİ

KIZ ÖĞRENCİLERİN MEME KANSERİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ BİLGİ VE UYGULAMALARININ İNCELENMESİ RESEARCH ARTICLE/ARAŞTIRMA YAZISI KIZ ÖĞRENCİLERİN MEME KANSERİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ BİLGİ VE UYGULAMALARININ İNCELENMESİ Hacer Alpteker 1, Derman Gümüş 2, Sevinç Doğan 2, Serpil Bilir 2, Merve

Detaylı

İLKÖĞRETİM 6. ve 7. SINIF FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ İÇERİĞİNE VE ÖĞRENME- ÖĞRETME SÜRECİNE İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ

İLKÖĞRETİM 6. ve 7. SINIF FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ İÇERİĞİNE VE ÖĞRENME- ÖĞRETME SÜRECİNE İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ İLKÖĞRETİM 6. ve 7. SINIF FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ İÇERİĞİNE VE ÖĞRENME- ÖĞRETME SÜRECİNE İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ Yrd.Doç.Dr.Cavide DEMİRCİ Uzman Esra ÇENGELCİ ESOGÜ Eğitim Fakültesi

Detaylı

İLKÖĞRETİM 8.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN HAVA KİRLİLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

İLKÖĞRETİM 8.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN HAVA KİRLİLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ İLKÖĞRETİM 8.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN HAVA KİRLİLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Geleceğimizi tehdit eden çevre problemlerinin özellikle çocuklara erken yaşlarda verilmesi ve böylece çevre duyarlılığı,

Detaylı

T.C. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Türkçe Tıp Programı

T.C. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Türkçe Tıp Programı T.C. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Türkçe Tıp Programı 1., 2. ve 3. Sınıf Ders Kurulları Öğrenci Değerlendirme Anket Analizi 2014-2015 Anket Analizi 2014-2015; Güncellenme tarihi: 20.03.2015;

Detaylı

Doç.Dr. Emine EFE. Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr

Doç.Dr. Emine EFE. Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr Türkiye de Bazı İllerde Çocuk Servislerinde Çalışan Doktor ve Hemşirelerin 0-6 Ay Arası Bebeklerin Yatış Pozisyonları Konusundaki Bilgi ve Uygulamaları Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr

Detaylı

Okul Öncesi Eğitimi Öğretmen Adaylarının Mesleki Benlik Saygıları Özlem KÖRÜKÇÜ Pamukkale Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri MYO, okorukcu@pau.edu.tr Vuslat OĞUZ İnönü Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri MYO,

Detaylı

Bilim Uzmanı İbrahim BARIN

Bilim Uzmanı İbrahim BARIN ERCİYES ÜNİVERSİTESİ HASTANELERİNDE YATAN HASTALARIN HASTANE HİZMET KALİTESİNİ DEĞERLENDİRMELERİ Bilim Uzmanı İbrahim BARIN Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri AMAÇ Hasta memnuniyeti verilen

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

T.C. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İngilizce Tıp Programı

T.C. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İngilizce Tıp Programı T.C. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İngilizce Tıp Programı 1., 2. ve 3. Sınıf Ders Kurulları Öğrenci Değerlendirme Anket Analizi 2014-2015 Anket Analizi 2014-2015; Güncellenme tarihi: 20.03.2015;

Detaylı

T.C. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 2014 YILI ÇALIŞAN MEMNUNİYET ANKET RAPORU

T.C. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 2014 YILI ÇALIŞAN MEMNUNİYET ANKET RAPORU T.C. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 2014 YILI ÇALIŞAN MEMNUNİYET ANKET RAPORU OCAK 2015 1.1. Araştırmanın Amacı Araştırmada, na bağlı olarak hizmet vermekte olan; 1. Bütçe ve

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ ADI SOYADI: Latife Utaş Akhan DOĞUM TARİHİ: 28 Aralık 1979 YABANCI DİL: İngilizce ( Aralık 2007 ÜDS: 71.250) Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl lisans

Detaylı

ANADOLU GÜZEL SANATLAR LİSELERİPİYANO DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA YER ALAN HEDEF DAVRANIŞLARIN KAZANILMA DURUMLARI

ANADOLU GÜZEL SANATLAR LİSELERİPİYANO DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA YER ALAN HEDEF DAVRANIŞLARIN KAZANILMA DURUMLARI www.muzikegitimcileri.net Ulusal Müzik Eğitimi Sempozyumu Bildirisi, - Nisan, Pamukkale Ünv. Eğt. Fak. Denizli ANADOLU GÜZEL SANATLAR LİSELERİPİYANO DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA YER ALAN HEDEF DAVRANIŞLARIN

Detaylı

BÖLÜM-1.BİLİM NEDİR? Tanımı...1 Bilimselliğin Ölçütleri...2 Bilimin İşlevleri...3

BÖLÜM-1.BİLİM NEDİR? Tanımı...1 Bilimselliğin Ölçütleri...2 Bilimin İşlevleri...3 KİTABIN İÇİNDEKİLER BÖLÜM-1.BİLİM NEDİR? Tanımı...1 Bilimselliğin Ölçütleri...2 Bilimin İşlevleri...3 BÖLÜM-2.BİLİMSEL ARAŞTIRMA Belgesel Araştırmalar...7 Görgül Araştırmalar Tarama Tipi Araştırma...8

Detaylı

HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME

HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME Psi. Özge Kutay Sos.Yelda ġimģir Ġzmir,2014 HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI

Detaylı

İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları. A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E.

İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları. A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E. İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E. İletişim A. GENEL TANITIM Dönem 6, tıp eğitiminin önceki 5 yılında edinilen bilgi,

Detaylı

HEMŞİRELERİN KARİYER PLANLAMASINA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİNİN BELİRLENMESİ

HEMŞİRELERİN KARİYER PLANLAMASINA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİNİN BELİRLENMESİ HEMŞİRELERİN KARİYER PLANLAMASINA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİNİN BELİRLENMESİ Medicana İnternational Hastanesi Hemşirelik Hizmetleri Müdür Yardımcısı Uz.Hem.Ayşe MUTLU KARİYER Kariyer kişisel ve örgütsel hedeflerle

Detaylı

MEME KANSERİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2009

MEME KANSERİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2009 MEME KANSERİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2009 KANSER NEDİR? Kanser; Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak

Detaylı