Romanya nın Avrupa Birliği Bütünleşme Sürecinde Romen Milliyetçiliği ve Etnik Macar Azınlığın Konumu

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Romanya nın Avrupa Birliği Bütünleşme Sürecinde Romen Milliyetçiliği ve Etnik Macar Azınlığın Konumu"

Transkript

1 Uluslararası Hukuk ve Politika Cilt 8, Sayı: 30, ss , 2012 Romanya nın Avrupa Birliği Bütünleşme Sürecinde Romen Milliyetçiliği ve Etnik Macar Azınlığın Konumu Bülent Sarper AĞIR* Özet Komünizm sonrası dönemde Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin demokrasiye ve piyasa ekonomisine geçiş dönemlerinde içlerinde barındırdıkları azınlık gruplarının hakları ve bu hakların korunması ve geliştirilmesi önemli sorunlar olarak ortaya çıkmıştır. Bu süreçte genel olarak Avrupa-Atlantik kurumları ve özel olarak ise Avrupa Birliği (AB) önemli bir rol oynamıştır. AB nin üyelik kriterleri çerçevesinde bir taraftan aday ülkeler demokrasi ve piyasa ekonomisi doğrultusunda düzenlemeler gerçekleştirirken, azınlık grupları da AB üyelik sürecini ve üyeliği, kendi konularını geliştirmenin bir aracı olarak görebilmişlerdir. Geçiş döneminde yaşanan ekonomik, politik ve toplumsal sorunlar ve bunların çözümü yönünde gerekli reformların gerçekleştirilememesi, aşırı milliyetçi siyasi partilerin yükselişine zemin hazırlamıştır. Geçiş dönemi Romanyası nda etnik Macar azınlık, koalisyon üyeliği ile siyasi sistemle bütünleşebilmiş ve taleplerini şiddeti ve gerilimi tırmandırmayacak bir biçimde gündeme getirmiştir. Romen aşırı milliyetçisi siyasi partiler de siyasi söylemlerinde küreselleşme karşıtlığına, refah devleti savunusuna ve idari merkezileşmeye yabancı düşmanlığından ve etnik azınlıklar karşıtı söylemlerden daha çok yer vermişlerdir. Bu çalışmanın amacı, Komünizm sonrası geçiş döneminde etnik Macar azınlığın Romanya siyasal sistemi ile ilişkilerini AB bütünleşme süreci çerçevesinde ele almak ve yine aynı dönemde Romen milliyetçiliğinin yükselme sebeplerini eleştirel bir biçimde analiz etmektir. Anahtar Kelimeler: AB Bütünleşme Süreci, Avrupalılaşma, Büyük Romanya Partisi, Macar Azınlık, Romanya, Romen Milliyetçiliği, Romanya Macarları Demokratik Birliği * Arş. Gör. Ankara Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı. 125

2 B. S. Ağır GİRİŞ Komünizm sonrası dönemde Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin AB bütünleşme sürecine dâhil olmaları, etnik azınlıkların politik bütünleşme süreci üzerinde önemli etkiler doğurmuştur. Bir yandan eşitlik, ayrımcılık yapmama ve insan hakları ve azınlıkların korunması gibi ilkeler, AB üyeliğinin siyasi önkoşulları arasında sayılırken, diğer yandan da üyelikten sonra gündeme gelen Avrupa Parlamentosu seçimleri, azınlıklara karar alma sürecine dâhil olma ve siyasal düzeyde temsil edilme şansı tanımıştır. Böylece AB bütünleşme süreci, ulusal azınlıklara, Birliğin çok düzeyli yönetim (multi-level governance) modelini kullanarak, kendi kimliklerini korumak ve geliştirmek amacıyla yerel, bölgesel, ulusal ve ulus-üstü arenalarda faaliyet göstermelerinin yolunu açmıştır. Bu çerçevede, yerel düzeyde Romanya daki etnik Macarlar için ülkesel özerklik kavramı en güçlü söylemsel araçlardan birisi haline gelmiştir. Bunun dışında, etnik Macar eliti, AB nin azınlık hakları ve bölgeselleşme politikalarını, Romanya daki etnik Macar kimliğini korumanın ve geliştirmenin bir aracı olarak görmüştür. Ulus-üstü düzeyde ise, Avrupa Parlamentosu seçimleri kapsamında azınlık hakları ve bölgesel politika alanlarında söylem ve politikalar geliştirmeye çalışmışlardır. 1 Avrupalılaşma kavramı, AB normlarının aday ülkeler tarafından benimsenmesi ve uygulanmasını açıklamak için kullanılabilir. Bu Avrupalılaşma süreci, aday ülkelerin ulusal kurumlarındaki ve siyaset uygulamalarındaki değişim sürecini beraberinde getirmektedir. AB bütünleşme sürecinin getirdiği baskılar ve bunların da etkisiyle kendisini daha güçlü hissettiren ulus-devlet yapılanması ve milliyetçilik karşıtı eğilimler, karşıt düşüncelerin ortaya çıkmasına yol açmaktadır. Özellikle, kendilerini bu süreçlerin kurbanları olarak görenler, ulus-devletin zayıflamasını bir tehdit olarak görmektedirler. Bu durum kendisini, milliyetçiliğin artışında ve etnik ve kültürel kimliklerin savunulması için siyasi girişimlerin ortaya çıkmasında göstermektedir. Oluşan bu ortam, çoğunluk ve azınlık gruplar arasında gerilimli ilişkilere yol açabilmektedir. Bu çalışmanın temel savlarından birisi, AB bütünleşme sürecinin Romanya daki etnik Macarların yerel, bölgesel, ulusal ve ulus-üstü olmak üzere çok düzeyli mücadelesini kolaylaştırıcı bir etkide bulunduğudur. Bununla birlikte, 1 Laviania Bucsa, European Integration and Ethnic Mobilization in Newly Admitted Countries: The Case of Hungarian Minority in Romania, European Union Miami Anaysis, Vol. 5, No. 7, Mart 2008, s

3 Romanya nın Avrupa Birliği Bütünleşme Sürecinde Romen Milliyetçiliği... komünizm sonrası dönemde Romanya nın uluslararası sistemle politik ve ekonomik bütünleşme sürecinde yaşanan ekonomik, politik ve toplumsal sorunların ve özel olarak bu yapısal dönüşümdeki rolünden ötürü AB bütünleşme sürecinin Romen aşırı milliyetçiliğinin yükselmesi üzerinde doğrudan etkide bulunduğu ileri sürülecektir. Bu kapsamda, AB bütünleşme süreci, Romanya daki baskın etnik kimliğin radikalleşmesi üzerinde doğrudan bir etkide bulunurken, azınlık Macarların merkezsizleşme, bölgeselleşme ve ekonominin uluslararası standartlara kavuşturulması şeklindeki söylemleri AB bütünleşme süreci ile uyum göstermiştir. Romanya iç politikası anlamında ise, etnik Macar azınlık, ülkesel özerklik ve kolektif haklar gibi kavramlar üzerinden bir mücadele sürdürmüş olmakla birlikte, egemen Romen kimliği ile işbirliği yapmış, koalisyon hükümetlerinde yer almış ve daha uzlaşmacı bir tavır takınmıştır. KOMÜNİST DÖNEMİN SONUNA KADAR KISA TARİHSEL ARKA PLAN Macar azınlığın yoğun olarak bulunduğu Romanya nın Transilvanya 2 bölgesi, tarihsel süreç içerisinde hem Romenlerin hem de Macarların karşılıklı olarak dışlayıcı kimlik oluşumlarına sahne olmuştur. Birinci Dünya Savaşı nın sonuna kadar Macar Krallığı nın bir parçası olan Transilvanya bölgesi, 1920 yılında imzalanan Trianon Antlaşması ile Romanya nın egemenliği altına girmiştir öncesinde ayrıcalıklı bir ulus olan Transilvanya Macarları da, bu bölgenin Romanya nın kontrolüne geçmesinden sonra bir azınlık haline gelmişlerdir. İki savaş arası dönemde Romanya devleti, Transilvanya daki Romen nüfusun ekonomik ve sosyal konumunu geliştirmeye çalışmıştır. Bu çabalar doğrultusunda azınlıkların politik temsilleri giderek sorun haline gelmeye başlamış ve bölgedeki demografik yapının değiştirilmesi amacıyla Romen nüfusun bölgeye göçü teşvik edilmiştir. 3 Milliyetçiliğin yükselişe geçtiği iki savaş arası nüfus sayımına göre 21,7 milyonluk Romanya nüfusunun % 89,45 ini Romenler, % 6,61 ini Macarlar, % 2,47 sini Çingeneler ve % 0,3 ünü ise diğer azınlıklar oluşturmaktadır. Macar azınlık coğrafi olarak Transilvanya bölgesinde yoğunlaşmıştır. Transilvanya bölgesinin nüfusunun % 21 ini Macar azınlık oluştururken, bu bölgenin iki şehrinde ise Macar azınlık çoğunluğu oluşturmaktadır yılında yapılan nüfus sayımının ayrıntıları için bkz. (30 Mayıs 2012). Ciprian-Calin Alionescu, Parliamentary Representation of Minorities in Romania, Southeast European Politics, Vol. 5, No. 1, Haziran 2004, s Narcisa Medianu, Analysing Political Exchanges between Minority and Majority Leaders in Romania, The Global Review of Ethnopolitics, Vol. 1, No. 4, Haziran 2002, s

4 B. S. Ağır dönem Romanyası nda vatandaşlık ile ilgili tartışmalar siyaset gündeminde kendisine yer bulmuştur. 4 Komünist dönemin ilk yıllarında Macar azınlık ile Romanya devlet aygıtı arasında olumlu ilişkiler söz konusu olmuştur. Yüksek öğretim de dâhil olmak üzere etnik Macarlara tüm düzeylerde kendi dillerinde eğitim hakkı tanınmıştır. 5 Fakat 1956 yılında Macaristan da Sovyet yönetimine karşı düzenlenen ayaklanmadan sonra komünizm karşıtlığının Romanya da Macarların yoğun olarak yaşadığı bölgelere yayılacağı korkusu ile asimilasyon politikası uygulamaya konmuştur. 6 Bu kapsamda azınlık kimliklerini asimile etmek amacıyla dil ve eğitim politikasını kullanan Romanya Komünist Partisi (RKP), tüm düzeylerde Macarca eğitimi sistematik olarak engellenmeye başlamıştır. Örneğin İkinci Dünya Savaşı ndan sonra Cluj şehrinde kurulan Macar Bolyai Üniversitesi, 1959 yılında Romen Babeş Üniversitesi ile birleştirilmiştir. Toplumsal hareketlilik ve kariyer başarısı için Romence dilinin konuşulması teşvik edilmiştir. 7 Genel olarak Ceausescu döneminde etnik Macarların Romen toplumuna asimilasyonu, toplumu homojenleştirme çabalarının önemli araçlarından birisi olmuştur. Bu kapsamda, Macar eğitim kurumlarının kapatılmasına ek olarak, 1952 yılında oluşturulan Macar Özerk Bölgesi yılında kaldırılmış ve etnik Romen toplulukları Macarların bulunduğu bölgelere yerleştirilmiştir li yıllarda yaşanan ekonomik ve sosyo-politik kriz, ülkedeki etnik gruplar arasındaki ilişkilerde de krize yol açmıştır. Ceausescu rejimi, meşruiyet zeminini genişletmek amacıyla milliyetçi-komünist propagandayı artırmıştır. Böylece etnik ulus anlayışı ile sosyalist düşünce birleştirilmiştir. Bu 4 Constantin Iordachi, Citizenship and National Identity in Romania: A Historical Overview, Regio Yearbook, 2003, s Istvan Horvath ve Alexandra Scacco, From the Unitary to the Prulalistic: Fine-Tuning Minority Policy in Romania, içinde Anna Maria Biro ve Petra Kovacs, (der.) Diversity in Action, Local Public Management of Multi-Ethnic Communities in Central and Eastern Europe, (Budapeşte: IGI Books, 2001), s Paul Roe, Ethnic Violence and the Societal Security Dilemma, (Londra: Routledge, 2005), s Cathy O Grady, Zoltan Kantor ve Daniela Tarnovschi, Hungarians of Romania, Center for Documentation and Information on Minorities in Europe-Southeast Europe, www. greekhelsinki.gr/pdf/cedime-se-romania-hungarians.doc (Erişim Tarihi: 10 Mart 2012) 8 O Grady, Kantor ve Tarnovschi, Hungarians of Romania, s Heiko Früst, Reconstructing Political Order: The High Commissioner on National Minorities in Transylvania, Southeast European Politics, Vol. 4, No. 2-3, Kasım 2003, s

5 Romanya nın Avrupa Birliği Bütünleşme Sürecinde Romen Milliyetçiliği... dönemdeki propaganda faaliyetlerinin temel hedefi, Romanya nın bütünlüğüne yönelik en büyük tehdit olarak tanımlanan Macar tehlikesi olmuştur. Romanya devletinin resmi görüşü, Macar azınlığın ve diğer etnik azınlıkların Romen ulusunun bir parçası olduğu ve ayrı bir ulus oluşturmadıkları yönünde olmuştur li yıllarda Macar azınlığa yönelik artan baskılar neticesinde söz konusu on yılın sonlarında barış içinde bir arada yaşayan milliyetler teriminin yerini Macarca konuşan Romen terimi almıştır. KOMÜNİZM SONRASI MİLLİYETÇİ YILLAR: DÖNEMİ Komünizmin yıkılmasını hem Romen çoğunluk, hem de Macar azınlık memnuniyetle karşılamıştır. Demokrasinin, ekonomik refahın ve etnik gruplar arası ilişkilerin gelişimi yönünde büyük bir umut doğmuştur. Ceausescu rejiminin yıkılmasından sonra Ion Iliescu nun liderliğinde kurulan Ulusal Kurtuluş Cephesi nin (UKC), 22 Aralık 1989 tarihinde yaptığı azınlıkların korunması ve hukukun üstünlüğü ile ilgili açıklamaları, Macar azınlık tarafından olumlu karşılanmıştır. UKC nin etnik azınlıklar ile ilgili tutumu Romanya Macarları Demokratik Birliği nin (RMDB) desteğini kazanmış ve bu destek, 14 etnik Macar üyenin UKC çerçevesinde oluşturulan geçici yönetim yapılarında yer almasıyla sonuçlanmıştır. 11 Fakat Macar azınlığın dil ve eğitim hakları ile ilgili taleplerinin Romen çoğunluk tarafından kabul edilmemesi nedeniyle, Iliescu liderliğindeki yönetim, siyasi desteğini kaybetmemek amacıyla Romen toplumunda etkinliğini arttıran milliyetçi söylem ve politikalara yakın bir duruş sergilemeye başlamıştır. Bu durum, yerel düzeyde her iki etnik grubun kutuplaşmasına katkıda bulunmuştur. 12 Nitekim Mart 1990 tarihinde Transilvanya nın Targu-Mureş kentinde Romen nüfus ile Macar azınlık arasında yaşanan şiddet olayları da, Ceausescu sonrası dönemde etnik gerginliklerin Romanya nın iç politikasının önemli bir parçasını oluşturacağını göstermiştir. Targu-Mureş kentindeki etnik Macarların, Macaristan bayrakları taşıyarak Macarca eğitim veren okulların tekrar açılması taleplerini Romen nüfus tepki ile karşılamıştır. Yaşanan şiddet olaylarında 5 kişi ölmüş ve çok sayıda kişi yaralanmıştır. 13 Fa- 10 Iordachi, Citizenship and National, s Carmen Kettley, Ethnicity, Language and Transition Politics in Romania: The Hungarian Minority Context, içinde Farimah Daftary ve Francois Grin (der.) Nation-building, Ethnicity and Language Politics in Transition Countries, (Budapeşte: Open Society Institute, 2003), s Ibid, s Targu-Mureş te yaşanan şiddet olayları hakkında ayrıntılı bilgi için bkz. Wojciech Kostecki, 129

6 B. S. Ağır kat bu şiddet olaylarından sonra, Romanya da etnik Macarların dâhil olduğu hiçbir etnik gruplar arası şiddet olayı yaşanmamıştır. Etnik Macar azınlık, içinde bulundukları koşulların geliştirilmesi sürecinde kolektif haklar kavramını kullanmakta ısrar etmiş olsa da, Romanya anayasal ve yasal sisteminde kolektif hak kavramına yer verilmemiş ve topluluk üyelerinin bireysel hakları üzerinden sorun ele alınmaya çalışılmıştır. 14 Nitekim 8 Ağustos 1991 tarihinde kabul edilen yeni anayasada Romanya devletinin ulusal azınlık üyelerinin haklarını koruyacağı ve garanti altına alacağı belirtilmiştir. 15 Diğer yandan aynı yıl içerisinde kamu yönetiminde geçerli olan azınlık hakları kaldırılmıştır. Bu tarihten itibaren çeşitli azınlık toplulukları tarafından ayrı bir azınlık kanunu ile ilgili yasa tasarıları hazırlanmış olsa da, 1995 yılında Romanya Parlamentosu bir azınlık kanununa ihtiyaç olmadığını kararlaştırmıştır. Genel olarak, döneminde Romanya daki Macar azınlığın kolektif hakları için yaptığı mücadele önemli engellerle karşılaşmıştır. Macar azınlığın özerklik talebi, Romenler tarafında ülke bütünlüğüne yönelik bir tehdit olarak görülmüş ve etnik Macarlar, sadık olmayan bir etnik grup olarak algılanmışlardır. 16 Görüldüğü üzere, 1990 lı yıllarda 1991 Anayasası nın azınlıkları ele alış biçimi, etnik Macarların kendi konumları ile ilgili mücadelelerini doğrudan etkilemiştir. Komünizm sonrası demokratikleşme sürecinde ekonomik geri kalmışlık, fakirlik, kurumsal eksiklik ve yetersizlikler ve toplumun devlete olan bağımlılığı gibi Romanya toplumundaki yapısal sorunlar, milliyetçiliğin olgunlaşacağı uygun bir zemin yaratmıştır. Bu ortamda siyasal aktörler de kendi söylemlerinde ve politikalarında milliyetçiliği araçsallaştırmışlardır. Siyasal alanda milliyetçiliğin artan etkisiyle birlikte iktidarın üretilmesinde, meşrulaştırılmasında ve inşasında kimlik politikası önem kazanmıştır. Böylece, Romanya nın Prevention of Ethnic Conflict, Lessons from Romania, Berghof Occasional Paper, No. 19, Ağustos 2002, s ; O Grady, Kantor ve Tarnovschi, Hungarians of Romania, s Horvath ve Scacco, From the Unitary, s. 253; O Grady, Kantor ve Tarnovschi, Hungarians of Romania, s. 38. Kolektif haklar, kolektiviteler tarafından kullanılan dil, kültür, eğitim gibi alanları kapsayan ve belli bir topluluğa üye olmak ile yakından bağlantılı olan haklardır. Bu kapsamda, kolektiviteyi oluşturan bireylere uygun düşen haklardan farklıdırlar. Kolektif haklar kavramı ve eleştirisi için bkz. Will Kymlicka, Çok-Kültürlü Yurttaşlık, Azınlık Haklarının Liberal Teorisi, çev. Abdullah Yılmaz, ( İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 1998), s tarihli Romanya Anayasası için bkz. (Erişim Tarihi: 1 Mayıs 2012) 16 Früst, Reconstructing Political Order:..., s

7 Romanya nın Avrupa Birliği Bütünleşme Sürecinde Romen Milliyetçiliği... demokrasiye geçiş döneminde etnik azınlıklar konusu, toplumsal ve politik istikrarın önündeki en önemli sorunlardan birisi olmuştur. Bu dönemde etnik azınlıklar, Romanya devletinin üniter niteliğine yönelik tehlikeler olarak görülmüştür yılındaki seçim kampanyasında Devlet Başkanı Iliescu, Romen seçmenlere muhalefet partilerine oy vermeleri durumunda etnik Macar tehdidi ile yüz yüze kalacakları uyarısında bulunmuştur. Seçim kampanyasında Samuel Huntington ın Medeniyetler Çatışması 18 adlı makalesinde kullandığı Avrupa haritasına atıf yapan Iliescu, bu haritada Transilvanya nın Batı Avrupa sınırları içinde gösterildiğini ve Huntington ın teorisinin Batılıların gizli planlarını yansıttığını ileri sürmüştür. 19 Bu tür söylemler, Romen aşırı milliyetçiliğinin demokrasiye geçiş sürecinde güçlenmesine katkıda bulunmuştur. Komünizm sonrası dönemde ekonomik durgunluk, politik istikrarsızlık ve ideolojik belirsizlik nedenleriyle etnik temelli sorunlar ve milliyetçilik hızla siyaset gündemini işgal etmeye başlarken, 20 bu geçiş döneminde etnik azınlıklar da siyasi yönden harekete geçmişler ve kendilerini temsil eden politik örgütler kurmuşlardır. Bu kapsamda RMDB, etnik Macar nüfusun çıkarlarının politik temsilcisi olarak Aralık 1989 tarihinde kurulmuştur. RMDB Başkanı Marko Bela, etnik Macarların hem Romanya devletinin kurucu bir unsuru olduğunu, hem de Macar ulusunun organik bir parçası olduğunu belirtmiştir. RMDB nin Macaristan ile ilişkilerini haklılaştırma arayışının bir sonucu olan Macar ulusunun organik parçası söylemi, Romen milliyetçilerinin etnik Macarların Romanya devletine olan bağlılıklarını ve sadakatlerini sorgulamasına yol açmıştır. 21 RMDB, Romanya daki Macar kimliğini temsil eden bir siyasi parti olmanın dışında, Macarların eğitim ve kültür alanlarındaki yaşamlarını örgütleyen kurumların oluşturulması ve sürdürülmesinde de önemli bir rol oynamıştır ların başlarında RMDB nin talepleri, bir Milliyetler Bakanlığı nın kurulması, Transilvanya bölgesinde idari işlerde ve yargıda iki dilli bir sistemin getirilmesi, Macarca dilinde bir eğitim programının oluşturulması ve Cluj kentinde bir Macar Üniversitesi açılması yönünde olmuştur O Grady, Kantor ve Tarnovschi, Hungarians of Romania, s Samuel P. Huntington, The Clash of Civilizations?, Foreign Affairs, Vol. 72, No. 3, Yaz 1993, s Christian G. Romocea, A Strategy for Social Reconciliation in the Ethnic Conflict in Transylvania, Religion in Eastern Europe, Vol. 23, No. 5, Ekim 2003, s James P. Niessen, Romanian Nationalism: An Ideology of Integration and Mobilization, içinde Peter F. Sugar (der.) Eastern European Nationalism in the Twentieth Century, (Lanham Md.: American University Press, 1995), s Bucsa, European Integration and, s Antoine Roger, Influence of the EU on Political Orientations of Ethnic Minorities: Comparing 131

8 B. S. Ağır 1990 lı yıllarda Romanya da etnik gruplar arası ilişkilerde eğitim konusu son derece politikleşmiş bir konu olmuştur. Mayıs 1990 tarihinde 1978 tarihli eğitim yasası askıya alınmış ve 1995 yılına kadar bu alanla ilgili bir yasal düzenleme yapılmamıştır yılında yürürlüğe konan yeni eğitim yasası ile azınlık dillerinde eğitim hakkı genişletilmek yerine sınırlandırılmıştır. Bu yasa ile azınlıklara ilk ve orta öğretimde anadilde eğitim hakkı tanınmakla birlikte, anadilde yüksek öğretim yasaklanmıştır. Ayrıca bu yasa ile ayrı bir Macar üniversitesi kurulması yasaklanırken, üniversiteye giriş sınavlarının Romence yapılması kararlaştırılmıştır. Azınlık topluluklarının asimilasyona tabi tutuldukları iddiaları ile birlikte etnik gruplar arası ilişkiler 1995 yılında en düşük seviyeye inmiştir. Yeni eğitim yasası Avrupa Parlamentosu tarafından kınanırken, 23 Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Ulusal Azınlıklar Yüksek Komiseri de, eğitim hakları sorununu ana çatışma kaynağı olarak tanımlamıştır yılındaki seçimlerden sonra yaşanan iktidar değişikliği ve AB bütünleşme sürecinin de etkisiyle 10 Temmuz 1997 tarihinde eğitim yasasında azınlık topluluklarının konumunu olumsuz etkileyen maddeleri kaldıran bir yasal düzenleme yapılmıştır. 25 Etnik Macarların Özerklik Talebi Etnik Macarların Transilvanya nın ülkesel özerkliği konusundaki talepleri, komünizm sonrası dönemde Romanya iç politikasını sürekli meşgul etmiştir. RMDB, 1990 lı yılların başlarından itibaren Romanya nın üniter ulus-devlet örgütlenmesini sorgulamaya başlamış ve Macarları bir ulusal topluluk olarak tanımlayarak, Romanya devletinde eşit ortaklık talep etmiştir. Bu çerçevede, etnik Macarlar ülkesel özerkliği, kültür ve dil haklarını içerecek şekilde kolektif hak taleplerinde bulunmuşlardır. Marko Bela, özerklik konusunu Macar dilini, kültürünü ve ulusal kimliğini korumanın bir aracı olarak görmüştür. 26 RMDB nin Macar belediye başkanlarını ve yerel meclis başkanlarını içeren bir konsey kurması, Romen siyasetçiler ve medyası tarafından ülkesel Post-Communist Bulgaria and Romania, Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, Cilt: 1, Sayı: 2, Bahar 2002, s Kettley, Ethnicity, Language and, s Früst, Reconstructing Political Order:, s Maria Iicheva, Preparing for the New Minorities in Europe: The EU Influence on National Minority Protection in Romania and Slovakia, The Jean Monnet/Robert Schuman Paper Series, Vol. 5, No. 25, Ağustos 2005, s Bucsa, European Integration and, s

9 Romanya nın Avrupa Birliği Bütünleşme Sürecinde Romen Milliyetçiliği... özerklik yönünde atılmış bir adım olarak görülmüştür. Her iki taraf arasındaki gerginlik, 1995 yılının başlarında Romanya hükümetinin bir ultimatomla bu anti-demokratik ve ayrımcı uygulamalara son verilmesini istemesiyle zirveye çıkmıştır. 27 Bu krizli dönem, 1996 yılındaki seçimlerden sonra yerini politik işbirliğine bırakmıştır. Genel olarak, özerklik talebi, Romen çoğunluk ile Macar azınlık arasındaki ilişkilerde tartışmalı konulardan birisi olmuştur. Macar azınlığın amacı, Macar ulusal kimliğinin korunması için Romanya nın idari yapısının azınlıklara özerklik hakları tanıyacak şekilde merkezsizleştirilmesidir. Romen milliyetçiler ise, özerklik konusunu devletin parçalanması ve federalleşmesi çerçevesinde ele almışlardır. Aynı şekilde, Romanya da bir Macar Üniversitesi kurulması, Macar azınlık tarafından bir hak mücadelesinden çok bir kültürel beka mücadelesi olarak görülürken, Romen çoğunluk ise, bu yöndeki talebi, etnik ayrışmaya yönelik bir adım ve bunun sonucu olarak Romanya devletinin toprak bütünlüğüne yönelik bir tehdit olarak değerlendirmiştir yılındaki başkanlık ve parlamento seçimlerden sonra Romanya nın Avrupa-Atlantik kurumlarına üyeliği Iliescu yönetimi tarafından bir dış politika önceliği olarak ilan edilmiş ve bu kapsamda, azınlık hakları konusuna daha fazla dikkat gösterilmeye başlanmıştır. Örneğin, azınlıkların korunması konusunda Avrupa standartlarının sağlanacağı taahhüt edilmiş ve 1993 yılında azınlıkların temsili için Ulusal Azınlıklar Konseyi adlı bir kurumsal düzenleme yapılmıştır. 29 Azınlıklar konusunda bir danışma organı olarak kurulan Ulusal Azınlıklar Konseyi nin temel amaçları arasında azınlık temsilcileri ile yerel ve merkezi yönetim arasındaki diyalogu kolaylaştırmak ve azınlıkları ilgilendiren konularda merkezi yönetime önerilerde bulunmak yer almıştır. 30 Fakat bu dönemde azınlık topluluklarının konumları ile ilgili kapsamlı bir yasal düzenleme yapılmamasını eleştiren etnik Macar azınlık, Iliescu yönetiminin azınlıklar ile ilgili kullandığı olumlu söylemlerin dış politika kaygıları nedeniyle olduğunu iddia etmiştir. Nitekim Romanya nın Avrupa-Atlantik kurumlarına üyeliğini kendi konumlarını geliştirmenin bir aracı olarak gören etnik Macar azınlık, Ağustos 1993 tarihinde Avrupa Konseyi ne gönderdikleri bir memo- 27 Medianu, Analysing Political Exchanges, s Kettley, Ethnicity, Language and, s Horvath ve Scacco, From the Unitary, s Ibid, s

10 B. S. Ağır randumda, Romanya nın Avrupa Konseyi ne üyeliğinin Macar azınlığın konumu geliştirilene kadar ertelenmesini talep etmiştir. Etnik Macarların bu talebi, Romanya da büyük bir tepki ile karşılanmış ve tüm büyük siyasi partiler bu talebi Romanya karşıtı bir eylem olarak kınamışlardır. 31 Aşırı milliyetçi Büyük Romanya Partisi (BRP) ise, yayınlanan bu memorandum nedeniyle RMDB yi terörist bir örgüt ve truva atı olarak nitelendirmiştir lı yılların ilk yarısında Iliescu yönetimi ile milliyetçi partiler arasındaki siyasi ortaklık, RMDB ile Iliescu yönetimi arasındaki mesafenin açılmasına yol açmıştır. Örneğin aşırı milliyetçi BRP, 1992 yılındaki parlamento seçimlerinde % 4 oranında oy alarak Sosyal Demokrat Parti (SDP) liderliğinde kurulan koalisyon hükümetine katılmıştır. Gerçekten 1996 yılına kadar iktidardaki partiler, Macar azınlığın taleplerini karşılamak hususunda isteksiz olmuşlar ve Macar azınlık karşıtı söylemler, Romanya daki siyasi söylemin bir özelliği haline gelmiştir. 33 Buna karşın, 1990 lı yıllarda Romanya nın Avrupa-Atlantik kurumlarına üyeliğinin dış politikanın temel hedefi haline gelmesi ile merkezi yönetim, azınlık hakları ile ilgili sorunlara daha fazla dikkat göstermeye başlamıştır. Bu dönemde Macar azınlığın durumu ile ilgili yasal düzenlemeler, AB, AGİT, Avrupa Konseyi ve Kuzey Atlantik Antlaşma Örgütü (North Atlantic Treaty Organization - NATO) gibi uluslararası ve ulus-üstü örgütlerin teşviki ve baskısıyla gerçekleştirilebilmiştir. KAPSAYICI BİR STRATEJİ OLARAK KOALİSYON HÜKÜMETİ ÜYELİĞİ Emil Constantinescu nun ( ) devlet başkanlığı döneminde Romanya, etnik azınlıklar ve devlet arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi anlamında önemli mesafe almıştır. Constantinescu nun demokratik değerlere olan açıklığı, etnik Macar azınlığın toplumsal koşullarının gelişmesinde önemli rol oynamıştır. Örneğin 1996 yılındaki hükümet değişikliğinden sonra kurulan Ulusal Azınlıkları Koruma Bakanlığı, Ulusal Azınlıklar Konseyi nden gelen önerileri dik- 31 Antoine Roger, Economic Development and Positioning of Ethnic Political Parties: Comparing Post-Communist Bulgaria and Romania, Southeast European Politics, Vol. 3, No. 1, Haziran 2002, s Kostecki, Prevention of Ethnic Conflict, s Zoltan Kandor ve Nandor Bardi, The Democratic Alliance of Hungarians in Romania (DAHR) in the Government of Romania from , içinde Francois Rüegg, Rudolf Poledna ve Calin Rus (der.) Interculturalism and Discrimination in Romania: Policies, Practices, Identities and Representations, (Berlin: Lit Verlag, 2006), s

11 Romanya nın Avrupa Birliği Bütünleşme Sürecinde Romen Milliyetçiliği... kate alarak ve bu yöndeki çalışmaları teşvik ederek, azınlıkların kendilerini ilgilendiren konularda merkezi yönetimi etkileme şansını arttırmıştır yılında RMDB nin Romanya Demokratik Konvansiyonu liderliğindeki koalisyon hükümetine katılarak, biri Turizm diğeri de Devlet Bakanlığı olmak üzere iki bakanlık ile temsil edilmesiyle Romanya tarihinde ilk defa etnik Macar azınlıktan temsilciler hükümet düzeyinde temsil fırsatı elde etmiştir. 35 RMDB nin koalisyon hükümetinde yer alma kararı ile etnik Macarlar da, kendilerini Romanya siyasal hayatından dışlamak yerine, kapsayıcı bir stratejiyi tercih etmişlerdir. Etnik Macarların bu tutumu, RMDB nin Romen toplumu tarafından kabulünü de kolaylaştırmıştır. Çünkü koalisyon hükümetinde yer alarak etnik Macar azınlık, Romanya devletinin sınırlarını ve hukuki varlığını tanımıştır. Böylece, etnik Macarların irredentist iddiaları ile ilgili korkular da en aza inmiştir. RMDB nin de yer aldığı yeni hükümet, azınlık haklarının korunması ve uluslararası standartlara uygun bir biçimde geliştirilmesine öncelik vermiştir. Nitekim bu dönemde RMDB tarafından özerlik talebi dile getirilmemiş ve daha çok eğitim alanındaki konulara ağırlık verilmiştir. RMDB nin döneminde koalisyon hükümetinde yer alması, demokrasiye ve liberal ekonomiye geçiş süreci yaşayan Romanya da ortaklıkçı demokrasi (consociational democracy) modelinin uygulandığı bir dönem olarak algılanabilir. 36 RMDB yi de içine alan koalisyon hükümeti, her iki etnik grubu bir araya getirerek, ortaklıkçı demokrasinin önemli unsurlarından birisi olan büyük koalisyonun (grand coalition) oluşturulması anlamına gelmiştir. Ayrıca koalisyon hükümeti kurulması, her iki etnik grubun elitleri arasında bir işbirliği ilişkisinin geliştirilebileceğini göstermiştir. Ortaklıkçı demokrasi kavramının tamamen Romanya örneğinde gözlemlenebileceğini iddia etmemekle birlikte, en azından döneminde ülkede yaşanan deneyimlerin bu kavramsal çerçevenin önermelerine yaklaştığı ileri sürülebilir. 34 Horvath ve Scacco, From the Unitary, s RMDB, 1996 yılında kurulan koalisyon hükümetine kamu yönetiminde reform yapılacağı ve eğitim kanununun yeniden ele alınacağı garantilerini alarak dahil olmuştur. Bkz. Melanie H. Ram, Romania: From Laggard to Leader?, içinde Bernd Rechel (der.) Minority Rights in Central and Eastern Europe, (New York: Routledge, 2009), s Ortaklıkçı demokrasi kavramı için bkz. Arend Lijphart, Thinking About Democracy, Power- Sharing and Majority Rule in Theory and Practice, (New York: Routledge, 2008); Brendan O leary, The Logic of Power-Sharing, Consociation and Pluralist Federations içinde Marc Weller ve Barbara Metzger (der.) Settling Self-Determination Disputes, Complex Power- Sharing in Theory and Practice, (Boston: Martinus Nijhoff Publishers, 2008), s

12 B. S. Ağır RMDB nin koalisyon hükümetine katılması, Romanya daki etnik Macarların kamusal hayat ile bütünleşmesinde önemli bir aşama oluşturmakla birlikte, bu gelişme aynı zamanda Romen aşırı milliyetçilerinin tepkisine de sebep olmuştur lı yılların ikinci yarısında eğitim ve dil sorunlarının çözümü doğrultusunda istenilen yasal düzenlemelerin yapılamaması nedeniyle Macar azınlık ile Romen çoğunluk arasındaki anlaşmazlık zamanla Romanya daki Macar sorunu na dönüşmüştür. 37 Bu durum, Romanya daki Macarların ve Romenlerin birbirlerini algılayış biçimlerini olumsuz etkilemiş ve milliyetçi politikaların zemin bulmasını kolaylaştırmıştır. ROMEN AŞIRI MİLLİYETÇİLİĞİNİN BEKLENMEYEN YÜKSELİŞİ 1990 yılından beri gerçekleştirilen tüm seçimlerde Romanya parlamentosunda temsil edilme hakkı kazanan 38 RMDB nin 1996 yılında koalisyon hükümetine dâhil olarak merkezi karar-alma sürecine katılması, Romanya daki etnik azınlıklar için yeni bir dönemin başladığı şeklinde yorumlanmıştır. Fakat 2000 yılında yapılan seçimlerde Iliescu nun SDP sinin seçimleri kazanması ile daha önceki dönemde RMDB nin koalisyon ortaklığı üzerinden oluşturulan iktidar paylaşımı da sona ermiştir. Kasım 2000 tarihinde düzenlenen seçimler, SDP ve lideri Iliescu yu iktidara taşıyarak, Romen siyaset sahnesini önemli ölçüde değiştirmiştir. Bu seçimler, aşırı milliyetçi oyların artışı ile sonuçlanırken, azınlık liderlerinin siyaset alanını daraltmıştır. 39 Örneğin, SDP nin milliyetçi yönelimi nedeniyle RMDB ve SDP arasında bir koalisyon ortaklığı kurmak mümkün olmamıştır. Bununla birlikte RMDB, 2000 yılındaki seçimlerden sonra BRP nin iktidar ortağı olmasını önlemek amacıyla, Ulusal Liberal Parti ve Demokrat Parti nin de desteğini alan SDP nin kurduğu azınlık hükümetini desteklemiştir. Bu kapsamda, iki siyasi parti arasında imzalanan anlaşmaya göre RMDB, SDP yi yasama sürecinde destekleyecek ve bunun karşılığında da SDP, ulusal azınlıkların korunmasına ve kurumsal ve yasal gelişimlerine öncelik verecekti. Nitekim 2000 seçimlerinden sonra RMDB, yerel yönetimde azınlık dillerinin kullanılması 37 Kettley, Ethnicity, Language, s RMDB, 1990 yılındaki seçimlerde % 7,2, 1992 de % 7,5, 1996 da % 6,9, 2000 de % 6,8, 2004 de % 6,2 ve 2008 de % 6,2 oranlarında oy almıştır. Bkz. Ciprian-Calin Alionescu, Parliamentary Representation of Minorities in Romania, Southeast European Politics, Vol. 5, No. 1, Haziran 2004, s Medianu, Analysing Political Exchanges, s

13 Romanya nın Avrupa Birliği Bütünleşme Sürecinde Romen Milliyetçiliği... ve komünist dönemde kamulaştırılan özel mülklerin geri iadesi gibi alanlarda ilerleme sağlamıştır. 40 Her iki parti arasındaki işbirliği, uzun dönemli politik bir projeden çok, koşulların zorlamasından doğmuş kısa dönemli amaçların gerçekleştirilmesine dayanmıştır. Söz konusu kısa dönemli amaç ise, BRP nin iktidar ortağı olmasıyla Romanya siyasal hayatında etkili olarak ülkenin demokrasiye geçiş sürecini sekteye uğratmasını engellemek olmuştur. Ekim 2000 tarihinde gerçekleştirilen başkanlık seçimleri öncesinde Ion Iliescu, Romanya da etnik gruplar arasında bir uzlaşma sağlanması gerektiğini ifade etmiştir. Bu demokrasi yanlısı ve uzlaşmacı tavır, parti politikasının ya da Iliescu nun kişisel düşüncelerinin değişmesinin bir sonucu olmaktan çok, Romanya nın AB üyeliği sürecinde ilerlemesinin bir sonucudur. Romanya da etnik gruplar arası uzlaşma çabalarının bir sonucu olarak 2000 yılındaki seçimlerin öncesinde Romanya daki siyasetçiler, seçim kampanyalarında milliyetçi propagandadan kaçınacaklarını ilan etmişlerdir. 41 Buna rağmen, 2000 yılındaki seçimlerde RMDB nin başkan adayı Senatör Gyorgy Frunda, partisinin Romanya nın bir ulus-devlet olduğu inancında olmadığını dile getirmiştir. Ayrıca, Romanya yı egemen, bağımsız, üniter ve bölünmez bir ulus-devlet olarak tanımlayan Romanya Anayasası nın 1. maddesinin değiştirilmesi gerektiğini, çünkü Romanya da birçok ulusal azınlık yaşadığını ve anayasadaki söz konusu tanımlamanın ülkenin gerçekliği ile uyuşmadığını belirtmiştir yasama döneminde etnik Macar azınlığın hükümet düzeyinde temsil edilmesi, Romen milliyetçisi duyguların güçlenmesini beraberinde getirmiştir. Fakat bu, BRP ye olan seçmen yöneliminin tek sebebi değildir yılındaki seçimlerden sonra iktidara gelen Romanya Demokratik Konvansiyonu liderliğindeki koalisyon hükümeti vaat ettiği reformları gerçekleştirememiş ve ekonominin yeniden yapılandırılması konusunda beklenen başarıyı gösterememiştir. Bu nedenle, ülkede yaşanan ekonomik durgunluk, yüksek enflasyon, işsizlik ve yolsuzluk gibi sorunlar seçmen kitlesinin oy verme tercihinin temel belirleyicisi olmuşlardır yılındaki seçimlerde % 19,5 düzeyinde oy alarak Romanya nın ikinci büyük partisi haline gelen BRP nin oy oranındaki bu büyük artış, 2000 seçimlerinin en büyük sürprizi olmuştur. 43 BRP nin Ibid, s Romocea, A Strategy for Social, s Sandor Balogh, Transylvania Balkan or Europe?, transy3/transy3.doc (Erişim Tarihi: 25 Nisan 2012). 43 Marketa Smrckova, Comparison of Radical Right-Wing Parties in Bulgaria and Romania: 137

14 B. S. Ağır genel seçimlerinde % 3,9, 1996 genel seçimlerinde ise % 4,5 oranındaki oylarını 2000 genel seçimlerinde % 19,5 e yükseltmiş olması, Romanyalı seçmen arasında yükselen milliyetçi eğilimleri göstermesi açısından önemlidir. Romanya da aşırı milliyetçiliğin yükselişi, Romen milliyetçiliğinin başta etnik Macar azınlık olmak üzere diğer azınlık grupları ile olan uzun geçmişli bir düşmanlığına bağlı olmaktan çok, komünizm sonrası dönemde yaşanan dönüşüm sürecinde ortaya çıkan ekonomik, politik ve toplumsal sorunların bir sonucu olarak görmek daha doğru olacaktır. Romen milliyetçi söyleminde öteki vurgusu bulunmakla birlikte, seçmen kitlelerini etkilemek için kullanılan söylem ekonomik ve toplumsal sorunlar bağlamında geliştirilmiştir. Romanya toplumunun AB bütünleşme sürecinde yaşadığı yabancılaşmaya bağlı olarak ortaya çıkan demokratik açık, büyük ölçüde Avrupalılaşma konusunun ağırlıklı olarak elitler düzeyinde ele alınmasına bağlanmıştır. 44 AB bütünleşme süreci ile ilgili toplumsal yabancılaşmanın yanında, AB kurumlarına yetki transferinin ulusal hükümetlerdeki siyasi partilerin siyasal değişim güçlerini aşındırmasının bir sonucu olarak, merkez partilerin dışındaki BRP gibi marjinal partiler, AB bütünleşme sürecine yönelik eleştirileri ile politika sahnesine çıkmak için uygun bir ortam bulabilmişlerdir yılındaki seçimlerde BRP nin seçmen kitlesinin önemli bir bölümünü yüksek eğitim almış genç nüfus oluşturmuştur. Bu insan kitlesi, komünizm sonrası dönüşüm sürecinde yaşanan değişimlerden olumsuz etkilendiklerini ve özellikle emek piyasasında yer bulamadıklarını düşünerek BRP ye oy vermişlerdir. 45 AB bütünleşme sürecinde yaşanan dönüşüm sırasında ekonomik ve toplumsal olarak dışlandıklarını hisseden toplum kesimleri de, 2000 ve 2004 yıllarında gerçekleştirilen seçimlerde tercihlerini BRP den yana kullanırken, BRP de politik söylemlerinde bu yapısal dönüşümün aktörlerini ötekileştirmiştir. BRP, refahın artmasında ve sağlanmasında devlete büyük bir rol veren milliyetçi, anti-semitist ve yabancı düşmanlığının baskın olduğu bir siyasi parti- The National Movement of Ataka and the Great Romania Party, Central European Political Studies Review, Vol. 11, No. 1, 2009, s Sorina Soare, Rediscovering Europe in Romania: Historical Continuity in terms of Patterns of Political Management, (Erişim Tarihi: 30 Nisan 2012). 45 Smrckova, Comparision of Radical, s

15 Romanya nın Avrupa Birliği Bütünleşme Sürecinde Romen Milliyetçiliği... dir. 46 BRP, Romen ulusunun egemenliği, bağımsızlığı ve bütünlüğü çerçevesinde bir devlet anlayışına sahiptir. Ceausescu rejiminin yıkılmasını ABD, SSCB ve Macaristan ın önderliğindeki bir uluslararası komploya bağlamış olan BRP, 1989 dan sonra yaşanan toplumsal, politik ve ekonomik krizlerin nedeni olarak bu komplonun aktörlerini göstermiştir. BRP, Ceausescu yu Romanya nın bağımsızlığı için mücadele etmiş bir ulusal kahraman olarak ve komünist dönemi de gurur duyulması gereken bir dönem olarak görmektedir. 47 Kuruluş bildirgesinde planlı ekonomiye ve sosyal güvenlik sistemine odaklanan BRP, 48 toplumsal refah alanlarında devletin rolünün önemini vurgulamıştır. BRP, devletin hâkimiyetinde tek-kültürlü bir toplum yaratmak için politik ve kültürel birlik çağrılarını seslendirmiştir. Bir taraftan etnik Macar azınlık anlamında iç düşman söylemini ve AB anlamında da dış düşman söylemini kullanmıştır yılında BRP nin popülerliğindeki hızlı yükseliş ve 2000 yılındaki seçimlerde elde ettiği başarı, etnik azınlıklar ile ilgili aşırı milliyetçi söyleminden çok, yolsuzluk sorununu bitirme ve düzeni yeniden sağlama taahhütlerine dayanmıştır yılındaki parlamento seçimlerinde seçim kampanyasını yolsuzluk ve sosyo-ekonomik sorunlar üzerine inşa etmiş olan BRP, parti ideolojisine uzak olan seçmen kitlelerini kendi tarafına çekebilmiştir. 50 Örneğin, şaşırtıcı bir biçimde BRP nin sosyo-ekonomik sorunları öne çıkaran politik söylemi sonucunda etnik Macarların %5 i 2000 yılındaki başkanlık seçimlerinde BRP nin adayı Romen milliyetçisi Corneliu Vadim Tudor u desteklemiştir yılındaki seçimlerde sosyo-ekonomik söylemler ile büyük bir başarı kazanan, fakat hükümet olma fırsatı bulamayan BRP, 2001 yılında milliyetçi politikalarına geri dönerek RMDB nin kapatılması çağrılarını yinelemiş, Macar azınlığı ayrılıkçı amaçlar taşımakla suçlamış ve Macarların bulunduğu bölgelerde bir asimilasyon politikası izlenmesi çağrısında bulunmuştur. 52 Bu durum, AB bütünleşme sürecinde demokrasi ve piyasa ekonomisi yönündeki reformlarda önemli yol alan Romanya nın etnik olarak hala kırılgan bir yapıda olduğu şüphelerinin doğmasına yol açmıştır. 46 Ibid, s Ibid, s Niessen, Romanian Nationalism: An, s Kettley, Ethnicity, Language, s Smrckova, Comparison of Radical, s Kettley, Ethnicity, Language, s Smrckova, Comparision of Radical, s

16 B. S. Ağır Ekonomik reformların yerine getirilememesi, yaşanan yolsuzluklar ve yaşam standardında beklenen gelişmenin sağlanamaması, 2000 yılında yapılan seçimlerde aşırıcılık yanlısı politik aktörlerin güç kazanmasına katkıda bulunmuştur. Özellikle BRP nin oylarındaki artışın en büyük nedeni, diğer siyasi partilere karşı tepki oylarının BRP de birleşmesi olmuştur. Söz konusu tepkinin temel nedeni ise, komünizm sonrası dönemde yaşanan politik, ekonomik ve toplumsal sorunların aşılamaması olmuştur. Nitekim 2000 yılındaki parlamento seçimlerinde BRP, seçim kampanyasını bu sorunlar üzerine kurmuştur. 53 Romanya da politik ve toplumsal hayatta milliyetçilik önemli bir yere sahiptir. Fakat milliyetçilik, siyasi elitlerin ekonomik, siyasi ve toplumsal hayattaki sorunları çözmekte başarısız olduklarında faaliyete geçirmeyi tercih ettikleri bir politik ve toplumsal kaynak halini almıştır döneminde enflasyondaki sürekli düşüş ve ekonomik büyüme ile birlikte konulan bütçe hedeflerine ulaşılmış ve gerçekleştirilen yapısal reformlar olumlu sonuçlar vermiştir yılına gelindiğinde ekonomik gelişme ve uluslararası sistemle bütünleşme, toplam işgücünün % 72 sinin özel sektörde istihdam edilmesi ve 1999 da % 54 seviyesinde olan enflasyonun % 9,3 e gerilemesi ile somut sonuçlar doğurmaya başlamıştır. 55 Görüldüğü üzere önceki dönemler ile kıyaslandığında sosyo-ekonomik alanda yaşanan olumlu gelişmeler ve AB bütünleşme sürecinde alınan mesafe, BRP nin Batı ve kapitalizm karşıtlığı üzerinden geliştirdiği söyleminin Romanya seçmeni tarafından çekiciliğini ortadan kaldırmıştır. Böylece BRP, 2004 yılındaki seçimlerde % 13 oranında oy alarak önemli bir seçmen kaybına uğramıştır yılında Avrupa Parlamentosu ndaki Avrupa Halkları Partisi ne katılmak için adını Büyük Romanya Halk Partisi olarak değiştiren BRP nin üyelik başvurusu reddedilmiş ve tepki olarak parti tekrar eski adı olan Büyük Romanya Partisi adını almıştır. Kasım 2008 tarihinde yapılan parlamento ve başkanlık seçimlerine katılım oranı % 39,2 gibi düşük bir oranda gerçekleşirken, Ibid, s Kettley, Ethnicity, Language, s Nuray Bozbora, Demokratik Dönemde Romanya, içinde Osman Karatay ve Bilgehan A. Gökdağ (der.) Balkanlar El Kitabı, Cilt II: Çağdaş Balkanlar, (Ankara: Karam ve Vadi Yayınları, 2007), s yılındaki seçimlere katılım oranı %58,5 düzeyinde gerçekleşmiştir. Görüldüğü üzere iki seçimde döneminde seçimlere katılım oranında büyük bir düşüş yaşanmıştır. Bkz. Marius I. Tatar, Ethnicity, Strategic Mobilization and Voting in the Romanian Parliamentary Elections of 2008, Journal of Identity and Migration Studies, Vol. 5, No. 2, 2011, s

17 Romanya nın Avrupa Birliği Bütünleşme Sürecinde Romen Milliyetçiliği... % 3,15 lik bir oy alan BRP, seçim barajı % 5 olarak belirlendiği için parlamento dışı kalmıştır. BRP nin oy oranındaki bu büyük düşüş, Romen toplumunun Macar azınlığın siyasal hayatta temsiline alışmış olması ve AB üyeliği çerçevesindeki kazanımlar ile açıklanmıştır. 57 Ayrıca seçimlere katılım oranının düşüklüğü ve BRP nin almış olduğu oy oranı düşünüldüğünde, Romen iç siyasetinde aşırı milliyetçi eğilimlerin temsil düzeyinin sınırları kendisini açıkça ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, etnik kimliklerin dinamik bir doğaya sahip olduğu kabul edildiğinde, etnik-milliyetçi siyasi oluşumlara yönelik seçim dönemlerindeki seçmen desteğinin etnik kimliğin inşa sürecindeki değişimlere paralel olarak olumlu ya da olumsuz yönde farklılaşabileceği ileri sürülebilir. Fakat bu sonuca ulaşabilmek için, kimliğin sürekli bir değişim süreci içerisinde olan bir olgu olduğunun kabul edilmesi gerekir. Bununla birlikte, BRP nin seçim kampanyalarında sosyo-ekonomik koşulları önceleyen söylemi, bu alanlarda yaşanan gelişmelere büyük oranda bağımlı olmuştur ve 2004 yıllarında gerçekleştirilen seçimlerde, Romen toplumunun önemli bir bölümü, AB bütünleşme sürecinde geçirdiği dönüşümlerin olumsuz yansımaları ile kendi etnik kimlik bilinçlerini bir araya getirerek, seçim tercihlerini BRP yi desteklemek yönünde belirlemişlerdir. Böylece BRP, 2000 ve 2004 yıllarındaki seçim başarıları ile Romanya parti sisteminin önemli bir parçası haline gelmiştir. Seçmenlerin etnik kimliği, milliyetçi partilere belirli bir seçim avantajı sağlayabilir ve buna bağlı olarak seçim dönemlerinde milliyetçi partilerin oy oranlarında sınırlı dalgalanmalar meydana gelir. Buna karşın, 2008 yılındaki seçimlerde BRP nin oylarındaki keskin düşüş, bu değerlendirmenin yanlış olduğunu göstermiştir. Bu seçimlerde Romen toplumunun AB katılım sürecinde yaşadığı sosyalleşme ve Birliğin temsil ettiği normlar ve değerler ile bütünleşme düzeyi ve isteği, seçmen tercihlerinin sistem karşıtı partilere yönelmesini önlediği ileri sürülebilir. ETNİK MACAR AZINLIK ve AB ÜYELİK SÜRECİ Şubat 1995 tarihinde Avrupa Ekonomik Toplulukları ve Romanya arasında ortaklık ilişkisini kuran Avrupa Antlaşması yürürlüğe girmiştir. Bu antlaşmanın giriş bölümünde AB nin de yardımıyla Romanya nın politik ve ekonomik sisteminin dönüşümünde azınlık üyelerinin haklarının korunacağı ve geliştirileceği belirtilmiştir. Bu tespit, AB ye üye olmak isteyen ülkelerin yerine 57 Smrckova, Comparision of Radical, s

18 B. S. Ağır getirmesi gereken Kopenhag Kriterleri 58 arasında yer alan azınlık haklarına saygı ibaresinin doğal bir sonucu olmuştur. Fakat 1997 yılında katılım süreci başlayana kadar AB, Romanya daki Macar azınlığın konumunu doğrudan ele almamıştır. AB Komisyonu, Romanya nın tam üyelik başvurusu ile ilgili görüşünde, RMDB nin koalisyon ortağı olmasının da gösterdiği gibi etnik Macarların Romanya siyasal sistemi ile bütünleştiğini ve etnik Macar azınlık ile Romanya devleti arasındaki ilişkilerin, Romanya nın Macaristan ile Eylül 1996 tarihinde imzaladığı ikili antlaşmanın da etkisiyle geliştiğini belirtmiştir daki AB Helsinki Zirvesi nde ise Romanya nın AB üyeliği müzakerelerine başlaması onaylanırken, aynı zamanda, müzakere sürecinde Romen demokrasisinin güçlendirilmesi gereğinin altı çizilmiştir. 60 Romanya ve AB arasında 15 Şubat 2000 tarihinde başlayan üyelik müzakereleri 2004 yılında sona ermiş ve Romanya, 1 Ocak 2007 tarihinde AB ne tam üye olmuştur. Romanya nın AB üyeliği, kendi içindeki etnik sorunların çözüm yollarının ve araçlarının çeşitlenmesine yol açmıştır. Mart 2007 tarihinde RMDB Başkanı Marko Bela, Romanya da 25 Kasım 2007 de düzenlenecek olan ilk Avrupa Parlamentosu seçimleri kapsamında yapmış olduğu bir konuşmada, amaçlarının sadece kültürel özerklik olmadığını, ülkesel özerklik amacını gerçekleştirmeyi de amaçladıklarını belirtmiştir. Bu çerçevede, Avrupa Parlamentosu nun Macarların haklarının gerçekleştirilmesi çabaları için önemli bir arena olacağını ifade etmiştir. 61 Avrupa Parlamentosu seçimleri sürecinde AB Bölgeselleşme Politikası çerçevesinde, Transilvanya da etnik Macarların çoğunluğu oluşturduğu Szeklers bölgesinin oluşturulmasını 62 ve Romanya devlet örgütlenmesinin merkezsizleşmesini içeren bir yasa tasarısı sunan Marko Bela, bu tasarının AB bütünleşme sürecinde uygulanabilir bir öneri olduğunu belirtmiştir Haziran 1993 tarihli Kopenhag Zirvesi nde AB, Birliğe üye olmak isteyen aday ülkeler için Kopenhag Kriterleri olarak da bilinen bir üyelik kriterleri bütünü tanımlamıştır. Piyasa ekonomisine uyum gibi yapısal bir koşulun yanı sıra demokratikleşme, insan hakları ve azınlık haklarına saygı gibi politik kriterler de ortaya konmuştur. Bkz. Copenhagen European Council, June 1993, pdf (Erişim Tarihi: 1 Mayıs 2012). 59 Bkz. Agenda 2000 Commission Opinion on Romania s Application for Membership of the European Union, DOC/97/18, 15 July 1997, dwn/opinions/romania/ro-op_en.pdf (Erişim Tarihi: 30 Mayıs 2012) 60 (Erişim Tarihi: 30 Mayıs 2012) 61 Bucsa, European Integration, s Szeklers bölgesi, Transilvanya nın batı bölgesinde yer almakta ve etnik Macarların nüfusun %70 ini oluşturduğu Harghita, Covasna ve Mures bölgelerini içermektedir. Bkz. Ibid, s

19 Romanya nın Avrupa Birliği Bütünleşme Sürecinde Romen Milliyetçiliği... Transilvanya nın ülkesel özerkliği konusu, 1990 lı yıllardan bu yana Romanya iç siyasetini meşgul eden ve hem Macar azınlığın hem de Romen çoğunluğun milliyetçi söylemlerinde ele aldığı bir konu olmuştur. Fakat şimdi yeni olan, bu konunun Romanya nın AB üyeliği bağlamında önem kazanmış olmasıdır. AB bütünleşme sürecini kullanarak kendi siyasi amaçlarına ulaşma sürecini kolaylaştırma arayışında olan Macar azınlık liderleri, ülkesel özerklik sorununu AB bölgeler politikası, Bölgeler Avrupası ve Katalan modeli gibi söylemleri kullanarak AB çerçevesinde dile getirmişlerdir. 63 Böylece AB bütünleşme süreci özerklik yönündeki taleplerin güçlendirildiği bir siyasi dayanak noktası haline getirilmiştir. Merkezsizleşmeyi sahip oldukları hakları genişletmenin bir aracı olarak gören etnik Macar azınlık, belirli bölgelerde yoğunlaştıkları için yerel yönetimlere yetki devrini ülkesel özerklik benzeri bir süreç olarak değerlendirmişlerdir. Merkezsizleşmenin ve yetki devrinin AB tarafından bütünleşme sürecinde yerine getirilmesi gerek birer koşul olarak görülmesi ve AB Komisyonu tarafından merkezsizleşme çabalarının aktif olarak desteklenmesi de, etnik Macar azınlığın görüşleri ile paralellik göstermiştir. 64 RMDB nin koalisyon ortağı olduğu döneminde, Marko Bela nın kullandığı söylem daha ılımlı olmuştur. Buna karşın, RMDB nin radikal kanadını temsil eden Laszlo Tokes, 2000 li yılların başlarında Cluj kentinde ayrı bir Macar Üniversitesi kurulmasını, yeni bir mülkiyet kanununun çıkarılmasını ve Szekler bölgesi için ülkesel özerklik taleplerini dile getirmeye başlamıştır. RMDB nin ılımlı tavrını sürdürmesi üzerine radikal kanat, Reformist Blok adı altında kendi örgütlenmesine gitmiş ve Romanya devletini üniter bir ulusdevlet olarak tanımlayan anayasanın 1. maddesinin değiştirilmesini, mutlak egemenlik kavramı yerine sınırlı egemenlik kavramının kullanılmasını talep etmiştir. Böylece Romanya devletinin çok uluslu karakterinin tanınmasının yolunu açmayı amaçlamıştır. Tokes, Macarların çoğunlukta olduğu bölgelere ülkesel özerklik tanınmasının azınlık sorununun çözümünün tek yolu olduğunu belirtmiştir yılında AB üyeliği yolunda kapsamlı anayasal değişiklikler süreci yaşayan Romanya da RMDB nin 1991 Anayasası nın Romanya yı üniter bir ulus-devlet olarak tanımlayan 1. maddesinin değiştirilmesi yönündeki talebi, Romanya Temsilciler Meclisi tarafından reddedilmiştir Ibid, s Iicheva, Preparing for the, s Bucsa, European Integration, s Romocea, A Strategy for Social, s

20 B. S. Ağır Anayasası nda 2003 yılında yapılan değişiklikler ile oluşturulan yeni anayasa, ulusal egemenliğin Romen halkına ait olduğunu belirtmiştir. Böylece Romen etnik çoğunluk, Romanya devletinin temel unsuru olarak tanımlanmaya devam etmiştir. Laszlo Tokes in liderliğindeki radikal kanat 2003 yılında Transilvanya Macarları Ulusal Konseyi ni kurmuş ve böylece RMDB nin Romanya daki etnik Macarların tek örgütlü siyasi sesi olma özelliği sona ermiştir. Haziran 2004 tarihinde Laszlo Tokes, ülkesel özerklik yönündeki baskıyı arttırmak amacıyla altı komşu ülkeden gelen etnik Macarları temsil eden örgütlerin katıldığı Karpatya Havzası Macar Özerk Konseyi ni kurmuştur. Macaristan ın 2004 yılında AB ye üye olması ve Romanya nın AB bütünleşme sürecinin hız kazanmasının ardından Tokes, ülkesel özerklik talebini daha güçlü bir biçimde dile getirmeye başlamıştır. Örneğin, 2004 yılında Avrupa Parlamentosu ndan Romanya nın AB ye katılmasının bir önkoşulu olarak Szeklers bölgesinin kurulmasını talep etmesini istemiştir. 67 Macaristan Başbakanı Viktor Orban da, 2007 yılında yapılan Avrupa Parlamentosu seçimlerinde 2003 yılında RMDB den ayrılan ve bağımsız aday olan etnik Macar siyasetinin radikal kanat temsilcisi Lazslo Tokes i desteklemiştir. Bu somut destek ile Romanya daki etnik Macar azınlığın içinde bulundukları devlet ve çoğunluk etnik grup ile ilişkilerine akraba devlet (kin state) kavramı da bir değişken doğrudan dâhil olmuştur. SONUÇ Komünizm sonrası geçiş toplumlarında politikleşen etnik kimlikler, çoğunluk grubunu temsil eden politik meşruiyetin ve siyasal rejimlerin gayrı-meşruluğunun en temel araçlarından birisi haline gelebilmiştir. Komünizmin yıkılmasından sonra Romenler ile Macarlar asındaki ilişkiler önemli bir değişim geçirmiş olmakla birlikte, Romanya daki yeni dönemde azınlıklara siyasi temsil hakkı tanınmış ve böylece azınlıklar, demokratik yolları kullanarak hak arayışına girişmişlerdir. Bu kapsamda, azınlık gruplarının örgütlü hak arayışları, içinde bulundukları siyasi sistemin gayrmeşruluğu üzerinden gelişmemiştir. Bu süreçte, etnik Macar azınlık, sürdürdüğü mücadelede Romanya nın genel anlamda Avrupa-Atlantik kurumları ile ve özellikle AB bütünleşme sürecinin Romanya için yarattığı teşvik ve baskılar dan yararlanmaya çalışmıştır. 67 Bucsa, European Integration, s

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve KADIN Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB nin kadın-erkek eşitliği ile ilgili temel ilkeleri AB nin kadın istihdamı hedefi AB de toplumsal cinsiyete duyarlı

Detaylı

Türkiye ve Avrupa Birliği

Türkiye ve Avrupa Birliği Türkiye ve Avrupa Birliği Türkiye ve Avrupa Birliği İlişkisi Avrupa Birliği 25 Mart 1957 tarihinde imzalanan Roma Antlaşması'yla Avrupa Ekonomik Topluluğu adı altında doğdu. Türkiye 1959 yılında bu topluluğun

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu?

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Yrd. Doç. Dr. Elif UÇKAN DAĞDEMĠR Anadolu Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü Öğretim Üyesi 1. GĠRĠġ Avrupa Birliği (AB)

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim 1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim Türkiye de 2007 genel milletvekili seçimlerine ilişkin değerlendirme yaparken seçim sistemine değinmeden bir çözümleme yapmak pek olanaklı değil. Türkiye nin

Detaylı

Avrupa yı İnşaa Eden Gençler

Avrupa yı İnşaa Eden Gençler Avrupa yı İnşaa Eden Gençler Gençlik Politikasi Geliştirme Sosyal Uyum İnsan Hakları Kültürlerarasi Diyalog Katılım Araştırma AVRUPA KONSEYI VE GENÇLER 40 YILI AŞKIN BIR SÜREDIR AVRUPAYI BIRLIKTE INŞA

Detaylı

AB 2020 Stratejisi ve Türk Eğitim Politikasına Yansımaları

AB 2020 Stratejisi ve Türk Eğitim Politikasına Yansımaları AB 2020 Stratejisi ve Türk Eğitim Politikasına Yansımaları Y. Doç. Dr. Tamer Atabarut Boğaziçi Üniversitesi Yaşamboyu Eğitim Merkezi Müdürü atabarut@boun.edu.tr Avrupa 2020 Stratejisi: Akıllı, Sürdürülebilir

Detaylı

YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ

YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü, 24 Kasım 2011 Perşembe günü Üniversitemiz Merkez Kampüsü Hünkar Salonu nda, hem Üniversitemizin

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998)

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Oktay Uygun 2. Doğum Tarihi 18. 01. 1963 3. Unvanı Profesör 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hukuk Fakültesi İstanbul Üniversitesi 1985 Yüksek Lisans Kamu Hukuku

Detaylı

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Siyasi İşler Başkanlığı 20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 - Reform İzleme Grubu nun (RİG) 20. Toplantısı, Devlet Bakanı ve Başmüzakerecimiz

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANLATIM SORULARI 1- Bir siyasal düzende anayasanın işlevleri neler olabilir? Kısaca yazınız. (10 p) -------------------------------------------

Detaylı

ORSAM ORTADOĞU STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3

ORSAM ORTADOĞU STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3 KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3 - CENTER FOR MIDDLE EASTERN STRATEGIC STUDIES KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS

Detaylı

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...v GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm Antik Demokrasi I. ANTİK DEMOKRASİNİN

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ÇERÇEVE SUNU Gülçiçek ÖZKORKMAZ Başkanlık Baş Danışmanı Mukim Özel Temsilciler Direktörü ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI ve TÜRKİYE ÜZERİNE

Detaylı

Özet. Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları. G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015

Özet. Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları. G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015 G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015 Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları Ekonomi Bakanligi Ev Sahipliginde Özet 5 Ekim 2015 Hilton Istanbul Bosphorus Hotel İstanbul,

Detaylı

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir.

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir. İçişleri Bakanı Sayın İdris Naim ŞAHİN nin Entegre Sınır Yönetimi Eylem Planı Aşama 1 Eşleştirme projesi kapanış konuşması: Değerli Meslektaşım Sayın Macaristan İçişleri Bakanı, Sayın Büyükelçiler, Macaristan

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

TÜRKİYE DE SİYASET VE DEMOKRASİ

TÜRKİYE DE SİYASET VE DEMOKRASİ TÜRKİYE DE SİYASET VE DEMOKRASİ 12 Eylül Darbesi 1973 seçimlerinden 1980 yılına kadar gerçekleşen seçimlerde tek başına bir iktidar çıkmadığından bu dönem hükümet istikrarsızlığı ile geçen bir dönem olmuştur.

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Amaç MADDE 1 KENT KONSEYİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar (1) Bu Yönetmeliğin amacı; kent yaşamında, kent vizyonunun

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi, Ankara ve Atina nın Ortaklık başvurularını kabul etti.

11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi, Ankara ve Atina nın Ortaklık başvurularını kabul etti. ARAŞTIRMA RAPORU ÖZEL ARAŞTIRMA--AVRUPA BİRLİĞİ TÜRKİYE KRONOLOJİSİ 20/06/2005 1959 1963 1964 1966 1968 1970 1971 1972 1973 31 Temmuz: Türkiye, AET ye ortaklık için başvurdu. 11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi,

Detaylı

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası FĐNANSAL EĞĐTĐM VE FĐNANSAL FARKINDALIK: ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Durmuş YILMAZ Başkan Mart 2011 Đstanbul Sayın Bakanım, Saygıdeğer Katılımcılar, Değerli Konuklar

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI II. Mahmut ve Tanzimat dönemlerinde devlet yöneticileri, parçalanmayı önlemek için ortak haklara sahip Osmanlı toplumu oluşturmak için Osmanlıcılık fikrini

Detaylı

(DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı)

(DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı) GAU AKADEMİK PERSONEL AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU Prof.Dr. Meltem DİKMEN CANİKLİOĞLU Kastamonu 01/08/1962 Profesör 07/12/2010 (DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı) İzmir Ekonomi

Detaylı

T.C. BA BAKANLIK AVRUPA B RL GENEL SEKRETERL Sosyal, Bölgesel ve Yenilikçi Politikalar Ba kanl. Avrupa Birli i Toplumsal Cinsiyet E itli i Stratejisi

T.C. BA BAKANLIK AVRUPA B RL GENEL SEKRETERL Sosyal, Bölgesel ve Yenilikçi Politikalar Ba kanl. Avrupa Birli i Toplumsal Cinsiyet E itli i Stratejisi T.C. BA BAKANLIK AVRUPA B RL GENEL SEKRETERL Sosyal, Bölgesel ve Yenilikçi Politikalar Ba kanl Avrupa Birli i Toplumsal Cinsiyet E itli i Stratejisi Özet Bilgi Notu Haz rlayan AB leri Uzman Yrd. Gök en

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

Yerel Demokrasi, Yerel Hukuk ve Evrensel Değerler

Yerel Demokrasi, Yerel Hukuk ve Evrensel Değerler Yerel Demokrasi, Yerel Hukuk ve Evrensel Değerler 2000 li yıllara gelindiğinde iç dinamikler, Türkiye nin uluslararası hukuk taahhütleri, AB süreci, bölgesel ve küresel gelişmelerin etkisiyle değişim kaçınılmaz

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - İtalya İlişkileri: Fırsatlar ve Güçlükler ( 2014 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen

Detaylı

G20 BİLGİLENDİRME NOTU

G20 BİLGİLENDİRME NOTU G20 BİLGİLENDİRME NOTU A. Finans Hattı Gündemi a. Büyüme Çerçevesi Güçlü, sürdürülebilir ve dengeli büyüme için küresel politikalarda işbirliğinin sağlamlaştırılması Etkili bir hesap verebilirlik mekanizması

Detaylı

Avrupa Yükseköğretim Alanına Doğru Avrupa da Yükseköğretimden sorumlu Bakanlar Bildirgesi Prag, 19 Mayıs 2001

Avrupa Yükseköğretim Alanına Doğru Avrupa da Yükseköğretimden sorumlu Bakanlar Bildirgesi Prag, 19 Mayıs 2001 Prag Bildirgesi Avrupa Yükseköğretim Alanına Doğru Avrupa da Yükseköğretimden sorumlu Bakanlar Bildirgesi Prag, 19 Mayıs 2001 Bologna Deklarasyonunun imzalanmasından iki yıl, Sorbonne Deklarasyonunun imzalanmasından

Detaylı

Ayşegül DEDE / Etüd Araştırma Servisi / Uzman 2009 YILI TÜRKİYE-AB İLİŞKİLERİ GENEL DEĞERLENDİRME

Ayşegül DEDE / Etüd Araştırma Servisi / Uzman 2009 YILI TÜRKİYE-AB İLİŞKİLERİ GENEL DEĞERLENDİRME Ayşegül DEDE / Etüd Araştırma Servisi / Uzman 2009 YILI TÜRKİYE-AB İLİŞKİLERİ GENEL DEĞERLENDİRME 2009 yılı, Türkiye-AB ilişkileri için son derece önemli bir dönüm noktasıdır. 2008 yılı AB açısından verimli

Detaylı

POLİTİKA GÜNDEMİNİ BELİRLEYEN AKTÖRLER

POLİTİKA GÜNDEMİNİ BELİRLEYEN AKTÖRLER SAKARYA ÜNİVERSİTESİ İşletme Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü SAĞLIK POLİTİKASI VE PLANLAMASI POLİTİKA GÜNDEMİNİ BELİRLEYEN AKTÖRLER Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT Bölüm Hedefi *Bu derste; *Sağlık politikalarının

Detaylı

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ HAKKINDA HER ŞEY KISA FİLM YARIŞMASI ÖDÜL TÖRENİ KONUŞMASI

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ HAKKINDA HER ŞEY KISA FİLM YARIŞMASI ÖDÜL TÖRENİ KONUŞMASI TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ HAKKINDA HER ŞEY KISA FİLM YARIŞMASI ÖDÜL TÖRENİ KONUŞMASI 7 Ocak 2015 İstanbul, Sabancı Center Sayın Konuklar, Değerli Basın Mensupları,

Detaylı

Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik. İdari Özet Türkçe

Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik. İdari Özet Türkçe Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik İdari Özet Türkçe Avustralya Hükümet hizmetlerinin Avustralya nın kültür ve dil bakımından çeşitlilikler gösteren nüfusuna duyarlılığı üzerine bir araştırma

Detaylı

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı.

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı. TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ HAFTA 2 Roma Antlaşması Avrupa Ekonomik Topluluğu AET nin kurulması I. AŞAMA AET de Gümrük Birliğine ulaşma İngiltere, Danimarka, İrlanda nın AET ye İspanya ve Portekiz in AET ye

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ

AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ Bilindiği üzere; Belçika, Federal Almanya, Fransa, Hollanda, İtalya ve Lüksemburg tarafından, 1951 yılında Paris te imzalanan bir Antlaşma ile Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT)

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

İBRAHİM ARAP. e-posta: ibrahim.arap@deu.edu.tr Tel: +0. 232. 420 41 80 / 20620. 2004-2009 : Dokuz Eylül Üni. Sosyal Bilimler Enst.

İBRAHİM ARAP. e-posta: ibrahim.arap@deu.edu.tr Tel: +0. 232. 420 41 80 / 20620. 2004-2009 : Dokuz Eylül Üni. Sosyal Bilimler Enst. İBRAHİM ARAP e-posta: ibrahim.arap@deu.edu.tr Tel: +0. 232. 420 41 80 / 20620 KİŞİSEL BİLGİLER Uyruğu : T.C Doğum Tarihi : 01.02.1972 Doğum Yeri : Mersin Medeni Durumu : Evli ÖĞRENİM 2004-2009 : Dokuz

Detaylı

3 Kasım 2002 Seçimlerine Doğru: Senaryolar ve Alternatifler...

3 Kasım 2002 Seçimlerine Doğru: Senaryolar ve Alternatifler... 3 Kasım 2002 Seçimlerine Doğru: Senaryolar ve Alternatifler... Seçime Doğru Giderken Kamuoyu: 3 Kasım 2002 seçimlerine bir haftadan az süre kalmışken, seçimin sonucu açısından bir çok spekülasyon bulunmaktadır.

Detaylı

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI 2010 Eğitim Öğretim Yılı Bahar Dönemi Zorunlu Dersler Uluslararası İlişkilerde Araştırma

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

D- NASIL YAZMALI? ÖRNEKLER

D- NASIL YAZMALI? ÖRNEKLER D- NASIL YAZMALI? ÖRNEKLER Örnek 1 EEB Raporu Bu araştırma konusunun güncelliği, önemi ve yapacağı katkı 1. 1.1. Bölgesel Gelişme Yaklaşımı Bölge olgusunun tanımı ve rolü, Dünyada özellikle 1970 lerin

Detaylı

Prof. Dr. Serap Yazıcı

Prof. Dr. Serap Yazıcı Prof. Dr. Serap Yazıcı syazici@bilgi.edu.tr ; Kurtuluş Deresi Cad. Yahya Köprüsü Sok. No:1 Dolapdere 34440 Beyoğlu-İstanbul; Ofis No: 0212 311 52 67 Akademik Özgeçmiş - 1984 de, Ankara Üniversitesi Hukuk

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

Türkiye'de "Decentralization" Süreci

Türkiye'de Decentralization Süreci Türkiye'de "Decentralization" Süreci 30 Nisan 2013 Bahçeşehir Üniversitesi İlker Girit Ahmet Ketancı Türkiye'de "Decentralization" Süreci Decentralization Prensipleri Türkiye deki Tarihi Süreç Türkiye

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU BİLGİ NOTU

YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU BİLGİ NOTU YÜKSEKÖĞRETİM KALİTE KURULU BİLGİ NOTU Yükseköğretim Kalite Kurulunun Kurulma Nedeni Yükseköğretimde yapısal değişikliği gerçekleştirecek ilk husus Kalite Kuruludur. Yükseköğretim Kurulu girdi ile ilgili

Detaylı

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR A V R U P A B İİ R L İİ Ğ İİ H U K U K U 1)) AVRUPPA TOPPLLULLUK HUKUKUNU OLLUŞŞTURAN TEEMEELL ANTLLAŞŞMALLAR BİRİNCİ İL HUKUK 1951-Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu Antlaşması 18/3/1951 de Paris'de imzalandı.

Detaylı

İSTANBUL ATIK MUTABAKATI

İSTANBUL ATIK MUTABAKATI İSTANBUL ATIK MUTABAKATI 2013 ün Mayıs ayında İstanbul da bir araya gelen dünyanın farklı bölgelerinden belediye başkanları ve seçilmiş yerel/bölgesel temsilciler olarak, küresel değişiklikler karşısında

Detaylı

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM Prof. Dr. Yusuf ALPER 1. GENEL OLARAK İSTİHDAM Ekonomik faaliyetin toplumsal açıdan en önemli ve anlamlı sonuçlarından birini, yarattığı istihdam kapasitesi oluşturur.

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1 I. BÖLÜM İKTİSADİ BÜTÜNLEŞME OLGUSU: KAVRAM VE BÜTÜNLEŞME BİÇİMLERİ

İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1 I. BÖLÜM İKTİSADİ BÜTÜNLEŞME OLGUSU: KAVRAM VE BÜTÜNLEŞME BİÇİMLERİ İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1 I. BÖLÜM İKTİSADİ BÜTÜNLEŞME OLGUSU: KAVRAM VE BÜTÜNLEŞME BİÇİMLERİ 1. İKTİSADİ BÜTÜNLEŞME KAVRAMI...7 2. EKONOMİK BÜTÜNLEŞME BİÇİMLERİ...12 2.1. Coğrafi Ölçek ve İktisadi Bütünleşme

Detaylı

2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları

2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları 2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları Virpi Einola-Pekkinen 11.1.2011 1 Strateji Nedir? bir kağıt bir belge bir çalışma planı bir yol bir süreç bir ortak yorumlama ufku? 2 Stratejik Düşünme Nedir?

Detaylı

Türkiye de Seçim Uygulamaları/ Sorunları Işığında Temsilde Adalet Yönetimde İstikrar İlkelerinin İşlevselliği

Türkiye de Seçim Uygulamaları/ Sorunları Işığında Temsilde Adalet Yönetimde İstikrar İlkelerinin İşlevselliği Türkiye de Seçim Uygulamaları/ Sorunları Işığında Temsilde Adalet Yönetimde İstikrar İlkelerinin İşlevselliği Erol TUNCER Seçim sistemlerinin belirlenmesinde temsilde adalet ve yönetimde istikrar (fayda)

Detaylı

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ. Maliye Anabilim Dalı Doktora Programı, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Dokuz Eylül Üniversitesi (1986-1989)

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ. Maliye Anabilim Dalı Doktora Programı, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Dokuz Eylül Üniversitesi (1986-1989) Prof. Dr. Coşkun Can Aktan Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Buca-İzmir TÜRKİYE http://www.canaktan.org E-Mail: ccan.aktan@deu.edu.tr AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ EĞİTİM Doktora Maliye

Detaylı

KENTSEL POLİTİKALAR II. Bölüm

KENTSEL POLİTİKALAR II. Bölüm MSGSÜ ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA BÖLÜMÜ PLN 703 KENTSEL POLİTİKALAR II. Bölüm 2014-2015 GÜZ YARIYILI Prof.Dr. Fatma ÜNSAL unsal.fatma@gmail.com TÜRKİYE NİN KENTLEŞME DİNAMİKLERİ Cumhuriyet öncesi Cumhuriyet

Detaylı

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar:

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar: Kadın Dostu Kentler Projesi İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün ulusal ortağı ve temel paydaşı olduğu Kadın Dostu Kentler Projesi, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu-UNFPA ve Birleşmiş Milletler

Detaylı

ULUSAL IRAK İTTİFAKI NIN ANALİZİ. Analysis of the Iraqi National Alliance. İnceleme. İnceleme >

ULUSAL IRAK İTTİFAKI NIN ANALİZİ. Analysis of the Iraqi National Alliance. İnceleme. İnceleme > > 33 Ulusal Irak İttifakı nın başbakan adayı İbrahim Caferi dir. > Ziya ABBAS Gazi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Doktora Öğrencisi ULUSAL IRAK İTTİFAKI NIN ANALİZİ Analysis of the Iraqi National

Detaylı

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece SİLİVRİ 2014 DÜNYA VE AVRUPA KENTİ Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte rekabetçi bir sanayi ekonomisi haline gelmiştir. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin

Detaylı

Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi. Avrupa Ekonomik ve Sosyal

Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi. Avrupa Ekonomik ve Sosyal Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi ve y Uzun bir ortak tarih Türkiye, Avrupa Ekonomik Topluluğu na (EEC) katılmak için ilk kez Temmuz 1959'da başvuru yaptı. EEC yanıt

Detaylı

FARKLI AB ÜLKELERİNDE GÖÇMEN POLİTİKALARINDAKİ GENEL YAKLAŞIMLAR

FARKLI AB ÜLKELERİNDE GÖÇMEN POLİTİKALARINDAKİ GENEL YAKLAŞIMLAR FARKLI AB ÜLKELERİNDE GÖÇMEN POLİTİKALARINDAKİ GENEL YAKLAŞIMLAR AB Göç politikalarında uyum ve koordinasyon için: Amsterdam Anlaşması 2.10.1997 Tampere Zirvesi 15-16.10.1999 GÖÇ VEGÖÇMEN POLİTİKALARININ

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 337 Güz 5 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. POLS 337 Güz 5 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Siyasal Partiler ve Çıkar Grupları POLS 337 Güz 5 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı

Detaylı

ERASMUS+ 2015 YILINA AİT TEKLİF ÇAĞRILARI

ERASMUS+ 2015 YILINA AİT TEKLİF ÇAĞRILARI ERASMUS+ 2015 YILINA AİT TEKLİF ÇAĞRILARI HASAN ORTAÇ İL AB PROJE KOORDİNATÖRÜ UŞAK VALİLİĞİ AB KOORDİNASYON MERKEZİ ERASMUS+ ÖZEL EYLEMLER (Grundtvig, Erasmus, Comenius, Leonardo) (Bireylerin Öğrenme

Detaylı

Dr. Zerrin Ayşe Bakan

Dr. Zerrin Ayşe Bakan Dr. Zerrin Ayşe Bakan I. Soğuk Savaş Sonrası Dönemde Yeni Güvenlik Teorilerine Bir Bakış: Soğuk Savaş'ın bitimiyle değişen Avrupa ve dünya coğrafyası beraberinde pek çok yeni olgu ve sorunların doğmasına

Detaylı

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr YENİ ANAYASA DEĞİŞİKLİK ÖNERİLERİMİZ (TCBMM Başkanlığı na iletilmek üzere hazırlanmıştır) 31.12.2011 İletişim: I. Anafartalar Mah. Vakıf İş Hanı Kat:3 No:

Detaylı

DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014

DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014 DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014 Eyül 2011 Bu yayın Avrupa Birliği nin yardımlarıyla üretilmiştir. Bu yayının içeriğinin sorumluluğu tamamen The Management Centre ve Dikmen Belediyesi ne

Detaylı

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI!

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! Birleşmiş Milletler Genel Kurulu; kooperatiflerin sosyo-ekonomik kalkınmaya, özellikle yoksulluğun azaltılmasına, istihdam yaratılmasına ve sosyal bütünleşmeye olan

Detaylı

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 Adı Soyadı : No: Sınıf: 11/ SĠYASET Siyaset; ülke yönetimini ilgilendiren olayların bütünüdür.

Detaylı

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim CHP

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim CHP 1999 ve 2002 Seçimlerinde CHP 1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim CHP 1999 seçimlerine Türkiye yükselen milliyetçilikle girdi. Ecevit in azınlık iktidarında seçimlere kısa bir süre kala Türkiye

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II Dersin Adı Dersin Kodu 1200.9202 Dersin Türü Dersin Seviyesi Dersin AKTS Kredisi Haftalık Ders Saati (Kuramsal) 2 Haftalık Uygulama Saati 0 Haftalık Laboratuar Saati

Detaylı

Yerel Yönetim Vizyonu. Emin Dedeoğlu 16.09.2005, Eskişehir

Yerel Yönetim Vizyonu. Emin Dedeoğlu 16.09.2005, Eskişehir Yerel Yönetim Vizyonu Emin Dedeoğlu 16.09.2005, Eskişehir Yerel Yönetim Vizyonu Slide 2 Yeniden Yapılanma Kamu yönetiminde sorunlar Kötü ekonomik performans Yönetimin hantallaşması, verimsizlik ve etkinsizlik

Detaylı

Genel eğitimin ana müfredatında vatandaşlık

Genel eğitimin ana müfredatında vatandaşlık Genel eğitimin ana müfredatında vatandaşlık Varşova, 22 Ekim 2013 Polonya da Ulusal Öğretim Programı Reformu Aralık 2008 de Polonya Parlamentosu, Avrupa Fonları ndan eş finansman sağlanarak yapılacak olan

Detaylı

UNESCO Sosyal ve Beşeri Bilimler Sektörü. Sema AKMEŞE/ İrem ALPASLAN UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Sosyal ve Beşeri Bilimler Sektör Uzmanı

UNESCO Sosyal ve Beşeri Bilimler Sektörü. Sema AKMEŞE/ İrem ALPASLAN UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Sosyal ve Beşeri Bilimler Sektör Uzmanı UNESCO Sosyal ve Beşeri Bilimler Sektörü Sema AKMEŞE/ İrem ALPASLAN Sosyal ve Beşeri Bilimler Sektör Uzmanı 31 Ekim - 1 Kasım 2014, Antalya UNESCO Sosyal ve Beşeri Bilimler Sektörü Günümüz toplumlarında

Detaylı

MACARİSTAN SUNUMU Dr. Csaba UJKERY

MACARİSTAN SUNUMU Dr. Csaba UJKERY VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yargının Bağımsızlığı ve Yasama ve Yürütme Güçleriyle İşbirliği Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER Özgül ÜNLÜ HBÖ- HAREKETE GEÇME ZAMANI BU KONU NİÇİN ÇOK ACİLDİR? Bilgi tabanlı toplumlar ve ekonomiler bireylerin hızla yeni beceriler edinmelerini

Detaylı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı 3i Programme Taahhütname ARKA PLAN BİLGİSİ Temel denetim alanları olan mali denetim, uygunluk denetimi ve performans denetimini kapsayan kapsamlı bir standart seti (Uluslararası

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Türkiye Ekonomisi SPRI 470 2 3 + 0 3 4

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Türkiye Ekonomisi SPRI 470 2 3 + 0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Türkiye Ekonomisi SPRI 470 2 3 + 0 3 4 Ön Koşul Dersleri Makro İktisat Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Seçmeli Dersin Koordinatörü

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU 25 AĞUSTOS 2015

AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU 25 AĞUSTOS 2015 ARGETUS ARAŞTIRMA, DANIŞMANLIK, EĞİTİM, PROJE VE ORGANİZASYON AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI 25 AĞUSTOS 2015 Mehmet Akif Mah.Recep Ayan Cad. Günaydın Sok. No:6 Kat:3 Çekmeköy

Detaylı

TÜRKİYE DE ETNİK, DİNİ VE SİYASİ KUTUPLAŞMA. Dr. Salih Akyürek Fatma Serap Koydemir

TÜRKİYE DE ETNİK, DİNİ VE SİYASİ KUTUPLAŞMA. Dr. Salih Akyürek Fatma Serap Koydemir TÜRKİYE DE ETNİK, DİNİ VE SİYASİ KUTUPLAŞMA Dr. Salih Akyürek Fatma Serap Koydemir 30 Haziran 2014 ÇALIŞMANIN AMACI Kutuplaşma konusu Türkiye de çok az çalışılmış olmakla birlikte, birçok Avrupa ülkesine

Detaylı

Ad Soyad Umut KEDİKLİ İş Telefonu 0 370 4333198/2793 E-mail(ler) kedikliumut@hotmail.com umutkedikli@karabuk.edu.tr

Ad Soyad Umut KEDİKLİ İş Telefonu 0 370 4333198/2793 E-mail(ler) kedikliumut@hotmail.com umutkedikli@karabuk.edu.tr Ad Soyad Umut KEDİKLİ İş Telefonu 0 370 4333198/2793 E-mail(ler) kedikliumut@hotmail.com umutkedikli@karabuk.edu.tr İş Adresi Karabük Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler

Detaylı

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ 1. "Azerbaycan Milli Güvenlik Stratejisi Belgesi", Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından 23 Mayıs 2007 tarihinde onaylanarak yürürlüğe girmiştir.

Detaylı

Bursa Yakın Çevresi Deprem Tehlikesi ve Kentsel Dönüşüm

Bursa Yakın Çevresi Deprem Tehlikesi ve Kentsel Dönüşüm Bursa Yakın Çevresi Deprem Tehlikesi ve Kentsel Dönüşüm Oğuz Gündoğdu ACİL DURUMLAR PANELİ KalDer Bursa Şubesi Çevre ve İş Güvenliği Kalite Uzmanlık Grubu 27 Mayıs 2015 Ülkemizde çağdaş anlamda Afet Yönetimi

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

18- EĞİTİM, ÖĞRETİM VE GENÇLİK

18- EĞİTİM, ÖĞRETİM VE GENÇLİK 18- EĞİTİM, ÖĞRETİM VE GENÇLİK Göçmen İşçi Çocuklarının Eğitimine İlişkin Yönetmelik, 14 Kasım 2002 tarih ve 24936 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu yönetmelik kapsamında yapılan

Detaylı

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam 978-605-5952-27-3 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam 978-605-5952-27-3 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011 Seri/Sıra No 2000 li Yıllar / 6 Kitabın Adı Türkiye de Dış Politika Editör İbrahim KALIN Yayın Hazırlık Arter Reklam ISBN 978-605-5952-27-3 BBaskı Tarihi Ağustos-2011 Ofset Baskı ve Mücellit Ömür Matbaacılık

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ İLETİŞİM STRATEJİSİ

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ İLETİŞİM STRATEJİSİ TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ İLETİŞİM STRATEJİSİ 1 AB İLETİŞİM STRATEJİSİ (ABİS) NEDİR? Türkiye - AB müzakere sürecinin üç ayağı: 1- Siyasi reformlar 2- AB yasal düzenlemelerinin kabul edilmesi ve uygulanması

Detaylı

EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU

EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU EĞİTİM VE ÖĞRETİM 2020 BİLGİ NOTU Sosyal, Bölgesel ve Yenilikçi Politikalar Başkanlığı (ŞUBAT 2014) Ankara 0 Avrupa 2020 Stratejisi ve Eğitim de İşbirliğinin Artan Önemi Bilimsel ve teknolojik ilerlemeler

Detaylı

KARİYER YÖNETİMİ. Kariyer teorisi iki nokta üzerinde odaklanmaktadır. Öğr. Grv.. M. Volkan TÜRKER

KARİYER YÖNETİMİ. Kariyer teorisi iki nokta üzerinde odaklanmaktadır. Öğr. Grv.. M. Volkan TÜRKER KARİYER YÖNETİMİ Öğr. Grv.. M. Volkan TÜRKER 7 KARİYER YÖNETİMİ Kariyer, bireyin mesleği ile ilgili pozisyonları, çalışma hayatı boyunca peş peşe kullanması ve organizasyonun üst kademelerine doğru ilerlemesidir.

Detaylı

Assan Alüminyum, Türkiye deki İşçi Hakları Endişeleri ile ilgili Şikayetler Hakkında PAYDAŞ DEĞERLENDİRMESİ

Assan Alüminyum, Türkiye deki İşçi Hakları Endişeleri ile ilgili Şikayetler Hakkında PAYDAŞ DEĞERLENDİRMESİ Assan Alüminyum, Türkiye deki İşçi Hakları Endişeleri ile ilgili Şikayetler Hakkında PAYDAŞ DEĞERLENDİRMESİ 22 Temmuz Uyum Danışmanlığı / Ombudsmanlığı Uluslararası Finans Kurumu / Çok Taraflı Yatırım

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

CHP CUMHURİYET HALK PARTİSİ PARTİ İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ

CHP CUMHURİYET HALK PARTİSİ PARTİ İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ CHP CUMHURİYET HALK PARTİSİ PARTİ İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ 2012 1 PARTİ İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ KAPSAM MADDE 1- Parti içi eğitim çalışmaları, Parti Tüzük ve Programında belirtilen amaç ve hedeflerini, partinin

Detaylı