2. ARAŞTIRMA BULGULARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "2. ARAŞTIRMA BULGULARI"

Transkript

1

2 28

3 BÖLÜM 2: ARAŞTIRMA BULGULARI 2. ARAŞTIRMA BULGULARI Araştırmaya ait demografik çerçevenin çizilmesinin ardından, bu bölümde alan soruları belli başlıklar altında analiz edilecektir. Bu başlıklar şu şekilde sıralanmıştır: - Türkiye de Vergi algısı - Türk Vergi Sisteminin Değerlendirilmesi - Toplumda Fiş/Fatura Alma Alışkanlığı - Vergi Bilincine Yönelik Değerlendirmeler Araştırmanın sonuçları genel olarak yukarıda sıralanan dört başlık altında incelenecek ve bulgular ortaya konulacaktır TüRkiye de VeRGi ALGIsI Bu bölümde toplumun vergi algısını, vergi kelimesinin neler çağrıştırdığını, vergiyi nasıl nitelendirdiğini, ödediği vergiler karşısında öncelikli olarak hangi hizmetleri almak istediğini ve bu hizmetlerden duyduğu memnuniyeti sorgulayan sorulara verilen yanıtlar ortaya konulacaktır. Araştırmaya katılanlara herhangi bir seçenek sunulmadan, açık uçlu bir şekilde vergi kelimesini tek kelime olarak ifade etmeleri istendiğinde farklı cevaplar alınmıştır. Bu farklı cevaplar birbirine yakın ifadeler olarak gruplandırılmıştır: - Adalet - Af - Borç - Ceza - Devlet - Gerekli - Gereksiz - Hak - Haksızlık/Adaletsizlik - Haraç - Hizmet - Kalkınma - Kanun - Kayıp - Kazanç - Kazık - KDV - Kesinti - Kutsal - Orantısız - ÖTV - Para - Sorumluluk/Yükümlülük - Sorun/Problem - Soygun - Sömürü - Türkiye - Vatandaşlık Görevi - Vergi Borcu - Yaptırım - Yatırım - Yolsuzluk - Yük - Zorunluluk/Mecburiyet - Zulüm - Diğer 29

4 TÜRKİYE DE VERGİ BİLİNCİ - İSTANBUL ARAŞTIRMASI - İfadeler arasında ilk iki sırada para ve devlet kelimesinin yer aldığı gözlenmektedir. Katılımcıların %13 ünün vergi kelimesini para kelimesiyle ifade etmesi, verginin gelir eksilten bir yapı içermesi ve ödeme aracının nakden gerçekleştirilmesi nedenine bağlanabilir. İkinci sırada %11,6 oranıyla devlet kelimesinin yer alması ise; verginin devletle özdeşleştirilmesi ile vergiyi alan ve kullanan kesimin devlet olmasıyla açıklanabilir. Bu iki ifadeyi takiben sırayla haksızlık/adaletsizlik (%7,4), sorumluluk/yükümlülük (%6), borç (%4,8), ceza (%4,7) ve vatandaşlık görevi (%4,4) kelimeleri izlemiştir. Haksızlık/adaletsizlik kelimeleriyle verginin ifade edilmesi, hem vergi sisteminden duyulan rahatsızlıklardan yani adil olmayan bir vergi sisteminden, hem de vergi kaçıran ya da vergiden kaçınan mükelleflerin yeterince ceza almamasından dolayı vergisini tam ödeyenlerin kendilerini haksızlığa uğramış hissetmelerinden kaynaklanabilir. Vergiyi, sorumluluk/yükümlülük ve vatandaşlık görevi olarak görenlerin, alınacak kamu hizmetine bağlı olmaksızın ülkede yaşamanın bir gereği olarak, vergiye bu tür nitelikler yüklediği söylenebilir. Verginin borç olarak ifade edilmesi ise, devletin sunmuş olduğu hizmetlerin bir karşılığı olarak düşünülmesini çağrıştırmaktadır. Verginin ceza kelimesiyle özdeşleştirilmesi, haksızlık kelimesini ifade edilmesine neden olan gerekçelere dayandırılmış olabilir yılında yapılan ve 2007 yılında yayımlanan bir araştırmada (Yılmaz ve Şeker, 2007) katılımcılara vergi kelimesinin ne çağrıştırdığı bir takım seçenekler sunularak sorulmuştur. Buna göre verilen seçenekler arasında yer alan vatandaşlık görevi ifadesi %31,3 ile ilk sırada tercih edilmiştir. Bunu yasal ve zorunlu bir ödeme ifadesi %26,8, kamu hizmeti karşılığı ifadesi %23, haraç kelimesi %10,8, girişimciliğin önündeki bir engel ifadesi %4,1 ve bir maliyet unsuru ifadesi ise %2,6 oranla takip etmiştir. Görüldüğü üzere bu araştırmada da vergi kelimesi genellikle, vatandaşlık, zorunluluk, kamu hizmeti ve haksızlık ekseninde değerlendirilmiştir. 30

5 BÖLÜM 2: ARAŞTIRMA BULGULARI Grafik 1. Vergi Algısı (%) 31

6 TÜRKİYE DE VERGİ BİLİNCİ - İSTANBUL ARAŞTIRMASI - Genel olarak bakıldığında vergiyle ilgili olumlu yaklaşımlar, sorumluluk/yükümlülük, vatandaşlık görevi, gerekli, hak, kalkınma, adalet, kutsal ve kazanç kelimeleriyle gösterilirken; olumsuz yaklaşımlar, haksızlık/adaletsizlik, ceza, kazık, haraç, soygun, yolsuzluk, sömürü, sorun/problem, gereksiz, orantısız, zulüm, kayıp ve yük kelimeleriyle ifade edilmiştir. Bu soruya verilen olumsuz ifade içeren yanıtlar, bireylerin ödedikleri vergiler karşısında yeterince kamu hizmeti alamamaktan ve ödenen vergilerin etkin bir şekilde kullanılmadığından şikâyetçi olduklarını göstermektedir. Aynı zamanda uygulanan vergi sisteminden, vergi oranlarından, vergi yükü dağılımından da rahatsızlık duyulduğu açıkça ortadadır. Tablo 7. Vergiye Olumlu ve Olumsuz yaklaşımlar Olumlu yaklaşımlar Olumsuz yaklaşımlar sorumluluk/yükümlülük 6,0% Haksızlık/Adaletsizlik 7,4% Vatandaşlık Görevi 4,4% Ceza 4,7% Gerekli 3,8% kazık 3,2% Hak 3,2% Haraç 2,0% kalkınma 1,8% soygun 1,8% Adalet 1,3% sömürü 1,7% kutsal 1,2% sorun/problem 1,3% kazanç 0,6% Gereksiz 0,8% Orantısız 0,7% Zulüm 0,6% kayıp 0,6% yolsuzluk 0,6% yük 0,5% Toplumda vergi algısında öne çıkan unsurlardan birisi verginin bir vatandaşlık görevi olarak kabul edilmesidir. Vergi algısına yönelik ifadeler incelendiğinde direkt olarak vatandaşlık görevi ifadesinin kullanılmış olmasının yanı sıra sorumluluk, yükümlülük gibi kavramlar da vatandaşlık görevi alanında değerlendirilebilir. Bu noktada vergi vermenin bir vatandaşlık görevi olarak algılanması, beraberinde bu vatandaşlık görevinin önem derecesini akla getirmektedir. Toplumda verginin bir vatandaşlık görevi olarak diğer bazı vatandaşlık görevlerine göre hangi düzeyde kabul gördüğünü ölçmek için, katılımcılara aşağıdaki vatandaşlık görevlerine 1 ile 10 arası bir değer vermeleri istenmiştir. Verilecek değer ilgili seçeneğin ne kadar önemli bir vatandaşlık görevi olduğunu göstermektedir. 32

7 BÖLÜM 2: ARAŞTIRMA BULGULARI - Kanunlara ve kurallara uymak - Seçme ve seçilme hakkı - Askerlik yapmak - Vergi vermek Elbette burada sıralanan dört vatandaşlık görevinin dışında birçok vatandaşlık görevinden bahsedilebilir. Ancak gerek literatürde benzer çalışmalarda yapılan değerlendirmelerde, gerekse konunun sınırlandırılması adına buradaki dört görev arasında bir karşılaştırma yapılması istenmiştir. Buna göre, katılımcılara göre kanunlara ve kurallara uymak 10 üzerinden 8,4 puanla en fazla önem verilen vatandaşlık görevi olarak ilk sırada yer almıştır. Bunu seçme ve seçilme hakkı 8,3 puanla, askerlik yapmak ise 7,3 puanla izlemiştir. Vergi vermek, bu dört vatandaşlık görevi arasında 7,2 puanla son sırada yer almıştır. Verginin bir vatandaşlık görevi olarak algılanması, bir önceki açık uçlu soruda belirtilen ifadeler arasında ancak yedinci sırada ve %4,4 oranla sıralamada yerini almıştır. Bu iki sonuç birlikte yorumlandığında toplumda, verginin sadece bir vatandaşlık görevi olarak algılanması yaklaşımı düşük bir düzeyde sergilenmiştir. Bunun yerine vergiyi kamu hizmetlerinin bir karşılığı olarak görme algısının daha yaygın olduğu anlaşılmaktadır. Net olarak bu yargıya varmak mümkün olmasa da, alınan hizmetlerden duyulan memnuniyetsizlikler, vergi gelirlerinin etkin bir şekilde kullanılmamasından ve adil bir vergi sisteminin olmadığından dolayı oluşan rahatsızlıklar bize verginin kamu hizmeti karşılığı olduğu yargısını işaret etmektedir. Grafik 2. Vatandaşlık Görevi Olarak Vergi Algısı (1: Hiç Önemli değil, 10: Çok Önemli) 33

8 TÜRKİYE DE VERGİ BİLİNCİ - İSTANBUL ARAŞTIRMASI - Toplumda verginin algısında yer edinmiş başka bir yaklaşım, verginin kamu hizmetlerinin bir karşılığı olarak düşünülmesidir. Bu bağlamda verginin kamu hizmetinin bir karşılığı olarak algılanması, ödenen vergilerin öncelikli olarak hangi kamu hizmeti alanında harcanmasının beklendiği sorusunu akla getirmektedir. Katılımcılara aşağıdaki alanlar sunularak, ödedikleri vergilerin öncelikli olarak hangi alanda harcanmasını istediklerini, sadece tek seçenek tercih ederek belirtmeleri ifade edilmiştir. - Eğitim - Sağlık - Milli Savunma - Asayiş - Diyanet - Ulaşım-Alt yapı - Sosyal Güvenlik - Kültür- Turizm - Adalet-Hukuk - Diğer Bu soruya alınan yanıtlar incelendiğinde, katılımcıların %52,9 gibi büyük bir kesiminin ödediği verginin öncelikli olarak eğitim alanında harcanmasını istediği gözlenmiştir. Bunu sağlık alanı %20,3 oranla takip etmekte, üçüncü sırada ise ulaşım-altyapı alanları %6 oranı ile yer almaktadır. Görüldüğü üzere eğitim ve sağlık toplam olarak %73,2 lik bir kesimin tercihi olmuştur. Eğitim ve sağlığa verilen bu önem, gerek bu alanlarda duyulan eksikliklerden, gerekse bu alanların gelecek nesilleri etkilemesi açısından önemli alanlar olarak düşünülmesinden kaynaklanmaktadır. Öte yandan diyanet ve kültür-turizm alanları sıralanan hizmet alanları arasında sonlarda yer edinmiştir. 34

9 BÖLÜM 2: ARAŞTIRMA BULGULARI Grafik 3. Vergilerin Öncelikli Olarak Harcanması istenen Alanlar (%) Toplumun ödediği vergilerin harcanacağı öncelikli alanları tercih etmede o alandan duydukları memnuniyet düzeyi etkili olabilmektedir. Bazen de memnuniyet düzeyi yüksek bile olsa, önemli bir alan olarak görülmesinden dolayı bazı hizmet alanları da vergilerin harcanmasının istendiği öncelikli alanlar arasında yer alabilmektedir. Bu noktada deneklerin çeşitli kamu hizmetlerinden duydukları memnuniyet düzeyinin ölçülmesi önem taşımaktadır. Katılımcılara aşağıdaki kamu hizmetlerinden duydukları memnuniyet düzeylerini 1-10 arası puan vererek belirtmeleri istenmiştir. - Eğitim (İlk-orta öğretim kurumları) - Sağlık (Devlet hastaneleri) - Adalet (Mahkemeler/Hukuk sistemi) - Sosyal Güvenlik (SSK-BAĞKUR-Emekli Sandığı) - Savunma (Silahlı Kuvvetler) - Asayiş (Emniyet) - Yüksek Eğitim (Üniversiteler) - Belediye Hizmetleri - Vergi daireleri/maliyeciler - Tapu daireleri - Gümrük 35

10 TÜRKİYE DE VERGİ BİLİNCİ - İSTANBUL ARAŞTIRMASI - Grafik 4. kamu Hizmetlerinden Memnuniyet düzeyi (1: Hiç memnun değilim-10: Çok memnunum) Memnuniyet sıralamasında ilk sırada savunma hizmetleri yani silahlı kuvvetler 7,6 ortalamayla yer almaktadır. Bunu yüksek eğitim (üniversiteler) 6,5 ve eğitim (ilk-orta öğretim kurumları) 6,2 ortalamalarla takip etmektedir. Katılımcıların memnuniyet düzeyleri düşük olan alanlar ise gümrük (3,9), tapu daireleri (4,7), vergi daireleri (4,9) ve sağlık (devlet hastaneleri) (4,9) alanlarıdır. Bu soruya alınan yanıtlar bir önceki soruyla karşılaştırıldığında eğitimden duyulan memnuniyet düzeyi diğer hizmet alanlarına göre yüksek olsa da istenilen düzeyde olmadığı söylenebilir. Katılımcıların ödedikleri vergileri öncelikli olarak eğitim alanında harcanmasını istemeleri, hem duyulan memnuniyetin istenilen düzeyde olmamasından hem de eğitimin gelecek nesilleri etkileyen en önemli alanlardan biri olmasından kaynaklandığı düşünülebilir. Sağlık alanında duyulan memnuniyet düzeyi ortanın altında bir seyir izlemiştir. Dolayısıyla ödenen vergilerin eğitimden sonra en fazla sağlık alanında harcanmasının istenmesi bu sonuçla açıklanabilir. Sağlık alanında kamu hizmetinin yeterince alınamaması ve yaşanan aksaklıklar ödenen vergilerin öncelikli olarak bu alanda harcanması talebini doğurmuştur. Bu soruda katılımcılara sunulan hizmet alanları faktör analizine tabi tutulduğunda 3 faktör ortaya çıkmaktadır. Bu faktörlerden birincisinde yerel düzeyde karşılaşılan kamusal alanlar 36

11 BÖLÜM 2: ARAŞTIRMA BULGULARI ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda tapu daireleri, gümrük, vergi daireleri ve belediye hizmetleri bu faktör içinde değerlendirilmiştir. İkinci faktör grubu; eğitim (ilk-orta öğretim kurumları), sağlık (devlet hastaneleri), sosyal güvenlik (SSK-BAĞKUR-Emekli Sandığı), adalet (mahkemeler/hukuk sistemi) ve yüksek eğitim (üniversiteler) olmak üzere merkezi yönetim hizmetlerini içermektedir. Üçüncü faktör grubu ise asayiş (emniyet) ve savunma (silahlı kuvvetler) olarak iç ve dış güvenlik hizmetlerini kapsamaktadır. Görüldüğü üzere faktör grupları, merkezi yönetim hizmetleri, yerel yönetim hizmetleri ve güvenlik hizmetleri olarak üç ana alanda toplanmıştır. Birinci faktör grubu olan yerel düzeyde karşılaşılan kamusal alanlardan duyulan memnuniyet düzeyi genel olarak düşüktür. Burada gümrük 3,9, tapu daireleri 4,7, vergi daireleri 4,9 ve belediye hizmetleri 5,4 ortalama puan almıştır. Bu beş bileşenden duyulan memnuniyet düzeylerinin ortalaması alındığında birinci faktörün ortalama memnuniyet değerinin 4,7 olduğu gözlenmektedir. Merkezi yönetim hizmetlerini içeren ikinci faktör grubundaki bileşenlerden duyulan memnuniyet düzeyleri; eğitim (ilk-orta öğretim kurumları) 6,2, sağlık (devlet hastaneleri) 4,9, sosyal güvenlik (SSK-BAĞKUR-Emekli Sandığı) 5, adalet (mahkemeler/hukuk sistemi) 5,1 ve yüksek eğitim (üniversiteler)6,5 olarak tespit edilmiştir. Bu faktörün bileşenlerinden duyulan ortalama memnuniyet düzeyi ise 5,5 dir. İç ve dış güvenlik alanındaki hizmetleri kapsayan üçüncü faktördeki bileşenlerden savunma hizmetlerinden (silahlı kuvvetler) 7,6, asayiş (emniyet) hizmetlerinden ise 5,9 düzeyinde memnuniyet söz konusudur. Güvenlik hizmetleriyle ilgili bu faktörün bileşenlerinden duyulan ortalama memnuniyet düzeyi 6,8 olarak hesaplanmıştır. Görüldüğü üzere üç faktör arasında en fazla memnuniyet duyulan alanlar güvenlik hizmetleri (6,8), merkezi yönetim hizmetleri (5,5) ve yerel düzeyde karşılan kamusal alanlar (4,7) olarak sıralanmıştır. 37

12 TÜRKİYE DE VERGİ BİLİNCİ - İSTANBUL ARAŞTIRMASI - Tablo 8. kamu Hizmetlerinden Memnuniyet düzeyi-faktör Analizi Faktör 1 Faktör 2 Faktör 3 Tapu daireleri 1, , , Gümrük 1, , , Vergi daireleri/maliyeciler 1, , , Belediye Hizmetleri 1, , , eğitim (ilk-orta Öğretim kurumları) 0, , , sağlık (devlet Hastaneleri) 0, , , sosyal Güvenlik (ssk-bağkur-emekli sandığı) 0, , , Adalet (Mahkemeler/Hukuk sistemi) 0, , , yüksek eğitim (üniversiteler) 0, , , Asayiş (emniyet) 0, , , savunma (silahlı kuvvetler) -0, , , Faktör Ortalaması (1-10 Arası Puan) 4,7 5,5 6,8 Katılımcılara, vergi algısına yönelik sübjektif ifadeler sunularak bu ifadelere ilişkin görüşlerini 1-10 arasında değer vererek belirtmeleri istenmiştir. Buradaki derecelendirmede 1 ifadeye kesinlikle katılmamayı, 10 ise kesinlikle katılmayı göstermektedir. Vergi algısını sübjektif ifadelerle ölçmek istediğimizde katılımcılara şu ifadeler gösterilmiş ve 1-10 arasında verilen değerlerin ortalamaları alınmıştır. - Vergi ödemek devletten aldığımız hizmetin bir karşılığıdır. - Vergi ödemek bir vatandaşlık görevidir. - Vergi kutsal bir görevdir. - Vergiyi ödememek kul hakkına girmektir. - Vergi ödemek devletin uyguladığı bir çeşit cezadır. Bu ifadeler arasında bireylerin en yüksek ortalama ile katıldığı görüş verginin devletten alınan hizmetin bir karşılığı (7,7) olarak görülmesidir. Verginin bir vatandaşlık görevi olarak görenlerin verdikleri değerlerin ortalaması ise 6,8 ile ikinci sırada yer almaktadır. Bu durumu vergiyi kutsal bir görev olarak nitelendirenler ve vergi ödememeyi dini bir tanımlamayla kul hakkına girmek ifadesiyle tanımlayanlar takip etmektedir. Bahsi geçen dört görüş de orta değer olan 5 in üzerinde gerçeklemiştir. Ancak vergiyi devletin uyguladığı bir ceza olarak ifade edenlerin ortalama değeri ise 5 in altında 4,5 olarak tespit edilmiştir. Dolayısıyla bu görüşe katılanların diğer görüşlere göre daha düşük bir yoğunluğa sahip olduğu söylenebilir. 38

13 BÖLÜM 2: ARAŞTIRMA BULGULARI Tablo 9. Vergi Algısı - ifadeler Vergi Algısı Vergi ödemek devletten aldığımız hizmetin bir karşılığıdır. 7,7 Vergi ödemek bir vatandaşlık görevidir. 6,8 Vergi kutsal bir görevdir. 6,4 Vergiyi ödememek kul hakkına girmektir. 6,3 Vergi ödemek devletin uyguladığı bir çeşit cezadır. 4,5 (1: Kesinlikle Katılmıyorum, 10: Kesinlikle Katılıyorum) Grafik 5. Vergi Algısı ifadeler (%) Vergi algısının, vergi kaçırmaya olan bakışla birebir ilişki içinde olduğu göz ardı edilmemesi gereken bir noktadır. Kişilerin vergi kaçırmalarını etkileyen faktörler aşağıdaki şekliyle sıralanıp, deneklerden bu faktörlere ilişkin düşüncelerini 1-10 arasında değerler vererek belirtmeleri istenmiştir. 39

14 TÜRKİYE DE VERGİ BİLİNCİ - İSTANBUL ARAŞTIRMASI - - Kişinin vergi kaçırması onun hukuki cezalardan korkma durumuna bağlıdır. - Kişinin vergi kaçırması onun ahlaki yapısına bağlıdır. - Kişinin vergi kaçırması onun devlete bağlılığına bağlıdır. - Kişinin vergi kaçırması onun iyi bir vatandaş olmasına bağlıdır. Burada verilen değerlerin ortalamaları alındığında denekler arasında en fazla kabul gören görüş, kişinin vergi kaçırmasının hukuki cezalardan korkma derecesine bağlı olduğudur. Bu görüşü, ahlaki yapı, devlete bağlılık ve iyi bir vatandaşlık göstergelerini içeren ifadeler izlemektedir. Görüldüğü üzere deneklere göre, bir kişinin vergi kaçırması öncelikle alabileceği cezalardan korkma derecesiyle ahlaki yapısına bağlanmaktadır. Devlete bağlılık ve iyi bir vatandaş olma özelliği ise bu iki kriterin ardından gelmektedir. Tablo 10. Vergi kaçırmaya Bakış Vergi kaçırmaya Bakış kişinin vergi kaçırması onun hukuki cezalardan korkma durumuna bağlıdır. 6,7 kişinin vergi kaçırması onun ahlaki yapısına bağlıdır. 6,2 kişinin vergi kaçırması onun devlete bağlılığına bağlıdır. 5,9 kişinin vergi kaçırması onun iyi bir vatandaş olmasına bağlıdır. 5,6 (1: Kesinlikle Katılmıyorum, 10: Kesinlikle Katılıyorum) Grafik 6. Vergi kaçırmaya Bakış (%) 40

15 BÖLÜM 2: ARAŞTIRMA BULGULARI 2.2. TüRk VeRGi sisteminin değerlendirilmesi Araştırma bulgularının değerlendirilen ilk kısmı vergi algısı, vergiye bakış ve buna yönelik düşüncelerin sorgulandığı alanları kapsamıştır. Bu kısımda ise Türkiye de uygulan vergi sisteminin değerlendirilmesiyle ilgili sorulara verilen yanıtlar irdelenecektir. Burada öncelikle kamuoyunda sürekli tartışma konusu olan çok fazla vergi ödeniyor algısının rakamsal olarak ifadesi incelenmektedir. Katılımcılara kişisel kazançlarının dolaylı ve dolaysız olarak % kaçının vergilere harcandığı sorulup, bu sorunun ardından kişisel gelirin ne kadarının vergi olarak harcanması gerektiği sorgulanmıştır. Böylece mevcut duruma yönelik algıyla, olması istenen duruma yönelik beklenti ortaya konulmaktadır. Katılımcılar arasında kazancının %30 unun vergilere harcandığını düşünenler en yüksek paya (%23,8) sahiptirler. Bu oranı kazancının %40 ının vergilere harcandığını düşünenler (%18) takip etmektedir. Üçüncü sırada ise kazancının yarısının vergilere harcandığını düşünenler (%17,1) yer almaktadır. Görüldüğü üzere toplumun %71,9 u kazançlarının %30 ve üzerini vergi olarak harcandığını düşünmektedir. Bu durum kesin ve hesaplanmış bir rakamdan öte algıya dayalı bir bakış açısından kaynaklanmaktadır. Dolayısıyla toplumun büyük bir kesimi çok yüksek düzeylerde vergi ödediğini düşünmektedir. Grafik 7. kazancın ne kadarının Vergi Olarak Ödendiği Algısı (%) 41

16 TÜRKİYE DE VERGİ BİLİNCİ - İSTANBUL ARAŞTIRMASI - Katılımcıların ne kadar vergi ödediklerine dair düşünceleri öğrenildikten sonra, ne kadar vergi ödenmesi gerektiği sorusu yöneltilmiştir. Bu soruya alınan yanıtlar arasında %10 değeri katılımcıların en fazla yoğunlaştığı (%31,3) bir değerdir. Bunu %5 oranı yine yüksek bir katılımla (%28) izlemektedir. Böylece kazancın %10 ve altının vergilere harcanması gerektiğini düşünenlerin toplam katılımcılar içindeki payı %69,9 dur. Kazancın %10 unun üstünde vergi ödenmesi gerektiğini düşünenlerin oranı ise %30 dur. Görüldüğü üzere toplumun büyük bir kısmının kazancının %10 ve altında vergi ödenmesi gerektiğini düşünmektedir. %10 unun üstünde verginin ödenmesini düşünenler arasında ise %15-20 bandı çok yüksek bir oranda tercih edilmiştir. Grafik 8. kazancın ne kadarının Vergi Olarak Ödenmesi Gerektiği Algısı (%) 2006 yılında kazancınızın ne kadarını vergi olarak vermek istersiniz sorusuna verilen yanıtlar incelendiğinde (Yılmaz ve Şeker, 2007), kişisel kazancının %5 ve altını vergi olarak vereceğini ifade edenlerin oranı %45,6 iken, bu oran 2010 yılında %38,6 ya gerilemiştir. Kişisel kazancının %10-%15 ini vergilere harcanmasını belirtenler ise 2006 ya göre yaklaşık %1 civarında azalmıştır. Ancak 2006 yılında bu soruya %20 cevabını verenlerin oranı %4,8 iken, 2010 da bu oran %11,9 a kadar yükselmiştir. Bu değerde görülen yükseliş, sorunun ifade şekliyle açıklanabilir yılında deneklere direkt olarak kazançlarının ne kadarını vergi olarak vermek istedikleri sorulmuştur yılında yapılan araştırmada ise kişisel kazancının yüzde kaçının 42

17 BÖLÜM 2: ARAŞTIRMA BULGULARI vergilere harcanması gerektiği sorgulanmıştır yılında bu soru kişilerin kendileri açısından yorumlanırken, 2010 yılında ise genel bir değerlendirme yapılarak olması gerekenin ne olduğu aranmıştır. Grafik 9. Vergi Ödeme istekliliği (%) Deneklere öderken yükünü en fazla hissettikleri vergi türü sorulmuştur. Ancak bu soruda herhangi bir seçenek sunulmamış, belirtilen açık uçlu ifadeler aşağıda görüldüğü üzere gruplandırılmıştır. Ancak katılımcıların ödedikleri verginin ismini tam olarak bilmemesi, gruplandırmaların yapılmasında bir takım sorunlar doğurmuştur. Burada tam adını bilinmese bile kastedilen vergi türü bazında sınıflandırmalar yapılmıştır. Kimi sınıflandırmalar ise aslında ana bir sınıflandırmaya tabi tutulabilecekken, üzerinde bir yoğunluğun görülmesi üzere ayrı bir şekilde ifade edilmiştir. Buna örnek olarak akaryakıttan ya da sigaradan alınan vergi grupları gösterilebilir. Bu soruya alınan yanıtlar şu şekilde özetlenebilir: - KDV - ÖTV - Gelir Vergisi - Emlak Vergisi - Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) 43

18 TÜRKİYE DE VERGİ BİLİNCİ - İSTANBUL ARAŞTIRMASI - - Stopaj - Kurumlar Vergisi - Özel İletişim Vergisi (ÖİV) - Sosyal Güvenlik Primi - Dolaylı Vergiler - Elektrik, Su, Doğalgaz Üzerinden Alınan Vergiler - Çevre Temizlik Vergisi - Sigaradan Alınan Vergiler - Arazi Vergisi - Akaryakıttan Alınan Vergiler - Muhtasar - Damga Vergisi - Diğer Görüldüğü üzere buradaki gruplar maliye literatüründe yer alan ve ülkemizde uygulanan vergi türlerine bağlı kalınmaksızın, toplumun algı ve bilgi düzeyine göre şekillendirilmiştir. Toplumda genel olarak bilinen vergilerin dışında, özellikle bazı harcamalardan alınan vergilere karşı bir tepkinin olduğu gözlenmektedir. Bunlar elektrik, su, doğalgaz üzerinden; sigaradan ve akaryakıttan alınan vergiler olarak karşımıza çıkmaktadır. Öte yandan sosyal güvenlik primi gibi işletmelerin çalışanları ve kendileri için ödemek zorunda oldukları primler de bir vergi türü gibi algılanmaktadır. Yukarıda sıralanan gruplardan bazıları ise toplumdaki alışılagelmiş söyleminden hareketle ifade edilmektedir. Buna stopaj ve muhtasar örnek olarak gösterilebilir. Buradaki gruplandırmaların literatürdeki vergi türleri dağılımına uymaması, hangi vergi türlerine karşı tepkinin olduğunu yorumlarken dikkat edilmesi gereken bir noktadır. Öyle ki; ifadeler arasında birçok dolaylı vergi yer almasına karşın, deneklerin sadece %1 lik kısmı direkt olarak dolaylı vergiler ifadesini kullanmıştır. Oysa genel olarak bakıldığında, dolaylı vergilere olan tepkinin ya da öderken duyulan yükün toplam olarak düşünüldüğünde, dolaysız vergilere göre oldukça yüksek düzeyde seyrettiği göz ardı edilmemelidir. Katılımcılar arasında öderken yükü en fazla hissedilen vergi türleri KDV (%27,6) ve ÖTV (%27) olarak ortaya konulmuştur. Dolaylı vergiler çerçevesinde nitelendirilebilecek bu vergi türleri, teoride dolaysız vergilere göre bireylerin hissetmediği ve fiyat içinde saklanan vergiler olarak nitelendirilmektedir. Bu gerekçelerden hareketle dolaylı vergilerin toplanması dolaysız vergilere göre daha kolaydır. Ancak burada karşılaşılan sonuç, birer dolaylı vergi örneği olan KDV ve ÖTV ye olan tepkinin en yüksek seviyede, yani bireylerin hissettikleri yükün şikâyet 44

19 BÖLÜM 2: ARAŞTIRMA BULGULARI noktasında olduğuna işaret etmektedir. Ancak her ne kadar böyle bir tepkinin olduğu görünse de bu durum dolaylı vergilerin daha kolay toplanabilir olduğu gerçeğini değiştirmemektedir. KDV ve ÖTV yi gelir vergisi %11,6 ve emlak vergisi %10,9 oranıyla takip etmektedir. Bu vergi türlerine motorlu taşıtlardan alınan vergiler (%5,6) de eklendiğinde, toplumun %83,7 sinin bahsi geçen bu beş vergi türünü öderken fazla yük hissettiği gözlenmektedir. Bu soruda alınan yanıtlar içinde dolaylı vergiler başlığı altında bir gruplandırma yapıldığında; - KDV(%27,6) - ÖTV (%27) - Özel İletişim Vergisi (ÖİV)(%2,8) - Dolaylı Vergiler (%1) - Elektrik, Su, Doğalgaz Üzerinden Alınan Vergiler (%0,8) - Sigaradan Alınan Vergiler (%0,4) - Akaryakıttan Alınan Vergiler (%0,2) kapsanmaktadır. Toplam olarak düşünüldüğünde katılımcıların %59,8 inin öderken en fazla hissettiği vergi türünün dolaylı vergiler olduğu anlaşılmaktadır. 45

20 TÜRKİYE DE VERGİ BİLİNCİ - İSTANBUL ARAŞTIRMASI - Grafik 10. Öderken yükü en Fazla Hissedilen Vergiler (%) 46

21 BÖLÜM 2: ARAŞTIRMA BULGULARI 2006 yılında yapılan bir araştırmada (Yılmaz ve Şeker, 2007), araştırmaya katılan deneklere öderken yükünü en fazla hissettikleri verginin hangisi olduğu sorulmuştur. Bu soruya karşın katılımcıların yaklaşık üçte biri gelir vergisi, %26,2 si KDV, %23,6 sı ÖTV, %7,9 u motorlu taşıtlar vergisi, %5,8 i ise emlak vergisinin yükünü diğer vergilere göre daha fazla hissettiğini ifade etmiştir. Grafik 11. Öderken yükü en Fazla Hissedilen Vergiler (%) 2006 yılında yapılan araştırmada, bireylerin yükünü en fazla hissettikleri vergi %29,7 ile gelir vergisi olarak ortaya çıkmıştır. KDV %26,2, ÖTV ise %23,6 oranla en fazla yükü hissedilen vergi türleri arasında yer almıştır yılındaki araştırmada ise gelir vergisinden dolayı hissedilen yük azalmış, ancak özellikle KDV, ÖTV ve emlak vergisinden dolayı hissedilen yük artmıştır. Dolayısıyla geçen 4 yıllık süreçte kişilerin dolaysız vergilerden ziyade dolaylı vergilerden daha fazla yük hissettiği ortaya çıkmaktadır. Bu durum son dönemde artan oranlarla dikkat çeken dolaylı vergilerin toplum hayatını ne derecede etkilediğinin bir göstergesidir. Bu soru kurumlar vergisi mükelleflerince farklı şekilde yanıtlanmıştır. Hissedilen yük açısından kurumlar vergisi, önemli derecede kendini göstermiştir. Ancak kurumlar vergisi mükellefleri arasında 2006 yılında kurumlar vergisi %33,5 ile yükü en fazla hissedilen vergi türü iken, 2010 yılında bu oran %19 a gerilemiştir. Tıpkı bireylerde olduğu gibi, kurumlar vergisi mükelleflerinde de ÖTV ve KDV den dolayı hissedilen yük artmıştır. 47

22 TÜRKİYE DE VERGİ BİLİNCİ - İSTANBUL ARAŞTIRMASI - Grafik 12. Firmaların Öderken yükünü en Fazla Hissettiği Vergiler (%) Katılımcılara Türkiye de aşağıdaki grupları göstererek bu grupların ödemeleri gereken vergileri hakkıyla ödeyip ödemedikleri sorulmuştur. Burada 1-10 arası puan vermeleri istenmiş; 1 in hiç vergi ödemediği, 10 un ise çok vergi ödediği düşünülen kesimleri gösterdiği belirtilmiştir. - Kamuda memur - Özel sektörde memur - Kamuda işçi - Özel sektörde işçi - Kendi hesabına çalışan-uzmanlık gerektiren meslekler (Özel ofisi/bürosu olan doktor, mühendis, avukat vb.) - Maaş karşılığı çalışan-uzmanlık gerektiren meslekler (Doktor, mühendis, avukat vb.) - Küçük/orta ticaret serbest meslek (Alım-satım, bakkal, esnaf ) - Büyük ölçekli ticaret (İthalat-ihracat, fabrika sahipleri, vs.) - Üst düzey yönetici (Özel veya devlet sektöründe) - Emekli (Herhangi bir işte çalışmayıp emekli maaşıyla geçinen) - Sporcu, sanatçı vb. - Tarımla uğraşanlar, çi çilik ve hayvancılık 48

23 BÖLÜM 2: ARAŞTIRMA BULGULARI Bu soruya alınan yanıtların ortalamaları alındığında katılımcılara göre kamuda işçi (8,3) olarak çalışanların çok fazla vergi ödedikleri düşünülmektedir. Bu ortalamaya çok yakın bir ortalama değerle emekliler (8,2) ve kamuda memur (8,2) olarak çalışanlar çok fazla vergi ödediği düşünen diğer kesimlerdir. Kamu çalışanlarının ve emeklilerin ardından çok fazla vergi ödediği düşünülen kesim, özel sektör çalışanlarıdır. Ancak yukarıda sayılan kesimlerin içinde kendi hesabına ve ücretli çalışan uzmanlık gerektiren meslekler dahil edilmemiştir. Bir ücret karşılığında çalışan uzmanlık gerektiren mesleğe sahip bireyler orta değer olan 5 in üzerinde bir ortalamayla fazla vergi ödediği düşünülen kesim olarak ortaya çıkmıştır. Ancak kendi hesabına çalışan bir uzmanlık gerektiren mesleğe sahip bireyler ise orta değerin altında az vergi ödediği düşünülen kesimin içinde değerlendirilmiştir. Orta değer olan 5 in altında değerlere sahip olan kesimler sırasıyla kendi hesabına çalışan uzmanlık gerektiren meslekler (4,4); sporcular, sanatçılar vb. (4,2) ve büyük ölçekli ticaretle (ithalat-ihracat, fabrika sahipleri, vs.)(3,9) uğraşan kesimdir. Görüldüğü üzere toplum nezdinde, kendi hesabına çalışan uzmanlık gerektiren meslek sahipleri, sporcular ve sanatçılar ile büyük ölçekli ticari kurumlara sahip bireylerin ödemeleri gereken vergilerden daha az vergi ödedikleri düşünülmektedir. Küçük/orta ticaret serbest mesleğe sahip yani esnaf kesimi ile üst düzey yöneticilerin ise orta düzeyde ödemeleri gereken vergileri ödedikleri ifade edilmiştir. Toplumdaki geri kalan çalışan kesim ile emeklilerin ise ödemeleri gerekenden daha fazla vergi ödediği algısının yaygın olduğu anlaşılmaktadır. 49

24 TÜRKİYE DE VERGİ BİLİNCİ - İSTANBUL ARAŞTIRMASI - Grafik 13. Algı düzeyinde en Fazla Vergi Ödeyenler (1: Hiç ödemiyorlar-10: Çok ödüyorlar) Grafik 14. Algı düzeyinde en Fazla Vergi Ödeyenler (%) 50

25 BÖLÜM 2: ARAŞTIRMA BULGULARI Türkiye de uygulanmakta olan vergi sistemine ilişkin aşağıdaki sübjektif ifadeler aracılığıyla deneklerin görüşleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu ifadelerde deneklerden 1-10 arası değer belirtmeleri istenmiş, 10 a yakınlık ifadeye kesinlikle katıldığının göstergesi olarak kabul edilmiştir. - Vergi sistemi adildir. - Vergi sistemi kolay anlaşılmaktadır, sadedir. - Vergi sistemindeki değişiklikleri kolay bir şekilde takip edebiliyorum. - Vergi incelemelerinde mükellefe suçlu gibi davranılmaktadır. - Vergi ödeme işlemlerine çok fazla zaman ve para harcanıyor. Araştırmaya katılanların arasında vergi sisteminin adil olduğunu düşünenler oldukça düşük bir düzeydedir. Bu ifadeye verilen değerlerin ortalaması 10 üzerinden 2,3 tür. Yine düşük düzeyde katılımın olduğu ifadeler arasında vergi sisteminin kolay anlaşılır (2,5) olduğu, sistemdeki değişikliklerin kolay bir şekilde takip edilebildiği (2,6) düşüncesi gelmektedir. Vergi ödeme işlemlerinde zaman ve para maliyetlerinin yüksek olduğunu (7,0) düşünenler ise toplum içinde ağırlıktadır. Tablo 11. Vergi sistemine yönelik düşünceler Vergi sistemi Vergi sistemi adildir. 2,3 Vergi sistemi kolay anlaşılmaktadır, sadedir. 2,5 Vergi sistemindeki değişiklikleri kolay bir şekilde takip edebiliyorum. 2,6 Vergi ödeme işlemlerine çok fazla zaman ve para harcanıyor. 7,0 (1: Kesinlikle Katılmıyorum, 10: Kesinlikle Katılıyorum) 51

26 TÜRKİYE DE VERGİ BİLİNCİ - İSTANBUL ARAŞTIRMASI - Grafik 15. Vergi sistemine yönelik düşünceler (%) 52

27 BÖLÜM 2: ARAŞTIRMA BULGULARI Katılımcılara Türkiye de vergi sistemindeki değişikliklerde hangi kesimlerin etkili olduğu sorulmuştur. Bu soruda deneklere aşağıdaki sübjektif ifadeler sunularak, 1-10 arası puan vermeleri istenmiştir. - Türkiye de vergi sistemindeki değişikliklerde vatandaşların fikri hiç sorulmamaktadır. - Türkiye de vergi sistemindeki değişikliklerde siyasilerin baskısı söz konusudur. - Türkiye de vergi sistemindeki değişikliklerde büyük şirketlerin baskısı söz konusudur. - Türkiye de vergi sistemindeki değişikliklerde baskı grupları ve medyanın etkisi söz konusudur. Bu ifadeler arasında deneklerin en yüksek oranda katıldığı ifade, 10 üzerinden 8,5 puanla Türkiye de yapılan vergi sistemi değişikliklerinde vatandaşların fikrinin hiç dikkate alınmamasıdır. Bu ifadenin yanı sıra vergi sistemindeki değişikliklerde siyasilerin (8,1), büyük şirketlerin (7,6) ve baskı grupları ile medyanın (7,4) etkisinin ve baskısının olduğu üzerine toplumda yaygın bir düşünce yer edinmiştir. Tablo 12. Vergi sistemini etkileyen kesimler Vergi sistemini etkileyen kesimler Türkiye de vergi sistemindeki değişikliklerde vatandaşların fikri hiç sorulmamaktadır. 8,5 Türkiye de vergi sistemindeki değişikliklerde siyasilerin baskısı söz konusudur. 8,1 Türkiye de vergi sistemindeki değişikliklerde büyük şirketlerin baskısı söz konusudur. 7,6 Türkiye de vergi sistemindeki değişikliklerde baskı grupları ve medyanın etkisi söz konusudur. 7,4 (1: Kesinlikle Katılmıyorum, 10: Kesinlikle Katılıyorum) 53

28 TÜRKİYE DE VERGİ BİLİNCİ - İSTANBUL ARAŞTIRMASI - Grafik 16. Vergi sistemini etkileyen kesimler (%) 54

29 BÖLÜM 2: ARAŞTIRMA BULGULARI Katılımcılara 2009 yılında yapılan bazı vergisel indirimlerin ve uygulanan vergi politikalarının ekonomik ve günlük yaşamı nasıl etkilediğine dair bir takım ifadeler aracılığıyla sorular yöneltilmiştir arası puan vermeleri istenen bu ifadeler şu şekilde sıralanabilir: - KDV indirimi yapıldığında, ürünlerin gerçek satış fiyatının gösterilmesinde etkili oldu. - Tapu harçlarında indirime gidilse, evini satarken gerçek değerini gösterenlerin oranı artar. - Son dönemde otomotiv, beyaz eşya ve mobilya sektöründe yapılan ÖTV ve KDV indirimleri piyasaların canlanmasını sağladı. - Dönemsel ve sektörel olarak vergi indirimlerine gidilmesi piyasayı canlandırıcı etkidedir. Genel olarak bakıldığında yapılan vergi indirimlerinin ticari anlamda olumlu yansımalarının olduğu algısı toplum içinde yaygın bir şekilde ifade edilmektedir. Dönemsel ve sektörel vergi indirimlerinin ve bu alanda son dönemdeki uygulamaların piyasaları canlandırdığı düşüncesi 10 üzerinden 7,6 puan alarak yüksek bir ortalamaya sahiptir. Öte yandan yine geçtiğimiz dönemde belirli bir tarih aralığında tapu harçlarında yapılan geçici indirime atı a bulunarak, katılımcılara bu yönde bir ifade gösterilmiştir. Buna karşın katılımcılar arasında tapu harçlarının indirimli durumunda, evini satarken gerçek değerini gösterenlerin oranının artacağını düşünenlerin çoğunlukta olduğu gözlenmiştir. Tablo 13. Vergi Oranlarındaki indirimlerin etkileri Vergi Oranlarındaki indirimlerin etkileri kdv indirimi yapıldığında, ürünlerin gerçek satış fiyatının gösterilmesinde etkili oldu. 7,2 Tapu harçlarında indirime gidilse, evini satarken gerçek değerini gösterenlerin oranı artar. 7,4 son dönemde otomotiv, beyaz eşya ve mobilya sektöründe yapılan ÖTV ve kdv indirimleri piyasaların canlanmasını sağladı. 7,6 dönemsel ve sektörel olarak vergi indirimlerine gidilmesi piyasayı canlandırıcı etkidedir. 7,6 (1: Kesinlikle Katılmıyorum, 10: Kesinlikle Katılıyorum) 55

30 TÜRKİYE DE VERGİ BİLİNCİ - İSTANBUL ARAŞTIRMASI - Grafik 17. Vergi Oranlarındaki indirimlerin etkileri (%) 56

31 BÖLÜM 2: ARAŞTIRMA BULGULARI 2.3. TOPLUMdA FiŞ/FATURA ALIŞkAnLIĞI Toplumun fiş/fatura alma alışkanlığının ölçülmesi ve bu alışkanlığı etkileyen durumların ortaya çıkarılabilmesi için araştırmadaki katılımcılara bazı sorular yöneltilmiştir. Bu sorulardan ilki bir senaryo şeklinde katılımcılara sunulmuş ve sunulan durum karşısında olası davranışlarının ne olacağı sorgulanmıştır. Katılımcılara sunulan senaryo şu şekildedir: Farzedelimki; kıyafet satın alacağınız bir yerde almak istediğiniz ürünün fiyatını yüksek buluyorsunuz. Satıcıyla yapmaya çalıştığınız pazarlıktan bir sonuç alamadınız. Ancak satıcı size fiş/fatura almazsanız ürünün fiyatı konusunda yardımcı olabileceğini söylüyor. Bu durumda aşağıdaki tavırlardan hangisini sergilersiniz? - Satıcının fiş/fatura vermemek için bana indirim yapmasına gerek yok, eğer fişimi/faturamı verirse alırım vermezse almadan giderim. - Satıcı malın fiyatında ( fiş/fatura pazarlığı ile) az da olsa bir indirim yaparsa fiş/fatura almaktan vazgeçerim. - Satıcı malın fiyatında ( fiş/fatura pazarlığı ile) istediğim indirimi yaparsa fiş/fatura almaktan vazgeçerim. - Satıcı malın fiyatında indirim yapsa da yapmasa da mutlaka fişimi/faturamı alırım. - Satıcı malın fiyatında indirim yapsa da yapmasa da fiş/fatura almayı gereksiz bir yük sayarım. Bu soruya alınan yanıtlar incelendiğinde, Satıcı malın fiyatında indirim yapsa da yapmasa da mutlaka fişimi/faturamı alırım. seçeneğini tercih edenlerin %45,3 oranla ilk sırada yer aldığı gözlenmektedir. Satın alacağı malın fiyatında istediği indirim yapıldığında fiş/fatura almaktan vazgeçeceğini ifade edenlerin oranı %15,4 iken, satıcının az da olsa bir indirim yapması karşılığında fiş/fatura almayacağını belirtenlerin oranı ise %14 tür. Bu iki durum birlikte düşünüldüğünde yani fiş/fatura pazarlığı sonucunda bir indirim sağlandığında fiş/fatura almaktan vazgeçeceklerin oranı tüm katılımcıların %29,4 ünü oluşturmaktadır. Görüldüğü üzere herhangi bir indirim karşısında fiş/fatura almaktan vazgeçebileceğini ifade edenler, toplumun üçte birine yakın bir çoğunluktadır. Bununla birlikte fiş/fatura almayı önemsemeyen yani satıcı herhangi bir fiş/fatura pazarlığına bağlı kalmaksızın fiş/fatura verirse alacak vermezse de bu durumu sorgulamayacak kesim ise %16,6 dır. Öte yandan katılımcılar arasında fiş/fatura almayı tamamen gereksiz bir yük sayanların oranı hiç de azımsanmayacak düzeyde %8,3 oranla temsil edilmiştir. 57

32 TÜRKİYE DE VERGİ BİLİNCİ - İSTANBUL ARAŞTIRMASI - Grafik 18. Toplumda Fiş/Fatura Alma Alışkanlığı (%) 58

33 BÖLÜM 2: ARAŞTIRMA BULGULARI Katılımcılara vergi iadesi uygulanırken ve uygulama sona erdikten yani asgari geçim indirimine geçildikten sonra fiş/fatura alma alışkanlıkları sorgulanmıştır. Bu bağlamda katılımcıların %67,2 sini vergi iadesi uygulanırken alışverişlerinde mutlaka fiş/fatura almaya özen gösterdiği, ancak vergi iadesi uygulaması kalktıktan sonra fiş/fatura alma alışkanlığını devam ettirenlerin oranının %42,2 ye gerilediği gözlenmektedir. Görüldüğü üzere katılımcıların %25 inin vergi iadesi uygulaması kalktıktan sonra düzenli olarak fiş/fatura alma alışkanlıklarını kaybettikleri anlaşılmaktadır. Buna karşın vergi iadesi uygulaması varken ara sıra fiş/fatura almaya dikkat eden bireylerin oranı %18,8 iken, vergi iadesi uygulaması kalktıktan sonra bu oran %26,3 e yükselmiştir. Bu durumda katılımcıların %25 i düzenli fiş/fatura alma alışkanlığını kaybetmişken, %7,5 i düzensiz bir şekilde fiş/fatura alma alışkanlığını devam ettirmektedir. Bu sonuçlardan hareketle düzenli fiş/fatura alma alışkanlığındaki net kaybın toplumun %17,5 ini oluşturduğu söylenebilir. Grafik 19. Vergi iadesi Öncesinde ve sonrasında Fiş/fatura Alma Alışkanlığı (%) 59

34 TÜRKİYE DE VERGİ BİLİNCİ - İSTANBUL ARAŞTIRMASI - Katılımcıların alışveriş alışkanlıkları incelenirken, alışverişlerinde kullandıkları ödeme yöntemleri de önem kazanmaktadır. Nakden yapılmayan, kredi kartı ve hesap kartı kullanılarak yapılan alışverişler bankalar aracılığıyla kayıt altına alınmakta, bu durum kayıtdışı ekonominin kayıtlı hale gelmesinde az da olsa bir katkı sağlayabilmektedir. Katılımcıların alışverişlerde kredi kartını, hesap kartına kıyasla daha sık kullandığı gözlenmektedir. Bunun nedenleri arasında alışkanlıklar, işletmelerin ve bankaların düzenlediği çeşitli kampanyalardan faydalanma isteği, taksit imkanı gibi gerekçeler sıralanabileceği gibi; geçimini devam ettirebilmek kredi kartı yoluyla borçlanarak alışveriş yapanların da göz ardı edilmemesi gereklidir. Başka bir deyişle kredi kartıyla yapılan harcamalar her zaman bir tercihin sonucu değil kimi zaman mecburi bir yönelişten de kaynaklanabilmektedir. Ancak hesap kartı kullanımında böyle bir durumla tam olarak karşılaşılmamaktadır. Her ne kadar özellikle ücretlilerin maaşlarını aldıkları bankaların hesaplarına tanıdıkları kullanılabilir kredi imkanı (avans hesabı) söz konusu olsa bile bu durum kredi kartlarının yaratacağı kredi imkanı kadar geniş olamamaktadır. Dolayısıyla kişi hesabındaki mevcut parayı kullanarak alışverişini yapmaktadır. Toplumun hesap kartı kullanım alışkanlığının artırılması, hem nakdi olarak paranın taşınma zahmetinden kurtulmak hem de işlemlerin kayıt altına alınabilmesi için önemli bir konudur. Devlet direkt olarak kredi kartı kullanımını tavsiye edici programlar yürütemeyebilir; ancak kredi kartının etkin bir şekilde kullanılmamasından kaynaklanan bir takım sorunlarla daha az karşılanma ihtimalini içerdiğinden; hesap kartının kullanımının artırılması yaygınlaştırılabilir. Grafik 20. Alışverişlerde kredi kartı / Hesap kartı kullanma Alışkanlığı (%) 60

35 BÖLÜM 2: ARAŞTIRMA BULGULARI 2.4. VeRGi BiLinCine yönelik değerlendirmeler Araştırmanın bu kısmında vergi bilincine yönelik değerlendirmelere yer verilecektir. Bu bölümde sonuçları incelenecek sorular aşağıda gösterildiği gibidir. - Kaç adet vergi ödediğinizi biliyor musunuz? - Ödediğiniz vergiler arasında ismini bildiklerinizi söyler misiniz? - Alışverişlerinizde ne kadar vergi ödediğinizi görmek ister misiniz? Yani alışveriş yaparken ürünlerin fiyat etiketinde vergi hariç fiyat yazılıp, kasada vergi tutarı eklenerek mi ödeme yapmak istersiniz? - Ekonomik krizden çıkmak için ek bir vergi istense, isteyerek bu vergiyi öder misiniz? - Vergi bilincinin oluşması ve artırılmasını etkileyen faktörlere önem düzeyine göre puan verir misiniz? Bu soruların yanı sıra katılımcılara vergi bilincine yönelik sübjektif ifadeler sunularak bu ifadelere ilişkin görüşlerini belirtmeleri istenmiştir. Bölümün ilerleyen kısımlarında bu ifadelere ve katılımcıların eğilimlerine yer verilecektir. Katılımcılara kaç adet vergi ödediklerini bilip bilmedikleri sorgulandığında, %49,5 i yani neredeyse yarısı bilmediğini ifade etmiştir. Kaç adet vergi ödediğini bildiğini ifade edenlerin ise çoğunlukla 1-6 arası adet vergi ödediğini belirtmiştir. Bu soruya alınan yanıtların bu şekilde gerçekleşmesi gerek Türkiye de uygulanan vergi sisteminin sade ve anlaşılır olmayışıyla açıklanabileceği gibi gerekse mükelleflerin ilgisizliği ile de açıklanabilir. Bu soruda kaç vergi ödediğini bildiğini ifade edenlerin bu vergi türlerinin isimlerini söylemeleri istendiğinde çok büyük bir genellemeyle en fazla 3 ya da 4 vergi türünün isminin bilindiği görülmüştür. Dolayısıyla kaç adet vergi ödendiğine dair alınan yanıtların tam bir kesinlik içermediği, bilgiden çok algıya dayandığı görülmektedir. 61

36 TÜRKİYE DE VERGİ BİLİNCİ - İSTANBUL ARAŞTIRMASI - Grafik 21. Ödenilen Vergi sayısının Bilinirliği (%) Grafik 22. en Fazla Bilinen ilk 10 Vergi (%) 62

37 BÖLÜM 2: ARAŞTIRMA BULGULARI Katılımcılar arasında kaç adet vergi ödediğini bilenlerin bu vergilerin isimlerini söylemeleri istendiğinde en fazla bilinen verginin KDV (%37,4) olduğu gözlenmiştir. Bu noktada KDV ödemesine rağmen bunun farkında olmayan bireylerin varlığından söz etmek gerekir. Her ne kadar ödenilen vergi denildiğinde ilk iki sırada dolaylı vergiler kapsamında değerlendirilen KDV ve ÖTV yer alsa da günlük yaşamın hemen hemen her noktasında ödemek zorunda kaldığımız bu vergiyi ödediğinden çoğu birey habersiz durumdadır. Emlak vergisi ya da motorlu taşıtlar vergisi gibi vergiye konu olan unsurlara sahip olmanıza bağlı vergi türlerinin yanında, KDV ve ÖTV gibi dolaylı vergiler alışverişlerimizde karşılaştığımız harcamalardan alınan vergilerdir. Toplumda ödendiği en yüksek oranda bilinen vergilerin KDV ve ÖTV olarak ortaya çıkması, dolaylı vergilerin hissedilebilirlik ölçütünü gösterse de, yine de bu bilinç yeterli düzeyde değildir. Bu soruda alınan yanıtlarda rastlanan başka bir husus ise, toplumun ödediği vergiyi bilme düzeyinin o vergi türüne olan tepkisiyle arasında bir korelasyonun varlığıdır. Öyle ki, öderken yükü en fazla hissedilen vergi türlerinin başında yine KDV ve ÖTV yer almaktadır. Ayrıca bir dolaylı vergi türü olmasına rağmen farklı bir başlık altında toplumda yer edinmiş elektrik, su, doğalgaz üzerinden alınan vergiler, ödendiğinde en fazla rahatsızlık duyulan vergiler arasında yer aldığı gibi en fazla bilinen vergiler arasında da kendini göstermektedir. Dolayısıyla toplum tepki duyduğu vergi türünü bilmekte, daha az tepki duyduğu vergi türlerinin isimlerini ise tam olarak bilmemektedir. Ödenilen verginin farkına varılmasıyla ilgili olarak katılımcılara, alışveriş yaparken ödedikleri vergiyi o anda öğrenmek isteyip istemedikleri sorusu bir örnek verilerek yöneltilmiştir. Alışverişlerinizde ne kadar vergi ödediğinizi görmek ister misiniz? Yani alışveriş yaparken ürünlerin fiyat etiketinde vergi hariç fiyat yazılıp, kasada vergi tutarı eklenerek mi ödeme yapmak istersiniz? Katılımcıların %66,7 si alışveriş yaparken ürünlerin fiyat etiketlerinde vergi hariç fiyatın yazılmasını istemektedir. Bunu istemeyenler ise katılımcıların sadece %18 ini oluşturmaktadır. Deneklerin %14,7 si ise bu soruya net bir cevap verememiştir. Aslında alışveriş yapıldığında alınan fiş ve faturalarda ne kadar vergi ödendiği yazmaktadır. Ancak fiş ve faturaları inceleme konusunda yeterince ilgi göstermeyen toplumumuzun ne kadar vergi ödediğini de incelemesinin alışkanlıklar nedeniyle pratikte pek de mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. Buna karşın alışverişlerde fiyat etiketlerinde vergi harici fiyat yazılması ve kasada fiyat etiketinin haricinde verginin tahsil edilmesi toplumdaki vergi bilincini artıran bir etkendir. Böylece bireyler en azından harcamalarında ne kadar vergi ödediğini harcamayı yaptığı anda fark edebilecektir. Ayrıca bu durum bazı işletmelerin yaptıkları KDV/ÖTV Bizden kampanyalarına yenilerinin eklenmesini, tıpkı bazı ülkelerde görüldüğü gibi alışveriş mekânlarında Tax Free günlerinin ve buna 63

38 TÜRKİYE DE VERGİ BİLİNCİ - İSTANBUL ARAŞTIRMASI - benzer kampanyaların başlatılmasında tetikleyici bir unsur olabilmektedir. Böylece hem piyasaların canlanması hem de vergi gelirlerinin eksilmemesine yönelik bir ivmenin kazandırılması söz konusu olabilecektir. Grafik 23. Alışverişlerde Ödenilen Vergiyi Öğrenme isteği (%) Ödenilen verginin farkına varılmasına bazı sektörlerde özellikle çaba sarfedildiği gözlenmektedir. Bunun en büyük örneğine telekomünikasyon sektöründe yer alan mobil iletişim hizmet faturalarında rastlanmaktadır. Bahsi geçen faturalarda tüketiciye ödediği vergi dikkat çekici bir şekilde gösterilmekte, yaptığı ödemenin ne kadarının görüşme tutarıyla ilgili olduğunun altı çizilmektedir. Haberleşme üzerinden alınan vergilere toplum tarafından bir tepkinin olduğu ve bu alandaki vergilerin yüksek görüldüğü aşikardır. Bunun farkında olan telekomünikasyon sektöründeki firmalar, faturalarında bu duruma dikkatleri çekmektedir. 64

39 BÖLÜM 2: ARAŞTIRMA BULGULARI Şekil 1. Örnek Mobil iletişim Faturası Yukarıda örnek bir mobil iletişim faturasına ilişkin bilgiler yer almaktadır. Burada 99 TL olan fatura bedelinin 30,49 TL si vergi ve diğer yasal kesintiler olarak müşteri adına devlete yapılan ödemeyi göstermektedir. Burada uygulanan vergiler %18 oranında KDV ve %25 oranında alınan Özel İletişim Vergisidir. Ayrıca ortalama 1 TL kadar diğer vergiler, harçlar, fonlar başlığı altında ödenti alınmaktadır. Mobil iletişim sektöründe yer alan işletmeler faturalarında vergi ve benzeri kesintileri Devlete İletilecek Ücretler Toplamı başlığı altında göstermekte, ayrıca aynı fatura üzerinde. TL lik faturanızın. TL si sizin adınıza vergi ve diğer yasal kesintiler olarak devlete ödenecektir. ifadesiyle özellikle bir kez daha vurgulamaktadır. Bu yolun işletmelerin müşterilerinden gelecek tepkileri azaltmaya ve tepkiyi uygulanan vergi oranlarına doğru yönlendirmeye yönelik kullanıldığı ortadadır. 65

40 TÜRKİYE DE VERGİ BİLİNCİ - İSTANBUL ARAŞTIRMASI - Grafik 24. ek Vergi Ödeme isteği (%) Bazı olağanüstü durumlarda ek ve/veya geçici vergilerin konulması gündeme gelmektedir. Bu bağlamda katılımcılara, devletin ekonomik krizden çıkmak için ek bir vergi toplamaya yönelmesi durumunda, bu vergiyi isteyerek ödeyip ödemeyecekleri sorulduğunda, %63,4 ünden hayır yanıtı alınmıştır. Türkiye de vergi alanındaki geçmiş uygulamalara bakıldığında, olağanüstü durumlarla karşılaşıldığında bazı ek ve/veya geçici vergilerin konulduğu gözlenmektedir. Örneğin 1999 yılında meydana gelen deprem sonrasında deprem vergileri olarak bilinen uygulamalar olağanüstü durumlarda konulan geçici vergilerdendir. Ancak geçici olması beklenen bu vergi gelişen süreç içinde kalıcı bir vergiye dönüşmüştür. Cep telefonu, bankacılık işlemleri, vergi beyannameleri, Spor Toto kuponları, Milli Piyango biletleri, uçak biletleri, gümrük ve pasaport işlemlerine kadar birçok hizmete getirilen depreme özel vergiler, Özel İşlem Vergisi ve Özel İletişim Vergisi olarak tanımlanmıştır. Konulan bu vergiler zaman içinde kalıcı bir hale dönüşerek, bütçe gelirleri içinde önemli paylara ulaşmıştır. Sadece Özel İletişim Vergisi 2004 yılında bütçe gelirlerinin %1,8 ini oluştururken, 2007 yılında bu oran %2,8 e yükselmiştir. Bu noktadan hareketle toplumun ek ve/veya geçici vergi ödeme isteği özellikle deprem sonrası alınıp kalıcı olan vergiler nedeniyle oldukça düşük bir düzeydedir. Ekonomik kriz gibi bir nedenle alınması düşünülebilecek ek bir vergiye olan ödeme istekliliği, hem yukarıda açıklanan geçici vergilerin kalıcıya dönüşmesinin yarattığı huzursuzluktan, hem de alınan vergilerin 66

41 BÖLÜM 2: ARAŞTIRMA BULGULARI etkin bir şekilde amacına yönelik kullanılması hususundaki endişelerden dolayı düşük düzeyde ortaya çıkmaktadır. Vergi bilincinin oluşması ve artırılması için gerek literatürde gerekse uygulamada çeşitli faktörlerden bahsedilmektedir. Katılımcılara bu faktörler sunularak, bahsi geçen faktörlerin vergi bilincinin artırılmasındaki etkilerinin 1-10 arası puan verilerek değerlendirilmesi istenmiştir. Bu faktörler şu şekilde sıralanabilir: - Ödenilen vergilerin çok açık ve net olarak nerelerde kullanıldığının bilinmesi - Daha şeffaf ve hesap verebilir devlet yönetimi - Adil bir vergi reformu - Toplumun eğitim seviyesinin yükselmesi - Aile içi eğitim ve okul eğitimi - Ağır cezai yaptırımlar - Ekonomik ve mali politikaların sonuçlarının vatandaşa yansıması - Medyada sempozyum ve kongrelerde verginin bir vatandaşlık görevi olduğunun vurgulanması - Toplumun gelir seviyesinin artması - Reklam kampanyaları - Vergi bilincine yönelik yarışmaların düzenlenmesi (şiir, tiyatro, şarkı vb.) - Vergi ha asında yapılan etkinlikler Bu soruya verilen yanıtlar incelendiğinde; yukarıda sayılan 12 faktör arasında katılımcıların ortalama olarak en fazla puan verdiği faktörün 8,8 puanla adil bir vergi reformu olduğu gözlenmektedir. Bu faktörü toplumun eğitim seviyesinin yükseltilmesi 8,6; daha şeffaf ve hesap verebilir devlet yönetimi ile toplumun gelir seviyesinin artması ise 8,5 puanla takip etmektedir. Görüldüğü üzere kamu yönetiminde birçok alanda olması gereken reform gelişmeleri vergi sisteminde de beklenmektedir. Bunun yanı sıra yapısal sorunların çözümlenmesi beklenen devlet yönetiminde şeffaflık ve toplumun gelir seviyesinin artması vergi bilincini artıracak etkenlerin başında sıralanmaktadır. Medyada sempozyum ve kongrelerde verginin bir vatandaşlık görevi olduğunun vurgulanması, reklam kampanyaları, vergi bilincine yönelik yarışmaların düzenlenmesi ve vergi haftasında yapılan etkinlikler ise vergi bilincinin oluşmasında ve artırılmasında etkili faktörler arasında son sıralarda yer almıştır. Öyle ki; vergi bilincine yönelik yarışmaların düzenlenmesi ve vergi ha asında yapılan etkinlikler orta değer olan 5 in altında değerlere sahiptirler. 67

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu OCAK 2013 1.1 Araştırmanın Amacı Araştırmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geliştirme

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2011 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2011 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 2011 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu ARALIK 2011 1.1 Araştırmanın Amacı Araştırmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geliştirme

Detaylı

KONUT SEKTÖRÜNÜN VERGİ YÜKÜ VE ÖNERİLER 07.05.2013

KONUT SEKTÖRÜNÜN VERGİ YÜKÜ VE ÖNERİLER 07.05.2013 KONUT SEKTÖRÜNÜN VERGİ YÜKÜ VE ÖNERİLER 07.05.2013 A) ÖRNEK BİR KONUT PROJESİ BAZINDA VERGİ YÜKÜ Aşağıdaki çalışmada, örnek olarak 100 konutluk bir gayrimenkul projesi belirli varsayımlarla ele alınarak,

Detaylı

Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme

Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme economicpolicyresearchinstitute ekonomipolitikalarıaraştırmaenstitüsü Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme Yönetişim Etütleri Programı uğur mumcu caddesi 80/3 g.o.p ankara türkiye tel: +90 312

Detaylı

GÜMRÜK İDARELERİNCE HANGİ DURMLARDA KDV PARA CEZASI UYGULANMALI?

GÜMRÜK İDARELERİNCE HANGİ DURMLARDA KDV PARA CEZASI UYGULANMALI? GÜMRÜK İDARELERİNCE HANGİ DURMLARDA KDV PARA CEZASI UYGULANMALI? Nevzat BOZKURT * I-Giriş: Türkiye Cumhuriyetinin bütçesi toplanan vergilerden oluşmaktadır. Bu vergilerden önemli bir kısmını da dış ticaretten

Detaylı

T.C. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 2014 YILI ÇALIŞAN MEMNUNİYET ANKET RAPORU

T.C. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 2014 YILI ÇALIŞAN MEMNUNİYET ANKET RAPORU T.C. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 2014 YILI ÇALIŞAN MEMNUNİYET ANKET RAPORU OCAK 2015 1.1. Araştırmanın Amacı Araştırmada, na bağlı olarak hizmet vermekte olan; 1. Bütçe ve

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR Mart 215 Hikmet DENİZ i İçindekiler Tablo Listesi... iii Grafik Listesi... iii 1. Giriş... 1 2. Türkiye'de Teşvik Belgesine Bağlı Yatırımlar... 1 3. Yatırımların Bölgesel

Detaylı

2008 yılında gönüllü çabalarla kurulan Uluslararası Şeffaflık Derneği ülkenin demokratik, sosyal ve ekonomik yönden gelişimi için toplumun tüm

2008 yılında gönüllü çabalarla kurulan Uluslararası Şeffaflık Derneği ülkenin demokratik, sosyal ve ekonomik yönden gelişimi için toplumun tüm 2008 yılında gönüllü çabalarla kurulan Uluslararası Şeffaflık Derneği ülkenin demokratik, sosyal ve ekonomik yönden gelişimi için toplumun tüm kesimlerinde şeffaflık, dürüstlük ve hesap verebilirlik ilkelerini

Detaylı

GENÇLERİN GÖZÜYLE ETİK

GENÇLERİN GÖZÜYLE ETİK GENÇLERİN GÖZÜYLE ETİK İçindekiler Giriş...3 Araştırmanın Amacı...6 Metodoloji...6 Demografi...7 Araştırma Sonuçları...9 Etik Denilince Akla İlk Ahlak Geliyor... 10 Gençlere Göre Türkiye nin En Önemli

Detaylı

Sayı : Yaz.İşl/2013/020 21/01/2013 Konu : Vergi Düzenlemeleri Hk. ODALARA 001 NOLU GENELGE

Sayı : Yaz.İşl/2013/020 21/01/2013 Konu : Vergi Düzenlemeleri Hk. ODALARA 001 NOLU GENELGE Sayı : Yaz.İşl/2013/020 21/01/2013 Konu : Vergi Düzenlemeleri Hk. ODALARA 001 NOLU GENELGE İLGİ : TESK Genel Başkanlığı nın 02.01.2013 tarih ve 9 sayılı (2 nolu genelge) yazısı. Bilindiği üzere, Vergi

Detaylı

Opet, Shell, Petrol Ofisi

Opet, Shell, Petrol Ofisi AKARYAKIT SEKTÖRÜNÜN İTİBAR YÖNETİMİ PERFORMANSI 2013 En Yüksek Şirketleri Sektör İtibarını Güçlendiriyor.. Opet, Shell, Petrol Ofisi İtibar Yönetimi Performansında Başarı için minimum 70 puana ulaşmak

Detaylı

MAL VE HİZMET BEDELLERİNİN ÖDENMESİ VE TEVSİKİ (BELGELENDİRİLMESİ)

MAL VE HİZMET BEDELLERİNİN ÖDENMESİ VE TEVSİKİ (BELGELENDİRİLMESİ) MAL VE HİZMET BEDELLERİNİN ÖDENMESİ VE TEVSİKİ (BELGELENDİRİLMESİ) GİRİŞ Rasim SEZER 1 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 257. maddesi ile, mükelleflere muameleleri ile ilgili tahsilat ve ödemelerini

Detaylı

Asgari Ücret Artırımın Etkileri Nelerdir?

Asgari Ücret Artırımın Etkileri Nelerdir? Asgari Ücret Artırımın Etkileri Nelerdir? Erhan Tarhan, SMMM Deloitte Vergi Müdür Yardımcısı Asgari Ücret Tespit Komisyonu, 2016 yılında geçerli olacak asgari ücreti belirlemek üzere Aralık ayında toplanacak.

Detaylı

Paydaşlar Tanım Yöntem. Finans Çevresi Finans çevresinden kişiler Yüz yüze& telefonla

Paydaşlar Tanım Yöntem. Finans Çevresi Finans çevresinden kişiler Yüz yüze& telefonla ARAŞTIRMANIN KÜNYESİ 2 Araştırma, GYODER, İNDER ve KONUTDER işbirliğiyle, gayrimenkul sektörünün mevcut algısının ve itibarının tespit edilmesi amacıyla 14 paydaş ve yaklaşık 1000 denekle, ERA Research

Detaylı

TÜRK VERGİ SİSTEMİ DERS NOTU 3.DERS

TÜRK VERGİ SİSTEMİ DERS NOTU 3.DERS TÜRK VERGİ SİSTEMİ DERS NOTU 3.DERS III. ÜCRETLER Ücret, işverene tabi ve belli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen

Detaylı

ODALARA 1 NOLU GENELGE

ODALARA 1 NOLU GENELGE Sayı :Yaz. İşl.2011/002 05/01/2012 Konu : Vergi Düzenlemeleri ODALARA 1 NOLU GENELGE İLGİ : TESK Genel Başkanlığı nın 02.01.2012 tarih ve 1 nolu genelge yazısı. Bilindiği üzere, Vergi Usul Kanunu ile diğer

Detaylı

BASA BELEDİYE HİZMETLERİNDE VATANDAŞIN NABZINI ÖLÇTÜ ISPARTA HALKI BELEDİYE HİZMETLERİNDEN MEMNUN MU?

BASA BELEDİYE HİZMETLERİNDE VATANDAŞIN NABZINI ÖLÇTÜ ISPARTA HALKI BELEDİYE HİZMETLERİNDEN MEMNUN MU? BASA BELEDİYE HİZMETLERİNDE VATANDAŞIN NABZINI ÖLÇTÜ Batı Akdeniz Stratejik Araştırmalar Enstitüsü (BASA), geçen hafta basına duyurduğu Antalya-Isparta-Burdur araştırmasının Isparta Belediyesi ve halkın

Detaylı

KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU

KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU TEMMUZ - 2015 SUNUŞ... 4 I-OCAK HAZİRAN 2015 DÖNEMİ BÜTÇE UYGULAMA SONUÇLARI... 5 A. Bütçe Giderleri... 5 01. Personel Giderleri... 7 02. Sosyal Güvenlik Kurumlarına

Detaylı

İETT KURUMSAL İTİBAR ARAŞTIRMASI RAPORU

İETT KURUMSAL İTİBAR ARAŞTIRMASI RAPORU İETT KURUMSAL İTİBAR ARAŞTIRMASI RAPORU 2013 Bu araştırma 7P THINK TANK GROUP tarafından İETT İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ için gerçekleştirilmiştir. 7P TTG PAZAR ARAŞTIRMA DANIŞMANLIK VE EĞİTİM HİZMETLERİ

Detaylı

GEMLİK TİCARET ve SANAYİ ODASI

GEMLİK TİCARET ve SANAYİ ODASI GEMLİK TİCARET ve SANAYİ ODASI EKONOMİK SOSYAL DURUM ARAŞTIRMASI Gemlik Ticaret ve Sanayi Odası na bağlı üyelerin Türkiye ve Gemlik Ekonomisi ve Sosyal durumu hakkındaki yorumlarının istatistiki yöntemler

Detaylı

KDV Bizden. FOCUS DENETİM VE Y.M.M. LTD. ŞTİ Maltepe MAH. Edirne çırpıcı yolu 5-4 Vatan rezidans a BLOK kat:5 DAİRE:10. E. Baş Hesap Uzmanı.

KDV Bizden. FOCUS DENETİM VE Y.M.M. LTD. ŞTİ Maltepe MAH. Edirne çırpıcı yolu 5-4 Vatan rezidans a BLOK kat:5 DAİRE:10. E. Baş Hesap Uzmanı. 1 KDV Bizden *Yaklaşım Dergisinin 213 sayısında yayınlanmıştır Zihni E. Baş Hesap Uzmanı KARTAL Giriş Uygulamada özellikle otomotiv, dayanıklı tüketim ve mobilya sektörlerinde faaliyet gösteren bazı şirketler

Detaylı

vergi ceza harç kodları

vergi ceza harç kodları Güncelleme Tarihi: 31.03.2009 Vergi Kodu Vergi Adı 0001 Yıllık Gelir Vergisi 0002 Zırai Kazanç Gelir Vergisi 0003 Gelir Vergisi S. (Muhtasar) 0004 Gelir Götürü Ticari Kazanç 0005 Gelir Götürü Serbest Meslek

Detaylı

SİRKÜLER 2014/19 6552 SAYILI TORBA KANUNDA AF VE BORÇLARIN YAPILANDIRILMASI İLE İLGİLİ YAPILAN DÜZENLEMELER

SİRKÜLER 2014/19 6552 SAYILI TORBA KANUNDA AF VE BORÇLARIN YAPILANDIRILMASI İLE İLGİLİ YAPILAN DÜZENLEMELER 16/09/2014 SİRKÜLER 2014/19 6552 SAYILI TORBA KANUNDA AF VE BORÇLARIN YAPILANDIRILMASI İLE İLGİLİ YAPILAN DÜZENLEMELER 6552 sayılı İş Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması

Detaylı

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin Korunması Ve Piyasa Gözetim Genel Müdürlüğüne

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin Korunması Ve Piyasa Gözetim Genel Müdürlüğüne 05 Kasım 2014 T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin Korunması Ve Piyasa Gözetim Genel Müdürlüğüne Konu: Konut Finansman Sözleşmeleri Yönetmelik Taslağı Hakkında Görüş Taslak Maddesi Görüş ve Değerlendirme

Detaylı

TASFİYE İŞLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TASFİYE İŞLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TASFİYE İŞLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MİSYON ÇALIŞMASI Tablo 1. Misyon Çalışması Sonuçları Konsolide Misyon Toplumun refahı, ekonomik kalkınmanın sağlanması ve kamu kurumlarının mali

Detaylı

MEMURUN HAYATI BORÇ ÖDEMEKLE GEÇİYOR! Yazar Editör Pazartesi, 20 Ocak 2014 07:48

MEMURUN HAYATI BORÇ ÖDEMEKLE GEÇİYOR! Yazar Editör Pazartesi, 20 Ocak 2014 07:48 Pazartesi 20 Ocak 2014 07:48 Türkiye Kamu-Sen Ar-Ge Merkezi nin yaptığı araştırma kamu görevlilerinin meslek haya tlarını borç ödeyerek geçirdiklerini ortaya koydu Yüzde 97 si borçlu olan memurların 60

Detaylı

«İdealler ve Gerçekler» Araştırması

«İdealler ve Gerçekler» Araştırması «İdealler ve Gerçekler» Araştırması 12 Haziran 2014 GfK 2012 Etik Zirvesi 12 Haziran, 2014 1 Araştırmanın amacı İş dünyası temsilcileri nezdinde «etik» ve «itibar» konularında İDEALLER VE GERÇEKLER arasındaki

Detaylı

Önsöz...1. Sunuş... 3. Business School... 5. İçindekiler...7 1.BÖLÜM / GİRİŞ... 15 2.BÖLÜM / OTELLER... 19. 2.1. Yatırım Teşvikleri...

Önsöz...1. Sunuş... 3. Business School... 5. İçindekiler...7 1.BÖLÜM / GİRİŞ... 15 2.BÖLÜM / OTELLER... 19. 2.1. Yatırım Teşvikleri... İçindekiler Önsöz...1 Sunuş... 3 Business School... 5 İçindekiler...7 1.BÖLÜM / GİRİŞ... 15 2.BÖLÜM / OTELLER... 19 2.1. Yatırım Teşvikleri... 20 2.1.1. Yatırım Teşvik Mevzuatındaki Vergi Dışı Teşvikler...

Detaylı

3.6.1.1.1. Toplu Taşıma Aracı Kullanım Sıklığı

3.6.1.1.1. Toplu Taşıma Aracı Kullanım Sıklığı 3.6.1. Ulaşım Tipleri Yaşam Kalitesi Grubu araştırmaları çerçevesinde şehir yönetimi açısından önem taşıyan halkın beğeni ve eğilimleri, kamu hizmetlerinin kullanım özellikleri, ulaşım ilişkileri, gibi

Detaylı

Belediyelerde rüşvet tarifesi

Belediyelerde rüşvet tarifesi Belediyelerde rüşvet tarifesi Sayı: 2009/4 Tarih: 14.02.2009 İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası nın (İSMMMO) yayımladığı araştırmaya göre, İstanbul un genelinde trafik bir numaralı sorun

Detaylı

Asgari ücretli her 100 lirasının 30 unu vergi olarak veriyor

Asgari ücretli her 100 lirasının 30 unu vergi olarak veriyor Tarih:10.01.2010 Sayı: 2010/1 Asgari ücretli her 100 lirasının 30 unu vergi olarak veriyor Vergi ve prim yükü çalışanı canından bezdirdi. 2007 de bin 500 lira maaş alan bir çalışan her 100 liranın 50 lira

Detaylı

BES TE VERGİ AVANTAJI BES TE VERGİ AVANTAJI

BES TE VERGİ AVANTAJI BES TE VERGİ AVANTAJI BES TE VERGİ AVANTAJI BES TE VERGİ AVANTAJI SORULARLA VERGİ AVANTAJI Yasal Hakkınızı Kullanıyor musunuz? BES TE VERGİ AVANTAJI SORULARLA VERGİ AVANTAJI 1. Vergi avantajı nedir? Bireysel emeklilik sisteminde

Detaylı

SİRKÜLER MALİ TATİL VE SÜRELER

SİRKÜLER MALİ TATİL VE SÜRELER SİRKÜLER TARİH 01.07.2015 KONU Mali Tatil ve Süreleri Hk. (01.07.2015-20.07.2015 Tarihleri arası) ÖZET Muhasebenin tanımından hareketle; işletmelerde para ve para ile ifade edilen tüm iş ve işlemler muhasebenin

Detaylı

Çalışma kapsamında toplam 239 firma ile görüşülmüştür. Bu firmaların dağılımı aşağıda gösterilmektedir;

Çalışma kapsamında toplam 239 firma ile görüşülmüştür. Bu firmaların dağılımı aşağıda gösterilmektedir; ÖZEL ÇALIŞMA Türkiye Çağrı Merkezi Araştırması, Türkiye deki çağrı merkezi kullanım seviyesini ve var olan çağrı merkezlerinin kapasitesini saptamak için gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında aşağıdaki

Detaylı

Transfer Fiyatlandırması Formunun Doldurulması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Transfer Fiyatlandırması Formunun Doldurulması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular Transfer Fiyatlandırması Formunun Doldurulması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular 1) İlişkili kişilere ilişkin bilgiler bölümünde hangi ilişkili kişilere ilişkin bilgi verilecektir? İlgili hesap dönemi içinde

Detaylı

A. VERGİLENDİRME DÖNEMİ

A. VERGİLENDİRME DÖNEMİ A. VERGİLENDİRME DÖNEMİ Özel Tüketim Vergisi Kanununun 14 üncü maddesine göre (I) sayılı listede yer alan malların teslimlerinde vergilendirme dönemi, her ayın ilk 15 günlük birinci ve kalan günlerinden

Detaylı

DEVLET KATKISI REHBERİ BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNDE DEVLET KATKISI

DEVLET KATKISI REHBERİ BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNDE DEVLET KATKISI DEVLET KATKISI REHBERİ BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNDE DEVLET KATKISI DEVLET KATKISI REHBERİ BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNDE DEVLET KATKISI 1. Devlet katkısı nedir? Katılımcı tarafından ödenen katkı paylarının

Detaylı

1. ÖZET GEÇMİŞ YIL KARŞILAŞTIRMALARI

1. ÖZET GEÇMİŞ YIL KARŞILAŞTIRMALARI 1. ÖZET GEÇMİŞ YIL KARŞILAŞTIRMALARI 2015 yılının Ocak ayında 1.056.635,58 TL gider bütçesi fazla, 2016 yılı Ocak ayında 1.124.124,95 TL gider bütçesi fazla olmuştur. 2015 yılının Şubat ayında 219.150,34

Detaylı

BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ VE DEVLET KATKISI SORULAR / CEVAPLAR

BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ VE DEVLET KATKISI SORULAR / CEVAPLAR BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ VE DEVLET KATKISI SORULAR / CEVAPLAR . Devlet katkısı nedir? Katılımcı tarafından ödenen katkı paylarının %25 i oranında devlet tarafından katılımcının emeklilik hesabına ödenen

Detaylı

ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ ANKETİ

ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ ANKETİ ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ ANKETİ Türk Sağlık-Sen tarafından Sağlık kurum ve kuruluşlarında yüz yüze yöntemiyle düzenlenen Çalışan Memnuniyet Anketi ne toplam 4.940 kişi katılmıştır. Katılımcıların yüzde 54,1

Detaylı

METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VATANDAŞ MEMNUNİYET ANKETİ/ANKETLERİ DEĞERLENDİRME RAPORU STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRESİ BAŞKANLIĞI Haziran 214 1 Sayfa İçindekiler 1 ANKETE/ANKETLERE İLİŞKİN GENEL BİLGİLER...

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74 i Bu sayıda; Ağustos Ayı Dış Ticaret Verileri, 2013 2. Çeyrek dış borç verileri değerlendirilmiştir. i 1 İhracatta Olağanüstü Yavaşlama

Detaylı

VERGİ TÜRÜ KODLARI 0001 YILLIK GELİR VERGİSİ 0002 ZIRAİ KAZANÇ GELİR VERGİSİ 0003 GELİR VERGİSİ S. (MUHTASAR) 0004 GELİR GÖTÜRÜ TİCARİ KAZANÇ

VERGİ TÜRÜ KODLARI 0001 YILLIK GELİR VERGİSİ 0002 ZIRAİ KAZANÇ GELİR VERGİSİ 0003 GELİR VERGİSİ S. (MUHTASAR) 0004 GELİR GÖTÜRÜ TİCARİ KAZANÇ VERGİ TÜRÜ KODLARI Vergi Kodu Vergi Adı 0001 YILLIK GELİR VERGİSİ 0002 ZIRAİ KAZANÇ GELİR VERGİSİ 0003 GELİR VERGİSİ S. (MUHTASAR) 0004 GELİR GÖTÜRÜ TİCARİ KAZANÇ 0005 GELİR GÖTÜRÜ SERBEST MESLEK KAZANCI

Detaylı

01.01.2015 TARİHİ İTİBARİYLE VERGİ KANUNLARINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER VE GÜNCEL HATIRLATMALAR

01.01.2015 TARİHİ İTİBARİYLE VERGİ KANUNLARINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER VE GÜNCEL HATIRLATMALAR 2015-01 01.01.2015 TARİHİ İTİBARİYLE VERGİ KANUNLARINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER VE GÜNCEL HATIRLATMALAR 01.01.2015 tarihi itibariyle Vergi Kanunlarında yapılan değişiklikler ve güncel hatırlatmalar aşağıda

Detaylı

Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) Borçları ve 6385 Sayılı Kanunla Getirilen Ödeme Kolaylığı

Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) Borçları ve 6385 Sayılı Kanunla Getirilen Ödeme Kolaylığı Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) Borçları ve 6385 Sayılı Kanunla Getirilen Ödeme Kolaylığı I- GİRİŞ Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP), 1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu na 4447 sayılı Kanun ile eklenen ek

Detaylı

MEVZUAT BİLGİLENDİRME SERVİSİ

MEVZUAT BİLGİLENDİRME SERVİSİ 01.10.2013 Tarihinden İtibaren Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihaz Kullanma Zorunluluğu Başlıyor. Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Tebliğler ile ilgili mevzuata göre ödeme kaydedici cihaz kullanmak

Detaylı

DEVLET KATKISI REHBERİ BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNDE DEVLET KATKISI

DEVLET KATKISI REHBERİ BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNDE DEVLET KATKISI DEVLET KATKISI REHBERİ BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNDE DEVLET KATKISI DEVLET KATKISI REHBERİ BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNDE DEVLET KATKISI 1. Devlet katkısı nedir? Katılımcı tarafından ödenen katkı paylarının

Detaylı

TÜKETİCİLERİN AYIPLI MAL İADESİNDE BELGE DÜZENİ VE KDV UYGULAMASI

TÜKETİCİLERİN AYIPLI MAL İADESİNDE BELGE DÜZENİ VE KDV UYGULAMASI TÜKETİCİLERİN AYIPLI MAL İADESİNDE BELGE DÜZENİ VE KDV UYGULAMASI Ayıplı mal, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun un 4. maddesinin birinci fıkrasında, Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma

Detaylı

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM Prof. Dr. Yusuf ALPER 1. GENEL OLARAK İSTİHDAM Ekonomik faaliyetin toplumsal açıdan en önemli ve anlamlı sonuçlarından birini, yarattığı istihdam kapasitesi oluşturur.

Detaylı

Türkiye de Doğurganlık Tercihleri

Türkiye de Doğurganlık Tercihleri 2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması İleri Analiz Çalışması Türkiye de Doğurganlık Tercihleri Dr. Pelin Çağatay Melike Saraç Emre İlyas Prof. Dr. A. Sinan Türkyılmaz 10 Eylül 2015, Hilton Oteli, Ankara

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Eylül 2006

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Eylül 2006 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Eylül 2 ÖZET Ağustos ayında yıllık enflasyon, yüzde 1,2 olarak gerçekleşmiş ve önceki raporlarımızdaki öngörülerimizle tutarlı bir seyir izlemiştir. Aylık tüketici fiyat

Detaylı

Yeminli Mali Müşavirlik Bağımsız Denetim ve Danışmanlık

Yeminli Mali Müşavirlik Bağımsız Denetim ve Danışmanlık Sayı : 2015027 Tarih : 11.05.2015 Konu : Ücret Bordrosunda Bulunması Gereken Asgari Bilgiler ve Ücret ve Yardımlardan Yapılacak Kesintiler Ücret Bordrosunda Bulunması Gereken Asgari Bilgiler Ücret bordrosu

Detaylı

TÜRKİYE DE ETNİK, DİNİ VE SİYASİ KUTUPLAŞMA. Dr. Salih Akyürek Fatma Serap Koydemir

TÜRKİYE DE ETNİK, DİNİ VE SİYASİ KUTUPLAŞMA. Dr. Salih Akyürek Fatma Serap Koydemir TÜRKİYE DE ETNİK, DİNİ VE SİYASİ KUTUPLAŞMA Dr. Salih Akyürek Fatma Serap Koydemir 30 Haziran 2014 ÇALIŞMANIN AMACI Kutuplaşma konusu Türkiye de çok az çalışılmış olmakla birlikte, birçok Avrupa ülkesine

Detaylı

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Wilson Learning in yaptığı araştırma, Evet e Doğru Müzakere eğitiminin satış performansı üzerindeki etkisini değerlendirmek üzere geliştirilmiştir.

Detaylı

ESNAF, ÇİFTÇİ, SANAYİCİ, TÜCCAR VE ŞİRKET ORTAĞI GİBİ BAĞIMSIZ ÇALIŞANLARIN SGK DAN RAPOR PARASI ALMA HAKLARININ AÇIKLANMASI

ESNAF, ÇİFTÇİ, SANAYİCİ, TÜCCAR VE ŞİRKET ORTAĞI GİBİ BAĞIMSIZ ÇALIŞANLARIN SGK DAN RAPOR PARASI ALMA HAKLARININ AÇIKLANMASI ESNAF, ÇİFTÇİ, SANAYİCİ, TÜCCAR VE ŞİRKET ORTAĞI GİBİ BAĞIMSIZ ÇALIŞANLARIN SGK DAN RAPOR PARASI ALMA HAKLARININ AÇIKLANMASI Vakkas DEMİR * I- GİRİŞ: 5510 sayılı Kanunun 18 inci maddesi hükümlerine göre,

Detaylı

Finlandiya Vergi Dairesi 2010 Yılı Performans Raporundan Alıntı

Finlandiya Vergi Dairesi 2010 Yılı Performans Raporundan Alıntı Finlandiya Vergi Dairesi Yılı Performans Raporundan Alıntı Finlandiya Vergi Dairesi Yılı Performans Raporundan Alıntı 1.2 Etkililik 1.2.1 Faaliyetlerin etkililiği Hedef 1: Vergi mükellefinin ve Vergi Yönetiminin

Detaylı

BAZI ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASINA İLİŞKİN KANUN TASARISI

BAZI ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASINA İLİŞKİN KANUN TASARISI BAZI ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASINA İLİŞKİN KANUN TASARISI KAPSAMA GİREN İDARELER Maliye Bakanlığı, Gümrük Müsteşarlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu, İl Özel İdareleri ve Belediyeler, Büyükşehir Belediyeleri

Detaylı

www.kuzka.gov.tr 1.1. Mali Yapı ve Finans 1.1.1. Banka Şube Sayısı TR82 Bölgesi Kastamonu Çankırı Sinop

www.kuzka.gov.tr 1.1. Mali Yapı ve Finans 1.1.1. Banka Şube Sayısı TR82 Bölgesi Kastamonu Çankırı Sinop 1.1. Mali Yapı ve Finans Ekonomik olarak tanımlanmış sınırlarda sermayenin yaygınlığı ve verimliliği genellikle mali ve finansal göstergelerle ölçülür. Bölgedeki bankaların durumu şube sayılarıyla, sermayenin

Detaylı

DÖNEM SONU İŞLEMLERİNDE İKİ SORUN

DÖNEM SONU İŞLEMLERİNDE İKİ SORUN DÖNEM SONU İŞLEMLERİNDE İKİ SORUN 1. GİRİŞ Eskiden sadece yıl sonlarında gündeme gelen Dönem Sonu İşlemleri şimdi her üç ayda bir Geçici Vergi beyan dönemlerinde de gündeme gelmektedir. Ancak, teamül olarak

Detaylı

Kanun No. 5454 Kabul Tarihi : 8.2.2006

Kanun No. 5454 Kabul Tarihi : 8.2.2006 Kanun T.C. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur'dan Aylık veya Gelir Almakta Olanlara Ek Ödeme Yapılması ile Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur'dan Aylık veya Gelir Almakta Olanlara Ödenen

Detaylı

MERSİN TİCARET VE SANAYİ ODASI OCAK 2011

MERSİN TİCARET VE SANAYİ ODASI OCAK 2011 MERSİN TİCARET VE SANAYİ ODASI OCAK 2011 TAŞIT ARAÇ VE PARÇALARI TİCARETİ SEKTÖRÜ MEVCUT DURUMU VE MÜŞTERİ EĞİLİMLERİ TESPİT ÇALIŞMASI TAŞIT ARAÇ VE PARÇALARI TİCARETİ SEKTÖRÜ MEVCUT DURUM ANALİZ SONUÇLARI

Detaylı

İŞÇİLERE ÖDENECEK TAZMİNATLARIN BANKA ARACILIĞIYLA ÖDENMESİ ZORUNLU MU?

İŞÇİLERE ÖDENECEK TAZMİNATLARIN BANKA ARACILIĞIYLA ÖDENMESİ ZORUNLU MU? İŞÇİLERE ÖDENECEK TAZMİNATLARIN BANKA ARACILIĞIYLA ÖDENMESİ ZORUNLU MU? Tevfik BAYHAN* I. GİRİŞ Sosyal Güvenlik Reformu olarak bilinen 5754 sayılı kanunla yapılan değişiklikle; ücret, prim, ikramiye ve

Detaylı

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma dokuzuncu kez gerçekleştirilmiştir.

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma dokuzuncu kez gerçekleştirilmiştir. Bursa nın 25 Büyük Firması araştırması; -Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma dokuzuncu kez gerçekleştirilmiştir. -Bu çalışma Bursa il genelinde yapılmış,

Detaylı

KDV UYGULAMASINDA İADE HAKKI DOĞURAN İŞLEMDE BULUNAN VE BEYAN EDEN MÜKELLEFLERİN SÖZ KONUSU İŞLEMLERİ TEVSİK ZORUNLULUĞU

KDV UYGULAMASINDA İADE HAKKI DOĞURAN İŞLEMDE BULUNAN VE BEYAN EDEN MÜKELLEFLERİN SÖZ KONUSU İŞLEMLERİ TEVSİK ZORUNLULUĞU KDV UYGULAMASINDA İADE HAKKI DOĞURAN İŞLEMDE BULUNAN VE BEYAN EDEN MÜKELLEFLERİN SÖZ KONUSU İŞLEMLERİ TEVSİK ZORUNLULUĞU 1. KONU: Bilindiği üzere, daha önce yayımlanmış bütün KDV Genel Tebliğlerini yürürlükten

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARININ GELİŞTİRİLMESİ MALİ DESTEK PROGRAMI SIKÇA SORULAN SORULAR LİSTESİ -1-

İNSAN KAYNAKLARININ GELİŞTİRİLMESİ MALİ DESTEK PROGRAMI SIKÇA SORULAN SORULAR LİSTESİ -1- SORU 1 CEVAP 1 Projelerde ortak zorunlu mudur? Eğer zorunlu ise ortak sayısını artırmanın artı puan değeri var mıdır? Projelerde ortaklık oluşturulması zorunlu değildir. Bununla birlikte başvuru rehberinin

Detaylı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı POLİTİKANOTU Mart2011 N201139 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Cari açık, uzun yıllardan

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 23/02/1961 tarihli ve 257 sayılı Er ve Erbaş Harçlıkları Kanunu nda Değişiklik Yapılmasına (Er ve erbaş harçlıklarının artırılması ve askerlikte geçen sürelerin

Detaylı

1. ÜCRETLĐ VEYA ĐŞVEREN TARAFINDAN BĐREYSEL EMEKLĐLĐK SĐSTEMĐNE ÖDENECEK KATKI PAYLARI VE SĐGORTA ŞĐRKETLERĐNE ÖDENEN ŞAHIS SĐGORTA PRĐMLERĐ

1. ÜCRETLĐ VEYA ĐŞVEREN TARAFINDAN BĐREYSEL EMEKLĐLĐK SĐSTEMĐNE ÖDENECEK KATKI PAYLARI VE SĐGORTA ŞĐRKETLERĐNE ÖDENEN ŞAHIS SĐGORTA PRĐMLERĐ Konu: Bireysel Emeklilik Sistemine ve Sigorta Şirketlerine Ödenen Katkı Payları ve Şahıs Sigorta Primleri Đle Anılan Kurumlarca Yapılacak Ödemelerin, 4697 Sayılı Kanun Hükümleri Kapsamında Değerlendirilmesi

Detaylı

İHTİYAÇ KREDİSİ BİLGİ ve TALEP FORMU

İHTİYAÇ KREDİSİ BİLGİ ve TALEP FORMU İHTİYAÇ KREDİSİ BİLGİ ve TALEP FORMU ÜRÜNE AİT BİLGİLER: Ürünün Adı İHTİYAÇ KREDİSİ Süresi (Vadesi) Kredinin Tutarı TAHSİL EDİLECEK FAİZ ÜCRET ve MASRAF TUTARLARI (*): FAİZİN/MASRAFIN/ÜCRETİN FAİZ MASRAF

Detaylı

BANKACILIK SEKTÖRÜ 2014 SENESİ İTİBAR DEĞERLENDİRMESİ

BANKACILIK SEKTÖRÜ 2014 SENESİ İTİBAR DEĞERLENDİRMESİ BANKACILIK SEKTÖRÜ 2014 SENESİ İTİBAR DEĞERLENDİRMESİ Kim ne derse desin... Bankacılık Sektöründe Kökler Önemli Bankacılık sektörü kapsamında 2008 senesinden beri GfK Araştırma Şirketi tarafından halk

Detaylı

6327 sayılı kanun ile yapılan değişikliklerin vergi uygulamalarına etkileri madde madde aşağıdaki gibidir.

6327 sayılı kanun ile yapılan değişikliklerin vergi uygulamalarına etkileri madde madde aşağıdaki gibidir. MAKALE Tahir ÖZIRMAK BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ VE ŞAHIS SİGORTALARINA ÖDENEN KATKI PAYI VE PRİMLERİN VERGİ MATRAHININ TESPİTİNDE İNDİRİMİ VE ELDE EDİLEN GELİRLERİN VERGİLENDİRİLMESİ KONUSUNDA YENİ DÜZENLEMELER

Detaylı

PRATĐK BĐLGĐLER 2011 YILI. Yıllık Kurumlar Vergisi 25 Nisan akşamına kadar Nisan sonu tamamı

PRATĐK BĐLGĐLER 2011 YILI. Yıllık Kurumlar Vergisi 25 Nisan akşamına kadar Nisan sonu tamamı PRATĐK BĐLGĐLER 2011 YILI 01.01.2011 tarihi itibariyle Vergi Kanunlarında yapılan değişiklikler ve güncel hatırlatmalar aşağıda sıralanmıştır; 1. Vergi Beyannamelerinin verilme ve ödeme süreleri; Beyanname

Detaylı

YURT DIŞINA ÇIKIŞ HARCI HAKKINDA KANUN TASARISI

YURT DIŞINA ÇIKIŞ HARCI HAKKINDA KANUN TASARISI YURT DIŞINA ÇIKIŞ HARCI HAKKINDA KANUN TASARISI Yurt dışına çıkış harcı MADDE 1- (1) Türkiye Cumhuriyeti pasaportu ile yurt dışına çıkış yapanlardan çıkış başına 15 YTL harç alınır. (2) Yurt dışına çıkış

Detaylı

Bu yayına elektronik ortamda http://www.gib.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz.

Bu yayına elektronik ortamda http://www.gib.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz. Ücretsizdir Bu yayına elektronik ortamda http://www.gib.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlığı Yayın No:101 Aralık 2009 Bu takvim 31.12.2009 tarihi

Detaylı

Finansal Kesim Dışındaki Firmaların Yurtdışından Sağladıkları Döviz Krediler (Milyon ABD Doları)

Finansal Kesim Dışındaki Firmaların Yurtdışından Sağladıkları Döviz Krediler (Milyon ABD Doları) Bankalardan sağlanan dövizli kredilerde vergisel maliyetler Melike Kılınç I. Giriş Şirketlerin yurtdışı ithalat ihracat işlemleri, döviz cinsinden pozisyon tutmak istemeleri, nihai ürünlerini ya da hizmetlerini

Detaylı

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2003/6 http://www.tek.org.tr 2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Zafer Yükseler Aralık, 2003

Detaylı

Ücretlinin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat, ölüm, kaza, hastalık, sakatlık, işsizlik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta

Ücretlinin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat, ölüm, kaza, hastalık, sakatlık, işsizlik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta Sirküler 2013/08 12 Mart2013 Konu: Bireysel Emeklilik Fonlarına Ödenen Katkı Paylarının ve Özel Şahıs Sigortalarının Vergi ve SGK Karşısındaki Durumu (6327 Sayılı Kanununla Yapılan Değişiklik Sonrası)

Detaylı

ÇÖZÜM ÖTV BİZDEN. Zihni KARTAL *

ÇÖZÜM ÖTV BİZDEN. Zihni KARTAL * ÖTV BİZDEN Zihni KARTAL * Giriş Uygulamada özellikle otomotiv ve dayanıklı tüketim sektörlerinde faaliyet gösteren bazı şirketler bazı dönemlerde potansiyel alıcılara yönelik olarak ÖTV Bizden veya ÖTV

Detaylı

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1 ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1- Genel Olarak Bir ekonominin başarı ölçütlerinden birisi de istihdam yaratma kapasitesidir.

Detaylı

[Vergiler] [Muhasebe-Finansal Danışmanlık]

[Vergiler] [Muhasebe-Finansal Danışmanlık] [] [Vergiler] [Muhasebe-Finansal Danışmanlık] * 1. VERGİLER Türkiye, OECD ülkeleri arasında kurumsal vergi oranlarında en rekabetçi ülkelerden biridir. 21 Haziran 2006 tarihinde çıkarılan 5520 Sayılı Kurumlar

Detaylı

AR&GE BÜLTEN. Ülkemizde Vergi Gelirleri ve Yeni Uygulamalar

AR&GE BÜLTEN. Ülkemizde Vergi Gelirleri ve Yeni Uygulamalar Ülkemizde Vergi Gelirleri ve Yeni Uygulamalar Hande UZUNOĞLU Vergi, yüzyıllar boyunca devletlerin en önemli ve sağlam gelir kaynakları olmuştur. Geçmiş zamanda kimi hükümdarlıklarda halkın üzerine koyduğu

Detaylı

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma on altıncı kez gerçekleştirilmiştir.

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma on altıncı kez gerçekleştirilmiştir. Bursa nın 250 Büyük Firması araştırması; -Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma on altıncı kez gerçekleştirilmiştir. -Bu çalışma Bursa il genelinde yapılmış,

Detaylı

2008 Yılı Vergi Takvimi

2008 Yılı Vergi Takvimi 2008 Yılı Vergi Takvimi Bu yayına elektronik ortamda www.gib.gov.tr ve www.nigdesmmmo.org.tr adreslerinden ulaşabilirsiniz. Bu takvim 10.12.2007 tarihi itibariyle günceldir. Herhangi bir değişiklik olup

Detaylı

Akademik Personel Memnuniyet Anketi Analiz ve Bulguları 06-15 Nisan 2015

Akademik Personel Memnuniyet Anketi Analiz ve Bulguları 06-15 Nisan 2015 Akademik Personel Memnuniyet Anketi Analiz ve Bulguları 06-15 Nisan 2015 Üniversitemizin akademik personele sunduğu hizmetlerin değerlendirilmesi ve iyileştirmeye açık alanlarının tespit edilebilmesi amacıyla

Detaylı

A N A L İ Z. Yaşam Memnuniyeti Araştırması (2013): Doğu Marmara İlleri Analizi. Furkan BEŞEL

A N A L İ Z. Yaşam Memnuniyeti Araştırması (2013): Doğu Marmara İlleri Analizi. Furkan BEŞEL A N A L İ Z Yaşam Memnuniyeti Araştırması (2013): Doğu Marmara İlleri Analizi Furkan BEŞEL Ağustos 2014 GİRİŞ Yaşam Memnuniyeti Araştırmasının (YMA) amacı TÜİK tarafından Bireyin genel mutluluk algısını,

Detaylı

2015 HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 13 Ağustos Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı ikinci çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

Detaylı

TUNCELİ DEFTERDARLIĞI. Bazı Alacakların 6552 sayılı Kanun Kapsamında Yeniden Yapılandırılması ÖMER FARUK ÖNEL DEFTERDAR

TUNCELİ DEFTERDARLIĞI. Bazı Alacakların 6552 sayılı Kanun Kapsamında Yeniden Yapılandırılması ÖMER FARUK ÖNEL DEFTERDAR TUNCELİ DEFTERDARLIĞI Bazı Alacakların 6552 sayılı Kanun Kapsamında Yeniden Yapılandırılması ÖMER FARUK ÖNEL DEFTERDAR KAPSAM-1 213 sayılı V.U.K. kapsamına giren; - 30/4/2014 tarihinden önceki dönemlere,

Detaylı

EUROBAROMETRE 71 AVRUPA BİRLİĞİ NDE KAMUOYU

EUROBAROMETRE 71 AVRUPA BİRLİĞİ NDE KAMUOYU Standard Eurobarometer European Commission EUROBAROMETRE 71 AVRUPA BİRLİĞİ NDE KAMUOYU BAHAR 2009 ULUSAL RAPOR ÖZET TÜRKİYE Standatd Eurobarometre 71 / Bahar 2009 TNS Görüş ve Sosyal Bu araştırma Avrupa

Detaylı

SİRKÜLER: 2014/001 BURSA, 02.01.2014

SİRKÜLER: 2014/001 BURSA, 02.01.2014 SİRKÜLER: 2014/001 BURSA, 02.01.2014 Konu: 2014 Yılında Uygulanacak olan had ve miktarlar Sayın Mükellefimiz, 2014 Yılı herkese sağlık, huzur, mutluluk ve bol kazanç getirmesi dileklerimizle hepimize hayırlı

Detaylı

5 milyon kişi online ticarete 31 milyar lira harcıyor

5 milyon kişi online ticarete 31 milyar lira harcıyor Tarih: 06.10.2013 Sayı: 2013/16 Türkiye de e-ticaret Raporu na göre online alışveriş beş yılda 3 e katlandı 5 milyon kişi online ticarete 31 milyar lira harcıyor İSMMMO nun Türkiye de e-ticaret adlı raporuna

Detaylı

KURUMLAR VERGİSİ BEYANNAMESİ ÜZERİNDE YAPILACAK SOSYAL İNDİRİMLER

KURUMLAR VERGİSİ BEYANNAMESİ ÜZERİNDE YAPILACAK SOSYAL İNDİRİMLER KURUMLAR VERGİSİ BEYANNAMESİ ÜZERİNDE YAPILACAK SOSYAL İNDİRİMLER Günümüzde birçok kurum ve ticari işletmeler sadece ürettikleri mal ve hizmetler yanında topluma verdikleri sosyal değerlerle de öne çıkmaktadırlar.

Detaylı

T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü. Sayı : 64597866-KDV-29-107 14/07/2014

T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü. Sayı : 64597866-KDV-29-107 14/07/2014 T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü Sayı : 64597866-KDV-29-107 14/07/2014 Konu: DİR. kararına istinaden DİİB lerinin revize işlemlerinin

Detaylı

5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU İLE GETİRİLEN YENİ İŞLEMLERİNE ETKİ EDECEK BAZI

5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU İLE GETİRİLEN YENİ İŞLEMLERİNE ETKİ EDECEK BAZI 5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU İLE GETİRİLEN YENİ DÜZENLEMELERDEN ÜCRET HESAPLARINA VE MUHASEBE İŞLEMLERİNE ETKİ EDECEK BAZI KONULARIN AÇIKLANMASI 15 5510 SAYILI SOSYAL

Detaylı

Döner Sermaye İşletmesi İşleri İle İlgili Şube Müdürlüğü EK ÖDEME, SABİT EK ÖDEME, ASGARİ (TABAN) EK ÖDEME HESAPLAMA USULLERİ. 06/06/11 Eren ERCAN 1

Döner Sermaye İşletmesi İşleri İle İlgili Şube Müdürlüğü EK ÖDEME, SABİT EK ÖDEME, ASGARİ (TABAN) EK ÖDEME HESAPLAMA USULLERİ. 06/06/11 Eren ERCAN 1 Döner Sermaye İşletmesi İşleri İle İlgili Şube Müdürlüğü EK ÖDEME, SABİT EK ÖDEME, ASGARİ (TABAN) EK ÖDEME HESAPLAMA USULLERİ 06/06/11 Eren ERCAN 1 HEKİM SABİT ÖDEME En Yüksek Devlet Memuru Aylığı (Ek

Detaylı

ŞİRKETLERİN İTİBAR YÖNETİMİ PERFORMANSI 2013 TÜRKİYE ANALİZİ

ŞİRKETLERİN İTİBAR YÖNETİMİ PERFORMANSI 2013 TÜRKİYE ANALİZİ ŞİRKETLERİN İTİBAR YÖNETİMİ PERFORMANSI 2013 TÜRKİYE ANALİZİ TÜRKİYE DEKİ ŞİRKETLERİN %86 SININ İTİBAR YÖNETİMİ PERFORMANSI (RMS) 70 PUANIN ALTINDA 2013 senesi boyunca itibar yönetimi performansı ölçümlenen

Detaylı

Yayınlanma tarihi: 15 Mart 2013 YÖNETİCİ ÖZETİ

Yayınlanma tarihi: 15 Mart 2013 YÖNETİCİ ÖZETİ Yayınlanma tarihi: 15 Mart 2013 YÖNETİCİ ÖZETİ UMEM Beceri 10 Meslek Kursları İzleme Bültenleri ile proje çıktılarının sistematik takibi ve kurslarla ilgili değişikliklerin, üçer aylık dönemler halinde,

Detaylı

SUNUŞ. 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu; mali yönetim ve kontrol

SUNUŞ. 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu; mali yönetim ve kontrol SUNUŞ 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu; mali yönetim ve kontrol sistemimizi uluslararası standartlar ve Avrupa Birliği uygulamalarıyla uyumlu olarak yeniden yapılandırarak; kalkınma planları

Detaylı

HAFTALIK VERGİ RAPORU 22 Aralık 2014

HAFTALIK VERGİ RAPORU 22 Aralık 2014 Sayfa 1 / 5 HAFTALIK VERGİ RAPORU 22 Aralık 2014 I. KAMU MALİYESİNDE VE VERGİ MEVZUATINDA GELİŞMELER 1) 2013 Yılı Ocak-Kasım Döneminde 1,2 Milyar TL Olan Bütçe Açığı, 2014 Yılı Ocak-Kasım Döneminde 11,3

Detaylı

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2012/57 TARİH: 19.11.2012

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2012/57 TARİH: 19.11.2012 VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2012/57 TARİH: 19.11.2012 KONU Bireysel Emeklilik Sistemi ve Şahıs Sigortalarına Ödenen Katkı Payı ve Primlerin Vergi Matrahının Tespitinde İndirimi ve Elde Edilen Gelirlerin Vergilendirilmesine

Detaylı