Embriyonik kök hücreler ve tedavi amaçl kullan mlar

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Embriyonik kök hücreler ve tedavi amaçl kullan mlar"

Transkript

1 DERLEME Hacettepe T p Dergisi 2007; 38:15-19 Embriyonik kök hücreler ve tedavi amaçl kullan mlar Lale Karakoç Sökmensüer 1 1 Yrd. Doç. Dr., Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji-Embriyoloji Anabilim Dalı, Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı, Tüp Bebek Ünitesi, Ankara EMBR YON K KÖK HÜCRELER N ÖZELL KLER Kök hücreler bölünerek kendini yenileyebilen ve özelleşmiş fonksiyonel hücrelere dönüşebilme yeteneği olan farklılaşmamış hücrelerdir. Kök hücre tipleri arasında yer alan embriyonik kök hücreler, her çeşit hücre ve dokuya dönüşebilme kapasitesi nedeniyle doku mühendisliği ve rejeneratif tıp alanında önemle üstünde durulan kök hücre grubudur. Özellikle insan embriyonik kök hücreleri yeni ilaç tasarımı deneylerinde, ilaç toksisitelerinin araştırılmasında ve erken embriyonik gelişim çalışmalarında model olabilecek hücrelerdir [1,2]. Bununla birlikte insan embriyonik kök hücre çalışmaları canlı embriyoların kullanımını gerektirdiğinden birtakım etik problemleri de beraberinde getirmektedir [1-5]. Embriyonik kök hücre ilk kez 26 yıl önce farede in vitro geliştirilmiş blastokistlerden iç hücre kitlesinden izole edilip, fibroblast hücre tabakası üzerinde kültür edilmesiyle elde edilmiştir [6,7]. İnsan embriyonik kök hücre elde edilmesi ise bundan 17 yıl sonra gerçekleşmiştir [1]. İnsan embriyonik kök hücreleri beş-altı günlük preimplantasyon blastokistlerinden izole edilmektedir [8] (Resim 1). Blastokistler genellikle infertilite nedeniyle in vitro fertilizasyon tedavisine alınan çiftlerin artan embriyolarından elde edilmektedir. Bundan başka somatik hücre çekirdek transferi yöntemiyle elde edilen embriyolardan gelişmiş blastokistlerden de embriyonik kök hücre elde edilebilir. Bu hücreler uygun kültür şartlarında çoğalarak, tekrarlayan pasajlarla pluripotent özelliklerini koruyabilir. EMBR YON K KÖK HÜCRELER N ELDE ED LMES Blastokist iç hücre kitlesinden embriyonik kök hücre eldesi mekanik veya immünocerrahi izolasyon yöntemiyle yapılmaktadır. İmmünocerrahi izolasyonda blastokist zona pellusidası pronaz enzimiyle eritildikten sonra fare veya insan embriyosu insana veya fareye karşı geliştirilmiş serum antikorlarıyla inkübe edilmektedir. Antikorun blastokist içine geçişi trofoblast hücrelerinin hücre-hücre bağlantılarıyla engellenmekte ve iç hücre kitlesine antikor teması olmamaktadır. Antikor yıkandıktan sonra blastokist kompleman içeren solüsyon içine alınıp hücre lizisi belirgin hale gelinceye kadar inkübasyon yapılır. İnaktive olmuş iç hücre kitlesi mitotik olarak inaktive edilmiş fare embriyonik fibroblastları üzerinde kültür yapılır (Resim 2). 15

2 Karakoç Sökmensüer Resim 3. Fare embriyonik kök hücre kolonileri (birinci gün). Resim 1. İç hücre kitlesi belirgin insan blastokisti. Resim 4. Fare embriyonik kök hücre kolonileri (ikinci gün). Resim 2. Fare embriyonik fibroblastları (feeder hücreler). Mekanik izolasyonda ise embriyonik kök hücre dizileri kültürdeki blastokistlerin direkt mekanik diseksiyonu ve trofoblast tabakasının iğne ile kısmi uzaklaştırılması veya zonasız embriyoların doğrudan mitotik olarak inaktive edilmiş fibroblastlar üzerine yerleştirilmesiyle elde edilmektedir. Trofoblast hücreleri uzaklaştırılmadığında veya kısmen çıkarıldığında iç hücre kitlesi trofoblastlarla birlikte tek tabaka halinde büyür. İç hücre kitlesi yeterli büyüklüğe ulaştığında, ayrılarak kültüre edilir [9-11]. Fibroblastlar üzerinde çoğalan embriyonik kök hücre kolonileri iki-üç günde bir pasajlama yapılarak yeni kültür kaplarına ekim yapılır (Resim 3,4). Elde edilen bu embriyonik kök hücreler uygun kültür ortamında farklılaşmadan çoğalabilir ve altı ay-bir yıl kadar pluripotent özelliklerini koruyabilir. Karyotip olarak normal olduğu gösterilmiş bu hücrelere embriyonik kök hücre dizileri adı verilir. Embriyonik kök hücreler belli hücre tiplerine diferansiye edileceğinde, önce hanging drop tekniğiyle embriyonik cisimcikler elde edilir (Resim 5). Bu embriyonik cisimciklerin kültür ortamında büyüme faktörleri ve hormonlar aracılığıyla fonksiyonel hücrelere dönüşmesi mümkün olmaktadır. EMBR YON K KÖK HÜCRELER N YÜZEY fiaretley C LER Embriyonik kök hücrelerin fonksiyonel veya fenotipik özelliklerine bakıldığında insanda ve farede yüksek alkalen fosfataz aktivitesi, yüksek telomeraz aktivitesi ve yüksek nüklear-sitoplazmik oran göstermektedir [12]. Alkalen fosfataz aktivitesi insanda TRA-2-49 ve TRA-2-54 antikorlarıyla saptanırken, kemirgenlerde enzime bağlı reaksiyonla görüntülenir [13]. Yüksek telomeraz aktivitesi hücre dizilerinin immortalitesiyle ilişkilidir. Pluripotent hücrelerin her zaman yüksek telomeraz aktivitesi gösterdiği bilinmektedir [1,12,14]. 16 H ACETTEPE T IP D ERG S

3 Embriyonik kök hücreler ve tedavi amaçl kullan mlar EMBR YON K KÖK HÜCRELER N TEDAV POTANS YEL Embriyonik kök hücrelerin başta kalp kası ve sinir hücresi gibi iyi farklanmış ve yaşamsal önemi fazla olan hücreleri de oluşturma gücüne sahip olmaları Alzheimer, Parkinson, Tip 1 diyabet, santral sinir sistemi hastalıkları, osteoartrit ve miyokard infarktüsü gibi hastalıklarda tedavi potansiyeli vadetmektedir. Embriyonik kök hücrelerin in vivo tedavi potansiyeli bu hücrelerin ölümcül dozda radyasyon almış farelere enjeksiyonunun, kayıp kemik iliği kök hücrelerinin yeniden yapımını sağlamasıyla gösterilmiştir [21]. İnsan embriyonik kök hücrelerin in vitro bağırsak epiteli, kıkırdak, kemik, kas, nöron ve diğer hücre tiplerine diferansiasyonu da bildirilmiştir [1,22]. Hayvan modellerinde embriyonik kök hücrelerden elde edilmiş nöronların ve nöron prekürsör hücrelerinin, kardiyomiyositlerin, mast hücrelerinin ve insülin-salgılayan hücrelerin transplantının başarılı olduğu, bu hücrelerin nakledildikleri dokuda yaşadığı ve bölgeye entegre olduğu yapılan çalışmalarla gösterilmiştir [23-31]. Bu çalışmalardan bazılarında transplante edilen embriyonik kök hücreler alıcıda fonksiyon göstermiştir [23,24,27,28,30]. Resim 5. Fare embriyonik kök hücrelerinden elde edilen embriyonik cisimcik. Stage Specific Embryonic Antigen (SSEA) in SSEA- 1, SSEA-3 ve SSEA-4 formlarının insan ve farede embriyonik kök hücrelerde farklı gelişimsel dönemlerde ve farklı paternlerde ekspresyonu gösterilmiştir [15]. Pluripotent insan embriyonik kök hücrelerinde Oct-4 ekspresyonuna ek olarak SSEA-4, TRA-1-60, GCTM-2, TRA-1-81 ve SSEA-3 ekspresyonu bilinmektedir [1,14,16]. Fare embriyonik kök hücrelerinin tanımlanmasında kullanılan SSEA-1, insan embriyonik kök hücrelerinde ekspresyon göstermemektedir [1,16,17]. Bundan başka CD90, CD133 ve CD117 ekspresyonu da insan embriyonik kök hücrelerinde tanımlanmıştır [15]. Oct-4 ün fare embriyonik kök hücrelerinde sınırlı ekspresyon paterni göstermesi ve fonksiyonel önemi, bu molekülü pluripotent hücreler için güçlü bir işaretleyici yapmaktadır [18-20]. EMBR YON K KÖK HÜCRELER N REPRODÜKT F TIPTA KULLANIMI Embriyonik kök hücrelerin üreme tıbbında kullanımıyla ilgili çalışmalar oosit veya spermi olmayan hastalar için umut vadetmektedir. Embriyonik kök hücrelerden gamet hücresi diferansiye etmeye yönelik çalışmalar henüz deneysel aşamada olmakla birlikte başarılı sonuçlar bildirilmiştir. Fare embriyonik kök hücre kültüründe embriyonik cisimciklerin oluşmaya başlamasıyla birlikte buradaki hücrelerde germ hücre işaretleyicilerinin ekspresyonu gösterilmiştir. Erkek germ hücresi elde etmek için germ hücre işaretleyicileri eksprese eden hücreler in vitro ortamda retinoik asit içeren solüsyonla kültüre edildiğinde veya in vivo fonksiyonel testis içine implante edildiğinde presperm hücrelere dönüştürülmüştür. Yine aynı çalışmada embriyonik cisimciklerin yenidoğan testis dokusu kültürü ile elde edilen solüsyonla kültürü yapıldığında oosit içeren over dokusu benzeri yapılara dönüştüğü gösterilmiştir. Bu oosit benzeri yapıların oosit için özgün işaretleyicileri eksprese ettiği ve mayoz bölünmenin indikatörü olan SPC3 ekspresyonunu gösterdiği bildirilmiştir [32]. Benzer bir başka çalışmada da fare embriyonik kök hücrelerinden in vitro erkek gamet hücresi diferansiasyonu ve elde edilen sperm/prespermin oosit içine enjeksiyonuyla blastokist eldesi başarılı olmuştur [33]. Farede embriyonik kök hücrelerden kuyruğu olmayan sperm elde edildiği, bu spermlerin oosite enjekte edildiğinde fertilizasyon oluşturduğu bir başka grup tarafından yayınlanmıştır [34]. İnsan embriyonik kök hücreleriyle yapılan bir çalışmada bu hücrelerin %0.1 kadarının primordial germ hücrelere diferansiasyon gösterdiği yüzey işaretleyicileri ve gen ekspresyon işaretleyicileriyle bildirilmiştir [35]. Bir başka çalışmada farede embriyonik kök hücreden oosit eldesi başarılı olmuştur [36]. Bunlardan başka insan embriyonik kök hücrelerinden elde edilen embriyonik cisimciklerden trofoblast diferansiasyonu ve bu trofoblastlardan human koryonik gonadotropin sekresyonu da bildirilmiştir [37]. 17

4 Karakoç Sökmensüer Embriyonik kök hücrelerin tedavide kullanımlarını sınırlayan birtakım sorunlar mevcuttur. Embriyonik kök hücrelerin in vitro olarak pek çok hücreye dönüşme potansiyeli bilinse de, bu dönüşümde rol oynayan moleküler mekanizmalar tam olarak açıklığa kavuşmamıştır. Hücrelerin tedavi amaçlı kullanımlarından önce diferansiasyon mekanizmalarının detaylı olarak araştırılması, farklanan hücrenin in vivo olarak akıbetinin, doku ile bütünleşmesinin yani işlevsel ya da tedavi edici potansiyelinin ve olası yan etkilerinin doku uyum probleminin detaylı olarak araştırılması gereklidir. İnsanda embriyonik kök hücre çalışmalarıyla ilgili yasal kısıtlamalar ve etik sorunlar ülkeler arasında değişiklik göstermekle birlikte, ülkemizde insan embriyonik kök hücre çalışmaları yasaklanmıştır. Embriyonik kök hücrelerin insanlarda kullanımından önce hayvan modellerinde yapılacak çalışmaların gösterdiği yolda adım adım ilerlemek gereklidir. Kaynaklar 1. Thomson JA, Itskovitz-Eldor J, Shapiro SS, et al. Embryonic stem cell line from human blastocysts. Science 1998; 282: Stojkovic M, Lako M, Stojkovic P, et al. Derivation of human embryonic stem cells from day 8 blastocysts recovered after three-step in vitro culture. Stem Cells 2004; 22: Landry DW, Zucker HA. Embryonic death and the creation of human embryonic stem cells. J Clin Invest 2004; 114: Mitalipova M, Calhoun J, Shin S, et al. Human embryonic stem cell lines derived from discarded embryos. Stem Cells 2003; 21: Strelchenko N, Verlinsky O, Kucharenko V, et al. Moruladerived human embryonic stem cells. RBM Online 2004; 9: Martin G. Isolation of a pluripotent cell line from early mouse embryos cultured in medium conditioned by teratocarcinoma stem cells. Proc Natl Acad Sci USA 1981; 78: Evans MJ, Kaufman M. Establishment in culture of pluripotential cells from mouse embryos. Nature 1981; 292: Sadler TW. Langman s medical embryology. 10 th ed. 2006; Robson P, Stein P, Zhou B, Schultz RM, Baldwin HS. Inner cell mass-specific expression of a cell adhesion molecule (PECAM-1/CD31) in the mouse blastocyst. Dev Biol 2001; 234: Amit M, Itskovitz-Eldor J. Isolation and maintenance of primate ES cells. In: Lanza R, Gearhart J, Hogan B, Melton D, Pedersen R, Thomson J, West M (eds). Handbook of stem cells. Vol 1. USA: Elsevier Academic Press, 2004: Evans M. Isolation and maintenance of murine embryonic stem cells. In: Lanza R, Gearhart J, Hogan B, Melton D, Pedersen R, Thomson J, West M (eds). Handbook of stem cells. Vol 1. USA: Elsevier Academic Press, 2004: Wobus AM. Potential of embryonic stem cells. Mol Aspects Med 2001; 22: Draper JS, Fox V. Human embryonic stem cells: multilineage differentiation and mechanisms of selfrenewal. Arch Med Res 2003; 34: Donovan PJ, Gearhart J. The end of the beginning for pluripotent stem cells. Nature 2001; 414: Verfaillie CM, Pera MF, Lansdorp PM. Stem cells: hype and reality. Hematology 2002; 1: Reubinoff BE, Pera MF, Fong CY, Trounson A, Bongso A. Embriyonic stem cell lines from human blastocyst: somatic differantiation in vitro. Nat biotechnol 2000; 18: Kaufman DS, Hanson ET, Lewis RL, Auerbach R, Thomson JA. Hematopoietic colony-forming cells derived from human embryonic stem cells. Proc Natl Acad Sci USA 2001; 98:10, , Xu C, Inokuma MS, Denham J. Feeder-free growth of undifferantiated human embryonic stem cells. Nat Biotechnol 2001; 19: Nichols J, Zevnik B, Anastassiadis K. Formation of pluripotent stem cells in the mammalian embryo depends on the POU transcription factor Oct4. Cell 1998; 95: Niwa H, Miyazaki J, Smith AG. Quantitative expression of Oct-3/4 defines differantiation, dedifferantiation or self-renewal of ES cells. Nat Genet 2000; 24: Hollands P. Differantiation of embryonic haematopoietic stem cells from mouse blastokist growing in vitro. Development 1987; 99: Shamblott MJ, Axelman J, Littlefield JW, et al. Derivation of pluripotent stem cells from cultured human primordial germ cells. Proc Natl Acad Sci USA 1998; 95:13,726-13, Brustle O, Jones KN, Learish LD, et al. Embryonic stem cell-derived glial precursors: a source of myelianting transplants. Science 1999; 285: McDonald JW, Liu X-Z, Qu Y, et al. Transplanted embryonic stem cells survive, differantiate and promote recovery in injured rat spinal cord. Nat Med 1999; 5: Arnhold S, Lenartz D, Kruttwig K, et al. Differantiation of gren fluorescent protein-labeled embryonic stem cell-derived neural precursor cells into Thy-1 positive neurons and glia after transplantation into adult rat striatum. J Neuro- Surg 2000; 93: Kawasaki H, Mizuseki K, Nishikawa S, et al. Induction of midbrain dopaminergic neurons from ES cells by stromal cell-derived inducing activity. Neuron 2000; 28: Liu S, Qu Y, Steward TJ, et al. Embryonic stem cells differantiate into oligodendrocytes and myelinate in culture and after spinal cord transplantation. Proc Natl Acad Sci USA 2000; 97: Björklund LM, Sanchez-Pernaute R, Chung S, et al. Embryonic stem cells develop into functional dopaminergic neurons after transplantaion in a Parkinson rat model. Proc Nath Acad Sci USA 2002; 99: Klug MG, Soonpaa MH, Koh GY, Field LJ. Genetically selected cardiomyocytes from differantiating embryonic stem cells form stable intracardiac grafts. J Clin Invest 1996; 98: H ACETTEPE T IP D ERG S

5 Embriyonik kök hücreler ve tedavi amaçl kullan mlar 30. Tsai M, Wedemeyer J, Ganiatsas S, Tam SY, Zon LI, Gali SJ. In vivo immunological function of mast cells derived from embryonic stem cells: an aproach for the rapid analysis of even embryonic lethal mutations in adult mice in vivo. Proc Nath Acad Sci USA 2000; 97: Soria B, Roche E, Berna G, Leon-Quinto T, Reig JA, Martin F. Insulin-secreting cells derived from embryonic stem cells normalize glycemia in streotozotocin-induced diabetic mice. Diabetes 2000; 49: Lacham-Kaplan O, Chy H, Trounson A. Testicular cell conditioned medium supports differentiation of embryonic stem cells into ovarian structures containing oocytes. Stem Cells 2006; 24: Geijsen N, Daley GO. Male germ cells. Methods Enzymol 2006; 418: Daley GO. Customized human embryonic stem cells. Nat Biotechnol 2005; 23: Aflatoonian B, Moore H. Germ cells from Mouse and human embryonic stem cells. Reproduction 2006; 132: Hubner K, Fuhrmann G, Christenson LK, et al. Derivation of oocytes from mouse embryonic stem cells. Science 2003; 23: Golos TG, Pollastrini LM, Gerami-Naini B. Human embryonic stem cells as a model for trophoblast differantiation. Semin Reprod Med 2006; 24:

Embriyonik Kök Hücreler

Embriyonik Kök Hücreler J Fac Vet Med Univ Erciyes 9(1) 65-71, 2012 Derlemeler Review Articles Embriyonik Kök Hücreler Tahir KARAŞAHİN Hayvancılık Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Ankara Özet: Embriyonik kök hücre, embriyoda

Detaylı

Embriyonik Kök Hücre. Blastosist adı verilen hücre kümesinden alınan hücrelerin her birine embriyonik kök hücre denir. fertilised. egg. 8-cell.

Embriyonik Kök Hücre. Blastosist adı verilen hücre kümesinden alınan hücrelerin her birine embriyonik kök hücre denir. fertilised. egg. 8-cell. Embriyonik Kök Hücre Blastosist adı verilen hücre kümesinden alınan hücrelerin her birine embriyonik kök hücre denir. Inner cell mass egg fertilised egg 2-cell 8-cell blastocyst Day 0 Day 1 Day 2 Day 3

Detaylı

İndüklenmiş Pluripotent Kök Hücre

İndüklenmiş Pluripotent Kök Hücre İndüklenmiş Pluripotent Kök Hücre Kök Hücre Blastosist adı verilen hücre kümesinden alınan hücrelerin her birine embriyonik kök hücre denir. İç Hücre Kitlesi Bu hücreler pluripotensi özelliklerini koruyarak

Detaylı

TEKNOLOJİLER LERİ. Sevda IŞIKI

TEKNOLOJİLER LERİ. Sevda IŞIKI KÖK K HÜCRE H TEKNOLOJİLER LERİ Sevda IŞIKI IK Kök k Hücre H Nedir? Farklı hücre tiplerine dönüşme potansiyeline ve kendini yenileme gücüne sahip olan hücrelere kök k k hücre h denmektedir. Kök k Hücre

Detaylı

Kök Hücre ve Erkek Genital Sisteminde Kök Hücrenin Kaynakları

Kök Hücre ve Erkek Genital Sisteminde Kök Hücrenin Kaynakları Kök Hücre ve Erkek Genital Sisteminde Kök Hücrenin Kaynakları Doç. Dr. Gülperi Öktem Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji AD. Designed by TheTemplateMart.com Kök Hücre Embriyogenezis

Detaylı

İnsan Embriyonik Kök Hücreleri İzolasyon, İdame ve Farklılaşma (diferansiyasyon)

İnsan Embriyonik Kök Hücreleri İzolasyon, İdame ve Farklılaşma (diferansiyasyon) İnsan Embriyonik Kök Hücreleri İzolasyon, İdame ve Farklılaşma (diferansiyasyon) Kürşad TÜRKŞEN Ottawa Sağlık Araştırma Enstitüsü Ottawa Hastanesi, Ottawa, Ontario, Canada Özet In vitro olarak çok sayıda

Detaylı

KÖK HÜCRE, HÜCRESEL TEDAVİ - REJENERATİF TIP

KÖK HÜCRE, HÜCRESEL TEDAVİ - REJENERATİF TIP KÖK HÜCRE, HÜCRESEL TEDAVİ - REJENERATİF TIP Prof.Dr.Gülyüz Öztürk İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi, Pediatrik Hematoloji-Onkoloji Bilim Dalı, Kan Merkezi -Kök Hücre Nakli Ünitesi KÖK HÜCRELER

Detaylı

Kök Hücre Biyolojisi. Prof. Dr. Gönül KANIGÜR Prof. Dr. Melek ÖZTÜRK

Kök Hücre Biyolojisi. Prof. Dr. Gönül KANIGÜR Prof. Dr. Melek ÖZTÜRK Kök Hücre Biyolojisi Prof. Dr. Gönül KANIGÜR Prof. Dr. Melek ÖZTÜRK Kök hücre nedir? Kök hücreler organizmanın tüm dokularını ve organlarını oluşturan ana hücrelerdir. Henüz farklılaşmamış olan bu hücreler

Detaylı

Prof Dr Bülent GÜLEKLİ Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Reprodüktif Endokrinoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi

Prof Dr Bülent GÜLEKLİ Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Reprodüktif Endokrinoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Üreme Tıbbı Derneği ve TJOD Ankara Şubesi Ortak Eğitim Toplantısı HER YÖNÜYLE PCOS 24 Şubat 2013 Prof Dr Bülent GÜLEKLİ Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Reprodüktif

Detaylı

KÖK HÜCRE ÇALIŞMALARI VE TERAPÖTİK KLONLAMA. (Derleme) Oktay YILMAZ 1 Mehmet UÇAR 1*

KÖK HÜCRE ÇALIŞMALARI VE TERAPÖTİK KLONLAMA. (Derleme) Oktay YILMAZ 1 Mehmet UÇAR 1* Hayvancılık Araştırma Dergisi (2006) 16, 1: 26 31 KÖK HÜCRE ÇALIŞMALARI VE TERAPÖTİK KLONLAMA (Derleme) Oktay YILMAZ 1 Mehmet UÇAR 1* Stem cell researches and therapeutic cloning (A review) SUMMARY In

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Kök Hücre Biyolojisi Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans (X) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan Öğretim(

Detaylı

Göbek Kordonu Kan ve Stromal Kökenli Hücrelerin Sinir Hücrelerine Farklılaşması

Göbek Kordonu Kan ve Stromal Kökenli Hücrelerin Sinir Hücrelerine Farklılaşması Dicle Tıp Dergisi, 2007 Cilt: 34, Sayı: 3, (233-238) Göbek Kordonu Kan ve Stromal Kökenli Hücrelerin Sinir Hücrelerine Farklılaşması Özlem Pamukçu Baran, Yusuf Nergiz, Selen Bahçeci ÖZET Kök hücrelerin

Detaylı

Doku Mühendisliği, Kök Hücre Teknolojileri

Doku Mühendisliği, Kök Hücre Teknolojileri KİM 458 Biyoteknolojinin Temelleri Doku Mühendisliği, Kök Hücre Teknolojileri Prof. Dr. Y. Murat ELÇİN Doku Mühendisliği kavramı ilk olarak 1993 yılında Langer ve Vacanti tarafından bir iskele ile veya

Detaylı

1.YARIYIL, DERS KURULU II: TEMEL TIP BİLİMLERİNE GİRİŞ II

1.YARIYIL, DERS KURULU II: TEMEL TIP BİLİMLERİNE GİRİŞ II .YARIYIL, DERS KURULU II: TEMEL TIP BİLİMLERİNE GİRİŞ II GÜNLER SAATLER 09-0 0- - -3 3-4 4-5 5-6 6-7 6 KASIM BİYOFİZİK BİYOFİZİK TIB.BİY.VE GEN. TIB.BİY.VE GEN. MES.İNG. SEÇMELİ DERS SEÇMELİ DERS 7 KASIM

Detaylı

Kök hücre araştırmaları konusunda bugüne kadar ulaşılan nokta gelecek için büyük

Kök hücre araştırmaları konusunda bugüne kadar ulaşılan nokta gelecek için büyük DERLEME Hacettepe T p Dergisi 2005; 36:191-197 Kök hücre biyolojisi ve plastisitesinde güncel kavramlar Emin Kansu 1 1 Prof. Dr., Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü, Hematopoietik Kök Hücre Transplantasyonu

Detaylı

HANDAN TUNCEL. İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Biyofizik Anabilim Dalı

HANDAN TUNCEL. İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Biyofizik Anabilim Dalı HÜCRENİN ÇOĞALMASI VE FARKLILAŞIMININ BİYOFİZİĞİ HANDAN TUNCEL İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Biyofizik Anabilim Dalı hntuncel@istanbul.edu.tr G1; presentetik, S; DNA sentez fazı G2;

Detaylı

Kök Hücreler. Dr. Selma Yılmaz. Lippincott Cell Mol Biol NIH EurostemCell

Kök Hücreler. Dr. Selma Yılmaz. Lippincott Cell Mol Biol NIH EurostemCell Kök Hücreler Dr. Selma Yılmaz Lippincott Cell Mol Biol NIH EurostemCell ANA HATLAR Özel giriş-gameteogenez: Özel bir Mayoz: Hayat Hikayesi I. Kök hücre nedir? II. Kök hücrelerin üç genel özellikleri nedir?

Detaylı

KLONLAMA. Prof. Dr. Fatma Savran Oğuz

KLONLAMA. Prof. Dr. Fatma Savran Oğuz KLONLAMA Prof. Dr. Fatma Savran Oğuz Tek yumurta ikizleri doğal klonlardır. Araştırıcılar ilk önceleri bu doğal olayı taklit ederek klonlama çalışmalarına başlamışlardır. Tek yumurta ikizlerinde embriyo

Detaylı

Mezenkimal Kök Hücre

Mezenkimal Kök Hücre Mezenkimal Kök Hücre Mezenkimal Kök Hücre İlk kez Friedenstein ve arkadaşları tara2ndan 1974 yılında izole edilmişlerdir. Fibroblastoid görünümlüdür. Kemik iliği, yağ dokusu, tendonlar, plasenta, kordon

Detaylı

KÖK HÜCREDEN BÖBREK YAPMAK MÜMKÜN OLACAK MI? Doç Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı

KÖK HÜCREDEN BÖBREK YAPMAK MÜMKÜN OLACAK MI? Doç Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı KÖK HÜCREDEN BÖBREK YAPMAK MÜMKÜN OLACAK MI? Doç Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı Lösemilerde kemik iliği nakli Kordon kanından Kök hücre nakli Kök Hücreler BLASTOSİSTTEN EMBRİYONİK KÖK HÜCREYE

Detaylı

Telomeraz enzim eksikliğinin tedavisinde yeni yaklaşımlar. Prof. Dr. Fatma İnanç Tolun 08.11.2013 / Kahramanmaraş

Telomeraz enzim eksikliğinin tedavisinde yeni yaklaşımlar. Prof. Dr. Fatma İnanç Tolun 08.11.2013 / Kahramanmaraş Telomeraz enzim eksikliğinin tedavisinde yeni yaklaşımlar Prof. Dr. Fatma İnanç Tolun 08.11.2013 / Kahramanmaraş Sunum Akışı DNA replikasyonu Telomer Telomeraz Telomeraz eksikliğinde görülen hastalıklar

Detaylı

KÖK HÜCRELER. Kök hücre nedir?

KÖK HÜCRELER. Kök hücre nedir? KÖK HÜCRELER Tarih boyunca insanoğlunun en büyük hedeflerinden biri hastalıklara çare bulmak ve insan ömrünü uzatmak olmuştur. Çeşitli bitkilerden elde edilen karışımların binlerce yıl önce tedavide kullanıldığına

Detaylı

Doksorubisin uygulanan PARP-1 geni silinmiş farelerde FOXO transkripsiyon faktörlerinin ekspresyonları spermatogenez sürecinde değişiklik gösterir

Doksorubisin uygulanan PARP-1 geni silinmiş farelerde FOXO transkripsiyon faktörlerinin ekspresyonları spermatogenez sürecinde değişiklik gösterir Doksorubisin uygulanan PARP-1 geni silinmiş farelerde FOXO transkripsiyon faktörlerinin ekspresyonları spermatogenez sürecinde değişiklik gösterir Çiler Çelik-Özenci*, Nilay Kuşcu*, Nayçe Bektaş*, Ece

Detaylı

İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji AD Prof. Dr. Filiz AYDIN

İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji AD Prof. Dr. Filiz AYDIN İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji AD Prof. Dr. Filiz AYDIN Tüm çok hücreli organizmaların kökeninde döllenmiş bir yumurta hücresi- zigot- vardır. Embriyonal gelişimin tüm ayrıntıları zigottaki DNA

Detaylı

Gen Klonlama ve Uygulamaları. Fatma Savran Oğuz İstanbul Tı Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı

Gen Klonlama ve Uygulamaları. Fatma Savran Oğuz İstanbul Tı Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Gen Klonlama ve Uygulamaları Fatma Savran Oğuz İstanbul Tı Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Klonlama Gen klonlaması : DNA segmentleri veya bir genin kopyalarının Reproduktif klonlama : Bir canlının

Detaylı

Hematopoetic Kök Hücre ve Hematopoez. Dr. Mustafa ÇETİN 2013-2014

Hematopoetic Kök Hücre ve Hematopoez. Dr. Mustafa ÇETİN 2013-2014 Hematopoetic Kök Hücre ve Hematopoez Dr. Mustafa ÇETİN 2013-2014 Konunun Başlıkları 1. Hematopoetik sistem 2. Hematopoez 3. Hematopoetik kök hücre Karekteristiği Klinik kullanımı Hematopoetik Sistem Hemato

Detaylı

MEME KANSERİ KÖK HÜCRELERİNİN GEN EKSPRESYON PROFİLİ

MEME KANSERİ KÖK HÜCRELERİNİN GEN EKSPRESYON PROFİLİ MEME KANSERİ KÖK HÜCRELERİNİN GEN EKSPRESYON PROFİLİ Sait Murat Doğan, A. Pınar Erçetin, Zekiye Altun, Duygu Dursun, Safiye Aktaş Dokuz Eylül Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü, İzmir Slayt 1 / 14 Meme Kanseri

Detaylı

ENDOMETRİAL KO-KÜLTÜRÜN BAŞARILI OLARAK ETKİLEDİĞİ HASTA TOPLULUĞU KİMLERDİR?

ENDOMETRİAL KO-KÜLTÜRÜN BAŞARILI OLARAK ETKİLEDİĞİ HASTA TOPLULUĞU KİMLERDİR? ENDOMETRİAL KO-KÜLTÜRÜN BAŞARILI OLARAK ETKİLEDİĞİ HASTA TOPLULUĞU KİMLERDİR? Bio. Semra Sertyel ALMAN HASTANESİ IVF LABORATUARLARI YÜT de başarıyı etkileyen faktörler Kadın yaşı Erkek Faktörü Uygun olmayan

Detaylı

nsan Embriyonik Kök Hücre Dizilerinin Elde Edilmesi, Tan mlanmas ve Farkl laflma Potansiyellerinin Araflt r lmas

nsan Embriyonik Kök Hücre Dizilerinin Elde Edilmesi, Tan mlanmas ve Farkl laflma Potansiyellerinin Araflt r lmas CLINICAL STUDY nsan Embriyonik Kök Hücre Dizilerinin Elde Edilmesi, Tan mlanmas ve Farkl laflma Potansiyellerinin Araflt r lmas Necati FINDIKLI, Semra KAHRAMAN, Oya AKÇIN, Zafer CANDAN, Semra SERTYEL stanbul

Detaylı

Kuramsal: 28 saat. 4 saat-histoloji. Uygulama: 28 saat. 14 saat-fizyoloji 10 saat-biyokimya

Kuramsal: 28 saat. 4 saat-histoloji. Uygulama: 28 saat. 14 saat-fizyoloji 10 saat-biyokimya HEMATOPOETİK SİSTEM Hematopoetik Sistem * Periferik kan * Hematopoezle ilgili dokular * Hemopoetik hücrelerin fonksiyon gösterdikleri doku ve organlardan meydana gelmiştir Kuramsal: 28 saat 14 saat-fizyoloji

Detaylı

MATERYAL METOD. Hastalar

MATERYAL METOD. Hastalar GİRİŞ Primer over yetersizliği (POI), diğer bir tanımlamayla primer ovaryan yetmezlik (POF), 40 yaşından önce ortaya çıkan, 4-6 ay süren, sekonder amenore olarak tanımlanmaktadır. LH ve FSH değerleri yükselmiştir

Detaylı

Kök Hücreler. Hakan SAĞSÖZ 1, M. Aydın KETANİ 1

Kök Hücreler. Hakan SAĞSÖZ 1, M. Aydın KETANİ 1 DERLEME ISSN: 1308-0679 http://www.dicle.edu.tr/fakulte/veteriner/dergi.htm Kök Hücreler Hakan SAĞSÖZ 1, M. Aydın KETANİ 1 1 Dicle Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalı,

Detaylı

Kök hücrede gen transferi ile istenen bir genin aktivasyonu veya susturulması uygulamalarının rejeneratif tıpta kullanımı

Kök hücrede gen transferi ile istenen bir genin aktivasyonu veya susturulması uygulamalarının rejeneratif tıpta kullanımı Derleme-Review http://dx.doi.org/10.7197/1305-0028.775 Kök hücrede gen transferi ile istenen bir genin aktivasyonu veya susturulması uygulamalarının rejeneratif tıpta kullanımı Using a desired gene activation

Detaylı

KÖK HÜCRELERI ve KLONLAMA

KÖK HÜCRELERI ve KLONLAMA AVRASYA DOSYASI 41 KÖK HÜCRELERI ve KLONLAMA Emin KANSU* This article deals with stem cells and the process of cloning. The author first presents definitions of stem cells and then ways of producing embrionic

Detaylı

İndüklenmiş pluripotent kök hücreler ve hücre tedavisi

İndüklenmiş pluripotent kök hücreler ve hücre tedavisi 550 JCEI / 2013; 4 (4): 550-561 Journal of Clinical and Experimental Investigations doi: 10.5799/ahinjs.01.2013.04.0346 DERLEME / REVIEW ARTICLE İndüklenmiş pluripotent kök hücreler ve hücre tedavisi Induced

Detaylı

Yardımcı üreme teknolojisi (YÜT) son yıllarda birçok infertil çiftin çocuk sahibi olmalarını sağlamaktadır.

Yardımcı üreme teknolojisi (YÜT) son yıllarda birçok infertil çiftin çocuk sahibi olmalarını sağlamaktadır. İlknur M. GÖNENÇ Yardımcı üreme teknolojisi (YÜT) son yıllarda birçok infertil çiftin çocuk sahibi olmalarını sağlamaktadır. Bilim adamları Miriam F. Menkin ve John Rock ın ilk olarak 1944 yılında bir

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I HÜCRE BİLİMLERİ 2 KOMİTESİ KÖK HÜCRELER

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I HÜCRE BİLİMLERİ 2 KOMİTESİ KÖK HÜCRELER DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I HÜCRE BİLİMLERİ 2 KOMİTESİ KÖK HÜCRELER Doç.Dr. Engin DEVECİ KÖK HÜCRELER Farklılaşmamış,Kendini yenileyebilen, Özelleşmiş hücrelere farklılaşabilen hücrelerdir.

Detaylı

Kök Hücre ve Doku Mühendisliği

Kök Hücre ve Doku Mühendisliği Kök Hücre ve Doku Mühendisliği 22 Mayıs 2000 Time Dergisi Geleceğin en popüler meslekleri; 1. Doku Mühendisleri 2. Gen Programlayıcıları 3. ÇiBçiler 4. Frankenfood takipçileri 5. Bilgi Madencileri (Data

Detaylı

Dersin Amacı Güncel konulardan olan kök hücre uygulamalarının temel mekanizmaları, Kök hücre tedavileri, Kök hücre çalışmaları, Kök hücre ile ilgili i

Dersin Amacı Güncel konulardan olan kök hücre uygulamalarının temel mekanizmaları, Kök hücre tedavileri, Kök hücre çalışmaları, Kök hücre ile ilgili i Dersin Amacı Güncel konulardan olan kök hücre uygulamalarının temel mekanizmaları, Kök hücre tedavileri, Kök hücre çalışmaları, Kök hücre ile ilgili insan ve hayvan çalışmaları hakkında bilgi vermek>r.

Detaylı

KÖK HÜCRELER ve KLİNİKTE KULLANIMLARI STEM CELLS AND CLINICAL APPLICATIONS

KÖK HÜCRELER ve KLİNİKTE KULLANIMLARI STEM CELLS AND CLINICAL APPLICATIONS Received: March 25, 2014 Accepted: October 20, 2014 KÖK HÜCRELER ve KLİNİKTE KULLANIMLARI Seçil ERDEN *1 1 Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi, Biyomühendislik Bölümü, 60250,

Detaylı

Kas Dokusunun Gelişimi. Doç.Dr. E.Elif Güzel

Kas Dokusunun Gelişimi. Doç.Dr. E.Elif Güzel Kas Dokusunun Gelişimi Doç.Dr. E.Elif Güzel Kasların çoğunluğu mezodermden gelişir paraksiyal mezoderm lateral mezodermin somatik ve splanknik tabakaları neural krest hücreleri Paraksiyal mezoderm İskelet

Detaylı

Embriyonik Kök Hücre Belirteçleri. Embryonic Stem Cell Markers DERLEME

Embriyonik Kök Hücre Belirteçleri. Embryonic Stem Cell Markers DERLEME Embriyonik Kök Hücre Belirteçleri Maltepe Tıp Dergisi / Maltepe Medical Journal Embryonic Stem Cell Markers DERLEME Hatice İsan 1, Ayşe Uyanık 2, Ranan Gülhan Aktaş 1 1 Maltepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi,

Detaylı

LÖSEMİK KÖK HÜCRELERDE ERKEN EMBRİYONİK KÖK HÜCRE TRANSKRİPSİYON FAKTÖRLERİNİN EKSPRESYONUNUN ARAŞTIRILMASI

LÖSEMİK KÖK HÜCRELERDE ERKEN EMBRİYONİK KÖK HÜCRE TRANSKRİPSİYON FAKTÖRLERİNİN EKSPRESYONUNUN ARAŞTIRILMASI T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ LÖSEMİK KÖK HÜCRELERDE ERKEN EMBRİYONİK KÖK HÜCRE TRANSKRİPSİYON FAKTÖRLERİNİN EKSPRESYONUNUN ARAŞTIRILMASI HALİL ATEŞ TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK

Detaylı

KLONLAMA VE BİYOETİK UNESCO TÜRKİYE MİLLİ KOMİSYONU BİYOETİK İHTİSAS KOMİTESİ KLONLAMA ÇALIŞMA ALT GRUBU UNESCO TÜRKİYE MİLLİ KOMİSYONU

KLONLAMA VE BİYOETİK UNESCO TÜRKİYE MİLLİ KOMİSYONU BİYOETİK İHTİSAS KOMİTESİ KLONLAMA ÇALIŞMA ALT GRUBU UNESCO TÜRKİYE MİLLİ KOMİSYONU UNESCO TÜRKİYE MİLLİ KOMİSYONU KLONLAMA VE BİYOETİK BİYOETİK İHTİSAS KOMİTESİ KLONLAMA ÇALIŞMA ALT GRUBU RAPORU İÇERİK UNESCO TÜRKİYE MİLLİ KOMİSYONU BİYOETİK İHTİSAS KOMİTESİ KLONLAMA ÇALIŞMA ALT GRUBU

Detaylı

Mitoz. - Mitozda 2 yavru hücre oluşur ve bunların genetik yapısı birbirinin ve ana hücrenin aynıdır.

Mitoz. - Mitozda 2 yavru hücre oluşur ve bunların genetik yapısı birbirinin ve ana hücrenin aynıdır. Mitoz - Mitozda 2 yavru hücre oluşur ve bunların genetik yapısı birbirinin ve ana hücrenin aynıdır. - 2n --- 4n (anafaz) ------2n - İdentik kardeş kromatidler ayrılarak yavru hücrelere giderler. - Somatik

Detaylı

İnsan embriyonik kök hücreleri ve mikroçevre

İnsan embriyonik kök hücreleri ve mikroçevre JCEI / 2014; 5 (3): 486-495 Journal of Clinical and Experimental Investigations doi: 10.5799/ahinjs.01.2014.03.0446 DERLEME / REVIEW ARTICLE İnsan embriyonik kök hücreleri ve mikroçevre Human embryonic

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ İLAÇ KEŞFİ VE GELİŞTİRİLMESİNDE KÖK HÜCRENİN YERİ. Hazırlayan Harun KARADUMAN

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ İLAÇ KEŞFİ VE GELİŞTİRİLMESİNDE KÖK HÜCRENİN YERİ. Hazırlayan Harun KARADUMAN 1 T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ İLAÇ KEŞFİ VE GELİŞTİRİLMESİNDE KÖK HÜCRENİN YERİ Hazırlayan Harun KARADUMAN Danışman Yrd. Doç. Dr. Haydar ÇELİK Eczacılık Temel Bilimleri Anabilim Dalı

Detaylı

KÖK HÜCRELER. Doç.Dr.Engin DEVECİ

KÖK HÜCRELER. Doç.Dr.Engin DEVECİ KÖK HÜCRELER Doç.Dr.Engin DEVECİ KÖK HÜCRE Annie Cavanagh and Dave McCarthy College London Kök Hücre Farklılaşmamış,Kendini yenileyebilen, Özelleşmiş hücrelere farklılaşabilen hücrelerdir Uygun çevreye

Detaylı

Kök Hücreler ve Kordon Kanı Toplanmasında Güncel Durum. Konu Yazarı Doç. Dr. Erkut ATTAR

Kök Hücreler ve Kordon Kanı Toplanmasında Güncel Durum. Konu Yazarı Doç. Dr. Erkut ATTAR Konu Yazarı Doç. Dr. Erkut ATTAR Yazı ma adresi stanbul Üniversitesi stanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Do um Anabilim Dalı stanbul attar@superonline.com Kök Hücreler ve Kordon Kanı Toplanmasında

Detaylı

ÇOK HÜCRELİ ORGANİZMALARIN GELİŞİMİ

ÇOK HÜCRELİ ORGANİZMALARIN GELİŞİMİ ÇOK HÜCRELİ ORGANİZMALARIN GELİŞİMİ Seçici gen ifadesi embriyonun gelişmesini sağlayan 4 temel işlevi denetler: 1. Hücre çoğalması 2. Hücre farklılaşması 3. Hücre etkileşimleri 4. Hücre hareketi HÜCRE

Detaylı

Biyomühendiliğin temel alanları

Biyomühendiliğin temel alanları Biyomühendiliğin temel alanları Genetik mühendisliği: Sentetik biyoloji, gen transferi Hücre ve doku mühendisliği: Doku kültürü, hücre biyolojisi, metabolik mühendislik Biyoproses mühendisliği: Biyoproses

Detaylı

Kök Hücre ve Farklılaşma

Kök Hücre ve Farklılaşma Kök Hücre ve Farklılaşma Kök Hücre Erişkin ve embriyonik kök hücreler farklılaşarak soma7k hücreleri oluştururlar. Kök hücre Progenitör hücre Farklılaşmış hücre Neden Farklılaşmaya İh7yaç Duyulur Tek hücreli

Detaylı

Radyobiyolojinin R leri ve Moleküler Kanser Biyolojisi ile Etkileşimi. Dr. Beste M. Atasoy

Radyobiyolojinin R leri ve Moleküler Kanser Biyolojisi ile Etkileşimi. Dr. Beste M. Atasoy Radyobiyolojinin R leri ve Moleküler Kanser Biyolojisi ile Etkileşimi Klinik Radyobiyoloji Kursu 19-20 Şubat 2010 Ankara Dr. Beste M. Atasoy bmatasoy@marmara.edu.tr RADYOBİYOLOJİNİN R LERİ HR Withers 1975

Detaylı

Diyabetik Sıçanlarda Vitre İçine Uygulanan Mezenkimal Kök Hücrelerin Etkisi

Diyabetik Sıçanlarda Vitre İçine Uygulanan Mezenkimal Kök Hücrelerin Etkisi Diyabetik Sıçanlarda Vitre İçine Uygulanan Mezenkimal Kök Hücrelerin Etkisi Eren Çerman 1, Ülkü Arığ 2, Muhsin Eraslan 1, Fatih Mahmut Bulut 2, Özlem Şahin 1, Selvinaz Özkara 3, Fügen Vardar Aker 3, Erdal

Detaylı

Amacı: Öğrenim hedefleri: Kök Kök hücre teknolojisi ve yeni açılımlar Şekil 1

Amacı: Öğrenim hedefleri: Kök Kök hücre teknolojisi ve yeni açılımlar Şekil 1 Dönem Adı: 2 Dilim Adı: Kan-Lenfoid Dersin Adı: Kök hücre teknolojisi ve yeni açılımlar Sorumlu Öğretim Üyesi: Prof.Dr. Işıl Albeniz Sorumlu Öğretim Üyesi ABD: Biyofizik Anabilim Dalı Amacı: Günümüzde

Detaylı

Şekil 1. Mitoz bölünmenin profaz evresi.

Şekil 1. Mitoz bölünmenin profaz evresi. KONU 9. HÜCRE BÖLÜNMESİ MİTOZ BÖLÜNME Mitoz bölünme tek hücreli canlılardan, çok hücreli canlılara ve insana kadar birçok canlı grubu tarafından gerçekleştirilebilir. Mitoz bölünme sonunda bölünen hücrelerden

Detaylı

10. Sınıf Biyoloji Konuları Hücre Bölünmeleri Kalıtımın Genel İlkeleri Ekosistem Ekolojisi ve Güncel Çevre Sorunları

10. Sınıf Biyoloji Konuları Hücre Bölünmeleri Kalıtımın Genel İlkeleri Ekosistem Ekolojisi ve Güncel Çevre Sorunları 10. Sınıf Biyoloji Konuları Hücre Bölünmeleri Mitoz ve Eşeysiz Üreme Canlılarda hücre bölünmesinin gerekliliği Mayoz ve Eşeyli Üreme Kalıtımın Genel İlkeleri Kalıtım ve Biyolojik Çeşitlilik Kalıtımın genel

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 42 SİNDİRİM SİSTEMİ 1 SİNDİRİM SİSTEMİ ORGANLARI

11. SINIF KONU ANLATIMI 42 SİNDİRİM SİSTEMİ 1 SİNDİRİM SİSTEMİ ORGANLARI 11. SINIF KONU ANLATIMI 42 SİNDİRİM SİSTEMİ 1 SİNDİRİM SİSTEMİ ORGANLARI Canlılar hayatsal faaliyetlerini gerçekleştirebilmek için ATP ye ihtiyaç duyarlar. ATP yi ise besinlerden sağlarlar. Bu nedenle

Detaylı

Gelişim biyolojisi nedir?

Gelişim biyolojisi nedir? Gelişim biyolojisi nedir? Çok hücreli organizmalarda, döllenmiş bir yumurta olan zigottan nispeten yavaş ve ardışık ilerleyen değişim süreçleriyle tam bir organizma meydana gelmesi (epigenez) ve gelişmiş

Detaylı

Rastgele (Stokas7k) kanser modeli - Tümör içindeki her hücre yeni bir kanseri başla5r

Rastgele (Stokas7k) kanser modeli - Tümör içindeki her hücre yeni bir kanseri başla5r Kanser Kök Hücre Kanser Modelleri Rastgele (Stokas7k) kanser modeli - Tümör içindeki her hücre yeni bir kanseri başla5r Kök hücre (Hiyerarşi) modeli - Tümör içindeki bazı hücreler yeni bir kanseri başla5r

Detaylı

imatrix-511 (laminin 511E8)

imatrix-511 (laminin 511E8) MATRIXOME imatrix-511 (laminin 511E8) ES hücreleri ve ips hücreleri kültürleri için uygun substrat Nisan, 2016 Licensed Global Reseller of i-matrix-511 ipsc (indüklenmiş Pluripotent kök hücre) ipscler

Detaylı

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE ÜREME. Mitoz Bölünme ve Eşeysiz Üreme 1

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE ÜREME. Mitoz Bölünme ve Eşeysiz Üreme 1 HÜCRE BÖLÜNMESİ VE ÜREME Mitoz Bölünme ve Eşeysiz Üreme 1 Hücrenin bölünmeye başlamasından itibaren onu takip eden diğer hücre bölünmesine kadar geçen zaman aralığına hücre döngüsü denir. Hücreler belli

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #12

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #12 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #12 1) İnsanda döllenme sırasında, I. Spermdeki çekirdek, sentrozomun yumurtaya geçmesi II. Spermdeki akrozomun patlayarak zona pellusidayı eritmesi III. Yumurtadaki salgı maddelerinin

Detaylı

Hücre Farklılaşması. Prof.Dr. Gönül Kanıgür

Hücre Farklılaşması. Prof.Dr. Gönül Kanıgür Hücre Farklılaşması Prof.Dr. Gönül Kanıgür Diploid canlılar yaşam süreçlerinde eşeyli çoğalma gereği tek hücreli bir evreden(döllenmiş yumurta hüc) geçerler Döllenmiş yumurta hücresinin on üzeri on-on

Detaylı

D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi. Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi. Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bruselloz Brucella cinsi bakteriler tarafından primer olarak otçul

Detaylı

*Canlıların canlılık özelliği gösteren en küçük yapı birimine hücre denir.

*Canlıların canlılık özelliği gösteren en küçük yapı birimine hücre denir. Fen ve Teknoloji 1. Ünite Özeti Hücre Canlılarda Üreme, Büyüme ve Gelişme. *Canlıların canlılık özelliği gösteren en küçük yapı birimine hücre denir. *Hücrenin temel kısımları: hücre zarı, sitoplâzma ve

Detaylı

EMBRİYOLOJİ VE GENETİK DERSİNE GİRİŞ ARŞ. GÖR. KEVSER İLÇİOĞLU

EMBRİYOLOJİ VE GENETİK DERSİNE GİRİŞ ARŞ. GÖR. KEVSER İLÇİOĞLU EMBRİYOLOJİ VE GENETİK 1 DERSİNE GİRİŞ ARŞ. GÖR. KEVSER İLÇİOĞLU 2/16 EMBRİYOLOJİ NEDİR? Embriyoloji; zigottan, hücreler, dokular, organlar ile tüm vücudun oluşmasına kadar geçen ve doğuma kadar devam

Detaylı

AZALMI OVER REZERVL OLGULARDA OOS T KAL TES N ETK LEYEN FAKTÖRLER DR. GÜVENÇ KARLIKAYA

AZALMI OVER REZERVL OLGULARDA OOS T KAL TES N ETK LEYEN FAKTÖRLER DR. GÜVENÇ KARLIKAYA AZALMI OVER REZERVL OLGULARDA OOS T KAL TES N ETK LEYEN FAKTÖRLER DR. GÜVENÇ KARLIKAYA Age related follicle loss ACOG and ASRM. Age related fertility decline. Fertil Steril 2008 Tan mlama Over rezervi,

Detaylı

MEME KARSİNOMLARINDA GATA 3 EKSPRESYONU VE KLİNİKOPATOLOJİK PARAMETRELER İLE İLİŞKİSİ

MEME KARSİNOMLARINDA GATA 3 EKSPRESYONU VE KLİNİKOPATOLOJİK PARAMETRELER İLE İLİŞKİSİ MEME KARSİNOMLARINDA GATA 3 EKSPRESYONU VE KLİNİKOPATOLOJİK PARAMETRELER İLE İLİŞKİSİ Aslı ÇAKIR 1, Özgür EKİNCİ 2, İpek IŞIK GÖNÜL 2, Bülent ÇETİN 3, Mustafa BENEKLİ 3, Ömer ULUOĞLU 2 1 Çorlu Devlet Hastanesi

Detaylı

Bölünme Kapasitelerine Göre Hücre Çeşitleri

Bölünme Kapasitelerine Göre Hücre Çeşitleri Ye#şkin Kök Hücre Bölünme Kapasitelerine Göre Hücre Çeşitleri 1. Değişken hücreler (Labile cells) - Sürekli bir kayıp ve yenilenme vardır. - Skuamöz ve salgı bezi hücreleri - Kemik iliğindeki hematopoe>k

Detaylı

CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ

CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ Emine Yeşilyurt, Sevgi Özyeğen Aslan, Ayşe Kalkancı, Işıl Fidan, Semra Kuştimur Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yard. Doç. Dr. Esra ÇAĞAVİ

ÖZGEÇMİŞ. Yard. Doç. Dr. Esra ÇAĞAVİ ÖZGEÇMİŞ Yard. Doç. Dr. Esra ÇAĞAVİ İstanbul Medipol Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Biyoloji ABD, Rejeneratif ve Restoratif Tıp Araştırmaları Merkezi Atatürk Bulvarı No:27, Unkapanı-Fatih 34083 İstanbul

Detaylı

II.Hayvansal Dokular. b.bez Epiteli 1.Tek hücreli bez- Goblet hücresi 2.Çok hücreli kanallı bez 3.Çok hücreli kanalsız bez

II.Hayvansal Dokular. b.bez Epiteli 1.Tek hücreli bez- Goblet hücresi 2.Çok hücreli kanallı bez 3.Çok hücreli kanalsız bez II.Hayvansal Dokular Hayvanların embriyonik gelişimi sırasında Ektoderm, Mezoderm ve Endoderm denilen 3 farklı gelişme tabakası (=germ tabakası) bulunur. Bütün hayvansal dokular bu yapılardan ve bu yapıların

Detaylı

EŞEYLİ ÜREME EŞEY HÜCRELERİ VE DÖLLENME (FERTİLİZASYON) Eşeysel üreme haploit ve diploit hücrelerin her ikisini de gerektirir.

EŞEYLİ ÜREME EŞEY HÜCRELERİ VE DÖLLENME (FERTİLİZASYON) Eşeysel üreme haploit ve diploit hücrelerin her ikisini de gerektirir. EŞEYLİ ÜREME EŞEY HÜCRELERİ VE DÖLLENME (FERTİLİZASYON) Eşeysel üreme haploit ve diploit hücrelerin her ikisini de gerektirir. Mayoz ve mitoz bölünmelerin olduğu yaşam evreleri vardır. EŞEYLİ ÜREMENİN

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ Uzman ZEHRA SEDA HALBUTOĞULLARI

ÖZGEÇMİŞ Uzman ZEHRA SEDA HALBUTOĞULLARI ÖZGEÇMİŞ Uzman ZEHRA SEDA HALBUTOĞULLARI TC Kimlik No / Pasaport No: Doğum Yılı: Yazışma Adresi : 1978 Kocaeli Kök Hücre ve Gen TedavileriAraştırma ve Uygulama MerkeziKök Hücre AD.Tıp Fak. Morfoloji Binası

Detaylı

HÜCRE YAŞLANMASI Prof.Dr. T. Ulutin

HÜCRE YAŞLANMASI Prof.Dr. T. Ulutin HÜCRE YAŞLANMASI Prof.Dr. T. Ulutin HÜCRE YAŞLANMASI Hücrenin biyosentez mekanizmalarındaki hatalar toplamıdır Hücresel metabolizmanın yavaşlaması sonucu geri dönüşü olmayan olaylar toplamıdır Yaşlılık

Detaylı

Diabetes Mellitus ve Mikrobiyota

Diabetes Mellitus ve Mikrobiyota Diabetes Mellitus ve Mikrobiyota Dr. Okan Bülent Yıldız Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı 4. Ulusal Bağırsak Mikrobiyotası ve Probiyotik Kongresi 19-22 Ekim 2017,

Detaylı

Prof.Dr.Sezai ŞAHMAY İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Reprodüktif Endokrinoloji Bilim

Prof.Dr.Sezai ŞAHMAY İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Reprodüktif Endokrinoloji Bilim Prof.Dr.Sezai ŞAHMAY İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Reprodüktif Endokrinoloji Bilim Dalı Başkanı www.jinekolojik.org www.sahmay.com SŞ Gebeliği

Detaylı

PREİMPLANTASYON GENETİK TANIDA KULLANILAN YÖNTEMLER ve ÖNEMİ

PREİMPLANTASYON GENETİK TANIDA KULLANILAN YÖNTEMLER ve ÖNEMİ PREİMPLANTASYON GENETİK TANIDA KULLANILAN YÖNTEMLER ve ÖNEMİ Yrd. Doç. Dr. Hakan GÜRKAN Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Genetik Anabilim Dalı PGT NEDİR? Gebelik öncesi genetik tanı (PGT) adı verilen

Detaylı

KLONLAMA (the cloning)

KLONLAMA (the cloning) KLONLAMA (the cloning) Klonlama Nedir? Moleküler biyoloji teknikleri kullanarak bir DNA dizisine eş DNA üretmek veya bir hücreden yola çıkarak hücre bölünmesi ile genetik olarak birbirine eş hücre grubunun

Detaylı

Öğr. Gör. Dr. İlker BÜYÜK, Botanik, 3. Hafta: Bitkisel Dokular KOLONİ VE DOKULAŞMA

Öğr. Gör. Dr. İlker BÜYÜK, Botanik, 3. Hafta: Bitkisel Dokular KOLONİ VE DOKULAŞMA KOLONİ VE DOKULAŞMA Yeryüzünde çok sayıda tek hücreli canlı vardır ve bunlar basit yapılıdır. Oysaki çok hücreli olmak gelişmiş canlı olmanın gereklerindendir. Çünkü tek hücreli bir canlı (örneğin Euglena

Detaylı

Diabetik Nöropatide Kök Hücre Tedavisi Doç.Dr.Mehmet Bozkurt Dr.Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi; Plastik,Rekonstrüktif ve Estetik

Diabetik Nöropatide Kök Hücre Tedavisi Doç.Dr.Mehmet Bozkurt Dr.Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi; Plastik,Rekonstrüktif ve Estetik Diabetik Nöropatide Kök Hücre Tedavisi Doç.Dr.Mehmet Bozkurt Dr.Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi; Plastik,Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Kliniği,Yara Bakım Merkezi İstanbul Tanım Diabetik

Detaylı

CANLILARDA ÜREME. Üreme canlıların ortak özelliğidir. Her canlının kendine benzer canlı meydana getirebilmesi üreme ile gerçekleşir

CANLILARDA ÜREME. Üreme canlıların ortak özelliğidir. Her canlının kendine benzer canlı meydana getirebilmesi üreme ile gerçekleşir CANLILARDA ÜREME EYLÜL 3.HAFTA MİTOZ VE EŞEYSİZ ÜREME Her canlının kendine benzer canlı meydana getirebilmesi üreme ile gerçekleşir Üreme canlıların ortak özelliğidir 3 4 Canlılar hücrelerden meydana gelir

Detaylı

GELİŞİMİN 1. VE 2. HAFTASI

GELİŞİMİN 1. VE 2. HAFTASI GELİŞİMİN 1. VE 2. HAFTASI (Fertilizasyon, Segmentasyon, İmplantasyon ve Bilaminar disk) PROF. DR. İSMAİL SEÇKİN FERTİLİZASYON A ) Germ hücrelerinin fertilizasyon bölgesine taşınması Oositin ampullaya

Detaylı

HÜCRESEL FARKLILAŞMASI

HÜCRESEL FARKLILAŞMASI HÜCRESEL FARKLILAŞMASI Embriyo çevresi ile etkileşim halindedir ve gelişimi çevresinden gelen bilgiler yoluyla yönlendirilir. Bir embriyonik hücrenin çevresi ise embriyo içindeki çevreleyen dokudan oluşur

Detaylı

2017 / 2018 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI

2017 / 2018 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 2017 / 2018 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 2 (TIP 121) TEMEL TIP BİLİMLERİNE GİRİŞ II KURUL II KOORDİNATÖRÜ: Yard.Doç.Dr. Bahire Küçükkaya Başlama Tarihi: 13.11.17 Bitiş Tarihi: 05.01.18 KURUL SINAVI

Detaylı

HASTALIKLARA YENİ YAKLAŞIM: MEZENKİMAL KÖK HÜCRE. Melis Doğanay, Buse Gürcan, Cenk Anıl Olşen, İrem Darka, Dilara Alpan

HASTALIKLARA YENİ YAKLAŞIM: MEZENKİMAL KÖK HÜCRE. Melis Doğanay, Buse Gürcan, Cenk Anıl Olşen, İrem Darka, Dilara Alpan HASTALIKLARA YENİ YAKLAŞIM: MEZENKİMAL KÖK HÜCRE Melis Doğanay, Buse Gürcan, Cenk Anıl Olşen, İrem Darka, Dilara Alpan Danışman: Prof. Dr. Namık Özbek ÖZET Canlı vücudunda bulunan, kendini yenileyebilen

Detaylı

Üreme Endokrinolojisi Tartışmalı Konular Sempozyumu. Klinik Başarıyı Artırmak Laboratuvar ve Embriyolog Gözüyle

Üreme Endokrinolojisi Tartışmalı Konular Sempozyumu. Klinik Başarıyı Artırmak Laboratuvar ve Embriyolog Gözüyle Üreme Endokrinolojisi Tartışmalı Konular Sempozyumu 10-11 Haziran 2017 Ufuk Üniversitesi Klinik Başarıyı Artırmak Laboratuvar ve Embriyolog Gözüyle Doç. Dr. Sinan Özkavukcu Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

Rahim ağzı kanseri hücreleri doku kültürü mikroskopik görüntüsü.

Rahim ağzı kanseri hücreleri doku kültürü mikroskopik görüntüsü. Doç.Dr.Engin DEVECİ HÜCRE KÜLTÜRÜ Hücre Kültürü Araştırma Laboratuvarı, çeşitli hücrelerin invitro kültürlerini yaparak araştırmacılara kanser, kök hücre, hücre mekaniği çalışmaları gibi konularda hücre

Detaylı

Hücre Biyoloji Laboratuarı Güz dönemi Alıştırma Soruları (Dr.Selcen Çelik)

Hücre Biyoloji Laboratuarı Güz dönemi Alıştırma Soruları (Dr.Selcen Çelik) Hücre Biyoloji Laboratuarı 2014-2015 Güz dönemi Alıştırma Soruları (Dr.Selcen Çelik Konular: ph ve tamponlar, hücre kültür tekniği, mikrometrik ölçüm ph ve Tamponlar 1. ph sı 8.2 olan 500 ml. 20mM Tris/HCl

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Preimplantasyon ve Genetik Tanı Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans (X) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan

Detaylı

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DERS TANITIM FORMU Dersin Kodu / Adı : 101210 BİYOİSTATİSTİK Bölüm / Anabilim Dalı : HİSTOLOJİ-EMBRİYOLOJİ (TIP) Öğretim Dili : Türkçe Yarıyılı :

Detaylı

Kök Hücre ve Veteriner Hekimlikte Uygulama Alanları. Stem Cells and Their Use in Veterinary Medicine

Kök Hücre ve Veteriner Hekimlikte Uygulama Alanları. Stem Cells and Their Use in Veterinary Medicine Atatürk Üniversitesi Vet. Bil. Derg. 2014; 9(3): 198-205 Derleme Kök Hücre ve Veteriner Hekimlikte Uygulama Alanları Orçun CANNAZİK 1, Bülent POLAT 1 1. Atatürk Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Doğum

Detaylı

2x2=4 her koşulda doğru mudur? doğru yanıt hayır olabilir mi?

2x2=4 her koşulda doğru mudur? doğru yanıt hayır olabilir mi? ÇOCUKLARDA İLAÇ KULLANIMINDA FARMAKOKİNETİK VE FARMAKODİNAMİK FARKLILIKLAR 17.12.2004 ANKARA Prof.Dr. Aydın Erenmemişoğlu ÇOCUKLARDA İLAÇ KULLANIMINDA FARMAKOKİNETİK VE 2x2=4 her koşulda doğru mudur? doğru

Detaylı

07.11.2014. Fetus Fizyolojisi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı

07.11.2014. Fetus Fizyolojisi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 8.Hafta ( 03-07 / 11 / 2014 ) FETUS FİZYOLOJİSİ 1.Embriyonun Gelişmesi 1.) Plasenta 2.) Amnion Kesesi ve Amnion Sıvısı Slayt No: 9 1.) EMBRİYONUN GELİŞMESİ

Detaylı

Hematopoe(k Kök Hücre

Hematopoe(k Kök Hücre Hematopoe(k Kök Hücre Hematopoez Hemato...= Kan...poisesis/poie(c= üre+m Sitemi oluşturan çok sayıda (10 dan fazla) olgun kan hücresinin özgün fonksiyonu; 1- Dokulara oksijen taşınması 2- İmmün sistemin

Detaylı

YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ VE ETİK SORUNLAR 12/11/2009

YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ VE ETİK SORUNLAR 12/11/2009 YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ VE ETİK SORUNLAR 1 12/11/2009 Yardımcı üreme teknikleri bir açıdan kadının infertilite problemine ışık tutarken diğer yandan birçok riski ve problemi beraberinde getirmektedir.

Detaylı

DÖNEM 1 4. DERS KURULU 1. İSİM 1) TANIMI

DÖNEM 1 4. DERS KURULU 1. İSİM 1) TANIMI DÖNEM 1 4. DERS KURULU 1. İSİM Histoloji ve Embriyoloji 1) TANIMI : Genel Embriyoloji nin konularını kapsar. Bu derste embriyoloji, embriyolojinin tarihçesi, embriyolojide tanımlar, gametogenezis, insan

Detaylı

KÖK HÜCRE ÇALIŞMALARI VE ETİK

KÖK HÜCRE ÇALIŞMALARI VE ETİK T.C. FATİH SULTAN MEHMET VAKIF ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MEDENİYET ARAŞTIRMALARI ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ KÖK HÜCRE ÇALIŞMALARI VE ETİK TÜRKİYE DE İNSAN EMBRİYOSUNDAN ELDE EDİLEN KÖK

Detaylı