7. Sahibkarlıq fəaliyyətinin vergiyə cəlb olunması Azərbaycanın vergi qanunvericiliyinin sistemləşdirilməsi istiqamətində edilmiş

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "7. Sahibkarlıq fəaliyyətinin vergiyə cəlb olunması Azərbaycanın vergi qanunvericiliyinin sistemləşdirilməsi istiqamətində edilmiş"

Transkript

1 7. Sahibkarlıq fəaliyyətinin vergiyə cəlb olunması Azərbaycanın vergi qanunvericiliyinin sistemləşdirilməsi istiqamətində edilmiş ilk cəhd olan Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsi 1 yanvar 2001-ci il tarixində qüvvəyə minmiş və Azərbaycanda vergi sisteminin əhə miyyətli dərəcədə təkmilləşdirilməsi ilə nəticələnmişdir. Vergi sistemini daha da tək mil ləşdirmək məqsədilə sonralar bu Məcəlləyə 19 əlavə və düzəliş edilmişdir. Bu düzəlişlərə baxmayaraq, vergi sisteminin ətraflı tədqiqi və sorğu nəticələri onu deməyə əsas verir ki, Azərbaycanın vergi sistemi, o cümlədən vergi qanunvericiliyi və vergi inzibatçılığı ölkənin özəl sektorunun inkişafına mane olur və bu səbəbdən də hələ də onun səmərələşdirilməsinə ehtiyac var ci ildə Azərbaycanda fəaliyyət göstərən 350 firma arasında DB tərəfindən aparılmış sorğu nəticəsində hazırlanmış İnvestisiya Mühiti ilə bağlı Hesabatda vergi sistemi (vergi inzibatçılığı və vergi dərəcələri) və korrupsiya Azərbaycanın biznes qurumlarına mane olan üç əsas əngəl kimi göstərilib. Firmaların 25 faizi vergi sistemini bizneslə məşğul olmağa mane olan əsas əngəl kimi görür. (7.1-ci cədvələ baxın). Cədvəl ci ildə Azərbaycanda sahibkarların üzləşdiyi altı ən böyük əngəl (sorğuda iştirak etmiş firmaların faiz nisbəti ilə) No. Sahə Faiz 1 Vergi inzibatçılığı 25 2 Vergi dərəcələri 23 3 Korrupsiya 21 4 Maliyyə mənbələrinə çıxış 8 5 Gömrük və ticarət qaydaları 8 6 İcazə və lisenziyalar 8 Mənbə: DB-ın 2005-ci il Azərbaycan üzrə İnvestisiya Mühiti ilə bağlı Hesabatı. DB və IFC tərəfindən keçirilmiş son iki sorğu onu göstərir ki, 2005-ci ildən bəri heç də çox böyük dəyişiklik baş verməmişdir. Doing Business 2009 hesabatına əsasən, Azərbaycan vergilərin ödənilməsinin asanlığı baxımından 178 ölkə arasında 102-ci yeri tutur (7.2-ci cədvələ baxın). IFC-in 2007-ci ilin sonlarında keçirdiyi sorğudan məlum olur ki, vergi inzibatçılığı hələ də problem olaraq qalır və Azərbaycanda hüquqi tənzimetmə sahəsində altı ən çətin məsələ arasında beşinci yeri tutur. 110 Azərbaycanda Kiçik və Orta Müəssisələr üzrə Araşdırma

2 Fərdi sahibkarların böyük hissəsi və KOM-ların yarıdan çoxu sadələşdirilmiş vergitutma sistemində fəaliyyət göstərir. Sadələşdirilmiş vergitutma sistemi uzrə vergi öhdəliklərinin həcmi çox yuksək olmasa da, standart və sadələşdirilmiş vergitutma sistemləri uzrə vergi dərəcələri arasındakı fərq ya sahibkarları öz bizneslərini genişləndirməkdən çəkindirərək onların inkişafına mane olur, ya da onları qeyri-rəsmi iqtisadiyyata yönləndirərək, vergidən yayınma və korrupsiyaya sövq edir. Cədvəl 7.2 Azərbaycan Doing Business 2009-da Sahə Yer Bizneslə məşğul olmağın asanlığı 33 Biznesə başlanılması 13 Tikinti icazələrinin alınması 155 İşçilərin işə götürülməsi 15 Əmlak qeydiyyatı 9 Kreditlərin alınması 12 İnvestorların qorunması 18 Vergilərin ödənilməsi 102 Xarici ticarət 174 Müqavilələrin icrası 26 Biznesin ləğvi 81 Mənbə: IFC/DB Doing Business Rəsmi iqtisadiyyatda fəaliyyət göstərən şirkətlər bizneslərini inkişaf etdirdikcə, standart vergitutma sisteminin yüksək vergi dərəcələri və vergilərin inzibatçılığının ağır prosedurları ilə üzləşirlər. Bir tərəfdən, vergi sisteminə riayət etmək, yəni çoxsaylı vergi hesabatlarının hazırlanması və təqdim olunması, vergi ödənişlərinin edilməsi çox vaxt və xərc tələb edir. Digər tərəfdən isə, vergi qaydalarına riayət edilməsi vergi müfəttişləri vasitəsilə təmin edilir və vergi yoxlamalarının həyata keçirilməsinin vergi qanunvericiliyi ilə kifayət qədər ətraflı tənzim olunmaması vergi müfəttişlərinin tez-tez səlahiyyətlərindən sui-istifadə etməsi hallarına gətirib çıxarır. Bu da öz növbəsində korrupsiya və qeyri-rəsmi münasibətlər üçün şərait yaradır. Bundan əlavə, son illərdə vergi yoxlamaları və inzibati cərimələrin məbləği əhəmiyyətli dərəcədə artmışdır. Məsələn, ƏDV ödəyicilərindən qoşmalarla birlikdə aylıq hesabat təqdim etmək tələb olunur ki, bu da çətin və vaxt tələb edən olur. Doing Business 2009 hesabatı göstərir ki, Azərbaycan sahibkarları Vergi Məcəlləsinə və sosial müdafiə haqqında qanunvericiliyə riayət etmək və vergi və sosial müdafiə orqanlarına müvafiq ödənişləri etmək üçün 376 saat vaxt sərf edirlər. Qazaxıstan sahibkarları isə vergi məsələlərinə orta hesabla 271 saat vaxt sərf edirlər. Vergi qanunvericiliyinin mürəkkəbliyi və qeyri-müəyyənliyi, habelə sahibkarların hüquqi anlayışının aşağı səviyyədə olması da yuxarıda qeyd olunan problemlərə rəvac verir və qeyri-rəsmi razılaşmalara şərait yaradır. Azərbaycanda Biznes Mühitinin Təkmilləşdirilməsi Layihəsi 111

3 əsas faktlar IFC-in sorğusuna əsasən fərdi sahibkarların 95 faizi və KOM-ların 60 faizi sadələşdirilmiş vergitutma sistemində fəaliyyət göstərməyə üstünlük verirlər; Sadələşdirilmiş vergitutma sistemindən standart vergitutma sisteminə (ƏDV) keçid vergi öhdəliklərinin əhəmiyyətli dərəcədə artmasına gətirib çıxarır və vergidən yayınmağa sövq edir; Vergi Məcəlləsinə müvafiq olaraq, sadələşdirilmiş vergitutma sistemi üzrə fəaliyyət göstərən KOM və ya fərdi sahibkarlar dövriyyəsinin 2-4 faizi ilə vergiyə cəlb olunur; Vergi Məcəlləsinə müvafiq olaraq, standart vergitutma sistemi üzrə fəaliyyət göstərən KOM bir sıra vergiləri, o cümlədən 22 faizlik hüquqi şəxslərin mənfəət vergisini və 10 faizlik dividend vergisini ödəməlidir; Vergi Məcəlləsinə müvafiq olaraq, standart vergitutma sistemi üzrə fəaliyyət göstərən fərdi sahibkar bir sıra vergiləri, o cümlədən 14 və 35 faizlik fərdi gəlir vergisini ödəməlidir; Doing Business 2009 hesabatının nəticələrindən göründüyü kimi, Azərbaycan sahibkarları bir il ərzində orta hesabla ödəniş etməli 38 və vergi qanunvericiliyinin tələblərinə riayət etmək üçün 376 saat vaxt sərf etməlidirlər. Bundan əlavə, IFC-in sorğusuna əsasən, Azərbaycan sahibkarları hər il yeddi dəfə vergi orqanlarına getməli olurlar. 7.1 vergitutma: hüquqi baza Vergi Məcəlləsi vergi məsələlərinin tənzimlənməsində əsas qanunverici aktdır. O, vergi orqanlarının səlahiyyət və vəzifələrini, vergi ödəyicilərinin hüquq və vəzifələrini, vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə cərimələri, vergi orqanlarının hərəkət və ya hərəkətsizliyindən şikayət edilməsi qaydalarını, vergi inzibatçılığı prosedurlarını və Azərbaycanda yığılan bütün vergi növləri üçün qaydaları müəyyən edir. Daha ətraflı tənzimlənməsi tələb olunan vergi məsələri müxtəlif dövlət orqanlarının, əsasən Nazirlər Kabineti və Vergilər Nazirliyinin (VN) normativ hüquqi aktları əsasında tənzim olunur. Azərbaycanın vergi sisteminə daxil olan vergilər üç səviyyədə yığılır: 1. Fiziki şəxsin gəlir vergisi (GV); 2. Hüquqi şəxsin mənfəət vergisi (MV); 3. Əlavə dəyər vergisi (ƏDV); 4. Aksizlər; 5. Hüquqi şəxslərin əmlak vergisi; 6. Hüquqi şəxslərin torpaq vergisi; 7. Yol vergisi; 8. Mədən vergisi; 9. Sadələşdirilmiş vergi; 10. Fiziki şəxslərin əmlak vergisi; 11. Fiziki şəxslərin torpaq vergisi. 38 Vergi Məcəlləsinə müvafiq olaraq, ƏDV hesabat dövründən sonrakı ayın 20-sinə kimi ödənilməlidir. Yəni, ƏDV ödənişlərinin sayı vergi ödəyicisinin ƏDV öhdəliklərindən asılıdır. Metodoloji nöqteyi-nəzərdən, ödənişlər elektron qaydada aparıldıqda, Doing Business hesabatının vergi metodogiyasına əsasən vahid ödəniş kimi nəzərə alınır. 112 Azərbaycanda Kiçik və Orta Müəssisələr üzrə Araşdırma

4 İlk doqquz bənddə göstərilmiş vergilər birinci səviyyədə (dövlət vergiləri), ci bəndlərdəki vergilər isə üçüncü səviyyədə (bələdiyyə vergiləri və ya yerli vergilər) yığılır. Naxçıvan Muxtar Respublikasında toplanan dövlət vergiləri ikinci səviyyədə yığılan vergilər hesab olunur. Bu vergilərdən əlavə, sahibkarlar hər isçinin hesablanmış əmək haqqından 22% və ödənilən əmək haqqından 3% məbləğində Sosial Sığorta Haqqı (SSH) ödəyirlər. Dövlət vergilərinin toplanması və vergi nəzarəti üzrə məsul orqan Vergilər Nazirliyidir. Vergi ödənişləri gömrük rüsumlarının ödənilməsi ilə müşayiət olunarsa, vergilərə nəzarəti gömrük orqanları həyata keçirir. Vergi Məcəlləsində üç vergitutma sistemi öz əksini tapıb: standart, sadələşdirilmiş və xüsusi. Vergi Məcəlləsi xüsusi vergitutma sistemlərinin yaradılmasına imkan verir. Xüsusi vergitutma sistemləri ilə vergi ödəyicilərinə müxtəlif vergi güzəştləri və sadələşdirilmiş vergi inzibatçılığı prosedurlarının tətbiqi nəzərdə tutula bilər. Kənd təsərrüfatı sahəsində fəaliyyət göstərən sahibkarların vergidən azad olunması xüsusi vergitutma sisteminin bir nümunəsi kimi qeyd oluna bilər. Sadələşdirilmiş və standart vergi sistemləri, habelə onların tətbiqi ilə bağlı mövcud problemlər aşağıda müvafiq bölmələrdə nəzərdən keçirilir. 7.2 sadələşdirilmiş vergitutma sistemi ƏDV üçün qeydiyyatdan keçməsi tələb olunmayan vergi ödəyiciləri (məsələn, yük və ya sərnişinlərin daşınması ilə məşğul olan şəxslər sadələşdirilmiş vergi ödəyiciləridirlər) və son üç ay ərzində vergiyə cəlb olunan dövriyyəsi 22,500 manatdan ($27,800) aşağı olan vergi ödəyiciləri sadələşdirilmiş vergitutma sistemindən yararlana bilərlər. Sadələşdirilmiş vergitutma sisteminə müvafiq olaraq, Bakıda yerləşən vergi ödəyiciləri ümumi gəlirlərinin 4 faizini, Bakıdan kənarda yerləşənlər isə 2 faizini sadələşdirilmiş vergi kimi ödəyir. Azərbaycanın daxilində yük və ya sərnişinlərin daşınması ilə məşğul olan sahibkarlar, həmçinin mənzil tikintisi fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər vergiyə cəlb olunan dövriyyələrindən asılı olmayaraq sadələşdirilmiş vergi ödəyiciləridirlər. Sadələşdirilmiş vergi ödəyən KOM-lar ƏDV, MV və hüquqi şəxslərin əmlak vergisindən azaddırlar. Sadələşdirilmiş vergidən faydalanan fərdi sahibkarlar isə GV və ƏDV-dən azaddırlar 39. Bununla belə, sadələşdirilmiş vergi ödəyicilərinin hər iki qrupu SSH ödəyir. Ancaq mənzil tikintisi fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər sadələşdirilmiş vergitutma sistemi üzrə ƏDV-dən azad deyildirlər. 39 Bununla belə, müəyyən hallarda sadələşdirilmiş vergi sistemi üzrə fəaliyyət göstərən fərdi sahibkarlar və KOM-lar nəticədə ƏDV ödəmiş hesab oluna bilər. Aşağıda ci paraqrafda verilmiş təhlilə baxın. Azərbaycanda Biznes Mühitinin Təkmilləşdirilməsi Layihəsi 113

5 IFC-in sorğusu göstərir ki, sadələşdirilmiş vergitutma sistemi fərdi sahibkarların və KOM-ların təxminən 80 faizi tərəfindən istifadə olunur (7.1 və 7.2-ci diaqramlara baxın). Belə yüksək faiz göstəricisi sadələşdirilmiş vergitutma sisteminin səmərəliliyindən xəbər versə də, bunu geniş yayılmış kölgə iqtisadiyyatı nın əlaməti kimi də qiymətləndirmək olar. Diaqram 7.1 KOM-ların əksəriyyəti sadələşdirilmiş vergidən istifadə edir 80% 60% 40% 20% 66% 34% 52% 22% 26% 60% 28% 12% Sadələşdirilmiş vergi rejimi Standart vergi rejimi Bütün vergilərdən azaddır 0% 1% Paytaxt Capital Regionlar Regions Cəmi Total Diaqram 7.2 FS-lar əksəriyyəti sadələşdirilmiş vergidən istifadə edir 100% 80% 60% 93% 96% 95% Sadələşdirilmiş vergi rejimi Standart vergi rejimi 40% 20% 0% 7% Paytaxt Capital 3% 1% Regionlar Regions 4% 1% Total Cəmi Bütün vergilərdən azaddır 114 Azərbaycanda Kiçik və Orta Müəssisələr üzrə Araşdırma

6 IFC-in sorğusu onu göstərir ki, Azərbaycanda hər beş sahibkardan biri gəlirinin təxminən 30 faizini vergidən gizlədir və hər üç sahibkardan biri gəlirinin 20 faizini qeyri-rəsmi ödənişlərə sərf edir ki, bu, korrupsiya hallarının sayını artırır. Adətən, korrupsiyanın KOM-lara təsiri böyük müəssisələrlə müqayisədə daha güclüdür və daha çox hiss olunur, çünki KOM-lar əksər hallarda korrupsiyaya daha davamsız olurlar. Həmçinin, əksər ölkələrdə KOM-ların iqtisadiyyata, xüsusilə də əhalinin işlə təmin olunmasında payı böyük müəssisələrlə müqayisədə daha çox olduğundan korrupsiyanın KOM-lara təsiri daha çox nəzərə çarpır. Yuxarıdakı rəqəmlər və təhlildən göründüyü kimi, Azərbaycanda vergi hesabatlarının verilməsi və vergi ödəniş prosedurları, xüsusilə fərdi sahibkarlar və KOM-lara tətbiq olunanlar, daha da sadələşdirilməlidir. Mütərəqqi ölkələrin əksəriyyətində nisbətən kiçik müəssisələr vergi hesabatlarını sadələşdirilmiş qaydada təqdim edirlər. Hesab olunur ki, sadələşdirilmiş hesabat belə müəssisələrin həyata keçirdikləri biznes əməliyyatlarını əhatə etmək üçün yetərlidir. Sadələşdirilmiş vergi hesabatlarının tətbiqi həm sahibkarların vergi qanunvericiliyinin tələblərinə riayət etməsi ilə bağlı xərclərini azaldır, həm də dövlətin vergi inzibatçılığı ilə bağlı xərclərini aşağı endirməklə, vergi gəlirlərini artırır. Cədvəl 7.3 Dövlət məmurlarına verilmiş qeyri-rəsmi ödənişlər FS-lar KOM-lar Qeyri-rəsmi ödənişlər 36% 31% Mənfəət 7% 5% Vergidən gizlədilmiş dövriyyə FS-lar KOM-lar Gizlədilmiş dövriyyə 22% 14% Mənfəət 30% 28% Bundan əlavə, ƏDV-nin tətbiqi üçün dövriyyə həddi Azərbaycandakı güclü inflyasiya təzyiqlərinin təsirinə məruz qalır ki, bu həddin inflyasiyaya görə indeksləşdirilməməsi problemi bir qədər də ağırlaşdırır Sadələşdirilmiş vergitutma sistemindən standart vergitutma sisteminə keçid vergi öhdəliklərinin əhəmiyyətli dərəcədə artması ilə nəticələnir ki, bu da sahibkarları öz bizneslərini dövlət qeydiyyatından keçirmədən həyata keçirmək üçün stimul yaradır və qeydiyyatdan keçmiş sahibkarları öz fəaliyyətlərini daha da genişləndirməkdən çəkindirir 2-4 faizlik vergi dərəcəsi olan sadələşdirilmiş vergitutma sistemi yeni yaradılmış bizneslərin özlərini təsbit etmələri və inkişaf etmələri üçün imkan yaradır. Lakin sadələşdirilmiş və standart vergitutma sistemləri üzrə vergi öhdəliklərinin arasındakı fərq çox böyükdür. Standart vergitutma sisteminə keçən KOM 2-4 faizlik dövriyyə vergisinin əvəzinə 18 faizlik ƏDV, müəssisənin mənfəətindən 22 faizlik MV, əmlak vergisi ödəmək, mühasibatlıqla bağlı inzibati xərcləri çəkmək, daha əhatəli vergi yoxlamalarına məruz qalmaq və ildə ən azı 12 vergi ödənişi etmək məcburiyyətində Azərbaycanda Biznes Mühitinin Təkmilləşdirilməsi Layihəsi 115

7 qalır. Vergi ohdəliklərinin belə kəskin artımı, təbii ki, sahibkarlarda standart vergitutma sisteminə keçməmək məqsədilə öz dövriyyələrini gizlətməyə və ya uyğunlaşdırmağ a meyl yaradır. Eləcə də standart vergitutma sisteminə keçən fərdi sahibkarlar da 14 və 35 faizlik fərdi gəlir vergisi (FGV) ödəməli, 3 faiz nisbətində SSH keçirməlidirlər 7.3 standart vergitutma sistemi Son üç ayda dövriyyəsi Azərbaycan manatı məbləğində ƏDV həddini aşan vergi ödəyiciləri, habelə Vergi Məcəlləsinin ci maddəsinə əsasən sadələşdirilmiş vergitutma sistemini tətbiq etmək hüququ olmayan vergi ödəyicilərindən (məsələn, aksizli mallar istehsal edən sahibkarlar, qeyri-dövlət pensiya fondları və s.) tələb olunur ki, üç aylıq müddətin sonunda ƏDV qeydiyyatından keçmək üçün ərizə ilə müraciət etsinlər. Mənzil tikintisi fəaliyyəti ilə məşğul olan vergi ödəyicilərini (bunlar sadələşdirilmiş vergi ödəyiciləridir) çıxmaq şərtilə bütün digər ƏDV qeydiyyatı olan vergi ödəyiciləri standart vergitutma sistemində fəaliyyət göstərir və yuxarıda qeyd olunan vergiləri ödəyirlər (7.1, 3-cü abzas). Standart vergitutma sistemi üzrə fəaliyyət göstərən KOM-lar və fərdi sahibkarlar üçün əsas vergi öhdəlikləri növbəti səhifədə cədvəl şəklində göstərilmişdir Azərbaycanda vergi tələblərinə riayət edilməsi inzibati cəhətdən çox vaxt və xərc tələb edir Vergi sisteminin ölkənin iqtisadi inkişafının ümumi səviyyəsinə uyğun gəlməsi və vergi ödəyicilərinin təşkilati potensialı ilə uzlaşması mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Belə ki, KOM-lar üçün əsassız tələblərin, yüksək vergi dərəcələrinin, nisbətən mürəkkəb vergi uçotunun və yoxlamaların olduğu sistem sahibkarlığın inkişafına mane olur və sahibkarları vergidən yayınma kimi alternativ həll yolları axtarmağa vadar edir. Buna görə də, nisbətən mürəkkəb vergi sistemi sahibkarları vergi tələblərinə riayət etməyə sövq etməkdənsə, onları qismən və ya tamamən kölgə iqtisadiyyatı na sürükləyir. 116 Azərbaycanda Kiçik və Orta Müəssisələr üzrə Araşdırma

8 Cədvəl 7.5 FS və KOM-ların əsas vergi öhdəlikləri Vergi ödəyicisi Vergi Vergitutma obyekti Vergi Dərəcəsi KOM FS MV Hüquqi şəxslərin əmlak vergisi Ödəmə mənbəyində tutulan vergi Hüquqi şəxslərin torpaq vergisi GV Fiziki şəxslərin əmlak vergisi Vergi ödəyicisinin illik bütün gəlirləri ilə gəlirdən çıxılan xərc arasındakı fərq (qeyri-rezident vergi ödəyiciləri üçün yalnız Azərbaycandakı mənbədən tutulan gəlir nəzərə alınır) Müəssisələrin balansında olan əsas vəsaitlərin orta illik dəyəri KOM-lar tərəfindən və KOM-lara ödənilən dividendlər və faizlər Azərbaycanda mülkiyyətdə olan və ya istifadə olunan torpaqlar Vergi tutulan ümumi gəlir ilə (əmək fəaliyyəti, sahibkarlıq və ya qeyrisahibkarlıq fəaliyyəti ilə bağlı əldə olunan) Vergi Məcəlləsinə əsasən bu vergi dən azad olunan gəlirlər arasındakı fərq Fiziki şəxslərə məxsus olan əsas vəsaitlərin dəyəri 22 faiz 1 faiz 10 faiz Torpağın yeri, keyfiyyəti və ölçüsündən asılı olaraq dəyişir İllik gəlir: manata ($29,880) qədər: 14 faiz 24,000-dən yuxarı ($29,880): 3,360 manat manatdan yuxarı məbləğin 35 faizi Vəsaitlərdən asılı olaraq dəyişir Fiziki şəxslərin torpaq vergisi Azərbaycanda mülkiyyətdə olan və ya istifadə olunan torpaqlar Torpağın yeri, keyfiyyəti və ölçüsündən asılı olaraq dəyişir KOM və FS SSH ƏDV İşçilərə ödənilən haqların ümumi məbləği (əmək haqqı və digər müvafiq mükafatlar), 2006-cı ildən başlamaqla xarici işçilərə ödənilən gəlir də SSH məqsədləri üçün nəzərə alınır Azərbaycan daxilində mal və xidmətlərin dövriyyəsi, habelə malların idxalı İşəgötürən 22 faiz ödəyir İşçinin əmək haqqından 3 faiz tutulur 18;0 faiz Yol vergisi Azərbaycanda mülkiyyətdə olan və ya istifadə olunan nəqliyyat vasitələri Nəqliyyat vasitəsinin mühərrikinin həcmindən asılı olaraq dəyişir Aksiz vergisi Aksizli malların istehsal binasının hüdudlarından kənara buraxılması Malların növündən asılı olaraq dəyişir Mədən vergisi Azərbaycan ərazisində çıxarılan faydalı qazıntılar 0,02 qəpik - faydalı qazıntıların topdansatış qiymətinin - 26 faizi Azərbaycanda Biznes Mühitinin Təkmilləşdirilməsi Layihəsi 117

9 Haşiyə 7.1 Kölgə İqtisadiyyatı nədir? Anlayış baxımından, kölgə (yaxud qeyri-rəsmi) iqtisadiyyat dövlət tərəfindən qeydiyyatı aparılmayan fəaliyyəti ehtiva edir. Qeyri-rəsmi sektorun mövcud olmasının əsas səbəblərindən biri sahibkarların dövlət tərəfindən yaradılan həddən artıq vergilər, nizamlama və rüşvətxorluq kimi əngəllərdən sığınacaq tapmaq cəhdidir. Əməliyyatlarının müəyyən hissəsini gizlədən şirkətlər daha aşağı dərəcələrlə vergi ödəyir ki, bu da vergi yükünün qanuni fəaliyyət göstərən vergi ödəyicilərinin üzərinə düşməsi ilə nəticələnir. Lakin qanuni fəaliyyət göstərən şirkətlər fəaliyyətlərini gizlətmək üçün vəsait itirmədiklərinə görə inkişaf edə və daha üstün artıma nail ola bilirlər. Bu fikir Doing Business (2005) layihəsinin gəldiyi nəticə ilə də dəstəklənir. Belə ki, nəticəyə görə nümunə kimi götürülmüş inkişaf etməkdə olan 10 ölkədə kölgə iqtisadiyyatı nda fəaliyyət göstərən müəssisələrin gəliri eyni iqtisadi sektorda qanun çərçivəsində fəaliyyət göstərən müəssisələr ilə müqayisədə orta hesabla 40 faiz az idi. Buna görə də, kölgə iqtisadiyyatında fəaliyyət göstərmək həm də sahibkarların özləri üçün zərərlidir, çünki onların kənardan maliyyə vəsaiti cəlb etmək imkanları məhdud olur. Vergilərdən yayınmaq məqsədilə gəlirlərini gizlədən şirkətlər həm də digər imkanlardan məhrum olurlar. Belə ki, aşağı maliyyə göstəriciləri onlara bank kreditindən və ya lizinq şirkətlərinin xidmətlərindən yararlanmağa imkan vermir. Əvvəlki illə müqayisədə Azərbaycan vergi ödənişlərinin sayının azaldılmasında əhəmiyyətli dərəcədə irəliləyiş (30-dan 23-ə) etsə də, Doing Business 2009 hesa ba tından görünür ki, vergi ödənişlərinin sayı hələ də müəyyən qonşu ölkələrdəkindən çoxdur. Məsələn, Qazaxıstanda sahibkarlar ildə 9 vergi ödənişi edir və vergilərin hesab lanıb ödənilməsinə 271 saat vaxt sərf edirlər (7.6-cı cədvələ baxın). Bundan əlavə, IFC-in sorğu nəticələrindən görünür ki, Azərbaycan sahibkarları müxtəlif səbəb lərə görə vergi orqanlarına ildə orta hesabla yeddi dəfə getməli olurlar. Onların işçiləri isə iş saatlarının təxminən 3 faizindən çoxunu vergi hesabatlarının hazırlanmasına sərf edirlər. Cədvəl 7.6 Azərbaycanda vergi tələblərinə riayət edilməsi Qazaxıstanla müqayisədə daha çətindir Azərbaycan Qazaxıstan ƏDV, il ərzində ödənişlərin sayı riayətetmə vaxtı, saatla SSH, il ərzində ödənişlərin sayı 12 1 riayətetmə vaxtı, saatla MV, il ərzində ödənişlərin sayı 1 1 riayətetmə vaxtı, saatla Bütün vergilər, il ərzində ödənişlərin sayı 23 9 riayətetmə vaxtı, saatla Mənbə: IFC/Dünya Bankı Bununla belə, vergilərin hesablanması və ödənilməsinin mürəkkəbliyinə baxmayaraq, fərdi sahibkarların yalnız 16 faizi və KOM-ların 11 faizi IFC-nin apardığı sorğuda vergilərin hesablanması və ödənilməsi prosedurlarını problemli məsələ kimi qeyd ediblər (7.3 və 7.4-cü diaqramlara baxın). Fokus-qrup iştirakçılarının cavablarına əsasən belə qərara gəlmək olar ki, sahibkarlarların bir qismi hesabat və ödənişləri sadələşdirmək məqsədilə qeyri-qanuni ödənişlər verməyə hazırdırlar və buna adi hal kimi baxırlar. 41 Əvvəlki qeydə baxın. 118 Azərbaycanda Kiçik və Orta Müəssisələr üzrə Araşdırma

10 Diaqram 7.3 IFC sorğusu: Vergilərin hesablanması və ödənilməsi prosedurlarının mürəkkəbliyi FSların gözü ilə 100% 80% 60% 40% 20% 22% 78% 13% 87% 16% 84% Problemlidir Problemli deyil 0% Paytaxt Capital Regionlar Regions Cəmi Total Diaqram 7.4 IFC sorğusu: Vergilərin hesablanması və ödənilməsi prosedurlarının mürəkkəbliyi KOMların gözü ilə 100% 80% 60% 40% 88% 91% 89% Problemlidir Problemli deyil 20% 12% 9% 11% 0% Paytaxt Regionlar Cəmi 2006-ci ildə Vergilər Nazirliyi Avtomatlaşdırılmış Vahid İnformasiya Sisteminin (AVİS) uğurla tətbiqinə başladı. Bu sistem vergi ödəyicilərinə vergi hesabatlarını elektron qaydada təqdim etməyə imkan verir. Vergilər Nazirliyinin qaynar xətti cü ildən fəaliyyət göstərir və vergi məsələləri ilə bağlı məsləhətə ehtiyacı olan vergi ödəyiciləri bu xidmətdən yararlana bilirlər. Bu iki xidmətin əhəmiyyəti fokus-qrup iştirakçıları tərəfindən xüsusi vurğulanmışdır. Bununla belə, vergi bəyannamələrini sifarişli və ya elektron poçt vasitəsilə göndərmək imkanının olmasına baxmayaraq, sahibkarların bir çoxu bəyannamələrlə bağlı ortaya çıxan məsələləri yerində həll etmək üçün onları şəxsən təqdim etməyə üstünlük verirlər. Bu, həm də sahibkarlar arasında internetdən istifadənin aşağı səviyyədə olması ilə bağlı ola bilər 42. Digər səbəb isə, ümumilikdə sahibkarların hüquqi biliklərinin aşağı olmasıdır. Eyni zamanda Vergilər Nazirliyinin rəsmi statiskasına əsasən son illərdə vergi bəyannamələrini elektron poçt vasitəsilə təqdim edən sahibkarların sayı əhəmiyyətli dərəcədə artmış və 2009-cu ilin Aprel ayında 72 faizə çatmışdır (mənbə Vergilər Nazirliyi, 2009-cu il). 42 IFC-in keçirdiyi sorğuya əsasən, KOM-ların 28 faizi və fərdi sahibkarların 9 faizi gündəlik işlərində internetdən istifadə edirlər. Azərbaycanda Biznes Mühitinin Təkmilləşdirilməsi Layihəsi 119

11 Bir sahibkarın fikri: MV hesabatlarının xırdalıqlarına uzun-uzadı vaxt və pul sərf etməkdənsə, uzun müddət tanıdığım vergi məmuruna hesabatlarımı hazırlamaq üçün xidmət haqqı ödəməyə üstünlük verərdim. Son nəticədə bu daha ucuz başa gəlir və az vaxt sərf edir ƏDV üzrə bəyannamələrin sayı və bəzi vergilərlə bağlı he sabatların təqdim edilməsi üçün müəyyən edilmiş tarixlər effektiv deyil Hazırda ƏDV ödəyicilərindən aylıq ƏDV və rüblük SSH hesabatları (onlara qoşmalarla birlikdə) təqdim etmək və aylıq SSH ödənişləri etmək tələb olunur. Belə ki, ən mütərəqqi təcrübə onu göstərir ki, illik hesabatlarla bağlı tələblərin sadələşdirilməsilə həm dövlət büdcəsi, həm də sahibkarlar üçün xərclərin küllü miqdarda azalmasına nail olmaq mümkündür. Müxtəlif vergilərlə bağlı bəyannamələrin təqdim olunması qrafiki də vaxt və xərc baxımından effektiv deyil. Məsələn, torpaq vergisi üçün vergi bəyannamələri may ayının 15-ə kimi təqdim olunmalıdır, ancaq hüquqi şəxslərin əmlak vergisi, MV və yol vergiləri üçün bəyannamələr mart ayının 31-ə kimi göndərilməlidir. Bütün illik vergi bəyannamələrinin təqdim olunması üçün eyni tarixin müəyyənləşdirilməsi inzibati xərcləri və müvafiq olaraq vergi orqanlarına səfərlərin sayını azalda bilər Vergilərin hesablanması mürəkkəbdir ki, bu, xüsusilə məsləhət xidmətlərindən yararlanmaq iqtidarında olmayan KOM-ların vəziyyətini ağırlaşdırır Son illər vergilərin hesabalanması və ödənilməsi ilə bağlı vergi ödəyicilərinə operativ izahat xidmətinin göstərilməsi vergi ödənilməsini asanlaşdırmışdır. Lakin buna baxmayaraq, vergilərin, xüsusilə MV və GV-nin hesablanmasının çətinliyi, vergi qanunvericiliyinin qeyri-müəyyənliyi və qanunların birmənalı şərh olunmaması sahibkarlar üçün müəyyən çətinliklər yaradır. Bu sahədə qaydaların daha da sadələşdirilməsi vergi uçotu üçün kənardan mütəxəssis cəlb olunmasına sərf olunan xərcləri azaltmaqla biznes xərclərini yüngülləşdirə bilər. MV üçün maliyyə ili təqvim ilidir. Ancaq vergi ödəyiciləri hər bir təqvim rübünün sonundan 15 gündən gec olmayaraq əvvəlki vergi ilində hesablanmış verginin 25 faizi məbləğində cari vergi ödəməsi etməlidirlər. Alternativ olaraq, vergi ödəyicisi cari vergi ödəmələrinin məbləğini bu rübdəki gəlirinin həcmini onun keçən ilin ümumi gəlirində verginin xüsusi çəkisini göstərən əmsala vurmaqla da müəyyənləşdirə bilər. Əvvəllər fəaliyyəti olmayan vergi ödəyicilərinin mənfəət vergisi üzrə cari vergi ödəmələri cari təqvim ili ərzində rüblər üzrə artan yekunla vergi dərəcələrinə əsasən hesablanır. Cari vergi ödəmələrinin məbləği mənfəətdən və ya gəlirdən verginin məbləğinin 75 faizindən az olmamalıdır. Vergi orqanlarına müvafiq rüb başa çatdıqdan sonra 15 gündən gec olmayaraq ödənişlə bağlı məlumat təqdim olunmalıdır. Vergi ödəyiciləri vergi ili üçün bəyannamənin verilməsinin müəyyən edilmiş vaxtınadək (hüquqi şəxslər və daimi nümayəndəliklər müvafiq maliyyə ilindən sonrakı ilin mart ayının 31-dən gec olmayaraq) yerdə qalan vergini ödəməlidirlər. Vergi ödəyicisi MV-in hesabatının verilməsi müddətinin uzadılması barədə müraciət 120 Azərbaycanda Kiçik və Orta Müəssisələr üzrə Araşdırma

12 Haşiyə 7.2 Vergi Yoxlamaları edirsə və bu zaman ödənilməli olan verginin məbləğini tamamilə ödəyirsə, hesabatın verilməsi müddəti üç ayadək uzadıla bilər. Artıq ödənilmiş məbləğlər digər vergi öhdəliklərinin silinməsinə sərf oluna bilər. Baxmayaraq ki, Vergi Məcəlləsində artıq ödənilmiş vergilərin geri qaytarılması nəzərdə tutulub, sahibkarların sözlərinə görə bu, praktikada çətin, hətta bəzən qeyri-mümkün bir prosedurdur Vergi yoxlamaları sahibkarlar üçün çətinliklər törədir və korrupsiya hallarını artırır Vergi orqanları tərəfindən keçirilən yoxlamalar kameral və ya səyyar ola bilər. Kameral vergi yoxlaması vergi orqanı tərəfindən yerlərə getmədən vergi orqanında olan, vergi ödəyicisi tərəfindən təqdim edilən sənədlər, habelə vergilərin hesablanmasını və ödənilməsini özündə əks etdirən və vergi ödəyicisinin fəaliyyəti haqqında vergi orqanında olan digər sənədlər əsasında keçirilir. Kameral vergi yoxlaması vergi ödəyicisi tərəfindən verginin hesablanması və ödənilməsi üçün əsas olan sənədlərin vergi orqanına təqdim edildiyi gündən 30 gün müddətində keçirilir. Səyyar vergi yoxlaması mənfəət, gəlir, əmlak, yol və torpaq vergiləri üzrə vergi ödəyicisinin son 3 təqvim ilindən çox olmayan fəaliyyətini, digər vergilər üzrə həmin yoxlamanın keçirildiyi il də daxil olmaqla vergi ödəyicisinin son 3 ildən çox olmayan fəaliyyətini əhatə edə bilər. Növbəti səyyar vergi yoxlaması vergi orqanı tərəfindən vergi ödəyicisinə vergi yoxlamasının başlanmasından azı 15 gün əvvəl yoxlamanın keçirilməsi əsasını əks etdirən yazılı bildiriş verməklə həyata keçirilir. Növbədənkənar vergi yoxlaması vergi orqanları tərəfindən Vergi Məcəlləsində göstərilən təcili hallarda (məsələn, vergi yoxlamasının nəticələri üzrə tərtib edilmiş aktda dürüst olmayan və (və ya) təhrif olunmuş məlumatlar aşkar edildikdə) keçirilir. Belə yoxlama vergi ödəyicisinin müraciəti əsasında da keçirilə bilər. Vergi ödəyicisi vergi orqanlarının hərəkətlərindən məhkəməyə şikayət verə bilər. Vergi qaydalarına riayət əsasən vergi yoxlamaları vasitəsilə təmin olunur ki, yoxlamaların qanunvericilikdə natamam nizamlanması korrupsiyaya meylli olan müfəttişlərə qərəzli hərəkət etmək imkanı verir. Belə prosedurlara səciyyəvi nümunə kimi xronometraj müşahidəsi ni göstərmək olar. Bu metodun məqsədi yoxlamalar zamanı əldə olunmuş gəlirlərin subyektiv qiymətləndirilməsi əsasında sahibkarların illik gəlirini müəyyənləşdirməkdir ki, bu da açıq şəkildə maraqların toqquşmasına və qeyri-rəsmi münasibətlər üçün münbit şəraitin yaranmasına səbəb olur. IFC-in sorğusuna əsasən, orta hesabla hər dörd sahibkardan biri, müəssisəsinin hüquqi statusundan asılı olmayaraq, yoxlamalar zamanı qeyri-rəsmi ödənişlər verir. Bir çox şirkətlər ağır vergiləri ödəməkdənsə kölgə iqtisadiyyatına daxil olmağa və rəqabəti udmaq üçün qeyri-rəsmi ödənişlər etməyə üstünlük verirlər. Yoxlamalar bölməsinin 91-ci səhifəsində ğöstərildiyi kimi, IFC tərəfindən sorğu edilən bütün fərdi sahibkarların 81 faizi və bütün KOM-ların 70 faizi hər il yoxlamalara məruz qalırlar. Bunlardan təqribən 90 faizi, Vergilər Nazirliyi tərəfindən yoxlandıqlarını bildirmişlər. Yoxlamaların nəticəsinə gəldikdə, IFC-in sorğusu gostərir ki, yoxlanılmış hər beş sahibkardan biri ötən 12 ayda cərimələnib, yoxlamaların yarıdan çoxu heç bir sanksiya tətbiq edilmədən başa çatıb. Lakin yoxlamaların yerdə qalanı cərimələr (orta hesabla 334 manat, yaxud $412) və ya qeyri-rəsmi ödənişlərlə nəticələnib. Bundan əlavə, Vergilər Nazirliyi tərəfindən aparılmış bütün yoxlamaların 59 faizi saxlanması sahibkarlardan tələb edilən yoxlamaların qeydiyyat kitabında əks etdirilməyib. Azərbaycanda Biznes Mühitinin Təkmilləşdirilməsi Layihəsi 121

13 7.3.3 MV və dividend vergisi hüquqi şəxslərin mənfəətinin ikiqat vergiyə cəlb olunması ilə nəticələnir Azərbaycan rezidentlərinin ödədikləri dividendlərdən 10 faizlik vergi tutulur. Bununla da hüquqi şəxslərin mənfəəti ikiqat vergiyə məruz qalır: birinci, 22 faizlik MV, daha sonra isə əgər belə gəlir iştirakçılar arasında bölüşdürülərsə, 10 faizlik dividend vergisi. Hüquqi şəxslərin mənfəətinin ikiqat vergiyə cəlb olunması kapital qoyuluşlarından gəliri azaldır və investorları səhm kapitalına sərmayə qoyuluşundan çəkindirir. Belə ki, faiz ödənişlərindən fərqli olaraq dividendlər vergi üçün mənfəət hesablanarkən xərc kimi çıxılmır. Nəticədə sahibkarlar öz fəaliyyətlərini maliyyələşdirmək üçün yeganə seçim, kredit götürülməsi, qarşısında qalırlar ki, bir qayda olaraq kredit maliyyələşdirilməsi qısamüddətli məqsədlər üçün istifadə olunur. Bu isə kredit faizləri ödəmək üçün kifayət qədər maliyyə vəsaiti olmayan yeni bizneslər üçün arzuolunmaz bir haldır. Belə ki, bəzi ölkələrdə, o cümlədən, Latviya, Estoniya, Ukrayna, Slovakiya və müəyyən dərəcədə Qazaxıstanda hüquqi şəxsin mənfəətinin ikiqat vergiyə cəlb olunması ləğv edilib. Bu ölkələrdə ya MV, ya da dividend vergisi aradan qaldırılıb və ya MV hesablanarkən dividendlərin xərc kimi çıxılmasına icazə verilmişdir. MV və gəlir vergisi ilə bağlı növbəti problem isə yaranan zərərin sonrakı dövrə keçirilmə sində müddətin məhdud olmasıdır: GV ilə zərər üç il, MV üçün isə 5 il (əmlak təq dim edilməsi ilə bağlı yaranan zərər isə 3 il) çərçivəsində sonrakı dövrə keçirilə bilər. Yaranan zərərin sonrakı dövrə keçirilməsi üçün belə qısa müddətlərin müəyyənləş diril məsi nisbətən qeyri-stabil gəlirli və ya daha gec gəlir əldə edilməsi gözlənilən sahələrə investisiyaların yatırılmasına marağı azaldır. Bir çox digər ölkələrdə yaranan zərə rin ötürülməsində daha uzun müddətlər müəyyən edilmişdir. Məsələn, Rusiyada bu müddət 10 ildir Yüksək GV dərəcəsi fərdi sahibkarları inkişafdan çəkindirir və onları qeyri-rəsmi iqtisadiyyata və vergidən yayınmağa sövq edir; sosial sığorta haqqının yüksək olması geniş yayılmış qeyri-rəsmi məşğulluğun əsas səbəbidir Azərbaycanda GV dərəcələri MDB ölkələri arasında ən yüksək dərəcələrdən biridir. Məsələn, Rusiyada GV dərəcəsi 13 faiz, Ukraynada isə bu göstərici 15 faizdir. Hazırda birinci vergi səviyyəsi üzrə GV dərəcəsi 14 faizdir ki, bu da 2000 manata qədər olan gəlirə tətbiq olunur. İkinci səviyyə üzrə faiz dərəcəsi 35 faizdir ki, bu isə 2000 manatdan (2000 manata qədər gəlirdən 14 faiz dərəcəsi ilə vergi tutulur) yuxarı olan gəlirə tətbiq olunur. Rəqəmlərdən göründüyü kimi, birincisi, vergi səviyyələri arasındakı fərq mühümdür; ikincisi, keçid həddi olduqca aşağıdır. Bundan əlavə, fərdin şəxsi gəliri həm də 3 faizlik SSH-yə məruz qalır ki 43, bunu da fiziki şəxsin əmək fəaliyyətindən əldə etdiyi gəlirin ikiqat vergiyə cəlb edilməsi hesab etmək olar. Vergi Məcəlləsinə əsasən fiziki şəxslərin gəlirinin müəyyən hissəsi GV-dən azad olunur. 43 Ümumilikdə, SSH dərəcəsi işçi tərəfindən alınan bütün gəlirin 25 faizidir. SSH-nin 22 faizi sahibkar (işəgötürən) tərəfindən ödənilir, yerdə qalan 3 faiz isə sahibkar tərəfindən işçinin gəlirindən tutulur. 122 Azərbaycanda Kiçik və Orta Müəssisələr üzrə Araşdırma

14 Ancaq belə azadolunma GV-nin vergi öhdəliklərində fərq etmir 44. Bu cür vəziyyət fərdi sahibkarlara özlərinin vergiyə cəlb olunan gəlirlərini gizlətmək, işçilərə isə qeyrirəsmi məşğulluğa qarşı müqavimət göstərməmək üçün stimul yaradır. İşə götürənlər isə SSH-nin dərəcəsinin yüksək (22 faiz) olduğuna görə işçilərinin əmək müqaviləsi bağlamadan işləməsinə üstünlük verirlər. Bu hal həm də ikili mühasibatlığa və geniş yayılmış zərf də verilən əmək haqqı sistemininin tətbiqi ilə nəticələnir. Bu sistemdə işçinin əmək haqqı nominal rəsmi əmək haqqından və işçi ilə işəgötürənin razılaşdığı qeyri rəsmi əlavə ödənişdən ( zərf də verilən əmək haqqı) ibarət olur. Bu səbəbdən heç də təsadüfi deyildir ki, Azərbaycanın əmək qüvvəsinin müəyyən hissəsini əmək müqaviləsi olmayan işçilər təşkil etmişdir Mürəkkəb ƏDV inzibatçılığı və qeyri-effektiv ƏDV əvəzlənməsi sistemi vergidən yayınma və qeyri-rəsmi münasibətlər üçün stimul yaradır Vergi Məcəlləsinə müvafiq olaraq, ölçüsündən asılı olmayaraq, bütün ƏDV ödəyiciləri aylıq ƏDV bəyannamələri təqdim etməlidirlər ki, bu da ildə 12 bəyannamə deməkdir. İri vergi ödəyicilərinin adətən vergi məsələləri ilə məşğul olan şöbələrinin olmasını nəzərə alsaq, aylıq hesabatvermə mexanizminin onlar üçün elə də ağır olmadığını ehtimal etmək olar. Ancaq KOM-lar üçün aylıq ƏDV hesabatının verilməsi olduqca çətindir və bu, onların vergi qaydalarına riayət edilməsindən irəli gələn xərclərini artırır. IFC-in fikrincə, vergi orqanları və sahibkarların maraqlarını uzlaşdırmaq məqsədilə ƏDV bəyannamələrinin sayı kiçik vergi ödəyiciləri üçün ildə dörd dəfəyə qədər azaldıla bilər ki, rüblük hesabatdan aylıq ƏDV hesabatına keçid vergi ödəyicisinin dövriyyəsinin bu məqsədlə təyin edilmiş həddi keçdiyi zaman və birdəfəlik olaraq həyata keçirilməlidir. Belə islahatlar həm KOM-lar, həm də vergi orqanlarının vergi qaydalarına riayət edilməsi ilə bağlı xərclərini azaltmağa imkan verər. Haşiyə 7.3 ƏDV hesabatvermə sisteminin sadələşdirilməsi KOM-lar üçün səmərəlidir 45 Bir çox ölkələrdə, ƏDV hesabatlarının sayının azaldılması KOM-ların xərclərinin aşağı düşməsinə səbəb olmuşdur. Məsələn, Böyük Britaniyada (həmçinin bir çox Avropa ölkələrində) illik dövriyyəsi Britaniya funtundan ($ ) aşağı olan kiçik biznes qurumları illik mühasibatlıq planına qoşula bilərlər. Bu plana uyğun olaraq, vergi ödəyicisi ümumi ƏDV öhdəliyinin təqribi dəyərləndirilməsi əsasında aylıq və ya rüblük ödənişlər etməlidir. Bənzər sistemlərə digər ölkələrdə də rast gəlmək mümkündür. Məsələn, Yeni Zelandiyada vergi ödəyiciləri, adətən, hər iki aydan bir hesabatlarını təqdim etməlidirlər, ancaq KOM-lar ildə yalnız iki hesabat vermək love.mail.ru/my/message.phtml?cid=48431&oid= seçiminə malikdirlər ki, hesabatların verilməsi vaxtı mühasibat hesabatlarının verilməsi vaxtı ilə də uzlaşdırıla bilər. Kanadada ƏDV hesabatları adətən hesabat dövründən bir ay müddətinə verilir, ancaq kiçik firmalar ƏDV hesabatını hesabat dövründən sonrakı üç ay ərzində də verə bilər. MDB ölkələri arasında Ukraynada illik dövriyyəsi Ukrayna qrivnasından ($40.000) aşağı olan vergi ödəyiciləri ƏDV hesabatlarını rüblük əsasda təqdim edə bilərlər. 44 Məsələn, Vergi Məcəlləsinə əsasən, fərdin aylıq gəliri 200 manatadək olduqda, minimum əmək haqqının 1 misli, illik gəliri 2400 manatadək olduqda, minimum əmək haqqının 12 misli məbləğində olan hissəsi GV-dən azaddır. 45 Dünya Bankı Azərbaycanda Biznes Mühitinin Təkmilləşdirilməsi Layihəsi 123

15 ƏDV sisteminə dair növbəti məqam ƏDV-nin əvəzlənməsi ilə bağlıdır. ƏDV ödəyicisi olmayan satıcı satış qiymətinə ƏDV-ni daxil edən ƏDV ödəyicisi olan tədarükçüdən mal aldıqda, birinci satış qiymətinin daxilində ödədiyi ƏDV-ni geri tələb etmək səlahiyyətinə malik deyil. Bu zaman belə satıcı son istifadəçi kimi çıxış edir və ƏDV-nin yükü onun üzərində olur. Satıcı ödədiyi ƏDV-ni kompensasiya etmək məqsədilə aldığı malları daha yüksək (daha az rəqabətli) qiymətə satmalıdır. Buna görə vergi məcəlləsinə əsasən sadələşdirilmiş vergi ödəyicilərinin ƏDV-ni əvəzləşdirmək hüququ yoxdur (sadələşdirilmiş vergi ödəyicilərinin əksəriyyəti ƏDV ödəyiciləri olmadıqlarından). Belə vəziyyət zahirən aşağı vergi öhdəlikləri olan sadələşdirilmiş vergi ödəyicilərinin faktiki vergi öhdəliklərininin həcmini artırır. 7.4 tövsiyələr Sadələşdirilmiş vergitutma sistemindən standart vergitutma sisteminə keçidin yaratdığı fərqi azaltmaq: ƏDV-nin tətbiqi üçün dövriyyə həddini inflyasiyaya uyğunlaşdırmaq; Həm dövriyyə vergisini, həm də SSH-ni sadələşdirilmiş vergidə birləşdirmək; və Standart vergitutma sistemi üzrə ümumi vergi yükünü azaltmaq. Gözlənilən təsir Bu tədbirlər fərdi sahibkarlar və KOM-lar üçün daha əlverişli biznes mühitini yarada, vergidən yayınma və korrupsiya hallarını azaltmaqla kölgə iqtisadiyyatını aradan qaldıra bilər. Bu isə öz növbəsində vergi gəlirlərinin və qeydiyyata alınmış müəssisələrin sayının artmasına gətirib çıxarar Fərdi sahibkarlar və KOM-ların vergi qaydalarına riayət etmələri üçün daha sadə mexanizm yaratmaq: Fərdi sahibkarlar və KOM-lar üçün sadələşdirilmiş (fərqli) uçot qaydaları tətbiq etmək; Bütün sahibkarlıq subyektlərinin təqdim etməli olduqları hesabatların və ödənişlərin sayını, xüsusılə də SSH hesabatların sayını (ildə 12 hesabatdan 2, və ya ideal şəraitdə 1 hesabatadək) azaltmaq və KOM-lar üçün ƏDV ilə bağlı rüblük hesabatların təqdim olunması imkanını nəzərdə tutmaq; Vergi uçotu qaydalarını daha da təkmilləşdirmək; və Hesabatların elektron qaydada təqdim edilməsini daha da təşviq etmək. 124 Azərbaycanda Kiçik və Orta Müəssisələr üzrə Araşdırma

16 Gözlənilən təsir Bu tədbirlər nəticəsində həm müəssisələr, həm də dövlət tərəfindən vergi inzibatçılığına sərf olunan vaxt və xərclər azalacaq. Vergi orqanları daha az hesabat yoxlayacaq və öz resurslarını daha dəyərli işlərə yönəldəcəklər. Sahibkarların hesabatlarla bağlı buraxdığı səhvlər, həmçinin onların aradan qaldırılması üçün sərf edilən vaxt və xərclər azalacaq və uçot qaydalarının aydın olması nəticəsində sahibkarlara öz gəlirlərini daha dəqiq müəyyən etməyə imkan yaranacaq. Vergi qaydalarına riayət etmənin və vergi sisteminin sadələşdirilməsi vergi məmurları ilə qeyri-rəsmi münasibətlərin qarşısını almağa kömək edəcək Vergi inzibatçılığını təkmilləşdirmək: Vergi ödənişlərini daha tez-tez ödəmək imkanını nəzərdə tutmaqla və mümkün olduğu qədər vergilərin sayını azaltmaq yolu ilə vergi ödənişlərinin sadələşdirməsi; Yoxlamaların planlaşdırılması və aparılması zamanı risklərin qiymətləndirilməsi prinsiplərinin tətbiqi və bunun nəticəsində daha yüksək gəlirlərin gözlənildiyi müəssisələrə daha çox diqqətin yetirilməsi; və Vergi yoxlamalarının daha aydın və mükəmməl tənzimlənməsi (xüsusilə də vergi müfəttişlərinin hüquq və vəzifələrinin daha dəqiq müəyyənləşdirilməsi), vergi yoxlamalarının əhatə dairəsinin konkret vergi məsələləri ilə məhdudlaşdırılması, vergi müfəttişləri üzərində nəzarətin gücləndirilməsi və qanun pozuntularına görə onlara tətbiq olunan sanksiyaların ağırlaşdırılması. Gözlənilən təsir Vergi inzibatçılığının təkmilləşdirilməsi nəticəsində müəssisələrin vergi inzibatçılığına sərf etdiyi vaxt və xərclər azalacaq. Eyni zamanda, dövlətin vergi ödənişlərinin icrası ilə bağlı sərf etdiyi xərc və vaxt da azalacaq. Sahibkarların öz gəlirlərini gizlətməyə daha az stimulları olacaq və nəticədə onlar qeyri-rəsmi ödənişlər etmək məcburiyyətində qalmayacaqlar ki, bu da öz növbəsində korrupsiya hallarının azalmasına səbəb olacaq. Riskli sahələrin qiymətləndirilməsi prinsiplərinin tətbiqi dövlətə öz resurslarını qeyri-effektiv vergi prosedurlarından daha səmərəli istifadəyə doğru yönəltməyə imkan yaradacaqdır. Yoxlamaların daha effektiv şəkildə nizamlanması rüşvətxorluq hallarının sayını azaldacaq Biznesin inkişafına mane olan aşağıdakı vergi növlərini azaltmaq və ya aradan qaldırmaq: MV və ya GV üzrə dividendin vergitutmadan azadolması yolu ilə hüquqi şəxslərin mənfəətinin və fiziki şəxslərin gəlirlərinin ikiqat vergiyə cəlb olunmasının aradan qaldırılması; və GV vergisi üçün vahid dərəcənin tətbiqi (vergi səviyyələrini aradan qaldırmaq), 3 faizlik SSH-nin GV ilə birləşdirilməsi, hazırda dərəcəsi yüksək olan 35 faizlik GV-ni 10 faizə qədər azaltmaq və GV-nin həddini inflyasiyaya uyğunlaşdırmaq Bu tövsiyələr Dünya Bankı ilə aparılmış məsləhətləşmələr və Bankın həyata kecirdiyi tədqiqatın nəticəsidir. Azərbaycanda Biznes Mühitinin Təkmilləşdirilməsi Layihəsi 125

17 Gözlənilən təsir Bu tədbirlər şirkətlərdə biznesin inkişafına sərmayə yatırmaq üçün əlavə stimul yaradacaq və onları gəlirlərini gizlətməkdən və xərclərini artırmaqdan çəkindirəcək. SSH-nin azadılması/aradan qaldırması qeyri-rəsmi məşğulluğun səviyyəsini azaldacaq, işəgötürənlərin daha çox işçi götürmək və onların əmək haqlarını artırmağa həvəsləndirəcək, nəhayət daha çox işçinin gələcəkdə sosial müavinətlərdən yararlanmasına imkan verəcəkdir Daha çox fərdi sahibkar və KOM-lara ödənişsiz hüquqi məsləhətlər təqdim etmək, sahibkarların hüquqi biliklərini artırmaq məqsədilə seminarlar, kurslar və digər tədbirlər keçirmək Gözlənilən təsir Vergi və mühasibat üzrə məsləhətləşmələr kiçik sahibkarlara vergilərin hesablanması və ödənilməsi işlərini daha asan və düzgün yerinə yetirməyə imkan verəcək. Sahibkarların hüquqi biliklərinin artırılması qeyri-rəsmi ödənişləri və vergi ödənişləri və vergi yoxlama prosedurlarına sərf olunan vaxtı azaldacaq ki, bu da nəticə etibarilə sahibkarların mənfəətinin və dövlətin vergi gəlirlərinin artmasına müsbət təsir göstərəcəkdir. 126 Azərbaycanda Kiçik və Orta Müəssisələr üzrə Araşdırma

BÖYÜK BRİTANİYANIN VERGİ SİSTEMİ

BÖYÜK BRİTANİYANIN VERGİ SİSTEMİ 58 MART 2013 BÖYÜK BRİTANİYANIN VERGİ SİSTEMİ Böyük Britaniya Qərbi Avropanın ən yüksək inkişaf ölkələrindən biridir. Bu ölkə vergi elminin vətəni hesab edilir. Böyük Britaniyanın vergi sahəsində olan

Detaylı

Bu hesabatda biznesin həyat siklinin əsas istiqamətləri ətraflı şəkildə təhlil olunur.

Bu hesabatda biznesin həyat siklinin əsas istiqamətləri ətraflı şəkildə təhlil olunur. Xülasə Bu hesabatda biznesin həyat siklinin əsas istiqamətləri ətraflı şəkildə təhlil olunur. Müşahidələr 2007-ci ilin sonunda 2008-ci ilin əvvəllərində seçilən 1800 statistic bölgü vahidi təmsil edən

Detaylı

MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT. 31 dekabr 2013-ci il tarixə

MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT. 31 dekabr 2013-ci il tarixə MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT "Qeyrihökumət təşkilatının forması, məzmunu və təqdim edilməsi Qaydası»na 1 nömrəli əlavə 31 dekabr 2013ci il tarixə FORMA 1 Müəssisə, təşkilat Vətəndaşların Əmək Hüquqlarını

Detaylı

MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT VÖEN

MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT VÖEN MALIYYƏ VƏZIYYƏTI HAQQINDA HESABAT «Qeyri-hökumət təşkilatının illik maliyyə hesabatının forması, məzmunu və təqdim edilməsi Qaydası»na 1 nömrəli əlavə 31 dekabr 2009 il tarixə FORMA 1 VÖEN 1 3 0 0 1 2

Detaylı

Qiymətli kağızların təkrar bazar likvidlyinin emitent üçün imkanları. Elxan Həsənov SOCAR Capital Markets

Qiymətli kağızların təkrar bazar likvidlyinin emitent üçün imkanları. Elxan Həsənov SOCAR Capital Markets Qiymətli kağızların təkrar bazar likvidlyinin emitent üçün imkanları Elxan Həsənov SOCAR Capital Markets 100% dövlət şirkəti və ölkənin ən böyük vergi ödəyicisi; Şaxələnmiş gəlir mənbələri - Neft, qaz

Detaylı

Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı yanında Maliyyə Monitorinqi Xidmətində daxili proseduralarla bağlı qəbul edilmiş qaydalar

Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı yanında Maliyyə Monitorinqi Xidmətində daxili proseduralarla bağlı qəbul edilmiş qaydalar Monitorinqi Xidmətində daxili proseduralarla bağlı qəbul edilmiş qaydalar Qaydanın adı «Azərbaycan Respublikasnın Mərkəzi Bankı yanında Maliyyə Monitorinqi Xidmətində protokol işinin təşkili üzrə Qaydalar»

Detaylı

AZƏRBAYCANIN XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİ

AZƏRBAYCANIN XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİ AZƏRBAYCANIN XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİ Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Bakı - 2014 XARİCİ İQTİSADİ ƏLAQƏLƏRİN BAŞLICA İSTİQAMƏTLƏRİ Bir ölkənin xarici iqtisadi əlaqələri əsasən aşağıdakı istiqamətlər

Detaylı

Azərbaycana gələn xarici vətəndaşlar üçün Vergi Təlimatı 2014

Azərbaycana gələn xarici vətəndaşlar üçün Vergi Təlimatı 2014 Azərbaycana gələn xarici vətəndaşlar üçün Vergi Təlimatı 2014 Deloitte Azərbaycan Respublikasında tətbiq olunan şəxsi gəlir vergisi və qanunvericiliyə əməletmə prosedurları barədə hazırkı qısaca məlumatı

Detaylı

Azərbaycan Respublikasının bank sistemində ödəniş vasitələrinin maliyyə hesabatlarında uçotu Qaydaları

Azərbaycan Respublikasının bank sistemində ödəniş vasitələrinin maliyyə hesabatlarında uçotu Qaydaları Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı İdarə Heyəti 18 yanvar 2003-ci il tarixli qərarı ilə təsdiq edilmişdir. Protokol N 01 Reyestr N 32 İdarə Heyətinin Sədri Elman Rüstəmov Azərbaycan Respublikasının

Detaylı

Bilgi Günceli. Vergiler haqqinda melumat Turkçe-Azerice

Bilgi Günceli. Vergiler haqqinda melumat Turkçe-Azerice Bilgi Günceli Vergiler haqqinda melumat Turkçe-Azerice Vergiler haqqinda melumat Türkçe Madde 4. Azerbaycan Cumhuriyeti nde vergi sistemi 4.1. Azerbaycan Cumhuriyeti nde şu vergiler belirleniyor ve ödeniyor:

Detaylı

BALANS HESABATI A-AKTİVLƏR

BALANS HESABATI A-AKTİVLƏR BALANS HESABATI A-AKTİVLƏR Aktivlərin maddələri Cəmi (min AZN) Xarici valyutada (2-ci sütundan) 1. Nağd vəsaitlər (banknotlar v ə sikkələr, yolda, bankomatlarda v ə 20330.03 8764.68 valyuta mübadil ə məntəqələrind

Detaylı

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin cı il 5 oktyabr tarixli Fərmanı ilə təsdiq edilmişdir. Əlavə Ümumi müddəalar

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin cı il 5 oktyabr tarixli Fərmanı ilə təsdiq edilmişdir. Əlavə Ümumi müddəalar Xarici ölkələrə ixrac missiyalarının təşkilinə, xarici bazarların araşdırılması və marketinq fəaliyyətinə, Made in Azerbaijan brendinin xarici bazarlarda təşviqinə, yerli şirkətlərin ixracla bağlı xarici

Detaylı

Azər-Türk Bank ASC üzrə

Azər-Türk Bank ASC üzrə Azər-Türk Bank ASC üzrə XİDMƏT HAQQI TARİFLƏRİ Fiziki şəxslərə göstərilən bank xidmətləri üzrə TARİFLƏR CƏDVƏLİ 1 1.1 1.2 1.3 2 Bank hesablarının açılması: Cari hesabın açılması (əmanət qoyulması, kredit

Detaylı

Azərlotereya ASC tərəfindən Azərbaycan Respublikasında lotereya fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi, vətəndaşların hüquqlarının və qanuni mənafelərinin

Azərlotereya ASC tərəfindən Azərbaycan Respublikasında lotereya fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi, vətəndaşların hüquqlarının və qanuni mənafelərinin AZƏRLOTEREYA AÇIQ SƏHMDAR CƏMİYYƏTİNİN 2012-ci il üzrə İLLİK HESABATI Azərlotereya ASC tərəfindən Azərbaycan Respublikasında lotereya fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi, vətəndaşların hüquqlarının və qanuni

Detaylı

Kassa dövriyyəsi haqqında statistik hesabatın tərtibi və təqdim olunması haqqında Təlimat. 1. Ümumi müddəalar

Kassa dövriyyəsi haqqında statistik hesabatın tərtibi və təqdim olunması haqqında Təlimat. 1. Ümumi müddəalar Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı İdarə Heyətinin _06_ oktyabr 2009-cu il tarixli qərarı ilə təsdiq edilmişdir. Protokol 28 Kassa dövriyyəsi haqqında statistik hesabatın tərtibi və təqdim olunması

Detaylı

Qrant haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu

Qrant haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu Qrant haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu Bu Qanun Azərbaycan Respublikasında qrantların (o cümlədən sub-qrantın, qranta əlavənin, habelə ianələr istisna olmaqla, bu Qanunun 1-ci maddəsinin birinci

Detaylı

Finansist. Təqdimat ALMANİYA VERGİ SİSTEMİ

Finansist. Təqdimat ALMANİYA VERGİ SİSTEMİ Finansist Təqdimat ALMANİYA VERGİ SİSTEMİ 54 APREL 2013 Təqdimat Finansist Almaniya güclü maliyyə sisteminə malik olan dövlətlərdən biridir. Vergi sisteminə gəldikdə isə demək olar ki, burada vergi gəlirləri

Detaylı

"Azərbaycan Beynəlxalq Bankı" ASC-də ödəniş kartları üzrə T A R İ F C Ə D V Ə L İ

Azərbaycan Beynəlxalq Bankı ASC-də ödəniş kartları üzrə T A R İ F C Ə D V Ə L İ 30-Oct-2017 USD 1.7002 "Azərbaycan Beynəlxalq Bankı" ASC-də ödəniş üzrə T A R İ F C Ə D V Ə L İ Ödəniş nın buraxılmasına görə illik xidmət haqqı (manatla) Internet Card 1 / MC Web-Card 1 Electron 1 / Debit

Detaylı

Tibbi sığorta haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU

Tibbi sığorta haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU Tibbi sığorta haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU Bu Qanun əhalinin tibbi sığortasının təşkilati, hüquqi və iqtisadi əsaslarını müəyyən edir, tibbi sığortanın subyektləri arasındakı münasibətləri

Detaylı

DÖVLƏT SOSİAL SIĞORTA ŞƏHADƏTNAMƏSİNİN DƏYİŞDİRİLMƏSİ VƏ YA DUBLİKATININ VERİLMƏSİ ÜÇÜN MÜRACİƏTİN QƏBULU İSTİFADƏÇİ TƏLİMATI

DÖVLƏT SOSİAL SIĞORTA ŞƏHADƏTNAMƏSİNİN DƏYİŞDİRİLMƏSİ VƏ YA DUBLİKATININ VERİLMƏSİ ÜÇÜN MÜRACİƏTİN QƏBULU İSTİFADƏÇİ TƏLİMATI DÖVLƏT SOSİAL SIĞORTA ŞƏHADƏTNAMƏSİNİN DƏYİŞDİRİLMƏSİ VƏ YA DUBLİKATININ VERİLMƏSİ ÜÇÜN MÜRACİƏTİN QƏBULU İSTİFADƏÇİ TƏLİMATI DSMF 16.09.2015 Mündəricat Giriş...2 Məqsəd... 2 Məzmun... 2 Xidmətin istifadəçiləri...

Detaylı

«Təsdiq edilmişdir»: Azərbaycan Respublikasının Milli Depozit Mərkəzinin Müşahidə Şurasının. Protokol 11 -li. «16» may 2016-cı il. Sədr B.

«Təsdiq edilmişdir»: Azərbaycan Respublikasının Milli Depozit Mərkəzinin Müşahidə Şurasının. Protokol 11 -li. «16» may 2016-cı il. Sədr B. «Təsdiq edilmişdir»: Azərbaycan Respublikasının Milli Depozit Mərkəzinin Müşahidə Şurasının Protokol 11 -li «16» may 2016-cı il Sədr B.Əzizov (Azərbaycan Respublikasının Müşahidə Şurasının 24 oktyabr 2016-cı

Detaylı

Qərar Q-14. Relizin Tarixi: Bakı şəhəri, 30 iyun 2014-cü il

Qərar Q-14. Relizin Tarixi: Bakı şəhəri, 30 iyun 2014-cü il İstehsalatda bədbəxt hadisələr və peşə xəstəlikləri nəticəsində peşə əmək qabiliyyətinin itirilməsi hallarından icbari sığorta müqaviləsinin məzmununun və formasının təsdiq edilməsi haqqında Relizin Tarixi:

Detaylı

"Azərbaycan Beynəlxalq Bankı" ASC-də ödəniş kartları üzrə T A R İ F C Ə D V Ə L İ

Azərbaycan Beynəlxalq Bankı ASC-də ödəniş kartları üzrə T A R İ F C Ə D V Ə L İ 21-Jun-2017 USD 1.7022 "Azərbaycan Beynəlxalq Bankı" ASC-də ödəniş üzrə T A R İ F C Ə D V Ə L İ Ödəniş nın buraxılmasına görə illik xidmət haqqı (manatla) Internet Card 1 / MC Web-Card 1 Electron 1 / Debit

Detaylı

ACCESSPAY XİDMƏTİ. 7/23/2014 AccessBank Sales Training - 1 -

ACCESSPAY XİDMƏTİ. 7/23/2014 AccessBank Sales Training - 1 - ACCESSPAY XİDMƏTİ 7/23/2014 AccessBank Sales Training - 1 - ACCESSPAY XİDMƏTİ ƏSAS FUNKSİYALAR AccessBank-ın və ya digər Bankın plastik kartı vasitəsilə AccessBank-da olan cari, debit kart, əmanət hesablarına

Detaylı

"Azərbaycan Beynəlxalq Bankı" ASC-də ödəniş kartları üzrə T A R İ F C Ə D V Ə L İ

Azərbaycan Beynəlxalq Bankı ASC-də ödəniş kartları üzrə T A R İ F C Ə D V Ə L İ İdarə Heyətinin 18.05.2017-ci il tarixli 179 N-li qərarına əlavə "Azərbaycan Beynəlxalq Bankı" ASC-də ödəniş üzrə T A R İ F C Ə D V Ə L İ Ödəniş nın buraxılmasına görə illik xidmət haqqı (manatla, əsas

Detaylı

ADA Universitetində təhsil alan tələbələrin təhsil. haqqının maliyyələşdirilməsi üçün Təhsil krediti

ADA Universitetində təhsil alan tələbələrin təhsil. haqqının maliyyələşdirilməsi üçün Təhsil krediti ADA Universitetində təhsil alan tələbələrin təhsil haqqının maliyyələşdirilməsi üçün Təhsil krediti 03.09.2015 Ərizəçi (Borcalan) Universitetdə bakalavr və magistr pilləsində təhsilini başlayan və ya təhsilini

Detaylı

AZƏRBAYCANIN İQTİSADİ SİYASƏTİNİN ƏSAS XÜSUSİYYƏTLƏRİ

AZƏRBAYCANIN İQTİSADİ SİYASƏTİNİN ƏSAS XÜSUSİYYƏTLƏRİ AZƏRBAYCANIN İQTİSADİ SİYASƏTİNİN ƏSAS XÜSUSİYYƏTLƏRİ Elşən Bağırzadə iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Bakı - 2014 İQTİSADİ SİYASƏT VƏ ƏSAS NÖVLƏRİ İqtisadi siyasət, makroiqtisadi tarazlıqların hansı istiqamətdə

Detaylı

May 2017 AZƏRBAYCAN İQTİSADİ İSLAHATLAR İCMALI

May 2017 AZƏRBAYCAN İQTİSADİ İSLAHATLAR İCMALI May 2017 AZƏRBAYCAN İQTİSADİ İSLAHATLAR İCMALI MÜNDƏRİCAT 1. VALYUTA TƏNZİMİ HAQQINDA AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNUNDA DƏYİŞİKLİKLƏR...3 2.ÖDƏMƏ QABİLİYYƏTİNİ İTİRMİŞ BANKLARIN REZOLYUSİYASI VƏ SAĞLAMLAŞDIRMA

Detaylı

Expressbank Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin 2016-ci il üzrə YARIMİLLİK HESABATI

Expressbank Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin 2016-ci il üzrə YARIMİLLİK HESABATI Expressbank Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin 2016-ci il üzrə YARIMİLLİK HESABATI 1 Emitentin tam və qısaldılmış adı, vergi Tam adı: Expressbank Açıq Səhmdar ödəyicisinin eyniləşdirmə nömrəsi (VÖEN), dövlət qeydiyyatının

Detaylı

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ 2011-Cİ İL DÖVLƏT BÜDCƏSİ HAQQINDA AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ 2011-Cİ İL DÖVLƏT BÜDCƏSİ HAQQINDA AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ 2011-Cİ İL DÖVLƏT BÜDCƏSİ HAQQINDA AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU Maddə 1. Azərbaycan Respublikasının 2011-ci il dövlət büdcəsinin gəlirləri 12 061 000,0 min manat, xərcləri

Detaylı

YAPI KREDİ BANK AZƏRBAYCAN QSC-də. İstehlakçıların müraciətlərinə baxılmasına dair Qaydalar

YAPI KREDİ BANK AZƏRBAYCAN QSC-də. İstehlakçıların müraciətlərinə baxılmasına dair Qaydalar Yapı Kredi Bank Azərbaycan QSC-nin Müşahidə Şurasının tarixli saylı Protokol üzrə qərarı ilə Təsdiq edimişdir Müşahidə Şurasının Sədri Faik Açıkalın YAPI KREDİ BANK AZƏRBAYCAN QSC-də İstehlakçıların müraciətlərinə

Detaylı

''Elektron ticarət haqqında'' Azərbaycan Respublikasının qanunu

''Elektron ticarət haqqında'' Azərbaycan Respublikasının qanunu ''Elektron ticarət haqqında'' Azərbaycan Respublikasının qanunu Bu Qanun Azərbaycan Respublikasında elektron ticarətin təşkili və həyata keçirilməsinin hüquqi əsaslarını, onun iştirakçılarının hüquq və

Detaylı

H E S A B A T Q E Y D Ə A L I N D I!

H E S A B A T Q E Y D Ə A L I N D I! R Ə S M İ S T A T İ S T İ K A H E S A B A T I 1-İstehsal -li forma Hesabatı təqdim edən müəssisənin adı: Bazarstore Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Müəssisənin kodu: 1173024 Hesabat dövrü: 2016 -ci il 9

Detaylı

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ 2009-CU İL DÖVLƏT BÜDCƏSİ HAQQINDA AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ 2009-CU İL DÖVLƏT BÜDCƏSİ HAQQINDA AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ 2009-CU İL DÖVLƏT BÜDCƏSİ HAQQINDA AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU Maddə 1. Azərbaycan Respublikasının 2009-cu il dövlət büdcəsinin gəlirləri 12177000,0 min manat, xərcləri

Detaylı

Kredit bürosu borcalanlar üçün əla imkanlar

Kredit bürosu borcalanlar üçün əla imkanlar Kredit bürosu borcalanlar üçün əla imkanlar Bu məqalə Kredit Bürolarının yaradılması vasitəsilə kredit məlumatının mübadiləsinin əsas prinsiplərini təsvir edir. 15 dekabr 2009-cu il tarixdə Bakı şəhərində

Detaylı

DƏRMAN VASİTƏLƏRİ HAQQINDA AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU

DƏRMAN VASİTƏLƏRİ HAQQINDA AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU www.stomatoloq.az DƏRMAN VASİTƏLƏRİ HAQQINDA AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU Bu Qanun Azərbaycan Respublikasında dərman və tibb vasitələri ilə davranışın hüquqi və təşkilatı əsaslarını müəyyən edir,

Detaylı

QEYRİ-QANUNİ YOLLA ƏLDƏ EDİLMİŞ PUL VƏSAİTLƏRİNİN VƏ YA DİGƏR ƏMLAKIN BANKLAR VASİTƏSİLƏ LEQALLAŞDIRILMASININ QARŞISININ ALINMASINA DAIR

QEYRİ-QANUNİ YOLLA ƏLDƏ EDİLMİŞ PUL VƏSAİTLƏRİNİN VƏ YA DİGƏR ƏMLAKIN BANKLAR VASİTƏSİLƏ LEQALLAŞDIRILMASININ QARŞISININ ALINMASINA DAIR Təsdiq edilmişdir Azərbaycan Respublikası Milli Bankı İdarə Heyətinin _03_ noyabr 2006-cı il tarixli qərarı ilə Protokol 34 D/reyestr 160 QEYRİ-QANUNİ YOLLA ƏLDƏ EDİLMİŞ PUL VƏSAİTLƏRİNİN VƏ YA DİGƏR ƏMLAKIN

Detaylı

YERLİ ŞİRKƏTİN YARADILMASININ PROSEDUR QAYDALARI

YERLİ ŞİRKƏTİN YARADILMASININ PROSEDUR QAYDALARI YERLİ ŞİRKƏTİN YARADILMASININ PROSEDUR QAYDALARI Yerli şirkətin yaradılması mərkəzləşdirilmiş qaydada vergi orqanında həyata keçirilir. Prosedur qaydalar: 1. Təsis sənədlərin a. Nizamnamə b. Hüquqi ünvan

Detaylı

Kommunal müəssisələr tərəfindən satınalma

Kommunal müəssisələr tərəfindən satınalma 16-cı Xülasə Avqust 2011-ci il Dövlət satınalmaları Kommunal müəssisələr tərəfindən satınalma MÜNDƏRİCAT Kommunal müəssisələr tərəfindən satınalma Kommunal müəssisələrin satınalma prosedurları haqqında

Detaylı

Klirinq fəaliyyətinin həyata keçirilməsi Qaydalarından çıxarış. 1. Ümumi müddəalar

Klirinq fəaliyyətinin həyata keçirilməsi Qaydalarından çıxarış. 1. Ümumi müddəalar Təsdiq edilmişdir Milli Depozit Mərkəzi Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin Səhmdarların Ümumi Yığıncağının il tarixli qərarı ( -li protokol) Sədr R.Aslanlı Klirinq fəaliyyətinin həyata keçirilməsi Qaydalarından

Detaylı

Təsdiq edilmişdir Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı cü il. Sədr. Elman Rüstəmov

Təsdiq edilmişdir Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı cü il. Sədr. Elman Rüstəmov Təsdiq edilmişdir Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı Qərar 2014-cü il Sədr Elman Rüstəmov Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən ödəniş sistemlərində hesablaşmaların təşkili Qaydaları

Detaylı

Sağlamlıq imkanları məhdud şəxslərin idarəetmə orqanlarında təmsil edilməsinin faydaları

Sağlamlıq imkanları məhdud şəxslərin idarəetmə orqanlarında təmsil edilməsinin faydaları Azərbaycanda sağlamlıq imkanları məhdud şəxslərin idarəetmə aparatında təmsil edilməsi: Mövcud Vəziyyətin Qiymətləndirilməsi və Təkmilləşdirilməsi I stiqamətləri CESD Tədqiqat Qrupu Layihə Avropa I ttifaqı

Detaylı

AMEDIA Ünvan: Bakı, Azərbaycan / C.Cabbarlı 44 / Caspian Plaza Tel.:( ) / ( )

AMEDIA Ünvan: Bakı, Azərbaycan / C.Cabbarlı 44 / Caspian Plaza Tel.:( ) / ( ) AMEDIA 2016 Ünvan: Bakı, Azərbaycan / C.Cabbarlı 44 / Caspian Plaza Tel.:(+994 12) 4369846 / (+994 77) 4100004 E-mail: info@amedia.az www.amedia.az HAQQIMIZDA AMEDIA komandası olaraq biz böhranda şirkətlərin

Detaylı

Elektron Təhlükəsizlik Mərkəzi. Qaynar xətt: Ünvan: Azərbaycan, Bakı, Droqal döngəsi, 702-ci məhəllə

Elektron Təhlükəsizlik Mərkəzi. Qaynar xətt: Ünvan: Azərbaycan, Bakı, Droqal döngəsi, 702-ci məhəllə Qaynar xətt: 1654 Email: reports@cert.az Ünvan: Azərbaycan, Bakı, Droqal döngəsi, 702-ci məhəllə Elektron Təhlükəsizlik Mərkəzi, 2014 İnformasiya təhlükəsizliyi insidentlərinin qarşısının alınması və nəticələrinin

Detaylı

FİZİKİ ŞƏXSLƏR TƏRƏFİNDƏN BƏLƏDIYYƏYƏ (YERLİ) ÖDƏNİLMƏLİ OLAN ƏMLAK VƏ TORPAQ VERGİLƏRİ

FİZİKİ ŞƏXSLƏR TƏRƏFİNDƏN BƏLƏDIYYƏYƏ (YERLİ) ÖDƏNİLMƏLİ OLAN ƏMLAK VƏ TORPAQ VERGİLƏRİ FİZİKİ ŞƏXSLƏR TƏRƏFİNDƏN BƏLƏDIYYƏYƏ (YERLİ) ÖDƏNİLMƏLİ OLAN ƏMLAK VƏ TORPAQ VERGİLƏRİ I. FİZİKİ ŞƏXSLƏRİN ƏMLAK VERGİSİ Son dəyişikliklər yalnız fərdi xüsusi mülkiyyətdə olan evlərə, sahibkarlara, fərdi

Detaylı

AZƏRBAYCAN İQTİSADİ İSLAHATLAR İCMALI

AZƏRBAYCAN İQTİSADİ İSLAHATLAR İCMALI Aprel 2017 AZƏRBAYCAN İQTİSADİ İSLAHATLAR İCMALI Baş redaktor : Dr. Vüsal Musayev İqtisad Elmləri Doktoru London Universiteti AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASINDA KİÇİK VƏ ORTA SAHİBKARLIQ SƏVİYYƏSİNDƏ İSTEHLAK

Detaylı

Q A N U N U. Azərbaycan Respublikasının 2005-ci il dövlət büdcəsi haqqında

Q A N U N U. Azərbaycan Respublikasının 2005-ci il dövlət büdcəsi haqqında A Z Ə R B A Y C A N R E S P U B L İ K A S I N I N Q A N U N U Azərbaycan Respublikasının 2005-ci il dövlət büdcəsi haqqında Maddə 1. Azərbaycan Respublikasının 2005-ci il dövlət büdcəsinin gəlirləri 10222000,0

Detaylı

5 li KOMMERSİYA TƏŞKİLATLARI ÜÇÜN MİLLİ MÜHASİBAT UÇOTU STANDARTI PUL VƏSAİTLƏRİNİN HƏRƏKƏTİ HAQQINDA HESABAT ÜZRƏ

5 li KOMMERSİYA TƏŞKİLATLARI ÜÇÜN MİLLİ MÜHASİBAT UÇOTU STANDARTI PUL VƏSAİTLƏRİNİN HƏRƏKƏTİ HAQQINDA HESABAT ÜZRƏ Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirliyinin 2006-ci il 18 aprel tarixli İ-38 nömrəli əmri ilə təsdiq edilmişdir 5 li KOMMERSİYA TƏŞKİLATLARI ÜÇÜN MİLLİ MÜHASİBAT UÇOTU STANDARTI PUL VƏSAİTLƏRİNİN HƏRƏKƏTİ

Detaylı

Qeyri-dövlət (özəl) mühafizə fəaliyyəti haqqında

Qeyri-dövlət (özəl) mühafizə fəaliyyəti haqqında Qeyri-dövlət (özəl) mühafizə fəaliyyəti haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLĐKASININ Q A N U N U Maddə 1. Qanunun təyinatı Bu Qanun Azərbaycan Respublikasında qeyri-dövlət (özəl) mühafizə fəaliyyətinin həyata keçirilməsi

Detaylı

İqtisadiyyat nazirinin 2017-ci il 15 mart tarixli F-44 nömrəli əmri ilə təsdiq edilmişdir

İqtisadiyyat nazirinin 2017-ci il 15 mart tarixli F-44 nömrəli əmri ilə təsdiq edilmişdir İqtisadiyyat nazirinin 2017-ci il 15 mart tarixli F-44 nömrəli əmri ilə təsdiq edilmişdir AZƏRLOTEREYA AÇIQ SƏHMDAR CƏMİYYƏTİNİN 2016-cı il üzrə İLLİK HESABATI Azərlotereya ASC tərəfindən Azərbaycan Respublikasında

Detaylı

Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası

Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası 1. Ümumi müddəalar Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2011-ci il 28 dekabr tarixli, 212 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmişdir Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası 1.1. Bu Qayda Azərbaycan

Detaylı

Əlavə C3 ƏMSSTQ Əlavəsi Düzəlişlər Reyestri

Əlavə C3 ƏMSSTQ Əlavəsi Düzəlişlər Reyestri Əlavə C3 ƏMSSTQ Əlavəsi Düzəlişlər Reyestri QOŞMA C3 ƏMSSTQ SƏNƏDİNƏ ƏLAVƏYƏ DÜZƏLİŞLƏRİN REYESTRİ Qoşma C3: ƏMSSTQ sənədinə Əlavəyə Düzəlişlərin Reyestri i MÜNDƏRİCAT 1 MÜQƏDDİMƏ... I Cədvəllər Cədvəl

Detaylı

MobilBank. Mobil telefon vasitəsilə kart hesabının idarə olunması

MobilBank. Mobil telefon vasitəsilə kart hesabının idarə olunması MobilBank Mobil telefon vasitəsilə kart hesabının idarə olunması Xidmət siyahısı Kommunal xidmətlərin ödənişi Mobil operator xidmətlərinin ödənişi İnternet provayderlər xidmətlərinin ödənişi Pulun kartdan

Detaylı

Azərbaycan Respublikasında çimərlik turizminin inkişafına dair ci illər üçün. Tədbirlər Planı

Azərbaycan Respublikasında çimərlik turizminin inkişafına dair ci illər üçün. Tədbirlər Planı Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2017-ci il 30 mart tarixli Sərəncamı ilə təsdiq edilmişdir Azərbaycan Respublikasında çimərlik turizminin inkişafına dair -ci illər üçün Tədbirlər Planı Tədbirin adı

Detaylı

Bank xidmətlərinin göstərilməsinə dair ümumi şərtlər toplusu

Bank xidmətlərinin göstərilməsinə dair ümumi şərtlər toplusu Bank xidmətlərinin göstərilməsinə dair ümumi şərtlər toplusu Bir tərəfdən Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi, Mərkəzi Bankın lisenziyası və öz Nizamnaməsi əsasında fəaliyyət göstərən PAŞA Bank

Detaylı

T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI

T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Birimi Temmuz 2013 T.C. DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI İçindekiler Azerbaycan Cumhuriyeti Hakkında Genel Bilgiler...5 Azerbaycan Cumhuriyeti

Detaylı

M Ə L U M A T I. 1. Bankın Nizamnaməsini qəbul etmək, nizamnaməyə əlavə və dəyişikliklər etmək;

M Ə L U M A T I. 1. Bankın Nizamnaməsini qəbul etmək, nizamnaməyə əlavə və dəyişikliklər etmək; Yapı Kredi Bank Azərbaycan Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin İdarəetmə Orqanlarının səlahiyyətləri, maliyyə idarəetməsi, hesabatlıq və daxili nəzarət prosesləri haqqında M Ə L U M A T I Bankın Səhmdarlarının

Detaylı

Biznesin təşkilati-hüquqi formaları

Biznesin təşkilati-hüquqi formaları Biznesin təşkilati-hüquqi formaları (Harri Potter Menecment 512 ASEU) Biznesin təşkilati-hüquqi formaları bir sıra əlamətlərə görə fərqlənirlər ki, bunlara aşağıdakıları aid etmək olar: - kapital sahibinin

Detaylı

Vahid rüblük hesabat TƏLİMAT

Vahid rüblük hesabat TƏLİMAT Vahid rüblük hesabat 2016 Mündəricat 1. Proqram təminatına giriş.... 2 1.1. Elektron imza vasitəsilə giriş.... 3 1.2. Asan imza ilə giriş.... 4 2. Xidmətin istifadəsi.... 5 2.1. Sığortaedənin məlumatları....

Detaylı

DebitMC/ Visa Electron. Visa İnternet

DebitMC/ Visa Electron. Visa İnternet KARTLARLA ƏMƏLİYYATLAR ÜZRƏ TARİFLƏR 9.1. Debet kartlar: Xidmətin növü Kartın əldə olunması və 1 illik istifadə haqqı (əsas kart) 1 Visa İnternet 10 AZN 5 AZN/ USDEUR DebitMC/ Visa Electron Debit MC/ Visa

Detaylı

Bank sistemində pulların ekspertizasının təşkili və aparılması Q A Y D A L A R I

Bank sistemində pulların ekspertizasının təşkili və aparılması Q A Y D A L A R I Dövlət qeydiyyatına alınmışdır Təsdiq edilmişdir Azərbaycan Respublikasının Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Mərkəzi Bankının İdarə Heyəti Qeydiyyat 3118 Protokol 05 18 mart 2005-ci il 03 mart

Detaylı

Təcrübəçi və Yeni Məzunların işə qəbulu

Təcrübəçi və Yeni Məzunların işə qəbulu Təcrübəçi və Yeni Məzunların işə qəbulu 2013 Məzmun Nə etməli Texniki müsahibəyə dair məsləhətlər Seçim prosesinə ümumi baxış Gənc mütəxəssis (Challenge) proqramı Nə etməli Müsahibədə uğur qazanmaq üçün

Detaylı

Biz eyni dalğadayıq TİRAJLI STİMULLAŞDIRICI LOTEREYADA İŞTİRAK ŞƏRTLƏRİ

Biz eyni dalğadayıq TİRAJLI STİMULLAŞDIRICI LOTEREYADA İŞTİRAK ŞƏRTLƏRİ Biz eyni dalğadayıq TİRAJLI STİMULLAŞDIRICI LOTEREYADA İŞTİRAK ŞƏRTLƏRİ 1. Tirajlı stimullaşdırıcı lotereyanın təşkilatçısı: OMG Azerbaijan Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət, bundan sonra Təşkilatçı. Ünvan:

Detaylı

ƏVVƏLKİ VƏ YENİ BEYNƏLXALQ TERMİNALDA REKLAM MƏKANLARI. Brendlərin Uçuş Zolağı

ƏVVƏLKİ VƏ YENİ BEYNƏLXALQ TERMİNALDA REKLAM MƏKANLARI. Brendlərin Uçuş Zolağı ƏVVƏLKİ VƏ YENİ BEYNƏLXALQ TERMİNALDA REKLAM MƏKANLARI Brendlərin Uçuş Zolağı MÜNDƏRİCAT BİZ KİMİK? VİZYONUMUZ YENİ TERMİNALA BİR NƏZƏR NİYƏ BEYNƏLXALQ TERMİNALDA REKLAM? HƏDƏF KÜTLƏMİZ MƏHSULLARIMIZ BİZ

Detaylı

İdman mərc oyunlarının təşkili və keçirilməsi Qaydaları

İdman mərc oyunlarının təşkili və keçirilməsi Qaydaları Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti «İdman mərc oyunlarının həyata keçirilməsi məqsədi ilə hüquqi şəxsin akkreditasiya olunması Qaydası»nın və «İdman mərc oyunlarının təşkili və keçirilməsi Qaydaları»nın

Detaylı

Unibank Kommersiya Bankı Açıq Səhmdar Cəmiyyətində fiziki şəxslərə göstərilən Plastik kart xidməti üzrə tariflər (Yeni redaksiyada)

Unibank Kommersiya Bankı Açıq Səhmdar Cəmiyyətində fiziki şəxslərə göstərilən Plastik kart xidməti üzrə tariflər (Yeni redaksiyada) Unibank Kommersiya Bankı Açıq Səhmdar Cəmiyyətində fiziki şəxslərə göstərilən Plastik kart xidməti üzrə tariflər (Yeni redaksiyada) PLASTİK KARTLAR ÜZRƏ TARİFLƏR 1. Plastik kartın verilməsi (illik xidmət

Detaylı

2016-cı ildə Rioda keçiriləcək Olimpiya oyunlarının ən yaxşı anlarından zövq alın! TİRAJLI STİMULLAŞDIRICI LOTEREYA QAYDALARI VƏ ŞƏRTLƏRİ

2016-cı ildə Rioda keçiriləcək Olimpiya oyunlarının ən yaxşı anlarından zövq alın! TİRAJLI STİMULLAŞDIRICI LOTEREYA QAYDALARI VƏ ŞƏRTLƏRİ 2016-cı ildə Rioda keçiriləcək Olimpiya oyunlarının ən yaxşı anlarından zövq alın! TİRAJLI STİMULLAŞDIRICI LOTEREYA QAYDALARI VƏ ŞƏRTLƏRİ 1. Tirajlı Stimullaşdırıcı Lotereyanın təşkilatçısı: OMG Azerbaijan

Detaylı

Unibank Kommersiya Bankı Açıq Səhmdar Cəmiyyətində fiziki şəxslərə göstərilən Plastik kart xidməti üzrə tariflər (Yeni redaksiyada)

Unibank Kommersiya Bankı Açıq Səhmdar Cəmiyyətində fiziki şəxslərə göstərilən Plastik kart xidməti üzrə tariflər (Yeni redaksiyada) Unibank Kommersiya Bankı Açıq Səhmdar Cəmiyyətində fiziki şəxslərə göstərn Plastik kart xidməti üzrə tariflər (Yeni redaksiyada) PLASTİK KARTLAR ÜZRƏ TARİFLƏR 1. Plastik kartın verilməsi (illik xidmət

Detaylı

ÜÇÜNCÜ ġəxslər QARġISINDA MÜLKĠ MƏSULĠYYƏT SIĞORTASININ QAYDALARI ÜMUMĠ MÜDDƏALAR

ÜÇÜNCÜ ġəxslər QARġISINDA MÜLKĠ MƏSULĠYYƏT SIĞORTASININ QAYDALARI ÜMUMĠ MÜDDƏALAR ÜÇÜNCÜ ġəxslər QARġISINDA MÜLKĠ MƏSULĠYYƏT SIĞORTASININ QAYDALARI ÜMUMĠ MÜDDƏALAR Bu Qaydalar Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi, «Sığorta fəaliyyəti haqqında» Azərbaycan Respublikasının Qanunu

Detaylı

Sahibkarlıq fəaliyyətinin təşkilində biznes-planın rolu

Sahibkarlıq fəaliyyətinin təşkilində biznes-planın rolu Sahibkarlıq fəaliyyətinin təşkilində biznes-planın rolu Sahibkarlıq fəaliyyəti mülkiyyət formasından asılı olamayaraq fiziki və hüquqi şəxslərin mənfəət və ya şəxsi gəlir əldə etmək məqsədilə özlərinin

Detaylı

Turizm haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU

Turizm haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU Turizm haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU Bu Qanun Azərbaycan Respublikasında turizm bazarının hüquqi əsaslarının bərqərar edilməsinə yönəldilmiş dövlət siyasətinin prinsiplərini, turizm fəaliyyətinin

Detaylı

Fiziki şəxslərə təqdim edilən avtomobil nəqliyyatı vasitələrinin tam sığortası üzrə sığorta qaydaları ÜMUMİ HİSSƏ BÖLMƏ I.

Fiziki şəxslərə təqdim edilən avtomobil nəqliyyatı vasitələrinin tam sığortası üzrə sığorta qaydaları ÜMUMİ HİSSƏ BÖLMƏ I. Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Nazirliyinin Kollegiyasının 23 sentyabr 2014-cü il tarixli Q-20 -li qərarı ilə təsdiq edilmişdir. Fiziki şəxslərə təqdim edilən avtomobil nəqliyyatı vasitələrinin tam

Detaylı

BANK O F BAKU AÇ IQ SƏHMDAR CƏ MİYYƏ Tİ İ darəetmə hes abatı

BANK O F BAKU AÇ IQ SƏHMDAR CƏ MİYYƏ Tİ İ darəetmə hes abatı BANK O F BAKU AÇ IQ SƏHMDAR CƏ MİYYƏ Tİ İ darəetmə hes abatı 1. Emitentin tam və qısaldılmış adı, vergi ödəyicisinin eyniləşdirmə nömrəsi (VÖEN), dövlət qeydiyyatının tarixi və nömrəsi: Tam adı: Bank of

Detaylı

Biznes əməliyyatları hesabatı 2015-ci ilin 1-ci yarısının nəticələri

Biznes əməliyyatları hesabatı 2015-ci ilin 1-ci yarısının nəticələri Biznes əməliyyatları hesabatı 2015-ci ilin 1-ci yarısının nəticələri Əsas göstəricilər Hasilat AÇG neft (min barel/gün) neft (milyon ton) Sahdəniz qaz (milyard kubmetr) kondensat (milyon ton) Əməliyyat

Detaylı

2014-cü ilin üçüncü rübünün nəticələri

2014-cü ilin üçüncü rübünün nəticələri 2014-cü ilin üçüncü rübünün nəticələri Əsas göstəricilər Hasilat AÇG neft (min barel/gündə) neft (milyon ton) ŞD qaz (milyard kubmetr) kondensat (milyon ton) Əməliyyat məsrəfləri, $milyon AÇG BTC ŞD CQBK

Detaylı

MƏNZIL HAQQINI VƏ MƏNZİL-KOMMUNAL XİDMƏTLƏRDƏN İSTİFADƏ HAQQINI ÖDƏYİRİK

MƏNZIL HAQQINI VƏ MƏNZİL-KOMMUNAL XİDMƏTLƏRDƏN İSTİFADƏ HAQQINI ÖDƏYİRİK MƏNZIL HAQQINI VƏ MƏNZİL-KOMMUNAL XİDMƏTLƏRDƏN İSTİFADƏ HAQQINI ÖDƏYİRİK 1. Bu sənəd nələri ehtiva edir? Dövlət və ictimai mənzil fondu evlərində yerləşən yaşayış sahəsindən istifadə haqqı (mənzil haqqı).

Detaylı

2016-cı il Azərbaycan tarixində dərin islahatlar ili kimi yadda qalacaq! Vusal Musayev

2016-cı il Azərbaycan tarixində dərin islahatlar ili kimi yadda qalacaq! Vusal Musayev 2016 İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzi İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzi İqtisadi Təhlil və Analitik-İnformasiya Departamenti 2016-cı il Azərbaycan tarixində dərin

Detaylı

MÖVZU 5 Beynəlxalq iqtisadi münasibətlər sistemində kapitalın beynəlxalq hərəkəti

MÖVZU 5 Beynəlxalq iqtisadi münasibətlər sistemində kapitalın beynəlxalq hərəkəti MÖVZU 5 Beynəlxalq iqtisadi münasibətlər sistemində kapitalın beynəlxalq hərəkəti 5.1. Kapitalın beynəlxalq hərəkəti: mahiyyəti, mərhələləri, inkişaf səbəbləri, göstəriciləri və formaları 5.2. Birbaşa

Detaylı

Açıq bazar əməliyyatları. Banklardan kənar nağd pul. Baza inflyasiya. Çərçivə alətləri. Deflyasiya. Dezinflyasiya. Dollarlaşma

Açıq bazar əməliyyatları. Banklardan kənar nağd pul. Baza inflyasiya. Çərçivə alətləri. Deflyasiya. Dezinflyasiya. Dollarlaşma Açıq bazar əməliyyatları Banklararası pul bazarı Banklardan kənar nağd pul Baza inflyasiya Çərçivə alətləri Deflyasiya Devalvasiya Dezinflyasiya Dollarlaşma Dövriyyədə olan nağd pul Emissiya Faiz dərəcələri

Detaylı

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN FƏRMANI

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN FƏRMANI 2009-cu il 18 mart tarixli referendum nəticəsində qəbul edilmiş Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına əlavələr və dəyişikliklər edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının referendum aktının tətbiqi

Detaylı

Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası nın təsdiq edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI

Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası nın təsdiq edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI Mobil cihazların qeydiyyatının aparılması Qaydası nın təsdiq edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2009-cu il 8 oktyabr tarixli

Detaylı

FEVRAL Elektron Hökumət Bülleteni. Vətəndaş və dövlət qurumları münasibətlərində yeni səhifə. Elektron Hökumət Portalı

FEVRAL Elektron Hökumət Bülleteni.  Vətəndaş və dövlət qurumları münasibətlərində yeni səhifə. Elektron Hökumət Portalı Bülleten No: / fevral Elektron Hökumət Portalı www.egov.az your gateway to all public services FEVRAL Elektron Hökumət Bülleteni Vətəndaş və dövlət qurumları münasibətlərində yeni səhifə VAXTA QƏNAƏT ŞƏFFAF

Detaylı

Hidro İnşaat Servis MMC Milli Mühasibat Uçotu Standartlarına uyğun hazırlanmış Konsolidə edilmiş Maliyyə Hesabatları və və Müstəqil Auditorun Rəyi

Hidro İnşaat Servis MMC Milli Mühasibat Uçotu Standartlarına uyğun hazırlanmış Konsolidə edilmiş Maliyyə Hesabatları və və Müstəqil Auditorun Rəyi Hidro İnşaat Servis MMC Milli Mühasibat Uçotu Standartlarına uyğun hazırlanmış Konsolidə edilmiş Maliyyə Hesabatları və və Müstəqil Auditorun Rəyi 31 dekabr 2015-ci il tarixində bitən il üzrə MÜNDƏRİCAT

Detaylı

İşəgötürənin məsuliyyət sığortası qaydaları. «Az Sığorta» ASC İŞƏGÖTÜRƏNİN MƏSULİYYƏT SIĞORTASI QAYDALARI

İşəgötürənin məsuliyyət sığortası qaydaları. «Az Sığorta» ASC İŞƏGÖTÜRƏNİN MƏSULİYYƏT SIĞORTASI QAYDALARI «Az Sığorta» ASC İŞƏGÖTÜRƏNİN MƏSULİYYƏT SIĞORTASI QAYDALARI 12 may 2009cu il tarixində Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirliyi ilə razılaşdırılıb «Az Sığorta» ASC 2009 2 MÜNDƏRİCAT ANLAYIŞLAR... 4 BÖLMƏ

Detaylı

1. Bazar iqtisadiyyatında dövlətin rolu.

1. Bazar iqtisadiyyatında dövlətin rolu. MÖVZU 8. İQTİSADİYYATA DÖVLƏT TƏSMİRİ ALƏTLƏRİ 1. Bazar iqtisadiyyatında dövlətin rolu. 1. Bazar iqtisadiyyatında dövlətin rolu. 2. Dövlət xərcləri və vergi tutumu. 3. Monetar siyasət. Bazar, öz-özlüyünə

Detaylı

Kaspian Drilinq Kompani Limited MMC Konsolidasiya Edilmiş Maliyyə Hesabatları

Kaspian Drilinq Kompani Limited MMC Konsolidasiya Edilmiş Maliyyə Hesabatları Konsolidasiya Edilmiş Maliyyə Hesabatları Müstəqil Auditorun Hesabatı ilə birlikdə Konsolidasiya Edilmiş Maliyyə Vəziyyəti haqqında Hesabat 31 dekabr 2014-cü il tarixinə Qeydlər 31 dekabr 2014-cü il

Detaylı

Azərbaycan Respublikasının Miqrasiya Məcəlləsi

Azərbaycan Respublikasının Miqrasiya Məcəlləsi Azərbaycan Respublikasının Miqrasiya Məcəlləsi (2 iyul 2013-cü il tarixli, 713-IVQ nömrəli Azərbaycan Respublikası Qanunu ilə təsdiq edilmişdir) Azərbaycan Respublikasının Miqrasiya Məcəlləsi Azərbaycan

Detaylı

və nəzarətinin hüquqi və iqtisadi əsaslarını müəyyən edir.

və nəzarətinin hüquqi və iqtisadi əsaslarını müəyyən edir. İnvestisiya fondları haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU 1 Bu Qanun Azərbaycan Respublikasında investisiya fondlarının təşkili, idarə edilməsi və ləğvinin prinsip və qaydalarını, habelə investisiya

Detaylı

Əmək pensiyaları haqqında i[1] AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU

Əmək pensiyaları haqqında i[1] AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU Əmək pensiyaları haqqında i[1] AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU Bu Qanun Azərbaycan Respublikasında vətəndaşların əmək pensiyası hüquqlarının yaranmasının əsaslarını, bu hüquqların həyata keçirilməsi

Detaylı

Korporativ idarəetmə. Ruslan Atakişiyev İqtisadi Resursların Öyrənilməsi Mərkəzinin sədri. Məruzəçi:

Korporativ idarəetmə. Ruslan Atakişiyev İqtisadi Resursların Öyrənilməsi Mərkəzinin sədri. Məruzəçi: Korporativ idarəetmə Məruzəçi: Ruslan Atakişiyev İqtisadi Resursların Öyrənilməsi Mərkəzinin sədri 1 Sahibkarlığın tarixi inkişafı a) Tacirlər, sənətkarlar, iri torpaq sahibləri və s.; b) XVI əsrdə sahibkarlığın

Detaylı

Debit MC/ Visa Electron Əmək haqqı kartı. Lokal əmək haqqı kartı

Debit MC/ Visa Electron Əmək haqqı kartı. Lokal əmək haqqı kartı 9. PLASTİK KARTLARLA ƏMƏLİYYATLAR. Xidmətin növü İnter net kartı Debit MC/ Elec tron Debit MC/ Electron Əmək haqqı kartı Lokal əmək haqqı kartı Debit MC/ Electron Depozit kartı 4 MC Standar d/ Classic

Detaylı

Kommunal Müəssisələrin Maliyyə Məsələləri ilə Tanışlıq

Kommunal Müəssisələrin Maliyyə Məsələləri ilə Tanışlıq Kommunal Müəssisələrin Maliyyə Məsələləri ilə Tanışlıq Çaba Kovаç Macarıstan Enerji Bürosu Коммунал Мцяссисялярин Тянзимлянмясиня даир Комиссийа Цзвляринин Милли Ассосиасийасынын (NARUC) «Тариф дяряжяляринин

Detaylı

MÜTƏXXƏSSİSLƏR dünya standartları tələblərinə cavab verən, 6 ayından 6 yaşınadək uşaqlar üçün inkişafetdirici oyuncaqlar əsasında xüsusi olaraq bütöv

MÜTƏXXƏSSİSLƏR dünya standartları tələblərinə cavab verən, 6 ayından 6 yaşınadək uşaqlar üçün inkişafetdirici oyuncaqlar əsasında xüsusi olaraq bütöv MÜTƏXXƏSSİSLƏR dünya standartları tələblərinə cavab verən, 6 ayından 6 yaşınadək uşaqlar üçün inkişafetdirici oyuncaqlar əsasında xüsusi olaraq bütöv bir ERKƏN İNKİŞAF SİSTEMİ hazırlamışlar. Bizim SERTIFIKATLAŞDIRILMIŞ

Detaylı

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ NAZİRLƏR KABİNETİ QƏRAR

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ NAZİRLƏR KABİNETİ QƏRAR "Elektron hökumət" portalına qoşulmalı olan informasiya sistemlərinin və ehtiyatlarının Siyahısı"nın və "İnformasiya sistemlərinin və ehtiyatlarının, elektron xidmətlərin "Elektron hökumət" portalına qoşulması

Detaylı

Azərbaycan Respublikasının Su Məcəlləsi

Azərbaycan Respublikasının Su Məcəlləsi Azərbaycan Respublikasının Su Məcəlləsi (Azərbaycan Respublikasının 26 dekabr 1997-ci il tarixli, 418 saylı Qanunu ilə təsdiq edilmişdir) Azərbaycan Respublikasının daxili suları, Xəzər dənizinin (gölünün)

Detaylı

KORPORATİV SOSİAL MƏSULİYYƏT ÜZRƏ BEYNƏLXALQ

KORPORATİV SOSİAL MƏSULİYYƏT ÜZRƏ BEYNƏLXALQ KORPORATİV SOSİAL MƏSULİYYƏT ÜZRƏ BEYNƏLXALQ TƏCRÜBƏ VƏ ONDAN İSTİFADƏ İMKANLARI İnsan resurslarının dəyərlərə dayalı menecmenti Korporativ dəyərlər və davranış kodeksi İctimai sektorda fəallıq KSM Təhcizatda

Detaylı

Pərakəndə Bankçılıq üzrə Standart Şərtlər

Pərakəndə Bankçılıq üzrə Standart Şərtlər Kapital Bank ASC-nin İdarə Heyəti tərəfindən 11 noyabr 2016-cı il tarixində (Protokol 99) təsdiqlənib Pərakəndə Bankçılıq üzrə Standart Şərtlər (hesab, əmanət, kart, kredit münasibətlərinin və fiziki şəxslərə

Detaylı

Gözəl anlarını Azercell 4G ilə paylaş! Instagram müsabiqəsinin qaydaları

Gözəl anlarını Azercell 4G ilə paylaş! Instagram müsabiqəsinin qaydaları Gözəl anlarını Azercell 4G ilə paylaş! Instagram müsabiqəsinin qaydaları 1. Ümumi müddəalar. 1.1. Bu Qaydalar Gözəl anlarını Azercell 4G ilə paylaş! Instagram müsabiqəsinin (bundan sonra Müsabiqə) keçirilmə

Detaylı

Kurs işi AZƏRBAYCAN RESPUBLIKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ. Kafedra: Bank işi

Kurs işi AZƏRBAYCAN RESPUBLIKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ. Kafedra: Bank işi AZƏRBAYCAN RESPUBLIKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ Kafedra: Bank işi Fakultə: Kredit-İqtisad İxtisas: Maliyyə-Kredit Kurs işi Kurs : II Qrup: K-648 Tələbə: Mövzu: Elmi rəhbər:

Detaylı

"Birləşmiş Millətlər Təşkilatının "İqlim Dəyişmələri haqqında" Çərçivə Konvensiyasına dair" Kioto Protokoluna qoşulmaq barədə

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqlim Dəyişmələri haqqında Çərçivə Konvensiyasına dair Kioto Protokoluna qoşulmaq barədə "Birləşmiş Millətlər Təşkilatının "İqlim Dəyişmələri haqqında" Çərçivə Konvensiyasına dair" Kioto Protokoluna qoşulmaq barədə AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi

Detaylı