TIBBİ CİHAZ VE ÜRÜNLERİN GÜVENLİ VE AKILCI KULLANIMININ GELİŞTİRİLMESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TIBBİ CİHAZ VE ÜRÜNLERİN GÜVENLİ VE AKILCI KULLANIMININ GELİŞTİRİLMESİ"

Transkript

1 Çok Paydaşlı Sağlık Sorumluluğunu Geliştirme Programı Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesine Çok Paydaşlı Yaklaşım TIBBİ CİHAZ VE ÜRÜNLERİN GÜVENLİ VE AKILCI KULLANIMININ GELİŞTİRİLMESİ Ankara, 2014

2 Bakanlık Yayın No: 978 ISBN: Baskı Ankara 2014 Bu yayın, T. C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu (Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı) tarafından hazırlanmış ve bastırılmıştır. Her türlü yayın hakkı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu na aittir. Kaynak gösterilmeden kısmen dahi olsa alıntı yapılamaz, çoğaltılamaz ve yayımlanamaz. Alıntı yapıldığında Kitabın adı, T. C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Yayın No, basıldığı il ve yayımlandığı tarih belirtilmelidir. Ücretsizdir. Parayla satılamaz. Baskı: Anıl Matbaacılık Ltd. Şti. Özveren Sokak No:13/A Kızılay / ANKARA Tel:

3 BAŞ EDİTÖR Dr. Mehmet MÜEZZİNOĞLU Sağlık Bakanı KOORDİNATÖR EDİTÖR Prof. Dr. Eyüp GÜMÜŞ Müsteşar EDİTÖRLER Prof. Dr. Seçil ÖZKAN Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkanı Yrd. Doç. Dr. Talat BAHÇEBAŞI Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Prof. Dr. Süleyman GÖRPELİOĞLU Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Prof. Dr. Murat TOPBAŞ Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Dr. Seraceddin ÇOM Temel Sağlık Hizmetleri Eski Genel Müdürü Yrd. Doç. Dr. Hasan IRMAK Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkan Yardımcısı Dr. Hüseyin İLTER Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanı Uzm. Dr. Derya ÇAMUR Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı 3

4 PROGRAM KOORDİNATÖRLERİ Yrd. Doç. Dr. Talat BAHÇEBAŞI Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Prof. Dr. Süleyman GÖRPELİOĞLU Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Prof. Dr. Murat TOPBAŞ Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Yrd. Doç. Dr. Hasan IRMAK Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkan Yardımcısı Dr. Hüseyin İLTER Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanı Uzm. Dr. Derya ÇAMUR Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı SAĞLIK BAKANLIĞI PROGRAM YÜRÜTME EKİBİ Yrd. Doç. Dr. Hasan IRMAK Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkan Yardımcısı Dr. Hüseyin İLTER Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanı Uzm. Dr. Derya ÇAMUR Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı Dr. Sertaç POLAT Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tütün ve Diğer Bağımlılık Yapıcı Maddelerle Mücadele Daire Başkanı Uzm. Dr. Seda USUBÜTÜN Sağlık Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Dr. Alican DİLAVER Ankara İl Sağlık Müdürlüğü Dr. Tacettin KAKİLLİOĞLU Ankara İl Sağlık Müdürlüğü 4

5 Dr. Hüseyin DEMİREL Bursa Şevket Yılmaz Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dr. Orhan Koray ARBERK Eskişehir Halk Sağlığı Müdürlüğü Dr. Rıfat PAMUK Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı Dr. Caner HOYLADI Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı Dr. Emel ÖZDEMİR ŞAHİN Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı ÇST. Yeliz KURT Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı Yük. Gıda Müh. E. Ceylan KANTARCI Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı Kim. Z. Gökçen AYDIN Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı Yük. Çev. Müh. Hatice Sena ERGÜN Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı Çev. Müh. Erol BIÇKICI Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı Onur ÖZEN Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı Nazan AKBİYİK Ankara Halk Sağlığı Müdürlüğü PROJE DOKÜMANTASYON PROGRAMI YAZILIM VE TASARIMI Dr. Levent ALKAN Düzce Halk Sağlığı Müdürlüğü Murat GÜRSEL Düzce Halk Sağlığı Müdürlüğü 5

6 KALKINMA BAKANLIĞI PROGRAM YÜRÜTME EKİBİ Yılmaz TUNA Sosyal Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürü Fatih TÜRKMEN Sağlık ve Sosyal Güvenlik Dairesi Başkanı Nihan FİLA Planlama Uzmanı DÜZCE ÜNİVERSİTESİ PROGRAM YÜRÜTME EKİBİ Prof. Dr. Funda SİVRİKAYA ŞERİFOĞLU Rektör Prof. Dr. Nigar ÇAKAR Rektör Yardımcısı Yrd. Doç. Dr. Talat BAHÇEBAŞI Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı TEŞEKKÜR Programın planlanması ve geliştirilmesi sürecinde her türlü desteği vermiş olan Sağlık Eski Bakanı Prof. Dr. Recep AKDAĞ ile Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Eski Başkanları Doç. Dr. Mustafa AKSOY ve Doç. Dr. Turan BUZGAN a teşekkür ederiz. 6 6

7 BÖLÜM EDİTÖRLERİ Prof. Dr. Melikşah ERTEM İzmir Halk Sağlığı Müdürlüğü Doç. Dr. Gürer BUDAK Nanobiomed-Nanotıp ve İleri Teknolojiler AR-GE Merkezi Prof. Dr. F. Nur BARAN AKSAKAL Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Yrd. Doç. Dr. Talat BAHÇEBAŞI Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı YAYIN KOMİSYONU Yrd. Doç. Dr. Hasan IRMAK Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Nazan YARDIM Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Obesite, Diyabet ve Metabolik Hastalıklar Daire Başkanı Dr. Kanuni KEKLİK Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Toplum Sağlığı Hizmetleri Daire Başkanı Dr. Mustafa Bahadır SUCAKLI Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Erken Uyarı-Cevap ve Saha Epidemiyolojisi Daire Başkanı TÜRKÇE YAYINA HAZIRLAMA Öğr. Gör. Nazlı YILDIZ Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet Konservatuvarı, Türk Dili ve Edebiyatı 7

8 Türkiye Halk Sağlığı Kurumu 8

9 Tıbbi Ürünlerin (Biyolojik Ürün ve İlaçlar) Güvenilirliğinin Sağlanması Önsöz İnsana dair her alanda ve her işte, birey ve toplum sağlığını ilgilendiren bir unsur vardır. Bir binanın eşik yüksekliğinden, taşıt ve işyerlerinden çevreye salınan gazlara; gıda ürünlerinden, okul servislerinin niteliğine; çalışma ortamından,rekreasyon alanlarına kadar hayata dair herayrıntının insan sağlığı üzerine olumlu veya olumsuz etkisi bulunmaktadır. Sağlığa etkisi olan tüm unsurların bütüncül ve çok sektörlü yaklaşımla yeniden ele alınması günümüz toplumlarının öncelikli ilgi ve çalışma alanı haline gelmiştir. Son yıllarda koruyucu sağlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması, bulaşıcı hastalıklarla mücadele edilmesi, ihtiyaç duyulan insan kaynaklarının geliştirilmesi, sağlık tesislerinin kurulması ve işletilmesi konularında Sağlık Bakanlığı nın planlama, uygulama ve denetim işlevlerinde önemli ilerlemeler kaydedildi. Sağlıkta dönüşüm programı çerçevesinde sağlığa erişim ve hizmet kalitesinde kayda değer iyileşmeler oldu. Bu kapsamda başta aile hekimliği, anne ve çocuk sağlığı, koruyucu sağlık hizmetleri, bulaşıcı hastalıklarla mücadele, hasta hakları, hastane ve hasta yatak sayısı,kurumsal yapılanma veinsan kaynakları olmak üzere pek çok alanda reform niteliğinde gelişmeler sağlandı. Sağlık alanında gelinen noktadan daha ileriye istikrar ve kararlılıkla yürümek, elde edilen başarı ve kazanımları sürdürmek için bilimin ışığında, birey ve toplum sağlığına etki eden tüm faktörleri göz önünde tutan adımlar atmaya devam etmeliyiz. Bu amaçla geliştirdiğimiz Çok Paydaşlı Sağlık Sorumluluğunu Geliştirme Programı ile sağlık alanında sunulan hizmetleri ülkenin altyapısı, sağlık sistemi ve toplumun gelişme özelliklerini dikkate alarak diğer sektörlerdeki paydaşlarla birlikte yeniden tanımlamayı; insan sağlığına olumsuz olarak etki eden faktörlerin iyileştirilmesi için ihtiyaç duyulan yöntem ve materyalleri sektörel kapsayıcılık içinde belirlemeyi; bu alandaki yetki ve sorumlulukları ortaya koymayı amaçladık. Yalnızca Sağlık Bakanlığı değil ülkemiz için sağlık alanında topyekûn kalkınma hamlesi olarak değerlendirilebilecek olan bu çalışmanın, sağlıklı, mutlu ve refah içerisinde yaşayacak bir toplumun temel kilometre taşlarından biri olacağını düşünüyorum. Programın en kısa sürede ve başarıyla uygulanacağına inanıyor; programı kurgulayan, detaylı çalışmalarla uygulanabilir hale getiren ve katkı sağlayan herkese teşekkür ediyorum. Dr. Mehmet MÜEZZİNOĞLU Sağlık Bakanı 9

10 10 Türkiye Halk Sağlığı Kurumu

11 Tıbbi Ürünlerin (Biyolojik Ürün ve İlaçlar) Güvenilirliğinin Sağlanması 2003 yılından itibaren uygulamaya başlanılan Sağlıkta Dönüşüm Programı ile sağlık hizmetlerinin etkili, verimli ve hakkaniyete uygun şekilde organize edilmesi ve sunulması amaçlanmaktadır. Sağlıkta Dönüşüm Programıyla aile hekimliği, anne ve çocuk sağlığı, hastane ve hasta yatak sayıları, sağlık personeli, koruyucu sağlık, kurumsal yapılanma, bulaşıcı hastalıklarla mücadele ve hasta hakları olmak üzere pek çok alanda reform niteliğinde gelişmeler sağlanmıştır. Temel sağlık göstergelerinde çok kısa sürede önemli iyileşmeler kaydedilmiş, bebek ve anne ölüm hızları düşürülmüş ve doğumda beklenen yaşam süresi yükselmiştir. Elde edilen kazanımların korunması ve ileriye götürülmesi de en az bu süreç kadar zorlu olup bir o kadar kararlılık ve istikrar gerektirmektedir. Birey ve toplum sağlığı ile ilgili sorumluluklar yalnızca Sağlık Bakanlığı nın görev alanıyla sınırlı kalamayacak kadar geniş ve kapsamlıdır. Sağlığın geliştirilmesi ve toplum sağlığının ileri düzeye taşınabilesi için diğer tüm sektörlerin görev ve sorumluluklarının da net şekilde tanımlanması gerekmektedir. Dünya Sağlık Örgütü nün benimsediği temel sağlık hizmetlerine genel yaklaşım modelinde sağlığın tüm sektörlere entegrasyonu ve tüm sektörler ile ortak politikalar için işbirliği modelleri geliştirilmesi esas alınmaktadır. Eylül 2011 de Bakü de toplanan DSÖ Avrupa Bölgesi Toplantısında 2020 Sağlık Hedefleri olarak belirlenen 6 stratejik amaçtan biri, sağlık yönetişiminin iyileştirilmesi, tüm sektörlerdeki kilit aktörler ve karar vericilerin sağlık alanındaki sorumluluklarının ve sağlığın geliştirilmesinde potansiyel rollerinin farkında olmalarının sağlanmasıdır. Bakanlığımızın Stratejik Planı nda yer alan önemli hedeflerden biri, sağlığı tüm politikaların merkezine alarak sağlığın sosyal belirleyicileri konusunda etkili eylemlerde bulunmaktır. Bu hedefe yönelik stratejiler ise çok sektörlü işbirliği kapsamında sağlığın sosyal belirleyicilerini etkileyen ve sağlıkta hakkaniyeti gözeten politika ve programlar yapmak ve yüksek öncelikli alanlarda sektörler arası işbirliğini güçlendirmek olarak belirlenmiştir. Uygulama aşaması 2014 yılından itibaren başlayacak olan Çok Paydaşlı Sağlık Sorumluluğunu Geliştirme Programı bu amaç ve hedefler doğrultusunda geliştirilmiştir. İlk aşaması olan koruyucu sağlık ve sağlığın geliştirilmesi hizmetlerine yönelik program geliştirilmesinde Sağlık Bakanlığı liderliğinde bilimsel olarak 33 üniversite ile uygulama birimleri olan tüm kamu kurum ve kuruluşları ile işbirliği yapılmıştır. Bu aşamada 12 bileşen altında 43 hedef çalışılmış ve bu çalışmalar sonucunda değişik branşlardan 235 akademisyen, 138 Sağlık Bakanlığı uzman çalışanı ve diğer paydaşlardan da konusunda uzman 386 kişinin katkısı ile Çok Paydaşlı Sağlık Sorumluğunu Geliştirme Programı Bölüm 1: Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesine Çok Paydaşlı Yaklaşım hazırlanmıştır. Koruyucu sağlık ve sağlığın geliştirilmesi hizmetlerine yönelik program çalışmalarının tamamlanmasının ardından sağlık hizmeti sunumundaki bütüncüllük dikkate alınarak tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerine yönelik başlatılan çalışmalar halen devam etmektedir. Program ile ülkenin alt yapısı, sağlık sistemi ve toplumun gelişme özelliklerini dikkate alarak koruyucu ve temel sağlık hizmetlerinin diğer sektörlerdeki paydaşlar ile yeniden tanımlanması, sağlık hizmetlerinin durumunun ve ihtiyaçlarının sektörel kapsayıcılık içinde belirlenmesi, paydaşların sağlık hizmetlerinin sunumundaki görev tanımlarının, yetki ve sorumluluklarının tanımlanması, iş akışlarının, kaynaklarının belirlenmesi, sunulan sağlık hizmetlerinin performans ölçütlerinin, bu ölçütlerin izleme değerlendirmesini yapacak paydaşların ve yaptırım yetkisi olan paydaşların belirlemesi hedeflenmektedir. Türkiye Büyük Millet Meclisi nde kabul edilen Onuncu Kalkınma Planı nda yer bulan Bireylerin bedenen ve ruhen tam bir iyilik halinde olması için koruyucu sağlık hizmetleri, gerek bireye gerekse sosyal, biyolojik ve fiziki çevreye yönelik çok sektörlü bir yaklaşımla geliştirilecektir ifadesi ile geliştirilen programın bir devlet politikası haline getirilmesi konusunda önemli bir adım atılmıştır. Hem günümüze hem de geleceğe yönelik önemli katkılar sağlayacağına inandığım bu programın hazırlanmasında emeği geçen herkese teşekkür eder programın başarı ile uygulanmasını dilerim. Prof. Dr. Eyüp GÜMÜŞ Müsteşar 11

12 12

13 Yrd. Doç. Dr. Talat BAHÇEBAŞI Program Koordinatörü Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı (20 Haziran Ağustos 2013) Bu programı hayal eden, bilimsel altyapısını oluşturan, tarafları ikna ederek çalışmaları başlatan, tüm süreç boyunca büyük bir özveri, azim, heves ve üretkenlikle çalışan, her bir adım ilerlemede gözlerinde ışıltılar oluşan, halk sağlığı alanında hem bir akademisyen, hem de bir saha çalışanı olan Dr. Talat Bahçebaşı yı sevgi, saygı, özlem ve minnetle anıyoruz. 13

14 14

15 BİLEŞEN 8 Tıbbi Cihaz ve Ürünlerin Güvenli ve Akılcı Kullanımının Geliştirilmesi HEDEF 8.1. Tıbbi Ürünlerin (Biyolojik Ürün ve İlaçlar) Güvenilirliğinin Sağlanması HEDEF 8.2. Tıbbi Cihazların Güvenilirliğinin Sağlanması HEDEF8.3. Mikro ve Nanoteknoloji ile Üretilmiş Malzemelerin Güvenli Kullanımının Sağlanması HEDEF 8.4. Bitkisel Ürünlerin Güvenilirliğinin Sağlanması 15

16 Türkiye Halk Sağlığı Kurumu İÇİNDEKİLER HEDEF 8.1. Tıbbi Ürünlerin (Biyolojik Ürün ve İlaçlar) Güvenilirliğinin Sağlanması HEDEF 8.2. Tıbbi Cihazların Güvenilirliğinin Sağlanması HEDEF8.3. Mikro ve Nanoteknoloji ile Üretilmiş Malzemelerin Güvenli Kullanımının Sağlanması HEDEF 8.4. Bitkisel Ürünlerin Güvenilirliğinin Sağlanması

17 HEDEF 8.1. Tıbbi Ürünlerin (Biyolojik Ürün ve İlaçlar) Güvenilirliğinin Sağlanması

18 Türkiye Halk Sağlığı Kurumu BÖLÜM EDİTÖRLERİ Prof. Dr. Melikşah ERTEM Yrd. Doç. Dr. Talat BAHÇEBAŞI İzmir Halk Sağlığı Müdürlüğü Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı BÖLÜM YAZARLARI** Akif AKBULUT Murat AKIN Emel AYKAÇ Fatma BEKAR Neşe BÜYÜKKÖK Selin ÇOBAN Hakan ERGÜN Sağlık Bakanlığı İlaç Eczacılık Genel Müdürlüğü*, Dr. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Sosyal Güvenlik Kurumu, Dr. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Sağlık Bakanlığı İlaç Eczacılık Genel Müdürlüğü* Sağlık Bakanlığı İlaç Eczacılık Genel Müdürlüğü* Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı, Dr. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı, Prof. Dr. Ateş KARA Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Prof. Dr. A. Göksu KAYA Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Burçak SÜNGÜ Türk Standartları Enstitüsü Selmur TOPAL Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Erken Uyarı Cevap ve Saha Epidemiyolojisi Daire Başkanlığı *, Dr. Tuğşen ULUSOY Sağlık Bakanlığı İlaç Eczacılık Genel Müdürlüğü* Nihal ALPER YEGÜL Sağlık Bakanlığı Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı* Nilgün ZİREK Sağlık Bakanlığı İlaç Eczacılık Genel Müdürlüğü* * Bakanlık yeniden yapılanma süreci öncesi katılım sağlamıştır. **Soyadına göre alfabetik olarak sıralanmıştır. 18

19 Tıbbi Ürünlerin (Biyolojik Ürün ve İlaçlar) Güvenilirliğinin Sağlanması TIBBİ ÜRÜNLERİN (BİYOLOJİK ÜRÜN VE İLAÇLAR) GÜVENİLİRLİĞİNİN SAĞLANMASI A. YÖNETİCİ ÖZETİ Tıbbi ürünler (biyolojik ürün ve ilaçlar) teşhis, tedavi ve korunma amacıyla insanlarda kullanılan ilaç, biyolojik (kan ürünleri ve immünolojik ürünler) ve biyoteknolojik ürünleri içermektedir. Tıbbi ürünlerin yaşam siklusu; tasarım, üretim, ruhsatlandırma, piyasaya arz ve kullanım aşamalarını içermektedir. Tüm bu aşamalarda kritik noktalar söz konusudur. Tasarım ve ARGE çalışmaları tıbbi ürünlerin doğuş aşamasıdır. Ülkemizde ARGE ve tasarım çalışmaları oldukça sınırlıdır. Bunun için kaynak tahsisi, bilimsel çalışma alt yapısı, kalifiye personel eksikliklerinin giderilmesi gerekmektedir. Ulusal ve uluslar arası tasarım ve ARGE çalışmalarında ulusal bilim otoriteleri yeterli düzeyde yer alamamaktadır. Bu kapsamda Üniversitelere önemli görevler düşmektedir. Bağımsız klinik araştırma kuruluşlarının artırılması, bunların belli standartlara ulaşması ve ARGE faaliyetlerinde yer almaları için destek sağlanmalıdır. Üretim, ruhsatlandırma, analiz gibi pek çok eylem temel olarak tıbbi ürün kalitesi için yapılmaktadır. Güvenliliğin temeli olan tıbbi ürün kalitesi üretim, iyi imalat uygulamaları, iyi laboratuar uygulamaları, hammadde üretimi, depolama, ruhsatlandırma, biyoyararlanım ve biyoeşdeğerlik çalışmalarını, kısa ürün bilgisi ve kullanma talimatı hazırlanmasını içermektedir. Tıbbi ürün kalitesinin sağlanması ve bunun sürekli gözetimi tıbbi ürünlerin güvenliliğini sağlar ve T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) yönetimindedir. TİTCK nin mevzuat alt yapısı AB direktiflerine göre hazırlanmakta ve sürekli güncellenmektedir. Bununla birlikte TİTCK nin personel sayısı ve personelin sürekli eğitimlerinin sürdürülebilmesi için desteğe gereksinimi olmaktadır. Tıbbi ürün kalitesi için biyoeşdeğerlik (BE) ve biyoyararlanım (BY) çalışmaları yapılmalıdır ancak ülkemizde bu tip çalışmaların yapılabildiği 1-2 merkez bulunmaktadır. Üniversiteler ve bağlı olarak teknokentler, bağımsız kuruluşlar BY/BE merkezlerinin sayılarının artırılmasında görev almalıdır. BY/BE merkezlerinin açılması, akreditasyonu yada en azından belirli standartları sağlaması için projeler geliştirilmelidir. Ruhsatlandırma sonrası işlemler tıbbi ürünün fabrikadan çıktıktan sonraki işlemleri içermektedir. Depolanması ve dağıtımında ilaç güvenliliğinde sorunlar olabilmekte ve sağlık riskleri oluşabilmektedir. Bunun yanında advers etkilerin izlenmesi ve buna bağlı tıbbi ürünlerin geri toplanması işlerinde de sorunlar yaşanabilmektedir. Advers etki izlemede takip sisteminin irtibat noktası kişilerin belirlenmesinden, bildirim kanallarının yetersizliğine kadar değişik kademelerinde iyileştirmeler gerekmektedir. Farmokovijilans iyileştirme çalışmaları bağlamında projeler hazırlanıp hayata geçirilebilir. Tıbbi ürün bağlamında halk sağlığını tehdit eden en önemli konulardan biri kaçak ve sahte tıbbi ürün sorunudur. Kaçak ve sahte ürün ile mücadelede TİTCK, medya, Bilgi 19

20 Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Teknolojileri ve İletişim Başkanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü, Tıbbi ürün üretici ve tedarikçisi kuruluşlara görevler düşmektedir. Bu bağlamda halk eğitimleri planlanmalıdır. Tıbbi ürün yaşam siklusunun son aşaması tıbbi ürünlerin kişilere uygulanmasıdır. Bu aşamada sağlık çalışanlarından kaynaklanan hatalar yanı sıra, hasta ve hasta yakınlarının yanlış davranışları söz konusudur. Akılcı ilaç kullanımı çalışmaları sürmekte olmasına karşın yaygınlaştırılması, fakülte ve yüksek okul müfredatlarında hak ettikleri yerleri bulmaları gerekmektedir. Hizmet içi eğitimlerle akılcı ilaç kullanımı yaygınlaştırılmalıdır. Tıbbi ürünlerin hatalı yada üretim amacı dışında kullanımlarının en aza indirilmesi için hizmet içi eğitimler yapılmalıdır. Tıbbi ürün üretiminden kullanıcıya ulaştırılmasına kadar pek çok aşamada çalışan ve çevre sağlığı risk altına girmektedir. Radyoaktif madde yada onkolojik ilaçlar söz konusu olduğunda bu risk daha belirgin olmaktadır. İş kazalarının izlenmesi, periyodik muayeneler, çalışma ortamı risk değerlendirmelerini kapsayan iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarına önem verilmelidir. 20

21 Tıbbi Ürünlerin (Biyolojik Ürün ve İlaçlar) Güvenilirliğinin Sağlanması B. GİRİŞ Tıbbî Ürünler teşhis, tedavi ve korunma amacıyla insanlarda kullanılan ilaç, biyolojik (kan ürünleri ve immünolojik ürünler) ve biyoteknolojik ürünleri içermektedir. Bugün ülkemizde 8 bin civarında tıbbi ürün bulunmaktadır. Bu ürünlerin bazıları radyoaktif maddeler içerirken bazıları, onkolojik ürün olup gerek çevreye gerekse çalışanların sağlığına çok önemli riskler oluşturabilecek niteliktedir. Ülkemizde tıbbi ürünlerin denetimi, izlenmesi, ruhsatlandırması ile ilgili olarak T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) görev yapmaktadır. Bununla birlikte kontrol ve denetim dışında kalan kaçak ve sahte tıbbi ürünler bulunmaktadır. Tıbbi ürünlerin tasarımından son kullanıcıya ulaşıncaya kadar pek çok noktada riskler oluşabilmektedir. Bunların engellenmesi sağlığın korunması ve geliştirilmesinde önemli yer tutmaktadır. Tıbbi ürünlerin üretim ve kullanım süreçleri tasarım, üretim, kalite güvenliği (ruhsatlandırma, kalite kontrol vb), ruhsatlandırma sonrası işlemler ve tıbbi ürünlerin kullanımı aşamalarını içermektedir. Tasarım aşaması ülkemizde çok az düzeyde yapılmaktadır. Bu önce gereksinimlerin saptanmasını, sonra ARGE çalışmalarını sonrada klinik çalışmaları içermektedir. Tıbbi ürünün insan sağlığına zarar vermesini engelleme uygulamaları daha bu ilk aşamada yerine getirilmelidir. Ülkemizde ARGE çalışmalarının yetersiz olması hem maddi kayıplara neden olmakta hem de ülke şartlarına uygun ilaçların üretimini sınırlamaktadır. Ülkemizde bunu gerçekleştirebilecek alt yapı bulunmakla birlikte, ARGE ya da idari otorite tarafından denetimi yapılmış ve onaylanmış yeterli sayıda sözleşmeli araştırma kuruluşu (SAK) bulunmamaktadır. Tıbbi ürünlerin geliştirilmesinde ikinci aşama üretimdir. Üretimde kalite çok önemlidir. Kalitenin sağlanması için iyi üretim uygulamaları (GMP), iyi depolama ve dağıtım uygulamaları (GDP) doğrultusunda üretim, depolama ve dağıtım yapılmalıdır. Bu aşamalarda aksaklıklar halk sağlığını olumsuz etkileyecektir. TİTCK ruhsatlandırma ve kalite kontrol uygulamaları ile ilaç üreticilerini sürekli denetlemekte ve kontrol altına almaktadır. Bunun yanında ülkemizde yerli tıbbi ürün üretimi istenilen düzeyde değildir. Ruhsatlandırma ve analiz işlemleri için laboratuarlarımız istenilen kalitede çalışmasına karşın yeterli çabuklukta sonuç vermede zorluklar yaşamaktadır. Ruhsatlandırma ve analizler hassasiyetle üzerinde durulması gereken noktalardır. Ruhsatlandırma sonrası dönemde piyasa kontrolü, şikayetlerin değerlendirilmesi ve sorunlu ürünlerin geri çekilme işlemleri yapılmaktadır. Doğası gereği bu aşamalardaki aksaklıklar insan sağlığını olumsuz yönde etkileme potansiyeline sahiptir. RSHMB her yıl ortalama 2300 ruhsat ve ruhsat sonrası ilaç analizi yapmaktaydı. İEGM (İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü) 2009 yılında 48, 2010 yılında 67 adet ilacın piyasadan geri çekilmesine karar vermiştir. Geri çekme kararları alındıktan sonra tıbbi ürün üreticisi ya da tedarikçisi tarafından ilaçlar toplatılmaktadır. Ancak ilaç firmalarının ecza depolarıyla yaşadıkları kopukluklar nedeniyle geri çekme işlemlerinde sorunlar yaşanmaktadır. İlaçların yan etkilerinin izlendiği ve gerekli önlemlerin alındığı farmakovijilans çalışmalarının da halk sağlığında önemli yeri vardır. Ülkemizde 2005 yılında ilgili mevzuatın 21

22 Türkiye Halk Sağlığı Kurumu yayınlanmasından sonra farmakovijilans çalışmaları ivme kazanmıştır. Ülke nüfusu düşünüldüğünde advers etki bildirimlerinin yetersiz olduğu (2010 yılında bildirilen advers etki olgu sayısı 1000 civarında olmuştur) söylenebilir. Ülkemizde ruhsatlandırma sonrası görülen önemli bir sorun da kaçak ve sahte ilaçların piyasada izinsiz olarak satılmasıdır. Bunun engellenmesi için Emniyet Genel Müdürlüğüne kaçakçılıkla mücadele etmede; RTÜK e sahte ilaçların reklamlarının yasaklanması ve toplumu doğru bilgilendirmede görevler düşmektedir. İlaç prospektüslerini halkın daha iyi anlayabileceği bir şekle dönüştürme çalışmaları olumlu yönde ilerlemektedir. İlaç kullanma talimatlarının halkın anlayacağı dilde olması sağlığı geliştirici bir faaliyet olmuştur. Tıbbi ürünlerin topluma ulaştırıldığı son aşamada ilaçların hazırlanması, hastalara uygulanması yer almaktadır. Bu aşamada akılcı ilaç kullanımı çok önemli bir yer tutmaktadır. Hekimlerin ve toplumun akılcı ilaç kullanımı konusunda eğitimleri ve bilgilendirilmeleri çok önemlidir. İlaç hazırlama aşamasında özellikler radyoaktif ilaçlar ve onkolojik ilaçlar çok önemli yer tutar. Bu tip ilaçların hazırlanmasında hatalar önemli çevre ve insan sağlığı sorunlarına neden olabilir. Güvenli enjeksiyon çalışmaları ile gerek toplum sağlığı gerekse çalışan sağlığı ve güvenliğinin korunması sağlanabilir. 22

23 Tıbbi Ürünlerin (Biyolojik Ürün ve İlaçlar) Güvenilirliğinin Sağlanması C. DURUM ANALİZİ Beşeri Tıbbi Ürün, hastalığı tedavi etmek ve/veya önlemek, bir teşhis yapmak veya bir fizyolojik fonksiyonu düzeltmek, düzenlemek veya değiştirmek amacıyla, insana uygulanan doğal ve/veya sentetik kaynaklı etkin madde veya maddeler kombinasyonu olarak tanımlanmaktadır. Beşeri tıbbi ürünlerin tasarım, üretim, ruhsatlandırma, kullanıma sunulması aşamasındaki işlemler insan sağlığını tehdit edebilecek sorunlara neden olabilmektedir. Tüm bunların engellenmesi hayati önem taşımaktadır. İnsan sağlığına olan tehditleri ortadan kaldırmak için günümüze kadar yapılan önemli çalışmalar olmakla beraber geliştirilmesi gereken alanlar bulunmaktadır. Tıbbi ürünlerin güvenliliği ile ilgili olarak ülkemizde durumun analizi aşağıdaki gibi özetlenebilir: Tıbbi Ürün Güvenliliği Konusunda Ülkemizdeki Güçlü Olduğumuz Yanlarımız: 1. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun kurulmuş olması, 2. Ruhsatlandırma mevzuatının, ruhsatlandırma aşamasında yapılan işlemlerin AB normlarına uygun olması, 3. Dünya standartlarına uygun üretim yapan üretim yerlerine sahip olması, 4. Üretim yerleri denetim mevzuatının AB normlarına uygun olması. Yapılan denetimlerin AB normlarında standartlarda olması, 5. Depolama işlemlerinin AB mevzuatına uygun olması, 6. Farmakovijilans ile ilgili mevzuatın AB normlarına uygun olması, 7. Tıbbi ürünlerin güvenli kullanımını sağlamaya yönelik özel farmakovijilans faaliyetlerinin (risk yönetim planı, doktor mektupları, izlem formları) örnek teşkil edecek düzeyde yürütülmesi, 8. Piyasa kontrolü, şikayet değerlendirmelerinde AB mevzuatı ve çalışmalarının takip edilmesi, 9. İlaç takip sisteminin örnek teşkil edecek şekilde kurulmuş olması, 10. SGK geri ödeme sisteminin yanlış ilaç kullanımını engeller niteliğe sahip olması, 11. Yerleşmiş bir immünizasyon programımızın olması ve yerleşmiş bir soğuk zincir sistemimizin olması, Tıbbi Ürün Güvenliliği Konusunda Ülkemizde Geliştirilmesi Gerekenler: 12. Ülkemizde ARGE çalışmalarının yok denecek kadar az olması, 23

24 Türkiye Halk Sağlığı Kurumu 13. Sözleşmeli Araştırma Kuruluşlarının (SAK) sayıca ve nitelik açısından yetersiz olması, 14. Ülkemizde özel sektörün ülke içinde bu alana yeterli bütçe ayırmaması, 15. Ülkemizde yeterli tıbbi ürün hammadde üretiminin olmaması bu nedenle yurt dışı bağımlı olmamız, 16. Ülkemizde biyoteknolojik ürünlerin üretiminin olmaması, 17. Biyolojik ürünlerin (Aşı gibi immünolojik ürün ve kan ürünü) üretiminin olmaması, 18. Üretim yerlerinin denetim sayı ve sıklığının personel yetersizliği nedeniyle istenilen düzeyde olmaması, 19. Ruhsatlandırma çalışmalarının personel sayısı yetersizliği nedeniyele yeterli çabuklukta olmaması, 20. Tıbbi ürün kalite kontrol laboratuarlarının alt yapısının çok sayıda ilaç analizini kısa sürede yapabilme kapasitesinin eksik olması, 21. Dağıtım işlemlerinde yetersizliğin olması, 22. Advers etki bildirimlerinin az olması, 23. Sağlık personelinin advers etki bildirimi ve sistemi konusunda bilgi ve motivasyon eksikliği, 24. Aile Hekimliği sistemine geçişin yeni tamamlanmış olması (bağışıklama, akılcı ilaç kullanımı, soğuk zincir gibi konularda sorunların yaşanması), 25. Reçetesiz ilaç satışının halen sürmesi, 26. KÜB/KT onay sürecinin yeterli çabuklukta olmaması, 27. Personel hareketliliğinin çok fazla olması (eğitilmiş personelin eğitim gördüğü alanda istihdamının sürekliliğinin olmaması), 28. Hekimlerin akılcı ilaç kullanım bilgi ve becerilerinin yeterli olmaması. Toplumsal ve sistem baskısının akılcı ilaç kullanımı olumsuz etkilemesi, Tıbbi Ürün Güvenliliği Konusunda Ülkemizdeki Fırsatlar: 29. Aile Hekimliği Bilgi Sistemi ve Toplum Sağlığı Merkezi Bilgi sistemlerinin yapılandırılıyor olması, 30. Aşı stok takip sisteminin ve aşı uygulamasının web sistemi üzerinden takip edilmesi için 24

25 Tıbbi Ürünlerin (Biyolojik Ürün ve İlaçlar) Güvenilirliğinin Sağlanması çalışmaların olması, 31. Prospektüsten halkın anlayabileceği şekilde hazırlanan kullanma talimatına geçilmesi, 32. SGK nın toplumun büyük bir kısmını kapsaması ve ilaç takip sisteminin kurulması sayesinde sahte, kaçak ilaç, yanlış endikasyon gibi durumları engellemesi, 33. Tüm sosyal güvenlik kurumlarının tek çatı altında toplanmış olması, 34. Üniversitelerde klinik araştırma, ARGE, advers etki konularında bilimsel çalışmalar yapacak akademik personel alt yapısının olması, Tıbbi Ürün Güvenirliği Konusunda Dış Tehditler: 35. Hekimlerin aşırı yoğun olması. Bu nedenle advers etki bildirimi yapamaması, mesleki gelişimlerine yeterli zaman ayıramamaları, ilaç ile ilgili bilgileri ilaç mümesillerinden öğrenmeleri, ilaç advers etkileri hakkında bilgi edinememesi, 36. Toplumda doğru ilaç kullanım bilincinin yetersiz olması, 37. İlaç firmalarının olumsuz rekabet oluşturması, 38. İlaç olmamasına rağmen bazı ürünlerin medyada ilaç olarak takdim edilip toplumun yanlış yönlendirilmesi, 39. Eczane dışında tıbbi ürün satışının olması, 40. Sahte ve kaçak ürünlerle mücadelede yetersiz kalınması. Örneğin internet aracılığıyla kontrolsüz satışların olması, ülkemizde satış izni olmayan ürünlerin kaçak olarak getirilmesi, 25

26 Türkiye Halk Sağlığı Kurumu D. GELECEĞE YÖNELİK STRATEJİLER a. VİZYON Tıbbi ürün ve hammaddesinin, ARGE çalışmaları ve üretimi konusunda kendi kendimize yetebildiğimiz, toplum sağlığı ve güvenliğinin, etik değerlerin tüm diğer değerlerden üstün olarak kabul edildiği, toplumun tıbbi ürün kullanımı konusunda bilinçli olduğu bir toplum olmak. b. VİZYONA YÖNELİK TEMEL AMAÇ VE POLİTİKALAR 1.Ülkemizde tıbbi ürün üretimi ile ilgili ARGE çalışmalarının yeterli düzeye getirilmesi için yeterli kaynak, personel, eğitim, alt yapı çalışmalarının artırılarak devam ettirilmesi. Kamu ve özel sektörün katılımının ve işbirliğinin sağlanması, 2.Ülkemizde tıbbi ürün üretiminin artırılması, dışa bağımlılığın azaltılması, bunun için yeterli kaynak, personel, eğitim, alt yapı çalışmalarının artırılarak devam ettirilmesi. Kamu ve özel sektörün ürün geliştirme sürecinde görev almasının sağlanması, 3.Ülkemizde yapılan klinik araştırma sayısı ve kalitesinin artırılması. Klinik çalışma yapabilecek kamu ve bağımsız kuruluşların yapılandırılması, desteklenmesi, sayılarının artırılması, 4.Tıbbi ürünlerin üretiminden son kullanıcıya ulaşmasına kadar tüm basamaklardaki çalışmaların (PGD, kaçak ve sahtecilikle mücadele gibi) güçlendirilmesi. Bu bağlamda özerk bir yapının oluşturulması, 5.Tıbbi ürün depolama ve dağıtım işlemlerinin ürün güvenirliği ve insan sağlığını en üst düzeyde korumaya yönelik olarak yapılması. Bunun için kamu ve özel sektör katılımın sağlanması. Uygun denetimlerin yapılması, 6.Tıbbi ürünlerin insan sağlığına en az düzeyde zarar vermesi için tıbbi ürün üretim amaçlarına uygun olarak kullanımının sağlanması, kullanım hatalarının engellenmesi gibi uygulamaların tüm ülkede yaygınlaştırılması, 7.Mevcut uyarı (farmakovijilans) sisteminin en üst düzeyde işlemesinin sağlanması. Tıbbi ürün kullanım hatalarına bağlı olumsuzlukların en alt düzeye indirilmiş olması. Olumsuz durumlarla ilgili bildirimlerin en kısa sürede yapılıyor olmasının sağlanması. Bunun için yeterli sağlık çalışanı eğitimlerinin yapılması, 26

27 Tıbbi Ürünlerin (Biyolojik Ürün ve İlaçlar) Güvenilirliğinin Sağlanması 8.Halkın tıbbi ürün kullanımı konusunda bilinçli hale gelmesi. Bunun için tüm kamu kurum ve kuruluşlarının seferber olması, medya, meslek örgütleri, sivil toplum örgütleri, tıbbi cihaz sektörünün etkin katılımının sağlanması. c. TEMEL AMACA VE POLİTİKALARA DÖNÜK ÖNCELİK VE TEDBİRLER 1.Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun (TİTCK) güçlendirilmesi, 2.Ülkemizde yerel hammadde ve tıbbi ürün üretiminin geliştirilmesi, 3.Klinik araştırmalara verilen desteğin arttırılması, 4.Kaçak ve sahte ilaçlarla mücadele, 5.Tıbbi ürün depolama ve dağıtımının denetim ve iyileştirilmesi, 5.Tıbbi ürün üretimi, depolanması, dağıtımı ve kullanımı sırasında iş sağlığı ve güvenliğinin önceliklendirilmesi, 6.Üretim, ruhsatlandırma, kalite kontrol, kullanım, uygulamaların izlenmesi aşamalarında yeterli sayı ve kalitede personelin sürekli istihdamı, 7.İlaç takip sisteminin işlerliğinin artırılması, 8.Halkın doğru ilaç kullanımı konusunda bilinçlendirilmesi, 27

28 Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tıbbi Ürün Güvenliği Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Tıbbi Cihaz Üretici / İthalatçısı Depo ve Dağıtıcı Tüm Sağlık Kuruluşları Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Üniversiteler Ekonomi Bakanlığı Tekno Kentler - Uygunluk laboratuvarı - Akredite olmuş uygunluk laboratuvarı Onaylanmış kuruluş TSE SGK Belediyeler Sağlık Müdürlükleri Medya THSK TAEK Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Maliye Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Milli Eğitim Bakanlığı 28

29 Tıbbi Ürünlerin (Biyolojik Ürün ve İlaçlar) Güvenilirliğinin Sağlanması E. İŞ TANIMLARI VE ANAHATLAR, UYGULAMA STRATEJİLERİ, EYLEM PLANI, FAALİYET PLANLAMASI, DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ ÜRÜN GELİŞTİRME 1. Tıbbi ilaç ve biyolojik ürün arge çalışmalarını planlayıp yürütebilecek kalifiye personelin yetiştirilmesi, 2. Tıbbi ilaç ve biyolojik ürün ArGe çalışmalarının yapılması, 3. Tıbbi ilaç ve biyolojik ürünlere yönelik klinik araştırmaların yapılması, 4. Tııbi ilaç ve biyolojik ürünlerin etkinliği, yan etkileri gibi konularda araştırma yapan Sözleşmeli Araştırma Kuruluşlarının (SAK) denetimlerinin yapılması, 5. Klinik araştırmalarda etik ihlallerin engellenmesi, 6. Tıbbi ilaç ve biyolojik ürünlerle ilgili yapıaln klinik araştırmaların takibinin yapılması, İLAÇ/BİYOLOJİK ÜRÜN KALİTE GÜVENLİĞİ 1. Tıbbi ilaç ve biyolojik ürünlerin üretilme işlerinin yapılması, 2. Tıbbi ilaç ve biyolojik ürünlerin üretilmesinde iyi imalat uygulamalarının sertifikalandırılması (GMP), 3. Tıbbi ilaç ve biyolojik ürünlerin GMP,CPP (Certicate of Pharmaceutical Product) ve üretim yeri sertifikasının verilmesi yada onaylanması, 4. Medikal gaz üretim/dolum yeri izni ve denetimlerinin yapılması, 5. İlaç / biyolojik ürünün ana üreticide, tedarikçide uygun bir şekilde depolanması, 6. Tıbbi ilaç ve biyolojik ürünlerin ruhsatlandırma işlerinin yürütülmesi, 7. Jenerik ürünün biyoeşdeğerlik çalışmalarının yapılması, 8. Tıbbi ilaç ve biyolojik ürünler konusunda yapılan teknik inceleme çalışmalarının yapılması, 9. Tıbbi ilaç ve biyolojik ürünlerin biyoyararlanım çalışmalarının yapılması, 10. Biyoyararlanım/biyoeşdeğerlik (BE/BY) çalışmaları yapan merkez sayısının arttırılması, 11. Biyoyararlanım/biyoeşdeğerlik merkezlerinin denetlenmesi, 12. İlaç/biyolojik ürün için kısa ürün bilgisi ve kullanma talimatı(kübkt) hazırlama ve güncelleme işlerinin yapılması, 13. Tıbbi ilaç ve biyolojik ürünlerin ambalajlarının hazırlanması ve güncellenmesi, 14. İlaç/biyolojik ürünlerin analizlerinin yapılması, 15. İlaç/biyolojik ürünün fiyatlandırılması, 29

30 Türkiye Halk Sağlığı Kurumu RUHSATLANDIRMA SONRASI İŞLEMLER 1. Tıbbi ilaç ve biyolojik ürünlerin pazarlama sonrası klinik araştırmalarının yapılması, 2. Kaçak ve sahte ilaç/biyolojik ürünlerle mücadele edilmesi, 3. İlaç/biyolojik ürünün fabrikadan çıktıktan sonra depolama ve dağıtımı işlerinin tüketici güvenliğini koruyacak şekilde düzenlenmesi, 4. Tıbbi ilaç ve biyolojik ürünlerin piyasa kontrollerinin yapılması, 5. İlaç/biyolojik ürüne ait şikayetlerin toplanması ve değerlendirilmesi, 6. İnsan sağlığına zarar verecek etkilerin görülmesi, ürünlerin bozuk olması vb nedenlerle tıbbi ilaç ve biyolojik ürünlerin geri çekilmesi/toplatılması işlerinin uygulanması, 7. Advers etki takibinin yapılması, 8. İlaç/biyolojk ürün güvenliğinin takibi, 9. Farmakovijilans eğitimlerinin yapılması, 10. İlaç ve biyolojik ürün ruhsat sahibi firmaların kanunlarla belirlenmiş farmakovijilans yükümlülüklerinin denetlenmesi, 11. Hastanelerde farmakovijilans irtibat noktalarının bildirim yapmasının sağlanması, 12. Aşı sonrası istenmeyen etkilerin bildirilmesi, İLAÇ/BİYOLOJİK ÜRÜN HAZIRLAMA, UYGULAMA YERİ VE KOŞULLARI 1. İlaç/biyolojik ürünün son kullanıma hazırlanması sırasında yapılan hataların engellenmesi, 2. İlaç/biyolojik ürünün insana uygulanması sırasında yapılan hataların engellenmesi, 3. Özel ilaç, biyolojik ürün, tıbbi mama ve enteral beslenme ürünlerinin son kullanıma hazırlanması, 4. İlaç/biyolojik ürünlerin uygulamasında enjeksiyon güvenliği eğitimlerinin yapılması, 5. Akılcı ilaç kullanımının sağlanması, 6. İlaç/biyolojik ürünlerin güvenli kullanımı konusunda sağlık personeli eğitimlerinin yapılması, 30

31 Tıbbi Ürünlerin (Biyolojik Ürün ve İlaçlar) Güvenilirliğinin Sağlanması F. SONUÇ VE GENEL DEĞERLENDİRME Tıbbi ürünlerin güvenilirliğinin en üst düzeyde sağlanabilmesi için gerekli olan koşulların sağlanması, sağlığın korunması ve geliştirilmesi çalışmalarının önemli bir ayağını oluşturmaktadır. Tıbbi ürünün tasarımından son kullanıcıya ulaştırılmasına kadar geçen süreçte sağlığa zarar verecek kritik noktaların tespiti, kontrolü ve en aza indirilmesi gerekmektedir. Alınması gereken önlemler, hangi kurum ve kuruluşun görevlendirilmesi gerektiği, ne gibi stratejilerin uygulanacağı bu çalışmada sıralanmıştır. Buna göre ülkemizde yerli tıbbi ürün hammaddesi ve yerli tıbbi ürün üretilmesi gerekliliği kabul görmüştür. Tıbbi ürünlerin üretilmesinde kalite ön plandadır ve bunun denetimi çok hassas bir şekilde yapılmalıdır. Üretim için, ülkemizde olan potansiyel değerlendirilmelidir. Üretim aşamasında kalitenin sağlanması amacıyla ruhsatlandırma, kalite kontrol çalışmaları geliştirilerek sürdürülmelidir. Uygun ambalajlama, depolama ve dağıtım halk sağlığını koruyucu ve geliştirici önlemler arasındadır. Bu bağlamda ülkemizde geliştirilmesi gereken durumlar bu çalışmada açıklanmıştır. Tıbbi ürün üretiminden son kullanıcıya ulaştırıldığı aşamaya kadar geçen sürede görevli tüm kamu personelinin sayı ve nitelik açısından geliştirilmesi gerekmektedir. Kalifiye personelin aşırı hareketliliği denetimleri, ilaç izlemlerini, ve diğer kontrol önlemlerini aksatmaktadır. Bu nedenle personel hareketliliğinin kısıtlanması ve personel memnuniyetinin sağlanması gerekmektedir. Kaçak ve sahte ilaç ile çok sektörlü yaklaşım kullanılarak mücadele edilmelidir. Sağlık personelinin tıbbi ürünlerin hazırlanması, kullanım şekli ve akılcı ilaç kullanımı konularında eğitimleri yapılmalıdır. Ayrıca halk eğitimleri ile ilaç konusunda halkın duyarlılığını artırmak olasıdır. Halk eğitimleri ile kaçak ve sahte ilaçların kullanılmasının sakıncaları benimsetilmeli ve kullanımları engellenmelidir. 31

32 Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Ürün Geliştirme EYLEM : T bbi ilaç ve biyolojik ürün AR GE çal şmalar n planlay p yürütebilecek kalifiye personelin yetiştirilmesi Lisans, yüksek lisans ve doktora eğitimlerinde araşt rma ve proje geliştirme konular nda eğitimlerin yeterli verilmemesi. Ülkemizde araşt rma hemşiresi konusunda büyük bir eksiklik bulunmas. SORUMLU BAKANLIK / KURULUŞ İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURULUŞ YÖK Enstitüler (Kamu,özel) TÜBİTAK Türkiye İlaç ve T bbi Cihaz Kurumu T p Fakülteleri Üniversiteler İlaç/Biyolojik Ürün Üretici ve Tedarikçisi Kan ta dayal t p alan nda yetkin mezunlar vermek Gereksinimleri belirler. Eğitim komisyonlar ve Düzenli olarak üzere eğitim müfredatlar n n düzenlenmesi yüksek kurullar oluşturur. YÖK'ün lisans, yüksek lisans ve lisans, doktora programlar n n aç lmas ve desteklenmesi doktora programlar için onay yla eğitim müfredat n geliştirir. MEVZUAT DÜZENLEME YÖK KURUMSAL DÜZENLEMELER YÖK AR GE personeli için teşvik edici düzenlemelerin getirilmesi Lisans, yüksek lisans ve doktora eğitimi programlar nda proje yazma, araşt rma teknikleri, araşt rma etiği konular nda eğitim programlar haz rlanmas. araşt rma hemşirelerinin yetiştirilmesi, uygun eğitimlerin verilmesi. YÖK Klinik araşt rma ve proje geliştirme konular nda eğitim programlar oluşturma ve var olanlar geliştirme. Eğitim programlar n YÖK'e sunma ve onay n alma. Bu programlara işlerlik kazand rma. Klinik araşt rma ve proje geliştirme eğitim programlar n geliştirme. Oluşturulan yap n n sürdürülmesini sağlama konusunda destek mekanizmalar oluşturma. Sürekliliğin sağlanmas İNSAN KAYNAKLARI YÖK Klinik araşt rma yapacak kişilerin eğitimi ve istihdam n n sağlanmas YÖK Araşt rma yöntemleri ve proje Araşt rma teknikleri ve proje Sürekliliğin sağlanmas geliştirme konusunda öğretim geliştirme konular nda araşt rma üyelerinin eğitimi. Bunun için görevlilerinin eğitiminin uluslararas kuruluşlarla işbirliği sağlanmas. Yüksek lisans ve yap lmas. Uluslararas eğitim doktora programlar n n programlar n n planlan p geliştirilerek sürdürülmesi. Bu uygulanmas. programlara araşt rma yöntemleri ve proje geliştirme derslerinin eklenmesi. FAALİYETLER YÖK Klinik araşt rma ve proje geliştirme konular nda kalifiye eleman yetiştirmek üzere eğitim programlar düzenlenmesi [S] Araşt rma teknikleri ve proje geliştirme konular nda araşt rma görevlilerinin, yüksek lisans ve doktora programlar n n geliştirilerek sürdürülmesi. Mevcut programlara araşt rma yöntemleri ve proje geliştirme derslerinin eklenmesi. [S] PERFORMANS KRİTERLERİ TAKİP EDECEK KURUM TAKİPTEN SORUMLU BÖLGE Tan mlanan kurumsal yap n n oluşturulma durumu Mevzuat n yay nlanm ş olma durumu İstihdam öngörülen personelin istihdam n n gerçekleşme oran Eylemde tan mlanan eğitimi alan personel oran Altyap n n sağlanm ş olma durumu Üniversiteler Merkez 32

33 Tıbbi Ürünlerin (Biyolojik Ürün ve İlaçlar) Güvenilirliğinin Sağlanması Ürün Geliştirme EYLEM : T bbi ilaç ve biyolojik ürün AR GE çal şmalar n n yap lmas Proje yetersizliği, maddi olanaklar n yetersizliği, yetişmiş personel eksikliği, SORUMLU BAKANLIK / KURULUŞ İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURULUŞ T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanl ğ T.C. Maliye Bakanl ğ T.C. Milli Savunma Bakanl ğ TÜBİTAK YÖK Üniversiteler Toplumda öncelikli sağl k sorunlar n belirler Bilimsel temellere dayal araşt rmalar yapar. AR GE Düzenli olarak Toplumda gereksinim duyulan ilaçlar belirler Etken çal şmalar için teşvik edici düzenlemeler (vergi maddelerin faz 1,2,3 çal şmalar n yapar muafiyeti gibi)getirir. Üretici ve tedarikçi firmalar n AR GE örgütlerinin yap land r lmas n sağlar. MEVZUAT DÜZENLEME Maddi destek sağlamaya yönelik yasal mevzuat n geliştirilmesi KURUMSAL DÜZENLEMELER Personel istihdam politikalar n n düzenlenmesi AR GE çal şmalar yapan birimlerin AR GE çal şmalar n planlar, AR GE çal şmalar n planlar, çal şmalar n destekler. AR GE yürütür ve devaml l ğ n sağlar. yürütür ve devaml l ğ n sağlar. çal şmalar için gerekli altyap y oluşturur ve güçlendirir. Malzeme temini sağlar. AR GE çal şmalar için proje üretir, kaynak sağlama çal şmalar yapar. İNSAN KAYNAKLARI Eğitilmiş personel istihdam ve hizmet içi eğitimler AR GE çal şmalar yapabilecek Eğitimli personelin istihdam n n ve Eğitimli personelin istihdam n n ve personelin bilgi ve becerilerini mevcut eğitiminin sürekliliğini mevcut eğitiminin sürekliliğini art rmak için ulusal ve uluslararas sağlar. sağlar. eğitim kurumlar ile işbirliği yapar. Personelin eğitimini sağlar. FAALİYETLER AR GE çal şmalar için gerekli altyap n n oluşturulmas ve güçlendirilmesi. [S] AR GE çal şmalar yapan birimlerin çal şmalar n n desteklenmesi. [S] Personelin AR GE çal şmalar yapabilme bilgi ve becerilerini art rmak için eğitiminin sağlanmas [S] PERFORMANS KRİTERLERİ TAKİP EDECEK KURUM TAKİPTEN SORUMLU BÖLGE Tan mlanan kurumsal yap n n oluşturulma Üniversiteler Merkez durumu İlaç/Biyolojik Ürün Üretici ve Tedarikçisi İl Mevzuat n yay nlanm ş olma durumu İstihdam öngörülen personelin istihdam n n gerçekleşme oran Eylemde tan mlanan eğitimi alan personel oran Altyap n n sağlanm ş olma durumu İlaç AR GE çal şma say s 33

34 Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Ürün Geliştirme EYLEM : T bbi ilaç ve biyolojik ürünlere yönelik klinik araşt rmalar n yap lmas Araşt rmac ve yard mc personelin yeterli ödeme pay alamamas, klinik araşt rma ilaçlar n n dağ t m SORUMLU BAKANLIK / KURULUŞ İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURULUŞ Adli T p Kurumu Etik Kurullar Eğitim Araşt rma Hastaneleri Sosyal Güvenlik Kurumu(SGK) T.C. Adalet Bakanl ğ TÜBİTAK Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Türkiye Patent Enstitüsü Türkiye İlaç ve T bbi Cihaz Kurumu T p Fakülteleri Özel Sağl k Kuruluşlar Özel Sektör Üniversiteler İlaç/Biyolojik Ürün Üretici ve Tedarikçisi Kan ta dayal araşt rma yöntemleri uygulayarak, etik Araşt rma metodolojisi bilen teknik personel, Gerektiğinde kurallara ve bilimsel temellere dayal klinik araşt rma ve çal şmalar yapar araşt rma görevlisi gibi personelleri kullanarak; etik kurallara, klinik araşt rma mevzuat na ve iyi klinik uygulama kurallar na uygun olarak MEVZUAT DÜZENLEME KURUMSAL DÜZENLEMELER Yasal mevzuat n geliştirilmesi Personel istihdam politikalar n n düzenlenmesi,hastane eczanelerinde klinik araşt rma ilaçlar n n dağ t m n sağlamaya yönelik altyap n n oluşturulmas Klinik araşt rma yapan birimlerin çal şmalar n destekler. Klinik araşt rmlar için gerekli altyap y oluşturur ve güçlendirir. Malzeme temini sağlar. Klinik araşt rmalar için proje üretir, kaynak sağlama çal şmalar yapar. Klinik araşt rmalar planlar, yürütür ve devaml l ğ n sağlar. Klinik araşt rmalar planlar, yürütür ve devaml l ğ n sağlar. İNSAN KAYNAKLARI Eğitilmiş personel istihdam ve hizmet içi eğitimler Yeterli say da personel istihdam Yeterli say da personel istihdam Yeterli say da personel ve personel eğitiminin sağlanmas ve personel eğitiminin sağlanmas istihdam n n ve personel eğitiminin sürekliliğinin sağlanmas FAALİYETLER Klinik araşt rma yapan birimlerin durumunu saptar alt yap sorunlar n belirler [M] Saptanan eksiklerin giderir. [M] Klinik araşt rmlar için gerekli altyap y oluşturur ve güçlendirir. Malzeme temini sağlar. Eğitim gereksinimlerini saptar ve eğitimleri planlar. [M] Klinik araşt rmalar için proje üretim birimleri alt yap s n oluşturur bu birimlere kaynak sağlar. [M] Klinik araşt rma birimlerinin kurumsallaşmas n sağlar ve sürekliliği için gerekli çal şmalar yapar [M] Eğitim gereksinimlerini saptar [M] Eğitim merkezleri oluşturur bu merkezlerin kurumsallaşmas n sağlar [M] Eğitimlerin yürütülmesini sağlar [M] Eğitim materyallerinin bas lmas ve dağ t lmas n sağlar [M] PERFORMANS KRİTERLERİ TAKİP EDECEK KURUM TAKİPTEN SORUMLU BÖLGE Tan mlanan kurumsal yap n n oluşturulma durumu Mevzuat n yay nlanm ş olma durumu İstihdam öngörülen personelin istihdam n n gerçekleşme oran Eylemde tan mlanan eğitimi alan personel oran Altyap n n sağlanm ş olma durumu İlaç ve biyolojik ürünler için yap lan klinik araşt rma say s Eğitim Araşt rma Hastaneleri Üniversiteler Merkez İl 34

35 Tıbbi Ürünlerin (Biyolojik Ürün ve İlaçlar) Güvenilirliğinin Sağlanması Ürün Geliştirme EYLEM : T bbi ilaç ve biyolojik ürünlerin etkinliği, yan etkileri gibi konularda araşt rma yapan "sözleşmeli araşt rma kuruluşlar n n (SAK)" denetimlerinin yap lmas Denetim yapacak yeterli say da personelin bulunmamas, SAK denetiminin zorunlu olmamas SORUMLU BAKANLIK / KURULUŞ İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURULUŞ T.C. Adalet Bakanl ğ T.C. İç İşleri Bakanl ğ Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Özel Sektör SAK denetimi yaparak onay verir İlgili k lavuzlara ve mevzuata uygun olarak denetim Başvuru durumda yapar. Gerektiğinde MEVZUAT DÜZENLEME Yasal mevzuat n geliştirilmesi Gerekli yasal düzenlemeleri Mevzuat n güncellenmesi Mevzuat n güncellenmesi yap lmas KURUMSAL DÜZENLEMELER Denetim için ayr bütçe sağlanmas Gerekli kurumsal yap lanman n Bu yap n n sürdürülmesi ve sağlanmas güncellenmesi İNSAN KAYNAKLARI Denetim yapacak yeterli say da personelin istihdam n n ve eğitiminin sağlanmas Yeterli say da personel istihdam ve personel eğitiminin sağlanmas FAALİYETLER Sözleşmeli araşt rma kuruluşlar (SAK) yönetmeliğinin haz rlanmas [M] SAK yönetmeliğinin güncellenmesi [M] SAK'lar n denetlemesini yapacak birimin oluşturulmas [M] SAK'lar n denetlemesini yapacak personelin eğitilmesi [M] PERFORMANS KRİTERLERİ TAKİP EDECEK KURUM TAKİPTEN SORUMLU BÖLGE Tan mlanan kurumsal yap n n oluşturulma durumu Mevzuat n yay nlanm ş olma durumu İstihdam öngörülen personelin istihdam n n gerçekleşme oran Eylemde tan mlanan eğitimi alan personel oran Altyap n n sağlanm ş olma durumu SAK denetim oran Türkiye İlaç ve T bbi Cihaz Kurumu Merkez Yeterli say da personel istihdam ve personel eğitiminin sağlanmas Bu yap n n sürdürülmesi ve güncellenmesi Yeterli say da personel istihdam n n ve personel eğitiminin sürekliliğinin sağlanmas 35

36 Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Ürün Geliştirme EYLEM : Klinik araşt rmalarda etik ihlallerin engellenmesi Etik ihlallerin olmas, etik kurullar n yetersizliği, araşt rma sürecinde etik kurallar aç s ndan izlemlerin yetersizliği, etik sorunlarla ilgili araşt rmac lar n bilgi eksikliği SORUMLU BAKANLIK / KURULUŞ İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURULUŞ Eğitim Araşt rma Hastaneleri T.C. Adalet Bakanl ğ Üniversiteler İlaç/Biyolojik Ürün Üretici ve Tedarikçisi Klinik araşt rmalar n etik kurallara uygunluğunu Etik kurul için haz rlanm ş araşt rma dosyalar n Gerektiğinde denetler, etik kurul onay verir inceler, araşt rma merkezlerini izler, çal şmalar etik ihlaller bağlam nda denetler. MEVZUAT DÜZENLEME Etik kurullar n çal şma yönergelerinin geliştirilmesi, etik kurullar n etik ihlalleri konusunda ald ğ kararlar n cayd r c l ğ n n artt r lmas,mevzuat n geliştirilmesi Klinik araşt rmalar etiği ile ilgili mevzuat n düzenlenmesi (uluslararas normlara uygun olarak) Mevzuat n güncellenmesi Mevzuat n güncellenmesi KURUMSAL DÜZENLEMELER Etik ihlalleri konusunda hassas olan araşt rmac lar n teşviki, etik kurallar konusunda eğitimlerin yap lmas etik ihlallerin izlenmesi için Bakanl k içinde bir yap lanman n sağlanmas Bakanl k onay ve etik kurul onay Oluşturulacak yap n n Bu yap n n sürdürülmesi ve verilen araşt rmalar n izlenmesi devaml l ğ n n sağlanmas ve güncellenmesi için bir yap lanman n güncel gelişmelere göre oluşturulmas. düzenlenmesi İNSAN KAYNAKLARI Etik ihlallerin izlenmesi konusunda personel istihdam yada bağ ms z akredite kuruluşlara yetki devri. etik ihlalleri konusunda hizmet içi eğitimlerin planlanmas ve uygulanmas Etik kurullarda çal şanlar n etik kurul onay verme, etik kurul onay verilen araşt rman n etik aç dan takibini yapma konular nda fark ndal ğ n n artt r lmas. Klinik araşt rma etiği ile ilgili olarak araşt rma görevlilerinin eğitiminin sağlanmas. Etik kurullarda ve araşt rma izleme komisyonlar nda görev alan personelin fark ndal klar n n art r lmas için eğitim programlar n n haz rlama ve uygulama Eğitimli personelin istihdam ve sürekli eğitimi. Eğitimli personelin istihdam ve sürekli eğitimi. FAALİYETLER Klinik araşt rma etiği mevzuat n n haz rlanmas [M] Klinik araşt rmalar izleme biriminin oluşturulmas [S] Etik kurullarda ve araşt rma izleme komisyonlar nda görev alan personelin eğitilmesi [M] PERFORMANS KRİTERLERİ TAKİP EDECEK KURUM TAKİPTEN SORUMLU BÖLGE Araşt rmalarda etik ihlali yap lma oran Mevzuat n yay nlanm ş olma durumu Eylemde tan mlanan eğitimi alan personel oran Altyap n n sağlanm ş olma durumu Etik Kurullar Merkez 36

Çok Paydaşlı Sağlık Sorumluluğunu Geliştirme Programı 2013-2023

Çok Paydaşlı Sağlık Sorumluluğunu Geliştirme Programı 2013-2023 Çok Paydaşlı Sağlık Sorumluluğunu Geliştirme Programı 2013-2023 Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesine Çok Paydaşlı Yaklaşım TIBBİ CİHAZ VE ÜRÜNLERİN GÜVENLİ VE AKILCI KULLANIMININ GELİŞTİRİLMESİ ANKARA,

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT FAKÜLTESİ İHTİSAS KURULLARI VE KOMİSYONLARI YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT FAKÜLTESİ İHTİSAS KURULLARI VE KOMİSYONLARI YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT FAKÜLTESİ İHTİSAS KURULLARI VE KOMİSYONLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve Kapsam MADDE 1- (1) İhtisas Kurulları ve Komisyonları İnşaat

Detaylı

Kamu Sağlık Politikaları

Kamu Sağlık Politikaları 7. Sağlık Zirvesi Kamu Sağlık Politikaları Hande HACIMAHMUTOĞLU Strateji ve Bütçe Başkanlığı Sağlık, İstihdam ve Sosyal Koruma Daire Başkanı Ankara, 20 Aralık 2018 İÇİNDEKİLER 1) Strateji ve Bütçe Başkanlığı

Detaylı

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin Kanser Kontrolü ndeki Rolü DR. PINAR SAİP TÜRK TIBBİ ONKOLOJİ DERNEĞİ BAŞKANI Misyonumuz Ülkemizdeki tıbbi onkologların özlük haklarını savunmak, birlikte çalışma kültürünü

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU GENEL SAĞLIK SİGORTASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIK FİNANSMANINDA 2023 VİZYONU

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU GENEL SAĞLIK SİGORTASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIK FİNANSMANINDA 2023 VİZYONU SOSYAL GÜVENLİK KURUMU GENEL SAĞLIK SİGORTASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIK FİNANSMANINDA 2023 VİZYONU Nisan 2018 Dr. Mustafa ÖZDERYOL SUNUM PLANI Ø SÖZLEŞMELİ SAĞLIK HİZMETİ SUNUCUSU SAYILARI Ø SAĞLIK HARCAMALARINA

Detaylı

VETERİNER HEKİMLİK ALANINDA ANTİMİKROBİYEL DİRENÇ İZLEME ve KONTROL STRATEJİLERİ EYLEM PLANI

VETERİNER HEKİMLİK ALANINDA ANTİMİKROBİYEL DİRENÇ İZLEME ve KONTROL STRATEJİLERİ EYLEM PLANI VETERİNER HEKİMLİK ALANINDA ANTİMİKROBİYEL DİRENÇ İZLEME ve KONTROL GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VETERİNER SAĞLIK ÜRÜNLERİ ve HALK SAĞLIĞI DAİRESİ BAŞKANLIĞI A Veteriner Hekimlik Alanında Antimikrobiyel

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

SAĞLIK TURİZMİNİN GELİŞTİRİLMESİ PROGRAMI VE POLİTİKALAR. Dr. H. Ömer Tontuş Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü

SAĞLIK TURİZMİNİN GELİŞTİRİLMESİ PROGRAMI VE POLİTİKALAR. Dr. H. Ömer Tontuş Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü SAĞLIK TURİZMİNİN GELİŞTİRİLMESİ PROGRAMI VE POLİTİKALAR Dr. H. Ömer Tontuş Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü Programın Amacı ve Kapsamı-1 2 Tıbbi tedavinin alınması, termal kaynakların kullanılması,

Detaylı

Türkiye Klinik Kalite Programı

Türkiye Klinik Kalite Programı Türkiye Klinik Kalite Programı 3 Mayıs 2013 Dr. Hüseyin ÖZBAY Amaç: Türkiye de klinik kalitenin izlenmesi ve değerlendirilmesine yönelik mevcut durum tespitinin yapılması ve klinik kalite ölçme ve değerlendirme

Detaylı

İlaç Güvenliliğinin Sağlanmasında İlaç Sanayinin Sorumlulukları ve Prosedürler 22.Ulusal Farmakoloji Kongresi 07 Kasım 2013

İlaç Güvenliliğinin Sağlanmasında İlaç Sanayinin Sorumlulukları ve Prosedürler 22.Ulusal Farmakoloji Kongresi 07 Kasım 2013 İlaç Güvenliliğinin Sağlanmasında İlaç Sanayinin Sorumlulukları ve Prosedürler 22.Ulusal Farmakoloji Kongresi 07 Kasım 2013 Selcen Erdem AIFD Ruhsat Çekirdek Grubu Başkan Yardımcısı Novartis Ruhsatlandırma

Detaylı

Stratejik Plan 2015-2019

Stratejik Plan 2015-2019 Stratejik Plan 2015-2019 Bu Stratejik Plan önümüzdeki beş yıl Bezmiâlem in gelmesini umut ettiğimiz yeri ve buraya nasıl geleceğimizi anlatan bir Vizyon Belgesidir. 01.01.2015 Rektör Sunuşu Sevgili Bezmiâlem

Detaylı

A Fakülte Altyapı Geliştirme ve İşleyişine Yönelik Çalışmalar A1

A Fakülte Altyapı Geliştirme ve İşleyişine Yönelik Çalışmalar A1 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ EYLEM PLANI KISA DÖNEM (0 6 AY) A Fakülte Altyapı Geliştirme ve İşleyişine Yönelik Çalışmalar A1 Bina projesinin tamamlanması Prof.Dr. Nuran ÖĞÜLENER a, b, Yapı

Detaylı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji KASIM 2014 KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ

Detaylı

ORDU ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK PLAN YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel İlkeler

ORDU ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK PLAN YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel İlkeler ORDU ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK PLAN YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel İlkeler Amaç MADDE 1 Bu yönerge Üniversitenin Stratejik Planı kapsamında; misyon, vizyon ve temel değerlerinin

Detaylı

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ Öncelikler ve İhtisaslaşma Organizasyon ve Eşgüdüm Yaşam Kalitesinin Artırılması Sürdürülebilir Kalkınma Bilgi Toplumuna Dönüşüm Rekabet Gücünün

Detaylı

YÖK Kalite Kurulu. Dış Değerlendirme için Hazırlık Çalışmaları. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Kalite Koordinatörlüğü

YÖK Kalite Kurulu. Dış Değerlendirme için Hazırlık Çalışmaları. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Kalite Koordinatörlüğü YÖK Kalite Kurulu Dış Değerlendirme için Hazırlık Çalışmaları Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Kalite Koordinatörlüğü Eylül 2018 Dış Değerlendirme için Hazırlık Çalışmaları Sunum planı Yükseköğretim kurumlarında

Detaylı

TÜRK İŞGÜCÜ PİYASASI MESLEKİ EĞİTİM İSTİHDAM İLİŞKİSİ VE ORTAKLIK YAKLAŞIMI

TÜRK İŞGÜCÜ PİYASASI MESLEKİ EĞİTİM İSTİHDAM İLİŞKİSİ VE ORTAKLIK YAKLAŞIMI TÜRK İŞGÜCÜ PİYASASI MESLEKİ EĞİTİM İSTİHDAM İLİŞKİSİ VE ORTAKLIK YAKLAŞIMI 15 Ekim 2012 Mehmet Ali ÖZKAN İŞKUR Genel Müdür Yardımcısı 1 SUNUM PLANI I- İşgücü Piyasası Göstergeleri II- Mesleki Eğitim ve

Detaylı

STRATEJİK PLAN, AMAÇ, HEDEF VE FAALİYET TABLOSU

STRATEJİK PLAN, AMAÇ, HEDEF VE FAALİYET TABLOSU FAKÜLTE/BÖLÜM ADI: STRATEJİK PLAN, AMAÇ, HEDEF VE FAALİYET TABLOSU Stj. Amaç No Hedef No Faaliyet No Performans no Stratejik Amaç / Hedef / Faaliyet Tanımı 2008 mevcut durum 2009 2010 2011 2012 2013 Faaliyet

Detaylı

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar.

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar. SAĞLIK ARAŞTIRMALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DAİRE BAŞKANLIKLARI YÖNERGESİ Amaç MADDE 1- (1) Bu yönerge, Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilat yapısını, görevlerini, yetkilerini ve

Detaylı

ANTİMİKROBİYAL DİRENÇ STRATEJİK EYLEM PLANI ( )

ANTİMİKROBİYAL DİRENÇ STRATEJİK EYLEM PLANI ( ) ANTİMİKROBİYAL DİRENÇ STRATEJİK EYLEM PLANI (2018-2023) Prof. Dr. Selçuk KILIÇ T.C. Sağlık Bakanlığı Mikrobiyoloji Referans Laboratuvarları ve Biyolojik Ürünler Dairesi Başkanlığı Antimikrobiyal Direnç

Detaylı

ÜSİMP 2013 Altıncı Ulusal Kongresi, 09-10 Mayıs 2013, Düzce Üniversitesi

ÜSİMP 2013 Altıncı Ulusal Kongresi, 09-10 Mayıs 2013, Düzce Üniversitesi Yrd.Doç.Dr. Altan Özkil Atılım Üniversitesi Sav. Tekno. Uyg. ve Arşt. Merkezi Müdürü Prof.Dr. Hasan AKAY Atılım Üniversitesi Rektör Yardımcısı ÜSİMP 2013 Altıncı Ulusal Kongresi, 09-10 Mayıs 2013, Düzce

Detaylı

MESLEKİ EĞİTİM, SANAYİ VE YÜKSEK TEKNOLOJİ

MESLEKİ EĞİTİM, SANAYİ VE YÜKSEK TEKNOLOJİ VİZYON BELGESİ (TASLAK) Türkiye 2053 Stratejik Lokomotif Sektörler MESLEKİ EĞİTİM, SANAYİ VE YÜKSEK TEKNOLOJİ Millet Hafızası ve Devlet Aklının bize bıraktığı miras ve tarihî misyon, İstanbul un Fethinin

Detaylı

12. MĐSYON 13. VĐZYON

12. MĐSYON 13. VĐZYON 12. MĐSYON Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi nin misyonu, evrensel ölçütleri kendisine temel alan, beraberinde ulusal değerlere sahip çıkan, çağdaş tıp bilgi birikimine sahip, koruyucu hekimlik ilkelerini

Detaylı

T.C. YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MİSYON, DEĞERLER, VİZYON

T.C. YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MİSYON, DEĞERLER, VİZYON T.C. YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MİSYON, DEĞERLER, VİZYON MİSYON Eğitim, sağlık hizmeti ve araştırmada yenilik ve mükemmelliği teşvik ederek, ulus ve ötesinde, sağlığı korumak ve geliştirmektir.

Detaylı

T.C. YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MİSYON, VİZYON, DEĞERLER

T.C. YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MİSYON, VİZYON, DEĞERLER T.C. YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MİSYON, VİZYON, DEĞERLER MİSYON Eğitim, sağlık hizmeti ve araştırmada yenilik ve mükemmelliği teşvik ederek, ulus ve ötesinde, sağlığı korumak ve geliştirmektir.

Detaylı

GÜZ DÖNEMİ

GÜZ DÖNEMİ ECZ 501- ARAŞTIRMA DERSİ PROJESİ DERSİ I PERŞEMBE 09.00-12.00, DERSLİK: BİLGİSAYAR LABORATUVARI Öğretim Üyesi: Yrd. Doç. Dr. Sümeyra TUNA YILDIRIM 1. Hafta Mezuniyet Projesi Konusunun Alınması, Çalışma

Detaylı

ULUSAL SİBER GÜVENLİK STRATEJİ TASLAK BELGESİ

ULUSAL SİBER GÜVENLİK STRATEJİ TASLAK BELGESİ ULUSAL SİBER GÜVENLİK STRATEJİ TASLAK BELGESİ Prof. Dr. Şeref SAĞIROĞLU Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgi Güvenliği Derneği II. Başkan 1 Neden İhtiyaç Duyuldu Diğer Ülke Örnekleri

Detaylı

BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI

BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI OCAK 2015 Sunum Planı İç Kontrol ün Tanımı ve Amaçları Birimlerin Sorumlulukları İç Kontrol Standartları Bakanlıkta

Detaylı

Türkiye de Erken Çocukluk Eğitimi. Temel Eği)m Genel Müdürlüğü. Funda KOCABIYIK Genel Müdür

Türkiye de Erken Çocukluk Eğitimi. Temel Eği)m Genel Müdürlüğü. Funda KOCABIYIK Genel Müdür Türkiye de Erken Çocukluk Eğitimi Temel Eği)m Genel Müdürlüğü Funda KOCABIYIK Genel Müdür 2013 I. Türkiye de Geçmişten Günümüze Erken Çocukluk Eğitimi II. Türkiye de Erken Çocukluk Eğitiminin Yapısı III.

Detaylı

Selçuk Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri. Dr. Yaşar Ali SULAK SİSAM Müdürü

Selçuk Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri. Dr. Yaşar Ali SULAK SİSAM Müdürü Selçuk Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Dr. Yaşar Ali SULAK SİSAM Müdürü Selçuk Üniversitesi Toplam 120 birim var: 27 birim > 50 (50 den çok çalışanlı) 50 birim 10 < < 50 (10 50 arası çalışanlı)

Detaylı

T.C. Celal Bayar Üniversitesi Alaşehir Meslek Yüksekokulu Müdürlüğü Amaç ve Hedefleri

T.C. Celal Bayar Üniversitesi Alaşehir Meslek Yüksekokulu Müdürlüğü Amaç ve Hedefleri T.C. Celal Bayar Üniversitesi Alaşehir Meslek Yüksekokulu Müdürlüğü Amaç ve Hedefleri Amaç 1 - Eğitim - öğretim kalite ve kapasitesinin artırılması Hedef 1.1: Akreditasyon ve kalite güvence çalışmalarının

Detaylı

SAĞLIK ALANI AR-GE FAALİYETLERİ ÇALIŞTAYI 7-8 Mayıs 2015

SAĞLIK ALANI AR-GE FAALİYETLERİ ÇALIŞTAYI 7-8 Mayıs 2015 T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu SAĞLIK ALANI AR-GE FAALİYETLERİ ÇALIŞTAYI 7-8 Mayıs 2015 Sibel YALAZA Eğitim, Araştırma ve Geliştirme Daire Başkanlığı Kurumsal Yapılanma Başkanlığımız,

Detaylı

ÜLKEMİZDE HALK SAĞLIĞI HİZMETLERİ. Prof.Dr. Ayfer TEZEL

ÜLKEMİZDE HALK SAĞLIĞI HİZMETLERİ. Prof.Dr. Ayfer TEZEL ÜLKEMİZDE HALK SAĞLIĞI HİZMETLERİ Prof.Dr. Ayfer TEZEL Halk Sağlığı Kurumu TARİHÇE Sağlık Bakanlığı, 2 Mayıs 1920 tarih ve 3 sayılı Kanunla Sıhhiye ve Muavenet-i İçtimaiye Vekaleti adıyla kurulmuştur.

Detaylı

BÖLÜM SÜREKLİ GELİŞTİRME KOMİSYONLARI VE GÖREVLERİ

BÖLÜM SÜREKLİ GELİŞTİRME KOMİSYONLARI VE GÖREVLERİ BÖLÜM SÜREKLİ GELİŞTİRME KOMİSYONLARI VE GÖREVLERİ 1. BÖLÜM KALİTE VE AKREDİTASYON KOMİSYONU Kalite Güvence Sisteminin geliştirilmesi konusunda komisyonlar oluşturulmasına yönelik Bölüm Kuruluna öneriler

Detaylı

KAMU-ÜNİVERSİTE-SANAYİ İŞBİRLİĞİ (KÜSİ) FAALİYETLERİ

KAMU-ÜNİVERSİTE-SANAYİ İŞBİRLİĞİ (KÜSİ) FAALİYETLERİ BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI KAMU-ÜNİVERSİTE-SANAYİ İŞBİRLİĞİ (KÜSİ) FAALİYETLERİ Doç. Dr. Mustafa Türkmen ERÜ Mühendislik Fak. 20 Mayıs 2016 KAYSO Sunum Planı KÜSİ Çalışma Grubu KÜSİ İl Planlama

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ KALİTE GÜVENCE SİSTEMİ KURULMASI VE KALİTE KOMİSYONU ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNERGE

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ KALİTE GÜVENCE SİSTEMİ KURULMASI VE KALİTE KOMİSYONU ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNERGE SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ KALİTE GÜVENCE SİSTEMİ KURULMASI VE KALİTE KOMİSYONU ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Bu Yönergenin

Detaylı

İKİNCİ KISIM. Amaç ve Hukuki Dayanak

İKİNCİ KISIM. Amaç ve Hukuki Dayanak ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI GÖREV, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE BİRİNCİ KISIM Amaç ve Hukuki Dayanak Amaç Madde 1- Bu Yönergenin amacı; Strateji Geliştirme

Detaylı

Saydamlığın Artırılması Ve Yolsuzlukla Mücadelenin Güçlendirilmesi Strateji Belgesi

Saydamlığın Artırılması Ve Yolsuzlukla Mücadelenin Güçlendirilmesi Strateji Belgesi Saydamlığın Artırılması Ve Yolsuzlukla Mücadelenin Güçlendirilmesi Strateji Belgesi "Yolsuzluk" kavramı ile yasal olmayan hedefler için yasal yolların zorlanması ya da usul dışı yollarla aşındırılması

Detaylı

İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARI SUNUCU AYDIN GÜZHAN MALİ HİZMETLER DAİRE BAŞKANI

İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARI SUNUCU AYDIN GÜZHAN MALİ HİZMETLER DAİRE BAŞKANI İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARI SUNUCU AYDIN GÜZHAN MALİ HİZMETLER DAİRE BAŞKANI * 5018 Sayılı Kanun Md.55 İç Kontrol Nedir? İç kontrol;idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara

Detaylı

Türkiye Fiziksel Aktivite Rehberi Yaşlılarda Fiziksel Aktivite

Türkiye Fiziksel Aktivite Rehberi Yaşlılarda Fiziksel Aktivite 1. GRUP : YAŞAM BOYU SAĞLIĞIN GELİŞTİRİLMESİ ve SAĞLIKLI YAŞLANMA BAŞKAN : Uzm. Dr. Ümit ATEŞKAN SEKRETERLER : Doç. Dr. Zeynep Dilek AYDIN Uzm. Fzt. Burcu FIRAT MEB müfredat programına kronik hastalıklar

Detaylı

T.C. ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı SORU VE CEVAPLARLA KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI

T.C. ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı SORU VE CEVAPLARLA KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI T.C. ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı SORU VE CEVAPLARLA KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI NİSAN 2018 1 2 İÇİNDEKİLER 1. Neden İç Kontrol?...5 2. İç

Detaylı

KURULUŞ, AMAÇ, BAĞLAM, KAPSAM A. KURUM PROFİLİ. B. Yönetim Sistemi İle İlgili İç ve Dış Hususlar

KURULUŞ, AMAÇ, BAĞLAM, KAPSAM A. KURUM PROFİLİ. B. Yönetim Sistemi İle İlgili İç ve Dış Hususlar Sayfa 1/5 A. KURUM PROFİLİ Hitit Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi, 28.08.2003 tarih ve 25213 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan, 28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanun'un değişik ek 30'uncu maddesine

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ NDE AR-GE

TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ NDE AR-GE TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ NDE AR-GE Süfyan EMİROĞLU Genel Müdür Sanayi Genel Müdürlüğü İlaç Temel Araştırma Merkezi (İTAM) Projesi Açılış Toplantısı, İstanbul 11 Nisan 2013 AR-GE ve İNOVASYON YENİ VEYA İYİLEŞTİRİLMİŞ

Detaylı

Beşeri Tıbbi Ürünlerin Güvenliğinin İzlenmesi. ve Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik ve Kılavuz Neler Getiriyor?

Beşeri Tıbbi Ürünlerin Güvenliğinin İzlenmesi. ve Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik ve Kılavuz Neler Getiriyor? Beşeri Tıbbi Ürünlerin Güvenliğinin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik ve Kılavuz Neler Getiriyor? Uzm.Ecz. Demet AYDINKARAHALİLOĞLU S.B. İlaç ve Ecz. Gn. Md. Türkiye Farmakovijilans Merkezi

Detaylı

Kalite Yönetim Sistemi

Kalite Yönetim Sistemi Kalite Yönetim Sistemi 1 1 Kalite Güvence Süreçlerinin Yönetimine İlişkin, Organizasyonel Yapılanma 2 Kalite Yönetim Sistemi Üniversitemizin; misyon, vizyon ve hedeflerine ulaşmak için bu değerleri kalite

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIMI. Dr. M. Kürşat Tigen

AKILCI İLAÇ KULLANIMI. Dr. M. Kürşat Tigen AKILCI İLAÇ KULLANIMI Dr. M. Kürşat Tigen İLAÇLAR Hastalıklardan korunma, teşhis, tedavi veya vücudun herhangi bir faaliyetini değiştirmek amacıyla kullanılan kimyasal, bitkisel, biyolojik kaynaklı ürünler

Detaylı

Kurum İç Değerlendirme Raporu Hazırlama Yeni Gelişmeler (1.3 versiyon)

Kurum İç Değerlendirme Raporu Hazırlama Yeni Gelişmeler (1.3 versiyon) Kurum İç Değerlendirme Raporu Hazırlama Yeni Gelişmeler (1.3 versiyon) Prof. Dr. Sultan TAŞCI Erciyes Üniversitesi Kalite Komisyonu Koordinatör Yardımcısı 18 Nisan 2018 Sunum Planı KİDR hazırlamada yeni

Detaylı

Çekirdek Eğitim Programı (ÇEP) Hakkında Güncel Durum. Eczacılık Fakülteleri Dekanlar Konseyi Erzincan Üniversitesi Eczacılık Fakültesi, 29 Mayıs 2015

Çekirdek Eğitim Programı (ÇEP) Hakkında Güncel Durum. Eczacılık Fakülteleri Dekanlar Konseyi Erzincan Üniversitesi Eczacılık Fakültesi, 29 Mayıs 2015 Çekirdek Eğitim Programı (ÇEP) Hakkında Güncel Durum Eczacılık Fakülteleri Dekanlar Konseyi Erzincan Üniversitesi Eczacılık Fakültesi, 29 Mayıs 2015 14 Şubat 2015 Tıp Sağlık Konseyi Toplantısı Yüksek Öğretim

Detaylı

1. KNA ve HTEA 2. Risk Analizi 3. Kalite Kavramı 4. Hastane ç Tetkikçi Eğitimi 5. Klinik ve dari Süreçler 6. ndikatör Kavramı ve ndikatörler 7.

1. KNA ve HTEA 2. Risk Analizi 3. Kalite Kavramı 4. Hastane ç Tetkikçi Eğitimi 5. Klinik ve dari Süreçler 6. ndikatör Kavramı ve ndikatörler 7. 1. KNA ve HTEA 2. Risk Analizi 3. Kalite Kavramı 4. Hastane ç Tetkikçi Eğitimi 5. Klinik ve dari Süreçler 6. ndikatör Kavramı ve ndikatörler 7. Sağlık Kurumlarında Entegre Kalite Yönetim Sistemleri 8.

Detaylı

Çok Sektörlü Sağlık Sorumluluğunu Geliştirme Programı 2013-2023

Çok Sektörlü Sağlık Sorumluluğunu Geliştirme Programı 2013-2023 Çok Sektörlü Sağlık Sorumluluğunu Geliştirme Programı 2013-2023 Bölüm 1: Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesine Çok Sektörlü Yaklaşım Özet Kitap ANKARA, 2014 Çok Sektörlü Sağlık Sorumluluğunu Geliştirme

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA ÜNİVERSİTESİ KURULLARI YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar

ANKARA ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA ÜNİVERSİTESİ KURULLARI YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar ANKARA ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA ÜNİVERSİTESİ KURULLARI YÖNERGESİ Amaç ve Kapsam BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar Madde 1. (1) Bu yönergenin amacı 26.09.2017 tarihinde Yüksek Öğretim Kurumu tarafından

Detaylı

T.C. Kalkınma Bakanlığı

T.C. Kalkınma Bakanlığı T.C. Kalkınma Bakanlığı 2023 Vizyonu Çerçevesinde Türkiye Tarım Politikalarının Geleceği- Turkey s Agricultural Policies at a Crossroads with respect to 2023 Vision 2023 Vision, Economic Growth and Agricultural

Detaylı

Sağlık örgütlenmesi ve sağlık bakanlığı. Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL

Sağlık örgütlenmesi ve sağlık bakanlığı. Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL Sağlık örgütlenmesi ve sağlık bakanlığı Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL Sağlık sisteminin unsurları Politika ve Strateji TBMM Sağlık Bakanlığı DPT Tedarikciler İlaç üreticileri Tıbbi malzeme Eczaneler. Hizmet

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA ÜNİVERSİTESİ KURULLARI YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ANKARA ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA ÜNİVERSİTESİ KURULLARI YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ANKARA ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA ÜNİVERSİTESİ KURULLARI YÖNERGESİ Amaç ve Kapsam BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1. (1) Bu yönergenin amacı 26.09.2017 tarihinde Yüksek Öğretim Kurumu

Detaylı

ULUSAL KLİNİK ARAŞTIRMA ALTYAPI AĞI (TUCRIN) UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

ULUSAL KLİNİK ARAŞTIRMA ALTYAPI AĞI (TUCRIN) UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ ULUSAL KLİNİK ARAŞTIRMA ALTYAPI AĞI (TUCRIN) UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ FAALİYET RAPORU 2012 SUNUŞ Bilimsel araştırmaların günümüzdeki haliyle daha karmaşık ve zorlu sorulara cevap arandıkça, daha fazla

Detaylı

F.Nesrin CAN DİALİFE Diyaliz Merkezleri Hemşirelik Hizmetleri Koordinatörü

F.Nesrin CAN DİALİFE Diyaliz Merkezleri Hemşirelik Hizmetleri Koordinatörü F.Nesrin CAN DİALİFE Diyaliz Merkezleri Hemşirelik Hizmetleri Koordinatörü Kalite, bir ürün veya hizmet ile ilgili özelliklerin, belirlenen veya olabilecek ihtiyaçları karşılama derecesidir. Sağlık Hizmetlerinde

Detaylı

Resmî Gazete YÖNETMELİK. Sağlık Bakanlığından: HEMŞİRELİK YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

Resmî Gazete YÖNETMELİK. Sağlık Bakanlığından: HEMŞİRELİK YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç 8 Mart 2010 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı : 27515 YÖNETMELİK Sağlık Bakanlığından: HEMŞİRELİK YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; sağlık hizmeti

Detaylı

BELGESİ. YÜKSEK PLANLAMA KURULU KARARI Tarih: 05.06.2009 Sayı: 2009/21

BELGESİ. YÜKSEK PLANLAMA KURULU KARARI Tarih: 05.06.2009 Sayı: 2009/21 TÜRKİYE HAYAT BOYU ÖĞRENME STRATEJİ BELGESİ YÜKSEK PLANLAMA KURULU KARARI Tarih: 05.06.2009 Sayı: 2009/21 Dr. Mustafa AKSOY Hayat Boyu Öğrenmenin Geliştirilmesi Operasyon Koordinatörü mustafaaksoy@meb.gov.tr

Detaylı

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir?

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir? T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI KİHBİ Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL MAYIS 2014 ANKARA 1- Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini sürekli

Detaylı

GÜZ DÖNEMİ

GÜZ DÖNEMİ ECZ 501- ARAŞTIRMA DERSİ PROJESİ DERSİ I PERŞEMBE 09.00-12.00, DERSLİK: BİLGİSAYAR LABORATUVARI Öğretim Üyesi: Yrd. Doç. Dr. Sümeyra TUNA YILDIRIM 1. Hafta Mezuniyet Projesi Konusunun Alınması, Çalışma

Detaylı

3- KONTROL FAALİYETLERİ

3- KONTROL FAALİYETLERİ 3- KONTROL FAALİYETLERİ Standart Kod No Kamu İç Kontrol Standardı ve Genel Şartı Mevcut Durum Eylem Kod No Öngörülen Eylem veya Eylemler Sorumlu veya Çalışma Grubu Üyeleri İşbirliği Yapılacak Çıktı/ Sonuç

Detaylı

TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu

TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu Ekonomi Koordinasyon Kurulu Toplantısı, İstanbul 12 Eylül 2008 Çalışma Grubu Amacı Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele M Çalışma Grubu nun amacı; Türkiye

Detaylı

T.C. Düzce Belediye Başkanlığı VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ

T.C. Düzce Belediye Başkanlığı VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ T.C. Düzce Belediye Başkanlığı VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve İlkeler Amaç MADDE 1- (1)Bu Yönetmeliğin amacı Veteriner İşleri Müdürlüğü nün

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ NDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ NDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ÜNİVERSİTELERDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ ÇALIŞTAYI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ NDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ Yrd. Doç. Dr. Şükrü SU. Öğr. Görv. Enes GÜNDÜZ. Öğr. Görv. Hatice ÖZDEMİR. İSG Eğitim Uygulama

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU 140 BAKANLIK MERKEZ TEŞKİLATI VE BAĞLI KURULUŞLAR Dr. Saim KERMAN Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Başkanı 1966 yılında Kırıkkale de doğdu.1990 yılında

Detaylı

Tarımın Anayasası Çıktı

Tarımın Anayasası Çıktı Tarımın Anayasası Çıktı Günnur BİNİCİ ALTINTAŞ Tarım sektörünün anayasası olan 5488 sayılı Tarım Kanunu iki yıllık yoğun bir çalışmanın ardından 18.04.2006 tarihinde kabul edildi. Resmi Gazete de 25.04.2006

Detaylı

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU VE CEVAPLARLA İÇ KONTROL Ankara-2012 İÇİNDEKİLER 1 Neden İç Kontrol? 2 İç Kontrol Nedir? 3 İç Kontrolün Amacı Nedir? 4 İç Kontrolün Yasal

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ KALİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE KALİTE KOMİSYONU YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ KALİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE KALİTE KOMİSYONU YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ KALİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE KALİTE KOMİSYONU YÖNERGESİ Amaç ve Kapsam BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1- (1) Bu Yönergenin amacı; Dokuz Eylül Üniversitesinde

Detaylı

Dr. Selçuk Yakıştıran 2. Uluslararası Mesleksel ve Çevresel Hastalıkları Kongresi 04 Mart 08 Mart 2018 ANTALYA

Dr. Selçuk Yakıştıran 2. Uluslararası Mesleksel ve Çevresel Hastalıkları Kongresi 04 Mart 08 Mart 2018 ANTALYA İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulamalarının İyileştirilmesinde Ulusal Politika Belgelerinin Kurum ve Kuruluşların Stratejik Planlarına Aktarılması ve Uygulamalarının Değerlendirilmesi Dr. Selçuk Yakıştıran

Detaylı

KURULUŞ, AMAÇ, BAĞLAM, KAPSAM

KURULUŞ, AMAÇ, BAĞLAM, KAPSAM Sayfa 1/5 Kurum Profili Daha önce 19 Mayıs Üniversitesi ne bağlı olarak kurulan Çorum 03.07.1992 tarih ve 3837 Sayılı Kanunla Gazi Üniversitesi ne bağlanmıştır. Gazi Üniversitesi Rektörlüğünün 18.11.1999

Detaylı

SAĞLIK / TIBBİ CİHAZ KAMU ALIMLARI HAKKINDA TESPİT VE ÖNERİLER

SAĞLIK / TIBBİ CİHAZ KAMU ALIMLARI HAKKINDA TESPİT VE ÖNERİLER SAĞLIK / TIBBİ CİHAZ KAMU ALIMLARI HAKKINDA TESPİT VE ÖNERİLER SİP E İLİŞKİN YASAL DÜZENLEMELER 663 sayılı KHK nın 13. ve 50. maddeleri, 6518 sayılı Kanunun 45. ve 52. Maddelerine istinaden Bilim, Sanayi

Detaylı

1. Gün: Finlandiya Hükümetinin Strateji Araçları

1. Gün: Finlandiya Hükümetinin Strateji Araçları 1. Gün: Finlandiya Hükümetinin Strateji Araçları Virpi Einola-Pekkinen 10.1.2011 1 Finlandiya Hükümetinin Yapısı Finlandiya da 12 Bakanlık vardır. Her Bakanlık kendi yetkisi çerçevesinde yönetim kapsamına

Detaylı

STRATEJİK PLAN

STRATEJİK PLAN STRATEJİK PLAN 2012-2016 2013 2 T. C. İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ İçindekiler SUNUŞ... 5 YÖNETİCİ ÖZETİ... 7 1. STRATEJİK ANALİZ 1.1. Tarihçe... 9 1.2. Stratejik Planlama Süreci.... 9 1.3. İstanbul Medipol

Detaylı

KURULUŞ AMAÇ BAĞLAM KAPSAM

KURULUŞ AMAÇ BAĞLAM KAPSAM A. Kurum Profili Enstitümüz, 17 Mart 2006 tarih ve 5467 Sayılı Kanunun 1 inci maddesi ve 2547 Sayılı YÖK Teşkilatı Kanununun Ek 66 ncı maddesi ile kurulmuştur. Hemşirelik Anabilim Dalı, Hemşirelik Yüksek

Detaylı

Farmakovijilans Derneği

Farmakovijilans Derneği Beşeri Tıbbi Ürünlerin Güvenliğinin Đzlenmesi ve Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik ve Kılavuz Neler Getiriyor? 12 Haziran 2009 KAYSERĐ Seyfullah DAĞISTANLI Farmakovijilans Derneği !!! Beşeri Tıbbi

Detaylı

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET BİRİMLERİ VE GÖREVLERİ HAKKINDA YÖNERGE. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET BİRİMLERİ VE GÖREVLERİ HAKKINDA YÖNERGE. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET BİRİMLERİ VE GÖREVLERİ HAKKINDA YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve Kapsam MADDE 1- (1) Bu Yönergenin amacı, Acil Sağlık Hizmetleri

Detaylı

Araştırmaları Geliştirme Komisyonu

Araştırmaları Geliştirme Komisyonu Araştırmaları Geliştirme Komisyonu Prof. Dr. Erol Gürpınar Prof. Dr. Erkan Alpsoy Prof. Dr. Çiler Çelik Özenci Prof. Dr. Ömer Civalek Prof. Dr. Burhan Özkan Doç. Dr. Hilal Erkuş Öztürk Doç. Dr. Bekir Taner

Detaylı

BVKAE www.bornovavet.gov.tr

BVKAE www.bornovavet.gov.tr Türkiye Veteriner İlaçları Pazarı Sorunlar ve Çözüm Önerileri Uluslararası Süt Sığırcılığı ve Süt Ürünleri Çalıştayı ve Sergisi 28-29 Nisan, 2008 - Konya İsmail Özdemir VİSAD - Veteriner Sağlık Ürünleri

Detaylı

KURULUŞ AMAÇ BAĞLAM KAPSAM. A. KURUM Profili. B. Yönetim Sistemi İle İlgili İç -Dış Hususlar İç Hususlar

KURULUŞ AMAÇ BAĞLAM KAPSAM. A. KURUM Profili. B. Yönetim Sistemi İle İlgili İç -Dış Hususlar İç Hususlar Sayfa 1/5 A. KURUM Profili 11.07.1992 tarih ve 21281 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Yüksek Öğretim Kurumları Teşkilatı Hakkında 41 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin değiştirilerek kabulüne dair 2809

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ VAN SAĞLIK YÜKSEKOKULU DÖNEMİ STRATEJİK PLANI

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ VAN SAĞLIK YÜKSEKOKULU DÖNEMİ STRATEJİK PLANI YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ VAN SAĞLIK YÜKSEKOKULU 205 209 DÖNEMİ STRATEJİK PLANI ÖNSÖZ Yüzüncü Yıl Üniversitesi Van Sağlık Yüksekokulu 205-209 Dönemi Stratejik Planı, 0.2.2003 tarih ve 508 sayılı Kamu Mali

Detaylı

KTÜ STRATEJİK PLAN 2014-2018 10. KALKINMA PLANI 2014-2018

KTÜ STRATEJİK PLAN 2014-2018 10. KALKINMA PLANI 2014-2018 10. KALKINMA PLANI KTÜ STRATEJİK PLAN 10. Kalkınma Planında Yer Alan Politikalarla Örtüşen Hedef ve Faaliyetlerimiz Nitelikli İnsan, Güçlü Toplum Yenilikçi Üretim, İstikrarlı Yüksek Büyüme Yaşanabilir

Detaylı

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI Bölgesel Yenilik Stratejisi Çalışmaları; Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi İstanbul Bölgesel Yenilik Stratejisi Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi Önemli Not: Bu anketten elde

Detaylı

BELEDİYELERCE BİLGİ SAĞLANACAK İDEP EYLEMLERİ

BELEDİYELERCE BİLGİ SAĞLANACAK İDEP EYLEMLERİ Arazi Kullanımı ve Ormancılık 3. ORMAN, MERA, TARIM VE YERLEŞİM GİBİ ARAZİ KULLANIMLARI VE DEĞİŞİMLERİNİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİ OLUMSUZ YÖNDE ETKİLEMESİNİ SINIRLANDIRMAK 5. 2012 yılında yerleşim alanlarında

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİNE UYUM DANIŞMA VE YÖNLENDİRME KURULU 2015 YILI 1. TOPLANTISI 11 MART 2015

AVRUPA BİRLİĞİNE UYUM DANIŞMA VE YÖNLENDİRME KURULU 2015 YILI 1. TOPLANTISI 11 MART 2015 AVRUPA BİRLİĞİNE UYUM DANIŞMA VE YÖNLENDİRME KURULU 2015 YILI 1. TOPLANTISI 11 MART 2015 ANA EYLEM 2: YENİLİK ve İYİ UYGULAMALARIN DEĞİŞİMİ İÇİN İŞBİRLİĞİ Yenilik ve İyi Uygulamaların Değişimi için İşbirliği;

Detaylı

SAĞLIK HİZMETİ GERİ ÖDEMELERİ VE YALIN UYGULAMALAR GENEL SAĞLIK SİGORTASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MART 2017

SAĞLIK HİZMETİ GERİ ÖDEMELERİ VE YALIN UYGULAMALAR GENEL SAĞLIK SİGORTASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MART 2017 SAĞLIK HİZMETİ GERİ ÖDEMELERİ VE YALIN UYGULAMALAR GENEL SAĞLIK SİGORTASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MART 2017 Sağlık Hizmeti Geri Ödemeleri ile Yalın Uygulamaların İlişkisi 2 Sağlık Hizmeti Geri Ödemeleri ile Yalın

Detaylı

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakovijilans İrtibat Noktası Deneyimleri

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakovijilans İrtibat Noktası Deneyimleri Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakovijilans İrtibat Noktası Deneyimleri Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com www.farmakovijilans.net

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014 İÇ KONTROL SİSTEMİ VE KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI DERLEYEN CUMALİ ÇANAKÇI Şube Müdürü SUNUM PLANI İç Kontrol

Detaylı

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ KALİTE GÜVENCESİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ KALİTE GÜVENCESİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ KALİTE GÜVENCESİ YÖNERGESİ Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Madde 1 Bu Yönergenin amacı Bülent Ecevit Üniversitesinin eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri

Detaylı

Sizin varlığınız ve katkılarınızla bu alanda önemli çalışmalar yapacağımıza inancımız sonsuz. Mehmet Onarcan Prof. Dr. Ayfer Karadakovan Aynur Dik

Sizin varlığınız ve katkılarınızla bu alanda önemli çalışmalar yapacağımıza inancımız sonsuz. Mehmet Onarcan Prof. Dr. Ayfer Karadakovan Aynur Dik Sayın İlgili, Evde Bakım Derneği ve Ege Üniversitesi Ödemiş Sağlık Yüksekokulu işbirliği ile 12-14 Nisan 2012 tarihlerinde Kuşadası nda gerçekleştirdiğimiz III. Ulusal Evde Sağlık ve Bakım Kongresi ni

Detaylı

UÜ-SK HASTA GÜVENLİK PLANI

UÜ-SK HASTA GÜVENLİK PLANI Rev. No : 03 Rev.Tarihi : 10 Şubat 2012 1/5 1. Amaç: Bu plan UÜ-SK da hasta güvenliğini esas alan bir yaklaşımın tüm kuruluş ölçeğinde benimsenmesi ve uygulanması için bir sistematik oluşturmayı amaçlamaktadır.

Detaylı

Rehabilitasyon Hizmetleri

Rehabilitasyon Hizmetleri 14. HAFTA Rehabilitasyon Hizmetleri Hastalık, kaza veya yaralanma sonucu gelişen sınırlanmış fonksiyonel kapasitenin, geçici veya kalıcı yetersizliklerin, hastalığın tedavisi ile birlikte veya tedavi sonrası,

Detaylı

Sağlık Bakanlığından: HEMŞİRELİK YÖNETMELİĞİ. Resmi Gazete: BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

Sağlık Bakanlığından: HEMŞİRELİK YÖNETMELİĞİ. Resmi Gazete: BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç Sağlık Bakanlığından: HEMŞİRELİK YÖNETMELİĞİ Resmi Gazete:8.3.2010-27515 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; sağlık hizmeti sunulan kurum ve kuruluşlarda

Detaylı

Afetlerde üniversitelere düşen roller

Afetlerde üniversitelere düşen roller Afetlerde üniversitelere düşen roller Dr. Perihan Torun, MSc Epidemiology Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı 23.10.2017 1 Sunu Akışı Genel olarak üniversitelerin toplumsal

Detaylı

Çok Sektörlü Sağlık Sorumluluğunu Geliştirme Programı

Çok Sektörlü Sağlık Sorumluluğunu Geliştirme Programı Çok Sektörlü Sağlık Sorumluluğunu Geliştirme Programı 2013-2023 Bölüm 1: Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesine Çok Sektörlü Yaklaşım Özet Kitap ANKARA, 2014 Çok Sektörlü Sağlık Sorumluluğunu Geliştirme

Detaylı

KTÜ 2017 Yılı Yatırın Programı İzleme ve Değerlendirme Raporu

KTÜ 2017 Yılı Yatırın Programı İzleme ve Değerlendirme Raporu İÇİNDEKİLER 1- YÖNETİCİ ÖZETİ... 2- GENEL DEĞERLENDİRME... A- Misyon ve Vizyon..... B- Stratejik Amaç ve Hedefler 3-2017 YATIRIMLARININ FİNANSMAN KAYNAKLARI. 4-2017 GENEL YATIRIM UYGULAMA DURUMU.. 5-2017

Detaylı

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ UYGULAMA YÖNERGESİ

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ UYGULAMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç Madde 1 - Bu yönergenin amacı; Akdeniz Üniversitesi birimlerinde; iç ve dış paydaşların gereksinim ve beklentilerini dikkate alarak hizmetlerin değerlendirilmesine,

Detaylı

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar:

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar: Kadın Dostu Kentler Projesi İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün ulusal ortağı ve temel paydaşı olduğu Kadın Dostu Kentler Projesi, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu-UNFPA ve Birleşmiş Milletler

Detaylı

Eczacının Sağlık Sektöründeki Konumu ve. Mesleğin Genel Sorunları

Eczacının Sağlık Sektöründeki Konumu ve. Mesleğin Genel Sorunları BÖLÜM III Eczacının Sağlık Sektöründeki Konumu ve Mesleğin Genel Sorunları Eczacı, ilaç ve hammadde elde etmede, farmasötik madde ve müstahzar yapımında, çeşitli ilaç analizlerinde, ilacın tanınması ve

Detaylı

AR-GE POLİTİKALARI ve ARAŞTIRMA ALTYAPILARI

AR-GE POLİTİKALARI ve ARAŞTIRMA ALTYAPILARI AR-GE POLİTİKALARI ve ARAŞTIRMA ALTYAPILARI Özgür Kadir ÖZER Planlama Uzmanı AR-GE, YENĠLĠK VE TEKNOLOJĠ POLĠTĠKALARI FORUMU, 27 OCAK 2011, ANKARA Sunum Akışı Ar-Ge ve Yenilik Sistemindeki Gelişmeler Kamu

Detaylı

KURULUŞ, AMAÇ, BAĞLAM, KAPSAM

KURULUŞ, AMAÇ, BAĞLAM, KAPSAM A. Kurum Profili 17.03.2006 tarih ve 26111 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5467 Sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu, Yükseköğretim Kanunu, Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, Telsiz Kanunu

Detaylı