SANAYİ STRATEJİSİ GELİŞTİRME DÖNGÜSÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SANAYİ STRATEJİSİ GELİŞTİRME DÖNGÜSÜ"

Transkript

1 2008 SANAYİ STRATEJİSİ GELİŞTİRME DÖNGÜSÜ Barış Ekdi

2 SANAYĐ STRATEJĐSĐNĐN GELĐŞTĐRĐLMESĐ Kime : Sanayi Startejisi Çalışma Grubu Kimden : Barış EKDĐ Tarih : AMAÇ VE KAPSAM AÇISINDAN SANAYĐ STRATEJĐSĐ [1] Sanayi stratejisinin temel amacı, ülke içindeki üretim imkânlarının ve uluslararası rekabet gücünün geliştirilerek toplumsal refah artışına katkıda bulunmasını sağlamaktır. [2] Her ne kadar Amerika ve Batı Avrupa ülkelerinde temel ilke devletin piyasalara müdahalesinin en az düzeyde olması ise de Japonya ve Kore başta olmak üzere Doğu Asya ülkelerinin devlet müdahalesi sayesinde yüksek büyüme oranlarına ulaşması sonucunda devletin müdahalesi ABD ve Avrupa ülkelerinin de gündemine girmiştir. [3] Diğer yandan, ulusal şampiyonlar yaratmak, yüksek gümrük duvarları vasıtasıyla yerli endüstrileri korumak, ihracat kaydıyla bazı şirketleri veya sektörleri desteklemek gibi sanayi politikaları GATT Sübvansiyonlar ve Telafi Edici Tedbirler Anlaşması çerçevesinde yaptırıma tabi tutulmaktadır. Bu nedenle, özellikle son on beş yılda ülkeler -en azından resmi olarak - doğrudan sektörlere ya da firmalara yardım yapmak oldukça güçleşmiştir. Buna alternatif olarak ülkeler kamu kaynaklarını daha çok altyapı hizmetlerinin geliştirilmesi, piyasalardaki rekabetin arttırılması, daha iyi düzenlemeler yapılması, nitelikli işgücünün yetiştirilmesi, bilim ve teknoloji altyapısının geliştirilmesi gibi alanlara yönlendirerek üretim ortamının ve onu destekleyen yatırım ve hizmet süreçlerinin bir bütün olarak iyileştirilerek rekabet gücünün arttırılmasını hedeflemektedir. [4] Klasik yaklaşım ile modern yaklaşım arasındaki bir başka farklılık da şudur: Klasik yaklaşım daha çok tepeden inmeci (top-to-bottom) ve merkezi iken, modern yaklaşım daha çok sektörel ve yerel bazdan genele doğru (from the bottom) bütünleşik (integrated) bir seyir izlemektedir. [5] Đki yaklaşım arasındaki diğer farklar ise şunlardır: Modern sanayi stratejisi, ithal malların ikamesine odaklanmaktan ziyade yerli-yabacı üretimin entegrasyonuna (dolayısıyla yabancı sermaye girişine) ve yerli üreticileri ne pahasına olursa olsun korumaktan ziyade, onların kendi kabuklarından çıkarak küresel piyasalarda daha etkin olmaları için uygun zeminlerin yaratılmasına ağırlık vermektedir. Barış EKDĐ - Sanayi Stratejisinin Geliştirilmesi Bilgi Notu (1)

3 2. MEVCUT DURUM [6] Ülkemizde sanayi politikalarına ilişkin unsurlar genellikle beş yıllık kalkınma planlarında yer almakta iken, Avrupa Birliği ne uyum sürecinin de etkisi ile DPT tarafından 2003 yılında Türkiye Sanayi Politikası Belgesi hazırlanmış, bu belgeye getirilen eleştiriler sonucunda da STB ve DPT koordinasyonunda ve TEPAV ın katkılarıyla Türkiye Sanayi Stratejisi belgesinin hazırlık çalışmaları başlamıştır. Söz konusu çalışmaların 2008 yılı Haziran ayı sonu itibariyle tamamlanması planlanmaktadır. 3. SANAYĐ STRATEJĐSĐNĐN GELĐŞTĐRĐLMESĐ ĐHTĐYACI [7] 2008 yılı Haziran ayı ile tamamlanması öngörülen Sanayi Stratejisi Belgesi, kapsamlı olması ve katılımcı bir şekilde hazırlanması nedeniyle oldukça önemli bir adı niteliğindedir. Ancak, teknolojilerin ve piyasaların hızla geliştiği, ekonominin önceki yıllara oranla çok daha dinamik bir hal aldığı, dünyanın diğer ucundaki bir ülkenin bir piyasasındaki aksaklığın ülkemizdeki piyasaları da anında etkileme riski taşıdığı dikkate alındığında, sanayi stratejisinin de bu tür öngörülemeyen gelişmelere cevap verecek şekilde kısa aralıklarla değerlendirmeye alınması elzemdir. Buna karşın, stratejinin güvenilirliği ve özel sektör tarafından sahiplenilmesi açısından da bu tür değerlendirmelerin sonuçları ve etkileri konusunda dikkatli olunması, çok gerekli olmadıkça temel unsurlarda değişiklik yapılmaması kaydıyla ve stratejinin temel belgeye sadık kalınarak geliştirilmesinde ve öngörülemeyen sapmaların tespit edilerek politika hedeflerine ulaşma açısından gerekli ayarlamaların (adjustment) yapılmasında fayda görülmektedir. Nitekim, Avrupa Birliği de 2000 yılı Lizbon Stratejisi hedeflerine ulaşma açısından, 2002, 2004, 2005, 2006 ve 2007 yıllarında çeşitli nitelikte (report, review, follow-up paper) bir dizi belge yayınlamıştır: Lizbon Stratejisi Industrial Policy in an Enlarged Europe COM(2002) 714 AB SANAYĐ POLĐTĐKASI BELGELERĐ KRONOLOJĐSĐ Fostering Industrial Change: an Industrial Policy for an Enlarged Europe COM(2004) "Implementing the Community Lisbon Programme: A Policy Framework to Strengthen EU Manufacturing - Towards a More Đntegrated Approach for EU Industrial Policy - SEC(2005) European Industry: A Sectoral Overview SEC(2005) European Industry: A Sectoral Overview. Companion Document to the Communication COM(2005) European Industry: A Sectoral Overview - Technical Update Mid-Term Review of Industrial Policy COM(2007) Accompanying Document to the Mid-Term Review of Industrial Policy SEC(2007) Raising productivity growth: key messages from the European Competitiveness Report 2007 COM (2007) 666 * Commission Staff Working Document : European Competitiveness Report 2007 SEC(2007) 1444 * * Rekabet Gücü (competitiveness) raporları önceki yıllarda da yer almaktadır. Barış EKDĐ - Sanayi Stratejisinin Geliştirilmesi Bilgi Notu (1)

4 [8] Yukarıda yer verilen çerçevede, Sanayi Stratejisinin geliştirilmesi fonksiyonun de üç boyutta ele alınması gerekmektedir: a. Đlk boyut, sanayi politikasının diğer politika alanları ile kesiştiği noktaların belirlenip aydınlatılması, olası uyumsuzlukların giderilmesi, önceliğe göre diğer politikaların sanayi politikası ile uyumlaştırılması ya da sanayi politikasında yer alan unsurların diğer politika alanlarındaki tedbirlerle uyumlaştırılması (öncelik diğer alanlarda ise, sanayi politikasının bundan minimum etkilenmesinin sağlanması) gerekmektedir. Bu boyut aynı zamanda yatay politika alanları olarak da adlandırılmaktadır ve 2008 yılı Sanayi Stratejisi Belgesi nde yatay alanlar odak noktası olarak dikkate alınmıştır. b. Đkinci boyut, sektörler arası etkileşimin, darboğazların ve olası müdahale alanlarının belirlenmesidir. Bu tür bir çalışmada ön plana çıkacak husus, sektörlerin birbirlerinden ne şekilde etkilendiklerinin ortaya çıkarılarak, çeşitli piyasa aksaklıkları nedeniyle diğer sektörlerin girdi maliyetlerini arttırmalarının önüne geçmektir. Söz konusu aksaklıklar, kapasite kısıtı, giriş-çıkış imkanları, sermaye ya da ölçek yetersizliği gibi piyasaya özgü yapısal aksaklıklar olabileceği gibi, kartelleşme, tekelleşme gibi suni aksaklıklar ya da devletin yapmış olduğu düzenlemelerdeki eksikliklerin ya da fazlalıkların getirdiği düzenleme aksaklıkları da olabilir. Bunun ilk adımı sektörlerin incelenmesidir. Sektörel bazdaki aksaklıkların incelenerek sektörler arası ilişkide konumlandırılması, başarılı bir sanayi stratejisinin ikinci ayağını oluşturmaktadır. c. Konunun üçüncü boyutu ise işin kurumsal niteliği ile ilgilidir: Uygulamaları izleme ve değerlendirme, olası sapmaları ve riskleri tespit etme, riskleri gidermek için gerekli değişiklikleri politika yapıcılarına önerme ve bir sonraki döneme ilişkin sanayi strateji belgesinin altyapısını hazırlayacak verileri toplama ve işleme konularında Sanayi ve Ticaret Bakanlığı nın kapasitesinin geliştirilmesidir. Burada oluşturulan veya oluşturulacak strateji tedbirleri ile muhatap olacak kurumların hem hazırlık hem de uygulama aşamasında desteğinin sağlanması önemlidir. Dolaysıyla, her bir sektörü etkileyen düzenlemelerin ve bu düzenlemeleri hazırlayıp uygulayan birimlerin haritalanması önem taşımaktadır. [9] Söz konusu üç alandan her biri, birer matris formatında ele alınarak sanayi stratejisi bu üç temel üzerine oturtulabilir - ki bu matrislerin ne şekilde doldurulacağına ilişkin yöntemler de burada önem kazanmaktadır. Barış EKDĐ - Sanayi Stratejisinin Geliştirilmesi Bilgi Notu (1)

5 4. SANAYĐ POLĐTĐKASI ĐLE DĐĞER POLĐTĐKA ALANLARININ ETKĐLEŞĐMĐ [10] Bugüne kadar elde edilen tecrübeler dikkate alındığında, yalnızca sanayi üretimine odaklanmanın sanayi politikası açısından yeterli olmadığı, politika ve strateji oluşturma aşamasında diğer politika alanlarının olumlu ya da olumsuz etkilerinin de hesaba katılması gerektiği anlaşılmaktadır. [11] Örneğin, sanayi verimliliğini arttırmanın en önemli unsurlarından birisi ileri teknolojilerin kullanılmasıdır. Bu çerçevede atılacak bir adımın ilgili olduğu politika alanlarından bazıları ve bu alanların etkisi şu şekilde değerlendirilebilir: a. Bilim ve teknoloji politikası söz konusu ileri teknolojinin üretilmesi için, eğitim politikası da hem teknolojiyi üretecek araştırmacıların hem de üretilen teknoloji kullanacak nitelikli işgücünün yetişmesi için önemlidir. b. Diğer yandan üretilen teknolojinin korunması ya da ülke içinde üretilmesi mümkün değilse yurt dışından temini için fikri mülkiyet hakları ve dış ticaret önemli bir rol oynamaktadır. c. Şirketlerin mevcut teknolojiye erişimi ise, paraya bağlı olduğu müddetçe uygun finansman (yeni sermaye piyasası araçları, leasing), devlet yardımları (yatırımın karşılanması), maliye (gümrük / ithalat vergileri, kullanımdan alınan vergiler vb.), rekabet (küçük şirketlerin Ar-Ge amacıyla bir araya gelmesini teşvik, patent havuzlarının yasaklanması) gibi politika alanlarındaki etkinliğe bağlıdır. d. Ayrıca, ileri teknolojinin kullanımı çevreyi olumlu (çimento) ya da olumsuz (nükleer enerji) şekilde etkileyebilir. Benzer durum enerji için de geçerlidir. e. Son olarak da, ileri teknoloji kullanımı sonucunda başta vasıfsız işçiler olmak üzere istihdamda azalma yaşanması muhtemeldir. (Dolayısıyla, kapsamlı bir politika bu noktada istihdam politikası ile entegre edilmelidir.) [12] Söz konusu etkileşim Şekil - 1 de ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bu şekildeki yeşil alanlar anılan tedbirin / hedefin (sanayi verimliliğinin arttırılması) ve bunun için öngörülen aracın (ileri teknoloji kullanımı) gerçeklemesinde aynı doğrultuda hareket politika alanlarını göstermekte iken türkuaz renkli alanların bu araçtan nasıl etkileneceği net değildir. Buna karşın kırmızı alanlar öngörülen tedbirden olumsuz yönde etkilenmesi muhtemel politika alanlarını ifade etmektedir.. Barış EKDĐ - Sanayi Stratejisinin Geliştirilmesi Bilgi Notu (1)

6 Şekil 1 - Bir Örnek Üzerinden Politika Alanlarının Etkileşimi [13] Bu nedenle, sanayi stratejisinin hazırlanması ve geliştirilmesi aşamasında yatay politika alanlarının doğru bir şekilde belirlenerek sanayi politikaları ve sektörler ile etkileşimlerin incelenmesinde fayda vardır. Avrupa Birliği de bu nedenle Yatay ve Sektörel Matris Yaklaşımı nı benimsemiştir. [14] Söz konusu matriste yatay sırada toplam 27 adet sektör şu dört ana başlık altında sıralanmıştır: (1) Yiyecek ve Yaşambilimi Sanayileri, (2) Makine ve Sistem Sanayileri, (3) Moda ve Tasarım Sanayileri, (4) Hammade ve Ara Mamul Sanayileri Yatay anlamda (tabloda dikey) tüm sektörleri kesen 17 alan da yine dört başlık altında değerlendirmeye alınmıştır: (1) Bilgi, (2) Daha Đyi Düzenlemeler, (3) Çevre ve Enerji, (4) Ticaret - Bunun yanı sıra Yapısal Değişim ve Sektörel Eylemler de tüm sektörleri yatay olarak kesmektedir. BĐLGĐ başlığının altında ise şu konular yer almaktadır: (a) ARGE ve Yenilikçilik, (b) FMH ve Taklitle Mücadele, (c) Yetenekleri Geliştirme, (d) KOBĐ lerin finansman kaynaklarına erişimi. DAHA ĐYĐ DÜZENLEMELER başlığı altında ise, (a) Bürokratik yüklerin azaltılması, (b) Đç Pazar, (c) Sağlık ve Güvenlik, (d) Teknik Standartlar başlıkları yer almaktadır. ÇEVRE ve ENERJĐ başlığında da (a) Đklim Değişikliği, (b) Atık, (c) Su, (d) Hava, (e) Yoğun Enerji Kullanımı başlıkları vardır. Barış EKDĐ - Sanayi Stratejisinin Geliştirilmesi Bilgi Notu (1)

7 TĐCARET başlığı altında ise (a) Pazarlara Erişim, (b) Hammaddelere Erişim, (c) Ticareti bozucu etkiler (damping ve devlet yardımları), (d) Düzenleyici sorunlar başlıkları vardır. [15] Görüldüğü üzere, AB yaklaşımı açısından belirli sektörlerde iyileştirilmeye gidileceğine dair iyimser tahminler ve rakamlar yeterli olmamakta, bunun çevreyi nasıl etkileyeceği, ticaret üzerindeki etkileri ve düzenlemelerle etkileşimi de işin içine katılarak konu bir bütün olarak ele alınmaktadır. Matris in Enterprise Europe n 20 yayınlanan örneği aşağıdaki şekildedir: Şekil 2 - Avrupa Birliği Yatay ve Sektörel Matrisi [16] Sonuç olarak tüm sektörleri içerecek bu tarzda bir tablo içeriğinde yer almasa da, hazırlanmış olan 2008 Sanayi Stratejisi Belgesi bu yaklaşımı yansıtmakta, özellikle yatay politika alanlarına ağırlık vermektedir. [17] Diğer yandan, mevcut stratejimiz tüm sektörleri kaplayan, kesişim noktalarında darboğazlara, üst kısımda sıkıntıların kaynağına ve genel politika tedbirlerine ve sağ tarafta da sektörel inisiyatiflere yer veren bu tür bir tabloyu da oluşturacak şekilde zenginleştirilebilir. Barış EKDĐ - Sanayi Stratejisinin Geliştirilmesi Bilgi Notu (1)

8 5. SEKTÖRLERĐN VE SEKTÖRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐLERĐN ĐNCELENMESĐ [18] Bir sektörün rekabet edebilirliği sektörde yer alan şirketlerin rekabet gücünden, mikro ekonomik çerçeveden ve makroekonomik etkenlerden (düzenlemeler, para kur politikası gibi makroekonomik parametreler ve hukukun uygulanması dahil) bağımsız olarak düşünülemez. Bu nedenle, çeşitli aşamalarda kalibrasyona gidilmesi ve sektörel rekabet edebilirlik stratejilerinin birkaç farklı perspektiften bakılarak hazırlanması gerekmektedir. Bunlardan ilki sektörü odak alan bir bakış açısı iken, ikinci aşamada sektörler arası etkileşimin dikkate alınması önemlidir BĐRĐNCĐ DÜZEY: SEKTÖRE ODAKLANMA [19] Bu düzeydeki bakış açısının amacı sektöre özgü kısıtların tespit edilmesidir. Diğer yandan, sektörün diğer sektörlerdeki değişikliklerin diğer sektörleri ne şekilde etkileyeceğinin genellikle gözden kaçırılması riski mevcuttur: [20] Bu çerçevede yaygın olarak kullanılan iki model vardır. Bunlardan ilki, özellikle döneminde yaygın olan Yapı-Davranış-Performans (Sturcture-Conduct-Performance) modelidir; ikincisi ise, 1980 lerde Michael Porter tarafından oluşturulan Elmas Modeli dir. [21] Yapı - davranış - performans analizi, piyasaların işleyişi ve bu piyasalarda yer alan firmaların davranışlarının toplum açısından değerlendirilmesinin önem kazanması nedeniyle, sektörler ve firmalar arasındaki farklılıkların nedenleri ve bunların ekonominin işleyişi üzerindeki etkileri ile ilgili yapılan araştırmalara bir çerçeve oluşturulması amacıyla 1930 lu yıllarda ortaya konulmuştur. Bu analizde temel varsayım, piyasa yapısının, firma davranışlarını ve performansını belirlediğidir. Aynı şekilde firmanın piyasadaki davranışlarının temel arz ve talep koşul1arını yansıttığı kabul edilmektedir. [22] Şekil 3 de piyasa yapısı ile diğer unsurların etkileşimi gösterilmiştir. Bu açıdan etkileşim iki yönlü olarak dikkate alınmalıdır. Örneğin, piyasaya giriş için konulan engeller (lisanslama vb.) firmanın fiyatlama davranışını etkiler iken firmanın fiyatlama davranışı da bir giriş engeli oluşturabilir. Benzer bir şekilde, ürün çeşitliliği ile talep esnekliği arasında da doğru orantı vardır. Piyasa yapısını belirleyen dört temel unsur ise, (i) Satıcıların yoğunlaşma derecesi, (ii) alıcıların yoğunlaşma derecesi, (iii) ürün farklılaştırmasının derecesi ve endüstriye giriş koşullarıdır. Söz konusu yoğunlaşma dereceleri ve endüstriye giriş koşulları açısından en önemli unsur ise ölçek ekonomileridir: Barış EKDĐ - Sanayi Stratejisinin Geliştirilmesi Bilgi Notu (1)

9 Şekil 3 - Yapı-Perfomans-Davranış Analizi [23] Diğer model ise, Porter ın ulusların rekabet avantajlarının belirlenmesine yönelik olarak hazırladığı Elmas Modeli dir 1. Porter bu modelde, firma strtejisi, firmaların karşılaştığı rekabetin ve içinde bulundukları pazarın yapısının; bu pazarın alt ve üst pazarlarının, üretim faktörlerine ve talebe ilişkin koşulların, birbirlerini etkilediğini; şansın ve devletin rolünün de bu çerçevede gözardı edilmemesi gerektiğini belirtmiştir. Buna göre, her sektör için, Şekil-4 de verilen çerçevede analiz yapılması önlem taşımaktadır. 1 ÖZ, Özlem, The Competitive Advantage of Nations: The Case of Turkey, Ashgate Publishing Ltd.,1999, s.5. Barış EKDĐ - Sanayi Stratejisinin Geliştirilmesi Bilgi Notu (1)

10 Şekil 4 - Rekabet Edebilirlik Analizi Açısından Elmas Modeli ŞANS FĐRMA STRATEJĐSĐ, YAPI ve REKABET FAKTÖR KOŞULLARI TALEP KOŞULLARI ĐLGĐLĐ ve DESTEK ENDÜSTRĐLER HÜKÜMET [24] Şekilde yer alan unsurlardan Firma Stratejisi, Yapı ve Rekabet kısmı, firmaların ölçeği, arz koşulları ve piyasanın yapısı (oligopolistik nitelik, yoğunlaşma vb.) unsurları ele almakta iken Faktör Koşulları ise sermaye, işgücü vb. unsurlar üzerine odaklanmaktadır. Đlgili ve destek endüstriler ise, özellikle girdilerin temini ve nakliye vb. hizmetlerin sağlanması aşamasında karşımıza çıkmaktadır. Diğer yandan, talep daralması veya artışı dikkate alınması gereken bir diğer faktördür. Örneğin, yeni teknolojilerin ucuzlaması ile birlikte tüplü televizyonların yerini LCD televizyonların alacak olması talepte ciddi bir değişikliğe işaret etmekte olup, ilgili sektördeki firmaların yatırımlarını bu sektöre kaydırması beklenmelidir. Sanayi stratejisi bu açıdan firmaları önceden yönlendirme işlevi görebilir. [25] Model açısından diğer iki önemli faktör ise, Hükümerin Rolü ve Şans Faktörü dür. Hükümetin rolü, düzenlemeler ve hukuk sisteminin işlem maliyetlerini minimize etmesine ve uygun bir yatırım/ üretim ortamı sağlanmasına odaklanmaktadır. Şans ise, söz konusu analiz yapılırken tahmin edilmesi çok mümkün olmayan, tahmin edilse dahi kontrolü politika yapıcılarının oyun alanı dışında kalan kısmı oluşturmaktadır. Barış EKDĐ - Sanayi Stratejisinin Geliştirilmesi Bilgi Notu (1)

11 [26] Elmas Modeli çerçevesinde sektörel bazda analiz yapılmasına ve sonuçta ulusal rekabet edebilirlik politikasının belirlenmesine olanak verecek sürece ilişkin olarak Cartwright 2 tarafından oluşturulan şemaya ise, Şekil-5 te yer verilmiştir. Şekil 5 - Elmas Modeli Çerçevesinde Strateji Belirleme Süreci ENDÜSTRĐLER ve ULUS için ÖNERĐLER (8) DĐĞER ULUSLARIN ÇALIŞMALARI REKABET AVANTAJININ KAYNAKLARINI BELIRLEME (7) DĐĞER ULUSLARIN ÇALIŞMALARI Endüstri Bazında Yapılan Çalışmaların Biraraya Getirilmesi (5) Makroekonomik Koşulların ve Kurumların Analizi (6) Olay Çalışmalarına Konu Olacak Endüstrilerin Seçimi (4) Endüstrilerin Alt Bölümleri (cluster) Tablolarının Hazırlanması (3) Rekabetçi Endüstrilerin Listesinin Hazırlanması (2) Ticaret ve Yabancı Yatırım Đstatistiklerinin Analizi Şekil 5 : Strateji Belirleme Süreci (1) [27] Yukarıda yer verilen çerçevede benzer bir sürecin Türkiye Sanayi Stratejisi nin oluşturulması açısından da kullanılabileceği düşünülmektedir. 2 a.g.y., s.39. Barış EKDĐ - Sanayi Stratejisinin Geliştirilmesi Bilgi Notu (1)

12 [28] Porter ın yukarıda yer verilen modeli örnek bir çalışmada aşağıdaki şekilde değerlendirilmiştir 3 : Tablo 1 - Elmas Modeli Çerçevesinde 5 Sektörün Değerlendirilmesi Faktör Koşulları Talep Koşulları Đlgili ve Destek Endüstriler Firma Stratejisi, Yapı -Rekabet Şans Hükümetin Rolü Faktör Koşulları Talep Koşulları Đlgili ve Destek Endüstriler Firma Stratejisi, Yapı ve Rekabet Şans Hükümetin Rolü Faktör Koşulları Talep Koşulları Đlgili ve Destek Endüstriler Firma Stratejisi, Yapı -Rekabet Şans Hükümetin Rolü Faktör Koşulları Talep Koşulları Đlgili ve Destek Endüstriler Firma Stratejisi, Yapı -Rekabet Şans Hükümetin Rolü Faktör Koşulları Talep Koşulları Đlgili ve Destek Endüstriler Firma Stratejisi, Yapı -Rekabet Şans Hükümetin Rolü CAM ENDÜSTRISĐ Düşük maliyet ve kaliteli ham madde; düşük maliyetli işgücü Endüstriye özgü yetersiz alyapı; araştırma ve eğitim Büyük ve çabuk gelişen bir iç pazar Rekabetçi ilgili ve destek endüstriler Güçlü yönetsel yeteneğe sahip başarılı bir firma Iç piyasada rekabet yok eski Doğu Avrupa Bloğu ve AB ülkelerinden yeni rakipler kuruluşunu başlattı ve uzun süre korudu politik ve makroekonomik istikrarsızlık; yavaş işleyen bürokrasi ĐNŞAAT Düşük maliyet; üretken işçi ve mühendisler Ucuz ve kaliteli malzemeler Finansman güçlükleri Çok büyük ve büyüyen bir iç pazar Seçici, nitelikli ürün talep eden yerel tüketiciler, Rekabetçi ilgili ve destek endüstriler Girşim yeteneği yüksek firmalar Yoğun iç rekabet Ortadoğu ve Rusya Federasyonu gibi gelcek vaadeden pazarlara coğrafi ve kültürel yakınlık. Endüstrinin en önemli müşterisi, hükümetle ilgili problemler endüstriyi önemli ölçüde etkiliyor. Istikrarsızlık; yetersiz düzenlemeler ve yavaş işleyen bürokrasi DERI GiYĐM Ham deri ihtiyacının %50 sinden fazlası ithal edilmektedir. Göreli olarak düşük, ancak giderek artan işgücü mailyeti. Orta büyüklükte ve büyüyen bir iç pazar Seçici, nitelikli ürün talep eden yerel tüketiciler, Rekabetçi ilgili ve destek endüstriler Yönetim yeteneği açısından üstün Yoğun iç rekabet Son zamanlarda Rusya Federasyonu ndan artan bir talep var. Endüstriye ilişkin belirli bir politika mevcut değil Istikrarsızlık; yetersiz düzenlemeler ve yavaş işleyen bürokrasi OTOMOTĐV ENDÜSTRĐSĐ Düşük kalitede ve çok pahalı girdiler işgücü maliyeti ve verimlilik oranı düşük finansman, araştırma ve geliştirme zayıflığı Iç pazar sınırlı büyüklükte ancak hızla gelişiyor Seçici, nitelikli ürün talep eden yerel tüketicilerin oranı düşük Rekabetçi olmayan ilgili ve destek endüstriler Son dönemlere kadar zayıf ve yetersiz iç rekabet mevcut Uygun, avantajlı bir coğrafi konum ve iyi uluslarası bağlantılar Kuruluşunu başlattı ve uzun süre korudu Endüstriye ilişkin belirli bir politika mevcut değil Istikrarsızlık; yetersiz düzenlemeler ve yavaş işleyen bürokrasi DÜZ ÇELĐK Girdilerinin önemli bir bölümünü ithal etmek zorunda işgücü maliyeti düşük ve verimlilik oranı yüksek büyük işleme projeleri için finansman sağanabiliyor Iç talep sınırlı büyüklükte ancak hızla gelişiyor Rekabetçi ve rekabetçi olmayan sektörlerin karışımı iç piyasada rekabet yok. Eski Doğu Avrupa Bloğu ve AB ülkelerinden yeni rakipler Kuruluşunda doğrudan rol aldı ve uzun süre korudu Yönetimine bir süre müdahale etti Istikrarsızlık; yetersiz düzenlemeler ve yavaş işleyen bürokrasi 3 a.g.y. Barış EKDĐ - Sanayi Stratejisinin Geliştirilmesi Bilgi Notu (1)

13 [29] Yukarıdaki veriler aşağıdaki şekilde tablolaştırılabilir 4. Tablo 2 - Elmas Modeli Çerçevesinde 5 Sektörün Değerlendirilmesi (2) ELMAS ELEMENTİ ENDÜSTRİ Faktör Koşulları Talep Koşulları İlgili ve Destek Endüstrile r Firma Stratejisi, Yapı ve Rekabet Şans Hükümeti n Rolü CAM ENDÜSTRISİ (competitive) Y O Y Y iç piyasada rekabet yok? D Y doğrudan müdahale İNŞAAT ENDÜSTRISİ (competitive) DERI GiYİM ENDÜSTRISİ (competitive, loss in position) OTOMOTİV ENDÜSTRİSİ (uncompetitive) Y O O Y Y D D ithal temelli girdiler O Y Y Y D D D D O yabancı sermaye sahipliği mevcut O D doğrudan müdahale DÜZ ÇELİK ENDÜSTRISİ (competitive, negative trade balance) D temel girdileri ithal ediliyor? O O Y iç piyasada rekabet yok? D O doğrudan müdahale Elmas elementi nin endüstrinin rekabet avantajına etkisi şu şekilde belirtilmiştir: (D) Düşük, (O) Orta, (Y) Yüksek. Soru işareti (?) konun elmas modeli çerçevesinde açıklanamadığını göstermektedir ĐKĐNCĐ DÜZEY: SEKTÖRLER ARASI ETKĐLEŞĐME ODAKLANMA [30] Sektör ve çevresine ilişkin genel bilgiler yukarıda değinildiği gibi dikkate alınabilecek olmakla beraber, sektörün diğer sektörlerle etkileşimine ilişkin olarak bir başka matris de sektöre ilişkin Elmas Modeli nin üzerine inşa edilebilir. [31] Söz konusu yaklaşımda iki temel varsayım dikkate alınmaktadır: a) Ekonomi bir bütündür - Bir sektördeki olumlu gelişmeler ya da olumsuzluklar diğer sektörleri de çeşitli oranlarda etkilemektedir. Aynı şekilde maliyetler de bir bütünlük içinde dikkate alınmalıdır. Bunun yanı sıra, olaya salt sanayi açısından bakmak, üretim için gerekli olan pazarlama, ulaştırma, iletişim vb. hizmet sektörlerinin yeri ve öneminin yanlış ya da yetersiz şekilde dikkate alınması sonucunu doğurabilir. Örneğin, bir sektörde rekabet avantajı kazanmak için üretim maliyetlerini düşürmeye çalışmak yerine öncelikle kısa dönemde ulaştırma maliyetlerini düşürmek daha elverişli bir yöntem olabilir. 4 a.g.y. Barış EKDĐ - Sanayi Stratejisinin Geliştirilmesi Bilgi Notu (1)

14 b) Kaynaklar sınırlıdır - Tüm sektörlerin topyekun bir şekilde desteklenmesi elbette ki en büyük dilektir. Ancak, sektörlerin desteklenmesi için gerekli kaynakların (teşvik verilmesi, o alanda düzenleme yapılması, o alana özgü eğitim/ altyapı yatırımı yapılması vb.) sınırlı olduğu için, birçok sektör için kaldıraç olacak öncelikli alanların tespiti ve buralardaki sorunların çözümü önem taşımaktadır. [32] 19 adet temel sektör, NACE kodları çerçevesinde sınıflandırılarak girdi-çıktı etkileşimi açısından aşağıdaki şekilde ele alınmıştır (Tabloda yer alan 1 rakamı, kesişim alanıdaki diğer sektöre %5 den fazla girdi sağlayan sektörü ifade etmektedir). Şekil 6 Girdi-Çıktı Matrisi Çerçevesinde Sektörler Arası Etkileşimin Belirlenmesi Sec-01 Sec-02 Sec-03 Sec-04 Sec-05 Sec-06 Sec-07 Sec-08 Sec-09 Sec-10 Sec-11 Sec-12 Sec-13 Sec-14 Sec-15 Sec-16 Sec-17 Sec-18 Sec-19 Kaç sektöre girdi sağlıyor? Tarım Madenler Gıda & Tütün Tekstil & Deri Kimyasal & Petrol Ana Metal, Makine Techizat Bilgisayar, radyo TV vb. imalatı Ulaştırma araçları imalatı Mobilya, ağaç, kağıt ür, baskı Elektrik, gaz ür.& atık toplanması Đnşaat Perakende ve Toptan Ticaret Otel, lokanta, eğl. Ulaştırma Faaliyetleri Posta ve Telekom Finansal hizmetler Gayrimenkul Faaliyetleri Kamusal Faaliyetler Bilişim & AR-GE Faaliyetleri Sec Sec Sec Sec Sec Sec Sec Sec Sec Sec Sec Sec Sec Sec Sec Sec Sec Sec Sec Kaç sektörden ara mamül alıyor? [33] Yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere, en fazla ara girdi sağlayan ve en fazla ara girdi alan sektörler aşağıdaki gibi sıralanabilir: Barış EKDĐ - Sanayi Stratejisinin Geliştirilmesi Bilgi Notu (1)

15 Tablo 3 Girdi-Çıktı Matrisi Çerçevesinde Birbirlerini Etkileyen Sektörler EN FAZLA ARA GĐRDĐ SAĞLAYAN SEKTÖRLER EN FAZLA ARA GĐRDĐ ALAN SEKTÖRLER Perakende ve Toptan Ticaret Kimyasal & Petrol Sec Sec Otel, lokanta, eğl. Sec-13 9 Bilişim & AR-GE Faaliyetleri, Ev hizmetleri, diğer... Sec-19 7 Ulaştırma Faaliyetleri Sec Posta ve Telekom Sec-15 7 Ana Metal, Makine Perakende ve Toptan Sec-06 8 Teçhizat Ticaret Sec-12 7 Finansal hizmetler Sec-16 8 Madenler Sec-02 7 Bilişim & AR-GE Faaliyetleri, Ev hizmetleri, diğer Sec-19 7 Kamusal Faaliyetler Sec-18 6 Elektrik, gaz ür.& atık toplanması Sec-10 4 Gayrimenkul Faaliyetleri Sec-17 5 Tarım Sec-01 3 Finansal hizmetler Sec-16 5 Madenler Sec-02 3 Mobilya, ağaç, kağıt ür, baskı Sec-09 5 Gıda & Tütün Sec-03 3 Ulaştırma araçları imalatı Sec-08 5 Otel, lokanta, eğl. Sec-13 3 Bilgisayar, radyo TV vb. imalatı Sec-07 5 Bilgisayar, radyo TV vb. imalatı Sec-07 2 Gıda & Tütün Sec-03 5 Mobilya, ağaç, kağıt ür, baskı Sec-09 2 Tarım Sec-01 5 Posta ve Telekom Sec-15 2 Ulaştırma Faaliyetleri Sec-14 4 Gayrimenkul Faaliyetleri Sec-17 2 Đnşaat Sec-11 4 Tekstil & Deri Sec-04 1 Ana Metal, Makine Techizat Sec-06 4 Ulaştırma araçları imalatı Sec-08 1 Kimyasal & Petrol Sec-05 4 Đnşaat Sec-11 1 Tekstil & Deri Sec-04 4 Kamusal Faaliyetler Sec-18 0 Elektrik, gaz ür.& atık toplanması Sec-10 2 [34] Sektörler arası etkileşimin ele alınması açısından girdi-çıktı matrisi niceliksel veri sağlamakta iken, bu tablonun özellikle niteliksel veriler çerçevesinde kullanımının müdahale açısından en önemli noktaları göstereceği düşünülmektedir. Bir başka deyişle, uygun sorular sorulduğu takdirde bir sektörün hangi sektörlerdeki değişikliklerden olumlu ya da olumsuz şekilde etkilenceği anlaşılacak, bir sektörün deyim yerindeyse bir başka sektörden şikayeti de değerlendirmeye alınabilecektir. Bu şekilde tüm sektörler açısından sıkıntı yaratan ortak noktaların tespit edilmesi ve giderilmesi kolaylaşacaktır. Örneğin, demir-çelik sektöründeki kısıtların otomotiv sektörünü nasıl ekileyeceği, telekomüniasyon sektöründeki gelişmeler ile hizmetler arasındaki etkileşim gibi hususlar bu çerçevede irdelenebilir. Barış EKDĐ - Sanayi Stratejisinin Geliştirilmesi Bilgi Notu (1)

16 Barış EKDĐ - Sanayi Stratejisi Projesi v KURUMLAR ARASI ĐLĐŞKĐLERĐN ĐNCELENMESĐ VE EŞGÜDÜM [35] Matris yaklaşımının kullanılabileceği bir diğer alan da politika eşgüdüm matrisidir. Bu matrisin oluşturulmasındaki temel amaç, belirli alanlarda ne ortaya çıkarılan düzenleme ihtiyacının ya da yapılması gereken iyileştirmelerin hangi kurumlarca yerine getirilmesi gerektiğini tespit etmek ve kurumlar arası eşgüdümü sağlamaktır. Tablo 4 Kurumlar Arası Eşgüdüm Matrisi Sec-01 Sec-02 Sec-03 Sec-04 Sec-05 Sec-06 Sec-07 Sec-08 Sec-09 Sec-10 Sec-11 Sec-12 Sec-13 Sec-14 Sec-15 Sec-16 Sec-17 Sec-18 Sec-19 Başbakanlık Maliye Bak. STB DTM KOSGEB TÜBĐTAK MEB Ulaştırma TK Tarım Bak. TPE RK Denizcilik M. Gümrük M. DHMĐ SHGM TSE TÜĐK DPT. [36] Bu yaklaşımın bir diğer faydası ise, Düzenleyici Etki Analizi çerçevesinde de kullanabilecek etkili bir altyapı hazırlamasıdır. Bu sayede, bir sektörde düzenleme yapmaya yetkili olan birden fazla kurum olması durumunda, birbirlerinin etkilerini nötralize eden ya da piyasayı kapatıp gelişmeleri engelleyen düzenlemelerin kolaylıkla farkedilmesi sağlanacaktır. Doğal olarak üzerinde durulacak konu yalnızca düzenlemenin varlığı ve metninde ne ifade edildiği değil, ne şekilde uygulandığıdır. [37] Bu matris aynı zamanda sektörlerin ve firmaların üzerindeki gereksiz bürokratik yüklerin elimine edilmesi için önem taşımaktadır. 15

17 Barış EKDĐ - Sanayi Stratejisi Projesi v KURUMLAR ARASI ĐLĐŞKĐLERĐN ĐNCELENMESĐ VE EŞGÜDÜM [38] Yukarıda yer verilen yaklaşımlarının tümünün, aşağıdaki şekilde senkronize bir şekilde dikkate alınmasının, sistemin başarısı için gerekli olduğu düşünülmektedir. Şekil 7 Sanayi Stratejisi Oluşturma Döngüsü Tüm bu elde edilenler sonucunda oluşturulacak tedbirlerin sektörlere uygulanması durumunda ne tür etkiler beklenmektedir? (1) Sektörel Bakış Bir sektör diğerlerini nasıl etkiliyor? Diğerlerinden nasıl etkileniyor? (4) Yatay Alanlara Bakış Sanayi Stratejisi Oluşturma Döngüsü (2) Sektörler Arası Bakış Daha da geniş perspektiften ne görünüyor? Diğer politika alanları ile etkileşim ne düzeydedir? (3) Kurumlar Arası Bakış Kurumların yetkileri ve düzenlemeleri sektörleri nasıl etkiliyor? Aralarında uyuşmazlık var mı? [39] Bu döngünün ilk adımı belirli bir model seçilerek sektörlerin detaylı bir şekilde incelenmesidir. Söz konusu incelemeyi sektörlerarası etkileşimlerin incelenmesi, bunun ardından da söz konusu sektörleri düzenlemekle görevli kurumların düzenlemelerinin analizinin izlemesi beklenmektedir. Bunların üzerine, yatay alanlarındaki politika önerileri dikkate alınacaktır. Son olarak, önerilen tüm düzenleme/tedbir paketinin sektörleri ne şekilde etkileyeceğinin analiz edilerek uygun politika demetinin seçilmesi önem kazanmaktadır. [40] Yukarıda yer verilen tüm süreçlerin yeterli sayıda ve kapasitede personel olması durumunda yaklaşık bir yıllık proje kapsamında tamamlanması, aynı döngünün politika ve staretjinin etkilerinin analiz edilmesi ve gözden geçirilmesi için sürekli olarak güncellenmesi için aynı döngünün her yıl için uygulanması planlamaktadır. -o0o- 16

KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU

KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU Şekil 1 Kırşehir Sanayi Rekabetçilik Eksenleri İş Yapma Düzeyi Yenilikçilik potansiyeli Girişimcilik Düzeyi Teşviklerden yararlanma

Detaylı

Yatırım Ortamı Değerlendirme Raporu: Türkiye nin ikinci nesil reform gündeminin tasarımı

Yatırım Ortamı Değerlendirme Raporu: Türkiye nin ikinci nesil reform gündeminin tasarımı tepav Yatırım Ortamı Değerlendirme Çalışması Slide 1 Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Yatırım Ortamı Değerlendirme Raporu: Türkiye nin ikinci nesil reform gündeminin tasarımı Güven Sak İstanbul,

Detaylı

Erkan ERDİL Bilim ve Teknoloji Politikaları Araştırma Merkezi ODTÜ-TEKPOL

Erkan ERDİL Bilim ve Teknoloji Politikaları Araştırma Merkezi ODTÜ-TEKPOL Erkan ERDİL Bilim ve Teknoloji Politikaları Araştırma Merkezi ODTÜ-TEKPOL Brezilya: Ülkeler arası gelir grubu sınıflandırmasına göre yüksek orta gelir grubunda yer almaktadır. 1960 ve 1970 lerdeki korumacı

Detaylı

Serkan VALANDOVA Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü Bölgesel Rekabet Edebilirlik Dairesi Başkanı

Serkan VALANDOVA Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü Bölgesel Rekabet Edebilirlik Dairesi Başkanı Serkan VALANDOVA Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü Bölgesel Rekabet Edebilirlik Dairesi Başkanı Gündem Yaklaşım/İlkeler Planlama Uygulama Güncel Çalışmalar

Detaylı

KÜMELENME TEORİSİ VE PORTER ELMAS MODELİ

KÜMELENME TEORİSİ VE PORTER ELMAS MODELİ KÜMELENME TEORİSİ VE PORTER ELMAS MODELİ Hazırlayan: Zeynep HAS İZMİR KASIM 2013 PORTER ELMAS MODELİ Giriş Günümüz ekonomi dünyasında, gerek gelişmiş gerekse gelişmekte olan ülkelerde kümelenme ve kümelenme

Detaylı

T.C. Kalkınma Bakanlığı

T.C. Kalkınma Bakanlığı T.C. Kalkınma Bakanlığı 2023 Vizyonu Çerçevesinde Türkiye Tarım Politikalarının Geleceği- Turkey s Agricultural Policies at a Crossroads with respect to 2023 Vision 2023 Vision, Economic Growth and Agricultural

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

tepav Türkiye İçin Yeni Bir Sanayi Politikası Çerçevesi Güven Sak İstanbul, 25 Aralık 2007 Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Türkiye İçin Yeni Bir Sanayi Politikası Çerçevesi Güven Sak İstanbul, 25 Aralık 2007 Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye İçin Yeni Bir Sanayi Politikası Çerçevesi Güven Sak İstanbul, 25 Aralık 2007 Yeni bir Sanayi Politikası Çerçevesi Slide 2 Çerçeve 2001 krizinin

Detaylı

REACH ve tekstil endüstrileri: Fırsat nerede?

REACH ve tekstil endüstrileri: Fırsat nerede? tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı REACH ve tekstil endüstrileri: Fırsat nerede? Güven Sak Ankara, 20 Ağustos 2008 Slide 2 Çerçeve TEPAV nedir, ne iş yapar? Düşünce kuruluşu nedir? Faaliyet

Detaylı

Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz

Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz Ferda Ulutaş Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı KALKINMA AJANSLARI VE BÖLGE PLANLARI İÇİN ENDÜSTRİYEL SİMBİYOZ ÇALIŞTAYI 31 Ocak 1 Şubat 2013 CK Farabi

Detaylı

tepav REACH ve tekstil endüstrileri: Fırsat nerede? Güven Sak Ankara, 20 Ağustos 2008 Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav REACH ve tekstil endüstrileri: Fırsat nerede? Güven Sak Ankara, 20 Ağustos 2008 Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı REACH ve tekstil endüstrileri: Fırsat nerede? Güven Sak Ankara, 20 Ağustos 2008 REACH Türkiye Direktifi Ekonomi ve Politikaları Tekstil ve Araştırma Hazır-Giyim

Detaylı

kanı CEO, Borusan Holding

kanı CEO, Borusan Holding TÜRKİYE SANAYİSİNE NE SEKTÖREL BAKIŞ Agah Uğur TÜSİAD, Sanayi Çalışma Grubu Başkan kanı CEO, Borusan Holding 27 Mayıs s 2008 AMAÇ NEDİR? Büyümenin motoru: Rekabet gücü yüksek Katma değer içeriği yüksek

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies (guldem.okem@ceps.eu) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği

Detaylı

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB ÜRETİMDE İNOVASYON BİLAL AKAY Üretim ve Planlama Direktörü 1 İleri teknolojik gelişme ve otomasyon, yeni niteliklere ve yüksek düzeyde eğitim almış insan gücüne eğilimi artıyor. Mevcut iş gücü içinde bu

Detaylı

YATIRIM ORTAMI DEĞERLENDİRME ANKETİ: VERGİ SONUÇLARI

YATIRIM ORTAMI DEĞERLENDİRME ANKETİ: VERGİ SONUÇLARI e c o n o m i c p o l i c y r e s e a r c h i n s t i t u t e e k o n o m i p o l i t i k a l a r ı a r a ş t ı r m a e n s t i t ü s ü YATIRIM ORTAMI DEĞERLENDİRME ANKETİ: VERGİ SONUÇLARI Sarp Kalkan

Detaylı

Kriz sonrası döneme nasıl bakmak gerekir?

Kriz sonrası döneme nasıl bakmak gerekir? tepav türkiye ekonomi politikaları araştırma vakfı Kriz sonrası döneme nasıl bakmak gerekir? Politikaların kalitesini arttırmaya yönelik bir çerçeve 26 Mayıs 2009 Çerçeve Türkiye deki koordinasyon tartışmalarının

Detaylı

3. Gün: Stratejik Yönetim ve Performans Yönetimi İlişkisi

3. Gün: Stratejik Yönetim ve Performans Yönetimi İlişkisi 3. Gün: Stratejik Yönetim ve Performans Yönetimi İlişkisi Tapio Laamanen 12 Ocak 2011 1 Hükümet Programının Stratejiler Aracılığıyla Uygulaması Kurumsal strateji süreci aşağıdakilerle sıkı bir bağlantı

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies(CEPS) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği ne Üyelik

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI GİRDİ TEDARİK STRATEJİSİ 2013-2015

EKONOMİ BAKANLIĞI GİRDİ TEDARİK STRATEJİSİ 2013-2015 EKONOMİ BAKANLIĞI GİRDİ TEDARİK STRATEJİSİ 2013-2015 GİTES NİÇİN GEREKLİ? Sorunlar; Emtia fiyatlarındaki dalgalanmalar ve artışlar, Dünya girdi kaynaklarının geleceğine yönelik belirsizlikler, Girdi tedarik

Detaylı

HAZİRAN 2016 Gebze Ticaret Odası Ticaret Bölümü

HAZİRAN 2016 Gebze Ticaret Odası Ticaret Bölümü HAZİRAN 2016 Gebze Ticaret Odası Ticaret Bölümü Sayı: 2016/1 TÜRKİYE DE VE DÜNYA DA BOYA SEKTÖRÜ Son dönemde dünya boya sanayisi önemli değişikliklere sahne olmaktadır. Sektörde konsantrasyon, uzmanlaşma,

Detaylı

KOBİ İşbirliği ve Kümelenme Projesi. Kümelerin Tanımlanması ve Önceliklendirilmesi

KOBİ İşbirliği ve Kümelenme Projesi. Kümelerin Tanımlanması ve Önceliklendirilmesi KOBİ İşbirliği ve Kümelenme Projesi Kümelerin Tanımlanması ve Önceliklendirilmesi Rekabetçilik Önem Küme Yönetim Yeteneği Başarılı Kümeler Kümelerin Tanımlanması ve Önceliklendirilmesinde Dikkate Alınan

Detaylı

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 1 Adana Gelecek Stratejisi Konferansı Çalışmanın amacı: Adana ilinin ekonomik, ticari ve sosyal gelişmelerinde

Detaylı

YATIRIM ORTAMINI İYİLEŞTİRME KOORDİNASYON KURULU (YOİKK) ÇALIŞMALARI. 11 Mayıs 2012

YATIRIM ORTAMINI İYİLEŞTİRME KOORDİNASYON KURULU (YOİKK) ÇALIŞMALARI. 11 Mayıs 2012 YATIRIM ORTAMINI İYİLEŞTİRME KOORDİNASYON KURULU (YOİKK) ÇALIŞMALARI 11 Mayıs 2012 1 Sunum Planı 16/01/2012 tarihli Bakanlar Kurulu Prensip Kararı çerçevesinde YOİKK yapısı TOBB YOİKK Çalışma Grupları

Detaylı

TTGV İnovasyon Esaslı Rekabetçilik Analizi Modeli. Mayıs 2015

TTGV İnovasyon Esaslı Rekabetçilik Analizi Modeli. Mayıs 2015 TTGV İnovasyon Esaslı Rekabetçilik Analizi Modeli Mayıs 2015 Uluslararası Rekabetçi Olmak Uluslararası rekabetçi endüstriler, rekabetçi üstünlük yaratmak ve sürdürülebilir kılmak için firmalarının yeterli

Detaylı

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu Doğu Avrupa, Orta Asya ve Türkiye de İnsana Yakışır İstihdamın Geliştirilmesi Alena Nesporova Avrupa ve Orta Asya Bölge Direktör Yardımcısı Uluslararası Çalışma Ofisi, Cenevre Sunumun yapısı Kriz öncesi

Detaylı

BELGESİ. YÜKSEK PLANLAMA KURULU KARARI Tarih: 05.06.2009 Sayı: 2009/21

BELGESİ. YÜKSEK PLANLAMA KURULU KARARI Tarih: 05.06.2009 Sayı: 2009/21 TÜRKİYE HAYAT BOYU ÖĞRENME STRATEJİ BELGESİ YÜKSEK PLANLAMA KURULU KARARI Tarih: 05.06.2009 Sayı: 2009/21 Dr. Mustafa AKSOY Hayat Boyu Öğrenmenin Geliştirilmesi Operasyon Koordinatörü mustafaaksoy@meb.gov.tr

Detaylı

Kümelenme ile İlgili Kavramlar

Kümelenme ile İlgili Kavramlar Program 25 Ağustos 2014 Kümelenme Kümelenme İle İlgili kavramlar Türkiye de kümelenme politikaları Başarılı küme örnekleri Ostim Savunma ve Havacılık Kümelenmesi İnegöl Mobilya Kümelenmesi Yalova Saksılı

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ. Prof. Dr. Zafer DEMİR --

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ. Prof. Dr. Zafer DEMİR -- YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ Prof. Dr. Zafer DEMİR -- zaferdemir@anadolu.edu.tr Konu Başlıkları 2 Yenilenebilir Enerji Türkiye de Politikası Türkiye de Yenilenebilir Enerji Teşvikleri

Detaylı

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 İÇERİK Amaç, Vizyon Hazırlık Süreci İnovasyona Dayalı Mevcut Durum Stratejiler Kümelenme ile ilgili faaliyetler Sorular (Varsa) İNOVASYON & KÜMELENME

Detaylı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji KASIM 2014 KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ

Detaylı

YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015

YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015 YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015 HÜKÜMETİN YAPISI VE BAKANLIKLAR EKONOMİ YÖNETİMİ; REFORMLAR İLE HIZLI EKONOMİK

Detaylı

Dünya Bankası KOBİ & İhracat Finansmanı Aracılık Kredileri. Alper Oguz Finansal Sektor Uzmani Dunya Bankasi Ankara Ofisi

Dünya Bankası KOBİ & İhracat Finansmanı Aracılık Kredileri. Alper Oguz Finansal Sektor Uzmani Dunya Bankasi Ankara Ofisi Dünya Bankası KOBİ & İhracat Finansmanı Aracılık Kredileri Alper Oguz Finansal Sektor Uzmani Dunya Bankasi Ankara Ofisi Dünya Bankası Grubu Kuruluşları Dunya Bankası Grubu Uluslararası Imar ve Kalkınma

Detaylı

SANAYİ SEKTÖRÜ. Mevcut Durum Değerlendirme

SANAYİ SEKTÖRÜ. Mevcut Durum Değerlendirme SANAYİ SEKTÖRÜ Mevcut Durum Değerlendirme Sera Gazı Emisyonaları 1990 1995 2000 2005 2008 CO 2 141,36 173,90 225,43 259,61 297,12 CH 4 33,50 46,87 53,30 52,35 54,29 N 2 0 11,57 16,22 16,62 14,18 11,57

Detaylı

TTGV Çevre Projeleri Grubu 13 Aralık k 2006, Ankara

TTGV Çevre Projeleri Grubu 13 Aralık k 2006, Ankara Sürdürülebilir Kalkınma ve İnovasyon: Gelişmeler, EğilimlerE TTGV Çevre Projeleri Grubu 13 Aralık k 2006, Ankara İÇERİK Kavramlar:Sürdürülebilir Kalkınma ve Eko-İnovasyon Çevre Konusunda Gelişmeler AB

Detaylı

Kaynak : CIA World Factbook

Kaynak : CIA World Factbook Türk Plastik ve Mamulleri, Ambalaj Sektörü ve Plastik İşleme Makine Üreticileri İçin SIRBİSTAN Pazarının Değerlendirmesi GENEL BİLGİLER : Barbaros Demirci Genel Müdür PAGEV EIU tahminine göre Sırbistan

Detaylı

Bilişim ve İletişim iş yapış şekillerini ve sosyal hayatı doğrudan etkileyen ana-yapıtaşı konumundadır.

Bilişim ve İletişim iş yapış şekillerini ve sosyal hayatı doğrudan etkileyen ana-yapıtaşı konumundadır. Bilişim ve İletişim Sektörü Neden Stratejiktir? Mobilitenin Katalizör Etkisi Politika & Şeffaflık Kaynak: Complete Guide Flexible Work e-devlet Yeni İş Modelleri Tony Blair: E-Devlet kadromuz kabinemizin

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığığ Ülke ve Kamu Kurumları Düzeyinde Strateji Yönetimi Anıl YILMAZ Stratejik t Planlama l Dairesi i Bşk. ODTÜVT Yönetim ve Mühendislik Günleri 2 Mart 2008 Gündem Ülkesel

Detaylı

Trans-Pasifik Ortaklığı Anlaşmasının Türkiye Ekonomisine ve Dış Ticaretine Etkileri

Trans-Pasifik Ortaklığı Anlaşmasının Türkiye Ekonomisine ve Dış Ticaretine Etkileri Trans-Pasifik Ortaklığı Anlaşmasının Türkiye Ekonomisine ve Dış Ticaretine Etkileri Medine Atay Ergin 12 Mayıs 05.03.2015 2016, İstanbul Trans-Pasifik Ortaklık Anlaşması 4 Şubat 2016 tarihinde imzalandı.

Detaylı

2008 SONRASI TEKSTİL VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ DURUM ANALİZİ

2008 SONRASI TEKSTİL VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ DURUM ANALİZİ 2008 SONRASI TEKSTİL VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ DURUM ANALİZİ Bu analizin amacı, 2008 yılı sonrası Çin Halk Cumhuriyeti menşeli bazı tekstil ve konfeksiyon ürünlerinin ithalatında uygulanan miktar kısıtlamalarının

Detaylı

Zeytin ve Zeytinyağı Sektörü Ulusal Kümelenme Stratejilerinin Geliştirilmesi Projesi

Zeytin ve Zeytinyağı Sektörü Ulusal Kümelenme Stratejilerinin Geliştirilmesi Projesi Zeytin ve Zeytinyağı Sektörü Ulusal Kümelenme Stratejilerinin Geliştirilmesi Projesi Projenin Önemi Türkiye nin zeytin üretiminde dünya ikinciliğine ulaşma hedefi Zeytinin ve zeytinyağının insan beslenmesi

Detaylı

08 Kasım 2012. Ankara

08 Kasım 2012. Ankara 08 Kasım 2012 Ankara KOBİ ler ve KOSGEB Türkiye de KOBİ tanımı KOBİ tanımı 250 den az çalışan istihdam eden, Yıllık bilanço veya net satış hasılatı 25 milyon TL yi geçmeyen işletmeler Ölçek Çalışan Sayısı

Detaylı

2023 Hedefinde Döngüsel Ekonomide Atık Yönetiminin Yeri ve Genel Bakış. Dr. Oğuz CAN Recydia AŞ Genel Md.

2023 Hedefinde Döngüsel Ekonomide Atık Yönetiminin Yeri ve Genel Bakış. Dr. Oğuz CAN Recydia AŞ Genel Md. Sustainable Resource Management Sürdürülebilir Kaynak Yönetimi 2023 Hedefinde Döngüsel Ekonomide Atık Yönetiminin Yeri ve Genel Bakış Dr. Oğuz CAN Recydia AŞ Genel Md. 21 Ekim, 2015 Tayçed:Tüm Atık ve

Detaylı

K R Ü E R SEL L K R K İ R Z SON O R N A R S A I TÜR Ü K R İ K YE E KO K N O O N M O İSİND N E D İKT K İSAT A P OL O İTİKA K L A AR A I

K R Ü E R SEL L K R K İ R Z SON O R N A R S A I TÜR Ü K R İ K YE E KO K N O O N M O İSİND N E D İKT K İSAT A P OL O İTİKA K L A AR A I KÜRESEL KRİZ SONRASI TÜRKİYE EKONOMİSİNDE İKTİSAT POLİTİKALARI Prof. Dr. Adem ahin TOBB-ETÜ Öğretim Üyesi 14 Mayıs 2010, İSTANBUL KRİZLER 2008 2001 İç Kaynaklı Finansal Derinliği Olan Olumlu Makro Ekonomik

Detaylı

TURKCELL TEKNOLOJİ FİKRİ HAKLAR YÖNETİMİ

TURKCELL TEKNOLOJİ FİKRİ HAKLAR YÖNETİMİ AR-GE MERKEZLERİ İYİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ PAYLAŞIM TOPLANTISI FİKRİ VE SINAİ MÜLKİYET HAKLARI TURKCELL TEKNOLOJİ FİKRİ HAKLAR YÖNETİMİ TURKCELL TEKNOLOJİ ARAŞTIRMA & GELİŞTİRME A.Ş. SUNUM PLANI 1. UYGULAMANIN

Detaylı

TARSUS TİCARET BORSASI

TARSUS TİCARET BORSASI TARSUS TİCARET BORSASI Ülkemizde yetiştirilen tarımsal ürünlerden, tarımsal üretimin bir kısmı doğrudan tüketilirken, bir kısmı sanayide hammadde olarak işlenerek değişik gıdalara dönüştürülmektedir. Tarımsal

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve KADIN Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB nin kadın-erkek eşitliği ile ilgili temel ilkeleri AB nin kadın istihdamı hedefi AB de toplumsal cinsiyete duyarlı

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

İç Kontrol ve Risk Yönetimi Sisteminiz Stratejik Yönetim ve Planlama Sürecinize Katkı Sağlayabilir

İç Kontrol ve Risk Yönetimi Sisteminiz Stratejik Yönetim ve Planlama Sürecinize Katkı Sağlayabilir İç Kontrol ve Risk Yönetimi Sisteminiz Stratejik Yönetim ve Planlama Sürecinize Katkı Sağlayabilir Kurumlarımızda kullanılmakta olan önemli yönetim araçlarımız bulunmakta; İç Kontrol, Risk Yönetimi, Stratejik

Detaylı

2010 YILI HAZIR GĠYĠM SEKTÖRÜNDE GELĠġMELER VE SEKTÖRÜN 2023 YILI HEDEFLERĠ

2010 YILI HAZIR GĠYĠM SEKTÖRÜNDE GELĠġMELER VE SEKTÖRÜN 2023 YILI HEDEFLERĠ 2010 YILI HAZIR GĠYĠM SEKTÖRÜNDE GELĠġMELER VE SEKTÖRÜN 2023 YILI HEDEFLERĠ Hande UZUNOĞLU Türkiye sanayisinin lokomotifi olarak lanse edilen hazır giyim sektörü üretim ve istihdama katkısıyla önemli bir

Detaylı

Tuzaktan çıkmak için sanayisizleşmeyi durdurmak gerekmektedir

Tuzaktan çıkmak için sanayisizleşmeyi durdurmak gerekmektedir tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Tuzaktan çıkmak için sanayisizleşmeyi durdurmak gerekmektedir Ozan Acar 14 Aralık 2012, Ankara Çerçeve 1) Türkiye nin orta gelir tuzağı ve sanayisizleşme

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Sanayi İhtisas Komisyonu Çalışmaları. 30.05.2013 Merinos AKKM

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Sanayi İhtisas Komisyonu Çalışmaları. 30.05.2013 Merinos AKKM 214-223 BÖLGE PLANI SÜRECİ Sanayi İhtisas Komisyonu Çalışmaları 3.5.213 Merinos AKKM Küreselleşme Küresel ekonominin bütünleşmesi Eşitsiz büyüme Ekonomik krizler Kaynak kısıtları ve yeni kriz alanları

Detaylı

Eskişehir Sanayi Geliştirme Merkezi SANGEM 19 Ağustos 2009

Eskişehir Sanayi Geliştirme Merkezi SANGEM 19 Ağustos 2009 Eskişehir Sanayi Geliştirme Merkezi SANGEM 19 Ağustos 2009 SANGEM, bir ESO kuruluşudur Neden SANGEM? Eskişehir Sanayi Odası ESO nun öncü girişimiyle kurulan ve kâr amaçsız (non-profit) bir kuruluş olan

Detaylı

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ Öncelikler ve İhtisaslaşma Organizasyon ve Eşgüdüm Yaşam Kalitesinin Artırılması Sürdürülebilir Kalkınma Bilgi Toplumuna Dönüşüm Rekabet Gücünün

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

TAŞOCAKÇILIĞI *BU RAPOR KAYNAKÇADA BELİRTİLEN GÖSTERGELERDEN VE YAYINLARDAN DERLENMİŞTİR.

TAŞOCAKÇILIĞI *BU RAPOR KAYNAKÇADA BELİRTİLEN GÖSTERGELERDEN VE YAYINLARDAN DERLENMİŞTİR. TAŞOCAKÇILIĞI *BU RAPOR KAYNAKÇADA BELİRTİLEN GÖSTERGELERDEN VE YAYINLARDAN DERLENMİŞTİR. 1 İÇİNDEKİLER TAŞOCAKÇILIĞI SEKTÖR RAPORU SEKTÖR 2023 HEDEFLERİ 2 TAŞOCAKÇILIĞI SEKTÖR RAPORU Türkiye, jeolojik

Detaylı

Türkiye nin Enerji Politikalarına ve Planlamasına Genel Bakış

Türkiye nin Enerji Politikalarına ve Planlamasına Genel Bakış Türkiye nin Enerji Politikalarına ve Planlamasına Genel Bakış Yrd. Doç. Dr. Vedat GÜN Enerji Piyasası İzleme ve Arz Güvenliği Daire Başkanı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 28-29-30 Haziran 2007, EMO-İÇEF,

Detaylı

Küme Bazlı Yerel Ekonomik Kalkınma Girişimleri ve Yenilikçilik

Küme Bazlı Yerel Ekonomik Kalkınma Girişimleri ve Yenilikçilik AGORADA 2012 BÖLGESEL İNOVASYON STRATEJİSİNİN UYGULANMASI: BİR ADIM SONRASI 19.10.2012 / Samsun Küme Bazlı Yerel Ekonomik Kalkınma Girişimleri ve Yenilikçilik Bülent Açıkgöz BM Ortak Program Yöneticisi

Detaylı

Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar. Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013

Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar. Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013 Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013 Havza Rehabilitasyonu Planlaması İÇERİK Tanımlar (Havza, Yönetim ve Rehabilitasyon)

Detaylı

Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı

Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı Devlet Planlama Teşkilatı Bilgi Toplumu Dairesi 25 Ekim 2007 Gündem Bilgi Toplumu Stratejisi Yaklaşımı Strateji Bileşenleri Hedefler Eylem Planı İzleme ve Ölçümleme

Detaylı

ORTA VADELİ PROGRAM ( ) 8 Ekim 2014

ORTA VADELİ PROGRAM ( ) 8 Ekim 2014 ORTA VADELİ PROGRAM (2015-201) 8 Ekim 2014 DÜNYA EKONOMİSİ 2 2005 2006 200 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 T 2015 T Küresel Büyüme (%) Küresel büyüme oranı kriz öncesi seviyelerin altında seyretmektedir.

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

TR42 DOĞU MARMARA KALKINMA AJANSI 2014 YILI MALİ DESTEK PROGRAMLARI BİLGİ NOTU

TR42 DOĞU MARMARA KALKINMA AJANSI 2014 YILI MALİ DESTEK PROGRAMLARI BİLGİ NOTU Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 2014 Yılı Mali Destek Programları 2014 Yılı Mali Destek Programları kapsamında 6 farklı mali destek Programı 11 Kasım 2013 tarihinde ilan edilmesi planlanmaktadır. Toplam 25.100.000

Detaylı

VE BİLGİ DENEYİMİ TÜRKİYE DE SANAYİLEŞME SORUNLARI VE KOBİ LERE YÖNELİK ÇÖZÜMLER. Hüseyin TÜYSÜZ KOSGEB Başkan Yardımcısı.

VE BİLGİ DENEYİMİ TÜRKİYE DE SANAYİLEŞME SORUNLARI VE KOBİ LERE YÖNELİK ÇÖZÜMLER. Hüseyin TÜYSÜZ KOSGEB Başkan Yardımcısı. X. KOBİ İ ZİRVESİİ İ REKABET GÜCÜ İÇİN ULUSLARARASILAŞMA VE BİLGİ DENEYİMİ TÜRKİYE DE SANAYİLEŞME SORUNLARI VE KOBİ LERE YÖNELİK ÇÖZÜMLER Hüseyin TÜYSÜZ KOSGEB Başkan Yardımcısı 13 Şubat 2014 KOSGEB KOSGEB,

Detaylı

ASYA YÜZYILINDA EJDER & HİLÂL

ASYA YÜZYILINDA EJDER & HİLÂL ASYA YÜZYILINDA EJDER & HİLÂL TÜRKİYE-ÇİN EKONOMİK İLİŞKİLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ İÇİN BİR YOL HARİTASI Basın Toplantısı Istanbul, 21 Aralık 2016 Çin ekonomisi değişiyor... GSYİH (2015): 10,9 trilyon $ Büyüme

Detaylı

Rekabetçilik İçin Kaliteli Eğitim Şart

Rekabetçilik İçin Kaliteli Eğitim Şart Rekabetçilik İçin Kaliteli Eğitim Şart Bengisu Özenç Araştırmacı Selin Arslanhan Araştırmacı TEPAV Politika Notu Aralık 2010 Rekabetçilik İçin Kaliteli Eğitim Şart Aralık 2010 tarihinde yayınlanmış olan

Detaylı

Toplumlar için bilginin önemi

Toplumlar için bilginin önemi Toplumlar için bilginin önemi İnsanlık tarihi günümüze kadar şu toplumsal aşamalardan geçmiştir: İlkel toplum Doğa, avlanma Tarım toplumu MÖ.800-1750 ler Toprak, basit iş bölümü Sanayi toplumu Makinalaşma

Detaylı

Üretim/İşlemler Yönetimi 4. Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN

Üretim/İşlemler Yönetimi 4. Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Üretim/İşlemler Yönetimi 4 Verimlilik En genel anlamıyla bir sistem içerisindeki kaynakların ne derece iyi kullanıldığının bir ölçüsüdür. Üretim yönetimi açısından ise daha açık ifadesi ile üretimde harcanan

Detaylı

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI 1. Programın Amacı ve Kapsamı 2013 yılı itibarıyla yaklaşık 105 milyar TL ile GSYH nin yaklaşık yüzde 7 si olarak gerçekleşen

Detaylı

BÖLGE PLANI. Hazırlayan : Murat DOĞAN

BÖLGE PLANI. Hazırlayan : Murat DOĞAN BÖLGE PLANI Hazırlayan : Murat DOĞAN İÇERİK 1. Bölge Planlama Nedir? 2. Neden Bölge Planlama? 3. Nasıl bir planlama yaklaşımı? 4. Bölge Planı Örnekleri Bölge planlama, BÖLGE PLANLAMA Bölge Planlama Nedir?

Detaylı

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ. Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ. Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi RAPORUN AMACI Türk İnşaat Sektörünün rekabet gücünün arttırılması amacıyla

Detaylı

TR83 Bölgesi nde Ar-Ge ve İnovasyon ile Yenilenebilir Enerji Anket Sonuçları

TR83 Bölgesi nde Ar-Ge ve İnovasyon ile Yenilenebilir Enerji Anket Sonuçları TR83 Bölgesi nde Ar-Ge ve İnovasyon ile Yenilenebilir Enerji Anket Sonuçları Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı gelecek dönemdeki çalışmalarına yol vermesi amacıyla 128 paydaşın katılımı ile TR83 Bölgesi nde

Detaylı

1. Gün: Finlandiya Hükümetinin Strateji Araçları

1. Gün: Finlandiya Hükümetinin Strateji Araçları 1. Gün: Finlandiya Hükümetinin Strateji Araçları Virpi Einola-Pekkinen 10.1.2011 1 Finlandiya Hükümetinin Yapısı Finlandiya da 12 Bakanlık vardır. Her Bakanlık kendi yetkisi çerçevesinde yönetim kapsamına

Detaylı

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu?

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Yrd. Doç. Dr. Elif UÇKAN DAĞDEMĠR Anadolu Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü Öğretim Üyesi 1. GĠRĠġ Avrupa Birliği (AB)

Detaylı

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 8. Toplantısı Yeni Kararlar İÇİNDEKİLER. Yeni Kararlar.. Üniversitelerin Ar-Ge Stratejilerinin Geliştirilmesine Yönelik Çalışmalar Yapılması [05/0].. Doktora Derecesine

Detaylı

TTYO Çıkmazına Karşı, Farklı Bir Öneri NİTELİKLİ SANAYİ BÖLGELERİ MEHMET ÖZÇELİK

TTYO Çıkmazına Karşı, Farklı Bir Öneri NİTELİKLİ SANAYİ BÖLGELERİ MEHMET ÖZÇELİK YÖNETİCİ ÖZETİ Günümüzde küresel ekonominin aktörleri; yeni pazarlara açılmak ve rekabet edebilirliklerini artırmak amacıyla çok taraflı ekonomik ve stratejik anlaşmalara yönelmektedir. Özellikle yakın

Detaylı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı MECLİS TOPLANTISI Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı 25 Kasım 2013 ACI KAYBIMIZ TÜRKİYE-NORVEÇ İŞBİRLİĞİ FORUMU 1938 DEN 2013 E 10 KASIM LAR END RUSYA TAYLAND ÇİN İZMİR İKTİSAT KONGRESİ 3 gün boyunca

Detaylı

FASIL 5 KAMU ALIMLARI

FASIL 5 KAMU ALIMLARI FASIL 5 KAMU ALIMLARI Öncelik 5.1 Kamu alımları konusunda tutarlı bir politika oluşturulması ve bu politikanın uygulanmasının izlenmesi görevinin bir kuruma verilmesi 1 Mevzuat uyum takvimi Tablo 5.1.1

Detaylı

ORTA VADELİ PROGRAM ( ) 4 Ekim 2016

ORTA VADELİ PROGRAM ( ) 4 Ekim 2016 ORTA VADELİ PROGRAM (2017-2019) 4 Ekim 2016 İçindekiler 1. Dünya Ekonomisi 2. Orta Vadeli Programın Temel Amaçları ve Büyüme Stratejisi 3. Orta Vadeli Programın (2017-2019) Temel Makroekonomik Büyüklükleri

Detaylı

GİTES TEKSTİL VE DERİ EYLEM PLANI

GİTES TEKSTİL VE DERİ EYLEM PLANI GİTES TEKSTİL VE DERİ EYLEM PLANI HEDEF -1 PAMUĞA İLİŞKİN POLİTİKALARDA ETKİNLİĞİN ARTIRILMASI 1.1 Pamuk Arama Konferansı sonucunda belirlenen Pamuk Eylem Planları hayata geçirilecektir. Gıda, Tarım ve

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

BÖLGE PLANI SÜRECİ Bilecik Sanayi İhtisas Komisyonu Çalışmaları Bilecik İl Genel Meclis Salonu

BÖLGE PLANI SÜRECİ Bilecik Sanayi İhtisas Komisyonu Çalışmaları Bilecik İl Genel Meclis Salonu 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bilecik Sanayi İhtisas Komisyonu Çalışmaları 24.04.2013 Bilecik İl Genel Meclis Salonu Küreselleşme Küresel ekonominin bütünleşmesi Eşitsiz büyüme Ekonomik krizler Kaynak kısıtları

Detaylı

T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Mehmet TEZYETİŞ OSTİM Hizmet Merkezi Müdürü

T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Mehmet TEZYETİŞ OSTİM Hizmet Merkezi Müdürü KOSGEB T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Mehmet TEZYETİŞ OSTİM Hizmet Merkezi Müdürü KOSGEB VE KURULUŞ AMACI KOSGEB, 1990 yılında 3624 sayılı Kanun ile

Detaylı

Plastik, 1850'li yıllarda sert kauçuğun kullanılmasıyla birlikte doğal maddeler yerine kullanılabilen kimyasal bir maddeden elde edilmiştir.

Plastik, 1850'li yıllarda sert kauçuğun kullanılmasıyla birlikte doğal maddeler yerine kullanılabilen kimyasal bir maddeden elde edilmiştir. İÇİNDEKİLER PLASTİK SEKTÖRÜ... 2 Plastik Sektörüne Genel Bakış... 2 DÜNYA PLASTİK SEKTÖRÜ... 3 TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖRÜ... 4 Türkiye de Plastik Mamul Üretimi... 5 Plastik Mamul Üretiminin Sektörel Dağılımı...

Detaylı

Aynur Bektaş Hey Tekstil CEO. 2 Haziran 2010 Denizli

Aynur Bektaş Hey Tekstil CEO. 2 Haziran 2010 Denizli Aynur Bektaş Hey Tekstil CEO 2 Haziran 2010 Denizli KÜRESEL GELĐŞMELER Her geçen gün daha çok sayıda ülke üretime giriyor Dünya ticaretindeki serbestleşme ile rekabet hızla artıyor Perakende alanında daha

Detaylı

İZMİR DE EKO-VERİMLİLİK (TEMİZ ÜRETİM) UYGULAMALARININ YAYGINLAŞTIRILMASI PROJESİ KAPSAMINDA YAPILAN ÇALIŞMALAR. Sibel ERSİN, İZKA PPKB Birim Başkanı

İZMİR DE EKO-VERİMLİLİK (TEMİZ ÜRETİM) UYGULAMALARININ YAYGINLAŞTIRILMASI PROJESİ KAPSAMINDA YAPILAN ÇALIŞMALAR. Sibel ERSİN, İZKA PPKB Birim Başkanı İZMİR DE EKO-VERİMLİLİK (TEMİZ ÜRETİM) UYGULAMALARININ YAYGINLAŞTIRILMASI PROJESİ KAPSAMINDA YAPILAN ÇALIŞMALAR Sibel ERSİN, İZKA PPKB Birim Başkanı 2010-2013 İzmir Bölge Planı 2010-2013 İzmir Bölge Planı

Detaylı

SÜS BİTKİLERİ SEKTÖR RAPORU

SÜS BİTKİLERİ SEKTÖR RAPORU SÜS BİTKİLERİ SEKTÖR RAPORU Süs bitkilerini; farklı yöntemler kullanarak estetik, fonksiyonel ve ekonomik amaçlarla üretilen, çoğaltılan ve büyütülen bitki olarak tanımlayabiliriz. Bu tanımdan anlaşılacağı

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ

AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ 1. Genel Süreç Çevre Faslı Müzakere Sürecine ilişkin; Çevre Faslı Tanıtıcı Tarama Toplantısı 03-11 Nisan 2006, Çevre Faslı Ayrıntılı Tarama Toplantısı 29 Mayıs

Detaylı

SAĞLIK ALANI AR-GE FAALİYETLERİ ÇALIŞTAYI 7-8 Mayıs 2015

SAĞLIK ALANI AR-GE FAALİYETLERİ ÇALIŞTAYI 7-8 Mayıs 2015 T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu SAĞLIK ALANI AR-GE FAALİYETLERİ ÇALIŞTAYI 7-8 Mayıs 2015 Sibel YALAZA Eğitim, Araştırma ve Geliştirme Daire Başkanlığı Kurumsal Yapılanma Başkanlığımız,

Detaylı

ENGELLİLERE YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR

ENGELLİLERE YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR ENGELLİLERE YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR III. Sınıf Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Risk Gruplarına Yönelik Sosyal Politikalar Dersi Notları-VI Doç. Dr. Şenay GÖKBAYRAK İçerik Engellilere

Detaylı

ETİYOPYA ÜLKE RAPORU 26.05.2015. [Type the document subtitle]

ETİYOPYA ÜLKE RAPORU 26.05.2015. [Type the document subtitle] ETİYOPYA ÜLKE RAPORU 26.05.2015 [Type the document subtitle] YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Etiyopya ya ihracat yapan 23 firma bulunmaktadır. 31.12.2014 tarihi

Detaylı

Türkiye nin kriz sürecinde AB pazarındaki performansı. Betam Araştırma Notu 10/82

Türkiye nin kriz sürecinde AB pazarındaki performansı. Betam Araştırma Notu 10/82 AB PAZARINDA TÜRKİYE VE RAKİPLERİ Zümrüt İmamoğlu Son günlerde büyük tartışma yaratan TEPAV ın AB pazarındaki ihracat kayıpları adlı politika notunda Türkiye nin Avrupa Birliği deki (AB) pazar payının

Detaylı

Türkiye: Verimlilik ve Büyüme Atılımının Gerçekleştirilmesi

Türkiye: Verimlilik ve Büyüme Atılımının Gerçekleştirilmesi : Verimlilik ve Büyüme Atılımının Gerçekleştirilmesi 1 ANA BULGULAR Ekonomik atılım ile Kişi başına düşen GSYİH 2015 e kadar iki katına çıkarılabilecektir 6 milyon yeni istihdam olanağı yaratılabilecektir

Detaylı

Türkiye Paslanmaz Çelik Sektörü Mevcut Durum ve Gelecek Perspektifi. Türkiye Madenciler Derneği KROM ÇALIġTAYI

Türkiye Paslanmaz Çelik Sektörü Mevcut Durum ve Gelecek Perspektifi. Türkiye Madenciler Derneği KROM ÇALIġTAYI Türkiye Paslanmaz Çelik Sektörü Mevcut Durum ve Gelecek Perspektifi Türkiye Madenciler Derneği KROM ÇALIġTAYI ISTANBUL 08.07.2017 SUNUM ĠÇERĠĞĠ Paslanmaz Çelik Derneği (PASDER) Paslanmaz Çelik Servis Merkezleri

Detaylı

2010 YILI OCAK-MART DÖNEMİ TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2010 YILI OCAK-MART DÖNEMİ TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ 2010 YILI DÖNEMİ TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ 2010 yılı Ocak-Mart döneminde, Türkiye deri ve deri ürünleri ihracatı % 13,7 artışla 247,8 milyon dolara yükselmiştir. Aynı dönemde

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ NDE AR-GE

TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ NDE AR-GE TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ NDE AR-GE Süfyan EMİROĞLU Genel Müdür Sanayi Genel Müdürlüğü İlaç Temel Araştırma Merkezi (İTAM) Projesi Açılış Toplantısı, İstanbul 11 Nisan 2013 AR-GE ve İNOVASYON YENİ VEYA İYİLEŞTİRİLMİŞ

Detaylı

ÜRETİM STRATEJİSİ VE VERİMLİLİK

ÜRETİM STRATEJİSİ VE VERİMLİLİK ÜRETİM STRATEJİSİ VE VERİMLİLİK İŞLETME VE ÜRETİM STRATEJİLERİ. Günümüzde rekabette farklılaşmanın giderek önem kazandığı bir piyasa ortamında işletmeler rakiplerine üstünlük sağlayabilmek için farklı

Detaylı

İşletmelerin Özel Hedefleri Müşteri/Çalışan memnuniyeti - eğitimi ve kariyer gelişimi

İşletmelerin Özel Hedefleri Müşteri/Çalışan memnuniyeti - eğitimi ve kariyer gelişimi İşletmelerin Genel Hedefleri Finansal Hedefler: Kârlılık ve yeni kârlı yatırımlar Pazarlama hedefleri Var olma hedefi: Ticari hayatı sürdürmek Sosyal sorumluluk ve topluma hizmet İşletmelerin Özel Hedefleri

Detaylı

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 KOBİ lere Yönelik Destekler -Kalkınma Ajansları -KOSGEB -TÜBİTAK -Bilim Sanayi

Detaylı