Birleşik Devreler ve Kompleks Fonksiyonlar

Transkript

1 Birleşik Devreler ve Kompleks Fonksiyonlar

2 Geri beslemesiz ve hafızasız devrelerdir. İki veya daha çok değişkenin varlığına uygun olarak bir çıkış verirler. Bu kategori içerisinde; Kod Çözücüler (Decoders) Kodlayıcılar (Encoders) Eşitlik ve Karşılaştırıcılar (Comparators) Toplayıcılar Çıkarıcılar Bilgi Dağıtıcı (Demultiplexer) ve Bilgi Seçici(Multiplexer) yer almaktadır. 2

3 Kod Çözücüler (Decoders) İkili formda belirtilen bilgilerin on tabanlı sayı veya anlaşılabilen şekle dönüştürülmesini sağlayan devrelere kod çözücü (decoder) devre adı verilir. Bir kod çözücünün n kadar girişi varsa 2 n kadar çıkışı vardır. Kullanılmayan veya dikkate alınmayan durumlar varsa kod çözücünün çıkışı daha az olacaktır. Uygulamada çok çeşitli kod çözücüler bulunmaktadır. 3

4 İki Değişkenli Kod Çözücüler İki giriş ve 4 (2 2 )çıkışa sahiptir. Herhangi bir anda girişlerin durumuna bağlı olarak sadece 1 çıkış doğrudur. Doğruluk Tablosu A B D 0 D 1 D 2 D Blok Diyagram 4

5 Doğruluk Tablosu A B D 0 D 1 D 2 D İki Değişkenli Kod Çözücü 5

6 Üç Değişkenli Kod Çözücüler 8 olası giriş durumlarının her biri için sadece 1 çıkış doğrudur. Doğruluk Tablosu A B C D 0 D 1 D 2 D 3 D 4 D 5 D 6 D

7 Blok Diyagram Üç Değişkenli Kod Çözücü 7

8 Üç Değişkenli Tek Kod Çözücüler Bu devrelerde çıkış, sadece tekli doğru girişler için doğrudur. Doğruluk Tablosu Blok Diyagram Q A B C Q

9 Üç Değişkenli Çift Kod Çözücüler Bu devrelerde çıkış, sadece çiftli doğru girişler için doğrudur. Doğruluk Tablosu Blok Diyagram Q A B C Q Çıkış, grişlerin hiç biri doğru değilken de doğrudur. 9

10 Yetki Girişli Kod Çözücüler Yetkilendirme girişine uygun bir sinyal uygulandığında kod çözme işlemi gerçekleştirilir. E A B C D 0 D 1 D 2 D 3 D 4 D 5 D 6 D 7 1 X X X Blok Diyagram 10

11 Çoğunluk Kod Çözücüleri (Majority Decoders) Çıkış üç girişten en az 2 si doğru ise doğrudur. Eğer 2 veya daha fazla giriş yanlış ise çıkış yanlıştır. Majority Decoder Blok Diyagram Q A B C Q

12 Azınlık Kod Çözücüleri (Minority Decoders) Üç girişten en fazla 1 i doğru ise doğrudur. Diğer durumlarda çıkış yanlıştır. Minority Decoder Blok Diyagram Q A B C Q

13 İkili Sistemden Desimale Kod Çözücü (BCD to Decimal) Devre çıkışında 16 farklı durum oluşmakta ve bunlardan sadece 10 tanesi kullanılmaktadır. Blok Diyagram Kullanılmayan Konumlar 13

14 İkili Sistemden Sekizli Sisteme Kod Çözücü (BCD to Oktal) A B C BCD-BCO D0 D1 D2 D3 D4 D5 A B C Aktif Çıkış D D D 2 Decoder D6 D D D 4 Blok Diyagram D D D 7 14

15 İkili Sistemden 7 SegmenteKod Çözücü (BCD to Seven Segment Decoder) Gösterge ünitesi LED diodlardan oluşmuştur. Her segmentin değişik zamanlarda aydınlatılması sonucu 0 dan 9 a kadar desimal sayılar yazılabilir. 15

16 Kodlayıcılar (Encoders) Kod çözücü devrenin tam tersi işlemi yapar. Desimal veya bilinen klasik şekillerdeki bilgileri sayısal devrelerin üzerinde işlem yapabileceği şekle dönüştürür. 16

17 Desimal BCD Kodlayıcı Girişlerden aldığı desimal bilgiyi BCD kodundaki karşılığına çevirir. 17

18 Bilgi Dağıtıcı ve Bilgi Seçiciler D 0 D 1 D 2 İki devre birbirinin tersi işlevleri gerçekleştiriler. Bilgi Dağıtıcılar(demultiplexers); bir girişten peşpeşe gelen sayısal bilgileri kontrol girişlerine bağlı olarak istenen çıkış hattına aktarırlar. Bilgi Seçiciler (multiplexers); birden fazla girişteki sayısal bilgiyi, kontrol girişlerine bağlı olarak belli sıra içinde tek bir çıkış hattına aktaran devrelerdir. Bilgi Seçici (Multiplexer) Bilgi Hattı Bilgi Dağıtıcı (DeMultiplexer) Q 0 Q 1 Q 2 D 3 Q 3 A B A B 18

19 Bilgi Seçiciler (Multiplexers) 2 n kadar giriş mevcut ise, n tane de seçme hattı bulunur. 19

20 Bilgi Dağıtıcılar (DeMultiplexers) 2 n kadar çıkış konumunu seçebilmek için, n tane seçme hattı gerekir. 20