Çoklu nükleoz(t)id analoğuna dirençli kronik hepatit B olgusu

Transkript

1 Çoklu nükleoz(t)id analoğuna dirençli kronik hepatit B olgusu Doç. Dr. Murat Sayan Kocaeli Üniv., Tıp Fakültesi, Merkez Laboratuvarı, PCR Ünitesi Viral Hepatit Kampı 28 Şubat 2 Mart, Abant/Bolu

2 Kronik HBV tedavisinde kilometre taşları 1992 LAM 2002 ETV TDF 2007 IFN 1999 ADV PegIFN LdT Kısaltmalar; IFN: interferon, LAM: lamivudin, ADV: adefovir, pegifn: pegile interferon, ETV: entekavir, LdT: telbivudin, TDF: tenofovir Zoulim et al. J Hepatol. 2008;48: 2-19

3 Kronik hepatit B tedavisinde oral antiviral tedavi stratejileri nelerdir?

4 HBV ilaç direnci analizi ne zaman istenmelidir?

5 HBV DNA (log 10 IU/mL) Antiviral ilaç direncinin ortaya çıkışı Virolojik breakthrough: dip seviyeye göre HBV DNA nın serumda 1 log 10 artışı 6 5 Virolojik breakthrough, ALT artışı eşlik etmedikçe, 2 kez (~1 ay arayla) doğrulanmalıdır. 4 3 Bazal seviye 1 log Antiviral Nükleoz(t)id drug analoğu Ay/yıl Lok AS, et al. Hepatology 2007;46:

6 Genotipik direnç HBV ilaç direnci tanımı pol geni RT domainindeki pozisyonlara göre yapılmaktadır. Terminal protein Spacer Pol/RT RNase H 1.aa YMDD M V 344.aa Doğal tip-metiyonin YMDD Locarnini S. J Hepatol. 2006;44: Schildgen et al. Virology Journal 2010; 7:167 rtm204valin -YVDD rtm204izolösin -YIDD rtm204serin -YSDD rtm204k-lizin -YKDD Valin subsitutsiyonu YVDD

7 HBV ilaç direncinin tanısında kullanılan laboratuvar teknikleri nelerdir?

8 İlaca dirençli HBV sekanslarının belirlenmesi DNA dizi analizi: bilinen ve bilinmeyen tüm mutasyonları gösterir Genotipik yöntemler HBV DNA dizi analizi PCR ürünlerinin dizi analizi Klon analizi HBV Line probe assay (LIPA) PCR-RFLP Real-Time PCR LIPA; bilinen primer ilaç direnci mutasyonlarını doğal tip motiflerle birlikte gösterir. Bozdayı M. Viral Hepatit s53

9 Mutant HBV kökenlerini saptama yöntemleri; major (>10%), orta ve minor (<1%) viral populasyonlar Chevaliez S, et al. Gastroenterology May; 142(6): e1.

10 Çoklu ilaca dirençli HBV varyantları nasıl tanımlanır? Kural: farklı sınıftan en az iki nükleoz(t)id analoğuna, çapraz olmaksızın direnç saptanmalıdır. Papatheodoridis GV. Future Microbiol 2008; 3(5):

11

12 Olgu Kadın hasta 33 yaş HBeAg (-) KC Biyopsisi: grade II, evre II kronik hepatit B HBV genotip D/subgenotip D2 enfeksiyonu M.Sayan, S.Hülagü, SCÖ Karataylı. Multidrug resistant hepatitis B virus strain in a chronic Turkish patient: A case report. Journal of Hepatitis Monthly 2010;10(2):

13 Fig. 1. Ardışık nükleoz(t)id analoğu tedavi süresince HBV DNA yükü, ALT seviyeleri ve primer ilaç direnci mutasyonları (populasyon sekanslama tekniği ile).

14 Tablo 2. HBV çoklu ilaç direnci suşunda klon analizi (PCR ürününün klonlanması tekniği ile) Clone Sample Mutation L80V L91I R120K H126R S135Y V173L L180M A181V M204I L231V Y245H H248N 1 CTT-->ATT AGG-->AAG CAC-->CGC TCC-->TAC CAT-->AAT Sera, 2 11th TTA-->GTA CTT-->ATT ATG-->ATT TAC-->CAC 3 month in TTA-->GTA CTG-->GTG 4 ADV GCT-->GTT therapy 5 TTA-->GTA CTT-->ATT ATG-->ATT TAC-->CAC 6 CTT-->ATT AGG-->AAG CAC-->CGC TCC-->TAC CAT-->AAT L80V L91I R120K H126R S135Y V173L L180M A181V M204V L231V Y245H H248N 1 Sera, CTT-->ATT AGG-->AAG CAC-->CGC TCC-->TAC GTG-->TTG CTG-->ATG ATG-->GTG CAT-->AAT 2 4th CTT-->ATT AGG-->AAG CAC-->CGC TCC-->TAC GTG-->TTG CTG-->ATG ATG-->GTG CAT-->AAT 3 month in CTT-->ATT AGG-->AAG CAC-->CGC TCC-->TAC GTG-->TTG CTG-->ATG ATG-->GTG CAT-->AAT 4 ETV+TDF CTT-->ATT AGG-->AAG CAC-->CGC TCC-->TAC GTG-->TTG CTG-->ATG ATG-->GTG CAT-->AAT therapy 5 CTT-->ATT AGG-->AAG CAC-->CGC TCC-->TAC GTG-->TTG CTG-->ATG ATG-->GTG CAT-->AAT

15 Tablo 3. Ardışık ve add-on tedavi sonrasında primer ilaç direnci mutasyonları ve uygulanan tanı teknikleri (kronolojik). Sequential NUCs therapy (Dec Feb. 2009) Resistance detection method (application time in the treatment) Primer resistance Compensatory resistance Resistance to LAM Direct sequencing (13th month) M552V (rtm204v) L528M (rtl180m), V555V (rtv207v) LAM + ADV NT NT NT - ADV ADV ADV + ETV ETV ETV ETV + TDF ETV + TDF ETV + TDF LIPA (11th month) Clonal analysis (on 6 clones) (11th month) Direct sequencing (5th month) Direct sequencing (18th month) LIPA (18th month) Direct sequencing (4th month) LIPA (4th month) Clonal analysis (5 clones) (4th month) rtn236t (Wild type:n236) rtm204i (in clone 2, 5) rta181v (in clone 4) (Wild type:l80) - rtq215h rtm204v rtm204v, rtn236t, rta181v/t (Wild type:m204, N236) rtm204v rtm204v (Wild type:n236) rtm204v (in clone 1-5) rtl80v (in clone 2, 3, 5) rtv173l, rtl180m rtv173l, rtl180m, rtl80i/v (Wild type:l80, V173, L180/A181) rtv173l, rtl180m rtv173l, rtl180m (Wild type:l80, L180/A181) rtv173l, rtl180m (in all clones) LAM and ETV (intermediate) ADV and TDF (intermediate) LAM, LdT, ADV LAM and ETV (intermediate) LAM, ADV and TDF (intermediate) LAM and ETV (intermediate) LAM and ETV (intermediate) LAM and ETV (intermediate)

16 TDF + ETV tedavisiyle baskılanan çoklu ilaca dirençli HBV olgusunda kronolojik HBV DNA yükü analizi

17 Özet Saptanan HBV suşu çoklu ilaca dirençlidir. Hastada HBV ilaç direnci gelişim hızı çok yüksektir. Çoklu ilaç dirençli HBV suşlarının takibi sık yapılmalıdır. Çoklu HBV ilaç direnci tanısında mümkün olan tüm tekniklerin kullanılması gerekebilir.

18 Soru Cevap