DOĞUM ÖNCESĠ BAKIM YÖNETĠM REHBERĠ 2016

Transkript

1 DOĞUM ÖNCESĠ BAKIM YÖNETĠM REHBERĠ 2016

2 AMAÇ : Anne ve fetusun tüm gebelik boyunca düzenli aralıklarla gerekli muayene ve önerilerde bulunularak dikkatli bir şekilde izlenminin sağlanması KAPSAM : Kadın Doğum Kliniği ve Doğumhane Hizmetleri / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hekimlerini kapsar. KISALTMALAR : DÖF Düzeltici ve Önleyici Faaliyetler RH Rehber KYB Kalite Yönetim Birimi CIS Sezaryen DÖB Doğum Öncesi Bakım SAT- Son Adet Tarihi TANIMLAR : Rehber : Birinin doğruyu bulmasına yardımcı olan, ona yol gösteren kaynak SORUMLULAR : Başhekim Kalite Yönetim Direktörü Başhemşire Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği Sorumlu Hekimi Kadın Hastalıkları ve Doğum Hekimleri Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği Sorumlu Ebesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği Ebe ve Hemşireleri Doğumhane Hizmetleri Ebe ve Hemşireleri FAALİYET AKIŞI : UYGULAMALAR Doğum Öncesi Bakım Rehberi ; Anne ve bebeğin sağlığını korumaya yönelik tedbirlerin alınmasına yönelik hazırlanmıştır. Annede var olan ve gebelikte gelişebilecek hastalıkların saptanması ve tedavisi ile annenin genel sağlık düzeyini yükseltmek ( Diabet, kalp hast., hpt, tbc, sy.), Gebelik komplikasyonu olarak ortaya çıkabilecek hastalıkların erken tanı ve tedavisi, gerekirse sevki ( Toksemi, anemi, rh/rh vb.), Riskli gebeliklerin belirlenmesi

3 ANNEYĠ EĞĠTMEK : Gebelik, genel temizlik, beslenme, hareket v.b. Yaklaşan doğuma bedenen ve psikolojik hazırlık Yenidoğan bakımı Doğum sonu AP Fetusun intrauterin izlenmesi Anneyi tetanoza karşı bağışıklama Doğumun nerede, nasıl, kim tarafından yapılacağına karar vermek Anneyi sosyal ve psikolojik olarak karşılaştığı zorluklarda desteklemek. DOĞUM ÖNCESĠ BAKIMDA RĠSK FAKTÖRLERĠNĠN BELĠRLENMESĠ VE ĠZLEMĠ: Kadının tıbbi, obstetrik ve sosyal yaşam öyküsü ve yaşam koşullarına bağlı risk faktörleri ortaya çıkarılır. Korunabilen risk faktörlerinden koruma sağlanır. Gebelik süresince oluşabilecek risk faktörleri belirlenir. Özel yaklaşımla gebeye bilgi verilir, gerekiyorsa uygun tedavisi yapılır. Daha sık izlenir. Normal Gebelik seyrinde ilgili hekimin kontrolünde iki ayda bir yada aylık olarak yapılır. Riskli gebeliklerde ise risk analizi yapılıp, ilgili hekim kontrolünde aylık yada onbeş günlük periyodlarda yapılabilir. Bu süreçler anneye eğitim verilerek bilgilendirilir, istirahatine ve beslenmesi önem verilir. GEBELĠK ÖYKÜSÜNÜ OLUġTURMA ( ANAMNEZ) Öykü Alma : Soy geçmişi Öz geçmişi Kişisel bilgiler Tıbbi öykü Obstetrik öykü Mevcut gebelik öyküsü GEBELĠK ĠZLEMĠNDE DĠKKAT EDĠLECEK HUSUSLAR Gebeliğin doğrulanması Gebelik testleri Sübjektif bulgular

4 Vajinal muayene USG Gebenin aşıları Gerekli durumlarda ilaç desteği ( vitaminler v.s. ), Ġlaç allerjisi Geçirilmiş yada var olan hastalıkları Öncesinde düşük yada ölü doğum bilgileri OBSTETRĠK ÖYKÜSÜNDE DĠKKAT EDĠLECEK HUSUSLAR Bu gebeliği dahil toplam gebelik sayısı ( Gravida) Daha önceki doğum sayısı (Parite) Yaşayan çocuk sayısı Gebenin Her Gebeliği İle İlgili Öyküsünün Ve Gebelik Sonucunun İzlemi; Var ise Düşükler ve nedenleri Var ise ölü doğumlar ve nedenleri Riskli gebelikleri ( mol gebelik ektopik gebelik ) Prematür doğum Postmatür doğum Ġkiz veya çoğul gebelik Gebelik sırasında yaşanan komplikasyonlar (Kanama,preeklampsi, eklampsi, gestasyonel diyabet, tromboz, emboli) MEVCUT GEBELĠK ÖYKÜSÜNDE DĠKKAT EDĠLECEK HUSUSLAR Son Adet Tarihi / SAT (Son adetin ilk günü) Son adet tarihine (SAT) göre tahmini doğum tarihi Nagele kanununa göre hesaplanır: Tahmini Doğum Tarihi = SAT-3 ay + 7 gün Adetleri düzenli olmayan hastalarda gebelik haftasının SAT ile uyumlu olmayabileceği unutulmamalıdır. Bilinmiyorsa; Ġlk gebelik testi tarihi Beklenen doğum tarihi Gebelik yakınmaları (Bulantı kusma, aşırı tükrük salgılanması, toprak vb.yeme, sık idrara çıkma, meme hassasiyeti, kabızlık, mide yanması, bacaklarda kramplar, nefes darlığı, çarpıntı, halsizlik vb...) Gebelikte risk oluşturan yakınmaların gözlemlenmesi (Vajinal kanama, yüksek ateş, karın ağrısı, solunum güçlüğü veya sık solunum, günlük aktivitelerin gerçekleştirilememesi) Alışkanlıkların sorgulanması (sigara, alkol, madde bağımlılığı) Kullandığı ilaçlar

5 GEBELĠK SÜRESĠNĠ BELĠRLEME SAT nin ilk gününden başlayarak 40 hafta GEBENĠN MUAYENESĠ Gözlem muayene Karnın dıştan muayenesi Vajinal muayene Diğer muayeneler( ÇKS, ağırlık, boy, tansiyon, ödem, varis, USG v:s: ) Laboratuar tetkiklerinin istenmesi (hemogram, idrar, kan grubu v.s. ) Tüm gözlem sonuçların değerlendirimesi Kişisel, ailesel, obstetrik öyküsü alınır, risk durumu belirlenir. Ağırlığı ölçülür. Ġlk 3 ay 1 kg, sonra 1,5-2 kg/ay, toplam 9-13 kg, Ani kilo alımı olmamalıdır. Boyu ölçülür Kan basıncı ölçülür Nabız sayılır : aritmi olmamalıdır. Ödem kontrolü ÇKS TDT : Gebelik diski Naegele formülü (SAT den 3 ay geri gidip 7 gün eklenir) GEBE VE YAKINLARIYLA ĠLETĠġĠM Her izlemde gebe ve/veya aile yakınlarını karşılayarak uygun iletişimi kurmak için şunları yapınız; Gebeyi nazik bir şekilde karşılama Gerekli mahremiyeti sağlama Kendini tanıtma Gebenin doğru kimliklendirmesi Gerekli olumlu beden dilini kullanma Ġletişim için gerekli mesafeyi ayarlama Gebe ile yüz yüze olma, göz teması kurma Her aşamada soru sorabileceğini belirtme GEBE VE YAKINLARINI BĠLGĠLENDĠRMEKĠ KONU BAġLIKLARI Gebeliğe bağlı olağan yakınmalar hakkında gebeyi mutlaka bilgilendiriniz. Yorgunluk Bulantı ve kusma Sık idrara çıkma

6 Baş dönmesi Varis ve hemoroid Kabızlık Mide yanması Bacaklarda kramplar Nefes darlığı Ciltteki değişiklikler Memelerde hassasiyet Meme başındaki glandlarda belirginleşme Kolostrum salınımı Aşırı tükürük salgılanması Toprak vb. yeme Beslenme ve diyet Fiziksel aktivite ve çalışma koşulları Gebelikte cinsel yaşam Hijyen ve genel vücut bakımı Ağız ve diş sağlığı Alışkanlıklar / bağımlılıklar ( sigar alkol v.s. ) İLGİLİ DOKÜMANLAR : Sağlık Bakanlığı Doğum Yönetim Rehberleri ( Dış Kaynak )