3. Dizi ve Akor Transpozisyonu

Transkript

1 3. Dizi ve Akor Transpozisyonu Geçen bölümde ilk çalışmamız olarak tek bir notanın transpozisyonunu yapmıştık. Şimdi dizi ve akor transpozisyonlarını ele alalım. Bu noktada belirtelim ki, OpenMusic için dizi ve akor arasında prensip olarak hiç bir fark bulunmamaktadar. Dizi bir notalar kümesinin ardışık olarak, akor ise eşzamanlı olarak ele alınmasıdır. Yine de bunlardan hangisinin söz konusu olduğunu yapacağımız küçük değişikliklerle belirtmemiz gerekir. İşe, çalışma alanımızda yeni bir patch oluşturmakla başlayacağız: Simgesine çift tıklayarak patch penceresini açalım. İlk olarak transpoze etmek istediğimiz dizinin sayısal değerlerini girmemiz gerekiyor. Aşağıdaki altı sesten oluşan diziyi ele alalım 1 : Bu aynı zamanda bir akor olarak da ele alınabilir: Önce dizi ile başlayalım. OpenMusic te nota kümeleri gibi birden fazla değer içeren veri girişlerinin parantez içinde ve aralarına virgül gibi ayraçlar koyulmadan yapıldığını giriş bölümünde belirtmiştik. Şimdi patch penceresinde boşluğa çift 1 Notaların OpenMusic teki sayısal değerlerini hesaplamak için, birinci bölümde verdiğimiz MIDI numaraları tablasundaki sayıları 100 ile çarpmak yeterlidir. OpenMusic Oğuz Usman 14

2 tıklayarak açılan kutucuğa yukarıdaki dizinin seslerinin sayısal değerlerini parantez içinde yazalım ve tekrar boşluğa tıklayarak kutucuğu sabitleyelim: Yazdığımız sayısal değerleri garafiksel olarak olarak görmek için bu kez NOTE objesini değil (NOTE objesi sadece tek bir notayı canladırabilir) CHORD-SEQ objesini kullanmamız gerekir. Bunun için Classes > Score > CHORD-SEQ yolunu izleyelim: CHORD-SEQ öğesini seçtikten sonra patch penceresinde objeyi yerleştirmek istediğimiz yere tıklayarak, numara kutucuğunun çıkışını CHORD-SEQ objesinin soldan ikinci girişine bağlayalım ve CHORD-SEQ objesinin üzerine tıklayarak v tuşuna basalım (bu tip objeleri m tuşu ile görünür kılmanız ve sağ alt köşesinden çekerek gerektiği kadar büyütmeniz yönündeki tavsiyemi tekrar hatırlatıyorum): OpenMusic Oğuz Usman 15

3 Şimdi transpozisyon işlemi için kullanacağımız OM+ objesini Functions > Basic Tools > Arithmetic yolundan çağırabiliriz. CHORD-SEQ objesinin soldan ikinci çıkışını OM+ objesinin sol girişine, transpozede kullanmak istediğimiz aralığı ise boşluğa çift tıklayarak açılan kutucuğa yazdıktan sonra (bu aralığı yine tam 4 lü, yani 500 yapalım), kutucuğun çıkışını OM+ objesinin sağ girişine bağlayalım: İşlemin sonucunu grafiksel olarak görmek için CHORD-SEQ objesini Classes > Score yolundan tekrar seçerek, OM+ objesinin çıkışını CHORD-SEQ objesinin soldan ikinci girişine bağladıktan sonra, CHORD-SEQ objesinin üzerine tıklayarak v tuşuna basıyoruz: OpenMusic Oğuz Usman 16

4 Bu ses kümesini bir akor olarak ele almak ve aynı işlemi bunun üzerinde uygulamak için, sadece girdiğimiz nota kümesini tekrardan parantez içine almak yeterli olacaktır: (( )) Bunun ardından işlemin en sonundaki CHORD-SEQ objesine tıklayarak v tuşuna basalım: OpenMusic Oğuz Usman 17

5 Parantez OpenMusic için liste demektir. En dıştaki parantezlerin arasındaki bütün öğeler bireysel olarak değerlendirilirler. Parantez içine alınan öğeler, kendi parantezleri için bireysel olmalarına rağmen, bir üst parantez tarafından birlikte, tek bir öğe olarak değerlendirilirler. Bu durum OpenMusic öğreniminin başlangıcında karşılaşılan en büyük zorluklardan biridir ve aşılması biraz zaman alabilir. Aşağıdaki grafik bu prensibi ablamamıza yardımcı olacaktır: ( ) ( ( ) ) ( ( ) ( ) ) ( ( ) ( ) ( ) ) Bu şekilde farklı sayıdaki perdesel değerlerin parantez içine alınmasıyla farklı ses sayısına sahip akorlar oluştura biliriz. Örneğin sırası ile 3, 1 ve 2 sesli akorlar oluşturmak için sırası ile 3, 1 ve 2 sayısal değeri parantez içine almamız ve bunları tek bir dışsal parantez içine sokmamız gerekmektedir: (( ) (7100) ( )) OpenMusic Oğuz Usman 18

6 Bunu oluşturduğumuz işlemde uygulayalım: CHORD-SEQ ve benzeri objelerin içeriğini, üzerine tıkladıktan sonra p (play) tuşuna basarak dinleyebiliriz. İçerik birmeden durdurmak için s (stop) tuşunu kullanırız. OpenMusic Oğuz Usman 19