ÜN TE III. KEL ME filem PROGRAMI

Transkript

1 ÜN TE III KEL ME filem PROGRAMI A. BAfiLANGIÇ 1. Kelime fllemciyle lk Ad mlar a. Kelime ifllemci uygulamas açma b. Kay tl bir dosyay açma c. Birden çok belgeyle çal flmak ç. Yard m fonksiyonlar n kullanma d. Yeni belge açma e. Belgeyi kaydetme f. Belgeyi farkl kaydetme g. Belgeyi farkl dosya biçiminde kaydetme. Belgeyi kapatma h. Kelime ifllemci uygulamas n kapatma 2. Temel Ayarlar Yapma a. Sayfa görünümlerinin de ifltirilmesi b. Sayfa görüntüsünü büyütme c. Araç çubu u özelliklerini de ifltirme 3. Belge Al flverifli B. TEMEL filemler 1. Metni Yerlefltirme a. Metni araya ekleme b. Yap lan ifllemi geri alma c. Araya özel harf ya da sembol ekleme ç. Belge aras na sayfa sonu ekleme 2. Metin Seçme 3. Metin Düzenleme a. Kopyala ve yap flt r komutlar n kullanma b. Kes ve yap flt r araçlar n kullanma c. Metni aktif belgeler aras nda kopyalama ve tafl ma ç. Metni silme 123

2 Arama ve De ifltirme a. Kelime ya da kal p arama b. Kelime ya da kal p de ifltirme C. B Ç MLEME 1. Metin Biçimleme a. Yaz tipini, biçimini ve boyutunu de ifltirme b. E ik, kal n ve alt çizili yazma c. Metne farkl renkler uygulama ç. Hizalama ve sayfa düzeni seçeneklerini kullanma d. Girinti oluflturma e. Sat r aral n de ifltirme f. Seçilmifl metnin biçimini kopyalama g. Sekme tufllar n kullanma ve ayarlama. S ral liste kullanma Ç. SAYFA B Ç MLEME 1. Biçimler a. Mevcut biçimleri belgeye uygulama b. Sayfa numaralar yerlefltirme 2. Bafll klar ve Sayfa Altl klar a. Bafll k ve sayfa altl ekleme b. Bafll k ve sayfa altl n düzenleme 3. Yaz m ve Dilbilgisi Kontrolü a. Yaz m kontrolü araçlar n kullanarak de ifliklik yapma b. Dilbilgisi araçlar n kullanarak de ifliklikler yapma 4. Belge Yap s a. Sayfan n yap s b. Kenar boflluklar c. Sayfaya kenarl k ekleme D. YAZDIRMA 1. Belgeyi Önizleme 2. Temel Yazd rma Seçenekleri 3. Belgeyi Yazd rma E. LER ÖZELL KLER 1. Tablolar a. Standart tablolar oluflturma b. Hücre özelliklerini de ifltirme c. Sat r ve sütunlar ekleme ya da silme ç. Tabloya kenar çizgileri ekleme d. Otomatik tablo biçimleme

3 2. Resimler ve fiekiller a. fiekil ve grafik dosyas ekleme b. Otomatik flekiller ekleme c. Belge içinde nesneleri tafl ma ç. Grafi i yeniden boyutland rma 3. Nesneleri Aktarma a. Elektronik tabloyu belgeye aktarma b. Görüntü, grafik dosyas n belgeye aktarma 4. Adres, Mektup Birlefltirme 125

4 BU ÜN TEN N AMAÇLARI Bu üniteyi çal flt n zda; * Kelime ifllemcisi program n açma, kapatma, yeniden çal flt rma ve yard m fonksiyonlar n kullanmay ö renecek, temel ayarlar yapmay ve belge al flveriflini kavrayacak, * Sayfaya metin yerlefltirme, metin seçme ve metin düzenlemeyi ö renecek, * Metni ve sayfay biçimlendirmeyi ö renecek, * Metni yazd rmay ö renecek, * Sayfaya resim, flekil ve grafik ekleme ve aktarmay kavrayacaks n z. BU ÜN TEY NASIL ÇALIfiMALIYIZ? Bu üniteyi kavrayabilmek için; * Ünite içerisinde yer alan tan m ve kavramlar ö reniniz. * Ünite içerisinde yer alan konulara ait aç klamalar dikkatlice okunuz. * Bir bilgisayarda, ünitede yer alan konular n uygulamalar n yap n z * Ünite içerisinde yer alan konular n içerisindeki bir bölümü ö renmeden baflka bir bölüme geçmeyiniz * Ünite sonunda yer alan özet k sm n mutlaka okuyarak de erlendirme sorular n yan tlar na bakmadan çözmeye çal fl n z. * Çözümünü yapt n z de erlendirme sorular n kitab n z n sonunda yer alan yan t anahtar ile karfl laflt r n z. Yanl fl yan tlar n z n nedenlerini bularak eksiklerinizi tamamlay n z. 126

5 ÜN TE III KEL ME filem PROGRAMI A. BAfiLANGIÇ Bilgisayarda yaz yazmak ve rapor haz rlamak amac yla kullan lan programlara kelime ifllem program ad verilir. Bu programlar, bilgisayar ekran nda bofl bir elektronik sayfa oluflturup kullan c n n istedi i karakter ve punto ile yaz yazmas n olanakl k lar. Bir kelime ifllem program ile kullan c herhangi bir raporu yazabilir, üzerinde çeflitli düzeltmeler yapabilir, gerekti inde raporu saklayabilir, istedi inde geri getirebilir ya da yaz c dan ç kt s n alabilir. Ayr ca bu programla afifl, ilan, broflür, tez, kitap, web sayfas, belgegeçer ve mektup gibi dokümanlar haz rlanabilir. Haz rlanan belgelere resim, flekil, grafik gibi nesnelerle di er programlardan al nan görüntüler kolayl kla eklenebilir. 1. Kelime fllemciyle lk Ad mlar Günümüzde yayg n olarak kullan lan kelime ifllem program Microsoft Word 2003 dür. Bu program, Microsoft Windows XP iflletim sistemiyle birlikte çal flan bir kelime ifllemci program d r. Word 2003 sayesinde metin yazmak, düzeltmek, biçimlendirmek ve yaz c dan ç kt almak çok kolayd r. Word kelime ifllem program Windows iflletim sisteminde bulunan WordPad ve Not Defteri gibi standart bir program de ildir. Bu program kullanabilmek için Microsoft Office 2003 program n n bilgisayara yüklenmifl olmas gerekir. Çünkü Word 2003 program Microsoft Office 2003 program n n bir parças d r. Microsoft Office Word 2003, en çok kullan lan kelime ifllemci program olmas na ra men, di er kelime ifllemci programlar n n da çal flma mant ve yapt ifller ayn d r. Microsoft Word program n n kullan lan sürümleri s ras yla flunlard r: Word 2.0, Word 6.0, Word 7.0, (Office 95), Word 8.0 (Office 97), Word 9.0 (Office 2000), Word 10.0 (Office 2002) ve Word 11.0 (Office 2003). 127

6 fiekil 3.1: Microsoft Office 2003 program grubu a. Kelime ifllemci uygulamas açma Microsoft Office 2003 program bilgisayara yüklendi inde Bafllat menüsüne otomatik olarak yerleflir. Bu program grubunda yer alan Word 2003 program istenirse masaüstüne k sa yol olarak da yerlefltirilebilir. Word program n açmak için yap lmas gerekenler flunlard r: 1. Bafllat menüsünden s ras yla Tüm Programlar, Microsoft Office, Microsoft Office Word 2003 t klan r (fiekil 3.2). 128 fiekil 3.2: Word program n açma

7 2. Ekrana Microsoft Word program çal flma sayfas gelir (fiekil 3.3). Araç Çubuklar Bafll k Çubu u Menü Çubu u Yatay Cetvel mleç Dikey Kayd rma Çubu u Dikey Cetvel Yatay Kayd rma Çubu u Çizim Araç Çubu u Yaz m Alan Durum Çubu u fiekil 3.3: Microsoft Word çal flma sayfas Word çal flma sayfas n n bafll ca ekran elemanlar flunlard r: - Bafll k Çubu u: Aç lan Word belgesinin ad n n, Pencere Denetim dü melerinin ve Pencere Denetim menüsünün yer ald çubuktur (fiekil 3.4). Belgenin Ad Pencere Denetim Menüsü fiekil 3.4: Bafll k Çubu u Pencere Denetim Dü meleri - Menü Çubu u: Word program nda kullan lan komut ve seçeneklerin yer ald menüler bu çubuktad r. M e n ü çubu u, B a fl l k çubu unun alt nda yer al r (fiekil 3.5). fiekil 3.5: Menü Çubu u 129

8 Menü adlar farenin sol tuflu ile t kland nda aç lan menüde yer alan komut ve seçenekler kullan c ya kolayl k sa lar. Örne in, Dosya menüsü komut ve seçenekleri fiekil 3.6 daki gibidir. fiekil 3.6: Dosya menüsü - Araç Çubuklar : Yayg n olarak kullan lan komutlar, üzerinde dü meler fleklinde bulunduran çubuklard r. Araç çubuklar ndaki simgelerle menülerdeki komutlar ayn ifllevi yerine getirir. Araç çubuklar komutu tek t klamayla çal flt rd ndan ve ulafl lmas daha kolay oldu undan s kça kullan l r. Bu uygulama belgelerin haz rlanmas nda h z kazand r r. Araç çubuklar na ulaflabilmek için G ö r ü n ü m menüsünden Araç Çubuklar t kland nda ekrana fiekil 3.7 deki liste gelir. Kullan c bu listede yer alan araç çubu unu t klayarak etkinlefltirir. Etkin durumdaki çubu un yan nda onay iflareti görülür. Araç çubuklar içinde en çok kullan lan Standart ve Biçimlendirme araç çubuklar d r. Çizim araç çubu u da s k kullan lan çubuklardand r. 130

9 fiekil 3.7: Araç Çubuklar Standart Araç Çubu u Standart araç çubu u yeni dosya açma, kaydetme, yaz c dan ç kt alma, yap flt rma gibi ifllemleri yapan dü meleri üzerinde bulunduran çubuktur (fiekil 3.8) fiekil 3.8: Standart araç çubu u 1. Yeni Bofl Belge 7. Bask Önizleme 2. Aç 8. Yaz m ve Dilbilgisi 3. Kaydet 9. Araflt r 4. zin (K s tlanmam fl Eriflim) 10. Kes 5. E-posta 11. Kopyala 6. Yazd r 12. Hücre Yap flt r 131

10 13 Biçim Boyac s 20. Sütunlar 14 Geri Al Yap flt r 21. Çizim 15 Yeniden 22. Belge ba lant lar 16 Köprü Ekle 23. Göster / Gizle 17 Tablolar ve Kenarl klar 24. Yak nlaflt r 18 Tablo Ekle 25. Microsoft Office Word Yard m 19 Microsoft Excel Çal flma Sayfas Ekle 26. Oku Biçimlendirme Araç Çubu u Yaz lan metni biçimlendirmek amac yla kullan lan komutlar n yer ald çubu a Biçimlendirme araç çubu u ad verilir (fiekil 3.9) fiekil 3.9: Biçimlendirme araç çubu u 1. Stiller ve Biçimlendirme 11. Yasla 2. Stil 12. Sat r Aral 3. Yaz Tipi 13. Numaraland rma 4. Yaz Tipi Boyutu 14. Madde flaretleri 5. Kal n 15. Girintiyi Azalt 6. talik 16. Girintiyi Art r 7. Alt Çizili 17. D fl Kenarl k 8. Sola Hizala 18. Vurgu 9. Ortala 19. Yaz Tipi Rengi 10. Sa a Hizala 132

11 Çizim Araç Çubu u Tüm geometrik çizim nesnelerinin bulundu u çubu a Çizim araç çubu u ad verilir (fiekil 3.10). Bu çubuk üzerinde yer alan dü meler de iflik boyutlarda kareler, küpler, oklar, konuflma balonlar vb. flekillerin çizimi amac yla kullan l r fiekil 3.10: Çizim araç çubu u 1. Çiz dü mesi 11. Küçük Resim Ekle 2. Nesneleri Seç 12. Resim Ekle 3. Otomatik fiekil 13. Dolgu Rengi 4. Çizgi 14. Çizgi Rengi 5. Ok 15. Yaz Tipi Rengi 6. Dikdörtgen 16. Çizgi Stili 7. Oval 17. Kesik Çizgi Stili 8. Metin Kutusu 18. Ok Stili 9. WordArt Ekle 19. Gölgelendirme Stili 10. Diyagram veya Kurulufl Grafi i Ekle B Stili - Kayd rma Çubuklar : Word çal flma sayfas nda yatay ve dikey kayd rma çubu u olmak üzere iki adet çubuk bulunur. Bu çubuklar sayfan n tamam n n görülmedi i anlam na gelir. - Yatay Kayd rma Çubu u: Ekrandaki Yatay kayd rma çubu u pencerenin sa nda ya da solunda görülmeyen bilgilerin oldu u anlam na gelir. Pencerede görülmeyen bilgileri görebilmek için farenin sol tuflu ile sa a ok iflareti üzerinde t klayarak sayfan n sa a do ru veya sola ok iflareti üzerinde t klayarak sayfan n sola hareket ettirilmesi sa lan r. - Dikey kayd rma çubu u : Ekrandaki Dikey kayd rma çubu u pencerenin alt nda ya da üstünde o anda görülmeyen bilgilerin oldu u anlam na gelir. Pencerenin alt nda ya da 133

12 üstünde görülmeyen bilgileri görebilmek için farenin sol tuflu ile afla ok iflareti üzerinde t klayarak sayfan n afla do ru veya yukar ok iflareti üzerinde t klayarak s a y f a n n yukar do ru hareket ettirilmesi sa lan r. Böylece bilgiler rahatl kla görülebilir. - Durum çubu u: Bu çubukta çal fl lan sayfan n o andaki durumu ile ilgili bilgiler b u l u n u r. Örne in, fiekil 3.11 deki D u r u m çubu unda, birinci bölümün birinci sayfas n n yazma ifllemine haz r oldu u, imlecin yaz lan metnin kaç nc sat r nda, kaç nc sütununda yer ald na iliflkin bilgiler bulunmaktad r. fiekil 3.11: Durum çubu u - C e t v e l l e r : Cetveller; Word çal flma sayfas n n sa, sol, üst ve alt kenar boflluklar n ayarlamak için kullan l r (fiekil 3.12). Belge ilk olarak aç ld nda ekrana haz r bir flablon gelir. Kullan c isterse metni yazmadan önce ya da yaz m an nda yatay ve dikey cetvel yard m yla kenar boflluklar n de ifltirebilir. Bunun için yap lmas gerekenler flunlard r: 1. Pencerede sa, sol, üst ve alt olmak üzere dört kenar bofllu u vard r. Örne in, üst kenar bofllu unu ayarlamak için fare göstergeci Üst Kenar Bofllu u na getirilir. Bu durumda göstergeç iki yönlü ok fleklini alacakt r. Göstergeç bu durumdayken farenin sol tuflu bas l tutularak yukar ya da afla ya sürüklenir. Alt kenar bofllu u ile sa ve sol boflluklar ayarlamak için de ayn yöntem kullan l r. 2. Paragraf bafl n ayarlamak için fare göstergeci lk Sat r Girintisi üzerine getirilir, farenin sol tuflu bas l tutularak istenilen yere kadar sürüklenir. 3. Sol girintiyi ayarlamak için fare göstergeci Sol Girinti üzerine getirilir, farenin sol tuflu bas l tutularak istenilen yere kadar sürüklenir. Sa girintiyi ayarlamak için ise fare göstergecini Sa Girinti üzerine getirerek istenilen yere kadar sürüklemek gerekir. lk Sat r Girintisi Sol Girinti Üst Kenar Bofllu u Sol Kenar Bofllu u Sa Alt Kenar Bofllu u 134 fiekil 3.12: Cetveller

13 Kenar boflluklar n ayarlamak için Dosya menüsünden Sayfa Yap s komutu da kullan labilir. Bunun için yap lmas gerekenler flunlard r: 1. Word penceresindeki Dosya menüsünden Sayfa Yap s seçilir. Ekrana Sayfa Yap s penceresi gelir (fiekil 3.13). 2. Ekrana gelen penceredeki Kenar Boflluklar sekmesinde Üst, Alt, Sol ve Sa sayaçlar nda istenilen de ifliklik yap l r. Tamam dü mesi t kland nda sayfan n kenar boflluklar de iflir. fiekil 3.13: Sayfa Yap s penceresi - mleç: Ekrandaki konumu klavye ya da fare ile denetlenen, girilecek verinin, yaz lacak ya da düzeltilecek karakterlerin yerini gösteren iflarettir. b. Kay tl bir dosyay açma Daha önce kaydedilmifl bir Word dosyas n açmak için yap lmas gerekenler flunlard r: 1. Microsoft Office Word 2003 program aç l r. 2. Menü çubu unda yer alan Dosya menüsünden Aç komutu t klan r. Ekrana Aç penceresi gelir. 3. Aç lmak istenen Word dosyas seçilerek Aç dü mesi t klan r. Böylece dosya aç lm fl olur. 135

14 c. Birden çok belgeyle çal flmak Word kelime ifllem program nda ayn anda birden fazla belgeyle çal flmak olas d r. Kullan c herhangi bir belgeyle çal fl rken birden çok belge açabilir ve bu belgeler üzerinde çal flabilir. Word de çal fl rken yeni bir belge açmak için de iflik yöntemler kullan labilir. Bu yöntemler flunlard r: - Dosya menüsünden Yeni t klan r. Ekran n sa na yerleflen Yeni Belge görev bölmesindeki Yeni bölmesinde yer alan Bofl Belge t klan r. - Yeni Belge görev bölmesindeki fiablonlar bölmesinde yer alan Bilgisayar mda... t klan r. Aç lan fiablonlar penceresinden Bofl Belge t klan r. - Standart araç çubu undaki Yeni Bofl Belge dü mesi t klan r. - Klavyeden CTRL+N tufllar na bas l r. Kullan c bu yöntemlerden herhangi biriyle birden fazla Word belgesi açt nda belgelerin görünümü fiekil 3.14 deki gibi olacakt r. Aç lan bu belgelerden hangisinde çal fl lacaksa fare göstergeci o belge üzerindeyken sol tufl t klanarak etkin duruma getirilir. Ayr ca G ö r e v çubu u üzerindeki belgeye ait simge t klanarak da belgenin etkin duruma getirilmesi sa lanabilir. 136 fiekil 3.14: Word de birden fazla aç lm fl belge ç. Yard m fonksiyonlar n kullanma Microsoft Word de yard m fonksiyonlar n kullanmak için Yard m menüsünden yararlanmak gerekir (fiekil 3.15). Bu menü Microsoft Office Wo r d taraf ndan haz rlanm fl yard m ve bilgilendirme görevlerinin kullan lmas n sa layan bir komut listesi içerir.

15 fiekil 3.15: Yard m menüsü Yard m menüsünde yer alan komut ve seçenekler flunlard r: - Microsoft Office Word Yard m : Word ile ilgili yard m almak amac yla kullan l r. Bu seçenek t kland nda ekran n sa na Word Ya r d m görev bölmesi yerleflir (fiekil 3.16). Kullan c bu bölmede yer alan Ara kutusuna istedi i sözcü ü yazarak arama yapabilir, çindekiler Tablosu ndan yard m alabilir. Ayr ca nternet ten Microsoft Office Online a ba lanarak her türlü yard m alabilir, Word kullan m ile ilgili en son bilgilere ulaflabilir ya da programla ilgili yeni yüklemeler yapabilir. Word Yard m görev bölmesi klavyeden F1 tuflu yard m yla da aç labilir. fiekil 3.16: Word Yard m görev bölmesi - Office Online Yard mc s n Göster: Office Yard mc s n ekranda görüntülemek için kullan l r. Office Yard mc s bilgisayarda yap lan ifllemle ilgili ayr nt l bilgi almay sa lar. Bu komut kullan ld nda menüdeki ad de iflerek Office Yard mc s n Gizle flekline dönüflür. Office Yard mc s gizlenmek istendi inde bu kez Office Yard mc s n Gizle komutu kullan lmal d r. 137

16 fiekil 3.17: Office Yard mc s ve iletiflim balonu Kullan c Office Yard mc s n n görüntüsünü de ifltirmek isteyebilir. Bunun için fare göstergeci O ffice Ya r d m c s n n üzerindeyken farenin sol tuflu iki kez t klanmal d r. Bu durumda ekrana iletiflim balonu gelir (fiekil 3.17). Buradan S e ç e n e k l e r t k l a n d n d a ekrana Office Yard mc s penceresi ekrana gelir (fiekil 3.18). fiekil 3.18: Office Yard mc s penceresi Kullan c bu penceredeki Galeri sekmesinde yer alan seçeneklerden biri seçilerek Tamam dü mesi t kland nda Office Yard mc s de ifltirilmifl olur (fiekil 3.19). 138 fiekil 3.19: Office Yard mc s n n yeni görüntüsü - Microsoft Office Online: Bu seçenek Microsoft Office program n n nternet sitesine ulaflarak yard m almak için kullan l r. Microsoft Office Online seçene ini kullanabilmek için bilgisayarda nternet ba lant s n n olmas gerekir. Bu seçenek t klanarak siteye ulafl ld nda programla ilgili her türlü destek ve yard m al nabilir, yenilikler izlenebilir, yeni yüklemeler yap labilir (fiekil 3.20).

17 fiekil 3.20: Microsoft Office Online girifl sayfas - Bize Baflvurun: Microsoft un kullan c lar na sundu u bir hizmettir. Kullan c programla ilgili öneri ve deneyimlerini Microsoft firmas na iletmek için bu seçene i kullan r. Ancak bunun için öncelikle Müflteri Deneyimi Gelifltirme Program na kat lm fl olmas gerekir. - Güncellefltirmeleri Denetle: Office programlar zaman zaman gelifltirildi i ve yenilendi i için kullan c lisansl olarak sat n ald programlardaki bu güncellemelerden y a r a r l a n a b i l i r. Bu komut t kland nda firman n nternet teki sitesinde yer alan güncellefltirme sayfas ekrana gelir. Buradaki yönergeler izlenerek gerekli güncellemeler yap labilir. - Alg la ve Onar... : Word program ndaki hatalar otomatik olarak bulmak ve düzeltmek amac yla kullan lan komuttur. Bu komut t kland nda ekrana gelen Alg la ve Onar penceresinde istenilen seçenek iflaretlendikten sonra Bafllat dü mesi t klan r. Böylece program dosyalardaki hatalar bularak düzeltir. - Ürünü Etkinlefltir...: O ffice programlar n n zaman zaman gerçeklefltirilen güncelleme ve yenilemelerinden yararlanmak için kullan lan komuttur. - Müflteri Görüfl Seçenekleri...: Microsoft un, kullan c lar n n programla ilgili görüfllerini almak amac yla haz rlad bir hizmettir. Programla ilgili görüfl bildirmek isteyen kullan c bu seçene i seçtikten sonra Müflteri Deneyimi Gelifltirme Program na kat lm fl olur. 139

18 - Microsoft Office Hakk nda: Microsoft Word ün sürüm numaras, telif hakk, lisans bilgileri, kullan c ve kurum isimleri gibi bilgilerin ekranda görüntülenmesi için kullan l r. d. Yeni belge açma Word kelime ifllem program ilk defa çal flt r ld nda yeni bofl bir belge açar. Program aç kken yeni bir belge açmak için kullan lan yöntemler flunlard r: - Dosya menüsünden Yeni t klan r. Ekran n sa na yerleflen Yeni Belge görev bölmesindeki Yeni bölmesinde yer alan Bofl Belge t klan r (fiekil 3.21). - Yeni Belge görev bölmesindeki fiablonlar bölmesinde yer alan Bilgisayar mda... t klan r. Aç lan fiablonlar penceresinden Bofl Belge t klan r. - Standart araç çubu undaki Yeni Bofl Belge dü mesi t klan r. - Klavyeden CTRL+N tufllar na bas l r. fiekil 3.21: Dosya menüsü Yeni komutu ve Yeni Belge görev bölmesi Aç lan belgeler; Belge1, Belge2, Belge3 fleklinde geçici adlar al r. stenirse bu adlar kullan c taraf ndan de ifltirilebilir. 140 e. Belgeyi kaydetme Word belgesinde yap lan çal flmalar n kaybolmamas için herhangi bir kay t ortam na kaydedilmesi gerekir. Belge ilk defa kaydedilecekse dosyaya bir ad verilmelidir. E er bir ad verilmezse program yaz lan ilk sat r dosya ad olarak belirler.

19 Belgeyi kaydetmek için Dosya menüsünden Kaydet komutu ya da Standart araç çubu u üzerinde yer alan K a y d e t dü mesi kullan l r. Belgeyi klavyeden kaydetmek için Ctrl+S dü melerine basmak gerekir. Yeni oluflturulmufl bir belge kaydedilece i zaman Kaydet komutu t klansa bile ekrana Farkl Kaydet penceresi gelir. K a y d e t komutu daha önce kaydedilmifl bir belgenin üzerinde de ifliklikler yapt ktan sonra ayn adla ama yeni hâliyle kaydetmek için de kullan l r. Ancak kaydedilmifl bir belge üzerinde de ifliklikler yapt ktan sonra kaydetmek için Dosya menüsünden Kaydet komutu t kland nda ya da Standart araç çubu undaki Kaydet dü mesi t kland nda Farkl Kaydet penceresi aç lmaz, var olan dosya üzerine kay t yap l r. f. Belgeyi farkl kaydetme Yeni oluflturulmufl bir belgeyi kaydetmek için Dosya menüsünde yer alan Farkl Kaydet komutu kullan l r. Bunun için gereken ifllem ad mlar afla daki gibidir: 1. Dosya menüsünden Kaydet komutu t klan r (fiekil 3.22). Ekrana Farkl Kaydet penceresi gelir (fiekil 3.23). 2. Pencerede yer alan Kay t yeri: aç l r liste kutusunda dosyan n kaydedilece i yer belirlenir. 3. Dosya ad : aç l r liste kutusuna dosyaya verilecek ad yaz l r. 4. Kay t türü: aç l r liste kutusundan kay t türü seçildikten sonra Kaydet dü mesi t kland nda belge kaydedilmifl olur. fiekil 3.22: Dosya menüsü Kaydet komutu 141

20 fiekil 3.23: Farkl Kaydet penceresi g. Belgeyi farkl dosya biçiminde kaydetme Daha önce kaydedilmifl bir belge bilgisayarda farkl bir ortama yeniden kaydedilebilir. Bunun için belge aç kken Farkl Kaydet komutunu kullanmak gerekir. Örne in, Ya h y a Kemal Beyatl n n B R BAfiKA T E P E D E N fliirini B e l g e l e r i m e kaydetmek için Farkl Kaydet penceresindeki Kay t yeri: aç l r liste kutusunda Belgelerim i seçerek Kaydet dü mesini t klamak gerekir. Bu durumda daha önce fiiirler klasörüne kaydedilmifl belge bu kez Belgelerim e kaydedilmifl olacakt r (fiekil 3.24). fiekil 3.24: Belgeyi farkl bir alana kaydetme - Kullan c farkl bir ortama kaydedece i dosyay isterse farkl bir adla ya da farkl bir dosya biçiminde kaydedebilir. Bunun için Dosya ad : aç l r liste kutusunda belgenin ad de ifltirilebilir, Kay t türü: aç l r liste kutusundan da farkl bir kay t türü seçilebilir. 142

21 . Belgeyi kapatma Word de birden fazla say da dosya aç k tutulabilir. Fakat bu Word ün çal flmas n yavafllat r. Bu yüzden kullan lmayan fazla dosyalar n kapat lmas gerekir. Bunun için M e n ü çubu unda yer alan Pencereyi kapat dü mesi t klan r ya da D o s y a m e n ü s ü n d e n K a p a t komutu seçilir. Üzerinde çal fl lan dosyada yap lan de ifliklikler kaydedilmemiflse veya en son kaydetme iflleminden sonra de ifliklikler yap lm flsa ekrana fiekil 3.25 deki gibi bir iletiflim kutusu gelir. fiekil 3.25: Belgeyi kapatmadan önce ekrana gelen iletiflim kutusu letiflim kutusunda yer alan Evet dü mesi t kland nda o ana kadar yap lan de ifliklikler aç k olan dosyaya kaydedilir. Hay r dü mesi t kland nda yap lan de ifliklikler kaydedilmeden belge kapat lm fl olur. ptal dü mesi t kland zaman ise dosya kapat lmaz, yani kapatma ifllemi iptal edilmifl olur. h. Kelime ifllemci uygulamas n kapatma Microsoft Word kelime ifllem program nda yap lan çal flmalar bitirildikten sonra D o s y a menüsünden Ç k fl seçene ini ya da B a fl l k çubu undaki Kapat d ü m e s i n i t k l a m a k gerekir. Ayr ca Pencere Denetim menüsünde yer alan Kapat komutu da belgeyi kapatmak için kullan labilir. Böylece kelime ifllem program tamamen kapat lm fl olur. 2. Temel Ayarlar Yapma Word program çal flt r ld nda ekrana gelen belgenin standart bir sayfa yap s n n oldu u görülür. Kullan c bu sayfa yap s nda istedi i de ifliklikleri yapabilir. Sayfa yap s istenirse kullanmaya bafllamadan düzenlenebilece i gibi üzerinde çal flmalar yap ld ktan sonra da istenilen de ifliklikleri yapmak olas d r. Bir belgenin sayfa yap s Dosya menüsünde yer alan Sayfa Yap s... komutu kullan larak de ifltirilir. Bu komutla yap labilecek temel düzenlemeler flunlard r: - Sayfan n kenar boflluklar ayarlanabilir. - Sayfan n dikey ya da yatay kullan m seçilebilir. - Sayfa boyutu seçilebilir ya da düzenlenebilir. 143

22 - Yaz c n n ka t kayna belirlenebilir. - Bölüm bafllang çlar n n kullan laca yerler düzenlenebilir. - Sat r numaralar düzenlenebilir, kenarl klar eklenebilir. - Üst bilgi ve alt bilgi alanlar belirlenebilir. a. Sayfa görünümlerinin de ifltirilmesi Word çal flma sayfas n n görünümü ile ilgili de iflikliklerin yap labilmesi için G ö r ü n ü m menüsünü kullanmak gerekir. Bu menü ayn zamanda araç çubuklar ve cetvel gibi ekran elemanlar n n düzenlemelerinin yap labilece i bir komut listesi içerir. G ö r ü n ü m menüsünde yer alan komut ve seçenekler fiekil 3.26 daki gibidir. Bu menü sayfa görünümünün de ifltirilmesini sa lad gibi sayfan n ekran n tamam n kaplamas n da sa lar. Bunun için menüde yer alan Tam Ekran komutu kullan l r. fiekil 3.26: Görünüm menüsü komut ve seçenekleri Word çal flma sayfas nda Görünüm menüsünde yer alan görünüm seçenekleri ayn zamanda sayfan n sol alt bölümünde yer alan dü melerle temsil edilir. Kullan c isterse görünümleri bu dü melerle de de ifltirebilir. Görünüm seçenekleri flunlard r: Normal: Normal görünüm türü genellikle belgenin oluflturulmas s ras nda çeflitli düzenleme ve biçimlendirmeler yapmak için kullan l r. Bu görünümde metin alan n s n rlayan çizgiler görünmez (fiekil 3.27).

23 fiekil 3.27: Normal Görünüm - Web Düzeni Görünümü: Belgenin bir web sayfas gibi görüntülenmesi için kullan lan görünüm fleklidir. Haz rlanacak çal flma sayfas Internet te yay nlanacaksa bu görünüm flekli seçilir (fiekil 3.28). fiekil 3.28: Web Düzeni Görünümü - Sayfa Düzeni Görünümü: Bir metnin sayfaya yerleflimini izlemek için kullan lan görünüm fleklidir. Bu görünüm fleklinde metnin s n rlar n, kenar boflluklar n ve cetvelleri görmek olas d r (fiekil 3.29). 145

24 fiekil 3.29: Sayfa Düzeni Görünümü - Anahat Görünümü: Çal flma sayfas ndaki metin bafll klar n n ve alt bafll klar n izlenmesi için kullan lan görünüm fleklidir. Bu görünüm sayesinde bafll klarda de ifliklik yap labilir, metinler istenilen yere tafl nabilir, kopyalanabilir, gerekli düzeltmeler yap labilir. Anahat görünümü seçildi inde, yazma alan n n üzerine yeni bir araç çubu u yerleflir. Bu araç çubu u sayesinde metin istenilen flekilde düzenlenebilir (fiekil 3.30). fiekil 3.30: Anahat Görünümü - Okuma Düzeni: Belgenin daha rahat okunmas n sa lamak için kullan lan görünüm fleklidir (fiekil 3.31). 146

25 b. Sayfa görüntüsünü büyütme fiekil 3.31: Okuma Düzeni Wo r d program çal flma sayfas nda yer alan metnin görüntüsü büyütülüp k ü ç ü l t ü l e b i l i r. Bunun için G ö r ü n ü m menüsünde yer alan Ya k n l a fl t r komutunu kullanmak gerekir (fiekil 3.32). Kullan c bu komut sayesinde metni ekranda daha büyük karakterlerle g ö r ü n t ü l e y e b i l i r, isterse tüm sayfan n ya da birden çok sayfan n yak nlaflmas n sa layabilir. Bu komut ayn zamanda metnin, kullan c n n iste ine ba l olarak istenilen oranda küçültülmesini de sa lar. fiekil 3.32: Yak nlaflt r penceresi 147

26 Sayfa görüntüsünü büyütmek için yap lmas gereken ifllem ad mlar flunlard r: 1. Microsoft Word de yer alan Görünüm menüsünden Yak nlaflt r komutu seçilir. 2. Ekrana gelen Yak nlaflt r penceresinde yer alan Yak nlaflt r seçeneklerinin Yüzde sayac ndan istenilen oran seçilir. 3. Sayfan n geniflletilmesi isteniyorsa Sayfa geniflli i iflaretlenerek Yüzde sayac ndan istenilen oran girilir, metnin büyütülmesi isteniyorsa Metin geniflli i, sayfan n tamam büyütülecekse Tüm sayfa, belgenin tamam geniflletilecekse Birden çok sayfa iflaretlenir. Pencerenin alt k sm nda yer alan Önizleme bölümünden yap lan ayarlamalar izlemek olas d r. 4. Tamam dü mesi t kland nda sayfa görüntüsü büyütülmüfl olur. Örne in, normal sayfa düzenindeki metin (fiekil 3.33) % 150 oran nda büyütüldü ü zaman ekran görüntüsü fiekil 3.34 deki gibi olacakt r. fiekil 3.33: Normal boyuttaki metin 148 fiekil 3.34: Büyütülmüfl metin

27 c. Araç çubu u özelliklerini de ifltirme Wo r d program nda kullan c ya kolayl k sa lamak amac yla araç çubuklar bulunmaktad r. Bu çubuklar üzerinde birbiriyle ilgili ya da farkl iflleri yapan dü meler bulunur. Araç çubuklar n çal flma sayfas na eklemek ya da kald rmak için Görünüm menüsünden Araç Çubuklar seçene i üzerine gelerek alt menünün aç lmas n sa lamak gerekir (fiekil 3.35). Örne in, Tablolar ve Kenarl klar araç çubu u çal flma sayfas na eklenecekse bu seçene in farenin sol tuflu ile t klanmas gerekir. Ekrana gelen araç çubu u fare sol tuflu bas l yken sürüklenerek sayfan n istenilen yerine yerlefltirilir. Çal flma sayfas nda yer alan araç çubuklar n n yan nda onay iflareti bulunur. fiekil 3.35: Araç Çubuklar seçene i alt menüsü 149

28 Kullan c, çal flma sayfas nda yer alan araç çubuklar na yeni bir dü me ekleyebilir, yani araç çubuklar n n özelliklerini istedi i flekilde de ifltirebilir. Örne in, Standart araç çubu una Tümünü Kaydet dü mesini eklemek için yap lmas gerekenler flunlard r: 1. Word program nda s ras yla Görünüm, Araç Çubuklar, Özellefltir... t klan r. Ekrana Özellefltir penceresi gelir (fiekil 3.36-a). fiekil 3.36-a: Özellefltir penceresi 2. Pencerede yer alan Komutlar sekmesi t klan r. 3. Komutlar sekmesinde yer alan Kategoriler: bölümünden Dosya seçilir. 4. Pencerenin sa taraf nda yer alan K o m u t l a r: bölümündeki Tümünü Kaydet s e ç i l d i k t e n sonra farenin sol tuflu bas l yken sürüklenerek Standart araç çubu u üzerine konumland r l r. Böylece dü me çubuk üzerinde yerini alm fl olur (fiekil 3.36-b). 5. Pencere, Kapat dü mesi t klanarak kapat l r. fiekil 3.36-b: Tümünü Kaydet dü mesinin Standart araç çubu una yerleflimi 3. Belge al flverifli Tümünü Kaydet dü mesi Windows iflletim sisteminde çal flan uygulamalar aras nda veri al flverifli yapabilmek olas d r. Baflka bir anlat mla oluflturulmufl bir denklem, grafik veya tablo gibi verilerin, uygulamalar aras nda al flverifli yap labilir. Bunun için Windows un OLE (Object Linking and Embedding - Ba lama ve Kat flt rma) ve bilgilerin pano üzerine aktar lmas özellikleri kullan l r. Belge al flverifli flu yöntemlerle yap l r: Verileri pano üzerine aktararak uygulamalar aras nda al flveriflini sa lama: Windows alt nda çal flan programlarda, bir baflka programa aktar lmak istenen veri

29 iflaretlenerek Kopyala komutu verildi inde iflaretlenen bu veriler pano üzerine aktar l r. Pano üzerine aktar lan veriler bir baflka uygulamaya Yap flt r komutuyla kopyalanabilir. - Kat flt rma yoluyla al flverifli sa lama: Kat flt rma, herhangi bir veriyi oluflturuldu u uygulamadan alarak baflka bir uygulamaya eklemek demektir. Yani aktar lan verinin, oluflturuldu u kaynak uygulama ile bir ba lant s kalmaz. Aktar ld uygulaman n bir parças hâline gelir. - Ba lama yoluyla al flverifli sa lama: Burada kaynak veri ile ba lant s n koruyan bir veri aktar m söz konusudur. Kaynak veride bir de ifliklik yap ld zaman ba l veri güncelleflir. Gerçekte ba l veri, kaynak dosyas nda saklan r. Aktar ld uygulama, kayna n sadece yerini saklar ama ba l verinin bir kopyas n görüntüler. Ba lama yolu ile veriler belgeye ba land zaman, kaynak verilerde yap lan de ifliklikler aynen belgeye de yans yacakt r. Kullan c n n, verinin haz rlanan belgede güncellefltirilmifl hâline gereksinimi yoksa kat flt rma yolu ile veri aktar labilir. Ama haz rlanan belgede, verilerin en son güncellefltirilmifl hâlinin bulunmas gerekiyorsa bu durumda ba lama yolu ile verilerin aktar lmas gerekir. Örne in, herhangi bir konuda rapor haz rlan rken bir grafik gerekiyorsa kullan c bunu kat flt rma yoluyla belgesine ekleyebilir. Ama bir kuruluflta muhasebe bölümü, günlük sat fllar girerek ayl k tablolar haz rl yor ise verilerin ba lama yoluyla belgeye aktar lmas gerekir. Çünkü ayl k tablolar n her ay güncellefltirilmesi gerekir. B. TEMEL filemler Word program nda metin yazma ifllemi daktiloda metin yazmaktan çok farkl d r. Çünkü daktiloda kullan c n n yapt ço u ifllemi Word otomatik olarak yapar. Bu nedenle Word de yaz yazmaya bafllamadan önce kullan c n n dikkat etmesi gereken baz özellikler afla da s ralanm flt r: - Tek sat rdan oluflan bir paragraf yazd ktan sonra alt sat ra inmek için Enter tufluna basmak gerekir. Ancak paragraf tek sat rdan oluflmuyorsa yeni bir sat ra geçmek için E n t e r tufluna basmaya gerek yoktur. Wo r d de bulunan otomatik sat r sonland rma özelli i sayesinde imleç alt sat ra kendili inden inecektir. - Paragraf bafllar nda büyük harf yazmaya gerek yoktur. Word paragraf n ilk harfini otomatik olarak büyütecektir. Tümce sonlar nda noktadan sonra bir boflluk b rakarak yaz lmas durumunda sözcü ün ilk harfi otomatik olarak büyüyecektir. Bu özellik sayesinde büyük harf yazmak için zaman kaybetmeye gerek kalmaz. - Metin yaz l rken baz sözcüklerin altlar n n çizildi i görülecektir. Bu çizgiler metinlerin Türkçe dil kurallar na uygun olmad n gösterir. Yabanc dilde bir sözcük yaz ld zaman da ayn flekilde sözcü ün alt çizilecektir. Ancak bu çizgiler belge yazd r ld zaman ka t üzerinde görülmez. 151

30 - Çok say da boflluk b rakmak yerine Tab tuflunu kullanmak daha uygundur. Yine ayn hizaya gelmesi istenen sözcüklerin aras nda da Tab tuflunu kullanmak gerekir. 1. Metni Yerlefltirme a. Metni araya ekleme Word de metin haz rland ktan sonra araya yeni sözcük ya da metin eklenebilir. Bir tümceye yeni sözcük ya da metin eklemek için eklenecek konum seçilir, yani imleç metnin eklenece i yere konumland r l r (fiekil 3.37). Klavyeden sözcük yaz ld nda tümcenin kalan k sm kendili inden aç l r. E er sözcükler aras nda boflluk vermek gerekirse klavyeden boflluk çubu una bas l r. fiekil 3.37: Metni araya eklemek için imleci konumland rma 152 fiekil 3.38: Metni araya ekledikten sonraki görünüm

31 b. Yap lan ifllemi geri alma Yaz lan bir metin, flekil, simge veya nesnenin yanl fll kla silinmesi durumunda ya da ifllemden vazgeçilmek istendi inde ad m ad m veya toplu olarak geri dönmek olas d r. Bu durumda yanl fll kla yap lan ifllemler iptal edilebilir. Bunun için afla da s ralanan yöntemlerden biri seçilir: - S t a n d a r t araç çubu undaki Geri Al Yaz lan dü mesi t klan r. Bu dü menin t klanmas durumunda yap lan ifllemler tek tek geri al n r. Dü menin sa nda yer alan ok iflaretinin t klanmas durumunda istenilen say daki eylem bir defada geri al n r. - D ü z e n m e n ü s ü n d e n Geri A l... komutu seçilir. Bu komut yard m yla yap lan ifllemler tek tek geri al n r. - Klavyeden C t r l + Z tufllar na bas l r. Bu tufllar yard m yla yap lan ifllemler tek tek geri al n r. c. Araya özel harf ya da sembol ekleme Metin içinde yaz lmas gereken ancak klavyede bulunmayan baz özel harf ya da simgeler de Wo r d de kolayl kla eklenebilir. Bunun için E k l e menüsünden S i m g e s e ç i l d i i n d e ekrana S i m g e penceresi gelir (fiekil 3.39). Kullan c burada istedi i simge ya da karakteri seçerek Ekle dü mesini t klad nda, seçilen simge yaz m alan nda imlecin bulundu u yere eklenmifl olur. fiekil 3.39: Simge penceresi Simge penceresinde klavyede bulunmayan simge ya da özel karakterlerin d fl nda, bilgisayarda kay tl bulunan bütün yaz tiplerine uygun olarak haz rlanm fl harfler de vard r. stenilen yaz tipine göre de iflik karakter ya da simge seçmek için pencerede yer alan Yaz tipi: aç l r liste kutusundan bir yaz tipi seçmek gerekir. 153

32 Eklenen simge baflka yerlere de eklenecekse bu simge için k sa yol tan mlanabilir. Bunun için Simge penceresinin alt nda yer alan K sayol Tuflu dü mesi t klan r. Ekrana gelen Klavye Özellefltir penceresindeki Yeni k sayol tufluna bas: bölümüne istenilen k sa yol yaz ld ktan sonra Ata dü mesi t klan r. Örne in, fiekil 3.40 da 1/4 için Ctrl+X k sa yol olarak atanm flt r. ç. Belge aras na sayfa sonu ekleme fiekil 3.40: Klavye Özellefltir penceresi Kullan c çal flt belgede bölümlere ay rmayla ilgili bir çal flma yapmam flsa belge tek bölümden oluflur. Ancak oluflturulan uzun belgelerde bölümlere ay rmaya gerek duyulabilir. Belgelerin bölümlendirilmesi, aranan bilgiye kolay ulaflmak ve metni izlemek aç s ndan önemlidir. Word belgesine sayfa sonu, bölüm sonu ya da sütun sonu eklemek için Ekle menüsünden Kesme... komutu kullan l r. Bu komut t kland nda ekrana Kesme penceresi gelir (fiekil 3.41). 154 fiekil 3.41: Kesme penceresi

33 Kesme penceresi, Kesme türleri ve Bölüm sonu türleri olmak üzere iki bölümden oluflur. Kesme türleri bölümünde yer alan seçeneklerin ifllevleri flöyledir: - Sayfa sonuna: Kullan c n n, belge içinde sayfa sonlar n ayarlamak için bu seçene i iflaretlemesi gerekir. Sayfa sonuna seçene i iflaretlendi inde imlecin bulundu u yerden bir sayfa sonu eklenmifl olur. Bu durumda sayfaya baflka bir fley yaz lmayacak, istenilen bilgiler bir sonraki sayfaya yaz lacakt r. - Sütun sonuna: Kesme komutu birden fazla sütundan oluflan metinler için de k u l l a n l a b i l i r. Bu durumda Sütun sonuna seçene i iflaretlenir. Bu seçenek iflaretlendi inde imlecin bulundu u konumdan sütun sonuna kadar olan bölüm bofl b rak l r. Yaz lm fl bilgiler varsa ya da yeni bilgiler yaz lacaksa ancak bir sonraki sütun kullan labilecektir. - Metin kayd rma sonuna: Bu seçenek imlecin bulundu u noktadan sat r n kesilmesi için kullan l r. Kesme penceresinde yer alan Bölüm sonu türleri bölümünde yer alan seçeneklerin ifllevleri ise afla daki gibidir: - Sonraki sayfa: Bu seçenek iflaretlendi inde imlecin bulundu u konumdan bir bölüm sonu eklenir ve sayfa kesilir. Böylece bir sonraki bölüm sonraki sayfan n bafl ndan bafllar. - Sürekli: Bu seçenek iflaretlendi inde imlecin bulundu u konumdan bir bölüm sonu eklenir ve metin kesilir. Yeni bölüm, metnin kesildi i yerin hemen alt ndan bafllar. - Çift sayfa: Çift sayfa seçene i iflaretlendi inde imlecin bulundu u konumdan bir bölüm sonu eklenir. Yeni bölüm, sayfa numaras çift olan yeni sayfadan bafllar. - Tek sayfa: Tek sayfa seçene inin iflaretlenmesi durumunda imlecin bulundu u konumdan bir bölüm sonu eklenecek, yeni bölüm sayfa numaras tek olan sayfadan bafllayacakt r. 2. Metin Seçme Kullan c n n Word belgesinde metin yazarken önceden ayarlamalar yapabildi i gibi metni yaz p daha sonra gerekli biçimlendirmeleri yapmas olas d r. Yaz lm fl metnin bir k sm (harf, sözcük, paragraf, sayfa vb.) üzerinde yap lacak ifllemler; yaz tipini de ifltirme, yaz lar büyütme ya da küçültme, renk de ifltirme, kopyalama, silme, tafl ma vb. ifllemler olabilir. Yani yaz lan bir bölüm üzerinde istenilen her türlü de ifliklik yap labilir. Bu durumda öncelikle de ifliklik yap lacak metnin seçilmesi gerekir. Metin seçme ifllemi fare ve klavye yard m yla yap l r. Fare ile metin seçme yöntemleri Tablo 3.1 de gösterilmifltir. 155

34 Tablo 3.1: FARE LE SEÇME filem VE YÖNTEMLERI Seçme ifllemi Sözcük seçme Tümce seçme Bir veya daha fazla sat r seçme Bir paragraf seçme Belirli bir alan seçme Yöntem Sözcük üzerinde farenin sol tuflu ile çift t klan r. Klavyeden CTRL tuflu bas l yken herhangi bir sözcük üzerine t klan r. Fare, yaz n n sol taraf nda bofl alana getirildi inde fare göstergeci ok fleklini al r. Göstergeç bu durumdayken farenin sol tuflu t kland nda sat r seçilir. Fare sol tuflu bas l yken yukar ya da afla do ru sürüklendi inde di er sat rlar da seçilir. Paragraf içinde yer alan herhangi bir sözcük üzerinde fare sol tuflunun üç defa t klanmas yla paragraf n tamam seçilir. Fare ile seçim yap lacak metnin bafl na gelerek farenin sol tuflu t klan r. Sol tufl b rak lmadan sürüklenerek istenilen kadar seçim yap l r. Fare ile dikey seçim yapmak için klavyeden Alt tuflu bas l yken fare sol tuflu bas l tutularak istenilen alan n seçimi yap l r (fiekil 3.42). fiekil 3.42: Metni dikey seçme 156

35 Klavye ile metin seçme ifllemleri Tablo 3.2 de gösterilmifltir. Tablo 3.2: SEÇME filem NDE KULLANILAN KLAVYE KISA YOLLARI Seçme fllemi Sa a do ru bir karakter seçme Sola do ru bir karakter seçme Sözcü ün sonuna kadar seçme Sözcü ün bafl na kadar seçme Sat r n sonuna kadar seçme Sat r n bafl na kadar seçme Bir sat r afla seçme Bir sat r yukar seçme Bir ekran afla seçme Bir ekran yukar seçme Bulunulan konumdan belgenin bafl na kadar seçme Bulunulan konumdan belgenin sonuna kadar seçme Bütün belgeyi seçme Tufllar SH FT+SA OK SH FT+SOL OK CTRL+ SH FT +SA OK CTRL+ SH FT +SOL OK SH FT +END SH FT +HOME SH FT +AfiA I OK SH FT +YUKARI OK SH FT +PAGE DOWN SH FT +PAGE UP CTRL+SH FT+HOME CTRL+SH FT+END CTRL+A Klavyeden dikey seçme ifllemi yapmak için Ctrl+Shift+F8 tufllar ndan yararlan l r. Ctrl ve Shift tufllar bas l yken F8 tufluna bas l r ve tüm tufllar serbest b rak l r. Daha sonra klavyedeki yön tufllar veya fare yard m yla istenilen alan seçilir. Seçim ifllemini iptal etmek için Esc tufluna basmak gerekir. Wo r d belgesinin tamam n seçmek için D ü z e n menüsünden Tümünü Seç k o m u t u n d a n da yararlan l r. 3. Metin Düzenleme Haz rlanan bir belgede kullan c n n iste ine göre her türlü düzenleme yap labilir. Belgede istenilen sözcük, tümce ya da paragraf kesilebilir, bir baflka alana tafl nabilir, baflka bir uygulama ortam ndan al nan herhangi bir metin, grafik ya da resim belge üzerine yap flt r labilir. 157

36 a. Kopyala ve yap flt r komutlar n kullanma Bir metni ayn belgeye ya da baflka bir belge içine kopyalamak için öncelikle seçilmesi gerekir. Seçilen metin bilgisayar n geçici haf zas olarak kabul edilen panoya aktar l r. Kopyalama ifllemi s ras nda kopyalanan metinde herhangi bir de ifliklik olmaz. Bir metni kopyalay p yap flt rman n çeflitli yöntemleri vard r. Bu yöntemler afla daki gibidir: K sayol menüsünü kullanarak: 1. Kopyalanacak metin seçilir. 2. Farenin sa tuflu t klanarak aç lan K sayol menüsünden Kopyala komutu t klan r. 3. mleç metnin yap flt r laca alana konumland r l r. 4. K sayol menüsü yeniden aç l r ve Yap flt r komutu t klan r. Araç çubu undaki dü meleri kullanarak: 1. Kopyalanacak metin seçilir. 2. Standart araç çubu unda yer alan Kopyala dü mesi t klan r. 3. mleç metnin yap flt r laca alana konumland r l r. 4. Standart araç çubu unda yer alan Yap flt r dü mesi t klan r. Klavye yard m yla: 1. Kopyalanacak metin seçilir. 2. Klavyeden Ctrl+C tufllar na bas larak metin kopyalan r. 3. mleç metnin yap flt r laca alana konumland r l r. 4. Klavyeden Ctrl+V tufllar na bas larak yap flt r l r. - Düzen menüsünü kullanarak: 1. Kopyalanacak metin seçilir. 2. Düzen menüsünden Kopyala komutu t klan r (fiekil 3.43). 3. mleç metnin yap flt r laca alana konumland r l r. 4. D ü z e n menüsünden Ya p fl t r komutu t klanarak metin yap flt r l r (fiekil 3.44-fiekil 3.45). 158

37 fiekil 3.43: Metni kopyalama fiekil 3.44: Yap flt r komutunu kullanma fiekil 3.45: Metni yap flt rma 159

38 b. Kes ve yap flt r araçlar n kullanma Wo r d de yaz lan bir metni kesip baflka bir alana yap flt rmak için kullan lan yöntemler flunlard r: K sayol menüsünü kullanarak: 1. Kesip yap flt r lacak metin seçilir. 2. Farenin sa tuflu t klanarak aç lan K sayol menüsünden Kes komutu t klan r. 3. mleç metnin yap flt r laca alana konumland r l r. 4. K sayol menüsü yeniden aç l r ve Yap flt r komutu t klan r. fiekil 3.46: K sayol menüsü Araç çubu undaki dü meleri kullanarak: 1. Kesilip yap flt r lacak metin seçilir. 2. Standart araç çubu unda yer alan Kes dü mesi t klan r. 3. mleç metnin yap flt r laca alana konumland r l r. 4. Standart araç çubu unda yer alan Yap flt r dü mesi t klan r. Klavye yard m yla: 1. Kesilip yap flt r lacak metin seçilir. 2. Klavyeden Ctrl+C tufllar na bas larak metin kesilir. 3. mleç metnin yap flt r laca alana konumland r l r. 4. Klavyeden Ctrl+V tufllar na bas larak yap flt r l r. 160

39 Düzen menüsünü kullanarak: 1. Kesilip yap flt r lacak metin seçilir. 2. Düzen menüsünden Kes komutu t klan r (fiekil 3.47). 3. mleç metnin yap flt r laca alana konumland r l r. 4. Düzen menüsünden Yap flt r komutu t klanarak metin yap flt r l r. fiekil 3.47: Metni kesme c. Metni aktif belgeler aras nda kopyalama ve tafl ma Haz rlanan bir metin belge içinde tafl nabilece i gibi kopyalanarak bir baflka belgeye de tafl nabilir. Bunun için yap lmas gerekenler belge içinde kopyalama ve tafl ma ifllemi ile ayn d r. Bir metni kopyalay p tafl mak için yap lmas gerekenler flunlard r: 1. Tafl nacak metin kopyalan r. 2. Aç lan K sayol menüsünden Kopyala t klan r (fiekil 3.48). fiekil 3.48: Metni kopyalama 161

40 3. Metnin tafl naca belge etkinlefltirilir. K sayol menüsündeki Yap flt r komutu t klanarak metin yap flt r l r. ç. Metni silme Metin üzerinde silme ifllemi genellikle klavyeden yap l r. Silme ifllemi için metin seçildikten sonra klavyeden Delete(Silme) tufluna bas l r ya da Düzen menüsünden s ras yla Temizle, çerik seçilir. Metni silmek için klavyeden Backspace(Geri silme) tuflu da kullan labilir. Delete ve Backspace tufllar yla silme ifllemleri Tablo 3.3 deki gibi yap l r. Tablo 3.3: Silme iflleminde kullan lan klavye tufllar Silme fllemi Sa a do ru karakter silme Sa a do ru kelime silme Sola do ru karakter silme Sola do ru kelime silme Tufllar DEL (DELETE) CTRL+DEL (DELETE) BACKSPACE (GER S LME) CTRL+BACKSPACE (GER S LME) 4. Arama ve De ifltirme Haz rlanan bir belge içerisinde; bir karakter, karakter grubu, sözcük ya da sözcük grubunun bulunmas istenebilir. Bulunan sözcük ya da karakter bir baflka sözcük ya da karakterle de ifltirilebilir. a. Kelime ya da kal p arama Bir belgede bulunan sözcük ya da karakteri bulmak için Düzen menüsünden Bul komutunu t klamak ya da Ctrl+F tufllar na birlikte basmak gerekir. Standart araç çubu unda yer alan Bul dü mesi de kelime ya da kal p aramak için kullan l r. Düzen menüsünden Bul komutu t kland nda ekrana Bul ve De ifltir penceresi gelir (fiekil 3.49). 162 fiekil 3.49: Bul ve De ifltir penceresi

41 Metin içerisinde aranacak sözcük Bul sekmesinde yer alan Aranan: aç l r liste kutusuna yaz larak Sonrakini Bul dü mesi t klan r. Aranan sözcük belgenin tamam nda bulunana kadar pencere ekrandan kalkmaz ve tek tek gösterilir. Pencere üzerinde bulunan Tüm Seçenekler dü mesi t kland nda daha ayr nt l arama yap labilir (fiekil 3.50). fiekil 3.50: Bul ve De ifltir penceresinde ayr nt l arama seçenekleri b. Kelime ya da kal p de ifltirme Bir metinde yer alan sözcük ya da karakteri baflka bir sözcük yada karakterle de ifltirmek için Bul ve De ifltir penceresindeki De ifltir sekmesi kullan l r. Örne in, masa üstü sözcü ünü masaüstü ile de ifltirmek için yap lmas gerekenler flunlard r: 1. Düzen menüsünden Bul komutu t klan r (fiekil 3.51). Ekrana Bul ve De ifltir penceresi gelir. 2. Penceredeki De ifltir sekmesi t klan r. fiekil 3.51: Düzen menüsü Bul komutu 3. Sekmede yer alan Aranan: aç l r liste kutusuna aranacak olan masa üstü sözcü ü yaz l r. Yeni de er: aç l r liste kutusuna masaüstü yaz l r (fiekil 3.52). 163

42 4. Sözcükler tek tek de ifltirilecekse De ifltir dü mesi t klan r, belgenin tamam nda ayn türden bütün sözcükler ayn anda de ifltirilecekse Tümünü De ifltir dü mesi t klan r. Böylece belgenin tamam nda sözcük aranm fl ve de ifltirilmifl olur. C. B Ç MLEME fiekil 3.52: Bul ve De ifltir penceresi, De ifltir sekmesi Wo r d program nda belgeye yaz lan her karakter kullan c n n iste ine göre b i ç i m l e n d i r i l e b i l i r. Karakter biçimlendirme, karakterlerin ekranda ve ka da yazd r ld nda nas l görüntülenece inin belirlenmesidir. Karakter biçimlendirme yöntemleri ile; - Yaz lar n tipi, boyutu ve rengi de ifltirilebilir, - Metinler kal n, italik ve alt çizili yap labilir, - Karakter aral klar geniflletilebilir, - Karakterler küçük harfken büyütülebilir ya da büyük harfken küçültülebilir. Word bu biçimlendirmelerin d fl nda çok farkl biçimleme özelliklerine de sahiptir. 1. Metin Biçimleme Wo r d de yaz lan bir metnin yaz tipini, boyutunu ve di er karakter biçimlendirmelerini metni yazmaya bafllamadan önce ya da metni yazd ktan sonra yapmak olas d r. Biçimlendirmeyi yapman n de iflik yöntemleri vard r. Bu yöntemler flunlard r: - Biçim menüsünde yar alan komut ve seçenekler kullan labilir. - Biçimlendirme araç çubu unda yer alan dü meler kullan labilir. - Word program aç kken fare sa tuflu ile aç lan K sayol menüsündeki komut ve seçenekler kullan labilir. 164

43 a. Yaz tipini, biçimini ve boyutunu de ifltirme Word de çok çeflitli yaz tipi, biçimi ve boyutu bulunmaktad r. Yaz lan bir metnin yaz tipini, biçimini ve boyutunu de ifltirmek için yap lmas gerekenler flunlard r: 1. Yaz tipi, biçimi ve boyutu de ifltirilecek metin seçilir (fiekil 3.53). fiekil 3.53: Biçimlendirilecek metni seçme 2. Biçim menüsünde yer alan Yaz Tipi... t klan r. Ekrana Yaz Tipi penceresi gelir (fiekil 3.54). fiekil 3.54: Yaz tipi penceresi 3. Pencerenin Yaz Tipi sekmesinde yer alan Yaz Tipi: listesinden Comic Sans MS seçilir. 4. Yaz tipi stili: listesinden Kal n seçilir. 165

44 5. Boyut: listesinden 11 punto seçilerek yaz boyutu de ifltirilir. 6. Yaz tipi rengi: aç l r liste kutusundan Mavi seçilir. 7. Efektler bölümünden Kabar k onay kutusu iflaretlenir. 8. Pencerenin Karakter Aral sekmesinden harfler aras ndaki aral k Genifl olarak belirlenir (fiekil 3.55). stenirse Metin Efektleri sekmesinden bir metin efekti seçilir ve Tamam dü mesi t klan r. Böylece metnin yaz tipi, boyutu de ifltirilerek biçimlendirme ifllemleri yap lm fl olur (fiekil 3.56). fiekil 3.55: Yaz tipi penceresi, Karakter Aral sekmesi 166 fiekil 3.56: Metnin biçimlendirilmifl flekli

45 Yaz Tipi penceresinde yap lan de ifliklikler pencerenin alt nda yer alan Önizleme bölümünden görülebilir. Yap lan bu de ifliklikler Yaz Ti p i penceresi aç lmadan Biçimlendirme araç çubu unda yer alan dü me ve aç l r liste kutular ile de yap labilir. Örne in, yaz tipini de ifltirmek için çubuk üzerinde yer alan Yaz Tipi aç l r liste kutusundan istenilen yaz tipini seçmek olas d r (fiekil 3.57). Ayn flekilde yaz boyutu da Yaz Tipi Boyutu aç l r liste kutusundan belirlenebilir. Yaz tipini, boyutunu de ifltirmenin ve biçimlendirme yapman n bir baflka yöntemi de K sayol menüsünü kullanmakt r. Bunun için farenin sa tuflu t kland nda aç lan menüden Yaz Tipi... t kland nda kullan c n n istedi i bütün de ifliklikleri yapabilece i Yaz Tipi penceresi ekrana gelecektir. b. E ik, kal n ve alt çizili yazma fiekil 3.57: Yaz Tipi aç l r liste kutusu Word de metin e ik, kal n ve alt çizili olarak yaz labilir ya da yaz ld ktan sonra kullan c n n iste ine ba l olarak de ifltirilebilir. Yaz lan metnin stilini de ifltirmek için afla da say lan yöntemlerden birini kullanmak gerekir: - Biçimlendirme araç çubu unda yer alan Kal n, talik ve Alt Çizili dü meleri kullan l r - Klavyeden Ctrl+K tufluna bas ld nda Kal n, Ctrl+T tufllar na bas ld nda talik, Ctrl+Shift+A tufllar na bas ld nda Alt Çizili yaz l r. - Yaz Tipi penceresinde yer alan Yaz tipi stili: kullan l r. Örne in, Mustafa Kemal Atatürk ün, Ne Mutlu Türküm Diyene! sözünü de iflik stillerde yazmak için yap lmas gerekenler flunlard r: 1. Bofl bir belgeye Ne Mutlu Türküm Diyene! yaz l r. 2. Yaz lan metin seçilir. 3. Biçim menüsünde yer alan Yaz Tipi... farenin sol tuflu ile t klan r. 4. Aç lan Yaz Tipi penceresindeki Yaz tipi stili: bölümünden istenilen stil seçilir. 167

46 Yaz kal nlaflt r lacaksa Kal n, e ik olmas isteniyorsa talik, kal n ve e ik olmas isteniyorsa Kal n italik seçilir. 5. Yaz n n alt n n çizili olmas isteniyorsa Alt Çizgi Stili: aç l r liste kutusundan çizgi stillerinden biri seçilir. Kullan c isterse alt çizgi rengini de de ifltirebilir. Bunun için çizgi stillerinden birini seçtikten sonra etkin duruma gelen Alt çizgi rengi: aç l r liste kutusundan istenilen rengi seçmek gerekir (fiekil 3.58). Metnin de iflik yaz stilleriyle yaz lm fl örnekleri fiekil 3.59 da verilmifltir. fiekil 3.58: Yaz Tipi penceresi 168 fiekil 3.59: Normal, kal n, e ik ve alt çizili yaz stilleri

47 c. Metne farkl renkler uygulama Yaz lan metne farkl renkler uygulamak için Biçimlendirme araç çubu unda yer alan Yaz Tipi Rengi dü mesi kullan labilece i gibi Yaz Tipi penceresindeki Yaz tipi rengi: aç l r liste kutusundan istenilen renk seçilebilir. Metin rengini Biçimlendirme araç çubu undaki dü meden de ifltirmek için, rengi de ifltirilecek metin seçildikten sonra dü menin yan nda yer alan ok farenin sol tuflu ile t klan r. Ekrana gelen renk kutusundan istenilen renk seçilerek metnin rengi de ifltirilir (fiekil 3.60). fiekil 3.60: Yaz Tipi Rengi dü mesi renk seçenekleri Kullan c, renk kutusunda yer alan renklerin d fl nda bir renk seçmek istiyorsa kutunun alt k sm nda yer alan Tüm Renkler seçene ini t klamal d r. Bu durumda ekrana Renkler penceresi gelecektir (fiekil 3.61). fiekil 3.61: Renkler penceresi Renkler penceresi Standart sekmesinin Renkler: bölümünde alt gen kutucuklar fleklinde çok say da renk bulunmaktad r. Bu renklerden herhangi biri farenin sol tuflu ile t kland nda seçilen renk, pencerenin alt taraf ndaki kutunun üst k sm nda görülebilir. Kutunun alt k sm ndaki renk ise de ifltirilecek renktir. Penceredeki Tamam dü mesi t kland nda renk de ifltirilmifl olur. fiekil 3.62 de farkl renkler uygulanm fl bir metin görülmektedir. 169

48 fiekil 3.62: Farkl renkler uygulanm fl özlü sözler ç. Hizalama ve sayfa düzeni seçeneklerini kullanma Word de haz rlanan metinler sola dayal, sa a dayal, iki yana yasl ve ortal olarak hizalanabilir. Belgelerde hizalama ifllemi, sadece seçili bölüm ya da bulunulan paragraf için uygulan r. Hizalama ifllemi yapmak için afla daki yöntemlerden biri kullan labilir: - B i ç i m l e n d i r m e araç çubu u üzerinde bulunan hizalama dü melerinden biri kullan l r. Bu dü meler ve ifllevleri flöyledir: Sola Hizala: Metni sola hizalamak için kullan l r. Ortala: Metni ortalamak için kullan l r. Sa a Hizala: Metni sa a hizalamak için kullan l r. Yasla: Metni iki yana yaslamak için kullan l r. - Biçim menüsündeki Paragraf... seçene i t klan r. Aç lan Paragraf penceresindeki Girintiler ve Aral klar sekmesinde yer alan Hizalama aç l r liste kutusundaki seçeneklerden biri seçilir (fiekil 3.63). 170

49 fiekil 3.63: Paragraf penceresi, Girintiler ve Aral klar sekmesi Bir paragraf n hizalamas n de ifltirmek için paragraf n tamam n seçmeye gerek y o k t u r. Paragraf n içinde farenin sol tuflu t kland nda paragraf hizalamas de ifltirilebilir. Hizalama yap ld ktan sonra yeni bir paragraf yarat larak yazmaya devam edilirse yeni paragraf n hizalamas üstteki ile ayn olacakt r. Tablo 3.4 de de iflik hizalama seçeklerinin uyguland paragraflar verilmifltir. Hizalama Seçenekleri Sola hizal Sa a hizal Ortal ki yana yasl Tablo 3.4: Hizalama seçenekleri ve hizalanm fl metinler Metinler LEONARDO DA VINCI(Mesleki E itim Program ) Organizasyon ve içeri i Avrupa Birli i ne üye ülkelerin sorumlulu unda olan Leonardo da Vinci program ile AB ye üye ve aday ülkelerin mesleki e itime yönelik politikalar n desteklemek ve gelifltirmek için yürütülen bir programd r. LEONARDO DA VINCI(Mesleki E itim Program ) Organizasyon ve içeri i Avrupa Birli i ne üye ülkelerin sorumlulu unda olan Leonardo da Vinci program ile AB ye üye ve aday ülkelerin mesleki e itime yönelik politikalar n desteklemek ve gelifltirmek için yürütülen bir programd r. LEONARDO DA VINCI(Mesleki E itim Program ) Organizasyon ve içeri i Avrupa Birli i ne üye ülkelerin sorumlulu unda olan Leonardo da Vinci progra ile AB ye üye ve aday ülkelerin mesleki e itime yönelik politikalar n desteklememk ve gelifltirmek için yürütülen bir programd r. LEONARDO DA VINCI(Mesleki E itim Program ) Organizasyon ve içeri i Avrupa Birli i ne üye ülkelerin sorumlulu unda olan Leonardo da Vinci program ile AB ye üye ve aday ülkelerin mesleki e itime yönelik politikalar n desteklemek ve gelifltirmek için yürütülen bir programd r. 171

50 d. Girinti oluflturma Paragraflar normal hizalamadan, belirli bir ölçüde içeriden bafllatma ifllemine g i r i n t i oluflturma ad verilir. Her paragrafta üç tür girintileme yap l r. Bunlar sol kenar, sa kenar ve ilk sat r girintisidir. Girinti oluflturmak için ya Biçimlendirme araç çubu unda yer alan Girintiyi Azalt ve Girintiyi Art r dü meleri kullan l r ya da Biçim menüsünde yer alan Paragraf... seçene i t klanarak Paragraf penceresi aç l r. B i ç i m l e n d i r m e araç çubu unda yer alan Girintiyi A z a l t ve Girintiyi A r t r dü meleri ile her paragraf n 0,5 cm içeri ya da d flar hareket ettirilmesi sa lan r. Girinti ayarlar n Biçim menüsünden yapmak için afla daki ifllem ad mlar izlenir: 1. Girinti uygulanacak paragraf t klan r. 2. Biçim menüsünden Paragraf t kan r. Ekrana Paragraf penceresi gelir (fiekil 3.64). 3. Ekrana gelen penceredeki Girinti ve Aral klar sekmesinde yer alan Girinti bölümünde istenilen ayarlamalar yap l r. Bu ayarlamalar flöyledir: - Sol: sayaç kutusuna paragraf n sol kenar bofllu unda b rak lacak ölçü yaz l r. - Sa : sayaç kutusuna paragraf n sa kenar bofllu unda b rak lacak ölçü yaz l r. - Paragraflar n ilk sat r n di er sat rlardan farkl olarak girintilemek için Özel: aç l r liste kutusundan lk sat r seçilerek De er: aç l r liste kutusuna ilk sat r girinti de eri yaz l r. Özel: aç l r liste kutusunda yer alan As l seçene i ilk paragraftan sonraki paragraflara girinti oluflturmak için kullan l r. fiekil 3.64: Girintiler ve Aral klar sekmesinde girintileri ayarlama 172

51 4. Gerekli ayarlamalar yap ld ktan sonra Ta m a m dü mesi t klanarak pencere k a p a t l r. fiekil 3.65 de girinti oluflturulacak paragraf ve paragraf n ayarlar yap ld ktan sonraki flekli gösterilmifltir. nsano lu yüzy llard r geliflimin peflinden koflmufl; sürekli daha iyiyi, daha güzeli yakalama arzusu içerisinde do ayla ve kendisiyle olan savafl m n sürdürmüfltür. Teknolojik geliflmeler özellikle 20.yy ikinci yar s itibariyle insano lunun daha önceki devirlerle k yaslanmayacak ölçüde bir s çrama yapmas na neden olmufl, ifl hayat, toplumsal yaflam ve bireysel iliflkilerde radikal de iflimler yaflanm flt r. Bu de iflimlerin yaflanmas ndaki en önemli aktör hiç flüphesiz bilgisayar ve onun öncülük etti i biliflim sektöründe yaflanan ilerlemedir. nsano lu yüzy llard r geliflimin peflinden koflmufl; sürekli daha iyiyi, daha güzeli yakalama arzusu içerisinde do ayla ve kendisiyle olan savafl m n sürdürmüfltür. Teknolojik geliflmeler özellikle 20.yy ikinci yar s itibariyle insano lunun daha önceki devirlerle k yaslanmayacak ölçüde bir s çrama yapmas na neden olmufl, ifl hayat, toplumsal yaflam ve bireysel iliflkilerde radikal de iflimler y a fl a n m fl t r. Bu de iflimlerin yaflanmas ndaki en önemli aktör hiç flüphesiz bilgisayar ve onun öncülük etti i biliflim sektöründe yaflanan ilerlemedir. fiekil 3.65: Girinti ayarlar yap lmam fl paragraf ve yap ld ktan sonraki flekli Girinti ayarlar n daha pratik flekilde yapmak için Word belgesinde yer alan yatay cetvel üzerindeki dü meler de kullan l r. Cetvel üzerinde yer alan dü meler farenin sol tuflu ile istenilen ölçüde sürüklenerek girintiler kolayl kla oluflturulur. e. Sat r aral n de ifltirme Word program nda herhangi bir ayarlama yap lmamas durumunda varsay lan de er tek sat r aral na göre yap l r. Kullan c isterse tek sat r aral de ifltirerek de iflik aral klarda sat rlar oluflturabilir. Bunun için öncelikle sat r aral de ifltirilecek metnin iflaretlenmesi gerekir. Metin iflaretlenmemesi durumunda sadece imlecin bulundu u paragraf için ifllem yap l r. Sat r aral n ayarlaman n yöntemleri afla daki gibidir: - Biçimlendirme araç çubu unda yer alan Sat r Aral dü mesi t klan r. Dü menin sa nda yer alan ok iflaretinin t klanmas durumunda aç lan listeden istenilen sat r aral seçilir. 173

52 - Klavyeden Ctrl+1 tufllar na bas lmas durumunda sat r aral tek sat r olarak ayarlan r. Ctrl+2 tufllar na bas ld nda sat r aral 2 olur. - Biçim menüsünden Paragraf... t kland nda ekrana gelen Paragraf penceresinin Girintiler ve Aral klar sekmesinde yer alan Aral k bölümündeki Sat r Aral : aç l r liste kutusundan istenilen aral k seçilir (fiekil 3.66). fiekil 3.66: Girintiler ve Aral klar sekmesindeki sat r aral aç l r liste kutusu 174 Sat r aral : aç l r liste kutusunda yer alan seçenekler flunlard r: - Tek: Tek sat r aral için kullan l r sat r: 1.5 sat r aral için kullan l r. - Çift: Sat r aral n 2 olarak de ifltirmek için kullan l r. - En az: Ayarlanabilecek en düflük sat r aral ile de ifltirmek için kullan l r. En az seçene i seçildi inde Aral k bölümündeki De er: sayac na istenilen de eri girmek gerekir. - Tam: Seçilen alandaki tüm sat r aral klar n eflit yapmak için kullan l r. - Birden çok: Seçeneklerin d fl nda herhangi bir sat r aral için kullan l r. Birden çok seçene i seçildi inde Aral k bölümündeki De er: sayac na istenilen de eri girmek gerekir.

53 f. Seçilmifl metnin biçimini kopyalama Bir çal flma sayfas nda daha önce belirlenmifl olan biçimler kopyalanarak baflka sözcük ya da paragraflara uygulanabilir. Bir biçimi di er sözcük ya da paragraflara uygulaman n en kolay yöntemi Standart araç çubu unda bulunan Biçim Boyac s dü mesini kullanmakt r. Bu dü meyi kullanarak metnin biçimini kopyalamak için öncelikle istenilen biçimin bir kez yap lm fl olmas gerekir. Bunun için yap lmas gerekenler flunlard r: 1. Biçimlendirmesi kopyalanacak metin ya da bafll k seçilir. 2. Biçimlendirme birden fazla yere uygulanacaksa Standart araç çubu unda yer alan Biçim Boyac s dü mesi çift t klan r. Tek bir metne uygulanacaksa dü meyi tek t klamak yeterlidir. 3. Biçimlendirmenin uygulanaca metinler s rayla t klan r. 4. Biçimlendirme ifllemi tamamland ktan sonra biçim boyac s n iptal etmek için tekrar Biçim Boyac s dü mesi t klan r. g. Sekme tufllar n kullanma ve ayarlama Word de metin yazarken belirli oranlarda boflluk b rakmak gerekebilir. ki sözcük aras nda boflluk b rakmak gerekti inde Boflluk Çubu u kullan l r. Ancak daha fazla boflluk b rakmak gerekirse örne in 5 cm boflluk b rak lacaksa klavyedeki Tab (Sekme) tuflu kullan labilir. Herhangi bir ayarlama yapmadan önce Tab tufluna bas ld nda imleç bulundu u yerden 1.25 cm ileri konumlan r. Sekmeler; metnin sa a, sola, ortaya veya ondal k iflaretlerine hizalanmas n sa lar. Bunlar sayesinde iki Tab tuflu aras ndaki ara ayarlanabilir. Yani sekmeler, Tab tuflu ile hareket ederken durulacak noktalar ayarlamak için kullan l r. Metinlerde kullan labilecek befl de iflik sekme vard r. Bu sekmeler flunlard r: Sol Sekme: Metnin sola dayal olarak yaz lmas n sa lar. Sa Sekme: Metnin sa a dayal olarak yaz lmas n sa lar. Orta Sekme: Metni ortalar. Ondal k Sekme: rakamlar yaz l rken ondal k basamaklar na göre düzenlenir. Çubuk Sekme: Metnin aras na çubuk eklemek için kullan l r. 175

54 Sekme dura eklemek için Biçim menüsünde yer alan Sekmeler seçene i kullan labilece i gibi yatay cetvel de kullan labilir. Sekme seçeneklerinin bulundu u dü me yatay cetvelin solundad r. Kullan c n n bu dü meden kullanmak istedi i sekme türünü belirledikten sonra, cetvel üzerinde sekme dura uygulayaca noktalar farenin sol tuflu ile t klamas gerekir. Biçim menüsünden sekme duraklar oluflturduktan sonra kiflilerin ad, soyad gibi bilgilerinin yer ald bir tablo oluflturmak için yap lmas gerekenler flunlard r: 1. Word belgesi aç l r. Aç lan belgedeki Biçim menüsünden Sekmeler... t klan r. Ekrana Sekmeler penceresi gelir (fiekil 3.67). fiekil 3.67: Sekmeler penceresi 2. Pencerede yer alan Sekme durak yeri: bölümüne sekme dura konulacak uzakl k girilir. Her girilen duraktan sonra Ayarla dü mesi t klan r. 3. Hizalama bölümünde hizalama seçeneklerinden hangisi kullan lacaksa iflaretlenir. Sekmeler aras na çizgi eklemek için Öncü bölümünden herhangi biri iflaretlenir. Çizgi istenmiyorsa Yok seçene i iflaretlenir. 4. Atanan sekme duraklar ndan herhangi biri kald r laca zaman Temizle, tamam silinecekse Tümünü Temizle dü meleri t klan r. 5. Sekme duraklar belirlendikten sonra Tamam dü mesi t klan r. Böylece sekme duraklar yatay cetvel üzerine yerleflmifl olur. 6. Belge üzerinde bilgiler girilir. Her girilen bilgiden sonra Tab tufluna bas ld nda fare göstergeci bir sonraki dura a gider. Bilgilerin tamam girilene kadar ifllem devam ettirilir ve tablo tamamlan r. fiekil 3.68 de sekme duraklar kullan larak haz rlanan tablo görülmektedir. 176

55 fiekil 3.68: Sekme duraklar kullan larak haz rlanm fl liste. S ral liste kullanma Yaz lan bir metni veya listeyi maddeler hâlinde s ralamak gerekebilir. Bazen de kullan c haz rlad listeleri numaraland rmaya gerek duyabilir. Word, kullan c ya metne madde iflaretleri verebilme gibi numarand rma yapabilme kolayl da sa lam flt r. Madde iflaretlerini metne eklemek için ya da metni numaraland rmak için kullan lan yöntemler flunlard r: - Biçimlendirme araç çubu unda yer alan Madde flaretleri ve Numaraland rma dü meleri kullan labilir. - flaretlenecek metin seçildikten sonra farenin sa tuflu t klanarak K sayol menüsü aç l r. Burada yer alan Madde flaretleri ve Numaraland rma... seçene i t klanarak aç lan Madde flaretleri ve Numaraland rma penceresinden gerekli ayarlamalar yap labilir. - Biçim menüsünde yer alan Madde flaretleri ve Numaraland rma... seçene i t klanarak Madde flaretleri ve Numaraland rma penceresinden gerekli ayarlamalar yap labilir. Metne madde iflareti uygulamak Madde iflareti uygulama ifllemi metin yaz ld ktan sonra yap labilece i gibi metni yazmadan önce de gerekli ayarlamalar yap labilir. 177

56 Metne madde iflareti uygulamak için yap lmas gerekenler flunlard r: 1. Madde iflareti uygulanacak metin seçilir. 2. Biçim menüsünde yer alan Madde flaretleri ve Numaraland rma... seçene i t klan r. Ekrana Madde flaretleri ve Numaraland rma penceresi gelir (fiekil 3.69). fiekil 3.69: Madde flaretleri ve Numaraland rma penceresi 3. Pencerede yer alan Madde flaretli sekmesinde bulunan farkl iflaretlerden biri farenin sol tuflu t klanarak seçilir (fiekil 3.70). fiekil 3.70: Madde iflareti uygulanacak metni seçme 178

57 4. Seçilen madde iflaretinin rengini de ifltirmek ya da farkl madde iflaretleri uygulamak gibi özellefltirme ifllemleri yap lacaksa pencerede yer alan Özellefltir dü mesi t klanarak Madde flaretli Listeyi Özellefltir penceresi aç l r (fiekil 3.71). Kullan c burada istedi i de ifliklikleri yapt ktan sonra Tamam dü mesi t kland nda seçilen metne madde iflareti eklenmifl olur (fiekil 3.72). fiekil 3.71: Madde flaretli Listeyi Özellefltir penceresi fiekil 3.72: Madde iflareti uygulanm fl metin Metne madde numaras uygulamak Metne madde numaras uygulamak için yap lmas gerekenler flunlard r: 1. Madde iflareti uygulanacak metin seçilir. 2. Biçim menüsünde yer alan Madde flaretleri ve Numaraland rma... seçene i t klan r. Ekrana Madde flaretleri ve Numaraland rma penceresi gelir. 179

58 3. Ekrana gelen pencereden Numaral sekmesi t klan r (fiekil 3.73). fiekil 3.73: Madde flaretleri ve Numaraland rma penceresi, Numaral sekmesi 4. Seçilen numaraland rma seçene inin rengini, yaz tipini de ifltirmek ya da bafllang ç numaras n de ifltirmek gibi farkl özellefltirme ifllemleri yap lacaksa pencerede yer alan Özellefltir dü mesi t klanarak Numaraland r lm fl Listeyi Özellefltir penceresi aç l r (fiekil 3.74). Kullan c burada istedi i de ifliklikleri yapt ktan sonra Tamam dü mesi t kland nda seçilen metne madde numaras eklenmifl olur (fiekil 3.75). fiekil 3.74: Numaraland r lm fl Listeyi Özellefltir penceresi 180

59 Ç. SAYFA B Ç MLEME fiekil 3.75: Numaraland r lm fl metin Haz rlanan bir belgede birbirinden farkl biçimler kullan lm fl olabilir. Metnin uyumu aç s ndan özellikle bafll k biçimlerinin ayn tür ve özellikte olmas sayfa düzeni ve görünüm aç s ndan önemlidir. 1. Biçimler Bir metne ya da konu bafll na kullan c taraf ndan yeni bir biçim uygulanabilece i gibi daha önce uygulanm fl bir biçim de kullan labilir. Daha önce kullan lm fl biçimleri görmek ya da yeni bir biçim oluflturmak için Biçimlendirme araç çubu unda yer alan Stiller ve Biçimlendirme dü mesi t kland nda pencerenin sa taraf na Stiller ve Biçimlendirme görev bölmesi aç l r. Burada daha önce uygulanan biçimler bir liste olarak görülebilece i gibi, pencerenin üst k sm nda yer alan Yeni Stil dü mesi t klanarak yeni bir biçim oluflturmak için Yeni Stil penceresi aç l r (fiekil 3.76). fiekil 3.76: Yeni Stil penceresi 181

60 Yeni Stil penceresinde istenilen ayarlamalar yap ld ktan sonra Tamam dü mesi t kland nda yeni bir biçim türü oluflturulmufltur. Kullan c bu biçim türüne yeni bir ad da verebilir. a. Mevcut biçimleri belgeye uygulama Word de haz rlanan bir metni ya da bafll biçimlemek için yeni bir biçim oluflturulabilece i gibi daha önce uygulanm fl mevcut biçimlerden biri de kullan labilir. Bunun için Stiller ve Biçimlendirme görev bölmesinde yer alan önceki biçimlerden biri seçilebilece i gibi Biçimlendirme araç çubu undaki Stil dü mesi t kland nda da mevcut biçimlerin listesi görülebilir. Bu dü menin sa nda bulunan ok t kland nda biçimlerin listesi aç l r. Aç lan listeden istenilen biçim seçilerek belgeye uygulanabilir. Ancak bu uygulaman n yap labilmesi için öncelikle biçim uygulanacak metnin seçili olmas gerekir. b. Sayfa numaralar yerlefltirme Bir belgeye sayfa numaras eklemek için Ekle menüsünde yer alan Sayfa Numaralar... seçene i kullan l r. Bu seçenek t kland nda ekrana sayfa numaralar penceresi gelir (fiekil 3.77). fiekil 3.77: Sayfa Numaralar penceresi 182 Sayfa Numaralar penceresinde yer alan bölümler afla daki gibidir: - Konum: Sayfa numaralar n n sayfan n alt nda m yoksa üstünde mi yer alaca n belirlemek için kullan l r. K o n u m aç l r liste kutusunda Sayfa alt (Altbilgi) seçilirse numara sayfan n alt nda, Sayfa üstü(üstbilgi) seçilirse sayfan n üstünde yer al r. - H i z a l a m a : Sayfa numaralar n n yerlefltirilece i pozisyonu ayarlamak için kullan l r. Hizalama aç l r liste kutusunda yer alan seçenekler flunlard r: - Solda: Sayfa numaralar sayfan n soluna yaz l r. - Sa da: Sayfa numaralar sayfan n sa na yaz l r. - Ortada: Sayfa numaralar sayfan n ortas na yaz l r. - D fl a r d a :Sayfa numaralar sayfan n d fl k s mlar na yaz l r. Çift numaral sayfalarda solda, tek numaral sayfalarda sa da görüntülenir.

61 - çeride: Sayfa numaralar sayfan n iç k s mlar na yaz l r. Çift numaral sayfalarda sa da, tek numaral sayfalarda solda görüntülenir. Yukar da say lan seçeneklerden herhangi biri seçildi inde numaran n konumu pencerenin sa nda yer alan Önizleme bölümünde izlenebilir. Sayfan n alt nda yer alan Numaray lk Sayfada Göster seçene i iflaretlenirse belge ilk sayfadan itibaren numarand r l r. Pencerenin alt nda yer alan Biçim dü mesi t kland nda ekrana Sayfa Numaras Biçimi penceresi gelir (fiekil 3.78). fiekil 3.78 : Sayfa Numaras Biçimi penceresi Sayfa Numaras Biçimi penceresinde yer alan Say biçimi: bölümünde numaralar n biçimi seçilir. Bölüm numaras ile birlikte onay kutusu iflaretlendi inde sayfa numaralar n n yan na bölüm adlar n n yaz lmas sa lan r. Sayfa numaralar n n önceki bölümden devam etmesi isteniyorsa Önceki bölümden devam et seçene i iflaretlenir. Bafllang ç: seçene i iflaretlendi inde ise sayfa numaralar n n hangi sayfadan bafllayaca sayaç kutusuna girilir. 2. Bafll klar ve Sayfa Altl klar Wo r d de haz rlanm fl bir belgeye eklenen üstbilgi ve altbilgi, belgenin her sayfas nda yukar ya ya da afla ya yaz lacak olan aç klay c metin parçalar d r. Basit bir üstbilgi veya altbilgi, sayfa numaralar ndan ve belge adlar ndan oluflur. Bir sayfada verilecek üstbilgi ve altbilgi belgenin tamam nda görülebilir, yani her sayfaya yeniden bilgi girilmesine gerek yoktur. Belgeye eklenecek üstbilgi ya da a l t b i l g i için metin parçalar kullan labilece i gibi farkl resim ya da yaz lar da kullan labilir. 183

62 a. Bafll k ve sayfa altl ekleme Sayfaya üstbilgi ve altbilgi ekmek için Görünüm menüsünden Üstbilgi ve Altbilgi seçene i t klan r. Ekrana fiekil 3.79 daki gibi bir görüntü ve Üstbilgi ve Altbilgi araç çubu u gelir. fiekil 3.79: Üstbilgi ve altbilgi eklenecek sayfan n görünümü Üstbilgi ve A l t b i l g i araç çubu u ve üzerinde bulunan dü meler fiekil 3.80 deki gibidir: fiekil 3.80: Üstbilgi ve Altbilgi araç çubu u 1. Otomatik Metin Ekle 8. Belge Metnini Göster/Gizle 2. Sayfa Numaras Ekle 9. Öncekine Ba lan 3. Sayfa Say s Ekle 10. Altbilgi ve Üstbilgi Aras nda De ifltir 4. Sayfa Numaralar n Biçimlendir 11. Öncekini Göster 5. Tarih Ekle 12. Sonrakini Göster 6. Saat Ekle 13. Üstbilgiyi ve Altbilgiyi Kapat 7. Sayfa Yap s Ekrana gelen görüntüdeki üstbilgi bölümüne sayfalar n üst taraf na gelecek metin yaz l r. Metinle birlikte sayfa numaralar, tarih ve saat gibi bilgiler de yaz labilir. Bunun için Üstbilgi ve Altbilgi araç çubu u üzerindeki dü melerden yararlan labilir. Ayr ca yaz lan bu bilgiler sola dayal, sa a dayal veya ortal olarak ayarlanabilir (fiekil 3.81). 184

63 fiekil 3.81: Sayfaya üstbilgi ekleme Üstbilgi ve altbilgi bölümleri aras nda geçifl yapabilmek için afla ve yukar yön tufllar kullan labilece i gibi Page Up ve Page Down tufllar da kullan labilir. Ayr ca araç çubu u üzerinde yer alan Altbilgi ve Üstbilgi Aras nda De ifltir dü mesi de bu tür geçiflleri sa lamak için kullan l r. b. Bafll k ve sayfa altl n düzenleme Eklenen üstbilgi ve altbilgileri düzenlemek için kullan lan bafll ca yöntemler flunlard r: - Üzerinde de ifliklik yap lacak üstbilgi ve altbilgi üzerine çift t klan r. - Görünüm menüsünden Üstbilgi ve Altbilgi seçene i t klan r. Bu yöntemlerden herhangi biri seçildi inde de ifliklik yap lacak üstbilgi ya da altbilgi etkinlefltirilerek istenilen de ifliklik yap l r. 3. Yaz m ve Dilbilgisi Kontrolü Bilgisayar kullan c lar n n Word de herhangi bir metni olufltururken yaz m hatalar yapmalar do ald r. Kullan c lar n yapt bafll ca yaz m hatalar flunlard r: - Büyük küçük harf kullan m nda yanl fll klar yapma - Ço ul eki yerine iyelik eki kullanma - Noktalama iflaretlerinde yanl fll k yapma - Sözcükler aras nda gere inden fazla boflluk b rakma, virgül ya da iki nokta yerine noktal virgül kullanma - Ayr yaz lmas gereken sözcükleri bitiflik yazma Word program yap lan hatalar yaz m s ras nda gösterebilme özelli ine sahiptir. Bu program otomatik olarak yaz m ve dilbilgisi denetimi uygular ve kullan c y uyar r. Word program nda yaz m ve dilbilgisi kontrolü yapabilmek için s ras yla Araçlar, Seçenekler t klanarak Seçenekler penceresi aç lmal d r (fiekil 3.82). Aç lan pencerenin Yaz m Denetimi ve Dilbilgisi sekmesinde yer alan yaz m ve dilbilgisi denetiminin yap lmas ile ilgili onay kutular iflaretlendi inde, program kullan l rken gerekli denetimler otomatik olarak yap lacakt r. 185

64 fiekil 3.82: Seçenekler penceresi Word program n n kullan c ya yapt uyar lar flunlard r: - Olas yaz m yanl fllar nda, yanl fl yaz lan sözcüklerin alt n dalgal k rm z çizgiyle, olas dilbilgisi yanl fllar n da yeflil dalgal çizgilerle belirtir. - Seçilen dilin d fl nda baflka bir dille yaz lm fl sözcüklerin alt n çizer. - Noktadan sonra boflluk b rak lmazsa ya da iki sözcük bitiflik yaz l rsa sözcüklerin alt n çizer. - Tekrarlanan sözcükleri (örne in, tek tek gibi) hata olarak alg lar ve ikinci sözcü ün alt n çizer. fiekil 3.83: Yaz m yanl fllar düzeltilecek metin 186 a. Yaz m kontrolü araçlar n kullanarak de ifliklik yapma Word de yaz m denetimi imlecin bulundu u yerden itibaren bafllar. Yaz l bir metinde yap lan yaz m hatalar n düzeltmek için afla da say lan yöntemlerden biri kullan l r: - Standart araç çubu unda yer alan Yaz m ve Dilbilgisi dü mesi kullan labilir. - Klavyeden F7 tuflu kullan labilir. - mleç hatal sözcük üzerindeyken farenin sa tuflu ile K sayol menüsü aç labilir.

65 - A r a ç l a r menüsünden Yaz m ve Dilbilgisi s e ç i l e b i l i r. Bu yöntem kullan larak fiekil 3.72 deki metnin yaz m yanl fllar n düzeltmek için yap lmas gerekenler flunlard r: 1. Araçlar menüsünden Yaz m ve Dilbilgisi seçilir (fiekil 3.84). Ekrana Yaz m ve Dilbilgisi Denetimi: Türkçe penceresi gelir (fiekil 3.85). fiekil 3.84: Araçlar menüsü fiekil 3.85: Yaz m ve Dilbilgisi Denetimi: Türkçe penceresi 2. Pencerenin Sözlükte Olmayan: bölümünde k rm z renkle gösterilen sözcük ya yanl fl yaz lm flt r ya da sözlükte bulunmamaktad r. Öneriler: bölümünde sözcük yerine kullan labilecek seçenekler yer al r. Önerilen sözcüklerden birisi seçilip D e i fl t i r dü mesi t kland nda sözcük de iflir. Metin içinde hatal sözcükten birden fazla bulunuyorsa Tümünü De ifltir dü mesi t klanmal d r. 3. Program n hatal olarak kabul etti i sözcük Türkçe de kullan lan do ru bir sözcükse Bir Kez Yoksay, birden fazlaysa Tümünü Yoksay dü meleri t klan r. Ayn zamanda bu sözcük Sözlü e Ekle dü mesi ile program n sözlü üne eklenebilir. Bu durumda program, sözcü ü bir daha hatal kabul etmeyecektir. Pencerede yer alan 187

66 Otomatik Düzelt dü mesinin t klanmas durumunda düzeltme ifllemi otomatik olarak yap l r. 4. Pencere üzerinde yer alan Seçenekler dü mesi Yaz m Denetimi ve Dilbilgisi seçeneklerinin bulundu u pencerenin ekrana gelmesini sa lar. Sözlük Dili: aç l r liste kutusundan ise dil seçimi yapmak olas d r. b. Dilbilgisi araçlar n kullanarak de ifliklikler yapma - Eflanlaml lar kullanma: Metin içinde ayn sözcü ü birden çok kullanmak yerine e fl anlaml bir baflka sözcük kullanmak olas d r. Bunun için uygulanacak en pratik yöntem, imleç sözcü ün üzerindeyken aç lan K sayol menüsündeki E fl a n l a m l l a r seçene i üzerine gelindi inde aç lan listeden efl anlaml bir baflka sözcük seçmektir (fiekil 3.86). Ayr ca listenin alt nda yer alan Eflanlaml lar Sözlü ü... t klanarak Araflt r bölmesinin ekran n sa na gelmesi sa lanabilir. Kullan c burada daha ayr nt l bir araflt rma yapabilir. fiekil 3.86: Eflanlaml lar seçene ini kullanma - Metin üzerinde heceleme yapma: Kullan c haz rlad bir metinde heceleme yapmak isteyebilir. Bunun için s ras yla Araçlar, Dil ve Heceleme... seçildi inde ekrana Hecele penceresi gelir (fiekil 3.87). Pencerede yer alan Belgeyi otomatik hecele onay kutusu iflaretlenip tamam dü mesi t kland nda metnin tamam hecelenmifl olur. El le... dü mesi t kland nda sözcükler tek tek hecelenir. 188 fiekil 3.87: Hecele penceresi

67 4. Belge Yap s Word program aç ld nda ekrana A4 boyutunda bir sayfa gelir. Yeni bir belge oluflturuldu unda da aç lan sayfa yine A4 boyutunda olacakt r. Word program nda sayfadan oluflan bir belge haz rlamak olas d r. Kullan c açt belgenin yap s n yine program sayesinde istedi i gibi de ifltirebilir. a. Sayfan n yap s Aç lan sayfan n büyüklü ü, kenar boflluklar, yatay ve dikey kullan m ayarlar, Dosya menüsünde yer alan Sayfa Yap s... kullan larak yap l r (fiekil 3.88). fiekil 3.88: Sayfa Yap s penceresi Word program ilk aç ld nda sayfa dikey olarak görüntülenir. Kullan c daha genifl bir alanda çal flmak istedi i zaman sayfay yatay konuma getirebilir. Sayfay yatay konuma getirmek için Sayfa Ya p s penceresinde yer alan Y ö n l e n d i r m e bölümünde Yatay seçene i farenin sol tuflu ile t klan r. Sayfan n durumu pencerenin alt nda yer alan Önizleme bölümünde görülebilir. Kullan c haz rlad belgelerin yaz c dan farkl boyutlarda ç kmas n isteyebilir. Bu durumda yap lmas gerekenler flunlard r: 1. Dosya menüsünden Sayfa Yap s... seçilir. 2. Aç lan pencerede yer alan Ka t sekmesi t klan r (fiekil 3.89). 189

68 fiekil 3.89: Sayfa Yap s penceresi, Ka t sekmesi 3. Pencerede yer alan Ka t boyutu: bölümünden istenilen ka t ölçüsü seçilir. E er seçeneklerden farkl bir boyut isteniyorsa Özel boyut seçilerek Genifllik: ve Yükseklik: sayaç kutular ndan istenilen de er girilir. Böylece sayfa boyutu de ifltirilmifl olur. b. Kenar boflluklar Word de çal fl lan sayfan n kenar boflluklar normalde 2,5 cm dir. Kullan c bu boflluklar yazaca metne göre de ifltirebilir. Kenar boflluklar n de ifltirmek için kullan lan yöntemler flunlard r: - D o s y a menüsünde yer alan Bask Önizleme seçene i ya da S t a n d a r t araç çubu unda yer alan Bask Önizleme dü mesi kullan labilir. - Pencerede yer alan yatay ve dikey cetveller kullan labilir. - Dosya menüsünden Sayfa Yap s... seçene i kullan labilir. Bu yöntemle kenar boflluklar n de ifltirmek için yap lmas gerekenler flunlard r: 1. Dosya menüsünden Sayfa Yap s... seçilir. 2. Ekrana gelen Sayfa Yap s penceresinin Kenar Boflluklar sekmesinde Üst:, Alt:, Sol:, Sa : sayaçlar nda istenilen de ifliklikler yap labilir. 3. Sayfaya cilt pay b rak lacaksa Cilt pay : sayaç kutusuna b rak lacak pay de eri girilir. Cilt pay yerini belirlemek için Cilt pay yeri: aç l r liste kutusundan Sol ya da Üst seçilir. 190

69 Sayfan n kenar boflluklar n yatay ve dikey cetveller yard m yla ayarlamak için sayfan n Sayfa Düzeni görünümünde olmas gerekir. Sayfa bu görünümdeyken yatay cetvelin sa ve sol kenarlar ndaki koyu renkli alan n sonuna fare göstergeci getirilir. Göstergeç burada iki yönlü ok _ fleklini al r. Göstergeç bu durumdayken farenin sol tuflu bas l tutularak sa a ya da sola sürüklenir. Üst ve alt boflluklar ayarlamak için de dikey cetvelin koyu renkli alan na gelerek ayn ifllemi yapmak gerekir. Cetvelin koyu alan üzerindeyken fare göstergeci bu kez dikey iki yönlü ok _ fleklini alacakt r. Göstergeç bu durumdayken farenin sol tuflu bas l tutularak afla ya da yukar sürüklenir. Böylece kenar boflluklar istenilen flekilde ayarlanm fl olur. c. Sayfaya kenarl k ekleme Bir sat ra, paragrafa, sayfaya veya istenilen büyüklükte bir metin grubuna kenarl k eklemek ve bunlar gölgelendirmek olas d r. Sayfaya kenarl k ve gölgelendirme eklemek için kullan lan yöntemler flunlard r: - Biçimlendirme araç çubu unda yer alan Kenarl klar dü mesi t klan r. D ü m e n i n yan nda bulunan ok t kland nda ekrana kenarl k seçenekleri gelir. Kullan c bu seçeneklerden istedi ini seçti inde paragrafa kenarl k eklenmifl olur. Ancak bu dü me kullan ld nda kenarl n çizgi rengi ve stilini seçme flans yoktur. fiekil 3.90: Kenarl k dü mesi seçenekleri - S t a n d a r t araç çubu unda yer alan Tablolar ve Kenarl klar dü mesi t kland nda ekrana gelen Tablolar ve Kenarl klar araç çubu u yard m yla kenarl k ve gölgelendirme yap l r. fiekil 3.91: Tablolar ve Kenarl klar araç çubu u 191

70 - Biçim menüsünde yer alan Kenarl klar ve Gölgelendirme... seçene i kullan larak sayfa kenarl eklenebilir. Bu seçene i kullanarak kenarl k eklemek için yap lmas gerekenler flunlard r: 1. Kenarl k eklenecek sayfa aç l r. 2. Biçim menüsünden Kenarl klar ve Gölgelendirme... t klan r. Ekrana Kenarl klar ve Gölgelendirme penceresi gelir (fiekil 3.92). 3. Pencerenin Sayfa Kenarl sekmesinde bulunan bölümler flunlard r: - Ayar: Bu bölümde yer alan seçenekler kenarl n görüntüsünün belirlenmesi için kullan l r. Ayar bölümündeki seçenekler ve ifllevleri flöyledir: - Yok: Varolan kenarl kald r r. - Kutu: Gölgesiz kenarl k ekler. - Gölge: Gölgeli kenarl k ekler. fiekil 3.92: Kenarl klar ve Gölgelendirme penceresi - 3-Boyut: Üç boyutlu kenarl k ekler. - Özel: Her kenar çizgisinin stil, renk, genifllik de eri farkl olan kenarl k çizilmesini sa lar. - Stil: Oluflturulan çizgi stilinin belirlendi i bölümdür. - Renk: Kenarl k renginin belirlendi i bölümdür. - Genifllik: Kenarl k geniflli inin belirlendi i bölümdür. - Resim: Kenarl k olarak farkl resimlerin seçildi i bölümdür. 192 Sayfa Kenarl sekmesinin Ayar bölümünden 3-Boyut seçildikten sonra Stil bölümünden bir stil seçilir.

71 4. Renk: aç l r liste kutusundan kenarl n rengi, Genifllik: aç l r liste kutusundan kenarl n geniflli i belirlenir. 5. Önizleme bölümünde seçimlerin ön izlemesi yap ld gibi, sayfa kenarl klar ndan herhangi biri kald r lmak isteniyorsa buradaki kenar çizgileri t klan r. 6. Uygulanacak yer: aç l r liste kutusundan kenarl k uygulanacak alan belirlenir. 7. Kenarl n sayfa kenarlar na uzakl n ayarlamak için S e ç e n e k l e r dü mesi t klan r. Bu dü me t kland nda ekrana Kenarl k ve Gölgelendirme Seçenekleri penceresi gelir (fiekil 3.93). Kullan c buradaki Üst:, Alt:, Sol: ve S a : sayaç kutular nda istedi i ayarlamalar yapabilir. fiekil 3.93: Kenarl k ve Gölgelendirme Seçenekleri 8. lgili uzakl k ayarlar yap ld ktan sonra Tamam dü mesi t klanarak pencere kapat l r. Kenarl klar ve Gölgelendirme penceresinde yer alan Tamam dü mesi de t kland ktan sonra metne sayfa kenarl eklenmifl olur (fiekil 3.94). fiekil 3.94: Sayfa kenarl eklenmifl Word sayfas 193

72 Word de metin içine kenarl k yerine sadece çizgiler eklemek de olas d r. Bunun için Kenarl klar ve Gölgelendirme penceresi, Sayfa Kenarl sekmesinde yer alan Yatay Çizgi... dü mesi t klan r. Ekrana gelen Yatay Çizgi penceresinden (fiekil 3.95) bir çizgi stili seçilerek Tamam dü mesi t kland nda seçilen çizgi sayfada imlecin bulundu u yere yerleflir. fiekil 3.95: Yatay Çizgi penceresi Baz çizgi flekilleri afla da verilmifltir: D. YAZDIRMA Word de haz rlanan bir belgeyi yazd rmak için öncelikle bilgisayara ba l bir yaz c n n olmas gerekir. Bu yaz c ayn zamanda bilgisayara tan t lm fl olmal d r. Bilgisayara ba l bir yaz c sayesinde metnin tamam yazd r labilece i gibi; belli sayfalar, tek numaral sayfalar, çift numaral sayfalar ya da sadece seçilmifl alanlar da yazd r labilir Belgeyi Önizleme Haz rlanm fl bir metni yazd rmadan önce kontrol etmekte yarar vard r. Bask Önizleme belgeleri yazd rmadan önce son kontrollerin yap labilece i bir görünümdür. Bask Önizleme görünümünü kullanmak hem ka t savurganl n önler hem de kullan c ya zaman kazand r r.

73 Word belgesi görünümünden Bask Önizleme görünümüne geçmek için ya Dosya menüsünde yer alan Bask Önizleme seçene ini kullanmak ya da Standart araç çubu u üzerinde yer alan Bask Önizleme dü mesini t klamak gerekir. Bu yöntemlerden birisi kullan ld nda çal flma sayfas fiekil 3.96 daki görünümü al r. fiekil 3.96: Bask Önizleme görünümü Bask Önizleme görünümünde, Menü çubu unun alt nda Bask Önizleme çubu u bulunmaktad r (fiekil 3.97). Bu çubukta yer alan dü meler afla daki gibidir: fiekil 3.97: Bask Önizleme araç çubu u 1 Yazd r 6 Cetvel Görüntüle 2 Büyütücü 7 S d rmak çin Küçült 3 Bir Sayfa 8 Tam Ekran 4 Birden Fazla Sayfa 9 Önizlemeyi Kapat 5 Yak nlaflt r 195

74 Haz rlanan belge birden çok sayfadan olufluyorsa sayfalar n tümünü görmek için Birden Fazla Sayfa dü mesi kullan l r. Bu dü meye bas ld nda ekrana gelen menüden kaç sayfa görülmek isteniyorsa farenin sol tuflu ile t klanarak seçilir (fiekil 3.98). Birden Fazla Sayfa dü mesine bas ld ktan sonra aç lan menü üzerinde fare sol tuflu bas l yken sa a sola hareket ettirildi inde ise istenilen say da sayfa ayn anda ekranda görüntülenir. Bu durumda penceredeki sayfa say s artacakt r (fiekil 3.99). fiekil 3.98: Birden Fazla Sayfa menüsü fiekil 3.99: Sayfa say s n ço altma 196 fiekil 3.100: Birden fazla sayfay görüntüleme

75 Kullan c belgeyi Bask Önizleme görünümünde kontrol ettikten sonra isterse Bask Önizleme araç çubu unda yer alan Yazd r dü mesini t klayarak ya da Yazd r komutu vererek belgeyi yazd rabilir, isterse Önizlemeyi Kapat dü mesini t klayarak Bask Önizleme görünümünden ç kabilir. 2. Temel Yazd rma Seçenekleri Haz rlanan bir belgeyi yazd rmak için öncelikle yaz c n n bir bilgisayara ba l ve çal fl r durumda olmas gerekir. Ayn zamanda bu yaz c bilgisayara tan t lm fl olmal d r. Yaz c bu durumdayken kullan c isterse belgenin tümünü, isterse sadece belli bölümlerini yazd rabilir. Word de belgeyi yazd rmak için kullan lan bafll ca yöntemler flunlard r: - Standart araç çubu u üzerinde yer alan Yazd r dü mesi kullan labilir. Kullan c belgenin belli bölümlerini yazd racaksa bu yöntemi kullanmak do ru de ildir. Çünkü Yazd r dü mesi t kland nda belgenin tamam yazd r l r. - Belge kapal ve simge durumundayken göstergeç simge üzerine getirilerek farenin sa tuflu t kland nda aç lan K sayol menüsünden Yazd r komutu t klanabilir. Kullan c bu yöntemi kulland nda da belgenin tamam yazd r l r. - Klavyeden Ctrl+P tufllar birlikte bas labilir. Bu durumda ekrana Yazd r penceresi gelecektir. - Dosya menüsünde yer alan Yazd r komutu t klanabilir. Bu komut t kland nda kullan c isterse belgenin tamam n ya da belli bölümlerini yazd rabilir. Haz rlanan bir belgeyi yazd rmak için D o s y a menüsünden Ya z d r k o m u t u t kland nda ekrana Yazd r penceresi gelir (fiekil 3.101). fiekil 3.101: Yazd r penceresi 197

76 Yazd r penceresinin bölümleri ve bu bölümlerde yer alan seçeneklerin ifllevleri flöyledir: - Yaz c : Yaz c n n seçildi i bölümdür. Bu bölümde yer alan Ad: aç l r liste kutusunda bilgisayara ba l yaz c n n ad görüntülenir. Kullan c isterse buradan bir baflka yaz c y seçebilir. Pencerenin sa nda yer alan Özellikler dü mesi t kland nda yaz c n n özelliklerinin yer ald bir pencere görüntülenir. Bu pencerenin görünümü seçilen yaz c ya göre farkl l k gösterir. Yaz c Bul... dü mesi bilgisayarda kay tl bir baflka yaz c y bulmak için kullan l r. Dosyaya yazd r onay kutusu iflaretlendi inde yazd r lacak bilgi bir dosya ad yla yard mc belle e kaydedilir. Ancak yaz c kullan laca zaman Dosyaya yazd r onay kutusu iflaretli olmamal d r. El ile çift yönlü onay kutusu iflaretlendi inde ise sayfalar arkal önlü yazd r l r. - Sayfa aral : Bu bölümde belgenin yazd rma seçenekleri belirlenir. Yaz c penceresinde yer alan yazd rma seçenekleri afla daki gibidir: - Tümü: Belgenin tamam n yazd rmak için kullan l r. Bu seçenek iflaretlenerek Tamam dü mesi t kland nda belgenin tamam yazd r l r. - Seçim: Belgede seçilen bir bölümü yazd rmak için kullan l r. - Geçerli sayfa: Kullan c sadece çal flt sayfay yazd rmak istiyorsa bu seçene i iflaretlemelidir. - Sayfa: Birden fazla sayfadan oluflan belgelerin birbirinden ba ms z olan sayfalar n yazd rmak için kullan lan seçenektir. Birbirinden ba ms z sayfalar yazd r laca zaman sayfa numaralar n n aras na virgül koymak gerekir. Örne in, 1, 5 ve 9. sayfalar yazd r lacaksa Sayfa seçene inin karfl s nda yer alan kutuya 1,5,9 yazmak gerekir. Belgenin belli bir bölümü yazd r lacaksa yazd r lacak sayfa numaralar n n aras na tire iflareti konmal d r. Örne in, 15. sayfadan itibaren 30. sayfaya kadar yazd r lacaksa yaz lmal d r. - Kopya say s : Yazd r lacak belgenin kopya say s n n belirlendi i bölümdür. Bu bölümde yer alan Kopya say s : sayaç kutusuna kaç kopya al nmak isteniyorsa bu say girilir. H a r m a n l a onay kutusu ise sayfalar n düzenli bir s raya göre yazd r lmas için kullan l r. - Yazd r lacak: Kullan c belgenin tamam n ya da belli bölümlerini yazd rabilece i gibi; belge ile birlikte stilleri, tufl atamalar gibi ek bilgileri yazd rmak isteyebilir. Bu durumda Ya z d r l a c a k : aç l r liste kutusundan gerekli seçim yap labilir (fiekil 3.102). 198 fiekil 3.102: Yazd r lacak aç l r liste kutusu

77 - Yazd r: Yazd r: aç l r liste kutusunda üç seçenek bulunur. Aral kta olan tüm sayfalar seçene i pencerede otomatik olarak yer al r. Kullan c tek numaral sayfalar ya da çift numaral sayfalar yazd rmak istedi inde bu aç l r liste kutusundan istedi ini seçebilir (fiekil 3.103). fiekil 3.103: Yazd r: aç l r liste kutusu - Seçenekler: Di er yazd rma seçeneklerinin belirlendi i bir pencerenin ekrana gelmesini sa layan dü medir. Seçenekler dü mesi t kland nda ekrana Yazd r penceresi gelir (fiekil 3.104). Kullan c buradan istedi i seçeneklerin onay kutular n iflaretleyebilir. fiekil 3.104: Di er yazd rma seçeneklerinin belirlendi i yazd r penceresi - Yak nlaflt r: Çok sayfal bir metni ayn sayfaya yazd rmak için kullan l r. Örne in, 4, 6, 8 hatta 16 sayfa tek bir ka da yazd r lacaksa Ya k n l a fl t r : aç l r liste kutusundan istenilen sayfa seçilir. Bu durumda Word, sayfalar uygun ölçüde küçülterek ka t üzerinde grupland racakt r. - Sayfa boyutu: Yazd r lacak sayfan n boyutunu ayarlamak için kullan l r. 199

78 3. Belgeyi Yazd rma Haz rlanan bir belgeyi yazd rmak için afla daki ifllem ad mlar izlenir: 1. Dosya menüsünden Yazd r komutu t klan r. Ekrana Yazd r penceresi gelir. 2. Ekrana gelen pencerenin Yaz c bölümünden ç kt al nacak yaz c seçilir. 3. Belgenin tamam yazd r lacaksa Tümü, üzerinde çal fl lan sayfa yazd r lacaksa Geçerli sayfa seçilir. Belli sayfalar yazd r lacaksa Sayfa: kutusuna yazd r lacak sayfalar n numaras yaz l r. 4. Belgenin birden fazla kopyas al nacaksa Kopya say s : sayaç kutusunda kopya say s belirlenir ve Tamam dü mesi t klan r. Yazd rma ifllemi bafllad nda Durum çubu unda yazd r lacak sayfalar n bilgileri görüntülenir. Ayr ca Görev çubu una yerleflen yaz c simgesi t kland nda ekrana Yazd rma Kontrol penceresi gelir. Kullan c burada yaz c n n çal flmas n izleyebildi i gibi, isterse yazd rmay duraklatabilir ya da iptal edebilir. E. LER ÖZELL KLER Word kelime ifllem program nda bir metin ya da belge yaz p ç kt al nabildi i gibi tablo oluflturma, belgeye resim, flekil ya da grafik ekleme gibi ifllemler de yap labilir. Kullan c haz rlad tablolarda de ifliklikler yapabilece i gibi resim ve flekiller üzerinde istedi i biçimlendirmeleri de gerçeklefltirebilir. 1. Tablolar Bir tablo metin ve grafiklerle doldurulabilecek hücre sat rlar ndan ve sütunlardan oluflur. Tablolar genellikle bilgileri düzenlemek ve sunmak amac yla kullan l r. Belli say da sat r ve sütuna bir listeyi haz rlamak için tablo oluflturmak en do ru yoldur. Çünkü bu listelerin tablolar yard m yla haz rlanmas kullan c ya kolayl k sa lad gibi estetik bir görünümün oluflmas na da yard mc olur. a. Standart tablolar oluflturma Standart bir tablo oluflturmak için Standart araç çubu unda yer alan Tablo Ekle dü mesi kullan labilece i gibi Menü çubu unda yer alan Ta b l o menüsünden (fiekil 3.105) s ras yla Ekle, Tablo seçilir. Ekrana Tablo Ekle penceresi gelir (fiekil 3.106). 200

79 fiekil 3.105: Tablo menüsü fiekil 3.106: Tablo Ekle penceresi Ekrana gelen pencerede oluflturulacak tablonun sat r ve sütun say s sayaç kutular ndan belirlenir. stenirse Sabit sütun geniflli i: sayaç kutusundan sütun geniflli i ayarlan r. Tablonun içinde yer alan bilgilere göre genifllik ayar n n otomatik olarak yap lmas isteniyorsa çindekilere göre Otomatik S d r, ekrana s d r lmas isteniyorsa Pencereye Otomatik S d r seçenekleri iflaretlenir. E er sonraki tablolarda ayn ölçüler kullan lacaksa Yeni tablolar için boyutlar an msa onay kutusu iflaretlenir. Örne in 5 sütun ve 6 sat rdan oluflan bir tablo oluflturmak için gerekli de erler girildikten sonra Tamam dü mesi t kland nda fiekil deki gibi bir tablo ekrana gelir. 201

80 fiekil 3.107: Oluflturulmufl bir tablo Kullan c isterse tabloyu fare göstergeci yard m yla çizebilir. Bunun için Standart araç çubu unda yer alan Tablolar ve Kenarl klar dü mesi t klan r ya da Tablo menüsünde yer alan Tablo Çiz komutu t klanarak Tablolar ve Kenarl klar çizim araç çubu u ekrana getirilir. Bu durumda fare göstergeci kalem fleklini alacakt r. Fare göstergeci bu durumdayken yatay ve dikey yönde hareket ettirilerek tablo çizilebilir, istenilen sat r ya da sütuna bölünebilir. b. Hücre özelliklerini de ifltirme Oluflturulan bir tablonun sat r ve sütun genifllikleri de ifltirilebilece i gibi hücre özelliklerini de ifltirmek de olas d r. Tablonun sat r ve sütun geniflliklerini de ifltirmenin en pratik yolu; farenin sol tuflu bas l yken göstergeci sat r ya da sütun çizgilerinin üzerine getirdikten sonra, istenilen yere kadar sürüklemektir. Hücre özelliklerini de ifltirmek için her fleyden önce özelli i de ifltirilecek hücrelerin seçilmesi gerekir. Hücreleri bölmek ya da birlefltirmek için yap lmas gereken ifllem ad mlar afla daki gibidir: Hücreleri birlefltirme 1. Hücreleri birlefltirilecek tablo seçilir (fiekil 3.108). 202 fiekil 3.108: Tabloyu seçme

81 2. Tablo menüsünden Hücreleri Birlefltir t kland nda seçilen hücreler birlefltirilmifl olur (fiekil 3.109). Hücreleri bölme 1. Hücreleri birlefltirilecek tablo seçilir. fiekil 3.109: Hücreleri birlefltirilmifl tablo 2. Tablo menüsünden Hücreleri Böl... komutu t klan r. Ekrana Hücre Böl penceresi gelir (fiekil 3.110) fiekil 3.110: Hücreleri Böl penceresi 3. Ekrana gelen pencerede sütun say s istenildi i kadar de ifltirilerek Tamam dü mesi t kland nda hücreler bölünmüfl olur (fiekil 3.111) fiekil 3.111: Hücreleri bölünmüfl tablo 203

82 c. Sat r ve sütunlar ekleme ya da silme Word de tablo oluflturulduktan sonra yeni sat r ve sütun eklemek gerekebilir ya da fazla oluflturulmufl sat r ya da sütun silinebilir. Sat r ya da sütun eklemek ya da silmek için kullan lan yöntemler afla daki gibidir: 1. Sat r ya da sütun ekleme Tablonun sonuna yeni sat r eklemek için; - Tablonun son hücresi t klan r ve Tab tufluna bas l r. - Fare göstergeci son hücrenin sa ndayken klavyeden Enter tufluna bas l r. - Tablonun en son sat r seçilir. Ta b l o menüsünden s ras yla Ekle ve Alta Sat r s e ç i l i r. fiekil 3.112: Tablo menüsü, Ekle komutu seçenekleri Ad Soyad Do um Yeri Do um Tarihi Okulu Aç klama Ad Soyad Do um Yeri Do um Tarihi Okulu Aç klama Ali Can stanbul 01/05/1983 ODTÜ Mezun Canan Can stanbul 27/09/1975 ODTÜ Mezun Cihan Can stanbul 19/03/1970 ODTÜ Mezun fiekil 3.113: Tabloya sat r ekleme 204

83 Tablonun içine sat r ekleme 1. Tablo eklenecek sat r seçilir. 2. Tablo menüsünden s ras yla Ekle, Üste Sat r ya da Alta Sat r seçilir. Ad Soyad Do um Yeri Do um Tarihi Okulu Aç klama Ali Can stanbul 01/05/1983 ODTÜ Mezun Canan Can stanbul 27/09/1975 ODTÜ Mezun Cihan Can stanbul 19/03/1970 ODTÜ Mezun fiekil 3.114: Tablo içine sat r ekleme Tablonun sonuna veya içine sütun ekleme 1. Tablonun son sütunu seçilir. 2. Tablo menüsünden s ras yla Ekle, Sola Sütun ya da Sa a Sütun seçilir. Ad Soyad Do um Yeri Do um Tarihi Okulu Aç klama Ali Can stanbul 01/05/1983 ODTÜ Mezun Canan Can stanbul 27/09/1975 ODTÜ Mezun Cihan Can stanbul 19/03/1970 ODTÜ Mezun fiekil 3.115: Tabloya sütun ekleme Tablonun içine herhangi bir say da hücre ekleme 1. Tablo içinde istenilen say da hücre seçilir. 2. Tablo menüsünden s ras yla Ekle, Hücreler seçilir. Ekrana Hücre Ekle penceresi gelir (fiekil 3.116). Bu pencerede yer alan seçeneklerin ifllevleri flöyledir: - Hücreleri sa a kayd r: Hücre ekler ve seçili hücreleri sa a kayd r r. - Hücreleri afla kayd r: Hücre ekler ve seçili hücreleri afla kayd r r. - Tüm sat r ekle: Seçili hücrenin üstüne bir sat r ekler. - Tüm sütun ekle: Seçili hücrenin soluna bir sütun ekler. 205

84 fiekil 3.116:Hücre Ekle penceresi 3. Pencerede yer alan seçeneklerden biri seçilerek Tamam dü mesi t kland nda ifllem tamamlanm fl olur. 2. Sat r ya da sütun silme Tablodan sat r silme 1. Silinmek istenen sat r seçilir. 2. Tablo menüsünden s ras yla Sil, Sat r t klan r. Sil komutu t kland nda seçilen sat r silinir (fiekil 3.117). fiekil 3.117: Tablo menüsü, Sil komutu seçenekleri Tablodan sütun silme 1. Silinmek istenen sütun seçilir. 2. Tablo menüsünden s ras yla Sil, Sütun t klan r. Tablodan sat r ya da sütun silmenin bir baflka yolu da silinecek sat r ya da sütun seçiliyken Tablo menüsünden s ras yla Sil ve Hücre seçeneklerini t klamak ya da farenin sa tuflu ile aç lan K sayol menüsünden Hücre Sil... komutunu seçmektir. Hücre Sil...seçildi inde ekrana Hücre Sil penceresi gelir (fiekil 3.118). 206

85 Bu pencerede yer alan seçeneklerin ifllevleri flöyledir: - Hücreleri sola kayd r: Hücre siler ve seçili hücreleri sola kayd r r. - Hücreleri yukar kayd r: Hücre siler ve seçili hücreleri yukar kayd r r. - Tüm sat r sil: Seçili sat r n tümünü siler. - Tüm sütunu sil: Seçili sütunun tümünü siler. fiekil 3.118: Hücre Sil penceresi Pencerede yer alan seçeneklerden biri seçilerek Tamam dü mesi t kland nda silme ifllemi tamamlanm fl olur. Haz rlanan tablonun tamam silinmek isteniyorsa Tablo menüsünde yer alan Sil komutu t klanarak aç lan menüden tablo seçilir. Bu durumda tablonun tamam silinmifl olacakt r. ç. Tabloya kenar çizgileri ekleme Tablo üzerindeki çizgileri görünür/görünmez yapmak olas d r. Bunun için Tablolar ve Kenarl klar araç çubu undan yararlan l r. Bu çubu u ekrana getirmek için Görünüm menüsünden Araç Çubuklar seçene inin alt nda yer alan Tablolar ve Kenarl klar seçene inin onaylanmas gerekir. Bu ifllem yap ld nda ekrana Tablolar ve Kenarl klar çizim araç çubu u gelir (fiekil 3.119). Bu çubuk istenirse farenin sol tuflu ile sürüklenerek sayfan n üst k sm na yani di er araç çubuklar n n yan na konumland r labilir. fiekil 3.119:Tablolar ve Kenarl klar çizim araç çubu u 207

86 Afla da yer alan tablonun d fl kenar çizgilerini de ifltirmek için yap lmas gerekenler flunlard r: Ad Soyad Do um Yeri Do um Tarihi Okulu Aç klama Ali Can stanbul 01/05/1983 ODTÜ Mezun Canan Can stanbul 27/09/1975 ODTÜ Mezun Cihan Can stanbul 19/03/1970 ODTÜ Mezun 1. Sadece d fl kenar çizgileri de ifltirilecekse Tablolar ve Kenarl klar çizim araç çubu undan; Çizgi Stili, Çizgi Kal nl ve Kenarl k Rengi fiekil 3.120: Kenar çizgileri de ifltirilecek tablo seçilir. fiekil 3.121: Kenarl k rengi seçenekleri 208 fiekil 3.122: Çizgi Stili seçenekleri

87 fiekil 3.123: Çizgi Kal nl seçenekleri 2. Yine ayn çubuktan Tablo Çiz dü mesi t kland nda fare göstergeci kalem fl e k l i ni alacakt r. Kalem biçimi alan göstergeç, de ifltirilecek kenar çizgileri üzerinde sürüklenir. Böylelikle tablo kenarl klar de ifltirilmifl olur. Ad Soyad Do um Yeri Do um Tarihi Okulu Aç klama Ali Can stanbul 01/05/1983 ODTÜ Mezun Canan Can stanbul 27/09/1975 ODTÜ Mezun Cihan Can stanbul 19/03/1970 ODTÜ Mezun fiekil 3.124: D fl kenarl de ifltirilmifl tablo Tabloya kenarl k eklemek için Tablolar ve Kenarl klar çizim araç çubu unda yer alan K e n a r l k dü mesinden de yararlan l r. Bu dü menin yan nda bulunan ok t k l a n d n d a tüm kenarl k seçenekleri görülebilir (fiekil 3.125). D fl kenarl k için tablo seçildikten sonra D fl Kenarl k seçene i t klan r ve kenarl k çizgileri de ifltirilir. fiekil 3.125: Kenarl k seçenekleri 209

88 Tablonun iç kenar çizgilerini de ifltirmek için kenarl k seçeneklerinden ç Kenarl k dü mesi t klanmal d r. Bu durumda tablo fiekil daki gibi olacakt r. Ad Soyad Do um Yeri Do um Tarihi Okulu Aç klama Ali Can stanbul 01/05/1983 ODTÜ Mezun Canan Can stanbul 27/09/1975 ODTÜ Mezun Cihan Can stanbul 19/03/1970 ODTÜ Mezun d. Otomatik tablo biçimleme fiekil 3.126: ç kenarl k çizgileri de ifltirilmifl tablo Kullan c haz rlad tabloyu biçimlendirmek için programda yer alan haz r biçimleri kullanmak isteyebilir. Bunun için öncelikle biçimlendirilecek tablonun seçilmifl olmas gerekir. Haz r biçimlerden birini kullanarak tablo biçimlendirmek için afla daki yöntemlerden biri seçilebilir: - Tablo menüsünde yer alan Otomatik Tablo Biçimi... seçene i kullan labilir. - Tablo menüsünden s ras yla Ekle, Tablo t kland nda ekrana gelen Tablo Ekle penceresindeki Otomatik Biçim... dü mesi t klanabilir. - Tablolar ve Kenarl klar çizim araç çubu unda yer alan Otomatik Tablo Biçimi dü mesi t klanabilir. Bu yöntemlerden birisi kullan ld nda ekrana Otomatik Tablo Biçimi penceresi gelecektir (fiekil 3.127). 210 fiekil 3.127: Otomatik Tablo Biçimi penceresi

89 Pencerede yer alan Tablo stilleri: bölümünden bir stil seçildi inde afla daki Önizleme bölümünden görülebilir. Bu stilde de de ifliklikler yap lacaksa penceredeki Yeni dü mesi t klanarak ekrana gelen Yeni Stil penceresinde istenilen de ifliklikler yap labilir (fiekil 3.128). Daha sonra Tamam dü mesi t klanarak pencere kapat l r. fiekil 3.128: Yeni Stil penceresi Otomatik Tablo Biçimi penceresindeki Uygula dü mesi t kland nda ise tablo yeni fleklini alacakt r (fiekil 3.129). Ad Soyad Do um Yeri Do um Tarihi Okulu Aç klama Ali Can stanbul 01/05/1983 ODTÜ Mezun Canan Can stanbul 27/09/1975 ODTÜ Mezun Cihan Can stanbul 19/03/1970 ODTÜ Mezun fiekil 3.129: Tabloya Tablo Ça dafl stilini uygulama 2. Resimler ve fiekiller a. fiekil ve grafik ekleme Haz rlanan bir metne resim ya da flekil eklemek için Ekle menüsünden Resim seçene ini t klamak gerekir. Resim seçene i alt menüsünde yer alan Küçük Resim... ve Dosyadan... seçenekleri, metne resim eklemek için kullan l r (fiekil 3.130). 211

90 fiekil 3.130: Ekle menüsü, Resim alt menüsü Dosyadan... t kland nda kullan c n n bilgisayara kaydetti i resimlerin yer ald Resim Ekle penceresi ekrana gelir (fiekil 3.131). Bu resimlerden herhangi biri seçilerek Ekle dü mesi t kland nda seçilen resim metne eklenmifl olur (fiekil 3.132). fiekil 3.131: Resim Ekle penceresi 212 fiekil 3.132: Metne eklenmifl resim

91 Word program n n kullan c ya sundu u haz r resimlerden birini kullanmak için Ekle menüsündeki Resim alt menüsünde yer alan Küçük Resim... t kland nda çal flma sayfas n n sa taraf na Küçük Resim görev bölmesi aç l r (fiekil 3.133) fiekil 3.133: Küçük Resim görev bölmesi Kullan c, Küçük Resim görev bölmesinde isterse bütün kay tl resimleri tarayabilir. Belli bir konuya ait resim bulmak istiyorsa görev bölmesinde yer alan Aranan: bölümüne istedi i sözcü ü yazd ktan sonra Git dü mesini t klayarak arama yapabilir. Arama ifllemi tamamland ktan sonra konu ile ilgili resimler afla daki bölümde tek tek aç l r. Bu resimlerden herhangi biri seçilerek fare ile çift t kland nda metne eklenmifl olur (fiekil 3.134). Kullan c metne eklenen resmin boyutlar n istedi i flekilde ayarlayabilir. Bunun için eklenen resim t klan r ve oluflan tutamaçlar ndan istenilen boyutlara getirilene kadar fare sol tuflu bas l tutulur. fiekil 3.134: Metne haz r resimlerden eklenmifl resim 213

92 Resmi metne eklemenin bir baflka yolu da resim seçildi inde yan nda beliren ok t klanarak aç lan menüden Ekle komutunu t klamakt r (fiekil 3.135) fiekil 3.135: Küçük Resim K sayol menüsü Haz rlanan bir Word sayfas na grafik eklemek de olas d r. Bunun için kullan lan bafll ca yöntemler ise flunlard r: - Ekle menüsünden Resim seçilir. Ekrana gelen alt menüden Grafik komutu t klan r. - Standart araç çubu u üzerinde yer alan Grafik Ekle dü mesi t klan r. Ekrana gelen Veri sayfas penceresinde program taraf ndan haz rlanm fl örnek bir grafik tablosu bulunur. Bu tablonun örnek grafi i de ayr ca ekrana gelir. Bu tablo üzerinde istenilen de ifliklikler yap larak grafik oluflturulabilir. Daha önceden Excel program nda haz rlanm fl bir grafi i sayfaya kopyalay p yap flt rmak grafik oluflturman n en pratik yoludur. b. Otomatik flekiller ekleme Word de bulunan haz r flekilleri belge üzerine eklemek için Çizim araç çubu unda yer alan Otomatik fiekil dü mesi kullan l r. Bu dü me t kland nda içinde haz r flekillerin bulundu u bir menü aç l r (fiekil 3.136). 214 fiekil 3.136: Otomatik fiekil menüsü

93 Otomatik flekil menüsünde yer alan her seçenek t kland nda o seçene e ait flekillerin listesi ekrana gelir. Örne in, fiekil de Temel fiekiller, Oklar ve Ak fl Çizelgesi seçeneklerinin listeleri verilmifltir. fiekil 3.137: Temel fiekiller, Oklar ve Ak fl Çizelgesi listeleri Kullan c haz r flekiller yard m yla h zl çizimler yapabilir. Bunun için flekillerden biri seçildi inde fleklin üst taraf nda yeflil noktal bir çubuk belirir. Çubuktaki bu nokta yard m yla flekli döndürmek mümkündür. fiekil üzerindeki sar nokta yard m yla bir alan n boyutland r lmas yap l r. Di er noktalar yard m yla da fleklin boyutu istenilen yöne do ru küçültülüp büyütülebilir. c. Belge içinde nesneleri tafl ma fiekil 3.138: Haz r flekli boyutland rma Word belgesine eklenen herhangi bir çizim nesnesi, resim ya da simgeyi belge içinde baflka bir alana tafl mak için Kopyala, Yap flt r ya da Kes, Yap flt r komutlar n kullanmak gerekir. Bunlar n d fl nda ayr ca sürükle b rak yöntemiyle de nesneler istenilen yere tafl nabilir. ç. Grafi i yeniden boyutland rma Belgeye yerlefltirilmifl bir grafi i boyutland rmak için grafik seçilir. Daha sonra fare göstergeci grafi in köflesine getirilir ve fare sol tuflu bas l yken istenilen boyuta gelene kadar sürüklenir. 215

94 3. Nesneleri Aktarma Bilgisayarda bir baflka programda haz rlanm fl herhangi bir nesne Word belgesine aktar labilir. Bu nesneler elektronik bir tablo olabilece i gibi, bir grafik, resim ya da sunu o l a b i l i r. a. Elektronik tabloyu belgeye aktarma Elektronik tablolama programlar nda haz rlanm fl bir tabloyu Word belgesine aktarmak için yap lmas gerekenler flunlard r: 1. Ekle menüsünden Nesne... seçilir. Ekrana Nesne penceresi gelir (fiekil 3.139). fiekil 3.139: Nesne penceresi 2. Nesne penceresindeki Yeni Olufltur sekmesinde yer alan Nesne türü: listesinden Microsoft Excel Çal flma Sayfas seçilerek Tamam dü mesi t klan r. Bu durumda belgeye elektronik bir tablo eklenecektir (fiekil 3.140). fiekil 3.140: Tablonun belgedeki görünümü 216

95 b. Görüntü, grafik dosyas n belgeye aktarma Haz rlanan bir belgeye grafik aktarmak için yap lmas gerekenler flunlard r: 1. Ekle menüsünden Nesne seçilir. Ekrana Nesne penceresi gelir. 2. Ekrana gelen pencerenin Yeni Olufltur sekmesindeki Nesne türü: listesinden Microsoft Excel Grafi i seçilerek Tamam dü mesi t klan r. Bu durumda belgeye bir grafik ve Grafik araç çubu u eklenecektir (fiekil 3.141). fiekil 3.141: Aktar lan grafik ve Grafik araç çubu u Ekrana gelen grafik, G r a f i k 1 ve S a y f a 1 ad nda iki sayfadan oluflur. Sayfa1 adl çal flma sayfas t klanarak burada yer alan de erler kullan c n n iste ine göre de ifltirilebilir. Ayr ca Grafik araç çubu u kullan larak her türlü biçimlendirme yap labilir ya da grafi in türü de ifltirilebilir. 4. Adres, Mektup Birlefltirme Word belgesinde bulunan bilgiler kullan larak mektup formlar, mektup etiketleri, zarflar ve kataloglar oluflturulabilir. 217

96 ÖZET Bilgisayarda yaz yazmak ve rapor haz rlamak amac yla kullan lan programlara kelime ifllem program ad verilir. Bu programlar, bilgisayar ekran nda bofl bir elektronik sayfa oluflturup kullan c n n istedi i karakter ve punto ile yaz yazmas n olanakl k lar. Bir kelime ifllem program ile kullan c herhangi bir raporu yazabilir, üzerinde çeflitli düzeltmeler yapabilir, gerekti inde raporu saklayabilir, istedi inde geri getirebilir ya da yaz c dan ç kt s n alabilir. Ayr ca bu programla afifl, ilan, broflür, tez, kitap, web s a y f a s, belgegeçer ve mektup gibi dokümanlar haz rlanabilir. Günümüzde yayg n olarak kullan lan kelime ifllem program Microsoft Word 2003 dür. Bu program, Microsoft Windows XP iflletim sistemiyle birlikte çal flan bir kelime ifllemci program d r. Word 2003 sayesinde metin yazmak, düzeltmek, biçimlendirmek ve yaz c dan ç kt almak çok kolayd r. Microsoft Office 2003 program, bilgisayara yüklendi inde Bafllat menüsüne otomatik olarak yerleflir. Bu program grubunda yer alan Word 2003 program istenirse masaüstüne k sa yol olarak da yerlefltirilebilir. Daha önce kaydedilmifl bir Word dosyas n açmak için; Microsoft Office Word 2003 program aç l r. Menü çubu unda yer alan Dosya menüsünden Aç komutu t klan r. Ekrana Aç penceresi gelir. Aç lmak istenen Word dosyas seçilerek Aç dü mesi t klan r. Böylece dosya aç lm fl olur. Microsoft Word de yard m fonksiyonlar n kullanmak için Yard m menüsünden yararlanmak gerekir. Bu menü Microsoft Office Word için haz rlanm fl yard m ve bilgilendirme görevlerinin kullan lmas n sa layan bir komut listesi içerir. Word belgesinde yap lan çal flmalar n kaybolmamas için herhangi bir kay t ortam na kaydedilmesi gerekir. Belge ilk defa kaydedilecekse dosyaya bir ad verilmelidir. E er bir ad verilmezse program, yaz lan ilk sat r dosya ad olarak belirler. Belgeyi kaydetmek için Dosya menüsünden Kaydet komutu ya da Standart araç çubu u üzerinde yer alan Kaydet dü mesi kullan l r. Yeni oluflturulmufl bir belge kaydedilece i zaman Kaydet komutu t klansa bile ekrana Farkl Kaydet penceresi gelir. 218 Microsoft Word kelime ifllem program nda yap lan çal flmalar bitirildikten sonra Dosya menüsünden Ç k fl seçene ini t klamak ya da Bafll k çubu undaki Kapat dü mesini

97 t klamak gerekir. Word çal flma sayfas n n görünümü ile ilgili de iflikliklerin yap labilmesi için Görünüm menüsünü kullanmak gerekir. Bu menü ayn zamanda araç çubuklar ve cetvel gibi ekran elemanlar n n düzenlemelerinin yap labilece i bir komut listesi içerir. Word çal flma sayfas n n görünümü ile ilgili de iflikliklerin yap labilmesi için Görünüm menüsünü kullanmak gerekir. Bu menü ayn zamanda araç çubuklar ve cetvel gibi ekran elemanlar n n düzenlemelerinin yap labilece i bir komut listesi içerir. Bir belgede bulunan sözcük ya da karakteri bulmak için Düzen menüsünden Bul komutunu t klamak ya da Ctrl+F tufllar na birlikte basmak gerekir. Standart araç çubu unda yer alan Bul dü mesi de kelime ya da kal p aramak için kullan l r. Paragraflar normal hizalamadan belirli bir ölçüde içeriden bafllatma ifllemine girinti oluflturma ad verilir. Her paragrafta üç tür girintileme yap l r. Bunlar sol kenar, sa kenar ve ilk sat r girintisidir. Girinti oluflturmak için ya Biçimlendirme araç çubu unda yer alan Girintiyi Azalt ve Girintiyi Art r dü meleri kullan l r ya da Biçim menüsünde yer alan Paragraf... seçene i t klanarak Paragraf penceresi aç l r. Word de haz rlanm fl bir belgeye eklenen üstbilgi ve altbilgi, belgenin her sayfas nda yukar ya ya da afla ya yaz lacak olan aç klay c metin parçalar d r. Basit bir üstbilgi veya altbilgi, sayfa numaralar ndan ve belge adlar ndan oluflur. Word program yap lan hatalar yaz m esnas nda gösterebilme özelli ine sahiptir. Bu program otomatik olarak yaz m ve dilbilgisi denetimi uygular ve kullan c y uyar r. Word program nda yaz m ve dilbilgisi kontrolü yapabilmek için s ras yla Araçlar, Seçenekler t klanarak Seçenekler penceresi aç lmal d r. Word program aç ld nda ekrana A4 boyutunda bir sayfa gelir. Yeni bir belge oluflturuldu unda da aç lan sayfa yine A4 boyutunda olacakt r. Word program nda sayfadan oluflan bir belge haz rlamak mümkündür. Kullan c açt belgenin yap s n yine program sayesinde istedi i gibi de ifltirebilir. Word de haz rlanan bir belgeyi yazd rmak için öncelikle bilgisayara ba l bir yaz c n n olmas gerekir. Bu yaz c ayn zamanda bilgisayara tan t lm fl olmal d r. B i l g i s a y a r a ba l bir yaz c sayesinde metnin tamam yazd r labilece i gibi; belli sayfalar, tek numaral s a y f a l a r, çift numaral sayfalar ya da sadece seçilmifl alanlar da yazd r labilir. 219

98 TEST III 1. Afla dakilerden hangisi bilgisayarda yaz yazmak ve rapor haz rlamak amac yla kullan lan programlard r? a. Kelime ifllem program b. Tablolama program c. Veri tablosu haz rlama program d. Sunu haz rlama program 2. Word program nda kullan lan komut ve seçeneklerin yer ald menüleri gösteren çubuk afla dakilerden hangisidir? a. Bafll k çubu u b. Menü çubu u c. Çizim çubu u d. Standart araç çubu u 3. Word çal flma sayfas n n sa, sol, üst ve alt kenar boflluklar n ayarlamak için kullanan araçlar afla dakilerden hangisidir? a. Göstergeç b. mleç c. Cetvel d. Dü me 4. Ekrandaki konumu klavye ya da fare ile denetlenen, girilecek verinin, yaz lacak ya da düzeltilecek karakterlerin yerini gösteren iflaret afla dakilerden hangisidir? a. Onay kutusu b. Göstergeç c. Dü me d. mleç 220

99 5. Word kelime ifllem program nda yap lan çal flmalar bitirildikten sonra program kapatma yöntemi afla dakilerden hangisi de ildir? a. Dosya menüsünden Ç k fl seçene ini t klamak b. Bafll k çubu undaki Kapat dü mesini t klamak c. Pencere üzerindeyken farenin sol tuflunu çift t klamak d. Pencere Denetim menüsünde yer alan Kapat komutunu t klamak 6. Metin içinde yaz lmas gereken ancak klavyede bulunmayan baz özel harf ya da simgeleri eklemek için kullan lan menü ve komut afla dakilerden hangisidir? a. Biçim menüsü Paragraf komutu b. Görünüm menüsü Araç Çubuklar komutu c. Ekle menüsü Simge komutu d. Araçlar menüsü Yaz m ve Dilbilgisi komutu 7. Word de bir metni silmek için kullan lan yöntemler afla dakilerden hangisi d e i l d i r? a. Düzen menüsünden De ifltir komutu t klan r. b. Klavyeden Delete(Silme) tufluna bas l r. c. Düzen menüsünden s ras yla Temizle, çerik seçilir. d. Klavyeden Backspace(Geri silme) tuflu kullan l r. 8. Word de biçimlendirme ifllemi olarak afla dakilerden hangisi yap lamaz? a. Yaz lar n tipi, boyutu ve rengi de ifltirilebilir. Metinler kal n, italik ve alt çizili yap labilir. b. Pencerenin boyutu ve rengi de ifltirilebilir. c. Karakter aral klar geniflletilebilir. d. Karakterler küçük harfken büyütülebilir ya da büyük harfken küçültülebilir. 221

100 9. Sayfaya kenarl k eklemek için afla dakilerden hangisi kullan lmaz? a. Biçimlendirme araç çubu unda yer alan Kenarl klar dü mesi t klan r. b. Standart araç çubu unda yer alan Tablolar ve Kenarl klar dü mesi t klan r. c. Biçim menüsünde yer alan Kenarl klar ve Gölgelendirme... seçene i kullan l r. d. Biçim menüsünde yer alan Sütunlar seçene i kullan l r. 10. Haz rlanan bir metne resim ya da flekil eklemek için hangi menü ve seçenek kullan l r? a. Görünüm, Araç Çubuklar, Resim b. Düzen, Temizle, Biçimler c. Araçlar, Dil, Heceleme d. Ekle, Resim, Küçük Resim 222