İçindekiler Fiyatlandırma... 59

Transkript

1 İçindekiler I. BÖLÜM : TRANSFER FİYATLANDIRMASI Transfer Fiyatlandırması Nedir? Kelime Anlamı Transfer Fiyatlandırması ve Vergilendirme Transfer Fiyatlandırması ve Vergi Hukuku Bir Ekonomik Analiz Olarak Transfer Fiyatlandırması Ekonomik Bir Model Olarak Transfer Fiyatlandırması Dikey Bütünleşmenin Yarar ve Sakıncaları Verginin Etkisi Özet Transfer Fiyatlandırması Ve İşletme Yönetimi Giriş İşletme Yönetiminde Transfer Fiyatlandırması Transfer Fiyatlandırması Stratejisinin Seçimi Fiyatlandırma-Transfer Fiyatlandırması Fiyatlandırma Transfer Fiyatlandırması Stratejisinin Yönetimi Transfer Fiyatını Belirleme Yöntemleri Maliyet Esaslı Transfer Fiyatlandırma Yöntemleri Standart Maliyet Esaslı Transfer Fiyatları Standart Maliyet Sisteminin Yarattığı Sorunlar Sapma Analizleri Maliyet Artı Yöntemi Yeniden Satış Yöntemi Piyasa Esaslı Transfer Fiyatlandırması Yöntemi Dış Satışların Transfer Fiyatının Belirlenmesinde Kullanılması

2 Pazarlık Esaslı Transfer Fiyatlandırması Transfer Fiyatlandırmasında Değişim Transfer Fiyatının Belirlenmesinde Bölümlerin Rolü Transfer Fiyatı Belirlenirken Grubun Amacı mı Yoksa Bölümün Amacı mı Dikkate Alınmalıdır? Transfer Fiyatlandırmasının Bağımsız Bölümler Üzerindeki Etkisi Transfer Fiyatlandırması nın İşletme Kararları Üzerindeki Etkisi Giriş Transfer Fiyatlandırması Ve Fiyatlandırma Politikası Özet Transfer Fiyatlandırması nın Tarihi Gelişimi Giriş ABD Mevzuatındaki Tarihi Gelişim Uluslar Arası Mevzuattın Gelişimi Birleşmiş Milletlerin Son Yıllardaki Transfer Fiyatlandırmasıyla İlgili Çalışmaları OECD nin Transfer Fiyatlandırması Konusundaki Çalışmaları Türk Vergi Mevzuatında Transfer Fiyatlandırması II.BÖLÜM : TÜRKİYE DE TRANSFER FİYATLANDIRMASI MEVZUATI (2007) Den Önce ( ) Den Önce Gelir Vergisinde Transfer Fiyatlandırması Ticari Kazançta İşletmeden Çekilen Değer Kavramı Gelir Vergisi Kanunu nun 41 İnci Maddesinde Yer Alan Emsal Bedeli ( ) den Önce Kurumlar Vergisinde Transfer Fiyatlandırması Kanun Hükmündeki Emsal Kavramından Neyin Anlaşılması Gerekir? Emsalle ilgili Danıştay Kararları Göze Batacak Derecede Yükseklik Veya Düşüklük Ne Anlama Gelmektedir?

3 Örtülü Kazanç Dağıtımı Ne Anlama Gelmektedir? Kazanç Ne Zaman Dağıtılmış Sayılır? Hazine Zararının Aranıp Aranmayacağı Konusundaki Görüşler En Sık Rastlanan Örtülü Kazanç Dağıtımı Olayları İlişkili Kişilere Faizsiz Ya Da Emsalinden Düşük Faizle Borç Verilmesi Ortaklar Cari Hesabı İle İlgili Kararlar Köprü Kredileri den Sonrası ( ) Den Sonra Gelir Vergisinde Transfer Fiyatlandırması Gelir Vergisinde Transfer Fiyatlandırması İle İlgili Olarak Yapılan Düzenleme İşletmeden Çekilen Değerler Kavramı Ve Transfer Fiyatlandırması Gelir Vergisi Açısından İlişkili Kişi Vergi Cennetlerine Yapılan Ödemeler Kurumlar Vergisi İle Gelir Vergisindeki Transfer Fiyatlandırması Hükümleri Arasındaki Farklılıklar Gelir Vergisinde Transfer Fiyatlandırması Uygulaması İlkeleri Gelir Vergisinde Transfer Fiyatlandırması Ve KDV Özet ( ) den Sonra Kurumlar Vergisinde Transfer Fiyatlandırması Kurumlar Vergisinde İlişkili Kişi III.BÖLÜM : EMSALLERE UYGUNLUK VE KARŞILAŞTIRILABİLİRLİK ANALİZİ Emsallere Uygunluk İlkesi

4 Giriş Emsallere Uygunluk İlkesinin Uygulanışı Karşılaştırılabilirlik Araştırması Karşılaştırılabilirliği Belirleyen Faktörler Mal Ve Hizmetlerin Nitelikleri İşlev İncelemesi (Fonksiyon Analizi) Alınan Riskler Anlaşma Şartları Ekonomik Koşullar İş Stratejileri Gerçek İşlemin Araştırılması Zarar Olması Hali Hükümet Politikalarının Etkisi Transfer Fiyatlandırması Emsale Uygunluk İlkesine Bir Seçenek: Global Bölüşüm Formülü Emsale Uygunluk İlkesi ve Uygulamadaki Zorluklar Global Bölüşüm Formülü Yöntemi Türkiye ve Global Bölüşüm Formülü Yöntemi Özet Karşılaştırılabilirlik Analizi Bir Karşılaştırılabilirlik (Analizi) İncelemesi Yapmak nci Aşama: Kapsanacak Yılların Belirlenmesi nci Aşama: Mükellefin Şartlarının Geniş Bir Açıdan İncelenmesi üncü Aşama: İşlev Analizi Mükellefin İşlemlerinin Ayrı Ayrı Ve Topluca Değerlendirilmesi Bilerek Karşılıklı Çıkar Sağlama üncü Aşama: İncelenecek Tarafın Seçimi

5 İncelenecek Tarafa (Kontrol Altındaki Kişiye) Ait Bilgiler inci Aşama:Karşılaştırılabilir ilişkisiz (kontrol altında olmayan) kişi işlemleri inci Aşama: İç Emsal inci Aşama: Dış Emsal Türkiye de Yerel Emsal Araştırması Yapılacak Kaynaklar Yabancı Emsal Gizli Emsal: Mükelleflere Açık Olmayan Bilgiler İşlemsel Olmayan Üçüncü Kişi Verilerinin Kullanılması Ulaşılan Emsallerle İlgili Sınırlamalar Emsal Fiyat Aralığı Giriş Bir Emsal Aralığındaki En Uygun Sonucun Belirlenmesi Aşırı Sapmalar: Karşılaştırılabilirlik Değerlendirmeleri Karşılaştırılabilirlikte Zamanlama Sorunu Başlangıç Zamanlaması Bilgi Toplamada Zamanlama Belirsizlik Ve Beklenmeyen Olaylar İşlemden Sonraki Yıllarla İlgili Veriler Birden Çok Yılla İlgili Veriler Uyum Sorunu inci aşama: Yöntemin Seçimi inci Aşama: Kullanılacak Emsallerin Seçilmesi Ya Da Ret Edilmesi uncu Aşama: Karşılaştırılabilirlik Düzeltmesi uncu Aşama: Elde Edilen Bilgilerin Yorumlanması Ve Kullanılması, Emsal Bedelin Belirlenmesi

6 Tablo: 1 : Karşılaştırılabilirlik Analizi Örnek Çalışmalar TABLO: 2 Örnek Çalışma Özet IV. BÖLÜM : FİYATLANDIRMA Genel Olarak Fiyatlandırma Transfer Fiyatlandırması ve Fiyatlandırma Vergisel Açıdan Transfer Fiyatlandırması Ekonomik Krizlerin Fiyatlandırma Üzerindeki Etkileri Fiyatlandırma Yöntemleri Maliyeti Temel Alan Fiyatlama Pazarı Temel Alan Maliyetleme Rekabeti Temel Alan Maliyetleme Özet Transfer Fiyatlandırma Yöntemleri Geleneksel İşlem Yöntemleri Karşılaştırılabilir Fiyat Yöntemi Maliyet Artı Yöntemi Yeniden Satış Fiyatı Yöntemi İşleme Dayalı Kar Yöntemleri (Geleneksel Olmayan Yöntemler) Kar Bölüşüm Yöntemi İşleme Dayalı Net Kar Marjı Yöntemi Altıncı Yöntem Transfer Fiyatlandırması Yöntemleri Ve Muhasebe Sistem Ve Uygulamalarının Önemi Giriş Karlılık Göstergelerinin Karşılaştırılabilir Olması Neden Önemlidir? Transfer Fiyatlandırması Yöntemleri Ve Karlılık Göstergeleri Karşılaştırılabilir Fiyat Yöntemi ve Fiyat

7 TABLO: 3 Fiyat Üzerindeki Etkenler Yeniden Satış Fiyatı Yöntemi ve (Satış esaslı) Brüt Kar Oranı (Marjı) TABLO: 4 (Satış esaslı) Brüt kar marjının etkenleri Maliyet Artı Yöntemi ve (Satılan malın maliyeti esaslı) Brüt Kar Oranı (marjı) TABLO: 5 (Maliyet esaslı) Brüt kar marjının etkenleri İşleme Dayalı Net Kar Marjı Yöntemi(TNMM) TABLO: 6 Kar Marjının Çeşitleri Kar Bölüşüm Yöntemleri ve Kar Muhasebe Sistem Ve Uygulama Farklılıklarının Kar Ve Karlılık Göstergeleri Üzerindeki Etkisi En İyi Yöntem İlkesi Özet Transfer Fiyatlandırması Fiyatlandırma Yöntemleri TABLO 7/A TABLO 7/B V-BÖLÜM : ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMI Kazancın Örtülü Olarak Dağıtılmış Olduğunun Kabulü Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Olarak Dağıtılan Kazançlar Kanunen Kabul Edilmeyen İndirimdir Hükmünün Anlamı Emsalinden Yüksek Olan Bedelin Gider Yazılmaması ve Hazine Zararı Örtülü Dağıtılan Kazancın Gider Yazılmaması Halinde Örtülü Kazanç Dağıtılmış Saymanın Sonuçları Özet Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Kar Dağıtımı ile Normal Yoldan Kar Dağıtımının Karşılaştırılması Bu Konudaki Çeşitli Görüşler Özet HAZİNE ZARARI

8 Transfer Fiyatlandırması Ve Hazine Zararı Eski Kurumlar Vergisi Kanunu nun 17 inci Maddesiyle İlgili İhtilaflarda Danıştay ın Hazine Zararı Yaklaşımı Hazine Zararının Tanımı Ve Anlamı Transfer Fiyatlandırmasında Hazine Zararı Konusundaki Görüşlere Toplu Bir Bakış Hazine Zararı Aranmasının Gerekliliği ile İlgili Görüşler Hazine Zararı nın Kapsamı ile İlgili Görüşler Hazine Zararının Hesabında Vergilerin Tahakkuku Dikkate Alınacaktır Hazine Zararı ile Örtülü Kazanç Dağıtımı Nedeniyle Yapılacak Tarhiyat Farklı Olabilecektir Özet VI.BÖLÜM : İLİŞKİLİ KİŞİLER ARASINDA ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMINA NEDEN OLABİLECEK İŞLEMLER Mal Alım Satımı İşlemleri Hizmet Alım Satımı Finansman Hizmetleri Finansal Kiralama Örtülü Sermaye Transfer Fiyatlandırması Ve Örtülü Sermaye Düzenlemelerinin Kesiştiği Haller GRUP İÇİ HİZMETLER Hizmetin Gerçekte Verilip Verilmediğinin Belirlenmesi Emsallere Uygun Hizmet Bedelinin Belirlenmesi Emsallere Uygun Ücretin Belirlenme Yöntemleri Uygulamada Grup İçi Hizmetler Vergi Anlaşmaları Ve Grup İçi Hizmetler Hizmet Ve Gayri Maddi Hak Ayırımı Maliyet Paylaşımına Dayalı Hizmet Anlaşması Özet Gayri Maddi Haklar Ve Transfer Fiyatlandırması Gayri Maddi Hakların Çeşitleri

9 Gayri Maddi Hakların Sahipliği Bir Maddi Mala Birleşik/Yapışık Haklar Toplu Anlaşmalar Gayri Maddi Haklar İçin Emsal Bedeli Gayri Maddi Haklar Ve Transfer Fiyatlandırması Yöntemleri Anlaşmanın Güncellenmesi Vergi Anlaşmalarında Gayri Maddi Haklar Uygulamada Gayri Maddi Haklar Maliyet Paylaşım Anlaşmaları Maliyet Paylaşım Anlaşmaları Ve Grup İçi Hizmet Anlaşmaları Kullanılma Amacı Yapılan Ödemelerin Gider Yazılabilmesi Emsallere Uygunluk İlkesi Ve Maliyet Paylaşım Anlaşmaları Maliyet Bölüşüm Anlaşmalarına, Sonradan Katılım Halinde Katılımcının Bir Ücret Ödemesi Ya Da Katılımcıya, Proje Sonuçlanmadan Projeden Ayrılması Halinde Bir Ücret Ödenmesi OECD nin Bu Gibi Düzenlemeler İçin Yaptığı Öneriler %25 Kuralı ve Gayri Maddi Hakların Değerlemesi Özet Transfer Fiyatlandırması Ve Yapılandırma /Yeniden Yapılandırma OECD Açısından, Transfer Fiyatlandırması Ve Yeniden Yapılandırma Riskin Önemi Yeniden Yapılandırmanın, Emsallere Uygunluğu Yeniden Yapılanmanın Sonucu Olarak Kar Elde Etme Olanağının Yeniden Dağılımı Faaliyetin Devri Yeniden Yerleşim Tasarrufu

10 Merkezi Satın Alma İşlevinin Uygulanması Başlangıçta Yapılandırılan Durum İle Yeniden Yapılandırmadan Sonraki Durum Arasındaki Olası Farklılıklar Yeniden Yapılandırma Sonrası İlişkili İşlem İçin Transfer Fiyatlandırması Yönteminin Seçimi Ve Uygulanması Yeniden Yapılandırma Öncesi Ve Sonrası Durumları Karşılaştırmak Üstlenilen Gerçek İşlemlerin Dikkate Alınması İşlemin Ya Da Düzenlemenin Ekonomik Niteliğinin Belirlenmesi İlişkisiz Kişilerin Aynı Düzenlemeyi Yapıp Yapmayacaklarının Belirlenmesi İşlemler Ya Da Düzenlemelerin, Emsallere Uygunluk İlkesini Karşılayıp Karşılamadığının Belirlenmesi Özet Elektronik Ticaret (E-Ticaret) Ve Transfer Fiyatlandırması Genel Bilgi Elektronik Ticaret Ve Transfer Fiyatlandırması Transfer Fiyatlandırması Ve Serbest Bölgeler VII.BÖLÜM : TRANSFER FİYATLANDIRMASINDA BELGELENDİRME Genel Esaslar Belgelendirilmesi Gereken Konular Belgeler TABLO : 8 : Bazı Ülkelerdeki Belgelendirme Zorunluluğu Yıllık Transfer Fiyatlandırması Formu Transfer Fiyatlandırması Bilgi Formunun Düzenlenmesi Kimler Ne Zaman Düzenleyecek? Formu Düzenlememenin Yaptırımı Nasıl Doldurulacak? Transfer Fiyatlandırması İle İlgili Olarak İstenen Bilgiler Örtülü Sermaye Uygulamasına İlişkin Bilgiler Yıllık Transfer Fiyatlandırması Raporu Kimler Ne Zaman Düzenleyecek?

11 Transfer Fiyatlandırması Raporunun Düzenlenmemesi Ve/Veya İbraz Edilmemesinin Yaptırımı Transfer Fiyatlandırması Raporu nun Düzenlenmesi Özet VIII.BÖLÜM : TRANSFER FİYATLANDIRMASINDA DÜZELTME Düzeltmeden Ne Anlaşılması Gerekir? İnceleme Konusu Vergi Mükellefinde Yapılacak(Birincil)Düzeltme Karşı Taraf Düzeltmesi İkincil Düzeltme Düzeltme Nasıl Yapılacaktır Beyandan Önce Düzeltme Yapılması Hesaben Düzeltme Faturalaşma Yoluyla İşlemin Düzeltilmesi Düzeltmenin Beyanname Üzerinde Yapılması Beyandan Sonra Düzeltme Düzeltme İle İlgili Diğer Konular Karşı Taraf Düzeltmesi Kazanç Dağıtılanın Yurt Dışında Yerleşik Olması Kazanç Dağıtılanın Türkiye de Yerleşik Gerçek Kişi Olması Faturalaşma Yoluyla Düzeltmede KDV Düzeltme İle İlgili Örnekler TABLO : 9 : Transfer Fİiyatlandırmasında Düzeltme Özet IX.BÖLÜM : TRANSFER FİYATLANDIRMASI ANLAŞMAZLIKLARINDAN KAÇINMAK VE ÇÖZMEK İÇİN İDARİ YAKLAŞIMLAR Giriş İnceleme Süreci İspat Yükü TABLO : 10 : Bazı Ülkelerde İspat Yükünün Kime Ait Olduğu YAPTIRIMLAR

12 TABLO : 11 : Bazı Ülkelerdeki Yaptırımlar Karşılıklı Anlaşma Yöntemi Vergi Anlaşmalarında Karşılıklı Anlaşma Yöntemi Başvurudan Sonra Tarafların Görevi Olağan Çözüm Yolları ve Karşılıklı Anlaşma Yöntemi Türkiye nin Taraf Olduğu Anlaşmalarda Karşılıklı Anlaşma Yöntemi Başvurularda ve Varılan Anlaşmanın Uygulanmasında Aranacak Zaman Sınırı Başvuru Yöntemi Zaman Aşımı Yürütmenin Durmaması Uygulama TABLO : 12 : Ülkelere Göre Karşılıklı Anlaşma Yöntemi Uygulaması İki (Ya Da Daha Fazla) Ülkenin Eş Zamanlı İnceleme Yapması Güvenli Limanlar/Safe Harbours Türkiye Uygulaması Ve Hazine Zararı Şartı Peşin Fiyatlandırma Anlaşmaları Genel Bilgi Ön Değerlendirme Analiz Anlaşmanın Kabulü Veya Reddi Anlaşmanın Yenilenmesi Anlaşmanın Revize Edilmesi Anlaşmanın İptali Peşin Fiyatlandırma Anlaşması Uygulayan Bazı Ülkeler TABLO : 13 : Peşin Fiyat Anlaşması Uygulayan Ülkeler OECD nin Transfer Fiyatlandırması Uygulamalarını Basitleştirme Çabaları Özet X.BÖLÜM : TRANSFER FİYATLANDIRMASI VE DİĞER MEVZUAT Transfer Fiyatlandırması Ve Vergi Anlaşmaları

13 Vergi Anlaşmalarının Transfer Fiyatlandırması İle İlgili Hükümleri Bir Anlaşma Ülkesi Teşebbüsünün Diğer Anlaşma Ülkesinde Bir İş Yeri Vasıtasıyla Ticari Faaliyette Bulunması Halinde Bu İş Yerinin Kazancının Belirlenmesi OECD Model Vergi Anlaşmalarının 7 inci Maddesi Açısından Ticari Kazanç OECD Model Vergi Anlaşmalarının 7 nci Maddesi Hükümleri İçin Önerilen Değişiklikler ve Bu Konuda OECD nin 2010 Açıklamaları OECD Model Vergi Anlaşmalarının 9 ncu Maddesi ve Bağımlı Teşebbüsler Vergi Anlaşmalarının Transfer Fiyatlandırması Düzeltmeleri İle İlgili Hükümleri Anlaşmazlık Halinde Çözüm Yolları Raffaelle Russo nun Hazırladığı Örneğin Türkiye ye Uygulanması Özet Transfer Fiyatlandırması Ve KDV Konunun Bugüne Kadarki Gelişimi Transfer Fiyatlandırması ve KDV Mevzuatlarında Emsal Bedeli ve Belirlenmesi Transfer Fiyatlandırması Uygulaması İçin Tespit Edilen Emsal Bedeli KDV Tarhiyatı İçin de Kullanılabilir mi? Örnekler Özet Transfer Fiyatlandırması Ve Gümrük Transfer Fiyatlandırması ve İthalat Vergileri İlişkisi Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kâr Dağıtılmasının İthalat Vergileri Üzerindeki Etkileri Karşı Ülkedeki Transfer Fiyatlandırması Uygulamasının Türkiye deki İlişkili İthalatçıya Etkisi Transfer Fiyatlandırması ve Gümrük Mevzuatının İlgili Hükümleri Uyumlu Hale Getirilemez mi? Uluslar Arası Kuruluşların Uyumlaştırma Çabaları Özet

14 10.4. Transfer Fiyatlandırması Ve Ticaret Hukuku, Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Yapılan Örtülü Kar Dağıtımının İşletme Özvarlığı Üzerindeki Etkisi Türk Ticaret Kanunu Açısından Transfer Fiyatlandırması ve Sermayenin Tamamlanması TTK ve Şirket Ana Sözleşmesi ya da Ortaklar Genel Kurul Kararları ile Ortaklara Getirilen Yükümlülüklerin Yerine Getirilmemesi ve Transfer Fiyatlandırması Transfer Fiyatlandırması Ve SPK Mevzuatı Avans Kar Dağıtımı Ve Transfer Fiyatlandırması Özet Transfer Fiyatlandırması Ve Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun Transfer Fiyatlandırması Ve Uluslararası Finansal Raporlama Standartları XI.BÖLÜM : TRANSFER FİYATLANDIRMASI İLE İLGİLİ UYGULAMA SORUNLARI Transfer Fiyatlandırması Ve Risk Yönetimi Riskli İşlemlerin ve Risk Derecelerinin Saptanması Riski Azaltmanın Yolları Transfer Fiyatlandırması İncelemesinin Yönetilmesi Özet Transfer Fiyatlandırması nın Geleceği Transfer Fiyatlandırması Ve Yeni Gelir Vergisi Tasarısı XII.BÖLÜM : ÖRNEK ÜZERİNDE ÇALIŞMA Örnek İşletme Genel Bilgi İlişkili Kişi İşlemleri Maddi Varlıklarla İlgili Ticari İşlemler Gayri Maddi Varlıklarla İlgili Ticari İşlemler Finans Hizmeti Yapılandırma, Yeniden Yapılandırma Tf Formunun Doldurulması

15 Tf Raporunun Hazırlanması EK: 1 TRANSFER FİYATLANDIRMASI VE İKİNCİL DÜZELTME EK. 2 TRANSFER FİYATLANDIRMASINDA KARŞI TARAF DÜZELTMESİ NEREYE KADAR? EK. 3 OECD NİN GÜNDEMİNDE NELER VAR? EK. 4 ÖRNEK İŞLETME MALİ TABLOLAR YARARLANILAN KAYNAKLAR KİTAPLAR MAKALELER İNTERNET KAVRAMLAR DİZİNİ