VİRAL ÜST SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI

Transkript

1

2 VİRAL ÜST SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI TAHUD EĞİTİM TOPLANTILARI

3 SIK RASTLANAN VİRAL ÜSYE VE ETKENLERİ Doç.Dr.Arzu Uzuner Marmara Ünv.TF.Aile Hekimliği Anabilim Dalı

4 Üst Solunum Yolu Enfeksiyonları Soğuk Algınlığı Farenjit Larenjit Akut laringotrakeobronşit (krup) Epiglottit (supraglottit) Sinüzit Otit-mastoidit

5 Soğuk Algınlığı

6 Viral Etkenler Rhinovirus Parainfluenza virus Respiratory syncytial virüs (RSV) Coxsackievirus A21 Coronavirus

7 Rhinovirus RNA / Picornaviridae Enterovirus genus poliovirus, coxsackieviruslar, echoviruslar, yeni enteroviruslar, hepatit A virus Soğuk algınlığının major etkeni Burun mukoza hücresindeki reseptöre bağlanır C de çoğalır İnflamatuar mediyatörler rol oynar Sadece 30 virus yeterlidir

8 Parainfluenza RNA virus, paramyxoviridae Kabakulak ve kızamık virusları, RSV Değişik tipte klinik tablolara neden olur. Çocuklarda (2-3 yaş) krup etkeni (tip1 ve tip3) İlk 6 ayda sık görülür. RSV gibi... Otit ve bronşiolit tip2 ve tip3 Erişkinler üsye, krup Bağışıklığı baskılanmış kişilerde ağır seyirli

9 Respiratory syncytial virus (RSV) Küçük çocuklarda, bebeklerde ASYE primer nedeni : Yıllık (kış-ilkbahar) pnömoni, bronşiyolit ve trakeobronşit atakları üsye nazal konjesyon, farenjit olarak başlar, ateş, öksürük, kusma Yuva: dış ortamda 3-30 st yaşar. Bağışıklık tam olmadığından reenfeksiyon gelişir.

10 Coxsackie virus A21 RNA, Picornaviridae ailesi, enterovirus genusu hepatit A, polio virüs, ve Rhinovirustur Common cold: Askeri topluluklar Herpangina :Boğaz ve yumuşak damakta veziküler enantem Ateş, boğaz ağrısı, kusma, miyalji yaş arası çocuklarda yaz salgınları El ayak ağız sendromu

11 Coronavirus RNA, Coronaviridae Erişkinde soğuk algınlığı (HCV) Asye nadir; Astım krizi, kr.solunum yolu hast Yaşlıda ağır seyreder, bebeklerde gastroenterit Kış ve ilkbaharda SARS «severe acute respiratory syndrome» 2002 SCV

12 Farenjit Boğazda ağrı, irritasyon (tahriş), scratch En önemli etkeni A Grubu beta hemolitik streptokoklar Streptococcus pyogenes. N. Gonorrhoeae farenjiti Vincent angini (gingivit- farenjit) (mixed anaerobic) C.Diphteria Non enfeksiyöz: SLE

13 Viral etkenler Rhinovirus - Coronavirus (soğuk algınlığı) Adenovirus (faringokonjunktival ateş, akut solunumsal yetmezlik) Herpes simplex virus (gingivit, stomatit, farenjit) Parainfluenza virus (soğuk algınlığı-krup) İnfluenza virus (influenza) Coxsackievirus A (herpangina) Epstein barr virus (enfeksiyöz mononükleoz) Cytomegalovirus (enfeksiyöz mononükleoz) HIV-1 primer HIV enfeksiyonu

14 Adenovirus Konjunktivit, farenjit, rinit, servikal adenit ve 38 C ateş Yaz kampları DNA, Adenoviridae -Yenidoğan: fatal dissemine enf. -Bebek: coryza, farenjit, sıklıkla asempt. -Çocuk: ÜSYE, faringokonjunktival ateş, hemorajik sistit, diyare, intussusepsiyon, meningoensefalit -Genç erişkinlerde pnömoni -Erişkin: epidemik keratokonjunktivit -İmmunkompromize: pnömoni, İYE, SSS hastalığı

15 Ebstein Barr Virus DNA, Herpesviridae Herpes simplex, varicella zoster, cytomegalovirus, diğer herpes Infectious mononucleosis: Boğaz ağrısı, ateş, LAP Erişkinlerin %90-95 inde EBV antikoru Orofarenkste 18 ay persistens Okul, kışla, aile Burkitt lenfoma-nazofarengeal karsinoma

16 Cytomegalovirus (CMV) DNA, Herpesviridae, insanda intrakraniyal enf kalsifikasyon, yapan en büyük virus, fırsatçı patojen, latent enf Semptomsuz seyreder Genç erişkinlerde Inf Mono Yenidoğanda konjenital CMV Süt, kan, cinsel ilişki, tüm salgılar İmmun baskıda fatal pnömoni İUGG, mikrosefali, koryoretinit ve körlük, zeka geriliği, motor gelişim geriliği, işitme kaybı, hepatosplenomegali, sarılık, kansızlık

17 Larenjit Sesi aniden kısılan, hatta hiç çıkmayan hasta. Sesinde kabalaşma hemen farkediliyor. ÜSYE sırasında rinore, havlama tarzında öksürük ve boğaz ağrısı ile Hafif seyreder, kendini sınırlar. Krup, epiglottit, bakteriyal trakeit gibi enfeksiyonların semptomu olarak görülebilir. Non-enfeksiyöz nedenler: sesin kötü kullanımı, GERD, laringeal malignansi

18 Viral etkenler Rhinovirus %29 Influenza %1-35 Parainfluenza Adenovirus %22-35 Coronavirus %63 M.pneumoniae %3-37 Chlamydia pneumoniae %30-38 Group A beta hemolitik streptococci %2.3-19

19 Akut Laringotrakeobronşit (Krup) Subglottik bölgede inflamasyon Nefes almada zorluk, ses kısıklığı, öksürük ve stridor ile gelen 2-3 yaşında çocuk hasta

20 Viral etkenler Parainfluenza: bütün yaşlarda krup nedenidir. Influenza A ve B virusları, özellikle A tipi RSV enfeksiyonlarında <1 yaş Adenoviruslar nadiren >5 yaşın üzerinde M.pneumoniae ve influenza

21 Epiglottit Epiglot ve çevresindeki yapıların selüliti Ani ve tam hava yolu obstrüksiyonu yapma potansiyeli 2-4 yaşlarında, 6 ila 12 saatten beri ateş, huzursuzluk, yutma zorluğu olan ve ses bozukluğu erkek çocuk.

22 Viral etkenler CMV EBV Herpes simplex Varicella zoster virus

23 Sinüzit Yüzü ağrıyan, başında ağırlık hissi olan, hapşırma, burun akıntısı, burun tıkanıklığı, geniz akıntısı, yüzde basınç hissi ve baş ağrısı olan hasta. Epidemi: annual, sonbahar, kış ve ilkbahar ayları Zeminde: allerji, yüzme, poliplere, yabancı cisim ve tümörlere bağlı burun tıkanıklığı

24 Viral etkenler Rhinovirus Influenza virus Parainfluenza virus Adenovirus

25 AOM Viral etkenler RSV İnfluenza virus Enteroviruslar Rhinoviruslar

26 Influenza Ani başlayan kas ağrıları, ateş ve kuru öksürük, halsizlik ve iştahsızlık. Gözlerinde yanma. Ateş üç günden beri devam ediyor. Soğuk algınlığı mı flu mu? Sistemik semptomların dominansı Burun tıkanıklığı, akıntısı, boğaz ağrısı eşlik eder. Epidemik-pulmoner komplikasyonlarla mortalite Yaşlılarda yüksek ateş, yorgunluk, konfuzyon

27 Viral etkenler RNA, Orthomyxoviridae Influenza A, B, C Avian influenza (H5N1) Swine influenza (H1N1) A(H1N1) ve A(H3N2) H1N2 variant

28