Arş. Gör. F. Umay GENÇ

Transkript

1 CEZA HUKUKUNA GİRİŞ Arş. Gör. F. Umay GENÇ

2 CEZA HUKUKUNUN HUKUK DÜZENİ İÇİNDEKİ YERİ KAMU HUKUKU ÖZEL HUKUK CEZA HUKUKU DİĞER KAMU HUKUKU DALLARI MADDİ CEZA HUKUKU CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU CEZA İNFAZ HUKUKU

3 MADDİ CEZA HUKUKU CEZA HUKUKU GENEL HÜKÜMLER CEZA HUKUKU ÖZEL HÜKÜMLER TEMEL BİLGİLER SUÇ TEORİSİ YAPTIRIMLAR MİLLETLERARASI CEZA HUKUKU

4 Ceza Hukukunun Amacı ve Fonksiyonu Türk Ceza Kanunu m. 1: Ceza Kanununun amacı; kişi hak ve özgürlüklerini, kamu düzen ve güvenliğini, hukuk devletini, kamu sağlığını ve çevreyi, toplum barışını korumak, suç işlenmesini önlemektir. Kanunda, bu amacın gerçekleştirilmesi için ceza sorumluluğunun temel esasları ile suçlar, ceza ve güvenlik tedbirlerinin türleri düzenlenmiştir.

5 Ceza Hukukunun Temel Kavramları HAKSIZLIK SUÇ Davranış normları Haksızlık ve suç kavramları Yaptırım kavramı Kabahat kavramı ve kabahatlerin suç olmaktan çıkarılması

6 OSMANLI CEZA KANUNNAME-İ HÜMAYUNU NDA SUÇLAR CÜRÜM CÜNHA KABAHAT 765 SAYILI TCK DA SUÇLAR CÜRÜM KABAHAT YENİ TCK DA SADECE SUÇ KAVRAMI VARDIR KARŞILIĞINDA UYGULANAN YAPTIRIMLAR CEZALAR GÜVENLİK TEDBİRLERİ

7 Ceza Hukukunun Kaynakları Doğrudan Kaynaklar Dolaylı Kaynaklar Anayasa Yargı kararları Kanunlar Milletlerararası sözleşmeler Doktrin

8 Ceza hukukunun kaynakları arasındaki ilişki Anayasa m. 38 Anayasa m. 90/5 Genel kanun-özel kanun ilişkisi ve bu çerçevede Türk Ceza Kanunu m. 5 in değerlendirilmesi Yargıtay içtihadı birleştirme kararlarının durumu (Yargıtay Kanunu m. 45) Örf ve adetin kaynak olup olamayacağı hususu Kanun hükmünde kararnamenin kaynak olup olamayacağı hususu

9 Ceza Hukukunun Güvence Fonksiyonu 1. Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi AY m. 38, TCK m. 2 Suçta kanunilik Cezada (ve güvenlik tedbirinde) kanunilik

10 İdarenin düzenleyici işlemleri ile suç ve ceza konulamaması Beyaz hüküm (çerçeve kanun) sorunu Kıyas yasağı ve yorum Kabahatlerde kanunilik 2. Belirlilik İlkesi

11 Ceza Hukuku Kurallarının Zaman Bakımından Uygulanması AY m. 38, TCK m Maddi Ceza Hukukuna İlişkin Kurallar KURAL: Geriye yürüme yasağı İşlendiği zaman yürürlükte bulunan kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz.

12 İSTİSNA: Lehe kanunun geçmişe yürümesi İşlendikten sonra yürürlüğe giren kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı kimse cezalandırılamaz ve hakkında güvenlik tedbiri uygulanamaz. Böyle bir ceza veya güvenlik tedbirine hükmolunmuşsa infazı ve kanuni neticeleri kendiliğinden kalkar. Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur.

13 İSTİSNANIN İSTİSNASI: Geçici veya süreli kanunların, yürürlükte bulundukları süre içinde işlenmiş olan suçlar hakkında uygulanmasına devam edilir. Lehe kanunun nasıl belirleneceği hususu (TCK nın Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında 5252 sayılı Kanun, m. 9/3) ve çapraz uygulama.

14 Zamanaşımına ilişkin hükümlerin zaman bakımından uygulanması Anayasa Mahkemesi nin iptal kararlarının zaman bakımından uygulanması Arş. Gör. F. Umay GENÇ 2. Ceza İnfaz Hukukuna İlişkin Kurallar KURAL: Derhal uygulama kuralı Ceza infaz rejimine ilişkin hükümler, derhal uygulanır.

15 İSTİSNA: Hapis cezasının ertelenmesi, koşullu salıverilme ve tekerrürle ilgili hükümler bakımından maddi ceza hukukuna ilişkin zaman bakımından uygulama kuralları geçerlidir (TCK m. 7/3). 3. Kabahatlerle ilgili zaman bakımından uygulama kuralları Kabahatler Kanunu m. 5