YUSUFELİ BARAJI VE HES

Transkript

1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EMLAK VE KAMULAŞTIRMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI YUSUFELİ BARAJI VE HES YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI EK F Halkın Katılımı ve Danışmanlık Faaliyetleri Çevre Danışmanlık Ltd. Şti. Temmuz 2006 (Rev B),

2 Ek F.1. Halkın Katılımı Toplantıları ve Bilgilendirme Ofisi nin Açılışı ile İlgili Yerel Basında Yer Alan Haberler Doküman Adı: YUSUFELI BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F1 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 1 / 5

3 Ek F.1. Halkın Katılımı Toplantıları ve Bilgilendirme Ofisi nin Açılışı ile İlgili Yerel Basında Yer Alan Haberler (Devamı) Doküman Adı: YUSUFELI BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F1 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 2 / 5

4 Ek F.1. Halkın Katılımı Toplantıları ve Bilgilendirme Ofisi nin Açılışı ile İlgili Yerel Basında Yer Alan Haberler (Devamı) Doküman Adı: YUSUFELI BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F1 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 3 / 5

5 Ek F.1. Halkın Katılımı Toplantıları ve Bilgilendirme Ofisi nin Açılışı ile İlgili Yerel Basında Yer Alan Haberler (Devamı) Doküman Adı: YUSUFELI BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F1 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 4 / 5

6 Ek F.1. Halkın Katılımı Toplantıları ve Bilgilendirme Ofisi nin Açılışı ile İlgili Yerel Basında Yer Alan Haberler (Devamı) Doküman Adı: YUSUFELI BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F1 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 5 / 5

7 Ek F.2. Proje Bilgilendirme Ofisi Kayıtları Proje Bilgilendirme Ofisi 17 Ocak tarihinde Yusufeli Kaymakamlığı Binası nda açılmıştır. Bilgilendirme Ofisi nde, yerel halkı ilgilendiren kamulaştırma ve yeniden yerleşim ile ilgili yasal yayınlar ve ÇED ile ilgili yayınlar bulunmaktaydı. Ofiste, bilgilendirme broşürleri, gelecekteki rezervuar alanını, su altında kalacak yerleşim alanlarını ve relokasyon yollarını gösteren haritalar da bulunmaktaydı. Buna ek olarak, ofiste baraj ve hidroelektrik projelerinden dolayı, Türkiye de daha önceden yapılan kamulaştırma ve yeniden yerleşim örneklerini gösteren bir video filmde gösterilmekteydi. PEİ lerin soruları, yorumları ve istekleri ENCON çalışanları tarafından kayıt altına alınmıştır. yılı, 17 Ocak ve 17 Mayıs tarihleri arasında alınan kayıtların özetleri aşağıda sunulmaktadır. Kayıtlar bireysel düzeyde ve sorular, yorumlar ve istekler olarak sınıflandırılarak saklanmıştır. Toplam olarak 938 kişiden ve 1393 soru/yorum/istek kaydedilmiştir. Sorular, Yorumlar ve İstekler Sayı Yüzde% GENEL SORULAR Baraj inşaatı ne zaman başlayacak? Su altında kalacak yerleşim yerleri ve araziler, yeni yerleşim alanının nereye kurulacağı, su tutmanın başlayacağı tarih, geçici yerleşim yerleri ve sabit inşaat birimleri ile ilgili bilgiler. ÇED ve YYEP ile ilgili bilgiler %36 Yapılan ya da yapılacak olan arazi çalışmalarının kapsamı. 63 YOLLAR Relokasyon yollarının geçtiği güzergah; yerleşim yerlerine ulaşımda karşılaşılan zorluklar için olası çözümler; relokasyon yollarının, mevcut Yusufeli Mevkiine yakın bir köprü kullanılarak kısaltılması. Liman inşaatı ve rezervuar alanı üzerinden feribot ulaşımı. 2 İşhan ve Demirkent Köyleri arasındaki yol inşaatı Çeltikdüzü Köyü ne ulaşım sağlanmalı. 1 Relokasyon yolu inşaatı faaliyetleri sırasında yollar kapatılacak mı sorusu. 3 %11 Bahçeli ve Dereiçi Köyleri arasında direkt bir yol inşa edilmeli. 1 Darıca ve Gümüşözü Köyleri Oltu ya bağlansın. 1 Servis yollarının güzergahı. 3 İnşaat faaliyetleri sırasında oluşabilecek gürültü, toz emisyonu gibi olumsuzlukları engellemek için alınacak önlemler. 2 Doküman Adı: YUSUFELI BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F2 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 1 / 3

8 Sorular, Yorumlar ve İstekler Sayı Yüzde% KAMULAŞTIRMA Kadastro planı tamamlandığı, kamulaştırmanın yapıldığı sıradaki kamulaştırma süreçleri, mülklerin değerleri, mülkler için ne kadar kamulaştırma değeri ödenecek, mahkemeye erişim hakları, kamulaştırma parası zamanında ödenecek mi? Teraslama için inşa edilenen taş duvarların değeri kamulaştırma parası olarak ödenmeli. Kısmen su altında kalacak olan arsaların mücavir kısımları da kamulaştırılmalı. 31 Tapu ve Kadastro İşleri. 27 Tapu senedi olmayan taşınmazlar için ödemenin yapılıp, yapılmayacağı İnşaat izinlerinin (binalar ve vb..) sonlarında zamanı. 4 Kiracıların kendi yatırımları için nasıl tazminat elde edebilecekleri. 13 Servis yolları için kamulaştırma bedelleri ödensin. 1 Eğer arazilerinde altın, gümüş, bakır gibi mineral kaynakları varsa, ne yapılabilir? 1 Taşınmazları değerlendirirken vergi beyanları hesaba katılsın. 1 Daha önceden, sel gibi doğal felaketler yüzünden kaybedilen araziler için tazmin bedeli ödensin. Mirasçıların izleyeceği süreç 2 Tartışmalı bir haksahipliğinin olması halinde ne yapılması gerektiği. 2 Kiracıların taşınması hükümet tarafından karşılanabilsin. 2 Kamulaştırılan varlıkların inşaat malzemeleri kullanılabilsin. 1 1 %25 YENİDEN YERLEŞİM Yeniden yerleşim haksahipliği, yeniden yerleşim seçenekleri, yeniden yerleşim kredileri, kiracı konumundaki memuların yeniden yerleşim konusundaki hakları. Yusufeli nde doğmuş, mal varlığı su altında kalmayan ve Yusufeli dışında yaşayan kişilerde hak sahibi sayılsın. Emekli olan kişilerde yeniden yerleşim için hak sahibi olmalı %10 GELİR RESTORASYONU Balıkçılığın geliştirilmesi. 1 Rezervuar etrafındaki arazi/toprakların kullanılmasına izin verilsin. 1 İnşaat esnasında PEİ lere iş imkanı sağlanmalı. 135 Yeni ilçe merkezinde dükkanların tedarik edilmesi gibi ticari imkanlar. Kamulaştırma bedeli alamayacak ve kendi işini kurmak isteyen kiracılara uygun koşulların hazırlanması. Endüstriyel yatırımların gerçekleştirilmesi. 2 Bölgeden dışarıya göç önlenmeli. 1 Turizmin geliştirilmesi. 18 Köylerin yüksek kısımları için sulama imkanları sağlanmalı. 6 Zeytin yağı ve meyve konserve/reçel üretimini geliştirmek. 1 Geriye kalan köyler için ulaşım ve ticaret imkanları sağlamak. 2 5 %14 Doküman Adı: YUSUFELI BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F2 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 2 / 3

9 GELİR RESTORASYONU (Devamı) Yeni ilçe merkezine taşınmada devlet yardımı. 1 Önerilen projeden dolayı, Yusufeli sakinlerine sağlanacak kredilerin uygun olmayışı sorununa çözümler geliştirilmesi ve bölgedeki sınırlı istihdam olanakları sebebiyle hali hazırda alınan kredilerin geri ödenmesindeki güçlükler. Projeden etkilenen bölgeye, proje kazancından pay sağlamak, PEİ lere elektrik ödemelerinde indirim yapmak. Gelir restorasyonu faaliyetleri, yeniden yerleşim çalışmalarının ilk yılında yapılmalı. Proje sponsoru, sürdürebilir kalkınma projelerini desteklemelidir. 5 Manevi kayıplar dahi tazmin edilmeli ve psikolojik danışmanlık sağlanmalıdır. 2 Bölgede mesleki eğitimler verilmelidir. 9 PEİ ler yeniden yerleşimin her aşaması hakkında bilgilendirilmelidir. 1 Çevreli, Tekkale, Yüncüler, Dereiçi Köyleri ulusal park olsun YUSUFELİ İLÇE MERKEZİNİN YENİ KONUMU HAKKINDAKİ FİKİRLER Yusufeli, Batı Anadolu da bir ilde kurulmalıdır. Kılıçkaya yeni ilçe merkezi olmalıdır. İşhan yeni ilçe merkezi olmalıdır. İki tane ilçe merkezi olmalıdır. Yeni ilçe merkezinin modeli yapılmalı ve PEİ lere sunulmalıdır. Yeni ilçe merkezinin tesis edilmesi mümkün olduğu ölçüde, kısa sürede tamamlanmalıdır. Yeni ilçe merkezi kusursuz bir altyapı ile planlanmalıdır %4 Toplam 1393 %100 Doküman Adı: YUSUFELI BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F2 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 3 / 3

10 PROJE BİLGİLENDİRME OFİSİ ADRES : YUSUFELİ İLÇESİ KAYMAKAMLIK BİNASI, KAT:2 TEL-FAX : 0 (466) YUSUFELİ BARAJI VE HİDROELEKTRİK SANTRALİ PROJESİ DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Emlak ve Kamulaştırma Daire Başkanlığı İsmet İnönü Bulvarı Yücetepe - Tel: 0 (312) Faks: 0 (312) web: DSİ ARTVİN 26. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ Salkımlı Köyü - Artvin Tel: 0 (466) (466) (3 hat) Faks: 0 (466) ENCON ÇEVRE DANIŞMANLIK Ltd. Şti. Mahatma Gandhi Cad. No:75/3-6 GOP - Tel: 0 (312) Fax: 0 (312) [email protected] web: BİLGİLENDİRME KİTAPÇIĞI Ocak Artvin Son Sayfa Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 1 / 23

11 Proje Hakkında Genel Bilgiler Projenin Tanımı ve Önemi Projede Önemli Tarihler Proje Birimleri İÇİNDEKİLER Proje Sebebiyle Su Altında Kalan Alanlar Proje Kapsamında Devam Etmekte olan Planlama Çalışmaları Yeniden Yerleşim Seçenekleri 1. Devlet Eliyle İskan 2. Devlet Eliyle Kredili İskan 3. Kendi Olanaklarıyla İskan Yeniden Yerleşim Sürecinde Gerçekleştirilmesi Planlanan Diğer Çalışmalar Sizin Yapabilecekleriniz İlgili Mevzuat Kamulaştırma Kamulaştırma Nedir? Yusufeli Projesinde Kamulaştırma İhtiyacı Kamulaştırma İşlemleri Anlaşmazlık ve Diğer Hallerde Gerçekleştirilecek Mahkeme İşlemleri Sıkça Sorulan Sorular İlgili Mevzuat Yeniden Yerleşim (İskan) Çalışmaları Yeniden Yerleşim (İskan) Nedir? Yeniden Yerleşim Planı Nedir? Yeniden Yerleşim Planlaması Kapsamında Gerçekleştirilecek Çalışmalar Çevresel Etki Değerlendirmesi Çalışmaları Çevresel Etki Değerlendirmesi Nedir? Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği Yusufeli Projesinde ÇED Çalışmaları Yusufeli Projesinin Olası Çevresel Etkileri 1. İnşaat Aşaması ve Su Tutma 2. İşletme Aşaması İlgili Mevzuat Haritalar Rezervuar Alanı ve Yerleşim Yerlerini Gösterir Harita Proje Birimlerini Gösterir Harita Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 2 / 23

12 PROJE HAKKINDA GENEL BİLGİLER Projenin Tanımı ve Önemi Yusufeli Barajı ve Hidroelektrik Santrali Projesi (Yusufeli Projesi), 1982 yılında hazırlanan Çoruh Nehri Hidroelektrik Gelişme Planı kapsamında tasarlanmıştır. Bu Planda, Çoruh Nehri üzerinde Yusufeli Projesi de dahil olmak üzere toplam 10 barajın yapılması öngörülmüştür. Bu barajlar kot sırasına göre yukarıdan aşağı: Laleli, İspir, Güllübağ, Aksu, Arkun, Yusufeli, Artvin, Deriner, Borçka, Muratlı Barajları ve Hidroelektrik Santralleridir. PROJE HAKKINDA GENEL BİLGİLER Projenin Tanımı ve Önemi Projede Önemli Tarihler Proje Birimleri Proje Sebebiyle Su Altında Kalan Alanlar Proje Kapsamında Devam Etmekte Olan Planlama Çalışmaları Yusufeli Projesi nin tek başına Türkiye nin enerji üretimine 2012 yılı itibariyle 540 MW lık kurulu güç ile katkıda bulunması beklenmektedir. Yüksek gücü ve yıllık 1,705 GWh elektrik üretimi ile Yusufeli Hidroelektrik Santrali, Türkiye nin yıllık ihtiyacının %0.5 ini karşılayacaktır. Havzanın orta kısmında yer alan Yusufeli Projesi, Çoruh Nehri gelişme planında önemli bir konuma sahiptir. Geniş göl alanıyla (rezervuarıyla) Yusufeli Projesi, nehir akışını kontrol ederek daha aşağı kısımlarda inşa edilecek barajların yüksek verimle çalışmalarına olanak sağlayacaktır. Dolayısıyla Yusufeli Projesi nin yapımı Çoruh Havzası ndaki tüm hidroelektrik projelerinin etkinliği açısından önem taşımaktadır. Yusufeli ve aşağısındaki dört projenin tamamlanmasıyla 2,000 MW lık kurulu güç ve ortalama yıllık 6,332 GWh lik üretim kapasitesi elde edilecek ve ülkenin enerji talebinin karşılanmasında önemli bir katkıda bulunulacaktır. Yusufeli Projesi nin inşaası, DSİ adına Konsorsiyum (DOĞUŞ İnşaat ve Ticaret A.Ş., ALSTOM Ltd., ALSTOM Power Hydro, ALSTOM Power Hydraulique, ALSTOM Brasil Ltda, COYNE et BELLIER Bureau d Ingénieurs Conseils ve DOLSAR Mühendislik Ltd. Şti. ortaklığı) tarafından yürütülecektir. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 3 / 23

13 Projede Önemli Tarihler Proje Sebebiyle Su Altında Kalan Alanlar İnşaatın başlangıç tarihi: İnşaatın bitiş tarihi: 2012 Kamulaştırma çalışmalarının başlangıç tarihi: Derivasyon tünelinin tamamlanması: 2007 Barajda su tutulmaya başlanması: 2011 Baraj gölünün yüksek su seviyesine ulaşması: 2012 Proje Birimleri Kaya dolgu baraj, 33 km 2 lik yüzey alanına sahip bir baraj gölü (rezervuar). Barajın yüksek su seviyesi 710 m kottadır. 540 MW lık yeraltı santral binası ve baraj alanından yaklaşık 10 km akışyukarıda yer alan ilgili şalt sahası. İki derivasyon tüneli. Taş ve malzeme ocakları. Kalıcı servis yolları. Varyant yolları ve ilgili köprüler. Geçici ana servis yolları. Geçici ve kalıcı şantiye tesisleri. Su altında kalacak ana yol ağının yerini alacak iki relokasyon yolu (Artvin-Bayburt Yolu nun 55 km lik relokasyon kesimi; Artvin-Erzurum Yolu nun 31 km lik relokasyon kesimi) proje kapsamına dahildir. Bu yeni yollar genel olarak rezervuar sınırına paralel gitmektedir. Proje birimlerini, rezervuar alanını ve yerleşim yerlerini gösterir haritalar kitapçığın arkasında sunulmaktadır. Yusufeli Projesi, Çoruh Nehri Vadisi nin bir bölümü ile kollarını kaplayarak Yusufeli İlçesi ve üç köyünü su altında bırakacaktır. Ayrıca, 14 köy ve/veya arazileri de kısmen su altında kalacaktır. Proje birimlerini, rezervuar alanını ve yerleşim yerlerini gösterir haritalar kitapçığın arkasında sunulmaktadır. Proje sebebiyle su altında kalacak tüm taşınmazlar (arsa, arazi ve yapılar) kamulaştırılacaktır. Ayrıca proje alanında yaşayan halka kırsal veya kentsel yeniden yerleşim imkanı sunulacaktır. Bu bağlamda yürütülmekte olan Yusufeli İlçesi nin yeniden yerleşimi (kentsel yerleşim) için yer seçimi çalışmaları halen devam etmektedir. Proje Sebebiyle Su Altında Kalan Yerleşimler Yerleşim Yeri Merkezi Arazi ve Mahalleleri Yusufeli İlçesi Tamamen Tamamen Kınalıçam Tamamen Tamamen Yeniköy Tamamen Tamamen Irmakyanı Tamamen Tamamen Alanbaşı - Kısmen Arpacık - Kısmen Bahçeli - Kısmen Bostancı - Kısmen Çeltikdüzü Tamamen Kısmen Çevreli Tamamen Kısmen Çıralı - Kısmen Darıca - Kısmen Dereiçi - Kısmen İşhan - Kısmen Kılıçkaya - Kısmen Küplüce - Kısmen Morkaya - Kısmen Tekkale Tamamen Kısmen Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 4 / 23

14 Proje Kapsamında Devam Etmekte Olan Planlama Çalışmaları KAMULAŞTIRMA Projeden etkilenen halkın karşılaşabileceği maddi ve manevi sıkıntıları en aza indirmek ve/veya önlemek ve imkanlar dahilinde halkın durumunu eskisinden iyi duruma getirmek amacıyla daha önce hazırlanan Yeniden Yerleşim Eylem Planı Dünya Bankası ve Türk Mevzuatı gereklilikleri uyarınca revize edilmektedir Projenin olası çevresel etkilerini belirlemek ve bu etkileri en aza indirgemek ve/veya önlemek için hazırlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu da halihazırda revize edilmektedir. Kitapçığın ilgili bölümlerinde bu çalışmalarla ilgili detaylı bilgi bulabilirsiniz. KAMULAŞTIRMA Kamulaştırma Nedir? Yusufeli Projesinde Kamulaştırma İhtiyacı Kamulaştırma İşlemleri Anlaşmazlık ve Diğer Hallerde Gerçekleştirilecek Mahkeme LÜTFEN DAHA FAZLA BİLGİ VE KİŞİSEL SORULARINIZ İÇİN PROJE BİLGİLENDİRME OFİSİNE BAŞVURUNUZ. (Proje Bilgilendirme Ofisinin iletişim bilgileri kitapçığın arkasında yer almaktadır.) İşlemleri Sıkça Sorulan Sorular İlgili Mevzuat Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 5 / 23

15 Kamulaştırma Nedir? Kamulaştırma, Devlet veya kamu tüzel kişilerince, kamu yararının gerektirdiği hallerde, karşılığını peşin ödemek şartıyla, özel mülkiyette bulunan taşınmaz malların tamamına veya bir kısmına el konulması veya üzerinde irtifak hakkı tesis edilmesi işlemidir. Kamulaştırma işlemleri mal sahibinin rızasıyla veya mahkeme kararı ile yapılmaktadır. Yusufeli Projesinde Kamulaştırma İhtiyacı Yusufeli Projesi, Çoruh Nehri Vadisi nin bir bölümü ile kollarını kaplayarak Yusufeli ilçe merkezini ve üç köyünü su altında bırakacaktır. Ayrıca, 14 köy ve/veya arazileri de kısmen su altında kalacaktır. Proje birimlerini, rezervuar alanını ve yerleşim yerlerini gösterir haritalar kitapçığın arkasında sunulmaktadır. Proje sebebiyle su altında kalacak tüm taşınmazlar (arsa, arazi ve yapılar) kamulaştırılacaktır. Yusufeli Projesinde öncelikle şantiye alanları, işçi kampları, ulaşım yolları, baraj gövdesinin oturacağı alan ve malzeme ocakları kamulaştırılacakır. Daha sonra yerleşim yerlerine öncelik verilerek en alt kottan üst kotlara doğru rezervuar alanının tümü yıllık programlara göre kamulaştırılacaktır. Kamulaştırma ihtiyacını en az seviyede tutmak için işçi kampları ve şantiyelerin yeri mümkün olduğunca su altında kalacak alanlardan seçilmiştir. Yusufeli Projesi Nedeniyle Kamulaştırması Yapılacak Yerleşim Yerleri No Yerleşim Yeri Kamulaştırma Nedeni 1 Kınalıçam Şantiye tesisleri, işçi kampı ve malzeme ocakları 2 İşhan İdari kamp, yönetim yeri, baraj gövdesi, şalt sahası, malzeme ocağı 3 Sebzeciler Gövde yeri, beton tesisleri 4 Yeniköy Malzeme ocağı ve batardo kotu 5 Irmakyanı Batardo kotu 6 Arpacık Malzeme ocağı 7 Darıca Malzeme ocağı 8 Pamukçular Malzeme ocağı 9 Morkaya Malzeme ocağı ve su kotu 10 Çıralı Su kotu ve yollar 11 Dereiçi Su kotu ve yollar 12 Bahçeli Su kotu ve yollar 13 Tekkale Baraj su kotu 14 Çevreli Su kotu ve yollar 15 Kılıçkaya Su kotu ve yollar 16 Alanbaşi Baraj su kotu 17 Çeltikdüzü Baraj su kotu 18 Yusufeli İlçesi Baraj su kotu 19 Bostancı Baraj su kotu 20 Küplüce Baraj su kotu Su altında kalacak tüm taşınmazlar (arsa, arazi ve yapılar) kamulaştırılacaktır. Bu taşınmazlar su altında kalmadan önce bedelleri mal sahibine ödenmiş olacaktır. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 6 / 23

16 Kamulaştırma İşlemleri Kamulaştırma işlemleri Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından yürütülecektir. Kamulaştırma işlemleri için yürütülmekte olan ve ileride gerçekleştirilecek işlemler aşağıda açıklanmaktadır. Kamulaştırma planlarının hazırlanması DSİ kamulaştırmaya konu olan tüm taşınmazların sınırını, yüzölçümünü ve cinsini gösterir ölçekli planını hazırlar. Kamulaştırma işlemlerinin temelini oluşturan bu plan, kamulaştırma öncesinde halkın bilgilendirilmesi amacıyla da kullanılır. Mal sahiplerinin ve adreslerinin belirlenmesi DSİ, kamulaştırılacak taşınmazların sahiplerini, tapu kaydı yoksa zilyetlerini ve bunların adreslerini, tapu, vergi ve nüfus kayıtları üzerinden veya ayrıca yaptıracağı araştırma ile tespit eder. Kamulaştırma Kararı DSİ, belirlenen bölgeler için kamulaştırma önceliğine göre sırayla kamulaştırma kararı alarak kamulaştırma işlemlerine başlar. Kıymet takdiri DSİ tarafından uzmanlardan oluşturulacak Kıymet Takdiri Komisyonu kamulaştırılacak taşınmazların tahmini değerini belirler. Kıymet takdiri sırasında a) Taşınmazın cinsi, büyüklüğü, yüzölçümü, kıymetini etkileyebilecek bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değeri, c) Varsa vergi beyanı, d) Daha önce resmi makamlarca yapılmış kıymet takdirleri, e) Arazilerde, taşınmaz mal veya kaynağın kamulaştırma tarihindeki mevkii ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir, f) Arsalarda, kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değeri, g) Yapılarda, kamulaştırma tarihindeki resmi yapı birim fiyatları ve yapı maliyet hesapları ve yıpranma payı, h) Bedelin tespitinde etkili olacak diğer objektif ölçüler göz önünde bulundurulur. Uzlaşma Tahmin edilen bedel dikkate alınarak pazarlıkla satın alma işlemleri aşağıda belirtilen şekilde gerçekleştirilir. Mal sahibi, DSİ tarafından kamulaştırma bedeli üzerinde anlaşmak üzere resmi bir yazıyla görüşmeye çağırılır. Mal sahibinin, bu yazının tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde, kamulaştırmaya konu taşınmaz mal hakkında görüşmelere başlamak üzere DSİ ye başvurması gerekmektedir DSİ tarafından belirlenen tarihte pazarlık görüşmeleri yapılır, bedel üzerinde bir anlaşmaya varılması halinde, yapılan bu anlaşmaya ilişkin bir tutanak düzenlenir. Kamulaştırma bedeli üzerinde anlaşma imzalandıktan sonra en geç 45 gün içerisinde mal sahibi tarafından ferağ verilir (taşınmazın tapu kaydı DSİ ye devredilir) ve DSİ tarafından kamulaştırma bedeli peşin olarak ödenir. Bu şekilde satın alınan taşınmaz mal, sahibinden kamulaştırma yolu ile alınmış sayılır ve bu şekilde yapılan kamulaştırmaya veya bedeline karşı itiraz davaları açılamaz. Başkası adına tapulu, sahipsiz ve/veya zilyedi tarafından iktisap edilmemiş yerin kamulaştırılmasında binaların levazım değeri (işçilik hariç kullanılan malzeme değeri) ve ağaçların kamulaştıma bedeli zilyedine ödenir. Hak sahiplerinin kamulaştırma bedelini alabilmeleri için tapu intikallerinin bir an önce yapılması gerekmektedir. Mal sahibinin kamulaştırma süreci öncesinde/sırasında ölmesi halinde Medeni Kanun uyarınca kamulaştırma bedeli mirasçılarına ödenir. Bu sebeple bir an önce veraset ilamı çıkartılması ve tapuların mirascılara intikali gerekmektedir. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 7 / 23

17 Anlaşmazlık ve Diğer Hallerde Gerçekleştirilecek Mahkeme İşlemleri Mal sahibinin DSİ ye başvurmaması ya da görüşmelerde bedel üzerinde anlaşmaya varılamaması halinde DSİ, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın tapusunun DSİ adına tescili için Asliye Hukuk Mahkemesine başvurur. Mahkeme masrafları DSİ tarafından ödenir. Mahkeme, DSİ nin başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün sonrası için bir duruşma günü belirler ve taşınmaz malın sahibini meşruhatlı davetiye veya ilan yolu ile yapılacak tebligatla duruşmaya çağırır. İlk duruşmada tarafların bedel üzerinde anlaşamamaları halinde mahkeme yerinde inceleme yaptırır. Yerinde inceleme, tarafların, tüm ilgililerin ve köy muhtarının katılımıyla, uzman bir komisyon tarafından yapılır. Mahkeme bir sonraki duruşma gününde uzman görüşlerini dikkate alarak bir bedel belirler ve tarafları anlaşmaya çağırır. Tarafların yine anlaşamamaları halinde yeni bir uzman komisyonu atanarak bu işlem tekrarlanır ve tüm görüşler dikkate alınarak mahkeme tarafından kamulaştırma bedeli tespit edilir. Mahkemenin kararının ardından belirlenen bedel 15 gün içerisinde DSİ tarafından bankaya yatırılır ve makbuzu mahkemeye verilir. Bunun üzerine mahkeme, taşınmaz malın DSİ adına tesciline ve kamulaştırma bedelinin hak sahibine ödenmesine karar verir. Kamulaştırma bedeli peşin ödenir. Kamulaştırılacak taşınmaz malın sahipliği çekismeli ise DSİ Asliye Hukuk Mahkemesine başvurur. Mahkemenin kararıyla hem kamulaştırma bedeli hem de mal sahibi belirlenir. Hak sahibinin tespit edilemediği durumlarda mahkemece, kamulaştırma bedelinin üçer aylık vadeli hesaba dönüştürülerek nemalandırılması (biriktirilmesi) amacıyla gerekli tedbirler alınır. Tapuda kayıtlı olmayan taşınmaz malın zilyedi mevcut olup da zilyedlik iddiasında bulunursa, bilirkişiler marifetiyle yerinde inceleme ve tespitler yapılır, deliller toplanır. DSİ bu deliller ve bir tutanak ile asliye hukuk mahkemesine başvurur. Mahkemenin zilyetlik hakkını kabul etmesi halinde mülkiyet hakkı tapu kütüğüne tescil edilir ve kişi mahkeme tarafından belirlenen kamulaştırma bedelini alabilir. Kısmen kamulaştırılan taşınmazın sahipleri, kalan kısmın kullanılamaz hale gelmesi durumunda, tüm taşınmazın kamulaştırılması için 1 ay içerisinde DSİ ye başvurabilirler. Mahkeme işlemleri, mahkemenin davetine uymayanlar olduğu takdirde ilgilinin yokluğunda yapılır. Kamulaştırılacak taşınmaz malın sahibi tarafından mahkemece yapılan tebligat gününden itibaren otuz gün içinde, kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal ve maddi hatalara karşı da adli yargıda düzeltim davası açılabilir. İdari yargıda açılan davalar öncelikle görülür. Sorunların en kısa zamanda çözülebilmesi için yukarıda bahsi geçen durumlar dışındaki tüm şikayetleriniz için öncelikle DSİ Artvin 26. Bölge Müdürlüğüne başvurmanız önemle rica olunur. DSİ Artvin 26. Bölge Müdürlüğünün iletişim bilgileri bu kitapçığın arkasında yer almaktadır. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 8 / 23

18 Sıkça Sorulan Sorular İlgili Mevzuat Kamulaştırma işlemleri kimin tarafından yapılacak? Kamulaştırma işlemleri DSİ tarafından yapılacaktır. Kendi mallarımın ne zaman kamulaştırılacağını nasıl öğrenebilirim? DSİ tarafından hazırlanacak kamulaştırma planından yararlanarak bağlı bulunduğunuz köy ya da mahallenin yaklaşık olarak ne zaman kamulaştırılacağını öğrenebilirsiniz. Kamulaştırma bedeli üzerinde DSİ ile anlaşamazsam ne olur? Bu durumda DSİ ile bir anlaşmazlık tutanağı imzalanır ve DSİ, Asliye Hukuk Mahkemesine başvurur. Mahkeme masrafları DSİ tarafından karşılanır. Mahkeme sizin görüşlerinizi, DSİ nin görüşlerini ve atayacağı bir uzman komisyonun görüşlerini alarak bir bedel belirler. Taraflar bu bedelde ikna olmaz ise yeni bir duruşma günü saptanarak bu işlem tekrarlanabilir. En fazla iki kere uzman görüşünün alınmasından sonra mahkeme kesin bedeli saptar ve taşınmazın DSİ adına tesciline karar verir. Bu kararı takiben 15 gün içerisinde DSİ bedeli öder. Kamulaştırma bedelini ne zaman alabilirim? Kamulaştırma Kanununda belirtildiği üzere sahip olduğunuz malın bedeli üzerinde DSİ ile anlaşmaya vardıktan sonra 45 gün içerisinde kamulaştırma bedeli size peşin olarak ödenecektir. Anlaşmaya varılamaması halinde bedel mahkeme tarafından kararlaştırılacaktır. Mahkeme kararını takiben 15 gün içerisinde bedel size ödenecektir. Kamulaştırma işlemleri ile ilgili şikayetlerimi nereye iletebilirim? Kamulaştırma ile ilgili tüm şikayetleriniz için DSİ Artvin 26. Bölge Müdürlüğüne başvurabilirsiniz. DSİ Artvin 26. Bölge Müdürlüğünün iletişim bilgileri bu kitapçığın arkasında yer almaktadır. T.C. Anayasasının 46. Maddesi 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu Kadastro Kanunu Medeni Kanun LÜTFEN DAHA FAZLA BİLGİ VE KİŞİSEL SORULARINIZ İÇİN PROJE BİLGİLENDİRME OFİSİNE BAŞVURUNUZ. (Proje Bilgilendirme Ofisinin iletişim bilgileri kitapçığın arkasında yer almaktadır.) Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 9 / 23

19 Yeniden Yerleşim (İskan) Nedir? YENİDEN YERLEŞİM (İSKAN) ÇALIŞMALARI YENİDEN YERLEŞIM (İSKAN) ÇALIŞMALARI Yeniden Yerleşim (İskan) Nedir? Yeniden Yerleşim Planı Nedir? Yeniden Yerleşim Planlaması Kapsamında Gerçekleştirilecek Çalışmalar Yeniden Yerleşim Seçenekleri 1. Devlet Eliyle İskan 2. Devlet Eliyle Kredili İskan 3. Kendi Olanaklarıyla İskan Yeniden Yerleşim Sürecinde Gerçekleştirilmesi Planlanan Diğer Çalışmalar Sizin Yapabilecekleriniz İlgili Mevzuat Uluslararası literatürde yeniden yerleşim, kalkınma projelerinden doğrudan (taşınmazları su altında kalan insanlar gibi) ya da dolaylı olarak etkilenen kişilerin fiziksel ve/veya ekonomik olarak yer değiştirerek sosyoekonomik bakımdan en az eskisi kadar iyi duruma getirilmeleri olarak tanımlanmaktadır. Yeniden yerleşim ile yakın anlamda kullanılan iskan teriminin ise Türk yasalarıyla belirlenen tanımı bir aileye, nüfus ve ihtiyacına göre oturacak ev veya ev yeri, sanatkarlara ve tüccarlara ayrıca geçim getirecek dükkan veya mağaza yahut bu gibi yapı veya yeri ve mütedavil sermaye; çiftçilere de ayrıca kafi toprakla çift hayvanı, alet ve edevatı, tohumluk, ahır ve samanlık veya yeri vermektir. Yeniden Yerleşim Planı Nedir? Yeniden Yerleşim Eylem Planı (YYEP), bir yatırım projesinin olumsuz etkilerini önlemek, sebep olduğu fiziksel kayıpları tazmin etmek ve projeden etkilenen insanlara gelişme olanakları sağlamak için proje sahibinin uygulayacağı yöntem ve eylemlerin belirlendiği dokümandır. Yeniden Yerleşim Eylem Planı projeden etkilenen halkın karşılaşabileceği maddi ve manevi sıkıntıları en aza indirmek ve/veya önlemek ve imkanlar dahilinde halkın durumunu eskisinden iyi hale getirmek amacıyla yapılmaktadır. Yerel yönetimler, projeden etkilenen halk, sivil toplum kuruluşları ve ilgili kamu kuruluşlarının katılımıyla gerçekleştirilecek YYEP, hem uluslararası standartlara (Dünya Bankası politikaları) hem de Türk yasalarına uygun olarak hazırlanacaktır. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 10 / 23

20 Yeniden Yerleşim Planlaması Kapsamında Gerçekleştirilecek Çalışmalar Yeniden Yerleşim Seçenekleri Yeniden yerleşim çalışmaları bir sürdürülebilir kalkınma programı gibi ele alınarak planlanacaktır. Planlamanın her aşamasında projeden etkilenen halkın görüş ve önerileri büyük önem taşımaktadır. Proje kapsamında gerçekleştirilecek çalışmalar aşağıda kısaca özetlenmektedir. Yusufeli Projesinin yörede yaşayan insanlar ve kaynaklar üzerindeki etkileri belirlenecektir. Bu kapsamda nüfus sayımı ve sosyoekonomik araştırmalar yapılacak, yörede yaşayan halkın geçim kaynakları ve su altında kalacak varlıklarına (konut, arsa, arazi vd.) ilişkin bilgiler derlenecektir. Gerçekleştirilecek anket ve toplantılar vasıtasıyla edinilecek bu bilgiler ışığında projenin yöre halkı ve geçim kaynakları üzerinde olacak tüm etkilerini belirlemek mümkün olacaktır. Projeden etkilenecek halka kamulaştırma ve yeniden yerleşim haklarına ilişkin danışmanlık sağlanacak, bilgilendirme toplantıları düzenlenecektir. Bunun yanısıra yöre halkının görüş, öneri, talep ve tercihlerini öğrenmek üzere odak grup toplantıları gerçekleştirilecektir. Devlet tarafından iskan hakkı olan ailelere iki tür iskan imkanı sağlanmaktadır: (1) Devlet eliyle iskan, (2) Devlet eliyle kredili iskan (diğer adıyla teknik yardım ve kredi desteği ile köy nakli veya toplulaştırması ) Ayrıca yerini terk etmek zorunda kalan aile ve bireyler kendi olanaklarıyla yeniden yerleşmeyi tercih edebilirler. Bu üç seçenek aşağıda açıklanmaktadır. Gerek devlet eliyle iskan, gerekse kredili iskan başvurusunda bulunan ve hak sahibi olan aileler arsa/arazi ve konutlar dağıtılmadan önce her an vazgeçebilir veya kırsaldan kentsele, kentselden kırsala geçiş yapabilirler. Yeniden Yerleşim (İskan) Seçenekleri Yörede gerekli araştırmalar ve kaynak analizleri yapılacak, yerel yönetimlerin, projeden etkilenecek halkın, sivil toplum kuruluşlarının ve ilgili tüm devlet kurumlarının görüş, öneri, talep ve tercihleri doğrultusunda projenin etkilerini en aza indirmek ve/veya önlemek, yeni gelir kaynakları oluşturmak ve var olanları geliştirmek için yapılması gereken çalışmalar belirlenecektir. 1Devlet Eliyle İskan 2Devlet Eliyle Kredili İskan 3Kendi Olanaklarıyla İskan Kentsel Kırsal Kentsel Kırsal Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 11 / 23

21 1. Devlet Eliyle İskan 1. Devlet Eliyle İskan Taşınmaz mallarının kısmen veya tamamen ellerinden çıkması neticesinde yerlerini terk etmek zorunda kalan ailelere ya da taşınmaz malı olmasa dahi en az üç yıldır kamulaştırma sahasında oturan ailelere devlet eliyle iskan sağlanabilecektir. Devlet eliyle iskanı seçenler KIRSAL ya da KENTSEL iskanı tercih edebilirler. Kırsal (Tarımsal) İskan Kırsal iskanı seçen ailelere, seçilecek yeni kırsal yerleşim alanlarında konut ve arazi sağlanacaktır. Bunun yanısıra hayvancılık ve tarım girişimleri için kredi, ekipman ve diğer gerekli girdiler (gübre, tarımsal kimyasallar vd.) sağlanabilecektir. Çiftçilere sürdürülebilir toprak kullanımı ve ilgili konularda danışmanlık sağlanacak, modern tarım ve hayvancılık yöntemlerine ilişkin eğitimler düzenlenecektir. Orman köylülerinin, orman köylüsü olmaktan doğan hakları/avantajları (varsa) göz önünde bulundurulacaktır Kentsel (Şehirsel) İskan Kentsel iskan için hak sahibi olan ailelere, seçilecek yeni ilçe merkezinde konut verilecek ve gerekli ticari imkanlar sağlanacaktır. İskan edilenlerin iş kurmaları, mevcut işlerini geliştirmeleri için krediler ve çeşitli konularda meslek eğitimleri sağlanacaktır. Kentsel iskan alanında nüfusa göre hastane ve ilk ve ortaöğretim okulları ve diğer kamu tesisleri kurulacaktır. Tahtalı Barajı Kentsel İskan Evleri Tahtalı Barajı Kırsal İskan Evleri Tahtalı Barajı Kırsal İskan Evleri Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 12 / 23

22 1. Devlet Eliyle İskan 1. Devlet Eliyle İskan Sağlanacak Kredi ve Karşılıksız Yardımlar a) Donatım Kredisi: İskan edilen ailelere üretim yapabilmeleri için çiftlik hayvanları, motorlu araçlar, alet ve ekipmanlar sağlanabilir veya bunların bedeli ödenebilir. Bu kredinin vadesi en çok 7 yıldır. Ödemesiz devre en fazla 2 yıl olup ilk taksit en geç 3. yılın sonunda olmak üzere kalan borç 4 yılda ve 4 eşit taksitte tahsil olunur. Bu kredinin faizi %10'dur. b) İşletme Kredisi: Üretim giderleri için verilecek bu kredi malzeme veya nakit olarak ödenebilir. Bu kredinin bir yıl içerisinde geri ödenmesi gerekmekte olup, yıllık kredi faizi %10 dur. Bu kredi üç yıl arka arkaya alınabilir. c) Karşılıksız İskan Yardımları: Yeniden yerleşime tabi olan kişilerden zor durumda olanlara kamulaştırma alanından ayrıldıkları günden başlamak üzere geri ödemesiz yardımlar sağlanacaktır. Bu yardımlar aile geçimini temin edinceye kadar sürer. Bu süre mücbir sebepler haricinde 2 yılı geçemez. d) Projeden etkilenen kişilerin yeniden yerleşim yeri hazırlanmadan yerlerini terk etmeleri gerekmesi halinde, bu kişilere geçici konut ve finansal yardım sağlanabilir. Geçici ve kesin iskan edilen ailelere verilecek aylık karşılıksız yardım miktarları asgari ücretin %40 ından az, %80 inden fazla olamaz. Arazi, Arsa ve Konut Edindirme Kredisi: İskan edileceklere iskanlarının çeşitli nedenlerle gecikmesi ya da yapılamaması durumlarında talepleri halinde arazi, arsa ve/veya konut kredisi verilir. Açılan kredi miktarı borçlanmayı takip eden 5 inci yılın Ocak ayından başlamak üzere 20 yılda 20 eşit taksitle tahsil olunur. Müracaat Devlet eliyle kırsal ya da kentsel iskan isteyenlerin, iskan duyurusuyla verilen 60 günlük süre içinde istenen belgelerle birlikte bağlı bulunduğu kaymakamlık veya valiliğe başvurması gerekmektedir. Askerlik, tutukluluk, hastalık gibi belgelendirilmiş zorunlu durum halleri dışında bu süre boyunca müraacat etmeyenler haklarını kaybederler. Mahalli iskan komisyonu tarafından hak sahibi olduğuna karar verilenler istekleri doğrultusunda kentsel veya kırsal olarak iskan edilecektir. Devlet eliyle iskanı tercih edenlerin, almış oldukları kamulaştırma bedellerini iskan gelir hesabına yatırmaları gerekmektedir. Dağıtılan taşınmazların (konut, arsa ve/veya arazi) değerinin kamulaştırma bedelinin üstünde olması halinde aradaki fark iskan edilen tarafından ödenir. Borçlandırma bedelleri ile faizleri borçlanmayı takip eden 5 inci yılın Ocak ayından başlamak üzere 20 yılda ve 20 eşit taksitle tahsil olunur. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 13 / 23

23 1. Devlet Eliyle İskan 2. Devlet Eliyle Kredili İskan Hak sahibi olma koşulları Devlet eliyle kentsel veya kırsal iskan edilmek üzere hak sahibi olabilme şartlarının detayları, iskan çalışmalarına başlamak üzere yapılan iskan duyurusunda ve bilgilendirme toplantılarında ayrıca açıklanacaktır. Hak sahibi olabilme şartlarından bazıları şöyledir. İskan duyurusuyla verilen süre içinde başvurulması ve müracaat edenin aile reisi olması, Aile fertleri adına ödenen ve ödenecek kamulaştırma bedellerinin tamamının iskan gelir hesabına yatırılması, Taşınmaz malı olmayanların en az 3 yıl önceden beri o yerde ikamet ettiğini belgelemesi, Taşınmaz malı olanların kamulaştırma mahallinde halen ikamet ettiğini belgelemesi, Müraacat sahibinin devlet memuru, kadrolu sigortalı işçi olmaması, Emekli, küçük esnaf ve sanatkar olanların hak sahiplilik kararı alınacağı tarihte gelirlerine bakılacak olup o tarihteki asgari ücret ortalamasının üzerinde gelire sahip olmaması gerekmektedir. Devlet eliyle kredili iskan Teknik Yardım ve Kredi Desteği ile Köy Nakli veya Toplulaştırılması olarak da adlandırılmaktadır. Kırsal (Kredili) İskan Bu uygulama; Kısmen kamulaştırılan köyler için uygun bir yerleşim yeri bulunması halinde köyün toplu olarak rezervuarın üst kotlarında elverişli bir yerleşim yerine yerleştirilmesi, Kısmen kamulaştırılan köylerin kendi sınırları içerisinde yerleşime uygun alan olması halinde, taşınmazları kamulaştırılan ailelerin bu alanlara yerleştirilmeleri için kullanılır. Ailenin bu durumda kamulaştırma bedelini vermesi gerekmeyecektir. Kentsel (Kredili) İskan Bu uygulama kapsamında ailelere yeni kurulacak ilçe merkezinde arsa alarak yerleşmeyi tercih etmeleri halinde kredi sağlanacaktır. Ailenin bu durumda kamulaştırma bedelini vermesi gerekmeyecektir. Bu şekilde iskan edilen ailelerin kamulaştırma bedelleri alınmaz. Bu nedenle yeniden yerleşecek aile hem kamulaştırma bedelini hem de yeniden yerleşim kredisini birlikte alabilir. Toplu olarak kredili iskanı tercih eden köylerde köy tüzel kişiliği yok olmaz ve dolayısıyla köy ortak mallarının kamulaştırma bedeli köy tüzel kişiliğinde kalır. Kendi sınırları içerisinde yerleşen orman köyleri ormandan doğan haklarını kaybetmezler. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 14 / 23

24 2. Devlet Eliyle Kredili İskan 3. Kendi Olanaklarıyla İskan Müracaat Kırsal yerleşim için köy sakinlerinden nakil isteklerine ilişkin dilekçe toplanarak köy topluluğu huzurunda incelenir. Çoğunluğun sağlanması halinde köy toplu olarak altyapısı hazırlanan yeni bir yerleşim alanına taşınır. Sağlanacak Teknik Yardım ve Krediler Yerleşim yeri seçimi, haritasının çıkarılması, imar planının hazırlanması ve sahaya uygulanması, arsaların parsellere bölünerek hak sahibi ailelere dağıtılması Devlet tarafından yapılmakta ve arsa maliyetine eklenmektedir. Yerini terk etmek zorunda kalanlar için diğer bir seçenek ise kendi olanaklarıyla iskandır. Bir aile ya da birey kendi olanaklarıyla yeniden yerleşmeye karar vermesi, ya da devlet eliyle iskan için hak sahibi olmaması durumunda kamulaştırma parasını alarak seçtiği yere yerleşebilir. Kendi olanaklarıyla yeniden yerleşmeyi tercih eden birey ya da aileler devlet yardımlarından ve kredilerinden faydalanma hakkını kaybetmekle birlikte, yörede verilecek danışmanlık ve eğitim faaliyetlerinden yararlanabilirler. Yeni yerleşim yerinde yapılan imar planı sonucu elde edilen arsalar olabildiğince uygun fiyatlarla ailelere satılır. Arsa alımı için verilecek krediler 5 yılda, 5 eşit taksitte tahsil edilir. Konut, tarımsal yapı ve tesisler için ailelere kredi açılır. Bu kredinin miktarı yaklaşık 10,000 YTL olacaktır. Yıllık faizi %12 olan bu kredi beşinci yıldan başlamak üzere 20 yılda 20 eşit taksitte tahsil edilir. Kredi haricindeki konut inşaat maliyetlerinin aileler tarafından karşılanması gerekmektedir. Kendi olanaklarıyla yeniden yerleşmeyi tercih edenlerin özellikle kamulaştırma parasını nasıl en verimli şekilde kullanabilecekleri konusunda verilecek danışmanlık hizmetlerinden yararlanmaları faydalı olacaktır. Hak sahibi olma koşulları Yeni yerleşim yerinde arsa satın alacakların aile olması, Nakli yapılacak köyde en az bir yıldan beri yerleşik olması şartları aranır. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 15 / 23

25 Yeniden Yerleşim Sürecinde Gerçekleştirilmesi Planlanan Diğer Çalışmalar Sizin Yapabilecekleriniz Sizlerin de görüş ve katılımları ile; Yusufeli Projesi sebebiyle olumsuz etkilenebilecek gelir kaynakları üzerinde detaylı araştırmalar yapılacak, eksilen aile gelirlerinin telafisi için yeniden yerleşim alanlarında yapılacak yatırımlar önerilecektir. Kalkınmaya yönelik çalışmalar gerçekleştirilecek, ihtiyaç duyulan eğitimler belirlenecek ve yeniden yerleşim alanında bu eğitimlerin düzenlenmesi sağlanacaktır. Projenin inşaat aşamasında yöreden uygun nitelikte çok sayıda kişi istihdam edilecektir. Yörede kooperatiflerin kurulması teşvik edilecektir. Yeniden yerleşim sonrasında yörenin sosyo-ekonomik durumu izlenecek, gerekli durumlarda iyileştirme önerileri sunulacaktır. Bağımsız iskanı tercih edenler için kamulaştırma bedelini en verimli nasıl kullanabilecekleri konusunda danışmanlık sağlanacaktır. Yeniden yerleşim planının hazırlanması ve uygulanması sırasında karar mekanizmalarına aktif olarak katılmak, Çalışmaların en verimli şekilde yürütülebilmesi için toplantılara katılarak görüş ve önerilerinizi uzmanlarla paylaşmak, Çalışmalara katılımınız için gerçekleştirilen anketlere katılarak olabildiğince açık bilgiler vermek, Yeniden yerleşim (iskan) seçenekleriyle ilgili olabildiğince bilgi sahibi olarak aileniz için en doğru seçimi yapmak, Kamulaştırma ücretini alıp bağımsız olarak yeniden yerleşmeyi tercih ettiğiniz takdirde, paranızı en verimli şekilde nasıl kullanabileceğinizi öğrenmek için uzmanlara danışmak. İlgili Mevzuat İskan Kanunu İskan Kanunu Uygulama Yönetmeliği LÜTFEN DAHA FAZLA BİLGİ VE KİŞİSEL SORULARINIZ İÇİN PROJE BİLGİLENDİRME OFİSİNE BAŞVURUNUZ. (Proje Bilgilendirme Ofisinin iletişim bilgileri kitapçığın arkasında yer almaktadır.) Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 16 / 23

26 ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ ÇALIŞMALARI ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ ÇALIŞMALARI Çevresel Etki Değerlendirmesi Nedir? Çevresel Etki Değerlendirmesi Nedir? Çevresel etki değerlendirmesi çalışmalarının temel hedefi bir projenin tüm olası olumlu ve olumsuz etkilerini ortaya koyarak, olumsuz etkileri en aza indirmek ve/veya önlemek için alınması gereken tedbirleri belirlemektir. ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ (ÇED) RAPORU bu bulguların tamamını içeren rapordur. ÇED Raporu esas olarak karar vericilerin önerilen bir proje hakkında sağlıklı karar verebilmeleri için bilgi sağlayan bir planlama aracıdır. Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği Yusufeli Projesinde ÇED Çalışmaları Yusufeli Projesinin Olası Çevresel Etkileri 1. İnşaat Aşaması ve Su Tutma 2. İşletme Aşaması İlgili Mevzuat Türkiye de Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği T.C. Çevre Bakanlığı (şu anda T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı) tarafından ilk kez Şubat 1993 de yayımlanmış ve yürürlüğe konulmuştur. Bu Yönetmelik bu güne kadar aynı Bakanlık tarafından 3 kez revize edilmiş olup, şu anda Aralık 2003 de Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelik yürürlüktedir. ÇED Yönetmeliği, eklerinde belirtilen olası çevresel etkileri önemli olabilecek projeler için ÇED Raporu hazırlanmasını ve Çevre ve Orman Bakanlığına sunulmasını öngörmektedir. Bakanlık bu raporun incelenmesi için çeşitli kurumların temsilcilerini içeren bir komisyon kurmakta ve bu komisyonun görüş ve talepleri doğrultusuda ÇED Raporu Nihai hale gelmektedir. Bu değerlendirmeler sonucunda T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından bahse konu proje için ÇED Olumlu/Olumsuz Kararı verilmektedir. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 17 / 23

27 ÇED Yönetmeliği nin Geçici 3. Maddesi uyarınca 7/2/1993 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan ÇED Yönetmeliğinden önce uygulama projeleri onaylanmış faaliyetlere bu ÇED Yönetmeliği hükümleri uygulanmamaktadır. Yusufeli Projesinde ÇED Çalışmaları Yusufeli Projesi için fizibilite raporu 1986 yılında, kesin projeler ise 1990 yılında tamamlanmış ve onaylanmıştır. Bu nedenle, Yusufeli Projesi ÇED Yönetmeliği ( ) Geçici Madde 3 kapsamında yer almakta olup, T.C. Çevre Mevzuatı uyarınca bir ÇED raporu hazırlanmasından muaftır. Ancak, Yusufeli Projesi nin önemi ve uluslararası kredilerden yararlanılarak gerçekleştirileceği göz önüne alınarak Dünya Bankası standartları (esas olarak OP 4.01 Çevresel Etki Değerlendirmesi ve OP 4.04 Doğal Habitatlar) uyarınca bir ÇED raporu hazırlanması uygun bulunmuştur. Dünya Bankasının sınıflandırmasına göre baraj ve hidroelektrik santralı projeleri çevresel etkilerinin önemli olabileceği tahmin edilen büyük ölçekli projeler kapsamında yer almaktadır. Yusufeli Projesi için yürütülen ÇED çalışmalarının tarihçesi aşağıda özetlenmektedir: Kasım 1997 ÇED çalışmalarına başlanması ÇED Raporu nun Güncellenmesi için 2004 Yılında Yürütülen Çalışmalar Yusufeli Projesi ÇED raporunun güncellenmesi kapsamında bitki örtüsü (vejetasyon), yaban hayatı yaşam alanları (yaban hayatı habitatları) ve arazi kullanımı hakkında güncel bilgi toplanması amacıyla arazi çalışmaları yürütülmüştür ve detaylı haritalandırma çalışmaları gerçekleştirilmektedir. Yeniden Yerleşim Eylem Planı kapsamındaki çalışmalar için de güncel ve ayrıntılı arazi kullanımı verileri (tarım arazileri, orman alanları, ürünler, ağaçlar vb.) toplanmıştır. Bu bağlamda 2004 yılında gerçekleştirilen çalışmalar proje birimlerinin tümünü (baraj ve hidroelektrik santral, malzeme ocakları, depo alanları, şantiye alanı, yeni yapılacak ana yollar) göz önüne alarak bahse konu veri ihtiyacını karşılayacak şekilde gerçekleştirilmiştir. Arazi Kullanımı, Bitki Örtüsü ve Yaban Hayatı Habitatları (yaşam alanı) Haritalandırma çalışması aşağıdaki yöntemler kullanılarak gerçekleştirilmiştir: Arazi çalışmaları (uzman biyologlar tarafından yerinde gözlem, örnekleme ve laboratuvar analizleri) Uydu görüntüleri GIS (coğrafi bilgi sistemleri) uygulamaları Nisan 1998 Mart 1999 Mayıs 2004 Dünya Bankası standartlarına göre hazırlanan ÇED Raporu nun tamamlanması (Revizyon A) T.C. Çevre Bakanlığı nın DSİ ye gönderdiği Yusufeli Projesi nin ÇED Yönetmeliği hükümlerinden muaf olduğunu belirten yazısı Uluslararası standartlara göre hazırlanan ÇED Raporu nun güncellenmesi çalışmalarının başlaması ÇED çalışmaları kapsamında su altında kalacak baraj gölü alanına ek olarak, relokasyon yollarını ve çevresini de içine alacak şekilde geniş bir alan değerlendirilmektedir. İncelenen alanın geniş tutulmasının amacı, projeden kaynaklanabilecek olası etkilerin eksiksiz olarak belirlenebilmesini, bu olası etkilerin önemlerinin değerlendirilebilmesini ve gereken önlemlerin belirlenmesini sağlamaktır. ÇED çalışmaları kapsamında incelenen alan Harita 1 de gösterilmektedir. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 18 / 23

28 Yusufeli Projesinin Olası Çevresel Etkileri ÇED Raporu Hazırlanması Kapsamında Devam Eden ve Planlanan Çalışmalar Arazi Kullanımı, Bitki Örtüsü ve Yaban Hayatı Habitatları (yaşam alanı) Haritalandırma çalışması ile toplanan verilerin GIS (coğrafi bilgi sistemleri) yöntemleri kullanılarak değerlendirilmesi ve muhtemel (olası) etkilerin belirlenmesi. Alınacak önlemler ve izleme planının bu bağlamda detaylandırılması. Proje kapsamına dahil edilen relokasyon yolları için hava kalitesi ve gürültü ile ilgili modelleme çalışmalarının yapılması ve muhtemel etkilerin değerlendirilerek bu hususların ÇED raporuna dahil edilmesi. Yeniden Yerleşim Eylem Planı (YYEP) çalışmalarının sonuçlarının ÇED raporuna yansıtılması. Yusufeli nde açılan Bilgilendirme Ofisi ve yürütülen çalışmalar kapsamında halkın görüş ve önerilerinin alınması, bunların çalışmalarda göz önüne alınması ve raporda belirtilmesi ile halk tarafından gündeme getirilen endişelerle ilgili çözümlerin üretilerek rapora dahil edilmesi. ÇED raporunun tamamlanması ve ilgili kuruluşlar ile halka sunulması. Projenin olası çevresel etkileri projenin özellikleri ve projenin yeri göz önüne alınarak belirlenen, ortaya çıkması muhtemel olan etkilerdir. Çevresel etki değerlendirmesi sırasında bütün olası etkiler göz önüne alınmaktadır. ÇED çalışmalarında, olası etkilerin mümkün olan en az seviyeye indirilmesi ya da mümkünse ortaya çıkmasının önlenmesi için ne gibi önlemler alınması gerektiği bilimsel bir yaklaşimla incelenmektedir. ÇED çalışmaları sonucunda olası olumsuz etkilerin en az seviyeye indirilmesi için alınması gereken önlemler belirlenmiş olacaktır. Ayrıca, bu önlemlerin etkinliğinin (yeterliliğinin) izlenmesi için gereken izleme faaliyetleri de belirlenecektir. Projenin çevre üzerindeki olası (muhtemel) etkileri genel olarak üç ana başlık altında değerlendirilebilir: Fiziksel çevre üzerine olası etkiler (projenin hava, su ve toprak kalitesi üzerine olası etkileri) Biyolojik çevre üzerine olası etkiler (projenin bitki ve hayvanlar üzerine olası etkileri) Sosyoekonomik çevre üzerine olası etkiler (projenin toplum ve bireyler üzerindeki sosyal ve/veya ekonomik etkileri - yeniden yerleşimden kaynaklanan etkiler) Projenin çevresel etkileri genel olarak iki aşamada değerlendirilebilir. 1 İnşaat aşaması ve su tutma 2 İşletme aşaması Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 19 / 23

29 1 İnşaat aşaması ve su tutma 2 İşletme aşaması Ínşaat aşamasındaki etkilerin daha çok inşaat yapılacak alanlarla sınırlı olacağı öngörülmektedir. Bu alanlar; Servis yolları (baraj alanına ulaşımı sağlayan yollar) Relokasyon yolları (Artvin-Bayburt Yolu nun 55 km lik relokasyon kesimi; Artvin-Erzurum Yolu nun 31 km lik relokasyon kesimi) Şantiye alanı Baraj yeri ve Malzeme ocaklarıdır. Projenin inşaat aşamasındaki etkilerin diğer büyük ölçekli inşaat faaliyetleri ile benzer nitelikte olması beklenmektedir. Bu bağlamda başlıca olası etkiler aşağıda belirtilmektedir. Kazı ve dolgu çalışmalarından, malzeme hazırlamadan (kırma-eleme), araçlardan ve patlatmadan kaynaklanacak toz İnşaat makinelerinden kaynaklanacak egzoz gazları İnşaat makinelerinden kaynaklanacak gürültü Boya, atık yağ gibi tehlikeli atıklar Patlatmadan kaynaklanacak anlık gürültü ve vibrasyon Malzeme hazırlama (kırma-eleme) ve beton işlerinden kaynaklanan atıksular İnşaat faaliyetlerinden kaynaklanan katı atıklar (beton, hurda makina ve ekipman parçası, metal, plastik vb.) Şantiye tesislerinden kaynaklanan evsel atıksu ve evsel katı atıklar İnşaat sırasında arazi kullanımından kaynaklanan ve su tutma sonucunda baraj gölü alanında habitat (bitki ve hayvanların yaşam alanı) ve vejetasyon (bitki örtüsü) kaybı Görsel etkiler Íşletme aşamasındaki başlıca olası etkiler aşağıdaki gibi gruplandırılabilir: A. Projenin çevre üzerindeki etkileri (nehir akışının baraj ile regüle edilmesi gibi) B. Çevrenin proje üzerindeki etkileri (baraj gölünün rüsubat (çökelti, sediman) ile dolması gibi) Projenin çevre üzerindeki başlıca etkileri: Projenin yöre halkı üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkileri. Su tutma sonucunda baraj gölü alanında habitat (bitki ve hayvanların yaşam alanı) ve vejetasyon (bitki örtüsü) kaybı. Nehir akımının kontrol edilmesi (regülasyonu) sonucunda nehrin akışaşağıdaki kesiminde akımın değişmesi (mevsimsel akımların değişmesi). Baraj nedeniyle akışaşağıya rüsubat (çökelti, sediman) taşınımının azalması. Baraj gölündeki göl ortamı koşulları nedeniyle barajdan bırakılan suyun kalitesindeki olası değişiklikler (özellikle su sıcaklığı ve çözünmüş oksijen). Kalıcı tesislerden kaynaklanan evsel atıksu ve evsel katı atıklar. Çevrenin proje üzerindeki başlıca etkileri: Baraj gölünün rüsubat (çökelti, sediman) ile dolması. Çevredeki yerleşimlerden kaynaklanan arıtılmamış atıksular ve benzeri deşarjlar nedeniyle ilerde oluşacak baraj gölündeki su kalitesinin bozulması (yosunlaşma, ötrofikasyon). Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 20 / 23

30 İlgili Mevzuat Projeden kaynaklanması muhtemel etkilerin belirlenmesi ile ilgili detaylı çalışmalar devam etmektedir. Bu çalışmalar sonucunda ortaya çıkacak önemli olumsuz etkilerin en az seviyeye indirilmesi için alınması gereken önlemler (yöntemler ve yaklaşımlar) geliştirilecektir. Bunların yanı sıra bu önlemlerin etkinliğinin (yeterliliğinin) izlenmesi için gereken izleme faaliyetleri de belirlenecektir. Lütfen siz de projenin olası çevresel etkileriyle ilgili görüş ve düşüncelerinizi düzenlenecek toplantılar vasıtasıyla ya da proje bilgilendirme ofisine gelerek uzmanlarla paylaşınız. LÜTFEN DAHA FAZLA BİLGİ VE KİŞİSEL SORULARINIZ İÇİN PROJE BİLGİLENDİRME OFİSİNE BAŞVURUNUZ. (Proje Bilgilendirme Ofisinin iletişim bilgileri kitapçığın arkasında yer almaktadır.) Yusufeli Projesi daha önce açıklandığı üzere ÇED Yönetmeliği nin gerekliliklerinden muaf olmakla birlikte, proje süresince diğer tüm çevre ve iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uyulacaktır. Uyulacak kanun ve yönetmeliklerin bazıları aşağıda belirtilmektedir. Çevre ile İlgili Mevzuat Çevre Kanunu Katı Atıkların Kontrolu Yönetmeliği Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Gürültü Kontrol Yönetmeliği Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği Çevre Denetimi Yönetmeliği Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliği İş Sağlığı ve Güvenliği ile İlgili Mevzuat İş Kanunu İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi Usul ve Esaslarına İlişkin Tüzük Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği Yapı İşlerinde Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliği Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 21 / 23

31 Harita 1 - Rezervuar Alanı, Yeniden Yerleşim Yerleri ve Relokasyon Yolları Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 22 / 23

32 Harita 2 - Rezervuar Alanı ve Proje Birimleri Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 23 / 23

33 Ek F.4. Köy Bilgilendirme Toplantılarında Kullanılan Sunum Doküman Adı: YUSUFELI BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F4 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 1 / 6

34 Doküman Adı: YUSUFELI BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F4 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 2 / 6

35 Doküman Adı: YUSUFELI BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F4 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 3 / 6

36 Doküman Adı: YUSUFELI BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F4 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 4 / 6

37 Doküman Adı: YUSUFELI BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F4 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 5 / 6

38 Doküman Adı: YUSUFELI BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F4 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 6 / 6

39 Ek F.5. Köy Bilgilendirme Toplantıları Bulgu ve Notları Yer Tarih Katılımcılar Kayıt Türü* Açıklama Yusufeli İlçesi 08 Şubat Artvin Vali Yardımcısı, Yusufeli Kaymakamı DSİ Gn Md., Kamulaştırma ve İskan D. Bşk ve 2 personeli DSİ 26. Bölge Müdürü, Müdür Yardımcısı, Kamulaştırma Şube Md. ve harita mühendisi, ENCON Çalışma Grubu (4 kişi) 40 tan fazla muhtar, İhtiyar heyeti üyeleri, Kılıçkaya ve Yusufeli Belediye Başkanları İl Genel Meclisi Üyeleri, Siyasi Parti Liderleri, Dernek Başkanları, Yerel Kamu Kuruluşları, yöre sakini KL, FO, VK, TT Toplantıda bilgilendirmenin ardından Yusufeli Belediye Başkanı ve bazı muhtarlar söz alarak endişelerini dile getirmişlerdir. Toplantıda en çok üstünde durulan konu Yusufeli ilçesinin yeni konumudur. Yusufeli ilçesi nin aynı merkezi konumunu koruyacak şekilde ve geride kalan (su altında kalmayan) köylere de yakın olacak şekilde belirlenmesi ve yol ağının insanları mağdur bırakmayacak şekilde baraj tamamlanmadan önce tamamlanması talep edilmiştir. Gündeme gelen bir diğer konu ise yöredeki arazi kıtlığı sebebiyle Yusufeli halkının teraslama yöntemiyle arazi oluşturmuş olduğu ve bu arazi parsellerinin çok küçük olmasıdır. Dereiçi Köyü 6 Şubat 45 köy sakini, Muhtar, ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) KL, FO, VK, TT Köy kısmen su altında kalmaktadır. Bu sebeple köyün yeniden yerleştirilmesi gerekmemektedir. Köyün en büyük endişesi yeni ilçe yerinin köye yakın olmamasıdır. İlçe yerinin köye uzak olması halinde köyün eğitim, sağlık gibi olanaklardan mahrum kalacağını düşünmektedirler. Arazileri genelde dağ yamacına evlekler (taş duvar) yapılarak dere yatağından taşınan topraklar ile oluşturulan çok küçük parsellerle sınırlı olduğu için kamulaştırmada kullanılacak birim fiyatların yüksek olmasını talep etmektedirler. Köy ilçe adaylarından biridir. Baraj yapımından en büyük beklenti köyün ilçe olmasıdır. Arazileri genelde dağ yamacına evlekler (taş duvar) yapılarak dere yatağından taşınan topraklar ile oluşturulan çok küçük parsellerle sınırlı olduğu için kamulaştırmada kullanılacak birim fiyatların yüksek olmasını talep etmektedirler. Çevreli Köyü (Merkez Mah. ve Cevizli Mah.de olmak üzere iki toplantı) Çeltikdüzü Köyü 9 Şubat 1. Toplantı (Merkez Mah.) 70 köy sakini 2. Toplantı (Cevizli Mah.) 80 köy sakini, Muhtar, ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) KL, FO, VK 10 Şubat 45 köy sakini, Muhtar ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) KL, FO, VK Köyün verimli arazileri tamamen, evler ise kısmen su altında kalmaktadır. Köylüler ya evlerin de kamulaştırılmasını ya da yeni geçim kaynakları oluşturmak üzere kendilerine destek sağlanmasını talep etmektedir. Doküman Adı: YUSUFELI BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F5 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 1 / 4

40 Ek F.5. Köy Bilgilendirme Toplantıları Bulgu ve Notları (Devamı) Yer Tarih Katılımcılar Kayıt Türü* Açıklama Küplüce, Yüksekoba ve Özgüven Köyleri Arpacık Köyü Kınalıçam ve Morkaya Köyleri Irmakyanı Köyü Sebzeciler Köyü 11 Şubat 12 Şubat 12 Şubat 13 Şubat 14 Şubat 40 köy sakini, Küplüce Köyü Muhtarı, ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) 25 köy sakini, Muhtar, ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) 59 köy sakini, Kınalıçam ve Morkaya Köy Muhtarları, ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) 11 köy sakini, Muhtar ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) 17 köy sakini, Muhtar, ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) KL, FO, VK KL, FO, VK KL, FO, VK KL, FO, VK KL, FO, VK, SK Küplüce barajdan kısmen etkilenmektedir. Genel olarak beklentileri ilçe yerinin köylerine yakın olmasıdır. Yüksekoba ve Özgüven Köyleri aslen projeden etkilenmeyen ve oldukça uzakta kalan köyler olmakla birlikte arazilerinin bir kısmı Küplüce Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Bu araziler su altında kalmaktadır. Tarım alanlarının büyük bir kısmı su altında kalmaktadır. Geçim kaynaklarını kaybedecekleri için köyün su altında kalmayan mahallelerinin de istimlak edilmesini talep etmektedirler. Köyün malzeme ocaklarına yakın olması dolayısıyla toz oluşumunun ürünlerine zarar vereceğini düşündükleri için kamulaştırma bedellerinin en kısa zamanda ödenmesini istiyorlar. Köyün üst kısımlarından malzeme alınacak olması ve şantiyelerin bu köyde kurulacak olması dolayısıyla ilk kalkacak köylerden biri Kınalıçam Köyüdür. Köy halkı için en önemli konu yeni ilçe yerinin bir an önce belirlenmesi ve kamulaştırma bedellerinin yüksek tutulmasıdır. Yeni ilçenin yerine göre kırsal yada kentsel iskan talep edeceklerini belirtmişlerdir. Kınalıçam köyünde Morkaya lıların arazileri bulunmaktadır. Morkaya nın merkezi ise su altında kalmamaktadır. Bu köy Yusufeli nin en fakir köylerinden birisidir. Yeterli tarım alanı bulunmamaktadır. Baraj çalışmalarından ilk etkilenecek köylerden birisi olan (Batardo kotundan kaynaklı) Irmakyanı nda da en çok üstünde durulan konu kamulaştırma bedellerinin yüksek tutulmasıdır. Bu köy Yusufeli Barajının 2-3 km altında ve Planlanan Artvin Barajının göl bitim alanının hemen üstünde yer almaktadır. Yani iki barajın arasında kalmaktadır. Yusufeli baraj inşaatından kaynaklı olarak gürültü ve toz oluşumundan olumsuz etkileneceklerini, ve ayrıca söz konusu iki baraj sebebiyle yakındaki tüm yerleşim yerleriyle bağlantılarının kesileceğini düşünmektedirler. Nüfusu oldukça yaşlı olan bu köyde köyün tamamının istimlak edilmesini talep etmektedirler. Doküman Adı: YUSUFELI BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F5 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 2 / 4

41 Ek F.5. Köy Bilgilendirme Toplantıları Bulgu ve Notları (Devamı) Yer Tarih Katılımcılar İşhan Köyü (Merkez Mah. ve Aşağı Mah. de olmak üzere iki toplantı) Alanbaşı Köyü Tekkale Köyü Pamukçular Köyü Darıca Köyü Yeniköy 16 Şubat 17 Şubat 17 Şubat 20 Şubat 20 Şubat 20 Şubat 1. Toplantı (Merkez Mah.) 65 Köy sakini, muhtar, ENCON Çalışma Grubu (4 kişi) 2. Toplantı (Aşağı Mah.) 16 Köy sakini, ENCON Çalışma Grubu (4 kişi) 41 köy sakini Muhtar Vekili, ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) 34 köy sakini (imam dahil) Muhtar, ENCON Çalışma Grubu (2 kişi). 120 köy sakini (Hemen hemen köyün tamamı), Muhtar, ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) 38 köy sakini, Muhtar ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) 34 köy sakini (imam ve öğretmen dahil), Muhtar, ENCON Çalışma Grubu (2 kişi). Kayıt Türü* KL, FO, VK, SK KL, FO, VK, SK KL, FO, VK, SK KL, FO, VK KL, FO, VK KL, FO, VK, TT Açıklama İşhan yeni ilçe merkezi adaylarından birisidir. Köyün arazilerinin çok az bir kısmı su altında kalmaktadır. Bu sebeple baraja yönelik en büyük beklentileri köylerinin ilçe olmasıdır. Alanbaşı köyünün bir mahallesi barajdan etkilenmektedir. Köyün merkezi ise üst kotlarda ( m) bulunmaktadır. Etkilenen mahalle, barajdan yapımından sonra köyün merkezine yerleşmek istemektedir. Genel olarak istekleri köy yolunun iyileştirilmesi ve altyapı hizmetlerinin (okul sağlık ocağı vb.) getirilmesidir. Verimli tarım arazileri ve mahallelerinin bir kısmı su altında kalmaktadır. Diğer köyler gibi arazileri çok küçük parsellerle sınırlı olduğu için kamulaştırmada kullanılacak birim fiyatların yüksek olmasını talep etmektedirler. Barajdan en az etkilenen köylerden birisidir. Arazilerinin çok az bir kısmı su altında kalmaktadır. Köyde genç nüfusun fazla olması nedeniyle en çok üstünde durulan konu işçi alımında Yusufeliler e öncelik tanınması olmuştur. Ayrıca eğer yeni ilçe merkezi köylerine uzak olursa Erzurum İline bağlanmayı talep etmektedirler. Tarım arazileri büyük oranda su altında kalmaktadır. Evler ise su kotunun üstünde yer almaktadır. Köyün içinden geçen derede her yıl sel olduğunu ve köye büyük oranda sediman taşındığını belirtmişlerdir. Baraj su tuttuktan sonra ise suyun hızının kesilecek olmasından dolayı sediman birikiminin artacağını ve yollarının kapanma riski olduğunu belirtmişlerdir. Bu konun incelenmesini ve gerekli önlemlerin alınmasını talep etmektedirler. Köy daha önce yaşanan heyelan sebebiyle devlet tarafından üst kotlardan alt kotlara taşınmıştır. Köyün ekip biçilen arazisinin büyük kısmı köy ortak malıdır. Bu sebeple köylülerin büyük kısmı kamulaştırma bedeli alamayacaktır. Bu nedenle hayatlarını yeniden kurabilmek için köyün çoğunluğu Yeni Yusufeli yakınında devlet eliyle yeniden yerleşim istemektedir. Ancak köyün büyük çoğunluğu emeklilerden oluşmaktadır. Doküman Adı: YUSUFELI BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F5 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 3 / 4

42 Ek F.5. Köy Bilgilendirme Toplantıları Bulgu ve Notları (Devamı) Yer Tarih Katılımcılar Kılıçkaya Beldesi Bostancı Köyü Bahçeli Köyü 22 Şubat 22 Şubat 23 Şubat *Kayıt türü: KL: katılımcı listesi FO: fotoğraf VK: video kamera SK: ses kayıt TT: toplantı tutanağı Kılıçkaya Belediye Başkanı, Muhtar, Kılıçkaya Kültür Yrd. Day. Der. Başkanı, 101 Kılıçkaya sakini, ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) 32 köy sakini, Muhtar, ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) 53 köy sakini, Muhtar, ENCON Çalışma Grubu (3 kişi) Kayıt Türü* KL, FO, VK KL, FO, VK KL, FO, VK Açıklama Yeni ilçe merkezi adayıdır. Beldenin arazilerinin bir kısmı su altında kalmakla birlikte barajdan fazla etkilenmemektedirler. Barajdan en az etkilenen köylerden birisidir. Barajda çalışacak işçilerin alımında Yusufelililere öncelik verilmesini talep etmektedirler. Bahçeli Köyü nün su altında kalan mahallesi kısa bir süre önce Yusufeli ilçesine bağlanmıştır. Bu sebeple aslında Bahçeli Köyü nün su altında kalan arazisi bulunmamaktadır. Köy bir süre önce sel felaketi geçirmiş ve verimli arazilerini tamamen kaybetmiştir. Bu sebeple ciddi şekilde yoksullaşan köyün en büyük beklentisi köylerindeki sel riskinin giderilmesi için gerekli önlemlerin alınarak tarımda iyileştirme için kendilerine destek sağlanmasıdır. Doküman Adı: YUSUFELI BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F5 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 4 / 4

43 Ek F.6. Halk Toplantıları/Forumları Hakkında Bilgi Ek F.6.1. Halk Forumları için Yönerge 1. Halk forumlarının amacı, Yusufeli Projesi çerçevesinde yapılan yeniden yerleşim plan ve programlarının, PEİ ve dezavantajlı grupları ne kadar ve ne derecede etkileyeceğini belirlemektir. 2. Dezavantajlı grup terimi, bu projeden daha çok olumsuz olarak etkileneceği düşünülen, kadınları, gençleri (özellikleri kızları), zihinsel ve fiziksel engellileri, sosyoekonomik olarak en alt tabakada bulunan kişileri (geçimlerini zor kazanan ya da yardımlarla desteklenen kişiler, evsizler, geçimlerini sokak satıcılığından sağlayan kişiler, yerel kanunlar veya geleneklerde sahip oldukları hakların tam olarak tanımlanmamasından ya da arsalarının, mal varlıklarının veya yatırımlarının kayıt altına alınmamasından dolayı mağdur duruma düşen kişiler) kapsamaktadır. 3. Katılımcıların çeşitliliği mümkün olduğu ölçüde sağlanacaktır. 4. Katılımcılara toplantıların 2 saat süreceği hakkında bilgi verilecek fakat toplantılar 1 saat 45 dakikada tamamlanmaya çalışılacaktır 5. Toplantıları iki kişi yönetecektir. Kişilerden birisi toplantıyı idare ederken diğeriyse toplantının verimliliğini sağlamak için toplantıyı idare eden kişiye yardım edecektir. Eğer halk forumunun yapıldığı grubun ana dili bölgenin lehçesinde ise, toplantıyı idare eden iki kişiden birinin bölgenin lehçesini akıcı olarak konuşması gerekmektedir. Ayrıca toplantılar ses kayıt cihazı ile kayıt altına alınacaktır (her toplantıda yedek bir kaset kesinlikle tedarik edilecektir). 6. Her toplantıya başlamadan önce, gizlilik ve özel hayata saygının halk toplantılarının temel kuralı olduğu, hatta bütün kayıtların ENCON arşivinde güvenilir bir şekilde saklanacağı vurgulanacaktır. Grupların, toplantı yöneticisi ve asistanının dışında hiç kimsenin (dinleyici olarak katılsa bile) toplantılara katılmasına kesinlikle izin verilmeyecektir. 7. Toplantının başlangıcında toplantı yöneticisi kendini gruba tanıttıktan sonra asistanını da tanıtacaktır. Daha sonra, toplantının amacı hakkında özet bir bilgi verecektir (daha önceden standartlaştırılmış bir formatta). Ayrıca grup, proje hakkında kabaca bilgilendirilecektir (katılımcıların daha önceden yeterli ölçüde bilgilendirilmedikleri varsayılacaktır ve hatta bu kişiler proje bilgilendirme ofisine yönlendirilecektir). Bununla birlikte, bu bilgilendirme kısımları amaçları doğrultusunda uzasa bile, en fazla 10 dakikayı geçmeyecektir. 8. Grubun bilgilendirilmesinden sonra, toplantı yöneticisi katılımcıların muntazam bir şekilde kendilerini tanıtmalarını isteyecektir. Bu, grupların daha iyi katılımına neden olacak sıcak bir toplantı atmosferini sağlayacak ısınma bölümü olacaktır. Doküman Adı: YUSUFELI BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F6.1 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 1 / 3

44 9. Katılımcılar kendilerini tanıttıktan sonra toplantı ilk soru ile başlayacaktır. Toplantı yöneticisi, bütün katılımcıların mümkün olduğu ölçüde en etkili şekilde toplantıya katılımlarını sağlayacaktır (her katılımcının kendi düşüncelerini beyan etmeleri sağlanmaya calışılacaktır). Özet olarak, toplantıya az iştirak eden ve az konuşan kişilerinde katılımları en iyi şekilde sağlanacaktır. (Toplantı yöneticisi ya da asistanı sorular hakkında hiçbir şekilde kendi düşüncelerini dile getirmeyeceklerdir. Aksi halde grup yönlendirilmiş olacaktır). Diğer insanların da etkin bir şekilde toplantıya katılımlarını sağlamak için toplantı sırasında çok konuşan kişiler profesyonel bir şekilde susturulacaktır. Bunlara ek olarak, her sorunun sonunda sorunun temel amacı gösterilecektir. Bu yüzden, her bir toplantı yöneticisi sorunun amacını bozmadan, sorunun tarzını değiştirebilir. Yönetici, yeni sorunun, orjinal sorunun temel amacını karşıladığına kesinlikle emin olmalıdır. 10. Toplantının başarısının toplantı yöneticisinin başarısına bağlı olduğunu unutmamak gereklidir. Toplantı yöneticisi ve asistanı tarafından dikkati toplayacak göz temasında bulunulması önemlidir. Ek olarak, yönetici etkili bir iletişimi sağlayacak olan empatiyi kesinlikle kurmalıdır. Bu ayrıca amaç bilgiye daha verimli ve hızlı bir şekilde ulaşmayı da sağlayacaktır. 11. Yönetici toplantıyı sonlandıracaktır. Katılımcılara ayrıca toplantı hakkında herhangi bir sorularının ya da önerilerinin olup olmadığı da sorulacaktır. Sonunda, iştirakçilere katılımlarından dolayı teşekküredilecektir. 12. Toplantı sonunda asistan, toplantının saati, yeri gibi bazı bilgileri içeren ve kayıtların daha sonraki analizleri için güvenli bir arşivlemeye olanak veren toplantı tutanak formunu dolduracaktır. Ayrıca, toplantı yöneticisi ve asistanı bu formu imzalayacaklardır. Doküman Adı: YUSUFELI BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F6.1 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 2 / 3

45 Halk Forumlarında Yöneltilen Sorular SORU 1: SORU 2: SORU 3: SORU 4: SORU 5: SORU 6: SORU 7: SORU 8 : SORU 9: SORU 10: Baraj yapımından ne tür faydalar sağlayacağınızı düşüyorsunuz? Barajın zararları hakkında ne düşünüyorsunuz? Bize köyünüzün yeniden yerleşim tercihleri konusunda bilgi verebilirmisiniz? (Yeniden yerleşim tercih hakkınızı nasıl kullanmak istersiniz; devlet eliyle yeniden yerleşim mi, devlet eliyle kredili yeniden yerleşim mi ya da kendi imkanlarıyla yeniden yerleşim mi?) Rezervuarın üst kotlarında bir yere toplu olarak mı yoksa kendi istediğiniz bir yere tek başınıza mı yerleşmeyi istersiniz? Eğer yetkililer tarafından altyapı için gerekli çalışmalar yapılırsa, rezervuarın üst kotlarına toplu olarak taşınmayı istermisiniz? ( Eğer sorunun cevabı olumlu ise, katılımcılara yeni yerleşim yerinde altyapı ile ilgili olarak nelere ihtiyaç duyacakları sorulacaktır) Devlet eliyle yeniden yerleşim isterseniz, nereye yerleşmek ve ne tür evlerde yaşamak istersiniz? (Evin ahşap mı yoksa beton mu olacağı; kaç tane yatak odası olması gerektiği; ambarın gerekli olup, olmadığı; gibi evin tipi ve büyüklüğü sorulacaktır) Yusufeli Projesi nden geçim kaynaklarınız nasıl etkilenecektir? Baraj yapımında sonra temel geçim kaynağınızın ne olacağını düşünüyorsunuz? Ne tür destek/yardımlara ihtiyaç duyacağınızı düşünüyorsunuz? (eğitim, danışmanlık, kredi, bağış vb. gibi...) Baraj yapımından sonra hangi geçim kaynaklarının geliştirilmesi ya da oluşturulması gerektiğini düşünüyorsunuz? (turizm, balıkçılık, vb. gibi...) Turizm, balıkçılık gibi karşı olduğunuz kalkınma programları var mı? Kadınların ev dışında çalışmasına izin veriliyor mu? Veriliyorsa, ne tür işlerde çalışıyorlar? Yusufeli Projesi kapsamında, kalkınma programlarına katılmak için kooperatif, dernek kurmayı ve yeni geçim kaynakları yaratmayı ya da var olanları geliştirmeyi düşünürmüsünüz? ( Eğer cevap evet ise, bunun temel nedeni ve muhtemel örgütlenmenin konusu sorulacaktır) İlçe içindeki yollar, köyler ve ulaşım birimlerinin durumu gibi yeni yerleşim alanınından neler bekliyorsunuz? Söylemek istediğiniz başka bir şey var mı? Toplantı bitmiştir, katılımınız için hepinize teşekkür ederiz. Doküman Adı: YUSUFELI BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F6.1 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 3 / 3

46 Ek F.6.2. Halk Formu Tutanak Formatı Toplantı Konusu: Tarih: Saat: Toplantı No: Yer: Katılımcı Listesi Adı - Soyadı Meslek İmza Doküman Adı: YUSUFELI BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F6.2 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 1 / 2

47 Ek F.6.2. Halk Formatı Tutanak Formatı (Devamı) Toplantı Konusu: Tarih: Saat: Toplantı No: Yer: Kayıt Türü: Video Kamera Ses Kayıt Fotoğraf Toplantı Tutanağı Katılımcının Adı Açıklama Doküman Adı: YUSUFELI BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F6.2 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 2 / 2

48 Ek F.6.3. Halk Forumu Döküm Örneği Toplantı Konusu: Yusufeli Projesi Yeniköy Kadın Forumu Tarih: Saat: 15:00-17:15 Toplantı No: MT-21 Yer: Yusufeli/Yeniköy Köy Okulu Kayıt Türü Video Kamera - Fotoğraf Ses Kayıt Toplantı Tutanağı Açılış Konuşması Bugün burada Yusufeli baraj projesini tartışmak için bir araya geldik. Ben (toplantı yöneticisi kendini tanıtıyor) ve asistanım (toplantı yöneticisi asistanını tanıtıyor) sizlerle birlikte küçük bir toplantı yapmak istiyoruz. Toplantı sırasında, konular hakkında sizin fikirlerinizi almak için bazı basit ve temel sorular yönelteceğim. Gizlilik bu çalışmanın temel kuralıdır ve toplantı boyunca tartışılan tüm konular gizli tutulacaktır. Cevaplarınız ne kadar açık ve doğru olursa, sizinle ilgili olan bütün plan ve programlar daha etkili bir şekilde yürütülecektir. Size bu kısa bilgiyi verdikten sonra şimdi de biraz proje hakkında bilgi veriyim (toplantı yöneticisi proje hakkında özet bir bilgi verir). Artık toplantıyı başlatabiliriz. Öncelikle, size kendinizi tanıtmanızı sağlayacak bazı sorular sormak istiyorum. Bize kim olduğunuzdan, nereden geldiğinizden ve nerede doğdunuzdan bahsedin. Bu bölümü bitirdikten sonra sorularıma geçeceğim. Katılımınız için teşekkür ederim. Soru: Barajın sizin için ne tür faydaları ya da zararları olacağını düşünüyorsunuz? - Baraj gelince yöre halkı ya çok az bir miktar elektrik faturası ödesin ya da hiç fatura ödenmesin. - Yöre halkına iş imkanı sağlanırsa fayda sağlayabiliriz. Devlet iş imkanları için önceliği yörede yaşayan insanlara vermeli. Su ve yol gibi altyapı çalışmalarına da önem verilmeli. -Yeni evlerimize sahip olmadan yerimizi terk etmek bizim için zararlı olacaktır. Öncelikle eve sahip olalım, daha sonra yeni yerleşim yerine taşınalım. Bir de cami, okul, hastane gibi ihtiyaçlarımız karşılanmalı. Soru: Köy olarak toplu halde yeni bir yere yerleşmek mi yoksa kendi seçtiğiniz bir yere tek başınıza mı yerleşmeyi isterseniz? Kalabalık: Toplu olarak yerleşmek isteriz. - Ben ayrı olarak yerleşmek istiyorum. - Devlet eliyle kredili yerleştiğimiz zaman devlet bana imkanlar sağlıyor. Fakat ya ben devlete borcumu ödeyemezsem, o zaman ne olacak? Kamulaştırmadan alacağım azıcık parayla, devlete borçlanırsam ve o parayı ödeyemezsem ne olur? Diğer yandan dışarıda iş bulma durumum olabilir. Ama devletin gösterdiği yerde iş bulamayabilirim. - Köyün üst kotlarında yol, su gibi altyapı ihtiyaçları karşılanmazsa mağdur oluruz. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F6.3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 1 / 3

49 Toplantı Konusu: Yusufeli Projesi Yeniköy Kadın Forumu Tarih: Saat: 15:00-17:15 Toplantı No: MT-21 Yer: Yusufeli/Yeniköy Köy Okulu Kayıt Türü Video Kamera - Fotoğraf Ses Kayıt Toplantı Tutanağı Soru: Köyünüzün üst kotlarında bulunan yere yol, su, elektrik verilirse orayı tercih edermisiniz? Kalabalık (18 kişi): Köyün topluca üst kotlara yerleşmesini istiyoruz. Soru: Devlet eliyle iskan isteyenler konutların nasıl olmasını isterler? - Evler ahırdan ayrı olarak yapılsın. Tuvalet ve banyo evin içinde olsun. - Evler betondan olsun. Evlerin altı taş, üstü tuğla olursa daha kuvvetli olur. Evler her hane için ayrı olsun. Soru: Barajla birlikte tarım arazileri yani geçim kaynaklarınız su altında kalıyor. Üst kota yerleşirseniz yeni geçim kaynaklarınızın ne olacağını düşünüyorsunuz? - Orman ürülerinden para kazanabiliriz. - Sulama sağlanırsa tarım faaliyetlerine devam edebiliriz. - Dümen kaptanlığı eğitimi alalım. - Yeni geçim kaynağımız balıkçılık olabilir. - Hayvancılık, çiftçilik, arıcılık, bağcılık olur. Soru: Baraj inşaatından sonra geçim kaynaklarınızı iyileştirmek için ne tür desteklere ihtiyacınız olabilir? - İş sahası açılmalı, su ürünleri, halı, biçki-dikiş kursları, kuran kursu açılmalı, hastane yapılmalı. - Halı kursu açılmalı. Sigortalı, maaşlı işlerde çalışmak istiyoruz. Ben yaptığım halıyı satabilmeliyim, bunu yaparken de güvencem olmalı, sigortam olmalı. Geçim kaynağı olarak halıcılık istiyorum. Eşlerimiz çalışmamıza izin veriyor. - Arıcılık için eğitim verilmeli. Üst kotlardaki arazilerimize sulama suyu sağlanmalı. - Bize tarımla ilgili yeni metodları öğretsinler. - Herkes okur-yazar olsun. Köyde okuma yazması olmayan kadınlar var. Okuma-yazma kursları açılsın. - Turizm ile uğraşabilmemiz için bize rehberlik, yabancı dil eğitimi versinler. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F6.3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 2 / 3

50 Toplantı Konusu: Yusufeli Projesi Yeniköy Kadın Forumu Tarih: Saat: 15:00-17:15 Toplantı No: MT-21 Yer: Yusufeli/Yeniköy Köy Okulu Kayıt Türü Video Kamera - Fotoğraf Ses Kayıt Toplantı Tutanağı Soru: Geçim kaynaklarını iyileştirmek için kooperatif, dernek kurmayı düşünür müsünüz ve hangi alanlarda? - Koopertiflere karşı değiliz. Devlet yaparsa halıcılıkla ilgili kooperatif kurulmasını isteriz. - Turizmle ilgili kooperatif ya da dernekler de kurulabilir. - Devlet eliyle kredili iskanı tercih ettikten sonra bu kredileri ödeyemezsek ne olacak? Maaşım yok, oğlum bekar, eşim öldü. Nasıl ev sahibi olacağım? - Evim yok, maaşım yok, işim yok, çocuğum var. Ne yapacağım? Kadınlar için geçim kaynakları sağlanmalı. Soru: Yeni ilçeden beklentileriniz nelerdir? - Ulaşımın kolay olması için köyümüze yakın olsun. İş imkanlarının olması. Sağlık ve eğitim imkanlarının sağlanması. Soru: Bu konuştuklarımıza eklemek istediğiniz bir şey var mı? - Yok KAPANIŞ Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F6.3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 3 / 3

51 Ek F.7. Halk Toplantıları/Forumlarının Bulguları ve Notları Arpacık Köyü (Erkekler) 08 Mart 15 köy sakini, Muhtar, ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) Çeltikdüzü Köyü(Erkekler) 04 Mart 29 köy sakini, Muhtar, ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) Çevreli Köyü (Erkekler) 25 Mart 50 köy sakini, Muhtar, ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) Irmakyanı Köyü (Erkekler) 07 Mart 14 köy sakini, Muhtar, ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) Köyde yeni cenaze olduğu için katılım diğer köylere oranla düşük olmuştur. Baraj yapımının kendileri için olmasa da Türkiye için faydalı olacağını düşünmektedirler. Arazileri genelde çok küçük parsellerle sınırlı olduğu için kamulaştırmada kullanılacak birim fiyatların yüksek olmasını talep etmekte, aksi halde yoksullaşacaklarını düşünmektedirler. Barajdan bir diğer beklenti ise iş imkanlarının sağlanmasıdır. Köy yeniden yerleşim konusunda kararsızdır. Topluca yerleşmeye yönelik bir eğilim olmakla birlikte kararları netleşmiş değildir. Köyün yaşlıları ise köyden ayrılmak istemediklerini belirtmektedir. Beyana göre köyün üst kotlarında geçimlerine yetecek kadar arazi yoktur ve iklim tarım yapmak için elverişsizdir. Köy devlet eliyle iskan istememektedir. Kredili iskana daha olumlu bakmakla birlikte verilen kredi miktarının ( yılı için) yetersiz olduğunu ve faizinin yüksek olduğunu düşünmektedirler. Tarım arazileri su altında kaldıktan sonra üst kotlarda yapılabilecek tek aktivitenin hayvancılık olduğu belirtilmiştir. Ancak herkesin hayvancılık yapması durumunda otlaklar yetersiz kalabilecektir. Yeni ilçe konusunda en önem verdikleri husus ilçenin köylerine yakın olmasıdır. Bu nedenle İşhan ın ilçe olmasını tercih etmektedirler. İlçe nin yakın olması halinde köylerinden ayrılmak istememektedirler. Köy genel olarak baraj yapımına olumsuz bakmaktadır. Devlete enerji sağlayacağını ancak kendileri için barajın bir faydası olmayacağını düşünmektedirler. Ancak baraj inşaatı ve sonrasında yeni iş imkanlarının sağlanması halinde barajdan faydalanabileceklerini düşünmektedirler. En önemli geçim kaynağı tarım olduğu için barajdan geçim kaynakları ciddi biçimde etkilenmektedir. Kamulaştırma değerleri yüksek olduğu takdirde kendi imkanlarıyla iskanı tercih eden köy, yeni ilçe merkezinin yerine bağlı olarak yerleşim yerine karar vereceğini bildirmiştir. Çoğunun bu konulardaki kararsızlığı yeni ilçe merkezinin ve kamulaştırma bedellerinin belli olmamasından kaynaklanmaktadır. Barajdan sonra balıkçılık veya hayvancılıkla geçinebileceklerini düşünmektedirler. Özellikle çocukları için ciddi bir gelecek kaygısı duyduklarını belirtmişlerdir. Geri ödeyecek güçleri olmadığı için krediden ziyade karşılıksız yardım beklemektedirler. Devlet destekli kooperatifçiliğe de sıcak bakmaktadırlar. Kadınların özellikle elişi, kilim gibi ürünlerle aileye destek olabileceklerini düşünmektedirler. Yeni Yusufeli ilçesininin bütün köylere yakın ve merkezi bir yerde olmasını istemektedirler. Barajın faydasının elektrik üretimi olduğunu düşünmektedirler. Topluca yerleşmeyi isteyenler olduğu gibi kamulaştırma bedeline bağlı olarak kendi imkanlarıyla yerleşmek isteyenler de var. Toplu yerleşim isteyenlerin çoğu köyün üst kotlarını düşünmektedir. Çiftçilik yapmaya devam edeceklerini beyan etmişlerdir. Ancak ilçe yeri belirli olmadığı için kesin kararlar verememektedirler. Kredi yerine arazilerinin tam değerleri istenmektedir. O zaman herhangi bir desteğe ihtiyacı olmayacağını düşünmektedirler. Geçim kaynaklarının iyileştirilmesi için zirai destek ve danışmanlık istemektedirler. Kadınların çalışmasına karşı değiller. Gençler için de yeni iş imkanları istemektedirler. İlçe yerini çok önemsemektedirler. Merkezi bir yer istemektedirler. İlçe yerinin bir an önce açıklanmasını istemektedirler. Kısacası kesin bir tarih, yeniden yerleşim yeri ve kamulaştırma bedeli istemekte ve proje hakkında net cevaplar beklemektedirler. Devlete faydasının olduğunu kendilerine de zararı olduğunu düşünmektedirler ama eğer kamulaştırma bedelleri onları mağdur etmezse fayda beklemektedirler. Kamulaştırma bedeli beli olmadığı için devlet eliyle mi kendi imkanlarıyla mı yeniden yerleşeceklerini bilemediklerini belirtmektedirler. Genel olarak, sosyal dayanışma ve ilişkilerini korumak istedikleri için toplu olarak yerleşmek istemektedirler. Ama verilecek yere de bağlı olarak kararsız oldukları belirtilmektedir. Köyün üst kotları genelde istenmemektedir. Kentsel iskan istenmektedir çünkü kırsal yaşam alışkanlığı var. Devletin vereceği parayla beton ev yapmak istemektedir. Krediden çok karşılıksız yardım istemektedirler. Çünkü krediyi geri ödeyecek güçlerinin olmadığı belirtilmektedir.yoluyla suyuyla alt yapısıyla her şeyiyle hazır bir ilçe merkezi istenmektedir. İş imkanı ve devlet yardımıyla kooperatif istemektedirler. Mezarlara karşı hassasiyet beklenmektedir Turizme sıcak bakılmaktadır. Kadınların çalışmasına karşı olmadıklarını belirtmektedirler. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F7 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 1 / 4

52 Ek F.7. Halk Toplantıları/Forumlarının Bulguları ve Notları (Devamı) Kınalıçam Köyü (Erkekler) 29 Mart 34 köy sakini, Muhtar, ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) Yeniköy Köyü(Erkekler) 02 Mart 44 köy sakini, Muhtar, ENCON Çalışma Grubu (1 kişi) Tekkale Köyü (Erkekler) 11 Mart 32 köy sakini, Muhtar, ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) Arpacık Köyü (Kadınlar) 08 Mart 41 köy sakini, ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) Devlete faydasının ve kendileri için olabilecek iş imkanlarının dışında bir fayda beklememektedirler. Genel olarak baraj inşaatından zarar göreceklerini düşünmektedirler. İlçe yeri belli olmadığı için, iskan tercihleri konusunda kararsız olduklarını söylemektedirler. Kendilerini mağdur etmeyecek kamulaştırma bedeli olursa kendi imkanlarıyla iskan isteyenler de var. İlçe yeri ve bedellere göre kararlarını verecekler ama genelde verimsiz olduğu için köyün üst kotları istenmemektedir. Bahçeli ve beton ev talep edilmektedir. Balıkçılık, arıcılık ve olursa tarım ve hayvancılığa devam etmek istemektedirler. Özellikle de turizmin desteklenmesi ve yeni geçim kaynakları için de ekonomik destek ve eğitim beklenmektedir. Kadınların çalışmasına ve yeni kooparatiflere karşı olmadıkları belirtilmektedir. Kamulaştırma bedeliyle de önce ev sonra iş düşmektedirler. Yeni ilçe merkezinin de ulaşım açısından rahat olması beklenmektedir. Köylüler barajın, yerel halk için iş imkanı olduğu müddetçe zarardan çok fayda sağlayacağını düşünmektedir. Yol kaybı ve arazilerinin gitmesinin ise en büyük kayıpları olduğu belirtmektedir. Çünkü kamulaştırma bedelleri de az olduğu takdirde geçim kaynaklarını kaybettikleri için geçinemeyeceklerini düşünmektedirler. Devlete borçlanmak yerine arazilerinin gerçek karşılığını istenmektedir. Köyün sosyal yapısını korumak için neredeyse hepsi devlet eliyle toplu yerleşim istemektedir. Köydeki bir çok arazinin kamu malı olmasından dolayı yeterli ölçüde kamulaştırma parası alamayacaklarını düşünmektedirler. Kamulaştırma bedeline bağlı olarak başka yere gitme şansları yoksa köyün üst kotları istenmektedir. Köyün üst kotlarına yerleştirilmeden önce incelenmesini ve bütün yer incelemeleri projeleri sırasında haberdar edilmeyi beklemektedirler. Genel geçim kaynağı tarıma dayandığı için geçim kaynaklarının kalmayacağı söylendi. Bu yüzden de hayvancılık, av turizmi, arıcılık ve balıkçılık gibi yeni geçim kaynakları gündemde. Kamulaştırmadan alacakları paraya bağlı olarak ev almak isteyenler ve çocuklarını okutmak gibi gelecekleri için harcamak isteyenler vardır. Yeni Yusufeli nin de merkezi ve ulaşım açısından rahat bir yer istenmektedir. Yeni yerleşim yerinin ve konutlarının da bir an önce tamamlanmasını istemekteler. Kadınların çalışmasına karşı olmadıklarını ve kooperatif için de tarım bakanlığından destek alınabileceği belirtilmektedir. Köy sakinleri barajın ülke ekonomisine katkısının farkında olmakla birlikte, genel olarak madur olacaklarını düşünmektedir. Kamulaştırma bedelleri belirsiz olduğu için yedniden yerleşim konusunda bellirli bir kararları yoktur. Geçim kaynakları olan arazilerini kaybetmelerinden dolayı işsiz kalacakları için endişe duymaktadırlar. İş imkanlarının yaratılmasını ummaktadırlar. Örneğin, Yusufeli nde bir memba suyu işletmesinin açılabileceğini düşünmektedirler. Kamulaştırma bedeline bağlı olarak, toplu ya da kendi imkanları ile yeniden yerleşime karar vereceklerdir. Kamulaştırma bedelinin ve yeni ilçe merezinin yerinin bir an önce açıklanmasını istemektedirler. Bu konularda ki belirsizliklerin giderilmesi gerektiği belirtilmektedir. Geçim kaynağı olarak da tarımdan sonra hayvancılık fikri var ama barajdan sonra ikisinin de eski geçimlerini aratacaklarını belirtilmektedir. Yeni Yusufelinin de ulaşım açısından rahat ve sağlık, eğitim gibi imkanlarının da eksiksiksiz olması beklenmektedir. Çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan yaşlı kişilerin arazilerinin kamulaştırılması istenmiştir. Bu yolla, kamulaştırma parası bu kişiler için bir gelir kaynağı olacaktır. Barajın diğer bir faydasının da gençler için iş imkanı olasılıkları olduğu söylenmiştir. Arazilerinin su altında kalması en büyük zarar olarak belirtilmektedir. Toplu iskan konusunda köyün ortak bir kararı olmamakla beraber, köylerinin üst kotları olursa, oralar için altyapı çalışmaları istemektedirler. Köy kadınları kendilerine gelir sağlayacak işler için kursların açılmasını istemekte ve erkeklerin köy içinde çalışmalarına izin vereceklerini beyan etmektedirler. Diğer taraftan öncelikli istekleri yolların inşaatıdır. Ayrıca, erkekler için sigortalı işler ve kooperatif istemektedirler. Yeni Yusufeli İlçesi nde hastane, okul, kurs talep edilmektedir. Ormandan yararlanma haklarını kaybetmek istemediklerini belirtmektedirler. Bundan başka, eğitim imkanlarının iyileştirilmesini istemektedirler. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F7 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 2 / 4

53 Ek F.7. Halk Toplantıları/Forumlarının Bulguları ve Notları (Devamı) Çeltikdüzü Köyü (Kadınlar) 04 Mart 23 köy sakini, ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) Çevreli Köyü (Kadınlar) 25 Mart 54 köy sakini, ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) Irmakyanı Köyü (Kadınlar) 07 Mart 32 köy sakini, ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) Kınalıçam Köyü (Kadınlar) 30 Mart 33 köy sakini, ENCON Çalışma Grubu (1 kişi) Köy kadınları barajdan, iş imkanları dışında bir fayda beklememektedirler. Yeterli kamulaştırma parasını almayı ummaktadırlar. Su altında kalacak olan arazilerle birlikte ana geçim kaynaklarını kaybedecekleri için, yeni iş imkanları talep etmektedirler. Olanakların yetersizliğinden dolayı üst kotlara yeniden yerleşim istenmemektedir. Devlet eliyle iskandan ziyade yeterli kamulaştırma bedeli olursa kendi başlarına iskan istenilmektedir. Kamulaştırma bedeliyle ev ve arazi almak istedikleri belirtilmektedir. Çocuklarına da iş imkanı, eğitim programı ve kadınlara yönelik kurs talebi vardır. Ev ekonomisine katkı için genç kızlara ve kendilerine imkan ve destek istenmektedir. Kooperatifçiliğe de sıcak baktıkları belirtilmektedir. Köy kadınları iş imkanları ve kamulaştırma parası ile ev sahibi olmak gibi projenin muhtemel faydalarından bahsetmektedir. Bununla birlikte genel olarak baraja karşıdırlar. Projenin en büyük zararının ana geçim kaynakları olan verimli arazilerini kaybetmek olduğu ifade edilmektedir. Kamulaştırma bedellerinin az geleceği düşünülmektedir. Manevi tazminatları da belirtilmektedir. Köylülerinden ayrılmak istemedikleri için topluca yerleşim istenilmektedir. Köylerinde kalmak istedikleri için köyün üst kotlarını kabul etmektedirler. Evlerini ise mevcut evlerinden daha iyi ve betonarme talep edilmektedir. Tek geçim kaynakları tarım olduğu için onu geliştirmek adına daha iyi sulama tesisleri istenilmektedir. Arazileri sular altında kalacağı için de tarımdan mahrum kalmamak istemektedirler. Bazıları ise tarımı da devam edemeyeceklerini düşündükleri için yeni iş imkanları ve özellikle gençler ve kızları için fabrika talep edilmektedir. Geçim kaynaklarını geliştirmek adına devletten gelecek her türlü destek beklenmektedir. Yolların asfalt olmasını ve sağlık ocağı, hastane gibi imkanlar beklenmektedir. İlçe merkezi olarak kendi köylerini önermektedirler çünkü en verimli arazilerin bu köyde olduğunu iddia etmektedirler. Barajın ülke için yararına inanmaktadırlar. Ama kendi geçmişlerini ve arazilerini, evlerini bırakıp gitmenin üzücü olduğu belirtilmektedir. Köyün dağılmasını istemedikleri için topluca iskan istenmektedir. Yeni yerleşim yeri belli olmadığı için kırsal mı kentsel mi tercih edecekleri bilinmemektedir. Bununla birlikte, genel olarak talep edilen iyileştirmelerin yapılmasından sonra, köylerinin üst kotlarına taşınmayı istemektedirler. Bununla birlikte arazilerin verimli olması istenilmektedir. Yeni yerlerinde yaptıkları tarıma ve hayvancılığa devam etmek ve arazilerinin karşılığında arazi istenmektedirler. Baraj inşaatında gençlere istihdam istenmektedir. Kadınlara yönelik eğitim ve kurslar talep edilmektedir. Erkeklerin çalışma konusunda kendilerine karışmayacakları belirtilmektedir. Elektrikten de pay istenilmektedir. Yeni kalkınma programları özellikle turizm istenmemektedir. Çünkü turistler geldiği zaman kendilerini şu an olduğu kadar güvende hissetmeyeceklerini belirtmektedirler. Gittikleri yerde şimdikinden daha kötü olmak istememektedirler. En azından şu anki gibi kendileri üretip yemek istemektedirler. Bu tarz anket ve toplantı gibi çalışmaların barajdan sonra da yapılması istenmektedir. Barajın ülkeye ve kendi geleceklerine faydalı olacağı düşünülmektedir. Düzenlerinin bozulması ve geçim kaynaklarını kaybetmeleri en büyük zarar olarak belirtilmektedir. Genelde paralarını alıp kendi başlarına iskan isteyenler olduğu gibi, devlet eliyle de iskan isteyenler vardır. Köyün üst kotlarında yerleşecek bir yer olmadığı için kendi başlarının çaresine bakmak istemektedirler. Kaybettikleri her şeyin tam değerini ve arazi istemektedirler. Bununla beraber gençlere ve erkeklere iş imkanları beklenmektedir. Yeni ilçe merkezinde su ve yol sorunu istenmemektedir. Eğitim, altyapı, sağlık eksiklerinin olmasını istemektedikleri belirtilmektedir. Sanayi kuruluşu beklenmekte ve eski Yusufeli nden eksik bir şeyi olmaması talep edilmektedir. Topraklarında her şeyin yetiştiğini ve bunun değerlendirilmesi gerektiğini savunulmaktadır. Kamulaştırma parasıyla da ev ve iş kurup çocuklarını okutmayı planlanmaktadır. Kadınların çalışmasına köy karşı değil ve atölye talep edilmektedir. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F7 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 3 / 4

54 Ek F.7. Halk Toplantıları/Forumlarının Bulguları ve Notları (Devamı) Yeniköy Köyü (Kadınlar) 02 Mart 34 köy sakini, ENCON Çalışma Grubu (1 kişi) Tekkale Köyü (Kadınlar) 11 Mart 49 köy sakini, ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) Köy kadınları yeni iş imkanları, su, yol, altyapı, cami, hastane gibi ihtiyaçlarının karşılanmasını istemektedirler. Ek olarak, en azından barajdan sonraki ilk yılda elektrik faturası ödemek istenilmemektedir. Toplu olarak yerleşmek isteyenlerin olduğu gibi, kendi başına da yerleşmek isteyenler de bulunmaktadır. Genel olarak, yol, su, altyapı gibi ihtiyaçlar karşılandığı takdirde köyün üst kotlarına yerleşmek istemektedirler. Yeni evlerini betonarme istemektedirler. Yeni geçim kaynağı olarak tarım, hayvancılık, arıcılık, balıkçılık düşünülmektedir. Yeni iş sahaları ve bu işler için hem kendileri hem de eşleri için eğitim ve sigorta talep edilmektedirler. Kooparatiflere sıcak bakmaktadırlar. Yeni ilçe merkezinin de ulaşım açısından rahat, kendilerine yakın olmasını ve sağlık, eğitim gibi ihtiyaçlarının tam karşılanmasını istemektedirler. Barajın faydasının farkındalar ama en büyük zararı da kendilerinin göreceklerini düşünmektedirler. Evlerini arazilerini geçmişlerini bırakıp belirsizliği yaşayacak olmanın üzüntüsü belirtilmektedir. Ayrıca durumlarının belirsizliğinden yakınmaktadırlar. Toplu yerleşimi isteyenler çoğunluktadır çünkü köylerinden kopmak istememektedirler. Üst kotlara sıcak bakmaktadırlar ama daha verimli arazileri buraya tercih edeceklerini belirtmektedirler. İlçe yerini kendilerine yakın ve eğitim sağlık gibi imkanlarının tam olmasını istememektedirler. Gittiği yerlerin şimdikinden daha kötü olmasından korktukları belirtilmektedir. Kendilerine ve ailelerine iş imkanı ve eğitim talep etmektedirler. Eşleri de çalışmalarına karşı çıkmayacakları için ev ekonomisine katkıda bulunmak istemektedirler. Özellikle genç kızların ve kadınların çalışmaları istenilmektedir. Bu yüzden kendileri için kurs ve atölye talep etmektedirler. Eşlerine sigortalı iş talep etmektedirler. Kredili yardımı kesinlikle istememektedirler. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F7 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 4 / 4

55 Ek F.8. Odak Grup Toplantılarına İlişkin Bilgi Ek F.8.1. Odak Grup Toplantıları için Yönerge 1. Odak Grup Toplantılarının amacı, Yusufeli Projesi çerçevesinde yapılan yeniden yerleşim plan ve programlarının, dezavantajları grupları ne kadar ve ne derecede etkilediğini belirlemektir. 2. Odak grup toplantılarına katılacak kişi sayısı 6 ila 12 arasında olacaktır. Bununla birlikte katılımcıların homojenliği mümkün olduğu ölçüde sağlanacaktır. Örneğin, cinsiyetle ilgili bir odak grup toplantısında, kadınların kamu alanlarına erişim hakkı çok sınırlı olduğu için sadece kadın katılımcıları kapsayacak bir toplantı daha yararlı olacaktır. 3. Katılımcılara toplantıların 2 saat süreceği hakkında bilgi verilecek fakat toplantılar 1 saat 45 dakikada tamamlanmaya çalışılacaktır. 4. Toplantıları iki kişi yönetecektir. Kişilerden birisi toplantıyı idare ederken diğeriyse toplantının verimliliğini sağlamak için toplantıyı idare eden kişiye yardım edecektir. Eğer odak grup toplantısının yapıldığı grubun ana dili bölgenin lehçesinde ise, toplantıyı idare eden iki kişiden birinin bölgenin lehçesini akıcı olarak konuşması gerekmektedir. Ayrıca toplantılar ses kayıt cihazı ile kayıt altına alınacaktır (her toplantıda yedek bir kaset kesinlikle tedarik edilecektir). 5. Her toplantıya başlamadan önce, gizlilik ve özel hayata saygının odak grup toplantılarının temel kuralı olduğu, hatta bütün kayıtların ENCON arşivinde güvenilir bir şekilde saklanacağı vurgulanacaktır. Grupların, toplantı yöneticisi ve asistanının dışında hiç kimsenin (dinleyici olarak katılsa bile) toplantılara katılmasına kesinlikle izin verilmeyecektir. 6. Toplantının başlangıcında toplantı yöneticisi kendini gruba tanıttıktan sonra asistanını da tanıtacaktır. Daha sonra, toplantının amacı hakkında özet bir bilgi verecektir (daha önceden standartlaştırılmış bir formatta). Ayrıca grup, proje hakkında kabaca bilgilendirilecektir (katılımcıların daha önceden yeterli ölçüde bilgilendirilmedikleri varsayılacaktır ve hatta bu kişiler proje bilgilendirme ofisine yönlendirilecektir). Bununla birlikte, bu bilgilendirme kısımları amaçları doğrultusunda uzasa bile, en fazla 10 dakikayı geçmeyecektir. 7. Grubun bilgilendirilmesinden sonra, toplantı yöneticisi katılımcıların muntazam bir şekilde kendilerini tanıtmalarını isteyecektir. Bu, grupların daha iyi katılımına neden olacak sıcak bir toplantı atmosferini sağlayacak ısınma bölümü olacaktır. 8. Katılımcılar kendilerini tanıttıktan sonra toplantı ilk soru ile başlayacaktır. Toplantı yöneticisi, bütün katılımcıların mümkün olduğu ölçüde en etkili şekilde toplantıya katılımlarını sağlayacaktır (her katılımcının kendi düşüncelerini beyan etmeleri sağlanmaya calışılacaktır). Özet olarak, toplantıya az iştirak eden ve az konuşan kişilerinde katılımları en iyi şekilde sağlanacaktır. (Toplantı yöneticisi ya da asistanı sorular hakkında hiçbir şekilde kendi düşüncelerini dile getirmeyeceklerdir. Aksi halde Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F8.1 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 1 / 3

56 grup yönlendirilmiş olacaktır). Diğer insanların da etkin bir şekilde toplantıya katılımlarını sağlamak için toplantı sırasında çok konuşan kişiler profesyonel bir şekilde susturulacaktır. Bunlara ek olarak, her sorunun sonunda sorunun temel amacı gösterilecektir. Bu yüzden, her bir toplantı yöneticisi sorunun amacını bozmadan, sorunun tarzını değiştirebilir. Yönetici, yeni sorunun, orjinal sorunun temel amacını karşıladığına kesinlikle emin olmalıdır. 9. Toplantının başarısının toplantı yöneticisinin başarısına bağlı olduğunu unutmamak önemlidir. Toplantı yöneticisi ve asistanı tarafından dikkati toplayacak göz temasında bulunulması gerekmektedir. Ek olarak, yönetici etkili bir iletişimi sağlayacak olan empatiyi kesinlikle kurmalıdır. Bu ayrıca amaç bilgiye daha verimli ve hızlı bir şekilde ulaşmayı da sağlayacaktır. 10. Toplantı atmosferine göre, toplantıya bir 10 dakikalık ara verilebilir. Fakat bu ara aynı yerde ve en fazla 10 dakika olmalıdır. Ara esnasında katılımcılara kahve, çay, bisküvi ikram edilebilir. Ayrıca, ara sırasında, katılımcıların düşünceleri kesinlikle dinlenecek ve eğer gerekliyse aynı konular toplantı başlar başlamaz gündeme getirelecektir. Bu yüzden, arada katılımcıları dinlemek için, toplantı yöneticisi ya da asistanından en azından birinin katılımcılarla kesinlikle aynı yerde bulunması gerekmektedir. 11. Yönetici toplantıyı sonlandıracaktır. Katılımcılara ayrıca toplantı hakkında herhangi bir sorularının ya da önerilerinin olup olmadığı da sorulacaktır. Sonunda, iştirakçilere katılımlarından dolayı teşekküredilecektir. 12. Toplantı sonunda asistan, toplantının saati, yeri gibi bazı bilgileri içeren ve kayıtların daha sonraki analizleri için güvenli bir arşivlemeye olanak veren toplantı tutanak formunu dolduracaktır. Ayrıca, toplantı yöneticisi ve asistanı bu formu imzalayacaklardır. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F8.1 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 2 / 3

57 Odak Grup Toplantılarında Yöneltilen Soruları SORU 1: SORU 2: SORU 3: SORU 4: SORU 5: SORU 6: SORU 7: SORU 8 : SORU 9: SORU 10: Baraj yapımından ne tür faydalar sağlayacağınızı düşüyorsunuz? Barajın zararları hakkında ne düşünüyorsunuz? Bize köyünüzün yeniden yerleşim tercihleri konusunda bilgi verebilirmisiniz? (Yeniden yerleşim tercih hakkınızı nasıl kullanmak istersiniz; devlet eliyle yeniden yerleşim mi, devlet eliyle kredili yeniden yerleşim mi ya da kendi imkanlarıyla yeniden yerleşim mi?) Rezervuarın üst kotlarında bir yere toplu olarak mı yoksa kendi istediğiniz bir yere tek başınıza mı yerleşmeyi istersiniz? Eğer yetkililer tarafından altyapı için gerekli çalışmalar yapılırsa, rezervuarın üst kotlarına toplu olarak taşınmayı istermisiniz? ( Eğer sorunun cevabı olumlu ise, katılımcılara yeni yerleşim yerinde altyapı ile ilgili olarak nelere ihtiyaç duyacakları sorulacaktır) Devlet eliyle yeniden yerleşim isterseniz, nereye yerleşmek ve ne tür evlerde yaşamak istersiniz? (Evin ahşap mı yoksa beton mu olacağı; kaç tane yatak odası olması gerektiği; ambarın gerekli olup, olmadığı; gibi evin tipi ve büyüklüğü sorulacaktır) Yusufeli Projesi nden geçim kaynaklarınız nasıl etkilenecektir? Baraj yapımında sonra temel geçim kaynağınızın ne olacağını düşünüyorsunuz? Ne tür destek/yardımlara ihtiyaç duyacağınızı düşünüyorsunuz? (eğitim, danışmanlık, kredi, bağış vb. gibi...) Baraj yapımından sonra hangi geçim kaynaklarının geliştirilmesi ya da oluşturulması gerektiğini düşünüyorsunuz? (turizm, balıkçılık, vb. gibi...) Turizm, balıkçılık gibi karşı olduğunuz kalkınma programları var mı? Kadınların ev dışında çalışmasına izin veriliyor mu? Veriliyorsa, ne tür işlerde çalışıyorlar? Yusufeli Projesi kapsamında, kalkınma programlarına katılmak için kooperatif, dernek kurmayı ve yeni geçim kaynakları yaratmayı ya da var olanları geliştirmeyi düşünürmüsünüz? ( Eğer cevap evet ise, bunun temel nedeni ve muhtemel örgütlenmenin konusu sorulacaktır) İlçe içindeki yollar, köyler ve ulaşım birimlerinin durumu gibi yeni yerleşim alanınından neler bekliyorsunuz? Söylemek istediğiniz başka bir şey var mı? Toplantı bitmiştir, katılımınız için hepinize teşekkür ederiz. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F8.1 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 3 / 3

58 Ek F.8.2. Odak Grup Toplantıları Tutanak Formatı Toplantı Konusu: Tarih: Saat: Toplantı No: Yer: Katılımcı Listesi Adı - Soyadı Meslek İmza Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Doküman Adı: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F8.2 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 1 / 2

59 Ek F.8.2. Odak Grup Toplantıları Tutanak Formatı (Devamı) Toplantı Konusu: Tarih: Saat: Toplantı No: Yer: Kayıt Türü: Video Kamera Ses Kayıt Fotoğraf Toplantı Tutanağı Katılımcının Adı Açıklama Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Doküman Adı: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F8.2 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 2 / 2

60 Ek F.8.3. Odak Grup Toplantılarının Döküm Örneği (Yusufeli-Genç) Toplantı Konusu: Yusufeli Gençler Odak Grup Toplantısı Tarih: Saat: 18:00-20:00 Toplantı No: MT-23 Yer: Yusufeli Merkez İlçesi Çiçek Palas Otel Kayıt Türü: Video Kamera Fotoğraf Ses Kayıt Toplantı Tutanağı Açılış Konuşması Bugün burada Yusufeli baraj projesini tartışmak için bir araya geldik. Ben (toplantı yöneticisi kendini tanıtıyor) ve asistanım (toplantı yöneticisi asistanını tanıtıyor) sizlerle birlikte küçük bir toplantı yapmak istiyoruz. Toplantı sırasında, konular hakkında sizin fikirlerinizi almak için bazı basit ve temel sorular yönelteceğim. Gizlilik bu çalışmanın temel kuralıdır ve toplantı boyunca tartışılan tüm konular gizli tutulacaktır. Cevaplarınız ne kadar açık ve doğru olursa, sizinle ilgili olan bütün plan ve programlar daha etkili bir şekilde yürütülecektir. Size bu kısa bilgiyi verdikten sonra şimdi de biraz proje hakkında bilgi veriyim (toplantı yöneticisi proje hakkında özet bir bilgi verir). Artık toplantıyı başlatabiliriz. Öncelikle, size kendinizi tanıtmanızı sağlayacak bazı sorular sormak istiyorum. Bize kim olduğunuzdan, nereden geldiğinizden ve nerede doğdunuzdan bahsedin. Bu bölümü bitirdikten sonra sorularıma geçeceğim. Katılımınız için teşekkür ederim. Soru: Barajın sizin için ne tür faydaları ya da zararları olacağını düşünüyorsunuz? - Memleketim var diyemeyeceğim artık. Burası dışında bir yeri memleketim kabul etmem Soru: Peki Yeni Yusufeli nde neler olmalı ki sen oraya memleketim diyebilesin? - Yeni yerleşeceğim ilçede durumumun şu andaki durumumdan daha kötü olmasını istemem. Burada şu anda kimse kimseye muhtaç değil. Barajdan sonra bu halimizde olsak razıyım. Ama bu şekilde bile olabileceğine inanmıyorum. Öncelikle baraj yapılmasını istemiyorum. Ama yapılacaksa eğer insanlar emeklerinin hakkını almalı. Biz bir ağacı yetiştirmek için yıllarca emek harcıyoruz. Ayrıca kimliğimizi kaybedeceğiz. Soru: Yeni Yusufeli nden beklentileriniz nelerdir? Kimliğinizi kaybetmemeniz için ne yapılabilir? - Baraj bize her şeyi kaybettirecek. Herkes parasını alıp gitmek istiyor. Sosyal yapımız bozulacak. Buradaki güvenli ortam kalmayacak. Buradan herkes göç edecek. Dağılmaya başladık. - Otuz yıldan fazla bir zamandır baraj yapılacağı söylentisi yüzünden, insanlar burada yatırım yapmamışlar. Biraz para kazanan herkes dışarı gitmiş. İnsanlar baraj yapımından sonra alacağı parayı düşünüyor. Yeni Yusufeli ne olacak kimsenin umurunda değil. Bağlayıcı bir yeni ilçe olmalı. İnsanları burada tutabilecek cazibeye sahip olmalı. Barajın bizden en büyük götürüsü sosyoekonomik yapının bozulmasıdır. Maddi götürülerini saymazsak tabi. İnsanların alacakları kamulaştırma bedellerini yeni Yusufeli nde değerlendireceklerini sanmıyorum. Parasını alan herkes dışarıda yatırım yapacak. Bu sebeple Yusufeli ndeki sosyal yapı tamamen bozulacak. Bunları engellemenin tek yolu bu barajın yapılmamasıdır. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F8.3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 1 / 7

61 Ek F.8.3. Odak Grup Toplantılarının Döküm Örneği (Yusufeli-Genç) (Devamı) Toplantı Konusu: Yusufeli Gençler Odak Grup Toplantısı Tarih: Saat: 18:00-20:00 Toplantı No: MT-23 Yer: Yusufeli Merkez İlçesi Çiçek Palas Otel Kayıt Türü: Video Kamera Fotoğraf Ses Kayıt Toplantı Tutanağı Soru: Şu ana kadarki baraj söylentisinin yatırımların önünü kapattığını söylüyorsunuz. Baraj yapıldıktan ve Yusufeli taşındıktan sonra bu belirsizlik son bulacak. Bunun olumlu bir etki olacağını ve yatırımların önünü açabileceğini düşünüyor musunuz? - Evet. Eğer belirsizlik sona ererse bu bizim için iyi olacak. - Bir kere coğrafi olarak bakarsak, şu anki Yusufeli tam merkezde duruyor. Üç kavşağın birleşim yeridir. Her nereye taşınırsa taşınsın aynı merkezilikte olmayacaktır. Ve Yusufeli ni nereye taşırsanız diğer taraf mağdur olacaktır. Soru: Yani sizin Yeni Yusufeli nden en önemli beklentiniz merkezi olması? - Mutlaka - Yusufeli her nereye taşınırsa taşınsın çoğu köyün ilçe ile bağlantısı kalmıyor. İlçe merkezi göl kenarında, şu anki konumuna yakın bir yerde yapılmalıdır. Soru: Şu anda üç konuyu tartışmaya başladık. Barajın kaybettirdikleri, Yeni Yusufeli nde Yusufelili kimliğinin korunması için alınması gereken önlemler ve Yeni Yusufeli nin nerede, nasıl olması gerektiği. Bu konularda özellikle hiç konuşmamış olanlardan söz almak isteyenler var mı? - Baraj yapılmasını çok isterim. Çünkü buradaki ekonomik durum çok düşük. Baraj sayesinde iş sahibi olur insanlar. Burası turizm açısından büyük potansiyele sahip. Geliştirilebilirse ekonomik gelir elde edilebilir. Barajın Türkiye ekonomisine katkısı olacaktır. Hem inşaat sırasında bir çok insana istihdam sağlanır. Soru: Baraj yapıldıktan sonra en önemli gelir kaynağınızın ne olacağını düşünüyorsunuz? Ne tür yardım/desteklere ihtiyacınız olacak? (örneğin eğitim, danışmanlık, krediler, bağış vb.) Baraj yapımından sonra hangi gelir kaynaklarının geliştirilmesi veya oluşturulması gerektiğini düşünüyorsunuz? (örneğin turizm, balıkçılık vb.) Karşı olduğunuz herhangi bir kalkınma programı var mı? (turizm, balıkçılık gibi..) Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F8.3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 2 / 7

62 Ek F.8.3. Odak Grup Toplantılarının Döküm Örneği (Yusufeli-Genç) (Devamı) Toplantı Konusu: Yusufeli Gençler Odak Grup Toplantısı Tarih: Saat: 18:00-20:00 Toplantı No: MT-23 Yer: Yusufeli Merkez İlçesi Çiçek Palas Otel Kayıt Türü: Video Kamera Fotoğraf Ses Kayıt Toplantı Tutanağı - Baraj yapımında işçi olarak çalışmak istemem. Bu bir istihdam değildir. İşçi olarak her yerde çalışabilirim. Daha değişik iş sahaları olmalı. Şu an tarım ve hayvancılık ön plandadır. Ben şu an ticaretle uğraşıyorum. Baraj yapıldıktan sonra da ticaretle uğraşmak isterim. - Baraj sırasında sosyal ve ekolojik yapı etkilenecek. Sonraki zamanda neler olacağı da önemli bir mevzu. Bence baraj yapımından sonra sosyal yapı bozulacak. Mikro yerleşim yerlerinde sosyal ilişkiler üst düzeydedir. Makro yerleşim yerlerindeki sosyal iletişimi zaten biliyoruz. Şimdi mikro yerleşim yerinde yaşayan insanların makro yerleşim alanına gittikleri zaman ne olmasını beklersiniz? Tamamen bozulurlar. Yeni ilçe merkezinde bu sosyal yapıyı yaşatmak ise bir ütopyadan başka bir şey değildir. Yeni ilçe için ne kadar çalışma yapıldı ki? Şehir planlamak bizde beş yıllık süreçtir. Bu kadar kısa sürede yapılan çalışmayla bir ilçe planlanamaz. Bunun bir süreci olmalı. Bu barajlar enerji açığını kapatmak için yapılıyorsa, enerji açığını kapatmak için önce kaçak elektrik kullanımı önlensin. Böylece bu kadar çok baraj, nükleer santral yapımına gerek kalmaz. - Şehir planlamanın 5 yıl süreceğini düşünmüyorum. Gerçekte yalnızca bir kaç aylık bir süreç. Merkezin inşaatı tahmin ettiğimden daha uzun sürüyor. Su tutmaya kadar, merkezin inşaatı 7 yıl sürmesine rağmen. - Yeni Yusufeli nde bir şeyler yapılmak isteniyorsa şu andaki nüfusun en az yarısının burada kalması gerekir. Yusufeli kültürünü korumak için insanları tatmin edecek bir yeni ilçe olmalı. Diğer türlü, ben pek sanmıyorum bu insanların burada kalacağını. İnsanları yeni ilçe merkezinde tutmak için onlara daha cazip şeyler sunmak gerekiyor. Krediler, iş imkanları, çeşitli aktivitelerle ilgilenenlere destek sağlanması gibi. - Buradaki insanların duygusal düşünmesi normal. Kırk, elli yaşındaki bir insanın buradan gitmek istememesi maddi sebeplerden değildir. Maddi imkanları daha çok gençler göz önünde tutar. - Biz mağdur edileceğimizi bildiğimiz için suskunuz. Konuşamıyoruz çünkü. Buradan gittiğimiz zaman burası gibi bir yer bulamayacağımızı biliyoruz. Burada güvenilir bir ortam var. Yeni ilçe merkezinde fabrikalar yapılmalı. Gençlere iş imkanı olsun, burada kalsınlar. Yeni ilçe merkezinin altyapı konusunda eksiği olmamalı. Vatandaşlara dükkanlar hazırlanıp, düşük faizli krediler sağlanmalıdır. - Bu memlekette yol yok. Yolu olmayan memlekette hiçbir şey olmaz. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F8.3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 3 / 7

63 Ek F.8.3. Odak Grup Toplantılarının Döküm Örneği (Yusufeli-Genç) (Devamı) Toplantı Konusu: Yusufeli Gençler Odak Grup Toplantısı Tarih: Saat: 18:00-20:00 Toplantı No: MT-23 Yer: Yusufeli Merkez İlçe Çiçek Palas Otel Kayıt Türü: Video Kamera Fotoğraf Ses Kayıt Toplantı Tutanağı - Baraj yapımından sonra yollar uzayacak. Ulaşım zorlaşacak. Feribotla ulaşım yapılamaz burada. İlçe merkezi neresi olursa olsun oraya gitmez insanlar. Nerede yaşıyorsa orada yaşamaya devam eder. - Buradan eşyasını alan Samsun u geçmeyi planlıyor. - Yusufeli nin sular altında kalması düşüncesi benim tüylerimi diken diken yapıyor. İlçe her neresi olursa olsun her yer Yusufeli nin bir parçası. Artık baraj yapılması kaçınılmazsa, neler yapabiliriz onun hesabını yapalım. Bizde dünyada hiç olmayan yedi tür kuşburnu var. Gelin bunu iyileştirelim, çoğaltalım. Bizde küçük çapta çalışmalarla başlayıp ilerletmenin yollarını arayalım. Bana bir gün haber geldi: Hocam, 2 ton kuşburnu toplayın. Biz gelip sizden alacağız. Çeşidine bakacağız diye. Belediyeden de anons ettirdim, muhtara da söyledim, kendim de çaba harcadım. Yalnızca iki tane küçük çocuk ellerinde torbalar ile geldiler. Hocam biz bunu topladık diye. Onlara da yazık olmasın diye kendi cebimden harçlık verdim. Örneğin beğenmediğiniz dağ armudu.. Mezralarımızda bol miktarda yetişiyor. Bu dağ armudunu Şavşat ta kurutup dövüyorlar adına da kükürt diyorlar ve bebek mamasında kullanıyorlar. Burada organik tarım kendiliğinden yapılıyor. Bunları değerlendiremiyoruz. Allah bize bu kadar taşı boşuna vermemiş. Bunlardan kaplamacılıkta kullanılanları, mermer olarak kullanılanları tespit edip değerlendirebiliz. Zamanında çimento fabrikası istemiştik ama kurulmadı. Benim çocukluğumda kireç kaymağı yapılırdı. Erzurum dan gelirlerdi kilo kilo satardık. Yani biz bir şey yapmanın sevdasında değiliz. Yapıcı olmalıyız. Birbirimizden kopamayız biz. İlçe merkezi belirlenmiş olsaydı, kamulaştırma bedelleri biliniyor olsaydı insanlar bir karar verebilirlerdi. Ben de her şeyimi kaybediyorum. Devletim benden sonra gelecek neslin aşını işini hazır etsin. Ben onu istiyorum. - Devlet burada yaptığı hataları suyla kapatmaya çalışıyor. - Burada barajdan etkilenen kaç kişi var? Diyelim ki otuz bin insan. Bu da ya da İstanbul da bir mahalle demek. O yüzden devlet kendi açısından haklı. Devlet buraya enerji elde edebileceği gözüyle bakıyor. Ben ise kendim için konuşuyorum. Turizm açısından Yusufeli nin çekiciliği tamamen ortadan kalkacak, çünkü burayı cazip kılan şey Çoruh nehri. Eğer rafting ölüyorsa turistin buraya gelmesi çok zor. Buraya sadece Kaçkarlar için gelebilir. Kaçkarlar ise Rize tarafından daha cazip. Burada görebileceği her şey diğer tarafta da var. Burasının tek cazip yanı rafting. Rafting olmazsa Yusufeli ne gelmez. Çamlıhemşin e gider. - Barajdan sonra ne ile turizm yapacağız ki? Soru: Buradaki doğal hayat olduğu gibi kalacak. Keçileriniz kuşlarınız duruyor. Fotoğraf avcılığı geliştirebilir. Yeni iş imkanları hakkında ne düşünüyorsunuz? Örneğin vahşi yaşam fotoğrafçılığı geliştirilebilir mi? Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F8.3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 4 / 7

64 Ek F.8.3. Odak Grup Toplantılarının Döküm Örneği (Yusufeli-Genç) (Devamı) Toplantı Konusu: Yusufeli Gençler Odak Grup Toplantısı Tarih: Saat: 18:00-20:00 Toplantı No: MT-23 Yer: Yusufeli İlçe Merkezi Çiçek Palas Otel Kayıt Türü: Video Kamera Fotoğraf Ses Kayıt Toplantı Tutanağı - Burada insanların kalıcı olması için tek ilçe olması ve bu ilçenin göl seviyesinde olması gerektiğini düşünüyorum. - Göl üzerinde yamaç paraşütü, para-sailing, yelkenli, banana gibi sporlar yapılabilir.. - Bu yörede turizm bakanlığının desteğine büyük ihtiyaç var. Hem krediler sağlanmalı, hem de yalnızca büyük şirketlerin para kazanmasına sebep olan açmazlar giderilmeli. - Yusufeli nde üst kotlarda kayak yapılabilecek alanlar da var. - Yusufeli ni elimden geldiğince tanıtmaya çalıştım. Ama önüm hep bir yerde kesiliyor. Örneğin Antalya da rafting yapılıyor. Antalya Manavgat ve Köprülü Kanyon ise çok biliniyor. Ama asıl raftingciler Çoruh gibi azgın nehirleri sevmelerine rağmen Çoruh bilinmiyor. yılında dünya kano yarışması Yusufeli nde yapılacak tabii biz de elimizden geleni yapmaya çalışıyoruz. Ama özellikle dakilerin bu konularda daha duyarlı olmasını bekliyoruz. Turistik bir yer sular altında kalıyor. Daha da önemlisi insanların yaşam yeri su altında kalıyor. Ben turizmle uğraştığım için turizm açısından bakıyorum olaya ve Yusufeli yeniden yerleştirildiği zaman turizm potansiyelinin artabileceğini düşünmüyorum. Yusufeli nde turizm için rafting ön planda. Baraj raftingi bitirecek ve Yusufeli nde turizm ve sosyal yapı bitecek. - İstanbul da, da Bursa da her olanağı sağlasalar bile ben buradakilerin gideceğine inanmıyorum. Burada doğmuş burada ölmek istiyor insanlar. Burayı bırakıp gitmeyiz diyorlar. - Büyük şehirlerde insanlar 350 milyon maaş alıp 250 milyon kira ödüyorlar. 100 milyonla mı geçinecek bu insanlar. Bu yüzden gitmez insanlar. Buradaki esnaf buradan çıktığında eski müşterisini toplayamaz. Kahvede oturup çay içeceği zaman sohbet edeceği arkadaş arar insan. Ben 6-7 ay önce daydım herkesin eşi dostu var ben yapayalnızdım. Kaçkar'a tek başına çıkmakla şehre inmek arasında hiç bir fark yok bence. Bu yüzden Yusufeli nde kalmayı mı tercih ediyorsunuz? - Evet elbette. - Bundan 3-4 yıl önce bana Antalya da rafting rehberi olarak teklif geldi. Koşulları çok iyiydi. Ama Yusufeli ni bırakıp gidemedim. Şu anda buradaydım ve sonuna kadar da savaşacağım. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F8.3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 5 / 7

65 Ek F.8.3. Odak Grup Toplantılarının Döküm Örneği (Yusufeli-Genç) (Devamı) Toplantı Konusu: Yusufeli Gençler Odak Grup Toplantısı Tarih: Saat: 18:00-20:00 Toplantı No: MT-23 Yer: Yusufeli İlçe Merkezi Çiçek Palas Otel Kayıt Türü: Video Kamera Fotoğraf Ses Kayıt Toplantı Tutanağı - Arkadaşlar herkes turizm ile ilgili konuşuyor ama Yusufeli nin asıl geçim kaynağı tarımdır. Birinci geçim kaynağı tarım, ikinci memuriyet, üçüncü emekliliktir. Yusufeli ne yakın köylerde yılda 2, 3 ürün alınır. İlçede hep köylerde üretilen ürünler pazarlanır. Bu baraj olduğu takdirde bu imkan ellerinden alınmış olacak. Yüksek yerlerde tarım yapılmaya çalışılıyor ama yaz kısa olduğu için ürün yetişmiyor. Yani Yusufeli ni alıp başka bir yere koysanız da halk tarım yapamayacak ki asıl sorun bu bence. Bu toplantıdan daha çok verim alabilmek için öncelikle bu umutsuzluğumuzdan kurtulmamız gerektiğini düşünüyorum. Bu yöreyi en iyi sizler biliyorsunuz ve baraj sebebiyle kaybedilen geçim kaynaklarının yerini nasıl doldurabileceğimiz konusunda sizin görüşlerinizi ihtiyacımız var. Bu sebeple öncelikle öneriler üzerine yoğunlaşırsak iyi olacak. - Şu ana kadar tarım ve turizmden bahsettik. Ama ben bu ikisinin de Yusufeli için asıl geçim kaynağı olduğunu düşünmüyorum. Yusufeli nin asıl geçim kaynağı gurbetçiliktir. Burada 20 yaşından 80 yaşına inşaat sektörünü bilmeyen yoktur. Tarımdan elde edilen geçimliktir ama para kazanılmaz. Para için ise insanlar dışarı gider. Her evden en az bir kişi dışarı gider. Halen de yarısı dışarıdadır. Bu yüzden Yusufeli nde yapılabilecek en iyi şey bence bu gurbetçilere iş imkanı sağlanması olacaktır. İnsanlar paralarını biriktirip bir şeyler yapabilir, şirket kurabilirler. Ama şirketleşmenin mantığı anlatılmalı insanlara. İnsanlar paralarını gelir getiren şeylere yatırmak yerine gayrimenkule yatırım yapıyorlar. Bu yüzden bence bu insanlara kamulaştırma paralarını nasıl kullanabilecekleri konusunda danışmanlık sağlanmalı. Hatta bu paralar bir havuzda toplanarak şirketleşmeye bile gidilebilir. Pazarı olan iyi bir proje yapılabilir bu şekilde. - Ben turizmden ekmek yediğim için turizm ile ilgili konuşmak istiyorum. Dünyanın 3. hızlı nehri Çoruh ta onca tanıtım, reklam yapıldı. Turist getirilemedi. Baraj olduktan sonra da kimsenin gelmeyeceğini düşünüyorum - Turizmi tek yönlü ele almamak lazım. Bugün buraya inanç için, tarihi eserler için gelenler var. Doğa yürüyüşleri için gelenler var. Dağ tırmanışı için gelenler. Çoruh ta rafting yapanlar ve te de dünya kano şampiyonası burada yapılacak. Ama bugün yayla turizmini göz ardı edemeyiz. At yürüyüşlerini, kuş gözlemciliğini, bitki, kelebek böcek türlerini de kullanmalıyız. - Başkasından duydum gerçi ama çok hoşuma gitti, Yusufeli nde baraj yapılacaksa her santimetrekaresi kameraya alınsın. - İnsanları yeni Yusufeli ne gitmeye teşvik etmek için daha ucuz, cazip krediler, iş imkanları sağlanmalı. Bu iş imkanları baraj sonrasında da sağlanmalı. Çiftçilik, arıcılık bu konularda destek sağlanmalı. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F8.3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 6 / 7

66 Ek F.8.3. Odak Grup Toplantılarının Döküm Örneği (Yusufeli-Genç) (Devamı) Toplantı Konusu: Yusufeli Gençler Odak Grup Toplantısı Tarih: Saat: 18:00-20:00 Toplantı No: MT-23 Yer: Yusufeli Merkez İlçesi Çiçek Palas Otel Kayıt Türü: Video Kamera Fotoğraf Ses Kayıt Toplantı Tutanağı - Barajın karından halka bir pay ayrılmasının iyi olacağını düşünüyorum. - Yusufeli Barajı gibi Türkiye de başka barajlar da mevcut. Onlarda yat turları, yazları sıra geceleri gibi turistin ilgisini çekecek aktiviteler yapıldığını duydum. Acaba Yusufeli nde de böyle bir girişim yapılabilir mi? Burada turizmle uğraşan insanlara kolaylıklar, eğitim, danışmanlık sağlanabilir mi? Bizim Yusufeli nde en büyük sıkıntımız bir turizm acentesi olmaması. Eğer bir acente olsaydı bu zamana kadar yapılmış işler daha profesyonelce yapılabilirdi ve Yusufeli halkı bundan büyük avantaj sağlardı. Eğer maddi destek gibi kolaylıklar sağlanırsa biz kendi acentemizi kurabiliriz. Çoruh yok olduktan sonra buraya Çoruh un torunu sayılabilecek Yusufeli Barajı gelecek. Biz bu barajda yapacağımız spor aktiviteleriyle, Kaçkar dan ve yakın çevreden gelen turisti yine Yusufeli ne bağlayabiliriz. Örneğin Atatürk Barajı tamamlandıktan sonra 7 yıl boyunca uluslararası su sporları aktiviteleri düzenlendi. Bu tür bir şey Yusufeli nde de uygulanabilir. - Yeni Yusufeli nde bir iş merkezi kurularak, özellikle gençler için iş imkanları sağlanmasını istiyorum. - Özellikle kiracıları da kapsamak üzere insanlara kendi işlerini kurmak için imkanların sağlanması. Toplantı sona ermiştir. Katılımınız için teşekkür ederiz. Eklemek istediğiniz bir şey var mı? (Hiç bir şey eklenmedi) KAPANIŞ Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F8.3 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 7 / 7

67 Ek F.9. Odak Grup Toplantılarının Bulgu ve Notları Yusufeli İlçe Merkezi (Kadınlar) 23 Mart 13 katılımcı, ENCON Çalışma Grubu(2 kişi) Yusufeli İlçe Merkezi (Gençler) 09 Mart 12 katılımcı, ENCON Çalışma Grubu (2 kişi) Barajın devlete olan faydasının farkındalar ama her şeylerini geride bırakıp gitmenin acısı belirtilmektedir. Genel olarak Yusufeli nin üst kotlarına iskan edilmek istemektedirler. İlçe yerinin düzenli bir yerde olmasını ve taşınmadan önce de yollarının yapılmasını istemektedirler. Kiracı olanların daha çok etkileneceği vurgulanmakta ve gittikleri yerde eski imkanlarını bulamamaktan korktukları belirtilmektedir. Ayrıca kadınlar gençlerin işsiz kalma olasılığından endişelenmektedirler. Üretim için girişimlerin kurulmasını talep etmekte ve kooperatiflere olumlu bakmaktadırlar. Birçok kadın çalışmak ve ev ekonomisine katkıda bulunmak istemektedirler. Ayrıca evde de çalışabileceklerini belirtmişlerdir. Geri ödeme güçleri olmadığından dolayı kredilerden ziyade tamamlayıcı yardımları tercih etmektedirler Yusufeli İlçe Merkezindeki gençler memleketlerini kaybetmenin üzüntüsünü yaşamakta ve Yusufeli dışında herhangi bir yeri de memleket kabul etmemektedirler. Kimliklerini kaybetmekten korkmakta ve sosyal yapılarının bozulmasından ayrıca güvenin sarsılacağından korkmaktadırlar. Sonuç olarak genel anlamda baraj istenmemektedir. Gençler gidecekleri yerin şimdiki yerlerinden daha iyi olmasını istemektedirler. Yeni ilçenin eski Yusufeliyi aratacağını düşündükleri için kamulaştırma bedelini alan herkesin gideceği inancında oldukları belirtilmektedir. Maddi kayıplar bir yana sosyo-ekonomik kayıpların daha ağır olacağını düşünmekte ve yeni kurulacak ilçe merkezinin merkezi konumunun en önemli konu olduğunu düşünmektedirler. İnşaat süresince istihdam olanaklarının insanlar için olumlu olacağını düşünmektedirler. Ancak, inşaatta işçi olarak çalışmaktansa ilçede ticaretle uğraşmak istediklerini belirtmektedirler. Barajdan önceki ana geçim kaynakları olan tarım ve hayvancılığın devam etmesi istenmektedir. Sosyal yapının baraj inşaatından dolayı bozulacağı nedeniyle, gençler istihdam olanaklarının ve desteklerinin Yusufeli ndeki insanları korumak için sağlanmasının gerekliliğini düşünmektedirler. Açıktır ki, gençler yaşlılara oranla gelecek için nispeten daha fazla endişelenmektedirler ve kendileri için istihdam olanakları istemektedirler. Ayrıca Yusufeli ndeki yol ulaşım gibi eksiklerinin giderilmesini beklemektedirler. Gençler tarım ve turizmin desteklenmesini talep etmektedirler. Özellikle raftingin tanıtılmasını önemli görülmektedir. Yusufeli nde yapılabilir bir çok aktivitenin desteklenmesi ve buradaki sosyal yapının ve turizmin bitmemesi gerektiği savunulmaktadır. Gençler Yusufeli nde kalmak istemektedirler çünkü diğer yerlerde geçinememekten korkmaktadırlar. Yeni Yusufeli ne insanları yöneltmek için onlara cazip imkanlar sunulması gerektiği söylenmektedir. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F9 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon : B Sf. 1 / 2

68 Ek F.9. Odak Grup Toplantılarının Bulgu ve Notları (Devamı) Yusufeli İlçe Merkezi (STK) 25 Mart 11 STK yetkilisi, ENCON çalışma grubu (3 kişi) STK lar barajın bir faydasını görmediklerini aksine zararlarını gördüklerini belirtmektedirler. Yusufeli nin tarım alanlarının sular altında kaldığı için geçim kaynaklarının yok olacağı söylenmektedir. Genelde Baraja karşı olduklarının vurgulamaktadırlar. Yusufeli nin tarım alanlarının sular altında kaldığı için geçim kaynaklarının yok olacağı söylenmektedir. Devlete elektrik açısından faydasının farkındalar ama verimli topraklarını kaybetmenin acısını yaşamaktadırlar. Barajın Yusufeli üzerindeki ekonomik etkilerinin yanı sıra sosyal etkilerinin de göz ardı edilmemesi gerektiği vurgulanmaktadır. STK lar çalışmaların bilimsel olmadığını ve yeni ilçenin şimdiki ilçenin yerini tutmayacağını düşünmektedir. Yusufeli nde kültürün barajdan dolayı kaybolacağı düşünülmüştür. Her durumda yeni ilçe merkezinin birçok yerden uzak olacağını öngörmektedirler. Yusufeli nde bir çok farklı iklimde yetişen ürünlerin yetiştiği verimli toprakların değerlendirilmesinin lazım olduğu vurgulanmaktadır. Ayrıca, Yusufeli nde hayvancılığın ve arıcılığın da darbe aldığı söylenmektedir. Varolan seracılık faaliyetlerinin geliştirilmesi gerektiği ve tarım reformu vurgulanmaktadır. Eğitim yetersizlikleri yüzünden gençliğin sıkıntı çektiği de vurgulanmaktadır. Hedeflenen projelerinin gerçekleşmemesi durumunda burada ciddi bir göç olacağı da söylenmektedir. Yusufeli nin mağdur kalmaması için gerekiyorsa yasa tasarılarının hazırlanması gerektiği vurgulanmaktadır. Yüksek kotlarda yapılacak tarım işlemlerinin başlanması gerektiği düşünülmektedir. Arıcılığın ve rafting faaliyetlerinin yanında Yusufeli nde eko turizmin ve organik tarımın yapılabileceği belirtilmektedir. Ayrıca baraj inşaatı başlamadan önce yol inşaatlarına başlanması gerektiği belirtilmiştir. Ek olarak istihdam olanaklarının yanında eğitim fırsatlarını da istemektedirler. Sivil toplum örgütlerinin var olan güçlerini tam anlamıyla kullanamadıklarından yakınılmaktadırlar ve bu derneklerin güçlerini birleştirmeye çalışması gerekliliği söylenmektedirler. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok. Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F9 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon : B Sf. 2 / 2

69 Ek F.10. Kayda Değer Gayri Resmi Toplantıların Tarihleri ve Katılımcıları Toplantının Yeri Tarih Mayıs 23, 2004 Mayıs 25, 2004 Ağustos 24, 2004 Ağustos 24, 2004 Ağustos 24, 2004 Ağustos 24, 2004 Katılımcılar DSİ Temsilcileri, DSİ Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Başkanı, DSİ Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Şube Müdürü, Konsorsiyum ve, ENCON Çevre Danışmanlık Şti. (ÇED ve YYEP danışmanı olarak) DSİ Temsilcileri, DSİ Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Başkanı, DSİ Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Şube Müdürü, Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü Temsilcileri, Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünden Şube Müdürleri, Tarım İşleri Genel Müdürlüğü Şube Müdürü, İç İşleri Bakanlığı Şube Direktörü, Emlak Genel Müdürlüğü Şube Direktörü, Konsorsiyum, ve ENCON Çevre Danışmanlık Şti. Artvin Valisi, Artvin Vali Vekili, DSİ Bölge Müdürü, DSİ Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Şube Müdürü, Konsorsiyum, ve ENCON Çevre Danışmanlık Şti. Orman Bölge Müdürü, DSİ Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Şube Müdürü, Konsorsiyum, ve ENCON Çevre Danışmanlık Şti. DSİ Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Artvin Şube Müdürü, DSİ Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Şube Müdürü, Konsorsiyum, ve ENCON Çevre Danışmanlık Şti. Tarım İşleri Genel Müdürlüğü Şube Müdürü, DSİ Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Şube Müdürü, Konsorsiyum, ve ENCON Çevre Danışmanlık Şti. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F10 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 1 / 8

70 Ek F.10. En Kayda Değer Gayri Resmi Toplantıların Tarihleri ve Katılımcıları (Devamı) Toplantının Yeri Tarih Ağustos 24, 2004 Ağustos 24, 2004 Ağustos 24, 2004 Eylül 2, 2004 Eylül 2, 2004 Eylül 2, 2004 Ekim 8, 2004 Katılımcılar Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünden Şube Müdürleri, DSİ Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Şube Müdürü, Konsorsiyum, ve ENCON Çevre Danışmanlık Şti. Yusufeli Belediye Başkanı, DSİ Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Şube Müdürü, Konsorsiyum, ve ENCON Çevre Danışmanlık Şti. Yusufeli Vali, DSİ Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Şube Müdürü, Konsorsiyum, ve ENCON Çevre Danışmanlık Şti. DSİ Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Başkanı, DSİ Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Şube Müdürü, Konsorsiyum, ve ENCON Çevre Danışmanlık Şti. Tarım İşleri Genel Müdürlüğü Şube Müdürü, DSİ Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Şube Müdürü, Konsorsiyum, ve ENCON Çevre Danışmanlık Şti. Orman Kadastro ve Emlak Dairesi Başkanı, Orman Genel Müdürü DSİ Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Şube Müdürü, Konsorsiyum, ve ENCON Çevre Danışmanlık Şti. DSİ Genel Müdürlüğü Genel Müdürü, DSİ Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı, Araştırma ve Planlama Dairesi Başkanı ve Dairenin Çevre ile İlgili Şubesinden Yetkililer, Barajlar ve HES Dairesi Başkanı ve Temsilciler, DSİ Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Başkan ve başkan Yardımcısı, Konsorsiyum, ve ENCON Çevre Danışmanlık Şti. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F10 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 2 / 8

71 Ek F.10. En Kayda Değer Gayri Resmi Toplantıların Tarihleri ve Katılımcıları (Devamı) Toplantının Yeri Tarih Ekim 11, 2004 Ekim 20, 2004 Ekim 7, 2004 Katılımcılar Artvin Valisi, DPT Daire Başkanı, DSİ Temsilcileri, DSİ General Genel Müdürlüğü Başkan Vekili, DSİ Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Başkanı, DSİ Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Şube Müdürü, DSİ 26.Bölge Müdürü (Artvin), Araştırma ve Planlama Dairesi Başkanı, DSİ Genel Müdürlüğü AB Koordinatörlüğü, DSİ Yetkilileri, Orman Kadastro ve Emlak Dairesi Başkanı, Orman Genel Müdürü, Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü Başkan Vekili İller Bankası Başkan Vekili, İller Bankası Şube Müdür Yardımcısı, İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü Şube Müdürlüğü, Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Başkanı Ve Vekili, Tarım İşleri Genel Müdürlüğü Müdür Yardımcısı, Konsorsiyum, ve ENCON Çevre Danışmanlık Şti. DSİ Genel Müdürü, DSİ Genel Müdür Yardımcısı, DSİ Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Başkanı ve Yardımcısı DSİ Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Başkanı Şube Müdürü, DSİ Araştırma ve Planlama Dairesi Başkanı ve Başkan Vekili, DSİ, AB Koordinatörü DSİ, Barajlar ve HES Dairesi Başkanı ve Temsilciler DSİ Yetkilileri, ENCON Çevre Danışmanlık Şti. DSİ Emlak ve Kamulaştırma Dairesinin İlgili Personeli, ENCON Çevre Danışmanlık Şti.(ÇED ve YYEP olarak) Ekim 7, 2004 Yerel Otoriteler Genel Müdürlüğü ve İçişleri Bakanlığı İlgili Personeli, ENCON Çevre Danışmanlık Şti.(ÇED ve YYEP olarak), Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F10 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 3 / 8

72 Ek F.10. En Kayda Değer Gayri Resmi Toplantıların Tarihleri ve Katılımcıları (Devamı) Toplantının Yeri Artvin Artvin Yusufeli, Artvin Yusufeli, Artvin Tarih Aralık 9, 2004 Aralık 10, 2004 Aralık 15, 2004 Aralık 23, 2004 Aralık 26, 2004 Aralık 27, 2004 Aralık 27, 2004 Aralık 29, 2004 Aralık 30, 2004 Aralık 31, 2004 Ocak 4, Katılımcılar DSİ Temsilcileri, ENCON Çevre Danışmalık Şti. ODTÜ Profesörleri, ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ Artvin Bölge Müdürlüğü Kamulaştırma Dairesi Müdürü, Artvin Valiliği Planlama Direktörü Orman Bölge Müdürü Tapu Kadastro Bölge Müdürü Artvin Yusufeli Kaymakamı Yusufeli Belediye Başkanı ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ İskan Dairesi Müdürü ENCON Çevre Danışmalık Şti. Yusufeli Kaymakamı ENCON Çevre Danışmalık Şti. Yusufeli Belediye Başkanı ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ Temsilcileri ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ Temsilcileri ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ Temsilcileri ENCON Çevre Danışmalık Şti. 19 Köy Muhtarı ve 4 Mahalle Muhtarı ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ Temsilcileri ENCON Çevre Danışmalık Şti. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F10 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 4 / 8

73 Ek F.10. En Kayda Değer Gayri Resmi Toplantıların Tarihleri ve Katılımcıları (Devamı) Toplantının Yeri Artvin Artvin Yusufeli, Artvin Tarih Ocak 7, Ocak 10, Ocak 11, Ocak 13, Ocak 13, Ocak 15, Ocak 17, Ocak 25, Şubat 3, Şubat 7, Şubat 21, Şubat 21, Katılımcılar DSİ Temsilcileri DPT Temsilcileri ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ Temsilcileri ENCON Çevre Danışmalık Şti DSİ Temsilcileri ENCON Çevre Danışmalık Şti DSİ Temsilcileri ENCON Çevre Danışmalık Şti Yusufeli Kaymakamı ENCON Çevre Danışmalık Şti Yusufeli Kaymakamı, ENCON Çevre Danışmalık Şti Yusufeli Belediye Başkanı, ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ Temsilcileri ENCON Çevre Danışmalık Şti DSİ Temsilcileri ENCON Çevre Danışmalık Şti DSİ Temsilcileri ENCON Çevre Danışmalık Şti DSİ Temsilcileri ENCON Çevre Danışmalık Şti DSİ Temsilcileri Konsorsiyum ve ENCON Çevre Danışmalık Şti Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F10 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 5 / 8

74 Ek F.10. En Kayda Değer Gayri Resmi Toplantıların Tarihleri ve Katılımcıları (Devamı) Toplantının Yeri Yusufeli, Artvin Yusufeli, Artvin Yusufeli, Artvin Uzmanlar ile Toplantı Yusufeli, Artvin Uzmanlar ile Toplantı Tarih Şubat 22, Şubat 28, Mart 1, Mart 4, Mart 10, Mart 16, Mart 25, Mart 27, Mart 28, Nisan 4, Katılımcılar Kılıçkaya Belediye Başkanı Kılıçkaya Köy Muhtarı Kılıçkaya Kültür ve Yoksulluk Kurumu Başkanı 101 Kılıçkaya Sakini ENCON Çevre Danışmalık Şti. Yusufeli İlçesinden 5 Mahalle Muhtarı ENCON Çevre Danışmalık Şti Konsorsiyum, ve ENCON Çevre Danışmalık Şti. Toprak ve Tarım Ekonomisi Uzmanları ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ Genel Müdürlüğü Kamulaştırma ve İskan Dairesi Temsilcileri ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ Genel Müdürlüğü Kamulaştırma ve İskan Dairesi Temsilcileri BİB Temsilcileri ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ Genel Müdürlüğü Kamulaştırma ve İskan Dairesi Temsilcileri Konsorsiyum, ve ENCON Çevre Danışmalık Şti. Arkeolojik ve Tarihi Varlıklar Uzmanları ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ Temsilcileri, ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ Genel Müdürlüğü Kamulaştırma ve İskan Dairesi Temsilcileri, ENCON Çevre Danışmalık Şti. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F10 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 6 / 8

75 Ek F.10. En Kayda Değer Gayri Resmi Toplantıların Tarihleri ve Katılımcıları (Devamı) Toplantının Yeri Tarih Nisan 11, Nisan 14, Nisan 15, Nisan 19, Nisan 20, Nisan 27, Nisan 29, Mayıs 4, Mayıs 9, Mayıs 13, Mayıs 17, Mayıs 24, Katılımcılar DSİ Genel Müdürlüğü Kamulaştırma ve İskan Dairesi Temsilcileri ENCON GIS Uzmanları DSİ Temsilcileri, ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ Genel Müdürlüğü Kamulaştırma ve İskan Dairesi Temsilcileri ENCON GIS Uzmanları DSİ Temsilcileri, BİB Temsilcileri ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ Temsilcileri ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ Temsilcileri, ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ Temsilcileri, ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ Temsilcileri, ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ Temsilcileri, ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ Temsilcileri BİB Temsilcileri ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ Temsilcileri, ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ Temsilcileri, ENCON Çevre Danışmalık Şti. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F10 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 7 / 8

76 Ek F.10. En Kayda Değer Gayri Resmi Toplantıların Tarihleri ve Katılımcıları (Devamı) Toplantının Yeri Tarih Mayıs 31, Haziran 2, Haziran 9, Haziran 16, Haziran 20, Haziran 7, Haziran 8, Katılımcılar DSİ Temsilcileri, ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ Temsilcileri, ENCON Çevre Danışmalık Şti. Başbakanlık Sosyal Yardım ve Yoksulluk Genel Müdürlüğü Uzmanları ve SRAP Temsilcileri ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ Temsilcileri, ENCON Çevre Danışmalık Şti. DSİ Temsilcileri, ENCON Çevre Danışmalık Şti. Bölgesel Çevre Merkezi (BÇM) ENCON Çevre Danışmalık Şti. Türkiye Kalkınma Vakfı (TKV) ENCON Çevre Danışmalık Şti. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F10 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 8 / 8

77 Ek F /2001 Yıllarında Yapılan Toplantıların Tarihleri ve Katılımcıları Toplantı Tarih Katılımcılar Bakanlar Kurulu Toplantısı 17 Şubat, 2000 Kurulda yer alan bakanlar Üst Kurul u Oluşturan Bakanların Toplantısı 8 Mart 2000 Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, Maliye Bakanı, Adalet Bakanı, İçişleri Bakanı, ve Hazineden Sorumlu Devlet Bakanı. Üst Kurul Toplantısı 4 Nisan 2000 Resmi kurumlardan temsilciler: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ), Türkiye Elektrik İletim A.Ş.(TEAŞ) (şimdiki Elektrik Üretim A.Ş. [EÜAŞ] ve Türkiye Elektrik İletim A.Ş. [TEİAŞ]), Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ), Devlet Planlama Teşkilatı (DPT), Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü (KHGM), Kültür Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü, Toplu Konut İdaresi (Başbakanlığa bağlı) Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı, Türk Telekom, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, İller Bankası, Milli Savunma Bakanlığı, Sanayi Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü, Tarım ve Köy işleri Bakanlığı, Milli Emlak Genel Müdürlüğü (Maliye Bakanlığı na bağlı), Orman Bakanlığı (şimdiki ismiyle Çevre ve Orman Bakanlığı), Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü, Artvin Valiliği. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F11 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 1 / 3

78 Ek F /2001 Yıllarında Yapılan Toplantıların Tarihleri ve Katılımcıları (Devamı) Toplantı Tarih Katılımcılar Artvin Milletvekillerinin Bilgilendirilmesi Toplantısı 12 Mayıs 2000 DSİ den Temsilciler, Artvin Milletvekilleri. Yusufeli Yeniden Yerleşim Koordinasyon Kurulu Toplantısı 13 Haziran 2000 Koordinasyon Kurulu Üyeleri. Teknik Alt Komisyon Toplantıları Proje ları Toplantısı Anket Çalışmalarının Başlatılması için Yapılan Toplantı Teknik Alt Komisyonu nun Mahalli İncelemesi 12 Haziran 2000, 8 Ağustos 2000, 13 Eylül 2000, 28 Eylül 2000, 29 Eylül 2000, 2 Ekim 2000, 6 Ekim 2000, 30 Ocak Şubat 2001, 15 Mart 2001, 20 Mart Ağustos Ağustos Eylül 2000 DPT den Temsilciler, Teknik Alt Komisyon Üyeleri - Bayındırlık ve İskan Bakanlığı İller Bankası Teknik Araştırma ve Uygulama Genel Müdürlüğü Afet İşleri Genel Müdürlüğü Karayolları Genel Müdürlüğü Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü - İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü - Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü - Devlet Bakanlığı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü (KHGM) DSİ den Temsilciler ve SAHARA Mühendislik A.Ş. Yusufeli Belediye Başkanı, Yusufeli Kaymakamı, DSİ den Temsilciler, ve Etkilenecek köylerin muhtarları. Teknik Alt Komisyon Üyeleri, ve Karayolları Trabzon Bölge Müdürlüğü nden Temsilciler. Yusufeli Yeniden Yerleşim Koordinasyon Kurulu Toplantısı 17 Ekim 2000 Koordinasyon Kurulu Üyeleri. Proje ları Toplantısı 24 Ekim 2000 DSİ Genel Müdür Yardımcısı ve Temsilciler, COFACE Temsilcisi, İskan Uzmanı, ve Çevre Uzmanı, ve SAHARA Mühendislik A.Ş. Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F11 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 2 / 3

79 Ek F /2001 Yıllarında Yapılan Toplantıların Tarihleri ve Katılımcıları (Devamı) Toplantı Tarih Katılımcılar Yusufeli Arazi Gezisi Ekim 2000 DSİ den Temsilciler, DSİ Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Başkanı ve Başkan Yardımcısı, COFACE Temsilcisi, İskan Uzmanı, ve Çevre Uzmanı, ve SAHARA Mühendislik A.Ş. Koordinasyon Toplantısı Yusufeli Yeniden Yerleşim Koordinasyon Kurulu Toplantısı 16 Kasım Kasım 2000 DSİ den Temsilciler, ve SAHARA Mühendislik A.Ş. Koordinasyon Kurulu Üyeleri SAHARA Mühendislik A.Ş. Yusufeli Yeniden Yerleşim Koordinasyon Kurulu Toplantısı Yusufeli Yeniden Yerleşim Koordinasyon Kurulu Toplantısı 19 Ocak 2001 Koordinasyon Kurulu Üyeleri 10 Mayıs 2001 Koordinasyon Kurulu Üyeleri Doküman Adı: YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ Dok.Kodu: ENC - YSF - YYP - 02 Ek F11 YENİDEN YERLEŞİM EYLEM PLANI Revizyon: B Sf. 3 / 3