YARDIMCI PERSONEL ÝÇÝN ÝSTÝNAF EL KÝTABI

Transkript

1 TÜRKÝYE CUMHURÝYETÝ'NDE ÝSTÝNAF MAHKEMELERÝNÝN KURULUÞUNUN DESTEKLENMESÝ AB EÞLEÞTÝRME PROJESÝ TR PROJE ORTAKLARI TÜRKÝYE ADALET BAKANLIÐI HOLLANDA YARGI KONSEYÝ ÝSVEÇ ULUSAL MAHKEMELER ÝDARESÝ YARDIMCI PERSONEL ÝÇÝN ÝSTÝNAF EL KÝTABI Türk ve Üye Ülke Uzmanlarý Tarafýndan Hazýrlanmýþtýr OCAK 2007 ANKARA 1

2 All rights reserved. No portion of this book may be reproduced, copied or translated without the permission of Turkish Ministry of Justice, Directorate General for EU Affairs Tüm haklarý saklýdýr. Bu kitap Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlýðý Avrupa Birliði Genel Müdürlüðü'nün izni olmaksýzýn çoðaltýlamaz, kopyalanamaz veya tercümesi yapýlamaz. 2

3 TAKDÝM Türkiye Cumhuriyeti Devleti bir hukuk devletidir. Hukuk devleti, faaliyetlerinde hukuk kurallarýna baðlý, vatandaþlarýna hukuki güvenlik saðlayan devlet olup, bu ilkenin tam anlamýyla hayata geçirilmesinde Adalet Bakanlýðýna önemli görevler düþmektedir. Bu sorumluluðunun bilincinde olan Adalet Bakanlýðý, çalýþmalarýnda, bir Devlet politikasý olarak benimsenmiþ bulunan Avrupa Birliðine tam üyelik perspektifiyle hareket etmekte ve hukuk politikasý açýsýndan çaðdaþ evrensel deðerleri de dikkate almak suretiyle adalet hizmetlerinde yüksek kalite standartlarýna ulaþmayý, yargýnýn etkinlik, verimlilik ve güvenilirliðini artýrmayý hedeflemektedir. Bu hedef çerçevesinde, yargý sistemimiz, Avrupa Birliði müktesebatý ve uluslar arasý sözleþmeler ile Avrupa Ýnsan Haklarý Mahkemesi kararlarý dikkate alýnarak sürekli geliþtirilmekte olup, bu amaçla mevzuatýmýzda köklü deðiþiklikler yapýlmýþtýr. Temel kanunlarýmýzdan olan Türk Medeni Kanunu ile baþlayan süreç, Türk Ceza Kanunu, Kabahatler Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin Ýnfazý Hakkýnda Kanunu, Çocuk Koruma Kanunu ve diðer kanunlarýn çýkarýlmasýyla devam etmiþtir. Bu kapsamdaki önemli geliþmelerden birisi de, bütün Avrupa Birliði üyesi ülkelerde bulunan ve adil yargýlanma hakkýnýn saðlanmasý için önemli bir unsur olarak kabul edilen istinaf mahkemelerinin yeniden hukuk sistemimize dahil edilmiþ olmasýdýr tarihli ve 5235 sayýlý Kanun ile bölge adliye (istinaf) mahkemelerinin kurulmasý öngörülmüþ, Ceza Muhakemesi Kanunu ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda da istinaf yoluna iliþkin usul hükümlerine yer verilmiþtir. Bu mahkemelerin yakýn bir gelecekte faaliyete geçmeleri ile birlikte, adil yargýlanma hakký açýsýndan önemli bir adým atýlmýþ ve üzerindeki aðýr iþ yükü hafifletilmek suretiyle Yargýtay, gerçek bir içtihat mahkemesi fonksiyonuna kavuþturulmuþ olacaktýr. Ýstinaf mahkemelerinin kurulmasý, Türkiye'nin Avrupa Birliði'ne adaylýk sürecindeki iki önemli belgeyi oluþturan Katýlým Ortaklýðý Belgesinde ve Ulusal Programda, yargýnýn etkinlik ve verimliliðinin artýrýlmasý doðrultusunda öncelik olarak belirlenen hususlardan biridir. Ýstinaf mahkemelerinin, belirtilen bu amaca hizmet edebilmesi için, yukarýda sözü edilen yasal düzenlemelerden sonra adalet mekanizmasýnýn fizikî kapasite ve personel açýsýndan hazýr hale getirilmesi özel önem arz etmektedir. Bu kapsamda, Bakanlýðýmýz Avrupa Birliði Genel Müdürlüðü tarafýndan, bölge adliye mahkemelerinde görev alacak hakim ve Cumhuriyet savcýlarý ile yardýmcý personelin, mahkemelerin faaliyete geçmesinden önce istinaf konusunda eðitilmeleri ve bu suretle geçiþ sürecinin daha az sorunla atlatýlabilmesi amacýyla "Türkiye'de Ýstinaf Mahkemelerinin Kuruluþunun Desteklenmesi Projesi" hazýrlanmýþtýr. Avrupa Birliði Komisyonunca maddi olarak desteklenen ve Hollanda-Ýsveç ortaklýðý ile "eþleþtirme" þeklinde yürütülen bu proje, 1000 hakim ve Cumhuriyet Savcýsý ile 1200 yardýmcý personelin eðitimini kapsamaktadýr. Proje kapsamýnda, 3

4 eðitim faaliyetlerinde kullanýlmak ve daha sonra teþkilata daðýtýlmak üzere; hukuk hakimlerine, ceza hakimleri ile Cumhuriyet savcýlarýna ve yardýmcý personele yönelik üç ayrý el kitabý hazýrlanmýþ olup, bu kitaplar istinaf usulünü hukuk, ceza ve yardýmcý personel açýsýndan ayrý ayrý ele almaktadýr. Kitaplarýn hazýrlanmasýnda emeði geçen yerli ve yabancý uzmanlar ile Avrupa Birliði Genel Müdürlüðü çalýþanlarýna teþekkür ediyor, kitaplarýn bölge adliye mahkemelerine atanacak hakimsavcý ve yardýmcý personelimize faydalý olmasýný diliyorum. Cemil Çiçek Adalet Bakaný 4

5 ÖNSÖZ AB ile iliþkilerimiz açýsýndan Türkiye'de istinaf mahkemelerinin kurulmasý konusu ilk olarak 2003 Katýlým Ortaklýðý Belgesinde, " istinaf mahkemelerinin kurulmasý için gereken hazýrlýklarýn yapýlmasý" þeklinde, kýsa dönem öncelikleri arasýnda ifade edilmiþ, Katýlým Ortaklýðý Belgesine cevap niteliðinde olan 2003 tarihli AB Müktesebatýnýn Üstlenilmesine Ýliþkin Ulusal Programda da "Yargýnýn Ýþleyiþi ve Etkin Bir Yargý Sisteminin Kurulmasý Ýçin Kapasite Geliþtirme" baþlýðý altýnda Türkiye'nin yükümlülükleri arasýnda sayýlmýþtýr. Ayný yerde yapýlan öncelik tanýmlamasýnda ise Avrupa Ýnsan Haklarý Sözleþmesi ve temel özgürlüklere uygun þekilde yargýnýn etkinlik ve baðýmsýzlýðýnýn güçlendirilmesi için istinaf mahkemelerinin kurulmasý doðrultusunda gerekli hazýrlýklarýn yapýlmasýnýn gerekliliði vurgulanmýþtýr. Ayný þekilde, 2005 tarihli Katýlým Ortaklýðý Belgesi'nde kýsa dönem öncelikler arasýnda istinaf mahkemelerinin kurulmasý çalýþmalarýna devam edilmesi gerekliliði tekrarlandýðý gibi, her yýl yayýnlanan ilerleme raporlarýnda da istinaf mahkemelerinin kurulmasýna iliþkin çalýþmalarýn tamamlanmamýþ olmasý eksiklik olarak ifade edilmektedir. Avrupa Birliði Komisyonu adýna 2003, 2004 ve 2005 yýllarýnda hazýrlanan Türkiye'de yargýnýn iþleyiþine iliþkin istiþarî ziyaret raporlarýnda da, Yargýtay'ýn iþ yükünü hafifleteceði ve ona içtihat mahkemesi olma aslî fonksiyonunu kazandýracaðýndan bahisle istinaf mahkemelerinin kurulmasý tavsiye edilmiþtir. Bu bilgiler ýþýðýnda, bölge adliye mahkemelerinin kuruluþunu öngören 5235 sayýlý Kanunun yasalaþmasý aþamasýnda, Avrupa Birliðine üye ülkelerin mahkemelerinin standartlarýna uygun kurumsal yapýnýn oluþturulmasý, bu mahkemelerde çalýþacak olan hakim- savcý ve yardýmcý personelin desteklenmesi ve istinaf kanun yolunu etkin bir þekilde tatbik etmeye hazýr hale gelmelerinin saðlanmasý amacýyla Bakanlýðýmýz Avrupa Birliði Genel Müdürlüðü tarafýndan "Türkiye'de Ýstinaf Mahkemelerinin Kuruluþunun Desteklenmesi Projesi" hazýrlanmýþtýr. Projenin bu temel amaçlarýný gerçekleþtirmek amacýyla, Yargýtay'da iki adet uluslar arasý sempozyum düzenlenmesi, hakim-savcý ve yardýmcý personelin eðitimi, hakim-savcý ve yardýmcý personel için elkitaplarý hazýrlanmasý ve yurtdýþýna çalýþma ziyaretleri yapýlmasý planlanmýþtýr. Hazýrlanan Proje Fiþinin Avrupa Birliði Komisyonunca onaylanmasýndan sonra, Projenin eþleþtirme ihalesinde, Hollanda büyük proje ortaðý olarak, Ýsveç ise yardýmcý küçük ortak olarak seçilmiþ ve bu ülkelerle çalýþma planý ve eþleþtirme sözleþmesi hazýrlanmýþtýr. Bu aþamada, o zaman Adalet Bakanlýðý Avrupa Birliði Genel Müdürü olan Dr. A. Saadet Arýkan ve tetkik hakimi Bahadýr Yakut görev almýþtýr. Projenin uygulama aþamasýnda ise, Türk tarafý adýna Adalet Bakanlýðý Avrupa Birliði Genel Müdür Yardýmcýsý Mustafa Elçim, Hollanda adýna Hollanda Yargý Konseyi Baþkaný A.H. Van Delden, Ýsveç adýna ise Batý Ýsveç Ýstinaf Mahkemesi Daire Baþkaný Kjell Björnberg proje liderleri olarak görev alýrken, Amsterdam Ýstinaf Mahkemesi Baþkan Yardýmcýsý Peter Ingelse Yerleþik 5

6 Eþleþtirme Danýþmaný, Avrupa Birliði Genel Müdürlüðü Tetkik Hakimi Celalettin Dönmez de Yerleþik Eþleþtirme Danýþmaný Muadili olarak projeyi yürütmüþlerdir. Yardýmcý Personele yönelik olan bu kitabýn hazýrlanmasý için Hollandalý, Ýsveçli ve Türk uzmanlardan oluþturulan komisyona; Türk tarafýndan Adalet Bakanlýðý Eðitim Dairesi Baþkanlýðý Tetkik Hakimi Ünal Bozdað, Adalet Bakanlýðý Personel Genel Müdürlüðü Tetkik Hakimi Aykut Hüseyin Koca, Eskiþehir Adliyesi Yazý Ýþleri Müdürü Yasin Akkaya, Denizli Cumhuriyet Baþsavcýlýðý Yazý Ýþleri Müdürü Selman Atmaca, Sivrihisar Adliyesi Yazý Ýþleri Müdürü Enver Özdemir, Eyüp Adliyesi Yazý Ýþleri Müdürü Naci Güccan, Ankara Cumhuriyet Baþsavcýlýðý Yazý Ýþleri Müdürü Birsen Samsun, Bilgi Ýþlem Dairesi Baþkanlýðý Þube Müdürü Þengül Demir, Personel Genel Müdürlüðü eski Þube Müdürü Cihan Meþrefoðlu, Personel Genel Müdürlüðü Þube Müdürü Mehmet Gedik; Hollanda tarafýndan Lahey Ýstinaf Mahkemesi Hakimi Thea Schmitz, Haarlem Ýlk Derece Mahkemesi Savcýsý Julia Horzinek, Lahey Ýstinaf Mahkemesi Savcýlýðý Personeli Jolanda Hussein Hendriks; Ýsveç tarafýndan Norköping Bölge Mahkemesi Baþkaný Lars Dahlstedt, Batý Ýsveç Ýstinaf Mahkemesi Hakim Yardýmýcýsý Äsa Toll, Batý Ýsveç Ýstinaf Mahkemesi Özel Nitelikli Sekreteri Helena (Nilsson) Jönrup katýlmýþtýr. Kitabýn hazýrlanmasýna iliþkin çalýþmalarýn organizasyonu ise Genel Müdürlüðümüz tetkik hakimleri Bircan Cihangiroðlu ve Ulvi Altýnýþýk tarafýndan yapýlmýþtýr. Katýlan Türk uzmanlarca mevcut mevzuatýmýz açýsýndan bölge adliye mahkemesi baþsavcýlýklarý ile bölge adliye mahkemeleri dairelerinin iþ akýþý ve kalem personelinin üzerlerine düþen görevler ele alýnmýþ, Ýsveçli ve Hollandalý uzmanlar ise kendi ülkelerindeki istinaf mahkemelerinin iþ akýþý yardýmcý personelin görev ve sorumluluklarýný irdelemiþlerdir. Bu çalýþma yapýldýðý sýrada, söz konusu mahkemelerde uygulanacak olan kalem yönetmeliðinin henüz hazýrlanmamýþ olduðunun göz önünde bulundurulmasý gerekmektedir. Ülkemizde yargýnýn etkinlik ve verimliliðinin artýrýlmasýna katkýda bulunacaðýný düþündüðüm eðitim çalýþmalarýnýn ve bu kitabýn yardýmcý personelimize faydalý olmasýný diler, bu çalýþmalarda görev alan herkese Genel Müdürlüðüm adýna teþekkür ederim. Ahmet FIRAT Hâkim Adalet Bakanlýðý Avrupa Birliði Genel Müdürü 6

7 ÝÇÝNDEKÝLER TAKDÝM ÖNSÖZ ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM ÝSVEÇ VE HOLLANDA ÝSTÝNAF MAHKEMELERÝNDE ÝÞ AKIÞI I. ÝSVEÇ A. Batý Ýsveç Ýstinaf Mahkemesinin Teþkilat Þemasý B. Batý Ýsveç Ýstinaf Mahkemesi Ýþ Akýþý (Ceza ve Hukuk Davalarýna Ýliþkin) Ceza Davalarý C. Batý Ýsveç Ýstinaf Mahkemesi Bünyesinde Çalýþan Yardýmcý Personelin Ýþ Tanýmý (Ceza ve Hukuk Davalarýna Yönelik) ) Yardýmcý Personel ) Ceza davalarý (a) Aktüer ve asistanlarý (b) Mahkeme sekreteri (c) Sekreterya Ofisi Baþkaný (d) Raportör katip ) Hukuk davalarý D. Batý Ýsveç Ýstinaf Mahkemesi Kontrol Listesi (Ceza ve Hukuk Davalarýna Ýliþkin) ) Ceza davasýnda ilk kontrol aþamasý, Batý Ýsveç Ýstinaf Mahkemesi (a) Ýstinafýn aþaðýdaki unsurlar açýsýndan deðerlendirilmesi (b) Ýlk derece mahkemesinin dosyasýnýn aþaðýdaki unsurlar açýsýndan incelenmesi (c) Ýlk derece mahkemesinde gerçekleþmiþ olan esas duruþmanýn tutanaklarýnýn aþaðýdaki unsurlar açýsýndan deðerlendirilmesi (d) Mahkeme sekreteri, ilk derece mahkemesinin dosyasýný gözden geçirerek (e) aþaðýdaki unsurlara dikkat eder Son olarak mahkeme sekreteri dosyaya aþaðýdakine benzer bilgiler ve tavsiyeler ilave eder II. HOLLANDA A. Hollanda Ýstinaf Mahkemesinin Teþkilat Þemasý (Ceza Bölümü) B. BAÞKANIN OFÝSÝ - PERSONEL C. Hollanda Ýstinaf Mahkemesi Bünyesinde Çalýþan Zabýt Katiplerine Yönelik Ýþ Tanýmý (Hukuk Davalarýna Ýliþkin) ) Bahis Konusunun Çerçevesi ) Mevkiinin Amacý ) Ortam ve Durum ) Ýrtibatta Olacaðý Kiþiler, Ýrtibat Þekli ve Amacý ) Kapsam ) Yapýlmasý Gerekenler ) Yapabildiklerinin Özeti (a) Ehil Olduðu Hususlar (b) Bilgi Birikimi ) Yapýlmasý Gerekenler (a) Hukuki Destek (b) Duruþmalarda Destek (c) Davalarýn Ýncelenmesinde Eþgüdüm (d) Politikanýn Geliþtirilmesi ve Adli Nitelikliliðin Korunmasý (e) Yetiþtirme ve Eðitim ) Geliþmeler ve Esaslý Haller (a) Geliþmeler (b) Esaslý Haller

8 D. Hollanda Ýstinaf Mahkemesi Bünyesinde Çalýþan Adli Sekreterlere Yönelik Ýþ Tanýmý (Hukuk Davalarýna Ýliþkin) ) Bahis Konusunun Çerçevesi ) Mevkiinin Amacý ) Ortam ve Durum ) Ýrtibatta Olacaðý Kiþiler, Ýrtibat Þekli ve Amacý ) Kapsam ) Yapýlmasý Gerekenler ) Yapabileceklerinin Özeti (a) Ehil Olduðu Hususlar (b) Bilgi Birikimi ) Yapýlmasý Gerekenler (a) Adli Destek (b) Duruþmalarda Destek (c) Adli Takip (d) Davalarýn Ýnceleniþinde Eþgüdüm ) Geliþmeler ve Esaslý Haller (a) Geliþmeler (b) Esaslý Haller E. Hollanda Ýstinaf Mahkemesi Bünyesinde Çalýþan Ýdari Memurlara Yönelik Ýþ Tanýmý (Hukuk Davalarýna Ýliþkin) ) Bahis Konusunun Çerçevesi ) Mevkiinin Amacý ) Ortam ve Durum ) Ýrtibatta Olacaðý Kiþiler, Ýrtibat Þekli ve Amacý ) Kapsam ) Yapýlmasý Gerekenler ) Yapabildiklerinin Özeti (a) Ehil Olduðu Hususlar (b) Bilgi Birikimi ) Yapýlmasý Gerekenler (a) Davalarýn Ýdari Hazýrlýðý (b) Davalarýn Ýdari Takibi (c) Duruþma Hazýrlýðý ) Geliþmeler ve Esaslý Haller (a) Geliþmeler (b) Esaslý Haller F. Hollanda Ýstinaf Mahkemesi Ceza Bölümü Savcýlýk Organizasyonu Þemasý G. Hollanda Ýstinaf Mahkemesi Ýþ Akýþý (Ceza Davalarýna Ýliþkin) H. Hollanda Ýstinaf Mahkemesi Kontrol Listesi (Ceza Davalarýna Ýliþkin) ÝKÝNCÝ BÖLÜM YARDIMCI PERSONELÝN SINIFLANDIRILMASI, ÜNVANLARI VE GÖREVLERÝ I. Yardýmcý Personel II. Yardýmcý Personelin Sýnýflandýrýlmasý A. Genel Ýdare Hizmetleri Sýnýfý B. Yardýmcý Hizmetler Sýnýfý III.Yardýmcý Personel Unvanlarý IV. Yardýmcý Personelin Görevleri A. Ceza Mahkemeleri ve Cumhuriyet Baþsavcýlýðý Personelinin Görevleri ) Yazý Ýþleri Müdürünün Görevleri ) Zabýt Kâtibinin Görevleri B. Hukuk ve Ticaret Mahkemeleri Personelinin Görevleri

9 1) Yazý Ýþleri Müdürünün Görevleri ) Zabýt Kâtibinin Görevleri C. Ýlk Derece Mahkemeleri ve Cumhuriyet Baþsavcýlýðýnda Görevli Diðer Personelin Görevleri ) Mübaþirin Görevleri ) Emanet Memurunun Görevleri V. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinde Yazý Ýþleri Müdürlüðü A. Yazý Ýþleri Müdürlüðü Personeli Görev ve Sorumluluklarý ) Yazý Ýþleri Müdürünün Görevleri ) Zabýt Kâtibinin Görevleri VI. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Mahkemeleri ve Cumhuriyet Baþsavcýlýðýnda Yazý Ýþleri Müdürlüðü A. Yazý Ýþleri Müdürünün Görevleri B. Zabýt Kâtibinin Görevleri VII. Yardýmcý Personelin Sorumluluklarý A. Disiplin Cezalarý ) Uyarma Cezasý ) Kýnama Cezasý: ) Aylýktan Kesme Cezasý ) Kademe Ýlerlemesinin Durdurulmasý Cezasý ) Devlet Memurluðundan Çýkarma Cezasý B. TAKDÝRNAME & ÖDÜL: VIII. Yardýmcý Personel Olarak Atanma Þartlarý A. Genel Þartlar B. Zabýt Kâtibi Olmanýn Özel Þartlarý C. Mübaþir - Emanet Memuru Olmanýn Özel Þartlarý D. Hizmetli Olmanýn Özel Þartlarý E. Naklen Atama ) Genel Atama Þartlarý ) Mazeret Nedeniyle Naklen Atama ) Hizmet Gereði Atama F. Görevde Yükselme ve Unvan Deðiþikliði G. Yazý Ýþleri Müdürlüðü Kadrolarýna Atanmanýn Özel Þartlarý ÜÇÜNCÜ BÖLÜM BÖLGE ADLÝYE MAHKEMESÝ CUMHURÝYET BAÞSAVCILIÐI I. Genel Açýklamalar II. Dosyanýn Alýnmasý, Kaydý ve Tasnifi A. Gelen Evrak - Giden Evrak Defterine Kayýt B. Dosyalarýn Tasnifi III. Dosyanýn Ýlgili Cumhuriyet Savcýsýna Daðýtýmý IV. Dosya Üzerinde Cumhuriyet Savcýsýnýn Ýncelemesi V. Tebliðname VI. Bölge Adliye Mahkemesi Kararýndan Sonraki Ýþlemler VII. Arþivleme VIII. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðýnda Tutulmasý Gereken Defter ve Kartonlar A. Defterler ) Gelen Evrak - Giden Evrak Kayýt Defteri ) Esas Defteri ) Ýstinabe (Talimat) Defteri ) Zimmet Defteri ) Suç Eþyasý Esas Defteri

10 6) Kitaplýk Defteri ) Ýnfaz Defteri ) Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kuruluna Baþvuru Defteri ) Ýtiraz Defteri ) Temyiz Defteri ) Soruþturma Defteri ) Kanun Yararýna Bozma Ýstekleri Esas Defteri ) Dava Nakil Ýstekleri Defteri ) Muhabere Defteri B. Kartonlar ) Tebliðname Kartonu ) Adlî Tebligat Ve Posta Gönderilerine Dair Karton, ) Ýstinabe Kartonu ) Temyiz Formu Kartonu ) Teftiþ ve Tavsiyeler Kartonu ) Ýþ Bölümü Kartonu ) Ýþ Cetvelleri Kartonu ) Genelgeler Kartonu ) Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kuruluna Baþvuru Kartonu ) Ýtiraz Kartonu ) Temyiz Kartonu ) Kanun Yararýna Bozma Ýstekleri Kartonu ) Soruþturma Kartonu ) Dava Nakil Ýstekleri Kartonu ) Karar Suretleri Kartonu DÖRDÜNCÜ BÖLÜM BÖLGE ADLÝYE MAHKEMELERÝ BAÞKANLAR KURULU I. Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kurulunda Tutulmasý Zorunlu Defterler ve Kartonlar A. Defterler ) Baþkanlar Kurulu Ýlke Kararlarý ve Yýllýk Ýþbölümü Karar Defteri ) Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kurulu Esas Defteri ) Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kurulu Karar Defteri B. Kartonlar ) Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kurulu Karar Kartonu ) Baþkanlar Kurulu Ýlke Kararlarý ve Yýllýk Ýþbölümü Karar Kartonu BEÞÝNCÝ BÖLÜM BÖLGE ADLÝYE MAHKEMELERÝ CEZA DAÝRELERÝ I. Ýlk Derece Ceza Mahkemesinde Gerçekleþen Ýstinaf Baþvurusu Evresi A. Ýstinaf Yoluna Baþvurma Usulü ) Baþvuru süresi ) Baþvurunun Yapýlmasý (a) Dilekçe ile Baþvuru (b) Sözlü Baþvuru (c) Tutuklu Kiþinin Baþvurusu B. Ýstinaf Yoluna Baþvurulabilecek Ýlk Derece Ceza Mahkemesi Kararlarý C. Ýstinaf Yoluna Baþvurulamayacak Ýlk Derece Ceza Mahkemesi Kararlarý D. Ýstinaf Ýsteðinin Reddi E. Ýstinaf Baþvurusunun Tebliði ve Cevap Verilmesi F. Ýstinaf Ýsteðinden Feragat Edilmesi G. Ýstinaf Ýsteðinin Kararýn Ýcra ve Ýnfazýna Etkisi H. Ýstinaf Baþvurusunun Sonuçlarý

11 1) Ýlk Derece Ceza Mahkemesi Kararýnýn Kesinleþmesini Engellemesi ) Yeniden Yargýlamayý Gerektirmesi Ý. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesindeki Ýlk Evre ) Dosyanýn Alýnmasý ve Kayýt ) Dosya Üzerinde Ön Ýnceleme J. Ýnceleme (Kovuþturma) Evresi ) Duruþmasýz Ýnceleme ) Duruþmalý Ýnceleme (a) Duruþmalara Hazýrlýk (b) Taraflarýn Çaðrýlmasý ) Acil Ýþlemler (a) Tutuklu Dosyasý Ýþlemleri (b) Diðer Ýþlemler K. Duruþma Aþamasý ) Duruþmalarýn Yapýlmasý ) Ara Kararý Gereðinin Yerine Getirilmesi (a) Yazýþmalarýn Yapýlmasý (b) Bilirkiþi Ýncelemesi ve Yerel Uygulama (Keþif) Yapýlmasý (c) Diðer Ýþlemler L. Karar Evresi M. Karar Sonrasý Ýþlemler ) Kayýt ) Kararýn Bildirilmesi ) Arþivleme N. Temyiz Evresi ) Temyiz Yoluna Baþvurma Usulü (a) Baþvuru Süresi (b) Baþvurunun Yapýlmasý i. Dilekçe ile baþvuru ii. Sözlü Baþvuru iii. Tutuklu Kiþinin Baþvurusu ) Temyiz Edilebilecek Kararlar ) Temyiz Edilemeyecek Kararlar ) Temyiz Ýsteðinin Reddi (a) Temyiz Baþvurusunun Tebliði ve Cevap Verilmesi (b) Temyiz Ýsteðinden Feragat Edilmesi ) Temyiz Ýsteðine Ýliþkin Dosyanýn Yargýtay Ýlgili Ceza Dairesine Gönderilmesi II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar A. Defterler ) Esas Defteri ) Duruþma Günleri Defteri ) Karar Defteri ) Ýstinabe (Talimat) Defteri ) Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kuruluna Baþvuru Esas Defteri ) Ýtiraz Defteri ) Temyiz Defteri ) Taþra Temyiz Defteri ) Kanun Yararýna Bozma Ýstekleri Defteri ) Soruþturma Defteri ) Dava Nakil Ýstekleri Defteri ) Muhabere Defteri

12 13) Deðiþik Ýþler Defteri ) Zimmet Defteri: B. Kartonlar ) Ön Ýnceleme Deðerlendirme Kartonu ) Karar Kartonu ) Deðiþik Ýþler Karar Kartonu ) Ýþ Cetvelleri Kartonu ) Adli Tebligat ve Posta Gönderilerine Dair Karton ) Ýstinabe (Talimat) Kartonu ) Teftiþ ve Tavsiyeler Kartonu ) Baþkanlar Kurulu Ýlke Kararlarý ve Yýllýk Ýþbölümü Karar Kartonu ) Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kuruluna Baþvuru Kartonu ) Ýtirazlar Kartonu ) Soruþturma Kartonu ) Hakim ve Savcýlarýn Not Fiþleri Kartonu ) Hakim ve Savcýlarýn Not Fiþlerine Ýtiraz Kartonu ) Dava Nakil Ýstekleri Kartonu ) Duruþma Listeleri Kartonu ) Muhabere Kartonu ) Ýçtihadý Birleþtirme Kararlarý Kartonu ) Genelgeler Kartonu ) Demirbaþ Eþya Kartonu ) Personel Özlük Kartonu ALTINCI BÖLÜM BÖLGE ADLÝYE MAHKEMELERÝ HUKUK DAÝRELERÝ I. Ýlk Derece Hukuk Mahkemesinde Gerçekleþen Dilekçeler Evresi II. Ýstinaf yoluna Baþvurma Usulü A. Baþvuru Süresi B. Ýstinaf Dilekçesinde Bulunmasý Gereken Hususlar: C. Ýstinaf Dilekçesinin Verilmesi D. Ýstinaf Yoluna Baþvurulabilecek Ýlk Derece Hukuk Mahkemesi Kararlarý E. Harç ve Masraflarýn Eksik Ödenmesi F. Ýstinaf Ýsteðinin Reddi G. Ýstinaf Dilekçesine Cevap Verilmesi ve Katýlma Yoluyla Baþvuru H. Ýstinaf Ýsteðinden Feragat Edilmesi Ý. Ýstinaf Ýsteðinin Kararýn Ýcrasýna Etkisi J. Ýstinaf Baþvurusunun Sonuçlarý ) Ýlk Derece Hukuk Mahkemesi Kararýnýn Kesinleþmesini Engellemesi ) Yeniden Yargýlamayý Gerektirmesi K. Ýstinaf Ýsteðine Ýliþkin Dosyanýn Bölge Adliye Mahkemesine Gönderilmesi III. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesindeki Ýlk Evre A. Dosyanýn Alýnmasý ve Kayýt B. Dosya Üzerinde Ön Ýnceleme C. Ýnceleme (Tahkikat) Evresi ) Duruþmasýz Ýnceleme ) Duruþmalý Ýnceleme (a) Duruþmalara Hazýrlýk (b) Taraflarýn Çaðrýlmasý ) Acil Ýþlemler (a) Ýcranýn Geri Býrakýlmasý (Tehiri icra) Ýsteði (b) Delil Tespiti Ýsteði (c) Ýhtiyati Tedbir ve Ýhtiyati Haciz Ýsteði

13 D. Duruþma Aþamasý ) Duruþmalarýn Yapýlmasý ) Ara Kararý Gereðinin Yerine Getirilmesi (a) Yazýþmalarýn Yapýlmasý (b) Bilirkiþi Ýncelemesi ve Yerel Uygulama (Keþif) Yapýlmasý ) Diðer iþlemler E. Karar Evresi F. Karar Sonrasý Ýþlemler: ) Kayýt ) Kararýn Bildirilmesi ) Dosyanýn Ýlk Derece Hukuk Mahkemesine Gönderilmesi ) Arþivleme G. Temyiz Evresi ) Temyiz Kanun Yoluna Baþvurma Usulü (a) Baþvuru Süresi (b) Temyiz Dilekçesinde Bulunmasý Gereken Hususlar (c) Temyiz Dilekçesinin Verilmesi ) Temyiz Edilemeyen Kararlar ) Harç ve Masraflarýn Eksik Ödenmesi ) Temyiz Ýsteðinin Reddi ) Temyiz Dilekçesine Cevap Verilmesi ve Katýlma Yoluyla Baþvuru ) Temyiz Ýsteðinden Feragat Edilmesi ) Temyiz Edilen Dosyanýn Yargýtay Ýlgili Hukuk Dairesine Gönderilmesi IV. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinde Tutulmasý Gereken Defter ve Kartonlar A. Defterler ) Esas Defteri ) Karar Defteri ) Duruþma Günleri Defteri ) Deðiþik Ýþler Defteri ) Talimat Defteri ) Muhabere Defteri: ) Zimmet Defteri ) Temyiz Defteri ) Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kuruluna Baþvuru Esas Defteri ) Dava Nakil Ýstekleri Defteri B. Kartonlar ) Ön Ýnceleme Karar Kartonu ) Karar Kartonu ) Karar Müsveddesi Kartonu ) Muhabere Kartonu ) Ýcranýn Geri Býrakýlmasý Ýþleri ile Ýlgili Karar Kartonu ) Ýçtihadý Birleþtirme Kararlarý Kartonu ) Baþkanlar Kurulu Karar Kartonu ) Ýþ Cetvelleri Kartonu ) Genelgeler Kartonu ) Duruþma Listesi Kartonu ) Demirbaþ Eþya Kartonu

14 12) Personel Özlük Kartonu ) Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kuruluna Baþvuru Kartonu ) Dava Nakil Ýstekleri Kartonu ) Baþkanlar Kurulu Ýlke Kararlarý ve Yýllýk Ýþbölümü Karar Kartonu ) Hakim ve Savcýlarýn Not Fiþleri Kartonu ) Hakim ve Savcýlarýn Not Fiþlerine Ýtiraz Kartonu YEDÝNCÝ BÖLÜM DEFTERLERE ÝLÝÞKÝN ORTAK HÜKÜMLER I. Defterlerin Numaralanmasý ve Onaylanmasý II. Defterlerin Tutulmasý III.Tutanak ve Diðer Yazýlý Kaðýtlarda Uyulmasý Gerekli Esaslar IV. Dosyalarýn Düzenlenmesi ve Dizi Listesi Yapýlmasý V. Dosyalarýn Ýnceleme Usulü SEKÝZÝNCÝ BÖLÜM ULUSAL YARGI AÐI PROJESÝ (UYAP) I. Genel Açýklama II. UYAP Genel Mimarisi III.Ulusal Yargý Aðý Projesinin (UYAP) Aþamalarý IV. Ulusal Yargý Aðý Projesi Merkez Aþamasý (UYAP I) V. Ulusal Yargý Aðý Projesinin Geldiði Son Durum VI. Ulusal Yargý Aðý Projesi Taþra Aþamasý (UYAP II) VII. Ulusal Yargý Aðý Projesi (UYAP) Neler Getiriyor A. Merkez Teþkilat B. Cumhuriyet Savcýlýklarý C. Mahkemeler D. Adalet Komisyonlarý E. Avukatlar ve Vatandaþlar F. UYAP Genelinde G. Dokümantasyon Yönetimi H. Bilgi Bankasý Ý. Karar Destek Sistemleri DOKUZUNCU BÖLÜM BÖLGE ADLÝYE MAHKEMELERÝNÝN KURULUÞU VE ÝÞLEYÝÞÝNE ÝLÝÞKÝN MEVZUAT..130 I. KANUNLAR A. ADLÎ YARGI ÝLK DERECE MAHKEMELERÝ ÝLE BÖLGE ADLÝYE MAHKEMELERÝNÝN KURU- LUÞ, GÖREV ve YETKÝLERÝ HAKKINDA KANUN B. CEZA MUHAKEMESÝ KANUNU NDA ÝSTÝNAF C. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERÝ KANUNU'NDA ÝSTÝNAF II. YÖNETMELÝKLER A. Cumhuriyet Baþsavcýlýklarý Ýle Adli Yargý Ýlk Derece Ceza Mahkemeleri Kalem Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik B. Hukuk Ve Ticaret Mahkemelerinin Yazý Ýþleri Yönetmeliði GENELGE GENELGE GENELGE KONTROL LÝSTESÝ

15 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý I. Ýsveç BÝRÝNCÝ BÖLÜM ÝSVEÇ VE HOLLANDA ÝSTÝNAF MAHKEMELERÝNDE ÝÞ AKIÞI I. ÝSVEÇ A. Batý Ýsveç Ýstinaf Mahkemesinin Teþkilat Þemasý Baþkan Daireler no Hakimler Daire baþkaný Ýstinaf hakimi, daire baþkan yardýmcýsý Ýstinaf hakimleri (3-4) Yardýmcý hakimler (1-2) (her bölüm için yedi hakim) Raportörler Raportör katipler (2-3) Sekreterler Mahkeme sekreterleri (4-5) Sekreterya ofisinin baþkaný (1) dahil olmak üzere Özel Daire Daire no. 3 Hakimler Daire baþkaný Ýstinaf hakimi, daire baþkan yardýmcýsý Ýstinaf hakimleri (4) Yardýmcý hakimler(2) Raportörler Raportör katipler (3) Sekreterler Mahkeme sekreterleri (5) Sekreterya ofisinin baþkaný (1) dahil olmak üzere Ýdari Bölüm Ýdari bölüm baþkaný Baþ yönetici Personel yöneticisi Ekonomi yöneticisi Baþ sekreter Sekreter ADP operatörü Aktüer ofisi Aktüer Aktüer asistanlarý (4) Kütüphane Kütüphaneci, Asistan Mübaþir ofisi Mübaþir/güvenlik görevlileri (3) Santral Santral operatörleri (2) Temizlik Temizlikçiler (4) Toplam 120 çalýþan (40 hakim) + Halktan hakimler (82) 15

16 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý I. Ýsveç B. Batý Ýsveç Ýstinaf Mahkemesi Ýþ Akýþý (Ceza ve Hukuk Davalarýna Ýliþkin) Ceza Davalarý Ýþlem Sorumlu Kiþi Ýþler 1.istinaf 2. Ýstinaf mahkemesine dosyanýn kaydý Ýlk derece mahkemesi Aktüer/Asistan * Ýstinafýn zamanýnda sunulduðunu kontrol eder * Dosyayý istinaf mahkemesine gönderir * Dosyayý kaydeder * Dosyayý kura ile, bir bölümün çalýþma ünitesine gönderir 3. Ýleri kayýt Mahkeme sekreteri * Dosyayý inceler * Kaydý tamamlar * Hareketleri önerir 4. Dosyanýn hukuki yönden incelemesi 5. Ýstinaf talebinin bildirilmesi/ek 6. Tamamlayýcý belgelerin alýnmasý Raportör katip Mahkeme sekreteri Mahkeme sekreteri * Dosyayý inceler(yasal bakýþ açýsýndan) * Sekreterin önerilerini kabul eder/ tamamlar * Eðer büyük veya kamu için çok önemli bir dosyaysa yetki devrinden muaftýr * Davayý taraflara bildirir/ek belgeler ister * Mahkeme emirlerini imzalar * Belgeyi kaydeder *Bilgilendirme için belgeyi karþý tarafa gönderir 7. Esas duruþmanýn hazýrlýðý Acil konular, örneðin gözaltý, kamu savunma avukatýnýn deðiþtirilmesi Mahkeme sekreteri * Esas duruþmalarýn programýný hazýrlar * Taraflarý celp eder * Dosyanýn temel olgularýyla bir muhtýra hazýrlar Raportör katip * Dosyayý inceler, karar hazýrlar ve 3 hakime rapor eder Kararýn tebliði Mahkeme sekreteri * Kararý taraflara gönderir 16

17 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý I. Ýsveç 8. Esas duruþma Hakim ve mahkeme sekreteri * Tutanaklarý hazýrlar ve hakime yardým eder 9. Hüküm Hakim ve mahkeme sekreteri * Kararý taraflara gönderir 10. Temyiz Aktüer/asistan * Ýstinaf talebinin zamanýnda sunulduðunu kontrol eder veya 9 a. Yasal güç Mahkeme sekreteri *Etkilenen yetkililere tebligat gönderir 9 b. Davanýn dosyalanmasý Aktüer/asistan * Dosyayý arþive koyar 11. Dosyanýn hazýrlanmasý Mahkeme sekreteri *Taraflara ve ilgili yetkililere tebligat gönderir 12. Dosyanýn Yüksek Mahkeme'ye gönderilmesi Aktüer/Asistan 13. Yüksek Mahkeme'de dosyanýn alýnmasý Aktüer/Asistan * Kararý ilgili daireye teblið eder 14. Davanýn dosyalanmasý Aktüer/Asistan * Dosyayý arþive koyar 17

18 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý I. Ýsveç Hukuk davalarý Hukuk davalarýnda sürdürülmesi gereken iþlemler aþaðý yukarý ceza davalarýnda yapýlan iþlemlerle aynýdýr. Hukuk davalarý mahkeme sekreterlerine gönderilmediði için bütün iþlemler bir hakim veya raportör katip tarafýndan onaylanmalýdýr.* * Çalýþma grubunun misyonu yardýmcý personele yönelik bir kitapçýk hazýrlamak olduðu için bu belgede hakimin görevleri açýklanmamýþtýr.yardýmcý personelin iþleri hakkýnda daha detaylý bilgi için görev tanýmýna bakýnýz. Bu iþlem iþ akýþý içinde yer alabilir veya almayabilir. 18

19 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý I. Ýsveç C. Batý Ýsveç Ýstinaf Mahkemesi Bünyesinde Çalýþan Yardýmcý Personelin Ýþ Tanýmý (Ceza ve Hukuk Davalarýna Yönelik) 1) Yardýmcý Personel Aktüer ve asistanlarý Mahkeme sekreterleri Sekreterya Ofisi Baþkaný Raportör katipler 2) Ceza davalarý (a) Aktüer ve asistanlarý Tüm mektuplarý ve istinafa baþvurulan dosyalarý alýr. Bölümlerin çalýþma birimlerine göndermek üzere dosyalarý bilgisayar kurasý ile belirler (Çalýþma birimi bir hakim ve mahkeme sekreterinden oluþur). Davacý ve karþý tarafý bilgisayar sisteminde kaydeder. Tanýklara ve maðdur taraflara ödemeleri yapar. Eðer istinaf mahkemesi kararý veya hükmü temyiz edilirse aktüer veya asistanlarý dosyayý Yüksek Mahkeme'ye gönderir. Davalarýn dosyalanmasýndan sorumludurlar. (b) Mahkeme sekreteri Ceza davasý çalýþma birimine verildiðinde mahkeme sekreteri ilk olarak aþaðýdaki iþlemleri yapar: Aktüerin kayýt etmediði taraflarý kaydeder, örneðin kamu savunma avukatý, tanýklar, ilk derece mahkemesi ve diðerleri. Dosyayý inceler ve istinaf ile ilgili aþaðýdaki maddeleri kontrol eder - istinafýn zamanýnda sunulduðuna dair ilk derece mahkemesi tarafýndan vurulan damgalar ve imzalar - ilk derece mahkemenin istinafa götürülen kararý/hükmü - istinafý taraflardan birinin mi yaptýðý - istinafta iddia veya hareket sebebi var olup olmadýðý ve davacýnýn ne tür kanýtlara iþaret ettiði - istinafýn tekrar inceleme talebi içerip içermediðini - istinafýn esas duruþmadan önce ele alýnmasý gereken iddialar içerip içermediðini örneðin: tamamlayýcý þahsi dava raporu veya diðerleri 19

20 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý I. Ýsveç - istinafýn acil iþlem içerip içermediði (örneðin: gözaltý, tutuklama) Mahkeme sekreteri ilk derece mahkemesinin zabýt defterini inceler ve aþaðýdaki bilgileri kontrol eder - hükme dair bir memnuniyet deklere edilip edilmediðini - diðer önemli noktalarýn kaydedilip edilmediði Mahkeme sekreteri daha sonra, aþaðýdaki bilgiler için ilk derece mahkemesindeki esas duruþmanýn tutanaklarýný inceler - esas duruþmanýn ne kadar zaman aldýðý - halktan hakimlerin bulunduðu - taraflarýn hepsinin bulunduðu - çevirmene ihtiyaç olduðu - gizlilik gerektiren noktalar olduðu - maðdur tarafýn iddianameyi onayladýðý - tanýklarýn telefonla mý katýldýklarý, duruþmada mý bulunduklarý - tutuklama emri olduðu Mahkeme sekreteri ilk derece dosyasýný aþaðýdaki bilgiler için inceler ve kontrol eder - iddianamenin davalýya þahsen teblið edildiði - davalýnýn þahsen celp edildiði - biyografik bilginin yeterli olduðu - kamu savunma avukatýnýn atandýðý Son olarak mahkeme sekreteri dosyaya önemli bilgileri not eder ve önerdiði yapýlmasý gereken iþlemleri belirtir. - istinafýn karþý tarafa bildirilmesi - istinaf tamam deðilse, davacýdan ek belgeler talep edilmesi - maðdur tarafýn iddianameyi onaylamasý - dosyanýn gizli belgeler içermesi - esas duruþma için çevirmen gerekeceði veya gerekmeyeceði 20

21 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý I. Ýsveç - istinaf mahkemesindeki esas duruþma için öngörülen ortalama zaman - davanýn acil iþlem olarak ele alýnýp alýnmadýðý - eðer sanýk tutukluysa, þartlý tahliye tarihini ve esas duruþmanýn zaman sýnýrlamalarýný - tarihlerini kayýt etmek - istinaf mahkemesinde esas duruþmada halktan hakimler bulunmasýnýn gerekip gerekmediðini dosyaya kaydetmek Bu dosya raportör katibe yasal inceleme için gittikten sonra( aþaðýda belirtilmiþtir) mahkeme sekreterine, onanarak veya tamamlanmasý gereken iþlemlerin önerisiyle geri gelir. Mahkeme sekreteri, çoðunlukla karþý tarafa istinafýn bildirilmesi veya davacýdan ek belgeler istenmesi þeklindeki iþlemlere devam eder. Cevap veya ek belgeler mahkemeye sunulduðunda sekreter bunlarý bilgisayar sistemine geçirir ve istinafýn tamamýnýn bir kopyasýný karþý tarafa iletir. Bilgisayar sisteminde sekreterin seçebileceði birçok þablon bulunur. Sekreter bütün belgeleri imzalar. Dosyanýn ele alýnmasý sýrasýnda acil konular meydana gelirse dosya inceleme ve karar için derhal raportör katibe iletilir (aþaðýda belirtilmiþtir). Karar taraflara mahkeme sekreteri tarafýndan gönderilir. Dosya tamamlandýðýnda ve esas duruþmaya hazýr olduðunda sekreter savcý ve kamu savunma avukatýna danýþarak bir tarih belirler. Ýstinaf mahkemesindeki bilgisayar sistemi her bölüm için, sekreterin hangi duruþma salonlarýnýn müsait olduðunu görebildiði bir takvimi içerir. Esas duruþmadan önce mahkeme sekreteri esas duruþma için bir program hazýrlar, taraflarý mahkemeye çaðýrýr ve dosyanýn esas olgularýyla ilgili bir muhtýra hazýrlar. Bütün bu iþlemler için bilgisayar sistemindeki þablonlarý kullanýr. Bu iþlem tamamlandýðýnda mahkeme sekreteri dosyayý ele alacak hakimlerden birine teslim eder. Mahkeme sekreteri esas duruþma sýrasýnda tutanaklarý hazýrlar ve hakime yardýmcý olur. Hüküm verildiðinde mahkeme sekreteri taraflara ve hükmü infaz edecek yetkililere hükmü iletir. Hükümde yasal güç varsa mahkeme sekreteri üst düzey yetkililere tebligat yapar ve arþivlerde dosyalanmak üzere dosyayý aktüere gönderir (ilk derece mahkemesinden gelen dosya geri gönderilir). Eðer karara karþý istinaf baþlatýlýrsa mahkeme sekreteri üst düzey yetkililere aktüer dosyayý Yüksek Mahkeme'ye göndermeden önce tebligat yapar. Yetki verme konusunda; Genel kural bütün ceza davalarýnda mahkeme sekreterlerine yetki verilmesidir. Yetki verme bir çalýþma biriminde dosyalar paylaþtýrýldýðýnda baþlar ve mahkeme sekreterinin dava üzerinde hüküm verecek hakimlerden birine dosyayý iletmesiyle son bulur. Yetki verme kuralýndaki en önemli istisnalar þunlardýr: büyük sayýlan davalar (esas duruþma iki günden daha uzun planlandýðýnda) ve kamu için çok önemli dosyalar. Mahkeme sekreteri bu davalarda da iþlemleri yukarýda anlatýldýðý þekilde sürdürür fakat her adýmda bir hakim veya raportör katip onayýný verir. 21

22 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý I. Ýsveç (c) Sekreterya Ofisi Baþkaný Mahkeme sekreterlerinin tümünden sorumludur. Yeni atanmýþ mahkeme sekreterlerini eðitir. Bunlar haricinde mahkeme sekreteri ile ayný görevlere sahiptir. (d) Raportör katip Mahkeme sekreterinin ilk incelemesinden sonra dosyayý hukukî açýdan inceler. Örneðin iþlerin kanun engelli olup olmadýðýný kontrol eder. Ýlk derece mahkemesinin kararýný okur ve özellikle maðdur tarafýn ve tanýklarýn tekrar incelenmesine ihtiyaç olup olmadýðýný tespit eder. Bu tespitini dosyaya yazar. Dosya için tekrar inceleme izni gerekip gerekmediðini kontrol eder. Dosyanýn atanmadan(yetkilendirme)muaf olup olmadýðýný kontrol eder. Mahkeme sekreterinin önerilerini kontrol eder, bu önerileri tamamlar veya onaylar, dosyayý mahkeme sekreterine býrakýr. Yetki Devri olan dosyalar için: Mahkeme sekreteri dosyayý kendisi ele aldýðý için ilk incelemeden sonra normal olarak raportör katip dosyayý tekrar görmez. Yetki Devrinden muaf dosyalar için : Raportör katip mahkeme sekreteri herhangi bir iþlem yapmadan önce her seferinde dosyayý alýr. Mahkeme sekreteri, raportör katip için bir öneri yazar raportör katip bu öneriyi tamamladýktan veya onayladýktan sonra dosyayý mahkeme sekreterine geri verir. Dosyanýn ele alýnýþýnda ön hazýrlýk kararý gerektiren acil konular oluþursa dosya derhal inceleme için raportör katibe teslim edilir. Raportör katip bir yazýlý karar hazýrlar ve bu kararý acil konu hakkýnda karar verecek olan üç hakime rapor eder. 3) Hukuk davalarý Hukuk davalarýnda sürdürülmesi gereken iþlemler aþaðý yukarý ceza davalarýnda yapýlan iþlemlerle aynýdýr. Hukuk davalarý mahkeme sekreterlerine gönderilmediði için bütün iþlemler bir hakim veya raportör katip tarafýndan onaylanmalýdýr. 22

23 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý I. Ýsveç D. Batý Ýsveç Ýstinaf Mahkemesi Kontrol Listesi (Ceza ve Hukuk Davalarýna Ýliþkin) 1) Ceza davasýnda ilk kontrol aþamasý, Batý Ýsveç Ýstinaf Mahkemesi (a) Ýstinafýn aþaðýdaki unsurlar açýsýndan deðerlendirilmesi Baþvurunun zamanýnda yapýldýðýna dair ilk derece mahkemesi tarafýndan mühürlendiðinin ya da imzalandýðýnýn tespit edilmesi Baþvurunun ilk derece mahkemesi kararýna iliþkin olup olmadýðý Ýstinaf yoluna baþvuranýn taraflardan biri olup olmadýðý Baþvurunun, bir iddiadan ya da bir eylem sebebinden oluþup oluþmadýðý ve davacýnýn ne tür kanýtlara dayandýðý Yeniden inceleme talebi içermesi Acil eylemler içermesi (örneðin gözaltýna alma) Duruþmadan önce dava edilecek iddialarýn içeriði, örneðin tamamlayýcý þahsi dava raporunun ve diðer belgelerin talep edilmesi (b) Ýlk derece mahkemesinin dosyasýnýn aþaðýdaki unsurlar açýsýndan incelenmesi Kararýn kabulüne dair bir deklarasyonun yapýlmýþ olmasý Diðer önemli konularýn da ele alýnmýþ olmasý (c) Ýlk derece mahkemesinde gerçekleþmiþ olan esas duruþmanýn tutanaklarýnýn aþaðýdaki unsurlar açýsýndan deðerlendirilmesi Esas duruþmanýn ne kadar sürdüðü Halktan hakimlerin mevcut olup olmadýðý Tüm taraflarýn mevcut olup olmadýðý Tercümana gerek duyulup duyulmadýðý Gizli nitelikte bir unsur olup olmadýðý Zarar gören tarafýn iddianameyi imzalayýp imzalamadýðý Tanýklarýn mevcut olup olmadýðý ya da telefonla katýlýp katýlmadýðý Tutuklama emrinin olup olmamasý 23

24 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý I. Ýsveç (d) Mahkeme sekreteri, ilk derece mahkemesinin dosyasýný gözden geçirerek aþaðýdaki unsurlara dikkat eder Ýddianamenin savunmaya þahsen iletilip iletilmediði Celp emrinin savunmaya þahsen iletilip iletilmediði Biyografik bilgilerin yeterli olup olmadýðý Kamu savunma avukatýnýn görevlendirilip görevlendirilmediði (e) Son olarak mahkeme sekreteri dosyaya aþaðýdakine benzer bilgiler ve tavsiyeler ilave eder Baþvurunun karþý tarafa iletilmesi ya da baþvuru tamamlanmamýþ ise davacýdan ek belgelerin talep edilmesi Zarar gören tarafýn iddianameyi imzalayýp imzalamadýðý Dosyanýn gizli belgeler içerip içermediði Temel duruþma için tercümana ihtiyaç olup olmadýðý Ýstinaf mahkemesinde görülecek olan esas duruþmanýn tahmini süresi Davanýn acil olarak nitelendirilip nitelendirilmediði Þüphelinin göz altýna alýnmasý durumunda, þüphelinin þartlý salýverileceði tarih ve temel duruþmanýn tarihlerinin not edilmesi Ýstinaf mahkemesinde görülecek ana duruþmada halktan hakimlere ihtiyaç olup olmadýðýnýn not edilmesi 24

25 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý II. Hollanda II. HOLLANDA A. Hollanda Ýstinaf Mahkemesinin Teþkilat Þemasý (Ceza Bölümü) BAÞKAN (hakim) DAÝRE BAÞKANLARI YARDIMCI PERSONEL YÖNETÝCÝSÝ (hakimler) B. BAÞKANIN OFÝSÝ PERSONEL (memurlar) (memurlar) VERGÝ HUKUKU AÝLE HUKUKU TÝCARET HUKUKU CEZA HUKUKU -Baþkan (hakim) (ayný) (ayný) (ayný) -Hakimler -Koordinatör (ayný) (ayný) (ayný) -Kadrolu avukatlar -Hukuk katipleri -Hukuk sekreterleri -Ýdari destek (tüm memurlar) 25

26 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý II. Hollanda C. Hollanda Ýstinaf Mahkemesi Bünyesinde Çalýþan Zabýt Katiplerine Yönelik Ýþ Tanýmý (Hukuk Davalarýna Ýliþkin) 1) Bahis Konusunun Çerçevesi Mevkiinin Adý Görev Yeri : Adli katip/hukukçu personel : Lahey Temyiz Mahkemesi 2) Mevkiinin Amacý Karmaþýk davalarýn hazýrlýk, duruþma ve sonraki aþamalarýnda destek vermek ve hukuk politikasýnýn esasýný hazýrlayýp hakkýnda görüþ bildirmek. 3) Ortam ve Durum Görevler Lahey Temyiz Mahkemesinin bir departmanýnda ifa edilmektedir. Temyiz Mahkemesi ceza davalarýyla, vergi hukuku, ticaret hukuku ve aile hukuku davalarýyla ilgilenen departmanlara sahiptir. Departmanlar her biri kendine gönderilen vakalarla ilgilenen dairelere ayrýlmýþtýr. Genel olarak bir departman tüm departmana bakan bir baþkan, bir eþgüdüm sorumlusu, daire baþkanlarý, hakimler, adli katip/hukukçu personeller, adli sekreterler, idare amiri, idare çalýþanlarý ve bir sekreterden oluþur. Departmanýn tamamýndan doðan nihai sorumluluk departman baþkanýna aittir. Adli katip/hukukçu personel davalarýn nasýl incelendiðinden, (nicelik açýsýndan) ilerleme durumundan, davanýn esasý hakkýndaki hazýrlýktan ve çoðu zaman karmaþýk olan davalarýn takibinden sorumludur. Karar hakkýndaki nihai sorumluluk ilgili dairenin baþkanýna aittir. Adli katip/hukukçu personel departmanýn hukuk politikasýnýn esasýnýn geliþmesini temin ederek departmanýn yönetimine görüþ bildirir, yönetimi destekler ve gerek hukuki açýdan nitelikli kararlar verilmesini gerek yargý idaresinin nitelikli olmasýný gözeterek önemli bir rol oynar. Adli katip/hukukçu personel, çalýþmasýnýn niteliði ve niceliði konusunda departmanýndaki eþgüdüm sorumlusuna karþý sorumludur. 4) Ýrtibatta Olacaðý Kiþiler, Ýrtibat Þekli ve Amacý Departman baþkaný: Personel faaliyetlerini düzenlemek, politikanýn hazýrlanmasýnda danýþmanlýk yapmak, departmana iliþkin hususlarda iletiþimi saðlamak. Departmanýn eþgüdüm sorumlusu: Nitelikliliði ve süreci koruyan iþlerin eþgüdümü, düzenlenmesi, sorumluluðu, adli durumu ve daðýtýmý. Daire Baþkaný: Ýfa edilecek görevler hakkýnda danýþmanlýk, dava duruþmasýnýn ve sonrasýnýn ve dairenin elde edeceði sonuçlarýn düzenlenmesi. 26

27 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý II. Hollanda Hakimler: Dava duruþmasýnýn ve sonrasýnýn hazýrlýðý hakkýnda düzenleme ve danýþmanlýk yapmak. Adli sekreterler: Bilgilerin hukuki olarak incelenmesi ve kaynaklýðý, bilgi alýþveriþi, yeni mevzuatýn ve hukuk öðretilerinin tartýþýlmasý. Ýdari çalýþanlar: Davalarýn oluþumu, mahkemedeki duruþmalarýnýn hazýrlanmasý, bilgi alýþveriþi ve nitelikliliðin korunmasý. Avukatlar, Cumhuriyet Savcýlýðý, yargýlananlar, zincire üye ortaklar: Yargýlama ve usulleri hakkýnda, duruþma ve ilam gün ve saati hakkýnda çoðunlukla (çok önemsiz derecede) idare aracýlýðýyla bilgi istemek ve daðýtmak. 5) Kapsam Adli katip/hukukçu personel davalarýn hazýrlanmasý sürecinde kararlarýn taslaðýný oluþturmak ve hakimlere destek olmakla görevlendirilen kiþi olarak duruþmalarda ve davalarýn incelenmesinde katip olarak hareket edecektir. Karardan doðacak nihai sorumluluk dairenin baþkanýna aittir. Adli katip/hukukçu personel, farklý dairelerin kanun ve yönetmelikleri, hukuk öðretileri ve politikalarý kapsamýnda kendi iþlerini kendi görür. Hukuki sorunlarýn karmaþýk düzenlemelerin etkilerinin çözümlemesine dayanarak davalarýn inceleniþ þekli hakkýnda tekliflerde bulunur. Adli katip/hukukçu personel yargýnýn birkaç dalýnda uzmanlaþmýþtýr ve adli politikanýn esasýný geliþtirip nitelikli kararlar alýnmasýný gözeterek departmanýn yönetimini destekler. Yargýdaki yeni geliþmelere dikkat eder ve departmandakileri bu konuda bilgilendirir. Adli katip/personel avukatýn adli sekreterleri ve diðer adli katip/hukukçu personeli yetiþtirmesi ve eðitmesi istenebilir. 6) Yapýlmasý Gerekenler Adli destek Duruþmalarda destek Davalarýn incelenmesinde eþgüdüm Politikanýn geliþtirilmesi ve adli nitelikliliðin korunmasý Yetiþtirme ve eðitim. 7) Yapabildiklerinin Özeti (a) Ehil Olduðu Hususlar Yazýlý ifade becerisi Çözümleme Belli bir kanaate varma Sözlü ifade becerisi 27

28 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý II. Hollanda Öðrenebilme ehliyeti Çevresine Duyarlý olmasý. (b) Bilgi Birikimi Akademik düzeyde düþünme ve çalýþmak Hukuk fakültesi mezunu olmak Departmanýn (tüm) yargý sistemini bilmek Geniþ bir meslekî hukukçuluk deneyimi sahibi olmak Adli idarenin davalarý nasýl yönettiði hakkýnda derin bilgi ve sezgi Kullanýlan yazýlým sistemini bilmek. 8) Yapýlmasý Gerekenler (a) Hukuki Destek Hukuki belgeleri þeklî ve maddî yönleriyle kontrol edip dosyayý sýrasýna dizmek Baþka bilgiler toplamak, hazýrlýk araþtýrmasý yapmak ve ilgili yazýlarý yazmak Tartýþmalarýn hukuki yönünü deðerlendirmek Bir dairedeki/departmandaki üyelerin dikkatini özel hukuki hususlara ve yeni hukuk öðretilerine çekmek Hesap yapmak Tutanak ve kararý düzenlemek. (b) Duruþmalarda Destek Duruþma sýrasýnda esasa ve usule yönelik destek vermek Duruþma sýrasýnda ve dairede not tutmak Kararýn düzenlenmesiyle ilgili olaylar ve argümanlarý kayda almak. (c) Davalarýn Ýncelenmesinde Eþgüdüm Dava incelemesinin ilerleyiþini izlemek Davanýn ilerleyiþi hakkýnda hakimlerle ve idareyle sürekli uyumu yakalamak. Zincirin üyesi olan ortaklarla ve dava taraflarýyla irtibat halinde olmak Olasý gecikme ve sorunlarý önceden bildirmek ve bunlarýn çözümüne yardým etmek. 28

29 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý II. Hollanda (d) Politikanýn Geliþtirilmesi ve Adli Nitelikliliðin Korunmasý Departman yönetimine, hakimlere ve adli sekreterlere yeni mevzuat, hukuk öðretileri ve geliþmeler hakkýnda tavsiyelerde bulunmak Politikanýn geliþtirilmesine yardým etmek Adli yönetimin nitelikliliðini korumak ve yeni davalarla usullerin sýkýntýsýzca idare edilmesiyle ilgilenmek Adli yönetimdeki deðiþikliklere ve geliþmelere yetiþmek ve yeni mevzuat, hukuk öðretisi ve özel içtihatlar hakkýnda yazýlar yazmak Çalýþanlarý ve hakimleri departmanýn politikasý hakkýnda yönlendirmek Örnek karar taslaklarý oluþturmak ve bir karardaki eksikleri tamamlamak. (e) Yetiþtirme ve Eðitim (Yeni) Adli sekreterlerin yetiþtirilmesi ve eðitilmesiyle ilgilenmek Meslektaþlarýnýn sorularýný yanýtlamak Yeni mevzuat, hukuk öðretisi ve yeni geliþmeler hakkýnda bilgi sahibi olup meslektaþlarýný bu konularda bilgilendirmek Yeni mevzuat ve hukuk öðretisinin özetini çýkarmak. 9) Geliþmeler ve Esaslý Haller (a) Geliþmeler Toplumda deðiþen koþullar kendilerini yargýda büyüyen bir açýklýk ve aleniyetle göstermektedir. Yargýlananlar git gide daha titiz 'tüketiciler' haline gelmektedirler. Adli idare bir hizmet olarak görülmektedir. Mahkemelere olan talep artmaktadýr. Temyiz mahkemesinin kararlarýnýn ve kendi dýþýna uyum saðlama, kanunu yorumlamasý ve ilgili taraflara hizmetine iliþkin usullerin olabildiðince yüksek katma deðer vermesi beklentisi vardýr. 'Bütünleþik yönetim'in adli teþkilatta hayata geçirilmesi sayesinde adli destek veren personel ile hakimler arasýndaki iliþki deðiþecektir. Hakimlerle (antrenman yapýlan boksör görevi üstlenecek olan) adli personel arasýnda daha yakýn bir iþbirliði olmasý adli yönetimin nitelikliliðinin korunmasý ve adli iþlem ve iþleyiþlerin düzgün yürümesi açýsýndan her zamankinden daha çok önem taþýr olmuþtur. (b) Esaslý Haller Adli katip/hukukçu personel bir görüþe varýrken toplumda o konuyla ilgili geliþmeler, kendi bakýþ açýsý, ilgili hakimlerin görüþü ve konunun uygulama yönü gibi farklý unsurlarý ele alýr. O, bu unsurlarý dengeler ve kendi düþüncelerini argümanlarýna dayanarak ilgili hakimlere sunar. 29

30 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý II. Hollanda Çok sayýda davaya kýsa zaman içinde bakýlmalýdýr. Küçük hatalarýn büyük sonuçlarý olabilir. Adli katip/hukukçu personel her davanýn kendine özgü ayrýntýlarýný seçebilen bir göze sahip olmakla hýzlý çalýþma kabiliyetini birleþtirebilmeli ve çalýþmanýn getirdiði tehlikeleri deðerlendirme yeteneðine de sahip olmalýdýr. Adli katip/hukukçu personel hukuk sistemindeki geliþmelere her zaman dikkat etmelidir. O yeni mevzuatýn ve hukuk öðretisini önceden bildirecek ve bunlarý meslektaþlarý ve hakimlerle tartýþacaktýr. Yetiþtirme ve eðitme alanlarýndaki geliþmeleri de önceden bildirecektir. Adli katip/hukukçu personel departmanýn adli politikasýnýn esasýnýn geliþtirilmesine yardým eder. Departmana, davalarýn inceleniþ yöntemiyle ve departmanýn genel politikasýyla ilgili geliþmelerin oluþumuyla ilgili olarak tavsiyelerde bulunur. 30

31 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý II. Hollanda D. Hollanda Ýstinaf Mahkemesi Bünyesinde Çalýþan Adli Sekreterlere Yönelik Ýþ Tanýmý (Hukuk Davalarýna Ýliþkin) 1) Bahis Konusunun Çerçevesi Mevkiinin Adý Görev Yeri : Adli sekreter : Lahey Temyiz Mahkemesi 2) Mevkiinin Amacý Ýflas davalarýnýn hazýrlýðý, duruþmasý ve devamýnda adli destek vermek. 3) Ortam ve Durum Görevler Lahey Temyiz Mahkemesi'nin bir departmanýnda ifa edilir. Temyiz mahkemesi ceza davalarý, vergi davalarý, ticaret hukuku davalarý ve aile hukuku davalarýna bakan departmanlara sahiptir. Departmanlar kendilerine gönderilen davalara bakan dairelere ayrýlmýþtýr. Genel olarak bir departman o departmanýn tamamýndan sorumlu baþkandan, eþgüdüm sorumlusundan, daire baþkanlarýndan, hakimlerden, adli katip/hukukçu personellerden, adli sekreterlerden, idare amirinden, idare çalýþanlarýndan ve bir sekreterden oluþur. Bir departmandan doðan nihai sorumluluðunun tümü o departmanýn tamamýnýn baþkanýna aittir. Adli sekreter, davalarýnýn ilerleyiþi ve esasýnýn hazýrlýðýyla ve iflas davalarýnýn takibiyle ilgili hakimlerle görüþ alýþveriþinde bulunur. Adli katip/kadrolu avukat bir departmanýn birden çok dairesi için çalýþýr. Karardan doðan nihai sorumluluk o dairenin baþkanýna ya da ilgili hakime aittir. Adli sekreter çalýþmanýn niteliði ve niceliði konusunda departmanýn eþgüdüm sorumlusuna karþý sorumludur. 4) Ýrtibatta Olacaðý Kiþiler, Ýrtibat Þekli ve Amacý Departman baþkaný: Departmana iliþkin konularda iletiþim kurmak (departman fikir alýþveriþi). Departman eþgüdüm sorumlusu: Süreci koruyan iþlerin eþgüdümü, düzenlenmesi, sorumluluðu, adli durumu ve daðýtýmý. Daire baþkaný: Dairenin ifa edeceði görevler ve ulaþacaðý sonuçlar hakkýnda danýþmanlýk. Hakimler: Bir davanýn hazýrlanmasý, duruþmasý ve devamý hakkýnda düzenleme ve danýþmanlýk. Adli katip/hukukçu personel: Hukuki inceleme ve danýþmanlýk (bilgi kaynaðý olmak), bilgi alýþveriþi, yeni mevzuatýn ve hukuk öðretilerinin tartýþýlmasý. 31

32 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý II. Hollanda Adli sekreterler: Hukuki inceleme ve danýþmanlýk (bilgi kaynaðý olmak), ifa edilecek görevlerin düzenlenmesi, karmaþýk davalarýn incelenmesi, yeni mevzuat ve hukuk öðretisinin tartýþýlmasý. Ýdari çalýþanlar: Davalarýn oluþumu, duruþmalarýn hazýrlýðý, takibi ve bilgi alýþveriþi. Avukatlar, Cumhuriyet Savcýlýðý, yargýlananlar, zincire üye ortaklar: Yargýlama ve usulleri hakkýnda, duruþma ve ilam gün ve saati hakkýnda çoðunlukla idare aracýlýðýyla bilgi istemek ve daðýtmak. 5) Kapsam Adli sekreter karar taslaklarýnýn hazýrlanmasýyla görevlendirilen kiþidir. Davalarýn hazýrlanmasý zarfýnda bir katip olarak hareket ederek hakimleri destekler ve dosyalarýn incelenmesine yardýmcý olur. Genel olarak adli sekreter karar taslaklarýný kendisi düzenler ve hakimden ancak özel hallerde talimat alýr. Karardan doðan nihai sorumluluk dairenin baþkanýna aittir. Adli sekreter görevlerini büyük oranda baðýmsýz bir þekilde, farklý dairelerin ve ilgili departmanýn yasa ve yönetmelikleri ile hukuk öðretisi ve politikalarý çerçevesinde ifa eder. Davalarýn inceleniþ þekli hakkýnda adlî sorunlarýn çözümlemelerine dayanarak önerilerde bulunur. Davanýn ilerleyiþi hakkýnda idari çalýþanlarla, zincire üye ortaklarla ve kendisine verilen görevin sabit olduðu görevlendirme þablonu kapsamýndaki diðer taraflarla iletiþim kurar. 6) Yapýlmasý Gerekenler Adli destek Duruþmalarda destek Adli takip Davalarýn inceleniþinde eþgüdüm (Meslekî) Yetiþtirme ve eðitim. 7) Yapabileceklerinin Özeti (a) Ehil Olduðu Hususlar Dinlemek Yazýlý ifade becerisi Çözümleme Zaman yönetimi Titizlik. 32

33 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý II. Hollanda (b) Bilgi Birikimi Akademik düzeyde düþünme ve çalýþmak Hukuk fakültesi mezunu olmak Departmanýnýn (tüm) yargý sistemini bilmek Adli idarenin davalarý nasýl yönettiði hakkýnda derin bilgi ve sezgi Kullanýlan yazýlým sistemini bilmek. 8) Yapýlmasý Gerekenler (a) Adli Destek Adli belgeleri þeklî ve maddi yönden kontrol etmek Baþka bilgiler toplamak, hazýrlýk araþtýrmasý yapmak Tartýþmalarýn hukuki yönünü deðerlendirmek ve yargýçlarýn dikkatini özel hukuki hususlara ve yeni hukuk öðretilerine çekmek Yeni mevzuat, hukuk öðretisi ve daire/departmanýn yargýlama sistemi hakkýndaki geliþmeler konusunda bilgilenmek. (b) Duruþmalarda Destek Duruþma sýrasýnda usulî ve bazen de esas hakkýnda destek vermek Duruþma sýrasýnda ve dairede not tutmak Dairedeki görüþ alýþveriþine katýlmak Karar taslaðýnýn düzenlenmesi için ilgili maddi olaylarý ve argümanlarý not etmek. (c) Adli Takip (gerekirse) Tutanak düzenlemek Maddi olaylara ve eldeki argümanlara dayanarak karar taslaðý oluþturmak (gerekirse) Hesap yapmak Davalarýn ilerleyiþi ve takibi hakkýnda idare çalýþanlarýyla irtibatta olmak. (d) Davalarýn Ýnceleniþinde Eþgüdüm Dava incelemesi ilerleyiþini izlemek Davanýn ilerleyiþi hakkýnda hakimlerle ve idareyle sürekli uyumu yakalamak. 33

34 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý II. Hollanda Dava taraflarýyla irtibat kurmak Olasý gecikme ve sorunlarý önceden bildirmek ve bunlarýn çözümüne yardýmcý olmak. 9) Geliþmeler ve Esaslý Haller (a) Geliþmeler Toplumda deðiþen koþullar kendilerini yargýda büyüyen bir açýklýk ve aleniyetle göstermektedir. Yargýlananlar git gide daha titiz 'tüketiciler' haline gelmektedirler. Adli idare bir hizmet olarak görülmektedir. Mahkemelere olan talep artmaktadýr. Temyiz mahkemesinin kararlarýnýn ve kendi dýþýna uyum saðlama, kanunu yorumlamasý ve ilgili taraflara hizmetine iliþkin usullerin olabildiðince yüksek katma deðer vermesi beklentisi vardýr. 'Bütünleþik yönetim'in adli teþkilatta hayata geçirilmesi sayesinde adli destek veren personel ile hakimler arasýndaki iliþki deðiþecektir. Hakimlerle (antrenman yapýlan boksör görevi üstlenecek olan) adli personel arasýnda daha yakýn bir iþbirliði olmasý adli yönetimin nitelikliliðinin korunmasý ve adli iþlem ve iþleyiþlerin düzgün yürümesi açýsýndan her zamankinden daha çok önem taþýr olmuþtur. (b) Esaslý Haller Adli sekreter bir kanaate varýrken farklý unsurlarý ele alýr: kanunlar ve yönetmelikler, departman politikasý, bu konuyla ilgili toplumsal geliþmeler, kendi bakýþ açýsý ilgili hakimlerin görüþü ve konunun uygulama yönü. O, bu unsurlarý dengeler ve kendi düþüncelerini argümanlarýna dayanarak ilgili hakimlere sunar. Çok sayýda davaya kýsa zaman içinde bakýlmalýdýr. Küçük hatalarýn büyük sonuçlarý olabilir. Adli sekreter her davanýn kendine özgü ayrýntýlarýný seçebilen bir göze sahip olmakla hýzlý çalýþma kabiliyetini birleþtirebilmeli ve çalýþmanýn getirdiði tehlikeleri deðerlendirme yeteneðine de sahip olmalýdýr. Adli sekreter yargý sistemindeki geliþmelere her zaman dikkat etmelidir. Yeni mevzuat ve hukuk öðretisini önceden bildirir ve iþ yüküne raðmen bunlarý meslektaþlarý ve hakimlerle tartýþýr. Adli katip/personel hukukçu departmanýn adli politikasýnýn esasýnýn geliþtirilmesine yardým eder. 34

35 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý II. Hollanda E. Hollanda Ýstinaf Mahkemesi Bünyesinde Çalýþan Ýdari Memurlarýna Yönelik Ýþ Tanýmý (Hukuk Davalarýna Ýliþkin) 1) Bahis Konusunun Çerçevesi Mevkiinin Adý Görev Yeri : Çok yönlü idari eleman : Lahey Temyiz Mahkemesi 2) Mevkiinin Amacý Davalarýn hazýrlanmasý ve takibi zarfýnda idari destek vermek. 3) Ortam ve Durum Görevler Lahey Temyiz Mahkemesinin bir departmanýnda ifa edilmektedir. Temyiz mahkemesi ceza davalarý, vergi davalarý, ticaret hukuku davalarý ve aile hukuku davalarýna bakan departmanlara sahiptir. Departmanlar kendilerine gönderilen davalara bakan dairelere ayrýlmýþtýr. Genel olarak bir departman o departmanýn tamamýndan sorumlu baþkandan, eþgüdüm sorumlusundan, daire baþkanlarýndan, hakimlerden, adli katip/hukukçu personellerden, adli sekreterlerden, idarenin ilk çalýþanýndan, idare çalýþanlarýndan ve bir sekreterden oluþur. Bir departmandan doðan nihai sorumluluðunun tümü o departmanýn tamamýnýn baþkanýna aittir. Çok yönlü idari eleman bir departmanýn idaresi için çalýþýr. Ýlgili idare amiri idare çalýþanlarýna yapacaklarý iþlerle ve davalarýn ilerleyiþini izlemekle ilgili görevler verir. Çok yönlü idari eleman, çalýþmasýyla ilgili olarak kendi idare amirine karþý sorumludur. 4) Ýrtibatta Olacaðý Kiþiler, Ýrtibat Þekli ve Amacý Departman baþkaný: Departmana iliþkin hususlarda iletiþim kurmak. Departman eþgüdüm sorumlusu: Eþgüdüm, düzenleme, sorumluluk ve adli durum. Ýdare amiri: Ýfa edilecek görevlerin bölüþümü, davalarýn ilerleyiþini izlemek, bilgi alýþveriþi, talimat. Ýdare çalýþanlarý: Ýfa edilecek görevlerin bölüþümü, bilgi alýþveriþi, idari takibin niteliði. Adli sekreterler/adli katipler/hukukçu personel: Bir dava dosyasýnýn hazýrlýðýný ve oluþturulmasýný düzenlemek, bilgi alýþveriþi, haberleþme. Avukatlar, Cumhuriyet Savcýlýðý, dava taraflarý, yargýlananlar, zincire üye ortaklar: Yargýlama ve usulleri hakkýnda bilgi istemek ve vermek. 5) Kapsam Çok yönlü idari personel idari iþleyiþi saðlamakla görevlendirilmiþtir. Mahkemede adli kural- 35

36 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý II. Hollanda larla ve standart idari kurallarla, ayrýca departman kurallarý ve davalarýn incelenmesine iliþkin dahili usullerle baðlýdýr. Bazý hallerde idari eleman bir adli katipten ve/veya hakimden bir davanýn nasýl incelenmesi gerektiði yönünde talimat alýr. Çok yönlü idari elemanýn sorumlu olduðu davalar birkaç yönden idari deðerlendirme gerektirmektedir. Davalarýn nasýl incelendiði tarif edilir. Meslektaþlarý yapýlmýþ olan iþi kontrol eder. Bazen çok yönlü idari elemanýn birkaç yönü kendi baþýna deðerlendirmesi olanaðý vardýr. 6) Yapýlmasý Gerekenler Davalarýn idari hazýrlýðý Davalarýn idari takibi Duruþmalarda destek 7) Yapabildiklerinin Özeti (a) Ehil Olduðu Hususlar Zaman yönetimi Titizlik Disiplin Ýþbirliði becerisi Yeniliðe ayak uydurmak Çözümleme. (b) Bilgi Birikimi Ýleri meslekî eðitim Mesleðinde deneyimli olmak Adli idarenin dosya yönetimi konusunda derin bilgi ve sezgi Kullanýlan yazýlým sistemini bilmek. 8) Yapýlmasý Gerekenler (a) Davalarýn Ýdari Hazýrlýðý Gelenleri kontrol edip sýnýflandýrmak Yeni davalarý þeklî açýdan kontrol etmek Gerekirse dava harçlarýný tespit etmek 36

37 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý II. Hollanda Yeni dosyalarý kayda alýp dava verilerini idari bilgisayar sistemine girmek Dosyayý kontrol edip tamamlamak Taraflardan evrak almak ve bu evraký iþleme koyup kayda almak Dava taraflarýyla davanýn uygulama ve esasa iliþkin hususlarý konusunda haberleþmek ve bilgi vermek Davanýn ilerleyiþini gözetmek ve ilerleme planýný not alma Dosyalarý teslim etmek (b) Davalarýn Ýdari Takibi Bir davanýn ilerleyiþiyle ilgili verileri idari bilgisayar sistemine girmek ve devamýný getirmek Bir kararýn þeklî yönünü kontrol etmek Ýlamlarý davanýn taraflarýna göndermek Suret çýkarýlmasý ve evraklarýn incelenmesi yönündeki taleplere bakmak Evrak ve dosyayý incelenmesi sýrasýnda dilekçe sahibine eþlik etmek Ýlgili taraflara ve üçüncü kiþilere telefondan ve yazýlý olarak bilgi vermek Davanýn ilerleyiþini izlemek ve dava planýný sürdürmek Arþivlere ve diðer kurumlara dosya ve evrak temin etmek. (c) Duruþma Hazýrlýðý Duruþmaya dosyayý getirmek Duruþmayý planlamak Adli sekreterler ve hakimler tarafýndan duruþma planlarý hakkýnda danýþýlmak Ýdari davalarda duruþmalarýn iþleyiþi ve planý hakkýnda not almak. 9) Geliþmeler ve Esaslý Haller (a) Geliþmeler Toplumda deðiþen koþullar kendilerini yargýda büyüyen bir açýklýk ve aleniyetle göstermektedir. Yargýlananlar git gide daha titiz 'tüketiciler' haline gelmektedirler. Adli idare bir hizmet olarak görülmektedir. Mahkemelere olan talep artmaktadýr. Temyiz mahkemesinin kararlarýnýn ve kendi dýþýna uyum saðlama, kanunu yorumlamasý ve ilgili taraflara hizmetine iliþkin usullerin olabildiðince yüksek katma deðer vermesi beklentisi vardýr. 37

38 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý II. Hollanda (b) Esaslý Haller Çok yönlü idari eleman karmaþýk idari süreçlere ve dava akýþýnýn ilerleyiþine dikkat etmelidir. Ýdari hazýrlýk ve takip konusunda dosyalarýn ve evrakýn zamanýnda teslim edildiðini görmelidir. Gerekirse dosyalarýn gereken zamanda elinde olmasý için ilgili diðer kiþiler soruþturulmalýdýr. Çok yönlü idari eleman bir davanýn iþleyiþindeki gecikmelerin çok daha öteye uzanan sonuçlara varabileceðinin ve dosyanýn duruþma sýrasýnda kusursuz bir halde bulunmasý gerektiðinin farkýnda olmalýdýr. Kurallar ve usuller idareyi baðlar. Kurallarý ve usulleri izlememek verimsizliðe yol açabilir. Bunun de çok öteye varan sonuçlarý olabilir. Çok yönlü idari eleman diðer çalýþanlarýn davalarý (adli olarak) ele alýþ biçiminin çalýþmalarýnda yaratacaðý sonuçlarýnýn farkýnda olmalýdýr. Çok yönlü idari eleman mahkemede çalýþanlarla (hakimler, adli sekreterler, adli katip/hukukçu personel gibi) ve mahkeme dýþýndakilerle (dava taraflarý, Cumhuriyet savcýlýðý ve diðer ilgili taraflar) irtibat halinde olmalýdýr. Mahkeme dýþýndakilerle ilgili dahili bilgileri düzenleyen çoðunlukla idaredir. Bu bilgilerde hata olmamasý önemlidir çünkü bu, davanýn yanlýþ ele alýnmasýna neden olabilir. Telefonda ya da yazýlý olarak bilgi verirken usulî bilgilerle esasa iliþkin bilgileri ayýrt etmek önem taþýr. Çok yönlü idari eleman verilebilecek bilgiyle verilemeyecek bilgi arasýndaki sýnýrýn bilincinde olmalýdýr. Olaydaki duygusal yön de göz önüne alýnmalýdýr. Ýdarenin günlük çalýþmasý çeþitlilik arz eder ve önceden bilinmesi zordur. Görevler genellikle günü gününe düzenlenir ve bölüþtürülür. Meslektaþlarla düzgün iþbirliði yapmak için eldeki görevlere sýký sýkýya baðlanmamak ve meslektaþa yardým etmeye hazýr olmak gerekir. Bazen emredici zaman sýnýrlarýndan dolayý aðýr iþ yükü ve bazen geç saatlere kadar çalýþmak söz konusu olabilir. Ýþ yükünü bölüþmek ancak karþýlýklý destekle ve dayanýþma ruhuyla mümkün olur. 38

39 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý II. Hollanda F. Hollanda Ýstinaf Mahkemesi Ceza Bölümü Savcýlýk Organizasyonu Þemasý Baþsavcý Baþsavcý vekili Ýdare Müdürü Hukuk Ofisi 1. ekip müdürü Hukuk Ofisi 2. ekip müdürü Personel 1. ekip koordinatörü 2. ekip koordinatörü Savcýlar Savcýlar Ýdari bölüm yardýmcý personeli Ýdari bölüm yardýmcý personeli Hukuk katipleri Hukuk katipleri 39

40 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý II. Hollanda G. Hollanda Ýstinaf Mahkemesi Ýþ Akýþý (Ceza Davalarýna Ýliþkin) Savcýlýk Ýstinaf Mahkemesi Ýlk derece M. Temyiz M. Ýlk derece M. Temyiz M. bildirim bildirim Bilgi sistemine kayýt Bilgi sistemine kayýt dosya dosya kayýt Kayýt - Ýdari Yardýmcý Personel Dosyanýn alýndýðý tarih bilgi sistemine kaydedilir. (Ýlk derece mahkemesi bilgi sisteminden verilen otomatik men alýnýr) - Dosyadaki önemli bilgiler kapaða geçirilir. - Hukukcuya dosya verilir ve sisteme kaydedilir. Duruþma nýn belirlenmesi sýnýflandýrma Sýnýflandýrma - Hukukçu - Davalar ulusal türlerine göre seçilir ve kaydedilir. Davanýn idari yönden hazýrlanmasý Davanýn Ýdari Hazýrlýðý - Ýdari (Yardýmcý) Personel -Dosyayý hukukçudan almak. - Ýdari yönleri incelemek ve bir kontrol listesine kaydetmek. - Dosyayý tamamlamak - Savcý ve müdafi için dosyanýn kopyasýný hazýrlar. - Dosyadaki bilgiler kontrol edilir. Eksik bilgiler sisteme girilir. - Duruþma süresini planlar. - Kanuni süreleri takip eder. Duruþmanýn belirlenmesi - Hakim 40

41 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý II. Hollanda Duruþma nýn idari yönden hazýrlýðý Duruþmanýn Ýdari Hazýrlýðý - Ýdari Personel - Celpnameler hazýrlanýr - Tanýklarýn çaðýrýlmasý - Sanýðýn nakli, tercüman, maðdurun hazýr bulundurulmasý. - Dosyayý hakime, kopyasýný savcýya göndermek. Orijinal Dosya Duruþma öncesi idari iþlemler Duruþmaya Ýdari Hazýrlýk - Ýdari Personel - Ýlgililere dosyadaki belgeleri göndermek. Duruþma öncesi hukuki hazýrlýk Duruþmanýn hukuki hazýrlýðý - Hukukçu - Dosyanýn yasalarla uyumu incelenir önemli olabilecek hususlar yazýlý olarak hazýrlanýr. - Yeni içtihatlarý toplayýp analiz etmek - Bu amaçla savcýyla görüþmek Duruþmaya hukuki hazýrlýk yapýlýr Duruþmaya hukuki hazýrlýk - Mahkeme katibi Duruþmaya hukuki hazýrlýk Duruþmya Hukuki Hazýrlýk - Savcý Duruþmaya hukuki hazýrlýk yapýlýr Duruþmaya hukuki hazýrlýk - Hakim Duruþma Kararýn hazýrlanýþý Kararýn hazýrlanmasý - mahkeme katibi + hakim (sisteme kaydedilir) Dosyanýn idari yönden tamamlanmasý Davanýn Ýdari Ýþlemleri Sonuçlanýr - Ýdari Personel - Sanýða ve davayla ilgili kiþilere dava sonucu bildirilir. - Ýstisnaf mahkemesinin verdiði cezalar belirlenir ve bunun idari iþlemleri tamamlanýr. - Kanuni sürenin ve cezanýn infazýnýn takibi saðlanýr. - Temyiz baþvurularý iþleme konur ve dosya temyiz mahkemesine gönderilir. dosya Temyiz mahkemesi 41

42 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý II. Hollanda H. Hollanda Ýstinaf Mahkemesi Kontrol Listesi (Ceza Davalarýna Ýliþkin) Süzgeçten Geçirmek Dava kategorisi: Sanýðýn adý: Kalem memurunun adý: Rulo (mahkeme) numarasý: Süzgeçten geçirme tarihi: Ýstinaf caizliði 01. Istinaf caizmi? evet hayýr, çünkü (sadece 08-12, 20 ve 21 rakamlý sorularý cevaplayýn!) belirsiz (mesela þüpheli istinaf: þahsen deðil + giyaben karar + karar bildirisi yok) Karar bildirisini isteyin Ana/giriþ mahkeme çaðrýsýnýn geçerliliði 02. Çaðrý polis mahkeme çaðrýsý ise, manda/yetki tamam mi? (geçerli deðilse karalayýn) Mahkeme çaðrýsýnýn veya tutanaðýn altýnda "manda ile/ -nin emri üzerine" yazmalý evet belirsiz Sayfa. bakýnýz Araþtýrýlsýn 03. Sanýk son duruþmaya geldi mi? evet (soru 07 ile devam edin) hayýr 04. Son mahkeme çaðrýsý / çaðrý için süre (3 veya 10 gün; veya bu süreden feragat edilmiþtir) tamam mý? evet hayýr 05. Son mahkeme çaðrýsý / çaðrý nasýl iletildi? Þahsen / yazýlý vekile (soru 07 ile devam edin) Þahsen deðil 06. Son mahkeme çaðrýsý / çaðrý aksi halde nasýl/ nereye iletildi? Ev arkadaþa / vekil olmayan bir isçiye* Belediye Temel Kayit (BTK) var mý? evet /hayýr Sözlü vekile Kalem odasýna ve normal posta yolu ile BTK adrese Kalem odasýna, sanýðýn bilinen ikamet ettigi adres bulunmadýðý için Kalem odasýna ve dýþ ülke adresine gönderildi BTK var mý? evet / hayýr BTK var mý? evet / hayýr BTK var mý? evet / hayýr Baþka fiili adres bilinmekte (+ kaynak), þöyle ki: 42

43 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý II. Hollanda 07. Mahkeme çaðrýsýnýn / çaðrýnýn ilk derecedeki sonucu? : geçerli / örtülü geçersizlik geçersiz belirsiz Üçüncü Þahislara Haber Verme 08. Herhangi bir maðdura / zarar verilen tarafa haber verilmeli mi? ( eðer maðdur /zarar verilen taraf yok ise, karalayýn) evet, maðdur ayný zaman zarar verilen taraf ZT' a mektup gönderilsin. tamamen haklý görüldü kýsmen haklý görüldü reddedildi karar yok caiz / kabul deðil evet, maðdura (ZT bulunmamakta) birinci derecenin sonucu iletilmiþtir mgd'a mektup gönderilsin. evet, maðdura ve veya ZT'a beraat kararý iletilmiþtir ve Ýddia Makamý (ÝM) istinafa baþvurmaz mgd'a / ZT'a beraat kararý ile ilgili mektup gönderilsin. Evet, maðdura (ZT bulunmamaktadýr) birinci derecenin sonucu iletilmemiþtir ama, yinede haber gönderilsin, çünkü mgd'a mektup gönderilsin. hayýr, maðdur bilgilendirilmek istemiyor belirsiz, mgd birinci dereceden haber almamýþtýr Herhangi bir mgd'un bilgilendirilmesine gerek varmý araþtýrýlsýn (birinci dereceden sorulsun). Gerekirse mgd'a mektup gönderilsin 09. Maðdur ile konuþma / konuþma hakký / yazýlý maðdur ifadesi (ymi) gerekli (en az 8 yil hapis cezasý veya maddeler 240b, 248a, 248b, 249, 250, 250a, 285, 285b, 300 fikra 2 + 3, 301 fikra 2 + 3, 306 t/m 308, 318 CK veya 6 Trafik Kanunu 1994 veya (ymi ile ilgili) muhtemelen büyük duygusal etki? (geçerli deðil ise karalayýn) Mektup gönderilsin, mgd bilgiye itiraz etmedikçe 10. Geçici tutuklama emri varmý? (geçerli deðilse karalayýn) Bir danýþman/avukat yardýmcý olarak verilsin. Serbest býrakma ve tutuklama kararýný Bilgisayar sisteminde kontrol edin. 11. Tercümana gerek varmý? (geçerli deðilse karalayýn) Tercüman çaðrýlsýn Dava destek yolsuzluk* davasýdýr (geçerli deðilse karalayýn) Mektup gönderilsin 43

44 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý II. Hollanda Geri Kalan 13. Baþka sanýklar varmý (geçerli deðilse karalayýn)) Kararý isteyin. 14. Olaylar/olgular birleþtirilmiþ mi? (geçerli deðilse karalayýn) Eger istinaf bu sanýklarlada ilgili ise, duruþma bunlarý da içersin. evet bilgi için Belgeler tamam mý? evet / hayýr Belgeler tamam mý? evet / hayýr 15. Yerine Getirme/(bir cezayý) uygulama? (geçerli deðilse karalayýn) Belgeler tamam mý? evet / hayýr 16. Bir mahrum etme / alma durumu var mý? (geçerli deðilse karalayýn) Istinaf durumunda, bu olguda duruþmada incelensin 17. Karar -yersiz yere - ayrýntýlý hazýrlanmamýþ? (geçerli deðilse karalayýn) Ýlk derece ayrýntýlý hazýrlasýn. 18. IM-istinaf duyurusu yok. (geçerli deðilse karalayýn) Ýstenilsin /talep edilsin. Sonuç Süzgeçten Geçirme 19. Dava: Ölçüye göre incelenmesi gereken bir davadýr (kat. Bilgisayar sisteminde: acil + kýrmýzý etiket IM-dosyasýnýn üzerine) Standart bir dava (kat. Bilgisayar sisteminde: öncelik + sarý etiket IM-dosyasýnýn üzerine) 20. Sýralamak/kararlaþtýrmak Istinaf caiz deðil /giriþ mahkeme çaðrýsý geçersiz Þemanýn sonunu doldurun Standart 5 dakika Ölçüye göre Temel 15 dakika 25 dakika Ýnkâr eden sanýk 5 dakika 15 dakika Danýþman/avukat davaya göre: en az 10 + x dakika dakika dakika ZT (her ZT'a 5'er dakika) / mgd konuþma hakký / myi (her mgd'a 10'ar dakika) dakika 5 dakika Tercüman norm süresi x 1,5 norm süresi x 1,5 Adli týp-raporu 10 dakika 10 dakika Topluma kazandýrma-raporu 5 dakika 5 dakika Uygulama talebi 5 dakika 5 dakika Olgu 4'ten 6'ya kadar: itiraf eden sanýk 5 dakika 5 dakika Olgu 4'ten 6'ya kadar: inkâr eden sanýk 10 dakika 10 dakika Toplam dakika dakika Sonuç (þema + saðlýklý mantýk ile) dakika dakika 44

45 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý II. Hollanda 21. Kategoriyi Bilgisayar sistemine geçirin ve IM-dosyasýný etiketleyin (bak soru 19'a) SÜZGEÇTEN GEÇIRME OTURUMU: SON DEVAMI Duruþmadaki inceleme 01. Bütün tutanaklar duruþmada hazýr ve eksiksiz mi? evet hayýr: istenilsin/talep edilsin. a. Orjinal veya uygun fotokopi imzalý mý? evet hayýr: uygun fotokopi imzalatýlsýn. b. Duruþma halka açýk mý idi? evet hayýr: reþit olmayan / önemli nedenler. c. Dosyanin içinde duruþmada okunan belgeler var mý? evet hayýr: talep edildi. Polis tutanaklari orjinal /uygun fotokopi mi? evet hayýr: imzalatýlsýn. d. Eðer yalan yemin tutanaðý var ise: yalan yemin davasý hangi durumda (soru geçerli deðilse karalayýn) araþtýrýlsýn e. Eðer geçerli ise: bir yazýlý savcýlýk talebi bulunmakta mý? evet (soru geçerli deðilse karalayýn) hayýr: istenilsin/talep edilsin. f. Eðer geçerli ise: bir savunma bulunmakta mý? evet (soru geçerli deðilse karalayýn) hayýr: istenilsin. g. Hakim ve katip tarafýndan imzalanmýþ mý? evet Karar(name) hayýr: imzalatýlsýn, imkan oldukça 02. Karar ve -gerekirse - ek deliller hazýr ve eksiksiz mi? evet hayýr: istenilsin a. Orjinal veya uygun fotokopi imzalý mý? evet hayýr: imzalatýlsýn. b. Hakim ve katip tarafýndan imzalanmýþ mý? evet Kalan belgeler hayýr: imzalatýlsýn, imkan oldukça 03. Savcýnýn talebi var mý/hazýr mý? evet hayýr: istenilsin, talep duruþma tutanaðýnda bulunmadýkça 45

46 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý II. Hollanda 04. Suçlamayý deðiþtirme talebi bulunmakta mý? evet (soru geçerli deðilse karalayýn) El koyma / haciz hayýr: istenilsin. 05. El koyma / haciz kararda geçiyor mu? evet: Bilgisayar sistemine geçirin. 06. Dosyanýn içinde feragat edilmemiþ haciz bulunmakta mý? hayýr Ve bu konuda daha karara varýlmamýþ mý? (soru geçerli deðilse karalayýn) evet: Bilgisayar sistemine geçirin. hayýr Süzgeçten Geçirme Süzgeçten Geçirme Dava dosyasýnýn ön hazýrlýðýný yapacak olan kiþi: Hukukçu Savcý Dava dosyasýnda aþaðýda iþaretlenen kýsýmlara göre ön hazýrlýk yapýlsýn: Hukukçu Savcý Hukukçu Savcý tamami ile ön hazýrlýk yapýlsýn dava dosyasýnýn özeti araþtýrma sebebi / þüphe geri kalan savunma birleþik olgular Yerine Getirme / Uygulama formaliteler / þeklen savunma el koyma / haciz özel kovuþturma yetkileri tanýk(lar) / bilirkiþi (ler) sanýðýn tutumu kiþisel durumlar ceza ölçüsü zarar verilen taraf (lar) kanýtlama ve nitelemek Özel ilgi gerektiren:

47 Birinci Bölüm: Ýsveç ve Hollanda Ýstinaf Mahkemelerinde Ýþ Akýþý II. Hollanda DURUÞMA HAZIRLIÐINI KONTROL ETMEK / DENETLEMEK Süzgeçten Geçirme ile ilgili görüþler / duruþmanýn hazýrlanmasý için ön çalýþma: görüþ bulunmamakta veya, süzgeçten geçirmeden / ön çalýþma'dan sonra duruþmayý hazýrlýyan kiþi þu iþlemleri yapmalý: adres araþtýrmasý yapýlsýn sanýða baþka bir adreste çaðrý yapýlsýn tanýk(lar) çaðrýlsýn tercüman çagrýlsýn transport / taþýma ayarlansýn bir avukat yardýmcý olarak verilsin zarar verilen taraf / maðdurlar haberdar edilsin mgd-konuþmasý / konuþma hakký / myi yerine getirilsin diðer sanýk mahkemeye çagrýlmýþ mý kontrol edilsin baþka, þöyle ki ekstra güvenli duruþma salonu hazýrlansýn Eðer geçerli ise: yukarýdaki iþlemlerin duruþmayý hazýrlýyan kiþi tarafýndan ne zaman yapýldýðýný aþaðýda bildirin Yukarýdaki iþaretlenen ek iþlem(ler) þu tarihte yapýlmýþtýr. SONRADAN GÖRUÞME RAPORU Duruþmadaki araþtýrma son bulmuþtur. Aþaðýya duruþma hazýrlýðý ve/veya ön çalýþma hakkýnda görüþlerin olup olmadýðýný bildirin. Duruþmadaki araþtýrma daha bitmemiþtir. Aþaðýya, iþlem gerekip gerekmediði ni ve gerekirse hangi iþlemlerin duruþmayý hazýrlýyan kiþi ve/veya hukukçu tarafýndan yapýlmasý ön görülür, bildirin. 47

48 Ýkinci Bölüm: Yardýmcý Personelin Sýnýflandýrýlmasý, Ünvanlarý ve Görevleri I. Yardýmcý Personel/II. Yardýmcý Personelin Sýnýflandýrýlmasý/III. Yardýmcý Personel Ünvanlarý ÝKÝNCÝ BÖLÜM YARDIMCI PERSONELÝN SINIFLANDIRILMASI, ÜNVANLARI VE GÖREVLERÝ I. Yardýmcý Personel 657 sayýlý Devlet Memurlarý Kanununun 4-A maddesindeki statüye (memur) tabi olarak ayný kanunun 36 ncý maddesindeki Genel Ýdare Hizmetleri ve Yardýmcý Hizmetler sýnýfý içinde yer alan Hakim ve Cumhuriyet Savcýlarý dýþýnda yargýsal faaliyetlerin yürütülmesinde görev alan personeldir. II. Yardýmcý Personelin Sýnýflandýrýlmasý A. Genel Ýdare Hizmetleri Sýnýfý 657 sayýlý Devlet Memurlarý Kanunu kapsamýna dahil kurumlarda yönetim, icra, büro ve benzeri hizmetleri gören ve bu kanunla tespit edilen diðer sýnýflara girmeyen memurlar Genel Ýdare Hizmetleri sýnýfýný teþkil eder. a) Yazý Ýþleri Müdürleri b) Zabýt Katipleri c) Memurlar d) Emanet Memurlarý B. Yardýmcý Hizmetler Sýnýfý Kurumlarda her türlü yazý ve dosya daðýtmak ve toplamak, müracaat sahiplerini karþýlamak ve yol göstermek, hizmet yerlerini temizleme, aydýnlatma ve ýsýtma iþlerinde çalýþmak veya basit iklim rasatlarýný yapmak ilaçlama yapmak veya yaptýrmak ve tedavi kurumlarýnda hastalarýn veya hastanelerin temizliði ve basit bakýmý ile ilgili hizmetleri yapmak veya kurumlarda, çarþý ve mahallelerde koruma ve muhafaza hizmetleri gibi ama hizmetlere yardýmcý mahiyetteki görevlerde her kurumun özel bünyesine göre ve yine bu mahiyette olmak üzere ihdasýna lüzum gördüðü yardýmcý hizmetleri ifa ile görevli bulunanlardan iþçiler dýþýnda kalanlarý kapsar. III. Yardýmcý Personel Ünvanlarý a) Yazý Ýþleri Müdürü b) Zabýt Katibi c) Memur d) Emanet Memuru e) Mübaþir 48

49 Ýkinci Bölüm: Yardýmcý Personelin Sýnýflandýrýlmasý, Ünvanlarý ve Görevleri IV. Yardýmcý Personelin Görevleri IV. Yardýmcý Personelin Görevleri A. Ceza Mahkemeleri ve Cumhuriyet Baþsavcýlýðý Personelinin Görevleri 1) Yazý Ýþleri Müdürünün Görevleri a) Cumhuriyet Baþsavcýlýðý, mahkeme baþkaný ve ilgili hakimin onayý ile zabýt katipleri ve memurlar arasýnda iþ bölümü yapmak, (Yönetmelik 6. madde) b) Yönetimi altýnda bulunan zabýt katipleri ve memurlarýn yetiþtirilmesini saðlamak, (Yönetmelik 7. madde) c) Defter ve kartonlarýn temiz, düzgün ve saðlýklý bir þekilde tutularak saklanmasýný saðlamak, (Yönetmelik 23. madde) d) Defterlere sayfa numarasý konulmasý ve her sayfaya mahkeme mührünün basýlmasýný saðlamak, (Yönetmelik 57. madde) e) Yazýlý emir verilmesi halinde; Hakimin uygun göreceði evrak ve dilekçelerin havalesini yapmak, (Yönetmelik 76. madde) f) Dosyalarýn düzenlenmesini ve dizi listesini hazýrlatmak, (Yönetmelik 80. madde) g) Duruþma günü listesini hazýrlatmak, (Yönetmelik 81. madde) h) Mahkemelerce belli bir hususun sorulmasý için yazýlan yazýlarý zimmet defterine kaydettirip mübaþir veya posta ile gönderilmesini saðlamak, (Yönetmelik 82. madde) i) Maðdurun, þikayetçinin, suçtan zarar görenin ve katýlanýn vekilleri ile müdafii kovuþturma aþamasýnda delilleri incelerken nezaret etmek, (Yönetmelik 83. madde) j) Dosyaya konulan belgelerin geri istenmesi ve hakimin izin vermesi halinde tasdikli örnek veya fotokopiyi dosyaya koymak, (Yönetmelik 84. madde) k) Kesinleþen hükümde karar aslýný ilgililere vermek, örnek ve fotokopisini dosyaya koymak, (Yönetmelik 84. madde) l) Ara kararlarýn yerine getirilmesini saðlamak, (Yönetmelik 85. madde) m) Taraflarýn yokluðunda mahkemelerce verilen kararlarýn tebliðe çýkartýlmasýný saðlamak, (Yönetmelik 86. madde) n) Karara karþý istinaf, temyiz ve mercii tayini isteminde bulunulmasý ile noksan ikmali için iade hallerinde "Dosya Gönderme Formu" doldurularak Bölge adliye mahkemeleri Cumhuriyet baþsavcýlýðý ve Yargýtay Cumhuriyet Baþsavcýlýðýna gönderilmesini saðlamak, (Yönetmelik 87. madde) o) Mübaþirin kalemde çalýþmasýna karar verip denetlemek, (Yönetmelik 90. madde) p) Personelin izin taleplerinde yazýlý olarak görüþ bildirmek, 49

50 Ýkinci Bölüm: Yardýmcý Personelin Sýnýflandýrýlmasý, Ünvanlarý ve Görevleri IV. Yardýmcý Personelin Görevleri q) Yazý iþleri müdürlüðünde görevli zabýt katipleri, mübaþir ve diðer personel hakkýnda gizli sicil fiþi düzenleyip adalet komisyonuna sunulmak üzere daire baþkanýna iletmek, Bu fiþ; - Memurun zeka ve kavrayýþ yeteneði, - Yasa, tüzük ve yönetmelikler hakkýnda bilgi derecesi ile bunlara uyma durumu, - Görevine baðlýlýðý, devamý, çalýþma gücü, sýr saklama ve güven verme derecesi, - Ýþ sahiplerine ve amirlerine karþý tutum ve davranýþý, - Doðruluk ve namusluluðu, arkadaþlarýyla uyumlu olup olmadýðý, - Bir üst göreve yükselmeye yeterli olup olmadýðý, - Terfiye layýk olup olmadýðý, hususlarýndaki bilgileri kapsar. 2) Zabýt Kâtibinin Görevleri a) Kalem hizmetlerinin yürütülmesi, (Yönetmelik 5. madde) b) Ýþ bölümüne göre kendisine verilen iþleri zamanýnda yerine getirmek, biriktirmemek, (Yönetmelik 6. madde) c) Yazý iþleri müdürünün denetiminde Ceza hukuku ile ilgili mevzuat hakkýnda bilgilenmek, (Yönetmelik 7. madde) d) Defterlere sayfa numarasý vererek mahkeme mührünü basýp hakime imzalatmak, (Yönetmelik 57. madde) e) Cumhuriyet Baþsavcýlýðý veya mahkemelerdeki defterler ve kartonlarý temiz, düzgün, saðlýklý bir þekilde tutmak, (Yönetmelik 23, 58. madde) f) Defterlerde düzeltme yapýldýðý takdirde yanlýþ olan bölümün üzerini ince bir çizgi çizip defter kenarýna düzeltme yaptýktan sonra keyfiyet C.savcýsý ve Hakimi veya Mahkeme baþkanýnca onaylatmasý. (Yönetmelik 58. madde) g) Dava dosyalarýný gününde esas defterine kaydetmek, (Yönetmelik 60. madde) h) Açýlan her dava için ayrý bir dosya düzenlemek, (Yönetmelik 67. madde) i) Mahkemelerce verilen kararlar ve suretlerinde imzasýnýn bulunmasý zorunludur. (Yönetmelik 66, 68. madde) j) Her türlü tebligat iþlemlerini yapmak, (Yönetmelik 77, 82. madde) k) Tutuklu sanýða duruþma gün ve saatinin tebliði için cezaevi müdürlüðüne yazý yazmak, l) Tutanak ve diðer yazýlý kaðýtlarý yönetmeliðin 79. maddesine göre kullanmak, 50

51 Ýkinci Bölüm: Yardýmcý Personelin Sýnýflandýrýlmasý, Ünvanlarý ve Görevleri IV. Yardýmcý Personelin Görevleri m) Dosyalarý yönetmeliðin 80. maddesine göre düzenlemek ve dizi listesi hazýrlamak, n) Duruþma günü listesi hazýrlamak, (Yönetmelik 81. madde) o) Maðdurun, þikayetçinin, suçtan zarar görenin ve katýlanýn vekilleri ile müdafiin kovuþturma zamanýnda delilleri incelemesine nezaret etmek, (Yönetmelik 83. madde) p) Ara kararlarýn yerine getirilmesini saðlamak, (Yönetmelik 85. madde) q) Karara karþý istinaf, temyiz ve merci tayini isteminde bulunulmasý ile noksan ikmali için iade hallerinde "Dosya gönderme formu" doldurularak Bölge Adliye Mahkemeleri Cumhuriyet Baþsavcýlýðýna veya Yargýtay Cumhuriyet Baþsavcýlýðýna gönderilmek üzere imzaya sunmak (Yönetmelik 87. madde) r) Keþif, otopsi, yer gösterme, ölü muayenesi ve duruþmalarda hazýr bulunmak ve tutanaklarý imzalamak, (MK ) s) Cevabý alýnmayan müzekkerelerin tekit yazýsýný hazýrlamak t) Dosya ve kayýtlarý muntazam tutmak, u) CMK'nýn 32. maddesine göre zabýt katiplerinin reddi mümkündür. v) Gelen cevaplarda istenilen bilginin verilmediði anlaþýlýyorsa durumu ilgili Hakim ve C.savcýsýna haber vermek, icap eden yazýlarý yazmak, w) Ferdi fiþleri zamanýnda doldurmak. (Mal beyaný gibi) B. Hukuk ve Ticaret Mahkemeleri Personelinin Görevleri 1) Yazý Ýþleri Müdürünün Görevleri a) Bir bütün olarak kalem iþlerini baþkan veya hâkimin tensibi ile idare etmek, kalem personeline iþ bölümü yaparak iþlerin düzenli ve zamanýnda yürütülmesini saðlamak, b) Hukuk ve Ticaret Mahkemeleri Yazý Ýþleri Yönetmeliði 1 ve 2. madde ) c) Vezne teþkilatý bulunmayan yerlerde bir iþlemin yapýlmasý için gereken harç ve masrafý almak, (Zabýt kâtipleri ve mübaþirler harç ve masraf alamayacaðýndan görevleri nedeniyle yerlerinde olmadýklarý zaman iþ sahiplerinin beklememesi için gereken önlemleri almak ve bu önlemleri mahkeme baþkan ve hâkimin onayýna sunmak, (Yönetmelik 16 ve 17. madde) (Not:Vezne teþkilatý bulunan yerlerde bu iþ münhasýran veznedarlara aittir.) d) Adli yardýma nail olmaya iliþkin taleplerde, ibraz edilen belgelere göre HUMK'nýn 465. maddesindeki þartlarýn bulunduðuna Hâkim tarafýndan kanaat getirilmez ve bu hususta gereken mercilerden soruþturmaya baþlanýrsa, davacýya adli yardýma nail sayýlmasýna daha karar verilmemiþ olduðunu ve bu sebeple dava dilekçesinin harçsýz kabul edilemeyeceðini anlatmak, (Yönetmelik 19. madde ) 51

52 Ýkinci Bölüm: Yardýmcý Personelin Sýnýflandýrýlmasý, Ünvanlarý ve Görevleri IV. Yardýmcý Personelin Görevleri e) Dava dilekçesi geldiðinde yetkili ve görevli Hâkim bulunmamasý halinde dilekçe üzerine baþvuru tarihini yazarak doðrudan kaleme vermek, (Yönetmelik 18. madde) f) Resmi Gazetede yayýmlanan Yargýtay Ýçtihadý Birleþtirme kararlarýnýn birer örneðinin Ýçtihadý birleþtirme karar Kartonuna sýra numarasý ile konulmasýný saðlamak, (Yönetmelik 11. madde) g) Mahkemeye gelen yazýþma evrakýnýn mahkeme Baþkaný ve Hâkim tarafýndan havalesini müteakip tevdii üzerine iþ bölümüne göre gereði için görevli kâtibe vermek, (Yönetmelik 11.madde) h) Taraflardan birisinin Hâkimin reddi isteðini Hâkime bildirmek ve dilekçenin bir örneðini karþý tarafa teblið etmek ve iki tarafýn talep ve cevabýný reddi istenilen Hâkime bildirmek, Hâkimin red sebeplerini kabul etmediði durumda cevabý ve dosyayý ilgili Hâkime incelenmek üzere sunmak, (Yönetmelik 27. madde) i) HUMK'nýn 157. maddesinde yazýlý kimseler (taraflar ve vekilleri) dýþýnda bir kimsenin dosyayý incelemek istemesi halinde Mahkeme Baþkaný ve Hâkimi haberdar edip izin almak, (Yönetmelik 39. madde) j) Vezne teþkilatý bulunmayan yerlerde mahkemeye verilen senet veya diðer kýymetli evraký bu iþe tahsis edilen saðlam ve emniyetli yerlerde muhafaza etmek, bu kaðýtlarýn taraflardan birince incelenmesi istendiðinde nezaret etmek, (Yönetmelik 40. madde) k) Dosyaya sunulan belge aslýnýn ilgilisince istenmesi halinde bir örneðini alarak dosyaya koymak ve imza karþýlýðýnda belge aslýný belge sahibine vermek, iadesi istenen belge taraflarýn imzalarýný taþýmakta ise Mahkeme baþkaný ve Hâkime sorarak bunlarýn emrine göre iþ yapmak, (Yönetmelik 19. madde) l) Mahkemelerden istenen belge örneklerini onaylayarak isteyen tarafa vermek (Yönetmelik 43. madde, HUMK 155. madde) m) HUMK gereðince hükmolunacak para cezalarýnýn ve harçlarýnýn tahsili için Vergi dairesine Harç tahsil Müzekkeresi yazmak (Yönetmelik 46.madde) Kararýn verilmesinden itibaren ilgiliye verilen 2 aylýk yasal sürenin bitiminden itibaren 15 gün içerisinde harç tahsil Müzekkeresini yazmak, (Harçlar Kanunu 130.madde) n) Mahkemece verilen kararlarýn taraflara tebliðini saðlamak, (Yönetmelik 52.madde, HUMK 392.madde) o) Mahkeme kararý temyiz edildiðinde yasal harç ve masraf temyiz edence ödenmemiþse durumu mahkeme baþkaný veya hâkime bildirmek ve ödenmesi için baþkan veya hâkimce belirlenen süreyi ilgiliye yazý ile bildirmek, (Yönetmelik 53. madde, HUMK 434. madde) p) Taþýnýr ve taþýnmazdaki ortaklýðýn satýþ suretiyle giderilmesine iliþkin kararý veren Hâkim tarafýndan görevlendirildiði takdirde satýþ müdürü olarak görev yapmak, (HUMK 570. madde) q) Maiyetindeki personelin disiplin amiri olarak görev yapmak, (Adalet Bakanlýðý Disiplin Amirleri Yönetmeliði) 52

53 Ýkinci Bölüm: Yardýmcý Personelin Sýnýflandýrýlmasý, Ünvanlarý ve Görevleri IV. Yardýmcý Personelin Görevleri r) Maiyetindeki personelin sicil amiri olarak görev yapmak, (Adalet Bakanlýðý Merkez ve Taþra Teþkilatý Sicil Amirleri Yönetmeliði) s) Mahkemece verilen karar aslýný mahkemenin evrak mahzeninde saklamak, (HUMK 391. madde ) t) Ýhtiyati haciz dýþýndaki tedbirlerin uygulanmasý hususu Hâkim tarafýndan tevdi olunduðunda gereðini yapmak, (HUMK 106. madde) u) Bilirkiþi raporunun mahkeme kalemine verildiði tarihi rapora iþaret etmek ve duruþmadan önce örneklerinin iki tarafa tebliðini saðlamak, (HUMK 282. madde) v) Yargýtay'ca verilen kararlarý 15 gün içerisinde taraflara teblið etmek, (HUMK 442/A ve 438. madde) w) Üzerlerine mühür vazedilmiþ olan kilitlerin anahtarlarýný mührün fekkine kadar muhafaza etmek ve anahtarý aldýðýný tutanaða iþaret etmek, (HUMK 549. madde) x) Personelin izin taleplerinde yazýlý olarak görüþ bildirmek, y) Yazý iþleri müdürlüðünde görevli zabýt katipleri, mübaþir ve diðer personel hakkýnda gizli sicil fiþi düzenleyip adalet komisyonuna sunulmak üzere daire baþkanýna iletmek, Bu fiþ; - Memurun zeka ve kavrayýþ yeteneði, - Yasa, tüzük ve yönetmelikler hakkýnda bilgi derecesi ile bunlara uyma durumu, - Görevine baðlýlýðý, devamý, çalýþma gücü, sýr saklama ve güven verme derecesi, - Ýþ sahiplerine ve amirlerine karþý tutum ve davranýþý, - Doðruluk ve namusluluðu, arkadaþlarýyla uyumlu olup olmadýðý, - Bir üst göreve yükselmeye yeterli olup olmadýðý, - Terfiye layýk olup olmadýðý, hususlarýndaki bilgileri kapsar. 2) Zabýt Kâtibinin Görevleri a) Yazý Ýþleri müdürünün tayin ve tevdi ettiði iþleri görmek, (Yönetmelik 1 ve 2. madde) b) Mahkeme defterlerinin temiz ve düzgün olarak tutulup yazýlmasý, mahkemeye ait tüm yazýþmalarý vaktinde yapmak ve dava dosyalarýný düzenli ve sýralý bir þekilde bulundurup saklamak, (Yönetmelik 4. madde) c) Duruþmalara katýlarak Hâkimin nezareti ve emri altýnda tahkikat ve muhakematýn cereyanýný tutanaða kaydetmek, tutanaklarý temiz ve okunaklý olarak yazmak ve hazýr bulunan Hâkimle birlikte imzalamak, (Yönetmelik 30. madde, HUMK 151, 152 ve 157. madde) 53

54 Ýkinci Bölüm: Yardýmcý Personelin Sýnýflandýrýlmasý, Ünvanlarý ve Görevleri IV. Yardýmcý Personelin Görevleri d) Ara kararý gereðince yapýlacak yazýþma ve iþlemler için taraflarýn ödemesi gereken miktarý, iþ sahibine ve vezneye ya da yazý iþleri müdürüne bildirmek, ara karar gereðinin yerine getirildiðini tutanak altýna iþaret ve imza etmek, (Yönetmelik 32. madde ) e) Daha önce avans olarak yatýrýlmýþ paradan ara kararý gereðini yerine getirmek üzere vezneden ya da yazý iþleri müdüründen gerekli kýsmýný almak ve bu iþi karar verilmesinden iki gün içinde yapmak, ( Yönetmelik 35. madde ) f) HUMK'nýn 157. maddesinde yazýlý kimselerin ( her iki taraf ve vekilleri ) dosyayý incelemesine nezaret etmek, ( Yönetmelik 39. madde ) g) Mahkemece verilen ve acele iþlerden sayýlan nafaka takdiri, nüfus kayýtlarýnýn düzeltilmesi ve mirasçýlýk belgesi verilmesi gibi davalara iliþkin kararlarý diðerlerinden önce ve çabuk yazmak, ( Yönetmelik 49. madde ) h) Mahkemece görevlendirildiði durumda ihtiyati haciz dýþýndaki tedbirlerin tatbikini yapmak, ( HUMK 106. madde ) i) Mahkeme dýþýnda Hâkim veya naip huzuru ile yapýlacak tüm iþlemlerde hazýr bulunmak, ( HUMK 154.madde ) j) Mahkemeden önce ve gerekmesi halinde muhakemenin bitmesinden sonra dava dosyasýný inceleyebilecek mahkeme üyelerine vermek ve vakti zamanýnda noksansýz almak,( HUMK 158. madde ) C. Ýlk Derece Mahkemeleri ve Cumhuriyet Baþsavcýlýðýnda Görevli Diðer Personelin Görevleri 1) Mübaþirin Görevleri 2 a) Duruþma esnasýnda sýrasý gelen taraflarý ve tanýklarý çaðýrmak, duruþma salonuna almak ve duracaklarý yeri göstermek, taraflarýn verdiði belgeyi hâkime vermek, duruþmanýn disiplinini saðlamak üzere hâkim tarafýndan verilen emirleri yerine getirmek, b) Duruþmada söz söyleyecek kiþinin sözünü ayakta söylemesi ve karar sýrasýnda solonda bulunan herkesi ayaða kalkmasý için uyarmak, c) Taraflara ertelenen duruþma tarihini bildirir kaðýt yazýp vermek, d) Mahkeme baþkaný veya hâkimin tensibiyle yazý iþleri müdürünün denetiminde kalem iþlerinde çalýþmak, e) Mahkemece yazýlan yazýlarý zimmet defterine kaydedip ilgili yere teslim etmek, f) Mahkemeye ait posta ve tebligat evrakýný listesi ile posta iþletmesine teslim etmek, 2 Mübaþirin görevleri belirlenirken Cumhuriyet Savcýlýðý ve Ceza Mahkemeleri Kalem Hizmetleri Yönetmeliði ve uygulamalar dikkate alýnmýþtýr. 54

55 Ýkinci Bölüm: Yardýmcý Personelin Sýnýflandýrýlmasý, Ünvanlarý ve Görevleri IV. Yardýmcý Personelin Görevleri g) Duruþmanýn gizli yapýlmasý kararý alýndýðýnda salonu boþaltmak ve duruþmanýn gizli yapýldýðýný bildirir levhayý salon dýþýna asmak, h) Kýlýk Kýyafet Yönetmeliði uyarýnca resmi üniforma giymek, 2) Emanet Memurunun Görevleri a) Cumhuriyet savcýsýnýn talimatý doðrultusunda el konulan eþyayý tutanakla teslim almak, b) El koyma tutanaðýndaki bilgilerde tereddüt olmasý halinde eþyaya zarar vermeden mührü sökerek eþyayý inceleyip tespit iþleminden sonra eþyayý mühürlemek, c) Teslim alýnan suç eþyasýna iliþkin 4 nüsha emanet makbuzu tanzim etmek ve suç eþyasý defterine kayýt etmek, d) Yönetmelikteki usule göre ambalajlanmamýþ veya mühürlenmemiþ olan suç eþyasýný teslim almamak, e) Ýncelenmek üzere yazýlý olarak istenen suç eþyasýný görevlinin imzasýný almak suretiyle teslim etmek, f) Suç eþyasýnda meydana gelen deðiþiklikleri esas defterinin düþünceler sütununa iþlemek, g) Teslim almaya engel bir durum yoksa iade edilen suç eþyasýný kabul ve derhal esas defterine iþlemek, h) Emanet parasý alýnan kimseye verilen makbuzun tarih ve sayýsýný kasa defterine iþlemek, i) Emanet dairesinde bulunan defter ve kartonlarý tutmak. V. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinde Yazý Ýþleri Müdürlüðü A. Yazý Ýþleri Müdürlüðü Personeli Görev ve Sorumluluklarý Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinde bir yazý iþleri müdürlüðü ve müdürlükte bir müdür ile yeteri sayýda memur bulunur.yazý iþleri müdürlüðü hizmetleri daire baþkanýnýn denetimi altýnda yazý iþleri müdürünün yönetiminde görevli zabýt katibi, memur, mübaþir ve odacýlar tarafýndan yürütülür. 1) Yazý Ýþleri Müdürünün Görevleri a) Daire baþkanýnýn uygun görmesi ile yönetimi altýndaki zabýt katipleri ve diðer personel arasýnda iþ bölümü yaparak bu konuda düzenlediði iþ bölümü çizelgesini daire baþkanýna onaylatýp özel kartonda saklamak ve yazý iþleri müdürlüðü hizmetlerinin bu iþ bölümü çerçevesinde aksamadan yerine getirilmesini saðlamak, (Bu maddenin uygulamaya konularak etkin bir þekilde denetiminin yapýlmasý ve uygulanmasý konusunda gayret sarfedilmeli) b) Görevin vaktinde ve gereði gibi yerine getirilip getirilmediðini izlemek, göreceði aksaklýklarý ve alýnmasý gereken tedbirleri zamanýnda daire baþkanýna bildirmek, defter, kaðýt ve diðer kaðýtlarýn temiz ve düzenli þekilde tutulup saklanmasýný saðlamak, 55

56 Ýkinci Bölüm: Yardýmcý Personelin Sýnýflandýrýlmasý, Ünvanlarý ve Görevleri V. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinde Yazý Ýþleri Müdürlüðü c) Her hangi bir nedenle görevlilerden birisi üzerinde meydana gelen iþ birikiminin giderilmesini saðlamak amacýyla diðer personeli yardým için görevlendirmek, d) Yazý iþleri müdürlüðü personelinin hizmet gereklerine göre yetiþtirilmesini saðlamak, e) Yazý iþleri müdürlüðü personelinin hizmete devam durumunu denetlemek, f) Her ay gelen çýkan ve kalan iþleri gösterir nitelik cetvelini görevli zabýt katipleri ile birlikte düzenleyerek Birinci Baþkanlýða gönderilmek üzere Daire Baþkanýna sunmak, g) Mahkeme dosyalarý içinde gelen veya mahallinden celp edilen kýymetli evraký ve belgelerle yazý iþleri müdürlüðünün baðlý bulunduðu daire baþkanýnca gerekli görülen sair evraký kasada saklamak, h) Daire baþkanýndan izin alarak dosyalarýn ilgililer veya vekilleri tarafýndan incelenmesi ve örnek alýnmasýný gözetmek ya da bir personeli gözetim için görevlendirmek, i) Görevli personelce gözetim olanaðý bulunup bulunmadýðýný takdir ile Avukatlýk Kanununun 46.maddesi ve 492 sayýlý Harçlar Kanununa baðlý (1) sayýlý Tarifenin (D) bendi gereðince gerekli gider ve örnek harcýnýn ödenmesi halinde ilgililerin isteði üzerine dosyalardan örnek çýkarýlmasýný saðlamak, j) Dairece verilecek kararýn aslýný ve ön inceleme raporunu kartona koyarak arþivde saklamak, k) Daire baþkaný veya üyelerince verilen yahut kanun, tüzük veya yönetmelikçe münhasýran verilen diðer hizmetleri yerine getirmek, l) Personelin izin taleplerinde yazýlý olarak görüþ bildirmek, m) Yazý iþleri müdürlüðünde görevli zabýt katipleri, mübaþir ve diðer personel hakkýnda gizli sicil fiþi düzenleyip adalet komisyonuna sunulmak üzere daire baþkanýna iletmek, Bu fiþ; - Memurun zeka ve kavrayýþ yeteneði, - Yasa, tüzük ve yönetmelikler hakkýnda bilgi derecesi ile bunlara uyma durumu, - Görevine baðlýlýðý, devamý, çalýþma gücü, sýr saklama ve güven verme derecesi, - Ýþ sahiplerine ve amirlerine karþý tutum ve davranýþý, - Doðruluk ve namusluluðu, arkadaþlarýyla uyumlu olup olmadýðý, - Bir üst göreve yükselmeye yeterli olup olmadýðý, - Terfiye layýk olup olmadýðý, hususlarýndaki bilgileri kapsar. 2) Zabýt Kâtibinin Görevleri a) Yazý iþleri müdürünce iþ bölümü nedeniyle verilen hizmetleri yerine getirmek, birikime 56

57 Ýkinci Bölüm: Yardýmcý Personelin Sýnýflandýrýlmasý, Ünvanlarý ve Görevleri V. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinde Yazý Ýþleri Müdürlüðü neden olmadan iþleri zamanýnda ve düzenli olarak yapmak, Yazý Ýþleri Müdürünün talimatý doðrultusunda diðer bir zabýt kâtibi üzerinde meydana gelen iþ birikiminin giderilmesinde yardýmcý olmak, b) Ýþ bölümüne göre; Yazý iþleri müdürlüðünce tutulan defter, karton ve kaðýtlarý temiz ve düzgün olarak yazmak, düzenli ve sýralý bir þekilde bulundurup saklamak, c) Duruþmalara katýlarak daire baþkanýnýn nezareti ve emri altýnda inceleme ve yargýlamanýn akýþýný tutanaða kaydetmek, tutanaklarý temiz ve okunaklý olarak yazmak ve heyetle birlikte imzalamak, d) Ara kararý gereðince yapýlacak yazýþma ve iþlemler için taraflarýn ödemesi gereken miktarý, iþ sahibine ve vezneye ya da yazý iþleri müdürüne bildirmek, ara kararý gereðinin yerine getirildiðini tutanak altýna iþaret ve imza etmek, e) Daha önce avans olarak yatýrýlmýþ paradan ara kararý gereðini yerine getirmek üzere vezneden ya da yazý iþleri müdüründen gerekli kýsmýný almak ve bu iþi karar verilmesinden itibaren iki gün içinde yapmak, f) HUMK'nýn 157. maddesinde yazýlý kimselerin (her iki taraf ve vekilleri) dosyayý incelenmesine nezaret etmek, g) Dairece görevlendirildiði durumda ihtiyati haciz dýþýndaki tedbirlerin tatbikini yapmak, iþi biten dosyalarý mahalline gönderilmek üzere hazýrlamak, gerekli defter kayýt ve düþümlerini yapmak. VI. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Mahkemeleri ve Cumhuriyet Baþsavcýlýðýnda Yazý Ýþleri Müdürlüðü A. Yazý Ýþleri Müdürünün Görevleri a) Ýlgili ceza dairesine gelen dosyalarý esas defterine kaydetmek veya görevlendirdiði zabýt kâtibi aracýlýðý ile kayýt edilmesini saðlamak, b) Bölge adliye mahkemesi ilgili ceza dairesinde görevli zabýt katipleri arasýnda iþ bölümü yaparak bunu çizelge halinde daire baþkanýna onaylatýp ilgili personele bildirerek ilgili ceza dairesinde iþlerin aksatýlmadan yürütülmesini saðlamak, c) Bölge adliye mahkemesi ceza dairesi yazý iþleri müdürlüðünde görevli zabýt katipleri, mübaþir ve diðer personelin görev ve yetki alanlarýna giren iþleri kendiliklerinden, zamanýnda ve doðru yapýp yapmadýklarýný denetlemek, tespit edeceði hususlarda gerekli tedbirleri alýp daire baþkanýna iletmek, d) Ýlgili ceza dairesinde defter ve kayýtlarýn temiz ve düzenli þekilde tutulmasýný saðlamak, e) Bölge adliye mahkemesi ceza dairesi yazý iþleri müdürlüðünde görevli personelin hizmete devam durumlarýný denetlemek, yetiþtirilmesini saðlamak, 57

58 Ýkinci Bölüm: Yardýmcý Personelin Sýnýflandýrýlmasý, Ünvanlarý ve Görevleri V. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinde Yazý Ýþleri Müdürlüðü f) Bölge adliye mahkemesi ceza dairesinde dava dosyalarýna gelen veya celp edilen kýymetli evrak ve belgeleri kasada saklamak, g) Daire baþkaný veya üyelerince kendisine verilecek görevleri yerine getirmek, h) Personelin izin taleplerinde yazýlý olarak görüþ bildirmek, i) Bölge adliye mahkemesi ceza dairesi yazý iþleri müdürlüðünde görevli zabýt katipleri, mübaþir ve diðer personel hakkýnda gizli sicil fiþi düzenleyip adalet komisyonuna sunulmak üzere daire baþkanýna iletmek, Bu fiþ; - Memurun zeka ve kavrayýþ yeteneði, - Yasa, tüzük ve yönetmelikler hakkýnda bilgi derecesi ile bunlara uyma durumu, - Görevine baðlýlýðý, devamý, çalýþma gücü, sýr saklama ve güven verme derecesi, - Ýþ sahiplerine ve amirlerine karþý tutum ve davranýþý, - Doðruluk ve namusluluðu, arkadaþlarýyla uyumlu olup olmadýðý, - Bir üst göreve yükselmeye yeterli olup olmadýðý, - Terfiye layýk olup olmadýðý, hususlarýndaki bilgileri kapsar. B. Zabýt Kâtibinin Görevleri a) Yazý iþleri müdürünce düzenlenip daire baþkanýnca onaylanan iþ bölümü uyarýnca kendisine verilen görev ve sorumluluklarý yerine getirmek, b) Yazý iþleri müdürünce düzenlenen iþ bölümüne göre; ceza dairesinde tutulan defter ve kayýtlarý muntazam ve silintisiz düzenlemek, kartonlarý düzenli ve sýralý bir þekilde tutmak, c) Yazý iþleri müdürünün yaptýðý iþ bölümüne göre ilgili ceza dairesinde katýldýðý duruþmalarda daire baþkanýnýn emri altýnda yargýlamanýn akýþýný dikkat ve itina ile tutanaða yazmak, imzasýz býrakmamak, d) Duruþmalarda verilen ara kararlarý; zamanýnda ve düzenli þekilde usule uygun olarak yazmak ve ait olduðu yerlere göndermek. Gelen cevaplarda istenilen bilginin verilmediði görülürse talike mahal býrakmamak için ilgili makama haber vererek mahkeme gününden önce icap eden yazýlarý yazmak, e) Daire baþkaný, üyeler ve yazý iþleri müdürünce kendisine verilecek diðer görevleri yerine getirmek, 58

59 Ýkinci Bölüm: Yardýmcý Personelin Sýnýflandýrýlmasý, Ünvanlarý ve Görevleri IV. Yardýmcý Personelin Görevleri VII. Yardýmcý Personelin Sorumluluklarý A. Disiplin Cezalarý Adalet Bakanlýðý Disiplin Kurullarý ve Disiplin Amirliði Yönetmeliði çerçevesinde 657 sayýlý Devlet Memurlarý Kanununun 125 inci maddesi gereðince, Devlet memurlarýna verilecek disiplin cezalarý ile her bir disiplin cezasýný gerektiren fiil ve haller þunlardýr. 1) Uyarma Cezasý Memura, görevinde ve davranýþlarýnda daha dikkatli olmasý gerektiðinin yazý ile bildirilmesidir. Uyarma cezasýný gerektiren fiil ve haller þunlardýr; a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanýnda yapýlmasýnda, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esaslarýn yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunmasý, kullanýlmasý ve bakýmýnda kayýtsýzlýk göstermek veya düzensiz davranmak, b) Özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç gelmek, erken ayrýlmak, görev mahallini terk etmek, c) Kurumca belirlenen tasarruf tedbirlerine riayet etmemek, d) Usulsüz müracaat veya þikayette bulunmak, e) Devlet memuru vakarýna yakýþmayan tutum ve davranýþta bulunmak, f) Görevine veya iþ sahiplerine karþý kayýtsýzlýk göstermek veya ilgisiz kalmak, g) Belirlenen kýlýk ve kýyafet hükümlerine aykýrý davranmak, h) Görevin iþbirliði içinde yapýlmasý ilkesine aykýrý davranýþlarda bulunmak, 2) Kýnama Cezasý: Memura görevinde ve davranýþlarýnda kusurlu olduðunun yazý ile bildirilmesidir. Kýnama cezasýný gerektiren fiil ve haller þunlardýr: a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanýnda yapýlmasýnda, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esaslarýn yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunmasý, kullanýlmasý ve bakýmýnda kusurlu davranmak, b) Eþlerinin, reþit olmayan veya mahcur olan çocuklarýnýn kazanç getiren sürekli faaliyetlerini belirlenen sürede kurumuna bildirmemek, c) Görev sýrasýnda amire hal ve hareketi ile saygýsýz davranmak, d) Hizmet dýþýnda devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranýþlarda bulunmak, e) Devlete ait resmi araç, gereç ve benzeri eþyayý özel iþlerinde kullanmak, 59

60 Ýkinci Bölüm: Yardýmcý Personelin Sýnýflandýrýlmasý, Ünvanlarý ve Görevleri VII. Yardýmcý Personelin Sorumluluklarý f) Devlete ait resmi belge, araç, gereç ve benzeri eþyayý kaybetmek, g) Ýþ arkadaþlarýna, maiyetindeki personeli ve iþ sahiplerine kötü muamelede bulunmak, h) Ýþ arkadaþlarýna ve iþ sahiplerine söz veya hareketle sataþmak, ý) Görev mahallinde genel ahlak ve edep dýþý davranýþlarda bulunmak ve bu tür yazý yazmak, iþaret, resim ve benzeri þekiller çizmek ve yapmak, j) Verilen emirlere itiraz etmek, k) Borçlarýný kasten ödemeyerek hakkýnda yasal yollara baþvurulmasýna neden olmak, l) Kurumlarýn huzur, sükun ve çalýþma düzenini bozmak. 3) Aylýktan Kesme Cezasý Memurun, brüt aylýðýndan 1/30-1/8 arasýnda kesinti yapýlmasýdýr. Aylýktan kesme cezasýný gerektiren fiil ve haller þunlardýr; a) Kasýtlý olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanýnda yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esaslarý yerine getirmemek, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri korumamak, bakýmýný yapmamak, hor kullanmak, b) Özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek, c) Devlete ait resmi belge, araç, gereç ve benzerlerini özel menfaat saðlamak için kullanmak, d) Görevle ilgili konularda yükümlü olduðu kiþilere yalan ve yanlýþ beyanda bulunmak, e) Görev sýrasýnda amirine sözle saygýsýzlýk etmek, f) Görev yeri sýnýrlarý içerisinde her hangi bir yerin toplantý, tören ve benzeri amaçlarla izinsiz olarak kullanýlmasýna yardýmcý olmak, g) Ýkamet ettiði ilin hudutlarýný izinsiz terk etmek, h) Toplu müracaat veya þikayet etmek, i) Hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranýþlarda bulunmak, j) Yasaklanmýþ her türlü yayýný görev mahallinde bulundurmak. 4) Kademe Ýlerlemesinin Durdurulmasý Cezasý Fiilin aðýrlýk derecesine göre memurun, bulunduðu kademede ilerlemesinin 1-3 yýl durdurulmasýdýr. Kademe ilerlemesinin durdurulmasý cezasýný gerektiren fiil ve haller þunlardýr; 60

61 Ýkinci Bölüm: Yardýmcý Personelin Sýnýflandýrýlmasý, Ünvanlarý ve Görevleri VII. Yardýmcý Personelin Sorumluluklarý a) Göreve sarhoþ gelmek, görev yerinde alkollü içki içmek, b) Özürsüz ve kesintisiz 3-9 gün göreve gelmemek, c) Görevi ile ilgili olarak her ne þekilde olursa olsun çýkar saðlamak, d) Amirine veya maiyetindekilere karþý küçük düþürücü veya aþaðýlayýcý fiil ve hareketler yapmak, e) Görev yeri sýnýrlarý içinde herhangi bir yeri toplantý, tören ve benzeri amaçlarla izinsiz kullanmak veya kullandýrmak, f) Gerçeðe aykýrý rapor ve belge düzenlemek, g) Yetkili olmadýðý halde basýna, haber ajanslarýna veya radyo ve televizyon kurumlarýna bilgi veya demeç vermek, h) Ticaret yapmak veya Devlet memurlarýna yasaklanan diðer kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak, i) Görevin yerine getirilmesinde dil, ýrk, cinsiyet, siyasi düþünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrýmý yapmak, kiþilerin yarar veya zararýný hedef tutan davranýþlarda bulunmak, j) Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak, k) Açýklanmasý yasaklanan bilgileri açýklamak, l) Amirine, maiyetindekilere, iþ arkadaþlarý veya iþ sahiplerine hakarette bulunmak veya bunlarý tehdit etmek, m) Diplomatik statüsünden yararlanmak suretiyle yurt dýþýnda, haklý bir sebep göstermeksizin ödeme kabiliyetinin üstünde borçlanmak ve borçlarýný ödemedeki tutum ve davranýþlarýyla Devlet itibarýný zedelemek veya zorunlu bir sebebe dayanmaksýzýn borcunu ödemeden yurda dönmek, n) Verilen görev ve emirleri kasten yapmamak, o) Herhangi bir siyasi parti yararýna veya zararýna fiilen faaliyette bulunmak, 5) Devlet Memurluðundan Çýkarma Cezasý Bir daha devlet memurluðuna atanmamak üzere memurluktan çýkarmaktýr. Devlet memurluðundan çýkarma cezasýný gerektiren fiil ve haller þunlardýr; a) Ýdeolojik veya siyasi amaçlarla kurumlarýn huzur, sükun ve çalýþma düzenini bozmak, boykot, iþgal, engelleme, iþi yavaþlatma ve grev gibi eylemlere katýlmak veya bu amaçlarla toplu olarak göreve gelmemek, bunlarý tahrik ve teþvik etmek ve yardýmda bulunmak, b) Yasaklanmýþ her türlü yayýný ve siyasi veya ideolojik amaçlý bildiri, afiþ, pankart, bant ve benzerlerini basmak, çoðaltmak, daðýtmak veya bunlarý kurumlarýn herhangi bir yerine asmak veya teþhir etmek, 61

62 Ýkinci Bölüm: Yardýmcý Personelin Sýnýflandýrýlmasý, Ünvanlarý ve Görevleri VII. Yardýmcý Personelin Sorumluluklarý c) Siyasi partiye girmek, d) Özürsüz olarak bir yýlda toplam 20 gün göreve gelmemek, e) Savaþ, olaðanüstü hal veya genel afetlere iliþkin konularda amirlerin verdiði görev veya emirleri yapmamak, f) Amirine ve maiyetindekilere fiili tecavüzde bulunmak, g) Memurluk sýfatý ile baðdaþmayacak nitelik ve derecede yüz kýzartýcý ve utanç verici hareketlerde bulunmak, h) Yetki almadan gizli bilgileri açýklamak, i) Siyasi ve ideolojik eylemlerden aranýlanlarý görev mahallinde gizlemek, j) Yurt dýþýnda Devletin itibarýný düþürecek veya görev haysiyetini zedeleyecek tutum ve davranýþlarda bulunmak, k) 5816 sayýlý Atatürk Aleyhine Ýþlenen Suçlar Hakkýndaki Kanuna aykýrý fiilleri iþlemek. B. TAKDÝRNAME & ÖDÜL: Takdirname; Görevinde olaðanüstü gayret ve çalýþmasý ile baþarý saðlayan memurlara merkezde atamaya yetkili amirler, illerde valiler ve kaymakamlar tarafýndan takdirname verilebilir. (657 Sayýlý Devlet Memurlarý Kanununun 122. maddesi Ödül; Baðlý bulunduklarý kurumlarda olaðanüstü gayret ve çalýþmalarý sonucunda emsallerine göre baþarýlý görev yaptýklarý görülen devlet memurlarýna baðlý veya ilgili Bakanýn uygun görmesi üzerine bir mali yýl içinde bir aylýklarý tutarýný aþmamak üzere ödül verilebilir. Bunlardan uygun görülenlere ilgili Bakanýn teklifi ve Baþbakanýn tasvibi ile bir aylýklarý tutarýnda daha ödeme yapýlabilir. Bu maddeye göre bir mali yýl içinde ödüllendirileceklerin sayýsý, kurumunun yýlbaþýndaki serbest kadro mevcudunun binde onundan fazla olamaz. (657 Sayýlý Devlet Memurlarý Kanununun 123. maddesi) VIII. Yardýmcý Personel Olarak Atanma Þartlarý Yardýmcý personel olabilmek için hem genel þartlarý hem de bazý özel þartlarý taþýmak gerekir. Bunlar; A. Genel Þartlar Devlet Memurlarý Kanununun 48. maddesi gereðince; a) Türk vatandaþý olmak b) Yaþ þartý: 18 yaþýný tamamlayanlar devlet memuru olabilir. Mahkemeden kazai rüþt kararý alanlar da devlet memuru olarak atanabilir. c) Öðrenim þartý ( ilköðretim mezunu) 62

63 Ýkinci Bölüm: Yardýmcý Personelin Sýnýflandýrýlmasý, Ünvanlarý ve Görevleri VII. Yardýmcý Personelin Sorumluluklarý d) Kamu haklarýndan mahrum olmamak. e) Taksirli suçlar ve sayýlan suçlar dýþýnda tecil edilmiþ hükümler hariç olmak üzere aðýr hapis ve 6 aydan fazla hapis veya affa uðramamýþ olsa bile Devlet aleyhine iþlenen ile zimmet ihtilas gibi yüz kýzartýcý suçlar. f) Askerlik f1) Askerlikle ilgisi olmamak f2) Askerlik çaðýna gelmemiþ olmak f3) Askerlik çaðýna gelmiþse yapmýþ, ertelenmiþ veya yedek sýnýfa geçmiþ olmak g) Görevini devamlý yapmaya engel akýl hastalýðý olmamak. B. Zabýt Kâtibi Olmanýn Özel Þartlarý Fakülte ve Yüksek okullarýn bilgisayar bölümü, adalet yüksek okullarý, meslek yüksek okullarý adalet bölümü, adalet meslek lisesi veya lise ve dengi okullarýn ticaret veya bilgisayar bölümü ya da lise mezunu olmak. Þöyle ki; a) Lise mezunu olanlarýn ayrýca 80 saat bilgisayar veya 150 saat ders gördüðüne dair sertifikasýnýn olmasý, b) Meslek liselerinde okutulan daktilografi ders kitabýndan seçilip yazýlý olarak verilen bir metinden daktilo veya bilgisayar ile 3 dakikada yanlýþsýz 90 kelime yazmasý gerekir. C. Mübaþir - Emanet Memuru Olmanýn Özel Þartlarý En az lise veya dengi okul mezunu olmak. D. Hizmetli Olmanýn Özel Þartlarý En az orta okul mezunu olmak. E. Naklen Atama 1) Genel Atama Þartlarý Adalet Bakanlýðý Memur Sýnav, Atama ve Nakil Yönetmeliðinin 22. maddesine göre; Adalet Bakanlýðý kadrolarýna açýktan atamalarý yapýlýp halen görev yapmakta olan yardýmcý personelin baþka bir yere naklen atanma þartlarý; a) Görev yaptýðý yerde en az 2 yýl çalýþmýþ olmak, b) Atanmak istediði yerde boþ kadro olmasý, c) Görev yaptýðý yer Adalet Komisyonunun muvafakati, d) Son iki yýllýk sicil raporlarýnýn iyi olmasý veya son beþ yýla kadar olan sicil raporlarý ortalamasýnýn olumsuz olmamasý, 63

64 Ýkinci Bölüm: Yardýmcý Personelin Sýnýflandýrýlmasý, Ünvanlarý ve Görevleri VIII. Yardýmcý Personel Olarak Atanma Þartlarý e) Son iki yýl içinde uyarma cezasý dýþýnda bir disiplin cezasý almamýþ olmasý, 2) Mazeret Nedeniyle Naklen Atama a) Saðlýk durumu nedeniyle atama, b) Eþ durumu nedeniyle atama, c) Öðrenim durumu nedeniyle atama, d) Can güvenliði nedeniyle atama, 3) Hizmet Gereði Atama Adlî veya idarî soruþturma yada sicil raporlarý sonuçlarý veya denetim elemanlarýnca düzenlenen raporlara göre olumsuzluðu tespit edilmiþ olanlar veya tutum ve davranýþlarý nedeniyle o yerde kalmalarý, ilgisine göre Cumhuriyet baþsavcýsý, bölge idare mahkemesi baþkaný veya Adlî Týp Kurumu Baþkanýnca uygun görülmeyip gerekçeli olarak atanmalarý teklif edilenler, belirtilen yönetmelikteki zorunlu çalýþma sürelerini tamamlamadan hizmet gereði olarak baþka bir yere atanabilirler. F. Görevde Yükselme ve Ünvan Deðiþikliði Yardýmcý personelin bulunduðu kadroda görevde yükselmesi ve bitirmiþ olduðu okul sebebiyle unvan deðiþikliðine iliþkin düzenlemeler Adalet Bakanlýðý Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Deðiþikliði Yönetmeliði kapsamýndadýr. Görevde yükselme eðitimi ve sýnavýna tabi olan kadrolar ile unvan deðiþikliðine tabi kadrolar bu yönetmeliðin 5. maddesinde belirtilmiþtir. Görevde yükselme eðitimine alýnma þartlarý: a) Taksirli suçlar, paraya çevrilmiþ veya tecil edilmiþ 3 aya kadar hapis cezalarý dýþýnda mahkumiyeti bulunmamak, b) Son üç yýl içerisinde denetim elemanlarýnca hakkýnda zayýf rapor düzenlenmemiþ olmak, c) Adalet Bakanlýðý Memur Sýnav,Atama ve Nakil Yönetmeliðinde belirtilen diðer þartlarý taþýmak, d) Son 3 yýllýk sicil notu ortalamasýnýn olumlu olmasý. G. Yazý Ýþleri Müdürlüðü Kadrolarýna Atanmanýn Özel Þartlarý a) En az 4 yýllýk yüksek okul, fakülte veya adalet yüksek okulu mezunu olmak, b) En az 5 yýlý zabýt katibi kadrosunda olmak üzere en az 8 yýl hizmeti olmak, c) Yazý Ýþleri Müdürlüðü için görevde yükselme eðitimi ve sýnavý: Belirtilen yönetmeliðin 8. maddesinde belirtilen þartlarý taþýmalarý halinde yönetmeliðin 12. maddesinin b ve h bentlerinde yer 64

65 Ýkinci Bölüm: Yardýmcý Personelin Sýnýflandýrýlmasý, Ünvanlarý ve Görevleri VIII. Yardýmcý Personel Olarak Atanma Þartlarý alan konulardan adli yargý ilk derece mahkemeleri adalet komisyonlarý tarafýndan yapýlacak yazýlý ön eleme sýnavý sonrasý 100 üzerinden 70 ve üzeri not alanlar yönetmelik ekindeki deðerlendirme formunda yer alan kriterler esas alýnarak toplam puaný en fazla olan personelden baþlamak üzere atama yapýlacak kadro sayýsýnýn üç katýný geçmeyecek þekilde seçilir. Seçilen ilgililer Eðitim Dairesi Baþkanlýðýnca 12. maddede belirtilen konulardan eðitime tabi tutulur. Görevde yükselme sýnavý yazýlý olarak yapýlýr. Bu sýnav Öðrenci Seçme ve Yerleþtirme Merkezi Baþkanlýðý, Milli Eðitim Bakanlýðýnýn ilgili birimi veya Yükseköðretim Kurumlarýna yaptýrýlýr. 100 üzerinden 70 alanlar baþarýlý sayýlýr. 65

66 Üçüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðý I. Genel Açýklamalar ÜÇÜNCÜ BÖLÜM BÖLGE ADLÝYE MAHKEMESÝ CUMHURÝYET BAÞSAVCILIÐI I. Genel Açýklamalar Ýstinaf; bir hükmün, olayýn, kanýt ve hukuksal açýlardan kontrolünü yapan bir kanun yoludur. Ýstinaf yoluna baþvuru süresi teblið veya tefhim tarihinden itibaren yedi gündür. Asliye Ceza Mahkemelerinde görevli Cumhuriyet savcýlarý, bu mahkemenin yargý çevresindeki Sulh Ceza Mahkemelerinin, Aðýr Ceza Mahkemeleri Cumhuriyet savcýlarý da, Aðýr Ceza Mahkemelerinin yargý çevresi içinde bulunan Asliye Ceza Sulh Ceza Mahkemelerinin hükümlerine karþý, kararýn o yer Cumhuriyet Baþsavcýlýðýna geliþ tarihinden itibaren yedi gün içinde Bölge Adliye Mahkemesine baþvurabilirler. Sanýk, katýlan, katýlma isteði karara baðlanmamýþ olanlar, katýlma istekleri reddedilenler veya katýlan sýfatýný alabilecek surette suçtan zarar görenler, istinafa baþvuru için verdikleri dilekçe veya beyanlarýnda, baþvuruya iliþkin nedenleri gösterip göstermemekte serbesttirler. Ancak; Cumhuriyet savcýlarý Bölge Adliye Mahkemesine baþvuru nedenlerini gerekçesiyle birlikte yazýlý isteminde açýkça göstermesi gerekir. Cumhuriyet savcýsýnýn Bölge Adliye Mahkemesine baþvuru isteðinin, ilgililere teblið edilmesi gerekir. Bu bölümde Bölge Adliye Mahkemesine baþvurulan dava dosyalarýnýn Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðýna gönderilmesi üzerine yapýlacak iþlemleri düzenlemektedir. Bu nedenle ilk derece mahkemelerinden dosyanýn incelenmek veya duruþma yapýlmak üzere Bölge Adliye Mahkemesi ceza dairesine gönderilmeden önce, tebligat, belge ve delillere iliþkin eksikliklerin giderilmesi ve bu konuda Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðýnca belirtilecek görüþün ilgililere sunulmasý sýrasýnda Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcýlýðýnda görevli yardýmcý personelin ne gibi iþlemleri yerine getireceði konularýný içermektedir. II. Dosyanýn Alýnmasý, Kaydý ve Tasnifi Ýlk derece mahkemesinden gönderilen dosya ve evrak, gelen evrak bölümünde yazý iþleri müdürünün gözetiminde görevli zabýt katiplerince alýnýr; gelen evrak defterine kaydedilir. A. Gelen Evrak - Giden Evrak Defterine Kayýt Gelen evrak - giden evrak defteri, ilk derece mahkemesinden veya diðer mercilerden gelen veya bu mercilere gönderilen dosya, evrak ve yazýlarýn kaydedildiði defterdir. Gelen evrak defteri sýra numarasý, evrakýn geliþ tarihi ve numarasý, gönderen birimin adý, tarihi ve numarasý, evrakýn özeti, düþünceler ve gidiþ tarihi sütunlarýný ihtiva eder. 66

67 Üçüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðý II. Dosyanýn Alýnmasý, Kaydý ve Tasnifi Ceza Dairelerince ilama baðlanarak BAM Cumhuriyet Baþsavcýlýðýna teslim edilen incelenmesi tamamlanmýþ olan dosyalarýn Baþsavcýlýk bölüm kalemlerinden teslim alýnmasý, teslim alýnan dosyalarýn il ve ilçe bazýnda ayrýmlarýnýn yapýlarak tartý iþlemlerinin tamamlanmasýndan sonra ilamlarla dosyalarýn kontrol edilerek zarf veya koli halinde mahallerine gönderilmek üzere bilgisayar ortamýnda postaya hazýrlanýr ve mübaþir marifetiyle PTT bürosu memuruna teslim edilir. Mahallerine koli olarak gönderilecek dosyalarýn postaya hazýrlama iþlemleri: Büyük boy posta zarflarýna girmeyecek þekilde hacimli tek dosyalar ile ayný Cumhuriyet Savcýlýklarýna gönderilecek iki veya daha fazla dosyalar yine büyük posta zarfýna girmeyecek konumda ise guruplar halinde ayrýlýr ve tartýlýr. Koli torbasý üzerine BAM Baþsavcýlýðý bölümü, tebliðname numarasý, bandrol numarasý, gönderilecek mahalli yazýlarak bilgisayardan postalanacak dosya olarak kaydý kapanýr; her koli için ayrý koli yollama kaðýdý düzenlendikten sonra aðýrlýðýna göre de fiyatlandýrýlarak bilgisayardan postalanacak koli listesi alýnmak suretiyle PTT bürosuna teslime hazýr hale getirilir. Mahallerine zarf içerisinde gönderilecek dosyalarýn postaya hazýrlama iþlemleri: Büyük boy posta zarfýna sýðacak hacimde olan dosyalar tartýlýr ve içerisine konulacak dosyalarýn aðýrlýðýna göre tespit edilen miktarda fiyatlandýrýlarak pul makinesinden geçirilen zarflar üzerlerine dosyanýn ilama baðlandýðý ilgili savcýlýk kalemi bürosunu, BAM Cumhuriyet Baþsavcýlýðý tebliðname numarasý, gideceði mahalli yazýlýp, bandrolü yapýþtýrýldýktan sonra bilgisayardan zarf içerisinde postalanacak dosya olarak kaydý kapatýlýp gideceði mahalli ve fiyatý da belirtilmek suretiyle listesi alýnarak PTT bürosuna teslime hazýr hale getirilir. B. Dosyalarýn Tasnifi Dosyalar ilgili personel tarafýndan kaydý yapýldýktan sonra tasnif iþlemi yapýlýr. Tasnif iþlemi için dosya üzerindeki istinafa gönderme formu ile dosya içeriði karþýlaþtýrýlýr. Bu kapsamda; 1) Dosyanýn tutuklu iþ olup olmadýðý, 2) Þartla tahliyesinin yakýn olup olmadýðý, 3)Zamanaþýmý süresinin yakýn olup olmadýðý 4) Sanýðýn mahkum olduðu suç maddesi, 5) Sanýklarýn çocuk olup olmadýðý, 5) Dosyanýn daha önce Bölge Adliye Mahkemesinin denetiminden geçip geçmediði, 6) Dosyanýn (davanýn) nakline iliþkin talepler ve sair hususlar göz önünde bulundurularak dosyalarýn ayýrýmý yapýlýr ve bu hususlarýn varlýðý halinde gelen evrak defterinin düþünceler hanesine ve dosya üzerine "acele iþ" þeklinde þerh düþülür. Ýþ yükü durumu gereði "Acele Ýþ" þerhi olmayan dosyalar tasnif bürosunda ilgili Cumhuriyet savcýsýnca tebliðname hazýrlamak üzere bekletilir. Sýrasý gelen dosyalar; geliþ tarihlerine göre, ilgili Cumhuriyet savcýsýna iletilmek üzere ve ilgili savcýnýn bilgisi dahilinde, zimmet karþýlýðý ilgili yazý iþleri müdürüne veya görevlendireceði zabýt katibine teslim edilir. 67

68 Üçüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðý II. Dosyanýn Alýnmasý, Kaydý ve Tasnifi III. Dosyanýn Ýlgili Cumhuriyet Savcýsýna Daðýtýmý Özelliklerine göre ayýrýma tabi tutulan dosyalar görevli zabýt katibi tarafýndan bu konuda oluþturulan listeleri ile birlikte Esas Defterine kaydý yapýldýktan sonra tebliðname hazýrlanmak üzere ilgili sütununa savcýnýn ismi, hangi tarihte verildiði þerh düþülerek zimmet karþýlýðý ilgili Cumhuriyet savcýsýna teslim edilir. IV. Dosya Üzerinde Cumhuriyet Savcýsýnýn Ýncelemesi Listesi düzenlenen ve iþ bölümüne göre daðýtýmý yapýlan dosyalar teslim alýndýðýnda; a) Cumhuriyet savcýsý, kendisine teslim edilen dosyada eksik tebligat, delil ve belgeler bulunmasý halinde bu eksikliklerin giderilmesi yönündeki yazýþmalarýn görevli zabýt katiplerince yapýlmasýný saðlar. Þayet ilk derece mahkemesi kararý ilgililerden birisine teblið edilmemiþse, bunlarýn tamamlanmasý için dosya ilk derece mahkemesine gönderilir. b) Ýstinaf yolunda gerektiðinde delillerin de incelenerek esas hakkýnda yeni bir karar verilmesi kapsamýnda; gerektiðinde baþka yer Cumhuriyet baþsavcýlýklarýndan talep edilen bilirkiþi incelemesi, rapor aldýrýlmasý gibi hususlarda gerekli yazýþmalarý yardýmcý personel vasýtasýyla yapar. Yapýlan yazýþmalara ait evrak sureti zabýt katibi tarafýndan dosyasýna konur. Evrakýn ilgili yerlere gönderilmesi amacýyla zimmet defterine kaydý ile birlikte posta listesi hazýrlanýr ve bir sureti "Posta Gönderileri Kartonu" nda muhafaza edilir. c)yapýlan inceleme sonucunda dosyanýn yetkili bölge adliye mahkemesine gönderilmesine karar verilirse bu husus esas defterine þerh düþülerek yetkili bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýlýðýna gönderilir. Buradaki yetkisizlik kararý, ilk bakýþta anlaþýlan durumlarda verilebilecek kararlardýr. Bu iþlemden ilk derece mahkemesine bilgi verilir. Eðer dosyanýn esasýna girilerek yetkisizlik kararý verilecekse bu halde ceza dairesinin kararý ile mümkündür. d) Emanete alýnmasý gereken delil ve belgeler emanet memurluðunca teslim alýnarak suç eþyasý esas defterine kaydedilir, tanzim edilen tutanaklardan bir sureti dosyasýnda, bir sureti kartonunda, iki sureti adalet emanet dairesinde bulunur. V. Tebliðname 5271 sayýlý CMK' nun Ýstinaf hükümlerini düzenleyen maddeleri arasýnda dosyanýn bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðýnca geri gönderilebileceðine dair bir hüküm bulunmamaktadýr sayýlý CMK' nun 278. maddesine göre tebligat eksiklikleri var ise bu eksikliklerin giderilmesi saðlandýktan sonra ve sunulmasý gereken belge ve deliller elde edildikten sonra yazýlý düþünceyi içeren bir tebliðname ile birlikte dosyanýn bölge adliye mahkemesi ceza dairesine verileceði hükmü bulunduðundan bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýlýðýnýn dava dosyasýný tebliðat'a iliþkin hususlarda eksiklik var ise bu eksikliklerin gidirelmesi için ilk derece mahkemesine geri gönderebilir. Bu geri gönderme halinde dosya tebliðname için ilgili savcýya verilmeden önce esas defterine kaydedildiði için burada dosya geri gönderildiðinde bu husus esas defterine þerh düþülür. Ancak esas defterindeki karþýlýðý kapatýlmaz. Ýlk derece mahkemesi gerekli tebligatlarý yaptýktan sonra 68

69 Üçüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðý V. Tebliðname/ VI. Bölge Adliye Mahkemesi Kararýndan Sonraki Ýþlemler dosyayý BAM savcýlýðýna gönderir. Savcýlýk personeli bu dosyayý gelen-giden evrak defterine yeniden kayýt yaparak dosyayý gönderen ilgili savcýya iletilmek üzere zimmetle teslim eder. Dosya eski esas numarasý üzerinden devam eder. Ýlk derece mahkemesinden gönderilen dosyanýn incelenmesi sonucu, hangi sanýk ya da suçlar için istinafa baþvurulmuþsa, hükmün bozulmasý veya reddi ya da baþka bir karar verilmesi konusunda gerekçeli olarak hazýrlanan tebliðname, dosya ile birlikte ilgili ceza dairesine gönderilmek üzere ve ilgili ceza dairesinde zimmet karþýlýðýnda görevli memur (zabýt kâtibi veya mübaþir) tarafýndan teslim olunur. Dosyanýn gönderilmesine iliþkin iþlemler esas defterine þerh edilerek tebliðname örneði kartonunda muhafaza edilir. VI. Bölge Adliye Mahkemesi Kararýndan Sonraki Ýþlemler BAM kararý verildikten sonra BAM savcýlýðýnýn birtakým iþlemleri yapmalarý gerekmektedir. Bu iþlemler þu ihtimallere göre yürütülür; a) Bölge adliye mahkemesinin red kararýndan sonra ilk derece mahkemesine gönderilmek üzere bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýlýðýna gönderilen dosya, esas defterindeki ilgili sütunlara kaydý yapýldýktan (esasý kapatýlarak) sonra ilk derece mahkemesine gönderilir. b) Bölge adliye mahkemesi kararlarý ilgililerce temyiz edildiðinde esas defterinin ilgili bölümüne þerh düþülerek Yargýtay Cumhuriyet Baþsavcýlýðýna gönderilir. Gönderildiðine dair formun bir sureti temyiz kartonunda saklanýr. Dosya temyiz incelemesinden döndüðünde buna dair (bozma ya da onama) þerh esas defterine düþülerek tekrar ilgili ceza dairesine gönderilir. c) Bölge adliye mahkemesince yapýlan inceleme sonunda yetkili olunmamasý nedeniyle dosyanýn yetkili bölge adliye mahkemesine gönderilmesine karar verilirse bu husus esas defterine þerh düþülerek dosya yetkili bölge adliye mahkemesine gönderilmek üzere ilgili bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýlýðýna gönderilir. Bu iþlem nedeniyle yazýlan müzekkere suretleri dosyasýnda muhafaza edilir. d) Diðer kanunlarýn verdiði görevler üzerine bölge adliye mahkemesince bir mahkumiyet hükmü verildiðinde, BAM ceza bildirme fiþi düzenleyerek savcýlýða gönderir. Gönderilen bu evrak infaz defterine kaydedilerek infazý için ilk derece mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýlýðýna gönderilir. Ýlk derece mahkemesi Cumhuriyet savcýlýðý infaz iþleminden sonra infaz dosyasýný Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðýna gönderir. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðý hak ederek (bihakkýn) tahliye tarihini bitiminde kaydýný kapatarak yerine getirme fiþi düzenleyip infaz dosyasýný ilgili ceza dairesine gönderir. Zira Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcýlýðýnýn infaz yetkisi yoktur. VII. Arþivleme Ýþlemleri biten defter ve kartonlarýn "Devlet Arþivleri Yönetmeliði ve ilgili genelge" hükümleri uyarýnca belirlenen süre sonuna kadar arþiv memuru veya görevlendirilmiþ personel tarafýndan muhafaza edilmesidir. 69

70 Üçüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðý VII. Arþivleme VIII. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðýnda Tutulmasý Gereken Defter ve Kartonlar A. Defterler 1) Gelen Evrak - Giden Evrak Kayýt Defteri Cumhuriyet baþsavcýlýklarýndan, ilk derece mahkemelerinden veya diðer mercilerden gelen veya bu mercilere gönderilen evrakýn ve yazýlarýn kaydedildiði defterlerdir. Ayrý ayrý tutulur. Bölge adliye mahkemesi incelemesine gönderilen evrakýn ilk kaydedildiði defterdir. Gelen evrak defteri; sýra numarasý, evrakýn geliþ tarihi ve numarasý, gönderen birimin adý, tarihi ve numarasý, evrakýn özeti, düþünceler ve gidiþ tarihi, esas defterinin numarasý sütunlarýný ihtiva eder. Giden evrak defteri; sýra numarasý, evrakýn geliþ tarihi ve numarasý, gönderen birimin adý, tarihi ve numarasý, evrakýn özeti, düþünceler ve gidiþ tarihi, esas defterinin numarasý sütunlarýný ihtiva eder. Baþsavcýlýkta ve ceza dairelerinde bulunun dosyalar ile ilgili olarak daha sonra gelen dilekçeler ve evraklarýn bu defterlere kaydý yapýldýktan sonra; dosya sorgularý yapýlarak, dosyasýnýn bulunduðu bölüm ve ceza dairelerine zimmet karþýlýðý verilerek dosyalarý ile birleþtirilir. UYAP devreye girdiði takdirde bu bilgiler bu aþamada veri giriþi bölümü kurularak bilgiler bilgisayar ortamýna aktarýlýr. 2) Esas Defteri Bölge Adliye Mahkemesine gönderilen ilk derece mahkeme dosyalarýnýn baþlangýcýndan sonuna kadar takip ettiði safahatýn kaydedildiði defterdir. Esas defteri; sýra numarasý, gelen evrak numarasý, gönderen mahkemenin; yeri, adý, tarih ve numarasý; müdahil, maðdur yada þikayetçinin adý soyadý, sanýk veya sanýklarýn kimliði, T.C. kimlik numarasý, suçun nev'i, tutukluluk tarihi, tahliye tarihi, tebliðname ile dosyanýn ceza dairesine gönderilme tarihi ve tebliðname ile istemi, dosyanýn Bölge Adliye Mahkemesi dairesinden geldiði tarih ve sonucu, dosyanýn ilk derece mahkemesine gönderilme tarihi, itiraz iþlemleri, kanun yollarý iþlemleri ve bu kanun yollarýna baþvuranýn adý-soyadý, savcý temyiz etmiþ ise sicili ve düþünceler sütunlarýný içerir. 3) Ýstinabe ( Talimat ) Defteri Baþka yer Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýklarýnýn yaptýklarý soruþturma ile ilgili olarak gönderilen istinabelerin kaydedildiði defterdir. Ýstinabe defteri; sýra numarasý, istinabenin geldiði tarih, istinabeyi gönderen istinaf savcýlýðýnýn adý, tarihi, numarasý, yapýlmasý istenilen iþlem, yapýlan iþlem neticesi, istinabenin iade tarihi ve düþünceler sütunlarýný içerir. 70

71 Üçüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðý VIII. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðýnda Tutulmasý Gereken Defter ve Kartonlar 4) Zimmet Defteri Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýklarýndan muhtelif mercilere gönderilen evrakýn kaydedildiði defterdir. Zimmet defteri, sýra numarasý, evrak numarasý, gönderildiði tarih, gönderilen daire, alýndýðý tarih, evraký alanýn adý-soyadý, imzasý ve düþünceler sütunlarýný içerir. 5) Suç Eþyasý Esas Defteri Ýspat aracý olarak yararlý görülen, suçta kullanýlan veya suçun iþlenmesine tahsis edilen ya da suçun iþlenmesinde kullanýlmak üzere hazýrlanan, suçtan meydana gelen, üretimi, bulundurulmasý, kullanýlmasý, taþýnmasý, alýnmasý ve satýlmasý suç oluþturan eþya veya suçun konusunu oluþturan ya da suçun iþlenmesiyle elde edilen maddî menfaatler ile bunlarýn deðerlendirilmesi veya dönüþtürülmesi sonucu ortaya çýkan yahut bunlarýn karþýlýðýný oluþturan ekonomik mal varlýðý deðerlerinin (kazanç) kaydedildiði defterdir. Suç Eþyasý Esas Defteri, sýra numarasý,eþyanýn girdisine esas olan evrakýn nevi,numarasý tarihi, geldiði yer, gönderme tarihi, eþya sahibinin adý soyadý, T.C. kimlik no, oturduðu yer, eþyanýn cinsi, özellikleri, adedi ve düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. Bu defter " Suç Eþyasý Yönetmeliði " hükümlerine göre tutulur. 6) Kitaplýk Defteri Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýklarýna ve dairelerine gönderilen kanun, tüzük ve yönetmeliklerle ile diðer kitap ve dergilerin kaydedildiði defterdir. 7) Ýnfaz Defteri Diðer kanunlarýn verdiði görevler üzerine Bölge Adliye Mahkemesince bir mahkumiyet hükmü veya tedbire karar verildiðinde, BAM ceza bildirme fiþi düzenleyerek BAM savcýlýðýna gönderir. Gönderilen bu evrak infaz defterine kaydedilerek infazý için ilk derece mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýlýðýna gönderilir. Ýlk derece mahkemesi savcýlýðý infaz iþlemini gerçekleþtirdikten sonra bu hususu bilgi için BAM cumhuriyet savcýlýðýna gönderir. Savcýlýk infaz defterindeki karþýlýðýna þerh düþerek dosyayý saklar. Zira BAM cumhuriyet savcýlýðýnýn infaz yetkisi yoktur. Ýnfaz defteri; sýra numarasý, hükümlünün kimliði, T.C. kimlik numarasý, ilamý veren mahkeme, ilamýn tarih ve numarasý, ilamýn geldiði tarih, Cumhuriyet baþsavcýlýðýnýn esas numarasý, hükmün özeti, infazý gerçekleþtiren yerel savcýlýðýn ismi, bu evrakýn numarasý ve geliþ tarihi, evvelce gözaltýnda veya tutuklu kalmýþsa giriþ ve çýkýþ tarihleri, cezaevine girdiði tarih ve saat, cezaevinden çýktýðý tarih ve saat, muhafaza tedavi ve tedbirin uygulanmaya baþlandýðý tarih, muhafaza, tedavi ve tedbirin sona erdiði tarih, ceza bildirme fiþinin gönderildiði tarih, tali karar fiþi ve düþünceler sütunlarýný içerir. 71

72 Üçüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðý VIII. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðýnda Tutulmasý Gereken Defter ve Kartonlar 8) Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kuruluna Baþvuru Defteri 5235 sayýlý yasanýn Cumhuriyet baþsavcýsýnýn görevleri baþlýklý 40 maddesine göre dairelerin benzer olaylarda kesin olarak verdikleri kararlar arasýndaki uyuþmazlýðýn giderilmesi için baþkanlar kuruluna baþvurabilir. Yapýlan bu baþvurular bu deftere kaydedilir. Bu defterde gerekli olan sütunlar bulunur. 9) Ýtiraz Defteri BAM kararlarýna veya hakim karalarýna yapýlan itirazlarýn kaydedildiði defterdir. Bu defterde; sýra numarasý, itiraz edenin adý soyadý ve sicili, itiraz edilen mahkemenin dosyalarýn esas ve karar numarasý, itirazýn konusu, itirazýn yapýldýðý yer, itiraz tarihi ve düþünceler sütunundan oluþur. 10) Temyiz Defteri BAM verilen nihai kararlarýn Yargýtay denetiminden geçmesi için Yargýtay'a yapýlan temyiz baþvurularýnýn kaydedildiði defterdir. Bu defterde; sýra numarasý, itiraz temyiz edenin adý soyadý ve sicili, temyiz edilen mahkemenin dosyasýnýn esas ve karar numarasý, temyiz konusu, temyiz tarihi ve düþünceler sütunundan oluþur. 11) Soruþturma Defteri Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýsý ve savcýlarýnýn görevden doðan veya görev sýrasýnda iþlenen suçlarý ile þahsî suçlarýndan, sýfat ve görevleri gereklerine uymayan tutum ve davranýþlarýndan ötürü haklarýnda yapýlacak soruþturma ve kovuþturmalarda özel kanunlarýnda yazýlý hükümler uygulanacaktýr (BAMK m. 47/1). Bu mahkemelerde 2802 sayýlý Hâkimler ve Savcýlar Kanununa tabi olan hâkim ve savcýlar yanýnda, Yargýtay üyeleri de görev alabileceðinden böyle bir ayýrýma gidilmiþtir. Hâkim ve savcýlar hakkýndaki soruþturma ve kovuþturmalar sonucunda disiplin kararýný vermeye yetkili organ 2461 sayýlý Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulu Kanununa göre HSYK olduðu hâlde, Yargýtay üyeleri hakkýnda disiplin soruþturmasý yapma ve ceza verme yetkisi Yargýtay Yüksek Disiplin Kurulundadýr (2797 sayýlý kanun, m. 19). Kanuna göre Cumhuriyet baþsavcýsý ile savcýlarý görevden doðan veya görev sýrasýnda iþledikleri suçlar nedeniyle soruþturma ve kovuþturma mercii olarak, kanunda yazýlý aðýr ceza mahkemesi ile bu mahkeme nezdindeki Cumhuriyet baþsavcýsýna verilen görevler, en yakýn bölge adliye mahkemesi ceza dairesi, bu yerde birden çok ceza dairesi varsa suç türüne göre görevli ceza dairesi ile bu mahkeme nezdindeki Cumhuriyet baþsavcýsý tarafýndan yerine getirilecektir. Bu kiþiler hakkýnda yürütülecek kovuþturma da görevli merci Yargýtay'ýn ilgili ceza dairesidir (BAMK, m. 47/2). Bölge adliye mahkemesi baþkan ve üyeleri ile Cumhuriyet baþsavcýsý ve Cumhuriyet savcýlarýnýn þahsî suçlarý hakkýnda genel hükümlere göre yapýlacak soruþturma ve kovuþturma görevi, en yakýn bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýsý ile bu bölge adliye mahkemesi 72

73 Üçüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðý VIII. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðýnda Tutulmasý Gereken Defter ve Kartonlar ceza dairesi, bu yerde birden çok ceza dairesi varsa, suç türüne göre görevli ceza dairesi tarafýndan yerine getirilecektir. Bu gibi hallerde yapýlan soruþturmalar soruþturma defterine kaydedilir. Soruþturma defteri; sýra numarasý, maðdur veya þikâyetçinin adý ve soyadý, þüphelilerden her birinin kimliði, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasý, suçun nev'i, suçun haber alýndýðý tarih veya baþvurma tarihi, suç eþyasý esas defteri numarasý, Cumhuriyet baþsavcýlýðý esas defteri numarasý, kovuþturma makamýna gönderilme tarihi ve düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. Kimlik bilgisi sütunlarýna adres dýþýnda varsa ev, iþ, cep telefonu, faks numaralarý ile elektronik posta adresinin de yazýlmasý gerekir. 12) Kanun Yararýna Bozma Ýstekleri Esas Defteri Kanun yararýna bozma yoluna hâkim veya mahkeme tarafýndan verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleþen karar veya hükümlere karþý gidilebilir. Ýstinaf incelemesinden geçen ve CMK m. 286/2 de sayýlan karar ve hükümlere karþý temyiz yolu kapalýdýr. Temyiz yolu açýk olmakla birlikte süresi içinde temyiz edilmeyen kararlar da kesinleþir. Her iki durumda karar ve hükümler temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleþtiðinden bunlara karþý kanun yararýna bozma yoluna gidilebilir. Bu gibi hallerde kanun yararýna bozmaya gidilen hallerde bu durum kanun yararýna bozma istekleri esas defterine kaydedilir. Bu defterde; sýra numarasý, kanun yararýna bozma isteyenin adý soyadý ve sicili, bozma istenilen mahkemenin dosyalarýn esas ve karar numarasý, istemin konusu, istem tarihi ve düþünceler sütunundan oluþur. 13) Dava Nakil Ýstekleri Defteri 5235 sayýlý yasanýn 37 maddesine göre Bölge adliye mahkemesi ceza daireleri; yargý çevresindeki adlî yargý ilk derece ceza mahkemeleri hâkimlerinin davayý görmeye hukukî veya fiilî engellerinin çýkmasý hâlinde, o davanýn bölge adliye mahkemesi yargý çevresi içerisinde baþka bir adlî yargý ilk derece ceza mahkemesine nakli hakkýnda karar vermekle görevlidirler. Bu itibarla yerel mahkemelerden gelen bu istekler baþsavcýlýk personeli tarafýndan bu deftere kaydedilir. Ayrýca bu talepler acil iþlerden sayýlarak öncelikle görülür. 14) Muhabere Defteri Yukarýda gösterilen defterlere kaydý gerekmeyen ancak, Cumhuriyet baþsavcýlýklarýndan, mahkemelerden veya diðer mercilerden gelen veya bu mercilere gönderilen evrakýn ve yazýlarýn kaydedildiði defterdir. Bu defterlere, soruþturma dolayýsýyla muhtelif mercilere yazýlan yazýlarla onlara verilen cevaplar ve istinabe defterine kayýtlý iþlere ait yazýþmalar geçirilmez. Bunlarýn zimmet defterine kaydý ile yetinilir. 73

74 Üçüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðý VIII. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðýnda Tutulmasý Gereken Defter ve Kartonlar Muhabere defterindeki kayýtlý yazýya gelen cevap ayrý bir kayýt iþlemine tâbi tutulmaz. Sadece defterde aldýðý numaranýn karþýsýna geldiði iþaret olunur. Bakanlýkla olan yazýþmalar ile faks, telgraf haberleþmesi için ayrý ayrý muhabere defteri tutulur. Ýþin yoðun olduðu Cumhuriyet baþsavcýlýklarýnda, Bakanlýk yazýþmalarý ile faks, telgraf haberleþmesi dýþýnda kalan diðer yazýþmalar için tek ve çift numaralar olmak üzere iki ayrý muhabere defteri tutulabilir. Bu deftere evrakýn geliþ tarihi ve numarasý, sevk tarihi, evrakýn özeti defterin ilgili sütunlarýna yazýlýr. B. Kartonlar 1) Tebliðname Kartonu Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcý veya savcýlarýnýn düzenlemiþ olduðu tebliðname suretlerinin saklandýðý kartondur. 2) Adlî Tebligat ve Posta Gönderilerine Dair Karton, Posta görevlisi tarafýndan imza ve mühür ile teslim alýnan tebligat ve posta evrakýna ait sevk irsaliyelerinin bir sureti ile ödeme talimatýnýn ve aylýk posta gideri cetvelinin bir suretinin saklandýðý kartondur. 3) Ýstinabe Kartonu Baþka yer bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýlýklarýndan gönderilen istinabelerin alýndýðýnda muhafaza edildiði kartondur. 4) Temyiz Formu Kartonu Bölge Adliye Mahkemesi kararý temyiz edildiðinde mahkemece Yargýtay a gönderilmek üzere hazýrlanan formun bir suretinin saklandýðý kartondur. 5) Teftiþ ve Tavsiyeler Kartonu Teftiþ sonucunda düzenlenen tavsiye ve raporlarýn saklandýðý kartondur. 6) Ýþ Bölümü Kartonu Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýsý tarafýndan iþlemlerin yürütülmesi konusunda yapýlan iþ bölümü cetvelinin saklandýðý kartondur. 7) Ýþ Cetvelleri Kartonu Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýlýðýndan Adalet Bakanlýðý na gönderilen iþ cetvelleri örneklerinin düzenli bir þekilde tarih sýrasýna göre saklandýðý kartondur. 74

75 Üçüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðý VIII. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðýnda Tutulmasý Gereken Defter ve Kartonlar 8) Genelgeler Kartonu Adalet Bakanlýðýna baðlý genel müdürlüklerden gönderilen genelgelerin muhafaza edildiði kartondur. 9) Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kuruluna Baþvuru Kartonu 5235 sayýlý yasanýn Cumhuriyet baþsavcýsýnýn görevleri baþlýklý 40 maddesine göre dairelerin benzer olaylarda kesin olarak verdikleri kararlar arasýndaki uyuþmazlýðýn giderilmesi için baþkanlar kuruluna baþvurabilir. Yapýlan bu baþvurularýn bir nüshasý bu kartona konulur. 10) Ýtiraz Kartonu BAM kararlarýna veya hakim karalarýna yapýlan itirazlarýn bir nüshasýnýn saklandýðý kartondur. 11) Temyiz Kartonu BAM kararý temyiz edildiðinde mahkemece Yargýtay a gönderilmek üzere hazýrlanan formun bir suretinin saklandýðý kartondur. 12) Kanun Yararýna Bozma Ýstekleri Kartonu BAM'ýn kanun yararýna bozma yoluna gidilen kararlarý için yazýlan dilekçenin bir nüshasýnýn saklandýðý kartondur. 13) Soruþturma Kartonu Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýsý ve savcýlarýnýn görevden doðan veya görev sýrasýnda iþlenen suçlarý ile þahsî suçlarýndan, sýfat ve görevleri gereklerine uymayan tutum ve davranýþlarýndan ötürü haklarýnda yapýlacak soruþturma sonucunda verilen kararýn bir nüshasýnýn konulduðu kartondur. 14) Dava Nakil Ýstekleri Kartonu 5235 sayýlý yasanýn 37 maddesine göre Bölge adliye mahkemesi ceza daireleri; Yargý çevresindeki adlî yargý ilk derece ceza mahkemeleri hâkimlerinin davayý görmeye hukukî veya fiilî engellerinin çýkmasý hâlinde, o davanýn bölge adliye mahkemesi yargý çevresi içerisinde baþka bir adlî yargý ilk derece ceza mahkemesine nakli hakkýnda karar vermekle görevlidirler. Bu itibarla bu konulara iliþkin baþsavcýlýk tarafýndan verilen mütealalarýn veya tebliðnamelerin bir nüshasý bu kartonda saklanýr. 15) Karar Suretleri Kartonu Ceza dairelerince yapýlan yargýlama sonucunda ceza dairesi kurulunca yazýlan karar müsveddelerini bu kartona konulur. 75

76 Üçüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Baþkanlar Kurulu I. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðýnda Tutulmasý Zorunlu Defter ve Kartonlar DÖRDÜNCÜ BÖLÜM BÖLGE ADLÝYE MAHKEMELERÝ BAÞKANLAR KURULU I. Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kurulunda Tutulmasý Zorunlu Defterler ve Kartonlar A. Defterler 1) Baþkanlar Kurulu Ýlke Kararlarý ve Yýllýk Ýþbölümü Karar Defteri BAMK m. 35'e göre, Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kurulu; Bölge adliye mahkemesi hukuk ve ceza dairelerinin numaralarýný ve aralarýndaki iþbölümünü belirlemek, daireler arasýnda çýkan iþ bölümü uyuþmazlýklarýný karara baðlamak, hukukî veya fiilî nedenlerle bir dairenin kendi üyeleri ile toplanamadýðý hâllerde ilgisine göre diðer dairelerden kýdem ve sýraya göre üye görevlendirmekle görevlidir. Bu itibarla; BAM Baþkanlar Kurulunun iþ bölümüne iliþkin verdiði bu kararlarýn kaydedildiði defterdir. Bölge adliye mahkemesi Baþkanlar Kurulunun verdiði ilke kararlarý da bu deftere kaydedilir. Bu defter,sýra numarasý, Baþkanlar Kurulu kararýnýn konusu, tarihi, alýnan karar ve düþünceler sütunundan ibarettir. 2) Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kurulu Esas Defteri 5235 sayýlý yasanýn 35(3) maddesi ile BAM ceza daireleri arasýnda oluþabilecek görüþ farklýlýðýnýn giderilmesini saðlayacak þekilde düzenleme yapýlmýþtýr. Buna göre; Re'sen veya bölge adliye mahkemesinin ilgili ceza dairesinin ya da Cumhuriyet baþsavcýsýnýn, Ceza Muhakemesi Kanununa göre istinaf yoluna baþvurma hakký bulunanlarýn, benzer olaylarda bölge adliye mahkemesi ceza dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasýnda ya da bu mahkeme ile baþka bir bölge adliye mahkemesi ceza dairelerince verilen kesinleþmiþ kararlar arasýnda uyuþmazlýk bulunmasý hâlinde, Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kurulu bu uyuþmazlýðýn giderilmesini kendi görüþlerini de ekleyerek Yargýtay Birinci Baþkanlýðýndan ister. Baþkanlar Kurulunun bu gibi durumlarýnda bu husus Baþkanlar Kurulu esas defterine kaydedilir. Bu defterde; sýra numarasý, talep eden, talep tarihi, talep konusu ve düþünceler sütunlarýndan oluþur. 3) Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kurulu Karar Defteri 5235 sayýlý yasanýn 35(3) maddesi ile BAM ceza daireleri arasýnda oluþabilecek görüþ farklýlýðýnýn giderilmesini saðlayacak þekilde düzenleme yapýlmýþtýr. Buna göre; 76

77 Üçüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðý VIII. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðýnda Tutulmasý Gereken Defter ve Kartonlar Re'sen veya bölge adliye mahkemesinin ilgili ceza dairesinin ya da Cumhuriyet baþsavcýsýnýn, Ceza Muhakemesi Kanununa göre istinaf yoluna baþvurma hakký bulunanlarýn, benzer olaylarda bölge adliye mahkemesi ceza dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasýnda ya da bu mahkeme ile baþka bir bölge adliye mahkemesi ceza dairelerince verilen kesinleþmiþ kararlar arasýnda uyuþmazlýk bulunmasý hâlinde, Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kurulu bu uyuþmazlýðýn giderilmesini kendi görüþlerini de ekleyerek Yargýtay Birinci Baþkanlýðýndan ister. Baþkanlar Kurulunun bu gibi durumlarýnda verdiði karar Baþkanlar Kurulu karar defterine kaydedilir. Bu defterde; sýra numarasý, esas numarasý, talep eden, talep tarihi, talep konusu, karar tarihi, kararýn neticesi, kararýn oybirliði ile mi yoksa oy çokluðu ile mi verildiði, ve düþünceler sütunlarýndan oluþur. B. Kartonlar 1) Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kurulu Karar Kartonu 5235 sayýlý yasanýn 35(3) maddesi ile BAM ceza daireleri arasýnda oluþabilecek görüþ farklýlýðýnýn giderilmesini saðlayacak þekilde düzenleme yapýlmýþtýr. Buna göre; Re'sen veya bölge adliye mahkemesinin ilgili ceza dairesinin ya da Cumhuriyet baþsavcýsýnýn, Ceza Muhakemesi Kanununa göre istinaf yoluna baþvurma hakký bulunanlarýn, benzer olaylarda bölge adliye mahkemesi ceza dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasýnda ya da bu mahkeme ile baþka bir bölge adliye mahkemesi ceza dairelerince verilen kesinleþmiþ kararlar arasýnda uyuþmazlýk bulunmasý hâlinde, Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kurulu bu uyuþmazlýðýn giderilmesini kendi görüþlerini de ekleyerek Yargýtay Birinci Baþkanlýðýndan ister. Baþkanlar Kurulunun bu gibi durumlarýnda verdiði kararýnýn bir nüshasý bu kartonda saklanýr. 2) Baþkanlar Kurulu Ýlke Kararlarý ve Yýllýk Ýþbölümü Karar Kartonu 5235 sayýlý yasanýn 35. maddesine göre, Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kurulu; bölge adliye mahkemesi hukuk ve ceza dairelerinin numaralarýný ve aralarýndaki iþbölümünü belirlemek, daireler arasýnda çýkan iþ bölümü uyuþmazlýklarýný karara baðlamak, Hukukî veya fiilî nedenlerle bir dairenin kendi üyeleri ile toplanamadýðý hâllerde ilgisine göre, diðer dairelerden kýdem ve sýraya göre üye görevlendirmekle görevlidir. Bu itibarla; BAM Baþkanlar Kurulunun iþ bölümüne iliþkin verdiði bu kararlarýn bir nüshasýnýn saklandýðý kartondur. Ayrýca, kurul tarafýndan alýnan ilke kararlarý da bu kartonda saklanýr. 77

78 Dördüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar BEÞÝNCÝ BÖLÜM BÖLGE ADLÝYE MAHKEMELERÝ CEZA DAÝRELERÝ I. Ýlk Derece Ceza Mahkemesinde Gerçekleþen Ýstinaf Baþvurusu Evresi A. Ýstinaf Yoluna Baþvurma Usulü 1) Baþvuru süresi Ýstinaf istemi hükmün açýklanmasýndan itibaren 7 gün içinde hükmü veren ilk derece mahkemesine bir dilekçe verilmesi veya zabýt katibine beyanda bulunulmasý sureti ile yapýlýr. 1 Ýlk derece mahkemesinden verilen kararlarda baþvurulabilecek kanun yolu, süresi, mercii ve þekilleri belirtilir. 2 Ýlk derece mahkemesinin vereceði kararýn hüküm fýkrasýnda kanun yollarýna baþvurma, baþvuru olanaðý varsa süresi ve merciinin tereddüde yer vermeyecek þekilde açýkça gösterilmesi gerekir. 3 Hüküm istinaf yoluna baþvurma hakký olanlarýn yokluðunda açýklanmýþsa süre hükmün ilgiliye teblið tarihinden baþlar. 4 Gün ile belirlenen süreler tebligatýn yapýldýðýnýn ertesi günü iþlemeye baþlar. Son gün tatil gününe rastlarsa, süre tatilin bittiði günün ertesi günü biter. 5 Asliye ceza mahkemelerinde bulunan Cumhuriyet savcýlarý, mahkemelerinin yargý çevresi içerisindeki sulh ceza mahkemelerinin; aðýr ceza mahkemelerinde bulunan Cumhuriyet savcýlarý, mahkemelerinin yargý çevresi içerisindeki asliye ve sulh ceza mahkemelerinin hükümlerine karþý, kararýn o yer Cumhuriyet baþsavcýlýðýna geliþ tarihinden itibaren, yedi gün içinde istinaf yoluna baþvurabilirler. 6 Ýstinaf talebi, yazý iþleri müdürü ya da görevlendirdiði zabýt katibi tarafýndan düzenlenecek teblið mazbatalý zarf ile ilgililere teblið edilir Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 273/ Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 34/ Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 232/ Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 273/ Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 39/1, Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 273/3. 78

79 Dördüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar 2) Baþvurunun Yapýlmasý (a) Dilekçe ile Baþvuru Ýstinaf yoluna Cumhuriyet savcýsý, sanýk ve katýlan sýfatýný almýþ olanlar ile katýlma isteði karara baðlanmamýþ, reddedilmiþ veya katýlan sýfatýný alabilecek surette suçtan zarar görmüþ bulunanlar baþvurabilir. Ýstinaf yoluna baþvuru; hükmü veren ilk derece mahkemesine yasal süresi içerisinde usulüne uygun istinaf talebini içeren bir dilekçe verilmesi suretiyle yapýlýr. Cumhuriyet savcýsý istinaf yoluna baþvurma nedenlerini gerekçeleri ile birlikte yazýlý isteminde açýkça gösterecektir. 7 Ýstinaf baþvurusunda bulunanýn, istinaf talebini içerir dilekçesi mahkeme baþkaný veya hakim tarafýndan havale tarihi yazýlýp baþvuru tarihinin altýnýn imzalanmasýný müteakip yazý iþleri müdürlüðüne verilir. Ýstinaf baþvuru dilekçesi yazý iþleri müdürü ya da yapýlan iþbölümü ile görevlendirilen zabýt katibi tarafýndan, bölge adliye mahkemesi baþvuru defterine kaydedilip kayýt numarasý dilekçe altýna þerh verilerek imzalanýr. Ýstinaf yoluna baþvuru dilekçesi; hükmü veren ilk derece ceza mahkemesine verilebileceði gibi baþka bir yer ilk derece ceza mahkemesine de verilebilir. Ýstinaf baþvurusu baþka bir yer ilk derece mahkemesine yapýlmýþ ise; o yer mahkemesi yazý iþleri müdürü veya görevlendirdiði zabýt katibi tarafýndan istinaf baþvurusu taþra istinaf defterine 8 kaydedilip, istinaf baþvuru dilekçesi vakit kaybedilmeksizin kararý veren asýl mahkemesine posta ile gönderilir. (b) Sözlü Baþvuru Ýstinaf yoluna baþvuru; asýl ya da baþka yer ilk derece mahkemesine dilekçe ile yapýlabileceði gibi hükmü veren mahkemenin zabýt katibine bir beyanda bulunulmak suretiyle de yapýlabilir. Ýstinaf baþvurusunu içeren beyan tutanaða geçirilip düzenlenecek tutanak hakime onaylatýlmakla baþvuru yapýlmýþ kabul edilir. 9 Buradan da anlaþýlacaðý üzere istinaf yoluna sözlü baþvuru hükmü veren ilk derece ceza mahkemesine yapýlabilir. (c) Tutuklu Kiþinin Baþvurusu Tutuklu bulunan; zabýt katibine veya tutuklu bulunduðu ceza infaz kurumu müdürüne Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 273/5. 8 Taþra Ýstinaf Defteri: Baþka yer ilk derece mahkemelerinden verilen hükümlere karþý yapýlan istinaf baþvurularýnýn kaydedildiði defterdir. Ýstinaf defteri 1- Sýra numarasý, 2- Hükmün esas numarasý ve karar numarasý, tarihi 3- Ýstinaf yoluna baþvuranýn davadaki sýfatý, adý ve soyadý, 4- Ýstinaf tarihi 5- Dosyanýn Bölge Adliye Mahkemesinden geldiði tarih ve sonucu 6- Düþünceler kýsýmlarýný ihtiva eder Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 273/1. 79

80 Dördüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar beyanda bulunmak veya bu hususta bir dilekçe vermek suretiyle istinaf baþvurusunda bulunabilir. 10 Zabýt kâtibine baþvuru halinde kanun yollarýna baþvuru beyaný veya dilekçesi ilgili deftere kaydedildikten sonra bu hususlarý belirten bir tutanak düzenlenerek tutuklu bulunan þüpheli veya sanýða bir örneði verilir. 11 Ýstinaf baþvurusu kurum müdürlüðü aracýlýðý ile ilk derece ceza mahkemesine gelmiþse zabýt katibi baþvuruyu ilgili deftere kaydeder. 12 B. Ýstinaf Yoluna Baþvurulabilecek Ýlk Derece Ceza Mahkemesi Kararlarý Ýlk derece mahkemelerinden verilen hükümlere karþý istinaf yoluna baþvurulabilir. 15 yýl ve daha fazla hapis cezalarýna iliþkin hükümler bölge adliye mahkemesince re'sen incelenir yýl ve daha fazla hapis cezalarýna iliþkin hapis cezasýný içeren hükümler taraflarýn talepleri olmasa dahi ilk derece mahkemesi ilgili dosyayý re'sen bölge adliye mahkemesine gönderir. Hükümden önce verilip hükme esas teþkil eden veya baþkaca kanun yolu öngörülmemiþ olan mahkeme kararlarýna karþý da hükümle birlikte istinaf yoluna baþvurulabilir. 14 C. Ýstinaf Yoluna Baþvurulamayacak Ýlk Derece Ceza Mahkemesi Kararlarý Sonuç olarak belirlenen iki bin lira dahil adli para cezasýna iliþkin mahkumiyet hükümleri, üst sýnýrý beþyüz günü geçmeyen adli para cezasýný gerektiren suçlardan verilen beraat hükümleri ile kanunda kesin olduðu yazýlý bulunan hükümlere karþý istinaf yoluna baþvurulamaz. 15 D. Ýstinaf Ýsteðinin Reddi Ýstinaf istemi, kanuni sürenin geçmesinden sonra veya aleyhine istinaf yoluna baþvurulamayacak bir hükme karþý yapýlmýþsa ya da istinaf yoluna baþvuranýn buna hakký yoksa hükmü veren mahkeme bir kararla dilekçeyi reddeder. 16 Red halinde ilk derece ceza mahkemesince istinaf talebinin reddine iliþkin bir karar yazýlýr. Mahkeme baþkaný ya da hakimi ret kararýný zabýt katibine yazdýr. Ret kararý yazý iþleri müdürü ya da görevlendirdiði zabýt katibi tarafýndan düzenlenecek olan teblið mazbatalý zarf ile istinaf baþvurusunda bulunana teblið edilir. Ancak bu ret kararýna karþý istinaf yoluna baþvurulabilir Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 263/ Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 263/ Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 263/ Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 272/ Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 272/ Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 272/2-a,b,c Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 276/1. 80

81 Dördüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar Ýstinaf talebinin reddi kararýna karþý istinaf yoluna baþvurulmasý halinde dizi listesi ile dosya gönderme formu düzenlenerek dava dosyasý bölge adliye mahkemesine gönderilir. Bölge adliye mahkemesine dosya gönderme formu; düzenleyen zabýt katibi, yazý iþleri müdürü ile mahkeme baþkaný ya da hakim tarafýndan imza edilir. Dosya gönderme formunun bir nüshasý dosya kapaðýna takýlýr, bir nüshasý ise ilk derece ceza mahkemesinde ilgili kartonda muhafaza edilir. Dosya gönderme formu düzenlenip imzalanmasýný müteakip esas defterinin ilgili sütununa þerh düþülerek mübaþir vasýtasýyla dosya bölge adliye mahkemesine gönderilmek üzere zimmetle Cumhuriyet baþsavcýlýðýna teslim edilir. E. Ýstinaf Baþvurusunun Tebliði ve Cevap Verilmesi Hükmü veren mahkemece reddedilmeyen istinaf dilekçesi veya beyana iliþkin tutanaðýn bir örneði karþý tarafa teblið olunur. Karþý taraf, teblið tarihinden itibaren yedi gün içinde yazýlý olarak cevabýný verebilir. 17 Karþý taraf sanýk ise, bir tutanaða baðlanmak üzere zabýt katibine yapýlacak bir beyanla da cevabýný verebilir. Cevap verildikten veya bunun için belirli yasal süre geçtikten sonra dava dosyasý, bölge adliye mahkemesine sunulmak üzere, Cumhuriyet baþsavcýlýðý tarafýndan bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýlýðýna gönderilir. 18 Ýstinaf talebi üzerine mahkeme baþkaný yada hakimi tarafýndan havale edilen istinaf baþvurusu mahkeme kaleminde yazý iþleri müdürü ya da görevlendirdiði zabýt katibi tarafýndan bölge adliye mahkemesine baþvuru defterine kaydedilip kayýt numarasý dilekçe üzerine þerh düþülür. Akabinde bu talep, 7201 sayýlý Tebligat Kanunu hükümleri çerçevesinde, yazý iþleri müdürü ya da görevlendirdiði zabýt katibi tarafýndan düzenlenecek teblið mazbatalý zarf ile karþý tarafa teblið edilir. Ýstinaf baþvurusunun ilgililere tebliðini müteakip 7 gün içinde cevap dilekçesi ibraz edilmesi halinde bu cevap dilekçeleri de ilgili dosyaya konur. Hükmü veren ilk derece mahkemesi dýþýndaki baþka yer ilk derece mahkemesine verilecek cevap dilekçesi mahkeme baþkaný veya hakim tarafýndan havale edilmesinden sonra yazý iþleri müdürünün düzenleyip mahkeme baþkaný ya da hakimine onaylattýðý iþ bölümü doðrultusunda bu iþlemle görevli zabýt katibi tarafýndan muhabere defterine kayýt edilip vakit kaybedilmeksizin hükmü veren mahkemeye posta kanalý ile gönderilmesi saðlanýr. Hükmü veren ilk derece mahkemesine yapýlan istinaf talebinin karþý tarafa tebliðini müteakip dizi listesi ile dosya gönderme formu düzenlenir. Dosya gönderme formu; düzenleyen zabýt katibi, yazý iþleri müdürü ile mahkeme baþkaný ya da hakim tarafýndan imza edilir. Gönderme formunun bir nüshasý dosya kapaðýna takýlýr, bir nüshasý ise ilk derece mahkemesinde ilgili kartonda muhafaza edilir. Dosya gönderme formu düzenlenip imzalanmasýný müteakip esas defterinin ilgili sütununa þerh düþülerek mübaþir vasýtasýyla dosya bölge adliye mahkemesine gönderilmek üzere zimmetle Cumhuriyet baþsavcýlýðýna teslim edilir Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 277/ Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 277/2. 81

82 Dördüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar F. Ýstinaf Ýsteðinden Feragat Edilmesi Ýlk derece mahkemesine istinaf baþvurusu yapýldýktan sonra yapýlan bu baþvurudan feragat edilmesi halinde dosya bölge adliye mahkemesine gönderilmemiþ ise mahkeme baþkaný ya da hakim tarafýndan istinaf baþvurusunun feragat nedeniyle reddine karar verilir. Mahkeme baþkaný ya da hakim red kararýný zabýt katibine yazdýrýr, kararýn altý mahkeme baþkaný ya da hakim ile zabýt katibi tarafýndan imza edilip istinaf baþvurusundan feragat edene ve karþý tarafa yazý iþleri müdürü ya da görevlendirdiði zabýt katibinin düzenleyeceði teblið mazbatalý zarfla teblið edilir. Dava dosyasý bölge adliye mahkemesine gönderilmiþ fakat bölge adliye mahkemesince karara baðlanmamýþ ise bölge adliye mahkemesi istinaf baþvurusunun feragat nedeniyle reddine karar verip dava dosyasýný hükmü veren ilk derece ceza mahkemesine gönderilmek üzere bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýlýðýna verir. Kanun yoluna baþvurulduktan sonra bundan vazgeçilmesi, mercii tarafýndan karar verilinceye kadar geçerlidir. Ancak, Cumhuriyet savcýsý tarafýndan sanýk lehine yapýlan baþvurudan onun rýzasý olmaksýzýn vazgeçilemez. 19 Müdafiin veya vekilin baþvurudan vazgeçebilmesi, vekâletnamede bu hususta özel yetkili kýlýnmýþ olmasý koþuluna baðlýdýr. 20 CMK'nýn 150. maddenin ikinci fýkrasý uyarýnca, kendisine müdafi atanan þüpheli veya sanýklar yararýna kanun yoluna baþvurulduðunda veya baþvurulan kanun yolundan vazgeçildiðinde þüpheli veya sanýk ile müdafiin iradesi çeliþirse müdafiin iradesi geçerli sayýlýr. 21 G. Ýstinaf Ýsteðinin Kararýn Ýcra ve Ýnfazýna Etkisi Ýstinaf talebinin hükmü veren ilk derece mahkemesi tarafýndan reddi halinde ilk derece mahkemesinden verilen hüküm kesinleþmesini müteakip infazý için Cumhuriyet baþsavcýlýðýna verilir. Ýstinaf baþvurusunda bulunan Cumhuriyet savcýsý veya ilgililer ret kararýnýn kendilerine tebliðinden itibaren yedi gün içinde bölge adliye mahkemesinden bu hususta bir karar verilmesini isteyebilirler. Bu takdirde dosya bölge adliye mahkemesine gönderilir. Ancak bu nedenle hükmün infazý ertelenemez. 22 H. Ýstinaf Baþvurusunun Sonuçlarý 1) Ýlk Derece Ceza Mahkemesi Kararýnýn Kesinleþmesini Engellemesi Hükmü veren ilk derece ceza mahkemesi kararýna karþý istinaf yoluna baþvurabilecekler tarafýndan süresinde ve usulüne uygun istinaf yoluna baþvuruda bulunulmasý ilk derece ceza mahkemesinden verilen nihai kararýn kesinleþmesini engeller Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 266/ Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 266/ Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 266/ Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 276/2. 82

83 Dördüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar Hüküm, istinaf yoluna baþvuran Cumhuriyet savcýsýna veya ilgililere gerekçesiyle birlikte açýklanmamýþsa; hükme karþý istinaf yoluna baþvurulduðunun mahkemece öðrenilmesinden itibaren gerekçe, yedi gün içinde teblið edilir. 23 2) Yeniden Yargýlamayý Gerektirmesi Ýstinaf yoluna baþvurulmasý halinde ilk derece mahkemesi tarafýndan verilen karar bölge adliye mahkemesince yeni baþtan ele alýnmakta, yani ikinci derece mahkemesi olarak bölge adliye mahkemesi tarafýndan deðerlendirilmesi sonucu yeni bir karar verilmesine neden olmaktadýr. Ý. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesindeki Ýlk Evre 1) Dosyanýn Alýnmasý ve Kayýt Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýlýðý tarafýndan incelenip varsa tebligat eksikliði giderilen, sunulmasý gereken belge ve deliller eklenen dosya, yazýlý düþünceyi içeren bir tebliðname ile birlikte bölge adliye mahkemesinin ilgili ceza dairesine gönderilir. Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýlýðýnca düzenlenen tebliðname ilgililere teblið olunur. 24 Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýlýðý tarafýndan ilgili ceza dairesine gönderilen ilk derece mahkemesinin dava dosyasý, daire baþkanýnýn havalesinden sonra ceza dairesinde görevli yazý iþleri müdürü ya da görevlendirdiði zabýt katibi tarafýndan esas defterine kayýt edilip ön incelemeye tabi tutulmasý için, mübaþir vasýtasýyla ceza dairesi baþkanýnýn belirlediði üyeye verilir. 2) Dosya Üzerinde Ön Ýnceleme Bölge adliye mahkemesi ceza dairesinde ön incelemeye tabi tutulan dosyada ilk olarak bölge adliye mahkemesinin yetkili olup olmadýðý incelenir. Yetkili olunmadýðýnýn anlaþýlmasý halinde dosya ilgili bölge adliye mahkemesine yetkisizlik kararý verilerek gönderilir. Bölge adliye mahkemesi ceza dairesinin yetkili olduðunun anlaþýlmasý halinde dava dosyasýnýn ön incelemesini yapan ceza dairesi üyesi tarafýndan ön inceleme raporu hazýrlanýp dava dosyasý incelemeye alýnýr. Bölge adliye mahkemesine baþvurunun süresi içinde yapýlmadýðýnýn, incelenmesi istenen ilk derece mahkemesi kararýnýn bölge adliye mahkemesinde incelenebilecek kararlardan olmadýðýnýn, baþvuranýn buna hakký bulunmadýðýnýn anlaþýlmasý halinde, istinaf baþvurusunun reddine karar verilir. 25 Ýstinaf baþvurusunun reddine dair verilen bu karar, baþkan yada görevlendirdiði üye tarafýndan bölge adliye mahkemesi ceza dairesinde görevli zabýt katiplerine bilgisayar ortamýnda yazdýrýlýr. Ön inceleme sonunda eksik bir husus bulunmadýðý anlaþýlýrsa dava dosyasý incelemeye alýnýr Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 275/ Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu

84 Dördüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar J. Ýnceleme (Kovuþturma) Evresi 1) Duruþmasýz Ýnceleme Bölge adliye mahkemesi, Cumhuriyet baþsavcýlýðýnýn tebliðnamesini, dosyayý ve dosyayla birlikte sunulmuþ olan delilleri inceledikten sonra; Ýlk derece mahkemesinin kararýnda usule veya esasa iliþkin herhangi bir hukuka aykýrýlýðýn bulunmadýðýný, delillerde veya iþlemlerde herhangi bir eksiklik olmadýðýný, ispat bakýmýndan deðerlendirmenin yerinde olduðunu saptadýðýnda istinaf baþvurusunun esastan reddine dair karar verilir. Bölge adliye mahkemesi ceza dairesi ilk derece mahkemesinin kararýnda ilk derece adliye mahkemesinin kararýný hukuka kesin aykýrýlýk olarak görürse hükmün bozulmasýna ve dosyanýn yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yargý çevresinde uygun göreceði diðer bir ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verir. 26 Diðer hâllerde, gerekli tedbirleri aldýktan sonra ilk derece mahkemesinin kararýný kaldýrarak davanýn yeniden görülmesine ve duruþma hazýrlýðý iþlemlerine baþlanmasýna karar verilir. 27 Verilen bu kararlar bölge adliye mahkemesi ceza dairesi baþkan ya da görevlendirdiði üye tarafýndan zabýt katiplerine yazdýrýlýr. 2) Duruþmalý Ýnceleme (a) Duruþmalara Hazýrlýk Bölge adliye mahkemesi ceza dairesi 5271 Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanununun 280. maddesine göre duruþma yapýlmasýný gerekli gördüðü hallerde; Duruþma hazýrlýðý aþamasýnda bölge adliye mahkemesi baþkaný veya görevlendireceði üye 175. madde hükümlerine uygun olarak duruþma gününü saptar; gerekli çaðrýlarý yapar. 28 Bölge Adliye Mahkemesi ceza dairesinde duruþma günleri defterine gerekli kayýt yapýlýp duruþma günü belirlendikten sonra, ceza dairesinde görevli zabýt katibi tarafýndan duruþma hazýrlama tutanaðý düzenlenip, ilgililere duruþma gününün tebliði için adreslerine çaðrý kaðýdý gönderilir. Düzenlenen duruþma hazýrlama tutanaðýnýn altý daire baþkaný, üyeler ve zabýt katibi tarafýndan imza edilir. Davayý uzatan sebeplerden önemli biri de, sanýðýn duruþmaya gelmemesidir. Bu olgu göz önünde tutularak sanýk tarafýndan açýlan istinaf davasýnda çýkartýlacak çaðrý kaðýdýna sanýðýn duruþmaya gelmemesi halinde davasýnýn reddedileceði hususu þerh düþülür Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 280/1-b Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 281/1. 84

85 Dördüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar Mahkemece, gerekli görülen tanýklarýn, bilirkiþilerin dinlenilmesine ve keþfin yapýlmasýna karar verilir. 29 (b) Taraflarýn Çaðrýlmasý Ýncelemenin duruþmalý yapýlmasýna karar verilen iþlerde; mahkemece dinlenmeleri uygun görülen tanýk ve bilirkiþilere duruþma gün ve saatinde hazýr olmalarý için ceza dairesinde görevli zabýt katiplerince çaðrý kaðýdý gönderilir. Bölge adliye mahkemesi ceza dairesinde görevli zabýt katiplerince hazýrlanan çaðrý kaðýtlarý yine zabýt katiplerince düzenlenecek posta listesiyle beraber mübaþir vasýtasýyla posta iþleme merkezine götürülür. 3) Acil Ýþlemler (a) Tutuklu dosyasý iþlemleri Dava dosyasýnýn duruþma günü belirlenirken dosyanýn aciliyet durumu ( tutuklu sanýk bulunup bulunmadýðý ) dikkate alýnarak tutuklu dosyalara öncelik tanýnýp bu dosyalarýn duruþmasýnýn diðer dosyalardan daha önce yapýlýp karara baðlanmasý saðlanýr. (b) Diðer iþlemler Zamanaþýmýna uðrayacak olan dava dosyalarýnýn incelenmelerinde de tutuklu dosyalarda olduðu gibi öncelik tanýnýp zamanaþýmý tarihi yaklaþan dosyalarýn duruþmasýnýn diðer dosyalardan önceye alýnýp karara baðlanmasý saðlanýr. Yine, þartla tahliyesinin yakýn olup olmadýðý, davanýn nakli talebi, sanýðýn mahkum olduðu suç maddesi, sanýklarýn çocuk olup olmadýðý, dosyanýn daha önce bölge adliye mahkemesinin denetiminden geçip geçmediði gibi hususlar göz önünde bulundurularak ayýrýmý yapýlan dosyalardan acele iþ olarak gönderilenlerin öncelikle incelenip karara baðlanmasý saðlanýr. K. Duruþma Aþamasý 1) Duruþmalarýn Yapýlmasý Duruþmalarý yapýlacak dosyalar duruþma gününden önce mübaþir tarafýndan ceza dairesi baþkaný ve üyelerine verilir. Bölge adliye mahkemesi ceza dairesinde duruþmalar o dairenin baþkaný tarafýndan yönetilir. Duruþma safahatý ilk derece mahkemelerinde olduðu gibi zabýt katibi tarafýndan tutanaða yazýlýr, tutanak altý baþkan, üyeler ve zabýt katibi tarafýndan imza edilir. Her daire, bir baþkan ve iki üyenin katýlmasýyla toplanýr. Görüþmeler gizli yapýlýr, kararlar çoðunlukla verilir Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 281/ Sayýlý Adli Yargý Ýlk Derece Mahkemeleri Ýle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþ, Görev ve Yetkileri Hakkýnda Kanun

86 Dördüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar 2) Ara Kararý Gereðinin Yerine Getirilmesi (a) Yazýþmalarýn Yapýlmasý Duruþmada verilen ara kararlar üzerine yapýlacak yazýþma ve iþlemler ceza dairesinde görevli zabýt katiplerince hazýrlanýp daire baþkanýna imza ettirildikten sonra mübaþir tarafýndan zimmet defterine kayýt edilerek, ilgili yerlere zimmet karþýlýðý teslim edilir. Ara kararlar üzerine yazýlan müzekkerelere gelen cevaplarda istenilen bilginin verilmediði görülürse ilgili yerlere mahkemece gününden önce gerekli uyarýlý yazýlar yazýlýr. (b) Bilirkiþi Ýncelemesi ve Yerel Uygulama (Keþif) Yapýlmasý Bölge adliye mahkemesi ceza dairesinde, duruþmalý inceleme yapýlmasýna karar verilen dava dosyasýnýn yapýlan duruþmasýnda, bilirkiþi incelemesi yaptýrýlmasý ara kararý verilmesi halinde bölge adliye mahkemesi ceza dairesinde görevli zabýt katibi tarafýndan ilgili dava konusunda mahkemece belirlenen uzman bilirkiþinin davet iþlemleri yapýlýr, bilirkiþiye usulüne uygun yemin yaptýrýlýr, dosyanýn bilirkiþiye teslimine dair tutanak düzenlenerek tutanaðýn altý daire baþkaný veya üye ile bilirkiþi ve zabýt katibi tarafýndan imza edilip dosya bilirkiþiye tevdi edilir. Baþkan veya üyeler isterlerse dosyanýn onaylý bir fotokopisini de, bilirkiþiye verebilirler. Ýlgili ceza dairesince ara karar üzerine keþif yapýlmasýna karar verilmesi halinde, daha önceden adalet komisyonlarýnca belirlenip yeminleri yaptýrýlan keþfe konu iþte uzman bilirkiþi ya da bilirkiþiler refakate alýnarak keþif mahallinde keþif yapýlýp bilirkiþilerden ayrýntýlý rapor istenilir. Keþif araçlarýnýn temini yazý iþleri müdürünün bilgisi dahilinde zabýt katibi veya mübaþir tarafýndan yapýlýr. Mahkeme baþkanýn gözetim hakký saklýdýr. Keþifte mahkeme heyeti, daire baþkaný veya görevlendirdiði naip üye hakim, zabýt katibi ve mübaþirden teþekkül eder. Keþif mahallinde keþfin yapýldýðý esnada mübaþir keþif mahallinin disiplinini saðlamakla sorumlu olmakla beraber, daire baþkaný veya naip üye hakim tarafýndan kendisine verilen talimatlarý yerine getirmek ve varsa keþif sýrasýnda dinlenecek taraflar ve tanýklarý huzura almakla görevlidir. Keþif yerinin baþka yer bölge adliye mahkemesinin sorumluluk alanýnda olmasý halinde, o yer mahkemesinden istinabe yoluyla keþif yapýlmasý istenilebilir. Bu halde verilecek ara karar üzerine yazýlacak keþif isteði, zabýt kâtibi tarafýndan hazýrlanýp daire baþkanýnýn imzasýný müteakip ilgili bölge adliye mahkemesine posta kanalý ile mübaþir vasýtasýyla gönderilir. Keþif, hâkim veya mahkeme veya naip hâkim ya da istinabe olunan hâkim veya mahkeme ile gecikmesinde sakýnca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcýsý tarafýndan yapýlýr. Keþif tutanaðýna, var olan durum ile olayýn özel niteliðine göre varlýðý umulup da elde edilemeyen delillerin yokluðu da yazýlýr Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu

87 Dördüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar (c) Diðer iþlemler Bölge adliye mahkemelerinde dava dosyasý ile iliþiði olmayan diðer tüm yazýþmalar muhabere defterine kaydedilerek yapýlýr. Muhabere defterinden kayýt numarasý verilerek yapýlacak diðer tüm yazýþmalar ve kayýt iþlemleri yapýlan iþbölümünde görevli olan zabýt katibi tarafýndan hazýrlanýp zimmet defterine kayýt ya da posta kanalý ile ilgili birimleri gönderilir. L. Karar Evresi Bölge adliye mahkemesi ceza dairesince yapýlacak inceleme ve yargýlama sonucunda bir karar verilir. Bölge adliye mahkemesi ceza dairesi, yapýlan inceleme ve yargýlama sonunda yeni bir hüküm tesis edecektir. Çünkü daha evvel esas mahkemesi tarafýndan verilen hüküm "bozulmak" yani "iptal edilmek" suretiyle kaldýrýlmýþ bulunmaktadýr. Yapýlan duruþmalar sonunda bölge adliye mahkemesi üyeleri, daire baþkaný tarafýndan verilen dosyalarý gerekli þekilde ve zamanýnda inceleyerek raporlarýný hazýrlayýp heyete sunarlar, kararlarýný yazarlar. 32 Ýstinaf davasýnýn maddi açýdan haklý olduðu görüldüðünde; bölge adliye mahkemesi ilk hükmü bozarak kaldýrýr ve esas hakkýnda kendisi karar verir. M. Karar Sonrasý Ýþlemler 1) Kayýt Bölge adliye mahkemesi ceza dairesi heyetinin duruþmayý bitirip karar vermesini müteakip görevli zabýt katipleri tarafýndan karar defterine kayýt edilerek karar numarasý verilir. Karar numarasý verildikten sonra daire baþkaný ya da görevlendirdiði üye tarafýndan zabýt katibine yazdýrýlýr. Yazýlan bu karar daire baþkaný, üyeler ve zabýt katibi tarafýndan imza edilir. Ýmza edilen bu kararýn bir nüshasý, karar kartonunda saklanýr. Karar verildikten sonra esas defterinin ilgili sütununa kararýn özeti, karar numarasý, karar tarihi þerh düþülür. Ceza dairesinde görevli zabýt katiplerince yapýlan bu iþlemle esas defterinin dava dosyasý ile ilgili sütunu kapatýlmýþ olur. 2) Kararýn Bildirilmesi Dosya hakkýnda verilen karar yazýlýp imza eksiklikleri giderildikten sonra karar suretleri yazý iþleri müdürü ya da görevlendirdiði zabýt katipleri tarafýndan 7201 sayýlý Tebligat Kanunu hükümleri uyarýnca taraflara tebliðe çýkartýlýr Sayýlý Adli Yargý Ýlk Derece Mahkemeleri Ýle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþ, Görev ve Yetkileri Hakkýnda Kanun

88 Dördüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar Hazýrlanan tebligatlar zabýt katibi tarafýndan düzenlenecek tevdii listesi ile birlikte mübaþir tarafýndan posta iþletme merkezine imza karþýlýðýnda teslim edilir. 3) Arþivleme Bölge Adliye Mahkemesi ceza dairesince verilip daire baþkaný, üyeler ve zabýt katibi tarafýndan imza edilen karardan bir sureti karar kartonunda muhafaza edilir. Geçmiþ yýllara ait karar kartonlarý da gerektiðinde arþivde muhafaza edilir. N. Temyiz Evresi 1) Temyiz Yoluna Baþvurma Usulü (a) Baþvuru Süresi Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinden verilen temyizi kabil kararlarýn temyiz istemi, hükmün teblið ya da tefhim tarihinden itibaren yedi gün içinde yapýlýr. Hüküm temyiz yoluna baþvurma hakký olanlarýn yokluðunda açýklanmýþsa, 7 günlük temyiz süresi teblið tarihinden itibaren baþlar. 33 (b) Baþvurunun Yapýlmasý i. Dilekçe ile baþvuru Hükümden önce verilip hükme esas teþkil eden veya baþkaca kanun yolu öngörülmemiþ olan mahkeme kararlarý da hükümle beraber temyiz olunabilir. 34 Hükümden önceki kararlarýn temyiz edilebilmesi için iki þart bulunmaktadýr; bu kararlarýn hükümden önce verilmesi - hükme esas teþkil etmesi ve hükme esas teþkil etse bile mahkemenin bu kararýna karþý kanunlarda baþka herhangi bir kanun yolu öngörülmemiþ olmasý gerekmektedir. Kararýn taraflara teblið veya tefhiminden itibaren 7 gün içinde, kararýn dilekçe ile temyiz edilmesi halinde, temyiz talebini içerir dilekçe daire baþkaný veya üyelerden biri tarafýndan tarih þerhi ile imza ve havalesinin ardýndan ilgili ceza dairesi yazý iþleri müdürlüðüne verilir. Yazý iþleri müdürlüðünde; temyiz baþvuru dilekçesi yazý iþleri müdürü ya da görevlendirdiði zabýt katibi tarafýndan temyiz defterine kaydedilerek dilekçeye temyiz numarasý verilir. Temyiz baþvuru dilekçesi; bölge adliye mahkemesi ceza dairesine verilebileceði gibi baþka bir yer bölge adliye mahkemesi ceza dairesine de verilebilir. Temyiz baþvurusu baþka bir yer bölge adliye mahkemesi ceza dairesine yapýlmýþ ise; o yer ceza dairesi yazý iþleri müdürü veya görevlendirdiði zabýt katibi tarafýndan temyiz baþvurusu ilgili (taþra temyiz defteri) deftere kaydedilip kayýt numarasý verilerek, temyiz baþvuru dilekçesi vakit kaybedilmeksizin ilgili bölge adliye mahkemesi ceza dairesine fakslanýp aslý posta yoluyla gönderilir Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 291/ Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 287/1. 88

89 Dördüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar Süresinde yapýlmýþ olan temyiz baþvurusu bölge adliye mahkemesin kararýnýn kesinleþmesini engeller. 35 Temyiz istemi, kanunî sürenin geçmesinden sonra yapýlmýþ veya temyiz edilemeyecek bir hüküm temyiz edilmiþ veya temyiz edenin buna hakkýnýn olmadýðý anlaþýlýrsa hükmü temyiz olunan bölge adliye veya ilk derece mahkemesi bir karar ile temyiz istemini reddeder maddeye göre hükmü veren bölge adliye mahkemesince reddedilmeyen temyiz istemine iliþkin dilekçenin bir örneði karþý tarafa teblið olunur. Karþý taraf, teblið tarihinden itibaren yedi gün içinde yazýlý olarak cevabýný verebilir. 37 ii. Sözlü Baþvuru Temyiz baþvurusu bölge adliye mahkemesi ceza dairesinde görevli zabýt katibine bir beyanda bulunulmak suretiyle yapýlabilir. Bu halde temyiz baþvurusunu içeren beyan tutanaða geçirilip düzenlenecek tutanak hakime onaylatýlmak suretiyle baþvuru yapýlýr. 38 iii. Tutuklu Kiþinin Baþvurusu Tutuklu bulunan; zabýt katibine veya tutuklu bulunduðu ceza infaz kurumu müdürüne beyanda bulunmak veya bu hususta bir dilekçe vermek suretiyle temyiz baþvurusunda bulunabilir. 39 Zabýt kâtibine baþvuru halinde kanun yollarýna baþvuru beyaný veya dilekçesi ilgili deftere kaydedildikten sonra bu hususlarý belirten bir tutanak düzenlenerek tutuklu bulunan þüpheli veya sanýða bir örneði verilir. 40 Temyiz baþvurusu kurum müdürlüðü aracýlýðý ile bölge adliye mahkemesine gelmiþse zabýt katibi baþvuruyu ilgili deftere kaydeder. 2) Temyiz Edilebilecek Kararlar Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin bozma dýþýnda kalan hükümleri temyiz edilebilir. 41 3) Temyiz Edilemeyecek Kararlar a) Ýlk derece mahkemelerinden verilen beþ yýl veya daha az hapis cezalarý ile miktarý ne olursa olsun adlî para cezalarýna karþý istinaf baþvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararlarý, Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 293/ Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 296/ Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 297/ Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 291/ Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 263/ Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 263/ Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 286/1 89

90 Dördüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar b) Ýlk derece mahkemelerinden verilen beþ yýl veya daha az hapis cezalarýný artýrmayan bölge adliye mahkemesi kararlarý, c) Sulh ceza mahkemesinin görevine giren suçlarla ilgili olarak ilk derece mahkemelerinden verilen hükümlere iliþkin her türlü bölge adliye mahkemesi kararlarý, d) Adlî para cezasýný gerektiren suçlarda ilk derece mahkemelerinden verilen hükümlere iliþkin suç niteliðini deðiþtirmeyen bölge adliye mahkemesi kararlarý, e) Sadece eþya veya kazanç müsaderesine veya bunlara yer olmadýðýna iliþkin ilk derece mahkemesi kararlarýný deðiþtirmeyen bölge adliye mahkemesi kararlarý, f) On yýl veya daha az hapis cezasýný veya adlî para cezasýný gerektiren suçlardan, ilk derece mahkemesince verilen beraat kararlarý ile ilgili olarak bölge adliye mahkemesince verilen beraat kararlarý ile istinaf baþvurusunun esastan reddine dair kararlarý, g) Davanýn düþmesine, ceza verilmesine yer olmadýðýna, güvenlik tedbirine iliþkin ilk derece mahkemesi kararlarý ile ilgili olarak bölge adliye mahkemesince verilen davanýn düþmesine, ceza verilmesine yer olmadýðýna, güvenlik tedbirine veya istinaf baþvurusunun reddine dair kararlar, h) Yukarýdaki bentlerde yer alan sýnýrlar içinde kalmak koþuluyla ayný hükümde, cezalardan ve kararlardan birden fazlasýný içeren bölge adliye mahkemesi kararlarý, temyiz edilemez. 42 4) Temyiz Ýsteðinin Reddi Temyiz istemi, kanunî sürenin geçmesinden sonra yapýlmýþ veya temyiz edilemeyecek bir hüküm temyiz edilmiþ veya temyiz edenin buna hakkýnýn olmadýðý anlaþýlýrsa hükmü temyiz olunan bölge adliye veya ilk derece mahkemesi bir karar ile temyiz istemini reddeder. 43 Temyiz eden, ret kararýnýn kendisine tebliðinden itibaren yedi gün içinde Yargýtay'dan bu hususta bir karar vermesini isteyebilir. Bu takdirde, dosya Yargýtay'a gönderilir. Ancak, bu nedenden dolayý hükmün infazý ertelenemez. Yargýtay, süresi içinde temyiz baþvurusunda bulunulmadýðýný, hükmün temyiz edilemez olduðunu, temyiz edenin buna hakký olmadýðýný ya da temyiz dilekçesinin temyiz sebeplerini içermediðini saptarsa temyiz istemini reddeder. 44 (a) Temyiz Baþvurusunun Tebliði ve Cevap Verilmesi 296. maddeye göre hükmü veren bölge adliye mahkemesince reddedilmeyen temyiz istemine iliþkin dilekçesinin bir örneði karþý tarafa teblið olunur. Karþý taraf, teblið tarihinden itibaren yedi gün içinde yazýlý olarak cevabýný verebilir Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu 286/ Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu

91 Dördüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar Cevap verildikten veya bunun için belirli süre bittikten sonra dava dosyasý, bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýlýðý tarafýndan Yargýtay Cumhuriyet Baþsavcýlýðýna gönderilir. Yargýtay Cumhuriyet Baþsavcýlýðýnca düzenlenen tebliðname, hükmü temyiz etmeleri veya aleyhlerine sonuç doðurabilecek görüþ içermesi hâlinde sanýk veya müdafii ile katýlan veya vekillerine ilgili dairesince teblið olunur. Ýlgili taraf, tebliðden itibaren bir hafta içinde yazýlý olarak cevap verebilir. Üçüncü fýkra uyarýnca yapýlacak tebligatlar, ilgililerin dava dosyasýndan belirlenen son adreslerine yapýlmakla geçerli olur. 45 (b) Temyiz Ýsteðinden Feragat Edilmesi Temyiz baþvurusu yapýldýktan sonra bu baþvurudan feragat edilmesi halinde dosya Yargýtay'a gönderilmemiþ ise temyiz baþvurusunun feragat nedeniyle reddine dair bir karar yazýlýr. Yazýlan bu ret kararý temyiz talebinden feragat edene teblið edilir. Dava dosyasý Yargýtay'a gönderilmiþ ancak Yargýtay'ca karara baðlanmamýþ ise Yargýtay temyiz baþvurusunun feragat nedeniyle reddine karar verir. 5) Temyiz Ýsteðine Ýliþkin Dosyanýn Yargýtay Ýlgili Ceza Dairesine Gönderilmesi Yargýtay'ca CMK 302. maddenin birinci fýkrasý veya CMK nýn 303. maddesi uyarýnca verilen kararlara iliþkin dosya, hükmü veren bölge adliye mahkemesine gönderilmesi için Yargýtay Cumhuriyet Baþsavcýlýðýna verilir. Bölge adliye mahkemesi, dosyayý Yargýtay'dan geldiði tarihten itibaren yedi gün içinde gereðinin yapýlmasý için ilgili ilk derece mahkemesine gönderilmek üzere bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðýna verir. Yargýtay, dosyayý 303. maddede belirtilenlerin dýþýnda kalan hâllerde yeniden incelenmek ve hüküm verilmek üzere hükmü bozulan bölge adliye mahkemesine veya diðer bir bölge adliye mahkemesine gönderir. Hüküm, mahkemenin hukuka aykýrý olarak kendisini görevli veya yetkili görmesinden dolayý bozulmuþsa, Yargýtay ayný zamanda dosyayý görevli veya yetkili mahkemeye gönderir. Ýlk derece mahkemesi tarafýndan doðrudan temyiz yolu açýk bulunan hükümlerle ilgili olarak verilen karara iliþkin dosya, hükmü veren ilk derece mahkemesine gönderilmek üzere Yargýtay Cumhuriyet Baþsavcýlýðýna verilir. 46 II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar A. Defterler 1) Esas Defteri Bölge adliye mahkemesine istinaf incelemesi için ilk derece mahkemeleri tarafýndan gönderilen Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu

92 Dördüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar dosyalarýn, bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýlýðý tarafýndan tebliðname düzenlenerek ilgili ceza dairesine gönderilmesiyle dairece kaydýna mahsus defterdir. Dosyanýn bölge adliye mahkemesi dairesine geliþinden sonuna kadar takip ettiði safahatýn kaydedildiði defterdir. Yine, kanun yararýna bozma yoluna hâkim veya mahkeme tarafýndan verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleþen karar veya hükümlere karþý gidilebilir. Ýstinaf incelemesinden geçen ve CMK m. 286/2 de sayýlan karar ve hükümlere karþý temyiz yolu kapalýdýr. Temyiz yolu açýk olmakla birlikte süresi içinde temyiz edilmeyen kararlar da kesinleþir. Her iki durumda karar ve hükümler temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleþtiðinden bunlara karþý kanun yararýna bozma yoluna gidilebilir. Bu gibi durumlarda esas defterine kaydedilir. Yetki ve görev uyuþmazlýklarýna iliþkin baþvurular da bu deftere kaydedilir. Esas defteri; sýra numarasý, gönderen mahkemenin; yeri, adý, tarih ve esas numarasý, bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýlýðýndan geliþ tarihi, baþsavcýlýk esas no ve tebliðname istemi, müdahil, maðdur ya da þikayetçinin adý soyadý, sanýk veya sanýklarýn kimliði, T.C. kimlik numarasý, suçun nev'i, tutukluluk tarihi, tahliye tarihi, dosyanýn ceza dairesinden bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýlýðýna gönderilme tarihi ve sonucu, itiraz iþlemleri, kanun yollarý iþlemleri ve düþünceler sütunlarýný içerir. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðý tarafýndan ilgili Ceza Dairesine gönderilen Ýlk Derece Mahkemesinin dava dosyasý daire baþkanýnýn havalesinden sonra Ceza dairesinde görevli yazý iþleri müdürü ya da görevlendirdiði zabýt katibi tarafýndan esas defterine kayýt edilip ön incelemeye tabi tutulmasý için mübaþir vasýtasýyla ceza dairesi baþkanýnýn belirlediði üyeye verilir. 2) Duruþma Günleri Defteri Mahkemelerin iþ durumlarýna göre duruþma yapýlacak gün ve saatlerin bir sýra dahilinde yazýldýðý defterdir. Duruþma defteri; sýra numarasý, esas numarasý, duruþma gün ve saati, maðdur, müþteki veya müdahilin adý ve soyadý, sanýðýn adý ve soyadý suçun nev'i, duruþmanýn býrakýldýðý tarih, karar numarasý ve düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. Bölge adliye mahkemesi ceza dairesi 5271 Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanununun 280. maddesine göre duruþma yapýlmasýný gerekli gördüðü hallerde; duruþma hazýrlýðý aþamasýnda bölge adliye mahkemesi baþkaný veya görevlendireceði üye, CMK nýn 175 inci maddesi hükümlerine uygun olarak duruþma gününü saptar; gerekli çaðrýlarý yapar. Bölge adliye mahkemesi ceza dairesinde duruþma günleri defterine gerekli kayýt yapýlýp duruþma günü belirlendikten sonra ceza dairesinde görevli zabýt katibi tarafýndan duruþma hazýrlama tutanaðý düzenlenip ilgililere duruþma günü tebliði için adreslerine çaðrý kaðýdý gönderilir. Düzenlenen duruþma hazýrlama tutanaðýnýn (Tensip zaptý) altý daire baþkaný, üyeler ve zabýt katibi tarafýndan imza edilir. 3) Karar Defteri Bölge adliye mahkemesi ceza dairesince verilen kararlarýn kaydýna mahsus defterdir. 92

93 Dördüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar Karar defteri; karar numarasý, karar tarihi, dosyanýn daire esas numarasý, gönderen mahkemenin; yeri, adý ve esas numarasý, kararý veren kurulun baþkan ve üyelerinin adý ve soyadý ve sicil numaralarý, maðdur, müþteki ve sanýðýn adý ve soyadý, sanýða ait bilgiler, davanýn konusu, kararýn sonucu ve düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. Bölge adliye mahkemesi ceza dairesince yapýlacak inceleme ve yargýlama sonucunda bir karar verilir. Bölge adliye mahkemesi ceza dairesi duruþmayý bitirip karar verilmesini müteakip görevli zabýt katipleri tarafýndan karar defterine kayýt edilerek karar numarasý verilir. Karar numarasý verildikten sonra daire baþkaný yada görevlendirdiði üye tarafýndan zabýt katibine yazdýrýlýr. Yazýlan bu karar daire baþkaný, üyeler ve zabýt katibi tarafýndan imza edilir. Karar verildikten sonra esas defterinin ilgili sütununa kararýn özeti, karar numarasý, karar tarihi þerh düþülür 4) Ýstinabe (Talimat) Defteri Baþka yer bölge adliye mahkemelerinden dava ile ilgili olarak gönderilen istinabelerin alýndýðý ve gönderildiði tarihleri gösteren defterdir. Ýstinabe defteri; sýra numarasý, istinabenin geldiði tarih, istinabeyi gönderen bölge adliye mahkemesi, tarih ve numarasý, istinabe sureti ile ifadesi alýnmasý istenilen maðdur, þikayetçi ve sanýðýn, tanýk ile bilirkiþinin adý ve soyadý yapýlmasý istenen iþlem, istinabenin iade tarihi ve düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. 5) Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kuruluna Baþvuru Esas Defteri 5235 sayýlý yasanýn 35(3) maddesi ile BAM ceza daireleri arasýnda oluþabilecek görüþ farklýlýðýnýn giderilmesini saðlayacak þekilde düzenleme yapýlmýþtýr. Buna göre; Bölge adliye mahkemesinin ilgili ceza dairesinin benzer olaylarda, diðer bölge adliye mahkemesi ceza dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasýnda ya da bu mahkeme ile baþka bir bölge adliye mahkemesi ceza dairelerince verilen kesinleþmiþ kararlar arasýnda uyuþmazlýk bulunmasý hâlinde, Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kurulu bu uyuþmazlýðýn giderilmesini kendi görüþlerini de ekleyerek Yargýtay Birinci Baþkanlýðýndan ister. Bu gibi durumlarda ilgili daire Baþkanlar Kuruluna baþvurur. Bu baþvuru bu deftere kaydedilir. Bu defterde; sýra numarasý, talep eden, talep tarihi, talep konusu ve düþünceler sütunlarýndan oluþur. 6) Ýtiraz Defteri Ýtiraz bir kanun yoludur, yani yargýlama makamýnýn verdiði bir kararda bir yanýlma, bir aykýrýlýk olduðu iddiasý üzerine ortaya çýkan yeni bir uyuþmazlýðýn bir yargýlama makamý önüne getirilmesidir. Ýtiraz, yargý otoritesi kazanamamýþ kararlara karþý söz konusu olduðundan "olaðan kanun yolu" olduðu gibi maddi ve hukuki meselelere temas edebilmesi bakýmýndan da "asýl derece kanun yoludur." Ýtiraz, son karardan gayrý kararlara karþý gidilen bir yoldur Kunter, s

94 Dördüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar Kural olarak hâkim kararlarýna karþý itiraz yoluna gidilebilirken kanunun açýkça gösterdiði hallerde mahkeme kararlarýna karþý itiraz yoluna gidilebilir. Ýstinaf isteminin kabul edilmesi ve ilk derece mahkemesinin kararýnýn kaldýrýlarak davanýn yeniden görülmesine karar verilerek duruþma açýlmasý halinde, Ceza Muhakemesi Kanunu nun duruþma ve karara iliþkin hükümleri uygulanýr (CMK 282/1). Bu durumda istinaf mahkemesinin de, diðer mahkemeler gibi yargýlama faaliyetinde bulunmasý nedeniyle, týpký diðer mahkemeler gibi yargýlamaya iliþkin pek çok kararlar verir. Bu durumda, Kanunun itirazý mümkün kýldýðý hâkim kararlarý ile mahkeme kararlarýnýn bu mahkeme tarafýndan verilmesi halinde bu kararlara karþý itiraz yoluna gidilebilir. Baþka bir ifade ile, ilk derece mahkemelerince verilen ve itiraz yoluna gidilen kararlarýn istinaf mahkemesi tarafýndan verilmesi halinde, bu kararlara karþý da itiraz yoluna gidilebilir. Burada önemli olan kararý hangi mahkemenin verdiði deðil, kararýn niteliði yani itirazýnýn mümkün olup olmadýðý hususudur. Ýtiraz kararý veren mercie yapýlýr. Kararýna itiraz edilecek hâkim ve mahkeme, itirazý yerinde görürse düzeltir, yerinde görmezse en çok üç gün içinde incelemeye yetkili mercie gönderir. Ýstinaf mahkemesinde karar istinaf mahkemesinin üyesi tarafýndan alýnmýþ ise bu karara karþý yapýlan itiraz görevli olduðu daire baþkaný tarafýndan incelenir. Örneðin; Ýstinaf mahkemesinde yargýlanmanýn yenilenmesi istemi halinde, mahkeme, yargýlamanýn yenilenmesi istemini yerinde bulursa delillerin toplanmasý için bir naip hâkimi görevlendirebilir. Bu hâkim tarafýndan delillerin toplanmasýna iliþkin, gözlem altýna alma, beden muayenesi, elkoyma gibi kararlar verilebilir. Bu kararlara karþý itiraz yoluna gidildiðinde itiraz üyenin görevli olduðu daire baþkaný tarafýndan incelenecektir. Ýstinaf mahkemelerinin heyet halinde çalýþan mahkemeler olmasý nedeniyle kararlarýn çoðu mahkeme tarafýndan alýnacaktýr. Kararýn, mahkeme tarafýndan alýnmasý halinde itiraz, numara itibariyle izleyen ceza dairesi tarafýndan incelenir. Þayet, karar, daire baþkaný tarafýndan alýnmýþ ise itiraz yine numara itibariyle izleyen ceza dairesi tarafýndan incelenir. Bu dosyayý mübaþir zimmetle diðer görevli ceza dairesine teslim eder. Ýþte bu hallerde yapýlan itirazlardan; mahkeme tarafýndan alýnan kararlara veya daire baþkaný tarafýndan verilen kararlara karþý yapýlan itirazlar, numara itibariyle izleyen ceza dairesi tarafýndan inceleneceðinden itirazý inceleyen daire tarafýndan itiraz defteri tutulur. Gelen dosyalar bu deftere kaydedilir. Kararýna itiraz edilen mahkeme ise bu durumu esas defterine þerh düþer. Ýlk derece mahkemeleri tarafýndan verilen kararlarýn itiraz yoluyla istinaf mahkemesi tarafýndan incelenmesi mümkün deðildir. Yalnýzca istinaf mahkemesi tarafýndan alýnan kararlar ile bu mahkemenin baþkaný tarafýndan alýnan kararlar, diðer bir istinaf mahkemesi tarafýndan incelenir. Karar mahkemenin üyesi tarafýndan alýnmýþ ise, ayný istinaf mahkemesinin baþkaný tarafýndan incelenir. Bu defterde; sýra numarasý, hükmün esas ve karar numarasý, itiraz yoluna baþvuranýn davadaki sýfatý, adý ve soyadý, baþvurma tarihi, diðer tarafa teblið tarihi, itirazýn konusu, itiraz üzerine verilen karar, geri gönderme tarihi ile düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. 7) Temyiz Defteri Bölge adliye mahkemelerince verilen hükümler aleyhine temyiz yoluna baþvuranlarýn dilekçelerinin kaydedildiði defterdir. Temyiz defteri; sýra numarasý, hükmün esas ve karar numarasý, temyiz yoluna baþvuranýn 94

95 Dördüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar davadaki sýfatý, adý ve soyadý, baþvurma tarihi, diðer tarafa teblið tarihi, dosyanýn Yargýtay Cumhuriyet Baþsavcýlýðýna gönderilmesi için Cumhuriyet baþsavcýlýðýna verildiði tarih, dosyanýn temyiz incelemesinden döndüðü tarih ve neticesi ile düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. 8) Taþra Temyiz Defteri Temyiz baþvuru dilekçesi; bölge adliye mahkemesi ceza dairesine verilebileceði gibi baþka bir yer bölge adliye mahkemesi ceza dairesine de verilebilir. Temyiz baþvurusu baþka bir yer bölge adliye mahkemesi ceza dairesine yapýlmýþ ise; o yer ceza dairesi yazý iþleri müdürü veya görevlendirdiði zabýt katibi tarafýndan temyiz baþvurusu taþra temyiz defteriine kaydedilip kayýt numarasý verilerek temyiz baþvuru dilekçesi vakit kaybedilmeksizin ilgili bölge adliye mahkemesi ceza dairesine posta yoluyla gönderilir. Temyiz defterindeki kayýtlar burada da bulunur. 9) Kanun Yararýna Bozma Ýstekleri Defteri Kanun yararýna bozma yoluna hâkim veya mahkeme tarafýndan verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleþen karar veya hükümlere karþý gidilebilir. Ýstinaf incelemesinden geçen ve CMK m. 286/2 de sayýlan karar ve hükümlere karþý temyiz yolu kapalýdýr. Temyiz yolu açýk olmakla birlikte süresi içinde temyiz edilmeyen kararlar da kesinleþir. Her iki durumda karar ve hükümler temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleþtiðinden bunlara karþý kanun yararýna bozma yoluna gidilebilir. BAM ýn verdiði kararlar aleyhine kanun yararýna bozmaya gidilirse gelen dilekçe kanun yararýna bozma istekleri defterine kaydedilir. Bu defterde; sýra numarasý, kanun yararýna bozma isteyenin adý soyadý ve sicili, bozma istenilen mahkemenin dosyalarýn esas ve karar numarasý, istemin konusu, istem tarihi ve düþünceler sütunundan oluþur. 10) Soruþturma Defteri Bölge adliye mahkemesi baþkaný, daire baþkanlarý, üyelerinin görevden doðan veya görev sýrasýnda iþlenen suçlarý ile þahsî suçlarýndan, sýfat ve görevleri gereklerine uymayan tutum ve davranýþlarýndan ötürü haklarýnda yapýlacak soruþturma ve kovuþturmalarda özel kanunlarýnda yazýlý hükümler uygulanacaktýr (BAMK m. 47/1). Bu mahkemelerde 2802 sayýlý Hâkimler ve Savcýlar Kanununa tabi olan hâkim ve savcýlar yanýnda, Yargýtay üyeleri de görev alabileceðinden böyle bir ayýrýma gidilmiþtir. Hâkim ve savcýlar hakkýndaki soruþturma ve kovuþturmalar sonucunda disiplin kararýný vermeye yetkili organ 2461 sayýlý Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulu Kanununa göre HSYK olduðu hâlde, Yargýtay üyeleri hakkýnda disiplin soruþturmasý yapma ve ceza verme yetkisi Yargýtay Yüksek Disiplin Kurulundadýr (2797 sayýlý kanun, m. 19). Kanuna göre mahkeme baþkaný, daire baþkanlarý ve üyelerinin görevden doðan veya görev sýrasýnda iþledikleri suçlar nedeniyle soruþturma ve kovuþturma mercii olarak, kanunda yazýlý aðýr ceza mahkemesi ile bu mahkeme nezdindeki Cumhuriyet baþsavcýsýna verilen görevler, en yakýn 95

96 Dördüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar bölge adliye mahkemesi ceza dairesi, bu yerde birden çok ceza dairesi varsa suç türüne göre görevli ceza dairesi tarafýndan yerine getirilecektir. Bu kiþiler hakkýnda yürütülecek kovuþturma da görevli merci Yargýtay'ýn ilgili ceza dairesidir(bamk, m. 47/2). Bölge adliye mahkemesi baþkan ve üyelerinin þahsî suçlarý hakkýnda genel hükümlere göre yapýlacak soruþturma ve kovuþturma görevi, en yakýn bölge adliye mahkemesi ceza dairesi, bu yerde birden çok ceza dairesi varsa, suç türüne göre görevli ceza dairesi tarafýndan yerine getirilecektir. Bu gibi soruþturma hallerinin varlýðý halinde, bu durum soruþturma defterine kaydedilir. Soruþturma defteri; sýra numarasý, maðdur veya þikâyetçinin adý ve soyadý, þüphelilerden her birinin kimliði, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasý, suçun nev'i, suçun haber alýndýðý tarih veya baþvurma tarihi, suç eþyasý esas defteri numarasý, kovuþturma makamýna gönderilme tarihi ve düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. Kimlik bilgisi sütunlarýna adres dýþýnda varsa ev, iþ, cep telefonu, faks numaralarý ile elektronik posta adresinin de yazýlmasý gerekir. 11) Dava Nakil Ýstekleri Defteri 5235 sayýlý yasanýn 36. ve 37. ve maddesine göre bölge adliye mahkemesi ceza daireleri; yargý çevresindeki adlî yargý ilk derece ceza mahkemeleri hâkimlerinin davayý görmeye hukukî veya fiilî engellerinin çýkmasý hâlinde, o davanýn bölge adliye mahkemesi yargý çevresi içerisinde baþka bir adlî yargý ilk derece ceza mahkemesine nakli hakkýnda karar vermekle görevlidirler. Bu itibarla bu konulara iliþkin gelen talepler bu deftere kaydedilir ve gerekli olan sütunlar bu defterde bulunur. Ayrýca bu talepler, acil iþlerden sayýlarak öncelikle karar verilir. 12) Muhabere Defteri Cumhuriyet baþsavcýlýklarýndan, mahkeme veya mercilerden yazýlan ve diðer defterlere kaydý gerekmeyen evrak ve yazýlarýn kaydedildiði defterdir. Bu deftere, ara kararý nedeniyle çeþitli mercilere yazýlan müzekkereler ile bunlara verilen cevaplar ve istinabe defterine kayýtlý iþlere ait yazýþmalar geçirilmez. Bunlarýn zimmet defterine kaydý ile yetinilir. Muhabere defterindeki kayýtlý yazýya gelen cevap ayrý bir kayýt iþlemine tâbi tutulmaz. Sadece defterde aldýðý numaranýn karþýsýna geldiði iþaret olunur. Muhabere defteri; sýra numarasý, evrakýn tarih ve numarasý, geliþ veya sevk tarihi, evrakýn özeti ve düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. 13) Deðiþik Ýþler Defteri Yukarýda sayýlan defterlere kaydý gerekmeyen el koyma, arama ve müdafi tayini gibi karar ve iþlemlerin kaydedildiði defterdir. 96

97 Dördüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar Deðiþik iþler defteri; sýra numarasý, maðdur, þikâyetçi ve sanýðýn ad ve soyadý, talebin mahiyeti, evrakýn geldiði tarih, kararýn özeti, tarihi, merciine gönderildiði tarih ve düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. 14) Zimmet Defteri: Zimmet defteri, mahkemelerden Cumhuriyet baþsavcýlýklarýna veya muhtelif mercilere gönderilen evrakýn kaydedildiði defterdir. Zimmet defteri; sýra numarasý, evrak numarasý, gönderildiði daire, alýndýðý tarih, evraký alanýn adý ve soyadý ve evraký alanýn imzasý sütunlarýný ihtiva eder. B. Kartonlar 1) Ön Ýnceleme Deðerlendirme Kartonu Ön inceleme sonucunda daire, heyet halinde bir karar vermelidir. Dairenin vereceði karar, CMK'nýn 279. maddesinde belirtilen yetkisizlik, baþvurunun reddi veya baþvurunun kabulü kararý olabilir. Verilen bu kararlarýn bir nüshasýnýn saklandýðý kartondur. Burada; bölge adliye mahkemesi ceza dairesinde ön incelemeye tabi tutulan dosyada ilk olarak bölge adliye mahkemesinin yetkili olup olmadýðý incelenir. Yetkili olunmadýðýnýn anlaþýlmasý halinde dosya yetkili bölge adliye mahkemesine gönderilir. Bölge adliye mahkemesi ceza dairesinin yetkili olduðunun anlaþýlmasý halinde dava dosyasýnýn ön incelemesini yapan ceza dairesi üyesi tarafýndan, ön inceleme raporu hazýrlanýp dava dosyasý incelemeye alýnýr. Bölge adliye mahkemesine baþvurunun süresi içinde yapýlmadýðýnýn, incelenmesi istenen ilk derece mahkemesi kararýnýn bölge adliye mahkemesinde incelenebilecek kararlardan olmadýðýnýn, baþvuranýn buna hakký bulunmadýðýnýn anlaþýlmasý halinde, istinaf baþvurusunun reddine karar verilir. 48 Verilen bu kararýn bir nüshasý bu kartona konulur. Ayrýca esas defterindeki ilgili sütuna verilen karar þerh düþülür. 2) Karar Kartonu Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerince dava sonunda verilecek kararlarýn birer nüshasýnýn tarih ve numara sýrasýna göre saklandýðý kartondur. Bu kartona konulacak karar nüshalarýnda mahkeme baþkaný ve üyeler ile zabýt katibinin imzalarýnýn ve mahkeme mührünün bulunmasý zorunludur. 3) Deðiþik Ýþler Karar Kartonu Deðiþik iþler karar kartonu deðiþik iþler defterine kaydolunan iþler hakkýnda verilen kararlarýn tarih ve sýra numarasýna göre konulduðu kartondur Sayýlý Ceza Muhakemesi Kanunu

98 Dördüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar Bu kartona konulacak karar nüshalarýnýn mahkeme baþkaný ve üyeler ile zabýt katibi tarafýndan imzalanmasý ve mahkeme mührü ile mühürlenmesi zorunludur. 4) Ýþ Cetvelleri Kartonu Bölge adliye mahkemelerinden Adalet Bakanlýðýna gönderilen iþ cetveli örneklerinin sýrasý ile konulup saklandýðý kartondur. 5) Adli Tebligat ve Posta Gönderilerine Dair Karton Posta görevlisi tarafýndan imza ve mühür ile teslim alýnan tebligat ve posta evrakýna ait sevk irsaliyelerinin bir sureti ile ödeme talimatýnýn ve aylýk posta gideri cetvelinin bir suretinin saklandýðý kartondur. 6) Ýstinabe (Talimat) Kartonu Baþka yer bölge adliye mahkemelerinden gönderilen istinabelerin alýndýðýnda muhafaza edildiði kartondur. 7) Teftiþ ve Tavsiyeler Kartonu Teftiþ sonucunda düzenlenen tavsiye ve raporlarýn saklandýðý kartondur. 8) Baþkanlar Kurulu Ýlke Kararlarý ve Yýllýk Ýþbölümü Karar Kartonu Bölge adliye mahkemesi baþkanlar kurulu tarafýndan dosyalarýn daha hýzlý yürütülmesi konusunda yapýlan iþ bölümü konusunda yayýnlanan yýllýk iþbölümleri hakkýndaki kararlar bu kartonda saklanýr. Yine baþkanlar kurulu tarafýndan yayýnlanan ilke kararlarý bu kartonda saklanýr. 9) Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kuruluna Baþvuru Kartonu 5235 sayýlý yasanýn 35(3) maddesi ile BAM ceza daireleri arasýnda oluþabilecek görüþ farklýlýðýnýn giderilmesini saðlayacak þekilde düzenleme yapýlmýþtýr. Buna göre; Bölge adliye mahkemesinin ilgili ceza dairesinin benzer olaylarda, diðer bölge adliye mahkemesi ceza dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasýnda ya da bu mahkeme ile baþka bir bölge adliye mahkemesi ceza dairelerince verilen kesinleþmiþ kararlar arasýnda uyuþmazlýk bulunmasý hâlinde, Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kurulu bu uyuþmazlýðýn giderilmesini kendi görüþlerini de ekleyerek Yargýtay Birinci Baþkanlýðýndan ister. Bu gibi durumlarda ilgili daire Baþkanlar Kuruluna baþvurur. Bu baþvuru için alýnan kararýn bir nüshasý bu kartonda saklanýr. 10) Ýtirazlar Kartonu Kararýna itiraz edilecek hâkim ve mahkeme, itirazý yerinde görürse düzeltir, yerinde görmezse en çok üç gün içinde incelemeye yetkili mercie gönderir. Ýstinaf mahkemesinde karar istinaf 98

99 Dördüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar mahkemesinin üyesi tarafýndan alýnmýþ ise bu karara karþý yapýlan itiraz görevli olduðu daire baþkaný tarafýndan incelenir. Örneðin; Ýstinaf mahkemesinde yargýlanmanýn yenilenmesi istemi halinde, mahkeme, yargýlamanýn yenilenmesi istemini yerinde bulursa delillerin toplanmasý için bir naip hâkimi görevlendirebilir. Bu hâkim tarafýndan delillerin toplanmasýna iliþkin, gözlem altýna alma, beden muayenesi, elkoyma gibi kararlar verilebilir. Bu kararlara karþý itiraz yoluna gidildiðinde itiraz üyenin görevli olduðu daire baþkaný tarafýndan incelenecektir. Ýstinaf mahkemeleri heyet halinde çalýþan mahkemeler olmasý nedeniyle kararlarýn çoðu mahkeme tarafýndan alýnacaktýr. Kararýn, mahkeme tarafýndan alýnmasý halinde itiraz, numara itibariyle izleyen ceza dairesi tarafýndan incelenir. Þayet, karar, daire baþkaný tarafýndan alýnmýþ ise itiraz yine numara itibariyle izleyen ceza dairesi tarafýndan incelenir. Bu dosyayý mübaþir zimmetle diðer görevli ceza dairesine teslim eder. Ýþte bu gibi hallerde yapýlan itirazlar üzerine verilen kararlarýn bir nüshasýnýn konulduðu kartondur. 11) Soruþturma Kartonu Bölge adliye mahkemesi baþkaný, daire baþkanlarý, üyelerinin görevden doðan veya görev sýrasýnda iþlenen suçlarý ile þahsî suçlarýndan, sýfat ve görevleri gereklerine uymayan tutum ve davranýþlarýndan ötürü haklarýnda yapýlacak soruþturma verilecek kararlarýn bir nüshasýnýn konulduðu kartondur. 12) Hakim ve Savcýlarýn Not Fiþleri Kartonu Yerel mahkeme hakim ve savcýlarý hakkýnda; verdikleri kararlardaki isabet, müteala, iddianame ve yapýlan soruþturma gibi hususlar dikkate alýnarak verilen notlarýn saklandýðý kartondur. 13) Hakim ve Savcýlarýn Not Fiþlerine Ýtiraz Kartonu Yerel mahkeme hakim ve savcýlarý hakkýnda; verdikleri kararlardaki isabet, müteala, iddianame ve yapýlan soruþturma gibi hususlar dikkate alýnarak not verilir. Verilen bu notlara itirazlar ve verilen kararlarýn saklandýðý kartondur. 14) Dava Nakil Ýstekleri Kartonu 5235 sayýlý yasanýn 37. maddesine göre, bölge adliye mahkemesi ceza daireleri; yargý çevresindeki adlî yargý ilk derece ceza mahkemeleri hâkimlerinin davayý görmeye hukukî veya fiilî engellerinin çýkmasý hâlinde, o davanýn bölge adliye mahkemesi yargý çevresi içerisinde baþka bir adlî yargý ilk derece ceza mahkemesine nakli hakkýnda karar vermekle görevlidirler. Bu itibarla bu konulara iliþkin gelen talepler hakkýnda verdikleri kararlarýn bir nüshasý bu kartonda saklanýr. 15) Duruþma Listeleri Kartonu Duruþmasý yapýlacak dosyalar için duruþma solunu kapýsýna asýlan duruþma listelerinin bir nüshasý bu kartonda saklanýr. 99

100 Dördüncü Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri II. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinde Tutulmasý Gereken Defterler ve Kartonlar 16) Muhabere Kartonu Muhabere defterinde kayýtlý yazý ve bunlara verilen cevaplarla ilgili yazýþma suretlerinin saklandýðý kartondur. 17) Ýçtihadý Birleþtirme Kararlarý Kartonu Resmi Gazetede çýkan Ýçtihadý Birleþtirme Kararlarý sýrasý ile bu kartona konulur. Yazý iþleri müdürü Resmi Gazetede bulunan karar örneklerini çýkararak sýra numarasý ile kartona koydurur. 18) Genelgeler Kartonu Bu kartona Adalet Bakanlýðýnca gönderilen genelgeler tarih ve numara sýrasýyla konup saklanýr. 19) Demirbaþ Eþya Kartonu Ceza dairesinde bulunan demirbaþ eþya ilgili liste, evrak ve tutanaklar bu kartonda saklanýr. 20) Personel Özlük Kartonu Ceza dairesinde görevli personelin özlük iþlemleri ile ilgili yazýþmalar bu kartonda saklanýr. 100

101 Beþinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri I. Ýlk Derece Hukuk Mahkemesinde Gerçekleþen Dilekçeler Evresi ALTINCI BÖLÜM BÖLGE ADLÝYE MAHKEMELERÝ HUKUK DAÝRELERÝ I. Ýlk Derece Hukuk Mahkemesinde Gerçekleþen Dilekçeler Evresi Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine baþvurulabilmesi için, kararýn öncelikle ilk derece hukuk mahkemesince istinaf yolu açýk olmak üzere verilmiþ nihai bir karar olmasý ve baþvurunun baþvuru hakký bulunan tarafça, dilekçe ile yapýlmasý gerekmektedir. Ýstinaf yolunun ilk basamaðý olmasý nedeniyle, bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinde görev yapacak yardýmcý personelin de bilgisi dahilinde bulunmasý gerektiði düþüncesi ile ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunundaki madde akýþý ve uygulamadaki iþ akýþý ile ilgili yürürlükteki yönetmelik ve genelgeler dikkate alýnarak ilk derece hukuk mahkemesinde nihai kararýn verilmesi ve ilgililere tebliðini müteakip istinaf yoluna baþvuru süresinin baþlamasýndan itibaren her aþamada yardýmcý personelin bilgi edinmesi, görev ve sorumluluklarýnýn bilinmesi ve belirlenmesi amacýyla yer verilmiþtir. II. Ýstinaf yoluna Baþvurma Usulü A. Baþvuru Süresi Ýstinaf yoluna baþvuru süresi 15 (onbeþ) gün, tarihli ve 4353 sayýlý Kanuna tabi (Maliye Hazinesi gibi) kamu kurumlarý hakkýnda da 30 (otuz) gün olup, bu süre ilamýn usulen taraflardan her birine tebliðiyle iþlemeye baþlar. Ýstinaf yoluna baþvuru süresine iliþkin özel kanun hükümleri saklýdýr (HUMK 426/E). Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432. maddesinin 3156 sayýlý Kanunla deðiþtirilen birinci fýkrasýnýn ikinci tümcesi, Anayasa Mahkemesinin tarih ve 2001/216 Esas, 2004/120 Karar sayýlý kararý ile iptal edilmiþ olup ayrýca Adalet Bakanlýðýnca hazýrlanýp görüþe gönderilen Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanun tasarýsý ile de istinaf ve temyiz yoluna baþvuru süresinin (ayrým yapýlmaksýzýn) 15 gün olmasý öngörülmüþtür. B. Ýstinaf Dilekçesinde Bulunmasý Gereken Hususlar: Ýstinaf yoluna baþvuruya iliþkin verilecek dilekçede bulunmasý gereken hususlara HUMK'nýn 426/B maddesinde yer verilmiþtir. Madde hükmüne göre istinaf dilekçesinde aþaðýdaki hususlar bulunur: 1. Baþvuran ile karþý tarafýn davadaki sýfatlarý, adý, soyadý ve adresleri, 2. Varsa yasal temsilci ve vekillerinin adý, soyadý ve adresleri, 3. Kararýn hangi mahkemeden verilmiþ olduðu, tarihi ile sayýsý, 101

102 Beþinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri II. Ýstinaf Yoluna Baþvurma Usulü 4. Kararýn baþvurana teblið edildiði tarih, 5. Kararýn özeti, 6. Baþvuru sebepleri ve gerekçesi, 7. Ýstem sonucu, 8. Baþvuranýn veya varsa yasal temsilci yahut vekilinin imzasý. Anýlan madde hükmü uyarýnca istinaf dilekçesinin, baþvuranýn kimliði ve imzasýyla baþvurulan kararý yeteri kadar belli edecek kayýtlarý taþýmasý durumunda diðer hususlar bulunmasa bile reddolunmayýp Kanunun 426/O maddesi çerçevesinde gerekli incelemenin yapýlmasý gerekmektedir. C. Ýstinaf Dilekçesinin Verilmesi Ýstinaf baþvurusu bir dilekçe ( istinaf dilekçesi ) ile yapýlýr ve dilekçeye karþý tarafýn sayýsý kadar örnek eklenir (HUMK 426/B). Ýstinaf dilekçesi kararý veren mahkemeye ya da baþka bir yer mahkemesine verilebilir (HUMK 426/C). Baþvuru sahibinin istinaf dilekçesi, mahkeme baþkaný veya hâkim tarafýndan dilekçenin her nüshasýna havale yazýsý ile havale tarihinin bizzat yazýlmasý ve altýnýn imzalanmasý suretiyle yazý iþleri müdürüne verilir. 49 Ýstinaf dilekçesi baþka yer mahkemesine verildiðinde ve mahkeme baþkaný veya hâkim tarafýndan dilekçenin havalesini müteakip yazý iþleri müdürünce tevdi edilen ilgili görevli zabýt kâtibince (uygulamada baþka yer mahkemesine verilen temyiz dilekçeleri mahkemenin temyiz defteri dýþýnda ayrýca tutulmakta olan harici / taþra temyiz defterine kaydedildiðinden bu uygulamaya paralel olarak), Bölge adliye mahkemesi harici / taþra baþvuru defterine gerekli kayýt ve müteakip iþlemler yapýlýp bekletilmeden suret ve ekleri ile birlikte karar mahkemesine gönderilir. Gecikmelere sebebiyet verilmesi sonucu, gelmesi muhtemel istinaf dilekçelerini makul süre bekleyerek kararý kesinleþtiren, hatta infaza veren karar mahkemesine sonradan, süresinde verilmiþ istinaf dilekçelerinin gelmesi halinde bir takým hukuki güçlük ve sakýncalarýn yaný sýra telafisi imkansýz durumlarýn ortaya çýkmasýndan görevli zabýt kâtibi ile dilekçe ve eklerini postaya vermekle ödevli mahkeme mübaþiri sorumludur. 50 Ýstinaf dilekçesi verilirken teblið giderleri de dahil olmak üzere gerekli harç ve giderlerin istinaf baþvurusunda bulunan tarafýndan ödenmesi gerektiðinden vezne teþkilatý bulunmadýðý durumda yazý iþleri müdürünce, vezne teþkilatý kurulu ise münhasýran bu iþle görevli veznedar tarafýndan harç ve masraflar iþ sahibinden alýnýr. Zabýt kâtipleri ile mübaþirler gerekli harç ve masrafý alamazlar. 51 Vezne teþkilatý bulunmadýðý durumda yazý iþleri müdürü görev sebebiyle 49 Adalet Bakanlýðý Hukuk Ýþleri Genel Müdürlüðünün " Evrak havale iþlemleri " konulu, tarih ve 105 nolu genelgesi, 50 Hukuk ve Ticaret Mahkemeleri Yazý Ýþleri Yönetmeliðinin 26. maddesi Adalet Bakanlýðý Hukuk Ýþleri Genel Müdürlüðünün " Baþka yer mahkemesine verilen temyiz ve diðer dilekçelerin gönderilmesinde dikkat edilecek hususlar " konulu, tarih ve 108 nolu genelgesi. 51 Hukuk ve Ticaret Mahkemelerinin Yazý Ýþleri Yönetmeliðinin 16. maddesi. 102

103 Beþinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri II. Ýstinaf Yoluna Baþvurma Usulü yerinden ayrýldýðý zaman iþ sahiplerinin beklememesi için tedbir alýr, bu tedbirleri mahkeme baþkaný veya hâkimin tasvibine arz eder. 52 Harç ve masraflarý alan yazý iþleri müdürü veya münhasýran bu iþle görevli veznedar, harç ve masraflarýn verildiðini gösteren tarihi, kanuni süreleri hesaba ve diðer iþlemlerin tespitine yaradýðý için açýk ve okunaklý olarak yazmalýdýr. 53 Ýstinaf ya da temyiz dilekçesi verilirken harç ve giderlerin tamamýnýn ödeneceði öngörülmekte (HUMK 434) ise de, Adalet Bakanlýðý Hukuk Ýþleri Genel Müdürlüðünün " Harçlarýn tahsilinde dikkat edilecek hususlar " konulu, tarih ve 120 sayýlý genelgesinde maktu harca tabi davalarda maktu harcýn, nispi harca tabi davalarda da, nispi harcýn dörtte birinin tamamýnýn anlaþýlmasý gerektiði vurgulanmaktadýr. Ýstinaf dilekçesi ilk derece hukuk mahkemesine ulaþtýðýnda görevli zabýt kâtibi istinaf yoluna baþvuruya iliþkin dilekçeyi, bölge adliye mahkemesi baþvuru defterine kaydeder ve istinaf baþvurusunda bulunana bir alýndý belgesi düzenleyerek verir. Ýstinaf baþvurusu, harca tabi deðilse dilekçenin bölge adliye mahkemesi baþvuru defterine kaydedildiði, harca tabi ise harcýn yatýrýldýðý tarihte yapýlmýþ sayýlýr. Alýndý belgesinin verildiði tarih istinaf dilekçesine de yazýlýr. 54 D. Ýstinaf Yoluna Baþvurulabilecek Ýlk Derece Hukuk Mahkemesi Kararlarý Ýlk derece hukuk mahkemesinden verilen nihai kararlardan miktar veya deðeri birmilyar lirayý (5236 sayýlý Kanunun 19. maddesi ile eklenen HUMK'nýn ek 4. maddesi uyarýnca ve Maliye Bakanlýðýnýn 49 seri nolu Harçlar Kanunu Genel Tebliði gereðince 2006 yýlýnda 1.098,00.-YTL'dir) geçmeyen mal varlýðý davalarý kesin olup, bunun dýþýndaki kararlara karþý istinaf yoluna baþvurubilir. (HUMK 426/A) Alacaðýn tamamýnýn dava edilmiþ olmasý durumunda, kararda asýl isteminin kabul edilmeyen bölümü bir milyar lirayý ( 2006 yýlý itibariyle 1.098,00.-YTL ) geçmeyen taraf istinaf yoluna baþvuramaz. E. Harç ve Masraflarýn Eksik Ödenmesi Harç ve masrafýn eksik ödenmiþ olduðu sonradan anlaþýlýrsa bu durum yazý iþleri müdürünce hemen mahkeme baþkaný veya hâkime bildirilir. HUMK'nýn 426/D maddesi uyarýnca mahkeme baþkaný veya hâkim tarafýndan verilecek (7) yedi günlük kesin süre içinde tamamlanmasý, aksi halde baþvurudan vazgeçmiþ sayýlacaðý hususu baþvurana yazýlý olarak bildirilir. Yazý iþleri müdürü tarafýndan düzenlenecek ve mahkeme baþkaný veya hâkim tarafýndan imzalanacak bu ihtarlý yazýyý içeren teblið mazbatalý zarfýn görevli zabýt kâtibince düzenlenecek posta listesi ile birlikte mübaþir tarafýndan postaya verilmesini müteakip baþvurana tebliði tarihinden itibaren 7 günlük kesin süre içerisinde harç ve giderler tamamlanmadýðý (kanundaki " tamamlanma " ifadesi dýþýnda harç ve giderlerin gönderilmesi, yatýrýlmasý, verilmesi gibi kelimeler kullanýlmasýnýn muhtýrayý geçersiz kýlabileceði yolunda Yargýtay kararlarý bulunmaktadýr) takdirde, mahkemece baþvurunun yapýlmamýþ sayýlmasýna karar verilir. Mahkeme baþkaný veya hâkimin talimatý doðrultusunda zabýt kâtibince yazýlacak kararýn masrafý verilmiþ olmasý halinde davetiyeye eklenerek mübaþir vasý- 52 Hukuk ve Ticaret Mahkemelerinin Yazý Ýþleri Yönetmeliðinin 17. maddesi. 53 Hukuk ve Ticaret Mahkemelerinin Yazý Ýþleri Yönetmeliðinin 15. maddesi. 54 Hukuk ve Ticaret Mahkemelerinin Yazý Ýþleri Yönetmeliðinin 18/son maddesi. 103

104 Beþinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri II. Ýstinaf Yoluna Baþvurma Usulü tasýyla postaya verilmesini müteakip tebliði üzerine ya da yazý iþleri müdürünce kalemde tebliði sonrasý istinaf yoluna baþvurulmasý halinde, HUMK 426/F maddesinin ikinci fýkrasý hükmü kýyas yoluyla uygulanýr. 55 F. Ýstinaf Ýsteðinin Reddi Ýstinaf dilekçesi yasal süre geçtikten sonra verilir ya da kesin olan bir karara iliþkin olursa kararý veren mahkemece istinaf dilekçesinin reddine karar verilir. Bu karar mahkeme baþkaný veya hakimin tensibiyle zabýt kâtibince yazýlýr. HUMK'nýn 426/D maddesine göre yatýrýlan giderden karþýlanarak ret kararý zabýt kâtibince düzenlenecek teblið mazbatalý zarfa eklenip mübaþir vasýtasýyla postaya verilmek suretiyle ilgiliye teblið olunur. (HUMK 426/F-1) Ýlk derece hukuk mahkemesinin istinaf isteðinin reddine iliþkin kararýna karþý, teblið tarihinden itibaren 7 (yedi) gün içinde istinaf yoluna baþvurulabilir. Ýstinaf yoluna baþvurulduðu ve gerekli giderler de yatýrýldýðý takdirde, dosya zabýt katibince hazýrlanýp imzalanacak dizi listesine baðlý olarak dosya gönderme formu ile birlikte (düzenleyen zabýt kâtibi ve yazý iþleri müdürü ile mahkeme baþkaný veya hakim tarafýndan imza edilerek) mübaþir tarafýndan postaya verilmek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine gönderilir. (HUMK 426/F-2) G. Ýstinaf Dilekçesine Cevap Verilmesi ve Katýlma Yoluyla Baþvuru Ýstinaf dilekçesinin bir örneði - görevli zabýt katibi tarafýndan teblið mazbatalý zarf düzenlenmek ve mübaþir tarafýndan postaya verilmek suretiyle - mahkemece karþý tarafa teblið olunur (HUMK 426/G-1). Karþý taraf tebliðden itibaren 15 (onbeþ) gün içinde, cevap dilekçesini kararý veren ilk derece hukuk mahkemesine veya bu mahkemeye gönderilmek üzere baþka bir yer ilk derece hukuk mahkemesine verebilir (HUMK 426/G-2) Baþka yer ilk derece hukuk mahkemesine verilen cevap dilekçesinin mahkeme baþkaný veya hâkim tarafýndan havale edilerek gönderilmesini müteakip yazý iþleri müdürünce görevli zabýt katibine verilerek muhabere defterine gerekli kayýt ve müteakip iþlemler (zarflanmasý, posta listesi düzenlenmesi, mahkeme mübaþirine teslim) yapýlýp bekletilmeden suret ve ekleri ile birlikte karar mahkemesine mübaþir tarafýndan postaya verilmek suretiyle gönderilir. Gecikmelere sebebiyet verilmesi, görevli zabýt kâtibi ile dilekçe ve eklerini postaya vermekle ödevli mahkeme mübaþiri açýsýndan sorumluluk doðurur. Kararý veren ilk derece hukuk mahkemesine verilen ya da baþka yer mahkemesince posta yoluyla gönderilen cevap dilekçesi, mahkeme baþkaný veya hakimin havalesi ile yazý iþleri müdürüne gönderilmesini müteakip yazý iþleri müdürünce tevdi edilen görevli zabýt kâtibince dosyaya konur Hukuk ve Ticaret Mahkemelerinin Yazý Ýþleri Yönetmeliðinin 18/son maddesi. 56 Adalet Bakanlýðý Hukuk Ýþleri Genel Müdürlüðünün " Baþka yer mahkemesine verilen temyiz ve diðer dilekçelerin gönderilmesinde dikkat edilecek hususlar " konulu, tarih ve 108 nolu genelgesi. Hukuk ve Ticaret Mahkemelerinin Yazý Ýþleri Yönetmeliðinin 1. maddesi. 104

105 Beþinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri II. Ýstinaf Yoluna Baþvurma Usulü Ýstinaf dilekçesi kendisine teblið edilen taraf, baþvurma hakký bulunmasý veya baþvuru süresini geçirmiþ olsa bile, vereceði cevap dilekçesi ile istinaf yoluna baþvurabilir. Ýstinaf yoluna asýl baþvuran taraf buna karþý 15 (onbeþ) gün içinde cevap verebilir. (HUMK 426/H) Dilekçenin bir örneði görevli zabýt katibince düzenlenecek teblið mazbatalý zarf ve düzenlenecek posta listesi ile birlikte mahkeme mübaþirine teslim edilerek mübaþir tarafýndan postaya verilmek suretiyle istinaf yoluna baþvuran tarafa teblið edilir. Ýstinaf yoluna baþvuran taraf, belirtilen yasal süresinde cevap verirse cevap dilekçesi mahkeme baþkaný veya hâkimin havalesi ile yazý iþleri müdürüne gönderilmesini müteakip yazý iþleri müdürünce tevdi edilen görevli zabýt kâtibince dosyaya konur. 57 Ýstinaf yoluna baþvuran taraf, bu isteminden feragat eder veya istemi bölge adliye mahkemesi tarafýndan esasa girilmeden reddedilirse katýlma yolu ile baþvuranýn istemi de reddedilir. ( HUMK 426/H-2 ) H. Ýstinaf Ýsteðinden Feragat Edilmesi Taraflar, ilamýn kendilerine tebliðinden önce, istinaf yoluna baþvurma hakkýndan feragat edemez. Baþvuru yapýldýktan sonra feragat edilirse, dosya bölge adliye mahkemesine gönderilmez ve kararý veren mahkemece baþvurunun reddine karar verilir. Dosya bölge adliye mahkemesine gönderilmiþ ve henüz karara baðlanmamýþ ise baþvuru feragat nedeniyle reddolunur ( HUMK 426/Ý ). Ýstinaf yoluna baþvuruda bulunulabilmesi için öncelikle ilk derece hukuk mahkemesince verilmiþ ve mahkeme baþkaný veya hâkimin tensibiyle zabýt katibince düzenlenmiþ gerekçeli nihai kararýn yazý iþleri müdürünce taraflara teblið edilmiþ olmasý 58 gerekir. Ýstinaf baþvurusundan sonra feragat edildiði durumda, dosya bölge adliye mahkemesine gönderilmeksizin mahkeme baþkaný veya hâkimin tensibiyle zabýt kâtibi tarafýndan HUMK'un 426/Ý-2. maddesi uyarýnca baþvurunun feragat nedeniyle reddine dair karar yazýlýr. Ý. Ýstinaf Ýsteðinin Kararýn Ýcrasýna Etkisi Ýstinaf yoluna baþvuru, kararýn icrasýný durdurmaz. Nafaka kararlarýnda icranýn geri býrakýlmasýna karar verilemez. Kiþiler ve aile hukukuna, taþýnmaz mala ve bununla ilgili ayni haklara iliþkin kararlar kesinleþmedikçe yerine getirilemez. (HUMK 426/J) Belirtilenler dýþýnda ilk derece mahkemesince verilmiþ nihai bir kararla ilgili olarak icranýn ertelenmesi (tehiri icra) talepli olarak istinaf yoluna baþvuruda bulunan tarafça, karara dayalý olarak icra takibinin baþlatýldýðý ilgili icra dairesine baþvuru ile Ýcra Ýflas Kanununun 36. maddesi hükümleri uyarýnca icranýn geri býrakýlmasý talebiyle ilgili olarak süre verilmesine iliþkin belge (mehil vesikasý) alýnýp mahkemeye sunulduðunda dilekçeye eklenir. Ayrýca geri gönderme pulunun da eklenmesi baþvuru sahibinden istenerek, pul miktarýnýn dosya gönderme formu içeriðinde ya da dosya bölge adliye mahkemesine gönderildikten sonra belge sunulmuþsa belgenin eklenerek gönderileceði üst yazý içeriðinde form ya da belgeyi düzenleyen görevli zabýt kâtibince belirtilmesi gerekir Hukuk ve Ticaret Mahkemelerinin Yazý Ýþleri Yönetmeliðinin 26. maddesi. 58 Hukuk ve Ticaret Mahkemelerinin Yazý Ýþleri Yönetmeliðinin 52. maddesi. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 392. maddesi. 59 Adalet Bakanlýðý Hukuk Ýþleri Genel Müdürlüðünün " Dava dosyalarýnýn temyize gönderilmesinde dikkat edilecek hususlar " konulu, tarih ve 119 nolu genelgesinin 7. maddesi. 105

106 Beþinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri II. Ýstinaf Yoluna Baþvurma Usulü J. Ýstinaf Baþvurusunun Sonuçlarý 1) Ýlk Derece Hukuk Mahkemesi Kararýnýn Kesinleþmesini Engellemesi Ýstinaf istemiyle bölge adliye mahkemesine baþvurulmasý, ilk derece hukuk mahkemesinden verilen nihai kararýn kesinleþmesini erteler. Ancak bu etki, tam anlamýyla erteleyici bir etki deðildir. Çünkü HUMK'un 426/J maddesine göre istinaf baþvurusu kararýn icrasýný durdurmaz. Kural olarak hükmün yerine getirilmesini engelleyici bir etkisi bulunmamaktadýr. Ýstinaf yoluna baþvuru, mahkeme kararýnýn yalnýzca þeklen kesinleþmesini engellemektedir. Genel kural bu olmakla birlikte, HUMK'un 426/J-2 maddesi uyarýnca kiþiler ve aile hukukuna, taþýnmaz mala ve bununla ilgili ayni haklara iliþkin kararlar kesinleþmedikçe icra edilemez. Bu düzenleme, ilk derece hukuk mahkemelerinden verilen bir takým kararlar yönünden istinaf yoluna baþvurmanýn tam olarak erteleyici bir etki yapmasýný saðlamaktadýr. 2) Yeniden Yargýlamayý Gerektirmesi Ýstinaf baþvurusu, ilk derece hukuk mahkemesince verilen kararýn yeniden incelenmesine, uyuþmazlýðýn ikinci derece mahkemesi tarafýndan yeniden deðerlendirilmesine neden olmaktadýr. Ýkinci derece mahkemesi olan bölge adliye mahkemesince yapýlacak bu inceleme ve deðerlendirme hem maddi olgu hem de yerindelik (hukukilik) açýsýndan yapýlacaktýr. K. Ýstinaf Ýsteðine Ýliþkin Dosyanýn Bölge Adliye Mahkemesine Gönderilmesi Dilekçeler aþamasýnýn son basamaðýnda görevli zabýt kâtibince düzenlenecek dizi listesi zabýt kâtibi tarafýndan ve dosya gönderme formu da 60 zabýt katibi, yazý iþleri müdürü ve mahkeme baþkaný veya hâkim tarafýndan imza edilerek dosya zarflanýp bölge adliye mahkemesi ilgili hukuk dairesine gönderilmek üzere, mahkeme mübaþiri tarafýndan postaya verilir. Her yýl sonu itibariyle dairelerin görevlerini belirleyecek ve Resmi Gazete ile Bakanlýk bültenlerinde yayýnlanacak " Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kurulu Kararý " doðrultusunda istinaf yoluna baþvurulan dosya noksansýz olarak davaya bakmakla görevli daireye gönderilir. Gecikmelerden ve dava dosyalarýnýn noksan olarak veya alaka ve münasebeti olmayan daireye gönderilmesinden mahkeme baþkaný veya hâkim, görevli zabýt kâtibi ve mübaþir ile yazý iþleri müdürü sorumludur Hukuk ve Ticaret Mahkemelerinin Yazý Ýþleri Yönetmeliðinin 25. maddesi, Cumhuriyet Baþsaývcýlýklarý ile Ýlk Derece Ceza Mahkemeleri Kalem Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliðin 80. ve 87. maddeleri, Adalet Bakanlýðý Hukuk Ýþleri Genel Müdürlüðünün " Dava dosyalarýnýn temyize gönderilmesinde dikkat edilecek hususlar " konulu, tarih ve 119 nolu genelgesinin 7. maddesi. 61 Hukuk ve Ticaret Mahkemelerinin Yazý Ýþleri Yönetmeliðinin 25. ve 53. maddeleri, Adalet Bakanlýðý Hukuk Ýþleri Genel Müdürlüðünün " Dava dosyalarýnýn temyize gönderilmesinde dikkat edilecek hususlar " konulu, tarih ve 119 nolu genelgesinin 7. maddesi. 106

107 Beþinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri III. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesindeki Ýlk Evre III. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesindeki Ýlk Evre A. Dosyanýn Alýnmasý ve Kayýt Ýlk derece hukuk mahkemesince istinaf yoluna baþvuru üzerine posta yoluyla gönderilen dava dosyasý daireye ulaþtýðýnda hemen ilgili daire baþkanýna sunulur. Daire baþkanýnýn yazýlý müsaadesi olmadýkça, dosya, yazý iþleri müdürlüðünde (kalemde) açýlamaz. 62 Daire baþkaný tarafýndan havale olunarak yazý iþleri müdürüne verildikten sonra dava dosyasý yazý iþleri müdürünce iþ bölümü nedeniyle bu iþle ödevli zabýt kâtibine teslim edilir. Ýstinaf yoluna baþvurulan ilk derece hukuk mahkemesi dava dosyasý, görevli zabýt kâtibince esas defterine gerekli kayýt yapýlýp mübaþire verilerek esas defterindeki sýra numarasýna ya da daire baþkanýnýn uygun göreceði iþ bölümüne göre ilgili üye hâkime ön inceleme amacýyla sunulur, acele iþler ve baþkanýn yaptýðý deðiþiklik dýþýnda bu sýra bozulmaz, yasalarýn belirledikleri dýþýnda acele iþlerin neler olduðu iþlerin niteliði gözetilerek her takvim yýlý baþýnda daire kurullarýnca ilke kararýyla saptanýr. 63 B. Dosya Üzerinde Ön Ýnceleme Kendisine dosya tevdi edilen üye hâkim dosya üzerinde yapacaðý ön inceleme sonunda; incelemenin baþka bir dairece yapýlmasý gerektiði, kararýn kesin olduðu, baþvurunun süresi içinde yapýlmadýðý, baþvuru þartlarýnýn yerine getirilmediði, baþvuru sebeplerinin veya gerekçesinin hiç gösterilmediðini tespit ettiði dosyalarla ilgili ön inceleme raporunu öncelikle daire kuruluna sunar ve gerekli karar verilerek öncelikle bu iþle ödevli zabýt kâtibine yazdýrýlýr. 64 Kararýn aslý ön inceleme raporu ile birlikte yazý iþleri müdürünce kartona konarak arþivde saklanýr. 65 Verilen karar esas defterinin ilgili sütununa zabýt kâtibince iþaret edilip bir örneði eklenerek dava dosyasý, kararý veren ilk derece hukuk mahkemesine mübaþirce postaya verilmek suretiyle gönderilir. Ön inceleme sonucunda eksiklik bulunmadýðý anlaþýlan dosya incelemeye alýnýr. 66 C. Ýnceleme (Tahkikat) Evresi Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince inceleme, davanýn özelliðine göre heyetçe veya görevlendirilecek bir üye tarafýndan yapýlýr. (HUMK 426/N) Ýnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sýnýrlý olarak yapýlýr. Ancak bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykýrýlýk gördüðü takdirde bunu re'sen gözetir. (426/O) 62 Hukuk ve Ticaret Mahkemelerinin Yazý Ýþleri Yönetmeliðinin 26. maddesi. 63 Yargýtay Ýç Yönetmeliðinin 19. ve 24/son maddeleri, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 426/N maddesi. 64 Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 426/L maddesi, Yargýtay Kanununun 26. maddesi, Yargýtay Ýç Yönetmeliðinin 20. ve 58. maddeleri. 65 Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 391. maddesi. 66 Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 426/L maddesi. 107

108 Beþinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri III. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesindeki Ýlk Evre 1) Duruþmasýz Ýnceleme Ön inceleme sonunda dosyada eksiklik bulunmadýðý anlaþýlýrsa davanýn özelliðine göre heyetçe veya görevlendirilecek bir üye tarafýndan 67 HUMK'un 426/M maddesi hükümleri uyarýnca bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince, esasý incelemeden kararýn kaldýrýlmasýna ve davanýn yeniden görülmesi için dosyanýn kararý veren mahkemeye veya kendi yargý çevresinde uygun göreceði baþka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruþma yapmadan kesin olarak, ayrýca davanýn esasý ile ilgili olarak incelenen mahkeme kararýnýn usul veya esas yönünden hukuka uygun olduðu anlaþýldýðý takdirde baþvurunun esastan reddine ve yargýlamada eksiklik bulunmamakla beraber kanunun olaya uygulanmasýnda hata edilip de yeniden yargýlama yapýlmasýna ihtiyaç duyulmadýðý takdirde veya kararýn gerekçesinde hata edilmiþ ise düzelterek yeniden esas hakkýnda, bunun yanýnda yargýlamada bulunan eksiklikler duruþma yapýlmaksýzýn tamamlanacak nitelikte ise bunlarýn tamamlanmasýndan sonra yeniden esas hakkýnda duruþma yapýlmadan karar verilir. Daire kurulunca yapýlacak görüþmeler sonucunda verilen karar, baþkan tarafýndan bu iþle ödevli zabýt kâtibine yazdýrýlýr veya kararýn niteliði ile kararda bulunacak hususlar saptanýp bu kararý hangi üyenin yazdýracaðý baþkanca belirlenir ve her iki halde de bu kararýn altý baþkan ve üyelerce imzalanýr. 68 Kararýn aslý ön inceleme raporu ile birlikte yazý iþleri müdürünce kartona konarak arþivde saklanýr. 69 Verilen karar esas defterinin ilgili sütununa zabýt kâtibince iþaret edilip bir örneði eklenerek dava dosyasý, kararý veren ilk derece hukuk mahkemesine mübaþirce postaya verilmek suretiyle gönderilir. 2) Duruþmalý Ýnceleme (a) Duruþmalara Hazýrlýk HUMK'un 426/M maddesinde belirtilen haller dýþýnda inceleme duruþmalý olarak yapýlýr. (HUMK 426/P) Daire baþkaný ya da görevlendirilen üye hâkimin tensibi ile bu iþle ödevli zabýt kâtibince duruþma günü belirlenerek duruþma günleri defterine gerekli kayýt yapýlýr, duruþmalara hazýrlýk tutanaðý düzenlenir, taraflara duruþma günü tebliði amacýyla davetiye (çaðrý kaðýdý) düzenlenir, alýnan tensip kararý uyarýnca ilgili dosya, bilgi ve belgelerin celbi için gerekli yazýþmalar yapýlýr. Zabýt kâtibince düzenlenecek posta ve tevdi listesi ile mübaþir tarafýndan tebligat ve yazýlar posta yoluyla gönderilir, gerektiðinde yazýlar zimmet defterine kayýt ile mübaþirce ilgili birime ya da kuruluþa imza karþýlýðýnda teslim edilir. (b) Taraflarýn Çaðrýlmasý Duruþmalý olarak incelenen iþlerde taraflara (bu iþle ödevli zabýt katibince düzenlenerek) çýkartýlan çaðrý kaðýtlarýnda, duruþmada hazýr bulunmadýklarý takdirde tahkikatýn yokluklarýnda yapýlarak karar verileceði hususu ile baþvuran tarafa çýkartýlacak çaðrý kaðýdýnda, ayrýca, yapýlacak 67 Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 426/N maddesi. 68 Yargýtay Ýç Yönetmeliðinin 20. maddesi. 69 Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 391. maddesi. 108

109 Beþinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri III. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesindeki Ýlk Evre tahkikatla ilgili olarak bölge adliye mahkemesince belirlenen gideri duruþma gününe kadar avans olarak yatýrmasý gerektiði belirtilir. (HUMK 426/S) 3) Acil Ýþlemler (a) Ýcranýn Geri Býrakýlmasý (Tehiri icra) Ýsteði Ýstinaf baþvurusu sýrasýnda dilekçe ile birlikte ilgili icra dairesinden icranýn geri býrakýlmasý talebi ile ilgili olarak süre verilmesine iliþkin belge ( mehil vesikasý ) ibraz ederek icranýn geri býrakýlmasý talep edilmiþ ise öncelikle dairece bu hususta bir karar verilir, daire baþkaný ya da ilgili üyenin talimatýyla kararý zabýt kâtibi yazýp imza eder ve ettirir, icranýn geri býrakýlmasýna iliþkin ( tehiri icra) kararýn bir örneði karar mahkemesince gönderilen posta masrafý kullanýlarak ilgili ilk derece hukuk mahkemesine gönderilir. (b) Delil Tespiti Ýsteði Ýstinaf isteðinde bulunanca baþvuru sýrasýnda ya da dosya bölge adliye mahkemesi ilgili hukuk dairesine ulaþtýðýnda, taraflarca, delillerin yok edilmesi, fiili durumun deðiþmesi gibi nedenlere dayanýlarak bir an önce delil tespiti yapýlmasý talebinde bulunulabilir. Bu durumda dosya öncelikle ele alýnýp dairece duruþma hazýrlýðý sýrasýnda bir karar verilir. Bu durumda gerekli masrafýn istek sahibince yazý iþleri müdürlüðüne ya da vezneye makbuz karþýlýðýnda yatýrýlmasýný müteakip yakýn bir gün belirlenerek uzman bilirkiþiler refakate alýnýp yerel uygulama yapýlýr ve bilirkiþilerden rapor istenir. Delil tespiti uygulamasý sýrasýnda Daire baþkaný veya görevlendirdiði bir üye ile görevli zabýt kâtibi ve mübaþirden mahkeme heyeti teþekkül eder, tutanak zabýt kâtibince düzenlenir, uygulama yerinin disiplinini temin amacýyla Daire baþkaný veya hâkimin verdiði emirler mübaþir tarafýndan yerine getirilir, mübaþir hazýr olan taraflarý ve tanýklarý sýrasý ile huzura alýr, söz alan kiþi dýþýndakilerin konuþmasýna engel olur. Delil tespiti istenen yer baþka mahalde ise baþka bir bölge adliye mahkemesi ya da ilk derece hukuk mahkemesi istinabe edilir. 70 Yazýlacak istinabe yazýsý zabýt kâtibince tensip kararý doðrultusunda düzenlenip daire baþkaný ya da üye hâkime imzalatýlýr, mübaþir vasýtasý ile ilgili yere gönderilmek üzere postaya verilir. (c) Ýhtiyati Tedbir ve Ýhtiyati Haciz Ýsteði Ýhtiyati tedbir ya da ihtiyati haciz talebinde bulunulmasý durumunda yine dosya öncelikle daire baþkaný ya da ilgili üye hâkime zabýt kâtibince sunulur. Bu durumda da dosya öncelikle ele alýnýp dairece duruþma hazýrlýðý sýrasýnda bir karar verilir. Kararla birlikte teminat alýnmasýna karar verilebilir. Ýhtiyati tedbir ve ihtiyati haczin uygulanmasý ile ilgili olarak HUMK ve Ýcra Ýflas Kanunu hükümleri caridir. D. Duruþma Aþamasý 1) Duruþmalarýn Yapýlmasý Duruþma dosyalarý, yazý iþleri müdürünün iþ bölümü ile görevlendirdiði zabýt kâtibi ve ona 70 Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 426/N maddesinin 2. fýkrasý. 109

110 Beþinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri III. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesindeki Ýlk Evre yardýmcý olacak mübaþir tarafýndan duruþma gününden belli süre önce hazýrlanarak daire baþkaný ve üyelerinin incelemesine sunulur. Duruþmalarý hukuk dairesi baþkaný yönetir. Daire baþkanýnýn nezareti ve emri altýnda inceleme ve yargýlamanýn akýþý zabýt kâtibi tarafýndan tutanaða kaydedilir, tutanaklarýn temiz ve okunaklý olarak yazýlmasý zabýt kâtibinin görev ve sorumluluðundadýr. Yargýlamasý ertelenen dosyalarýn ara kararlarý yerine getirilmeden önce görevli zabýt kâtibince duruþma günleri defterine yargýlamanýn ertelendiði (tâlik edildiði) gün yazýlýr. 2) Ara Kararý Gereðinin Yerine Getirilmesi (a) Yazýþmalarýn Yapýlmasý Ara kararý gereðince yapýlacak yazýþma ve teblið ile diðer iþlemler görevli zabýt kâtibince yürütülür. Zabýt kâtibince yazýlan yazýlar daire baþkanýnýn imzasýna sunulduktan sonra ilgili yerlere zimmet karþýlýðýnda teslim edilir, posta listesi ve tebligat tevdi listesi ile birlikte posta iþleme merkezine teslim edilir. (b) Bilirkiþi Ýncelemesi ve Yerel Uygulama (Keþif) Yapýlmasý Ara kararý ile bilirkiþi incelemesi yaptýrýlmasý kararlaþtýrýlan dosyalar zabýt kâtibi tarafýndan bilirkiþinin daveti ile yemin, kimlik ve teslim tutanaðý düzenlenerek daire baþkaný veya ilgili üye hâkimin uygun görmesiyle bilirkiþiye tevdi olunur. Ýnceleme sýrasýnda gereken hallerde, baþka bir bölge adliye mahkemesi veya ilk derece mahkemesi istinabe edilebilir. (HUMK 426/N-2) Ara kararý ile keþif (yerel uygulama) yapýlmasýnýn kararlaþtýrýldýðý durumda da, baþvuru üzerine gerekli masrafýn istek sahibince yazý iþleri müdürlüðüne ya da vezneye makbuz karþýlýðýnda yatýrýlmasýný müteakip belirlenen günde uzman bilirkiþiler refakate alýnýp yerel uygulama yapýlýr ve bilirkiþilerden rapor istenir. Yerel uygulama sýrasýnda daire baþkaný veya görevlendirdiði üye hâkim ile görevli zabýt kâtibi ve mübaþirden mahkeme heyeti oluþur, uygulama tutanaðý zabýt kâtibince düzenlenir, uygulama yerinin disiplinini temin amacýyla Daire baþkaný veya görevlendirdiði üye hâkimin verdiði emirler mübaþir tarafýndan yerine getirilir, mübaþir hazýr olan taraflarý ve tanýklarý sýrasý ile huzura alýr, söz alan kiþi dýþýndakilerin konuþmasýna engel olur. Yerel uygulama ( keþif ) yapýlmasýna karar verilen yer baþka mahalde ise, baþka bir bölge adliye mahkemesi ya da ilk derece hukuk mahkemesi istinabe edilir. Yazýlacak istinabe yazýsý zabýt kâtibince ara kararý doðrultusunda düzenlenip daire baþkaný ya da üye hâkime imzalatýlýr, mübaþir vasýtasý ile ilgili yere gönderilmek üzere postaya verilir. 3) Diðer iþlemler Ýkinci derece hukuk mahkemesi yargýlamasýnýn her aþamasýnda dava dosyalarý ile ilgili olanlar dýþýnda daire ile ilgili her türlü yazýþma muhabere defterine kayýt edilir ve zimmet defterine kayýt ve teslim ile ya da posta yoluyla gönderilir. Yazýþma ve kayýt iþlemleri görevli zabýt kâtibince, teslim ya da posta yoluyla gönderme iþlemi mübaþir tarafýndan yapýlýr. 110

111 Beþinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri III. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesindeki Ýlk Evre Dava dosyalarý ara kararý gereði yerine getirildikten sonra yazý iþleri müdürlüðü bürosundaki dosya dolaplarýnda sýrasý ile duruþma gününe kadar görevli zabýt kâtiplerince muhafaza edilir. Dava dosyalarý, ilgililer veya vekilleri tarafýndan incelenmek istendiðinde yazý iþleri müdürünce daire baþkanýndan izin alýnarak yazý iþleri müdürlüðünde, yazý iþleri müdürünün ya da görevlendireceði zabýt kâtibi gözetiminde dosyalarýn incelenmesi saðlanýr. Örnek alýnmasý istendiðinde yazý iþleri müdürü tarafýndan görevli personelce gözetim olanaðý bulunup bulunmadýðýný takdir edilerek Avukatlýk Kanununun 46. maddesi ve 492 sayýlý Harçlar Kanununa baðlý (1) sayýlý Tarifenin (D) bendi gereðince gerekli gider ve örnek harcýnýn ödenmesi halinde ilgililerin isteði üzerine dosyalardan örnek çýkarýlmasý temin edilir. Avukatlýk Kanununun 46. maddesi gereðince avukatýn onanmasýný istemediði örnekler harca tabi olmadýðýndan bu husus dikkate alýnýr. E. Karar Evresi Bölge adliye mahkemesi ilgili hukuk dairesince yapýlacak inceleme ve yargýlama sonucunda bir karar verilir. Yazýlan karar baþkan ve üyeler ile zabýt kâtibi tarafýndan imza edilir. Daire baþkaný ya da görevlendirdiði üye hâkim tarafýndan zabýt kâtibine yazdýrýlacak kararýn içermesi gereken hususlar HUMK'un 426/T maddesinde sayýlmýþtýr. Karar aþaðýdaki hususlarý içerir: 1. Kararý veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesi ile baþkan, üyeler ve tutanak kâtibinin ad ve soyadlarý, sicil numaralarý, 2. Taraflarýn ve davaya ilk derece mahkemesinde katýlanlarýn kimlikleri ile varsa yasal temsilci ve vekillerinin adý, soyadý ve adresleri, 3. Taraflarýn iddia ve savunmalarýnýn özeti, 4. Ýlk derece hukuk mahkemesi kararýnýn özeti, 5. Ýleri sürülen istinaf sebepleri, 6. Taraflar arasýnda uyuþmazlýk konusu olan veya olmayan hususlarla bunlara iliþkin delillerin tartýþmasý, ret ve üstün tutma sebepleri, sabit görülen olaylarla bunlardan çýkarýlan sonuç ve hukuki sebep, 7. Hüküm sonucu ile varsa kanun yolu ve süresi, 8. Kararýn verildiði tarih, baþkan ve üyeler ile tutanak katibinin imzalarý. Hüküm sonucu kýsmýnda, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, istem sonuçlarýndan her biri hakkýnda verilen hükümle taraflara yüklenen borç veya tanýnan haklarýn, tereddüde yer vermeyecek þekilde açýkça gösterilmesi gereklidir. 111

112 Beþinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri III. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesindeki Ýlk Evre F. Karar Sonrasý Ýþlemler: 1) Kayýt Hukuk dairesince duruþmanýn bitirildiði bildirilip karar verilmesi ile birlikte görevli zabýt kâtibince karar defterine gerekli kayýt yapýlýr ve yargýlamasý sonuçlanan dava dosyasýna bir karar numarasý verilip bu karar numarasý dosya gömleðinin üzerine yazýlýr, ayrýca kararýn özeti, karar tarihi ve karar numarasý esas defterindeki dava esas kaydýnýn bulunduðu ilgili sütunlara iþlenir. 2) Kararýn Bildirilmesi Kararýn birer örneði yazý iþleri müdürünce taraflara teblið edilir. Hukuk dairesi yazý iþleri müdürlüðüne ilgililerce baþvuru halinde kararýn birer örneði makbuz (hükümlerin tebliðine mahsus makbuz) karþýlýðýnda teslim edilerek teblið iþlemi yapýlýr, karþý taraf için de gerekli teblið masrafýnýn verilmesi halinde posta yoluyla gönderilmesi saðlanýr. 3) Dosyanýn Ýlk Derece Hukuk Mahkemesine Gönderilmesi Kararýn yazýlmasý ve gerekli kayýtlarýn yapýlmasýný ve kararýn ilgililere tebliðini müteakip daire kararýna karþý yasal süreler içerisinde temyiz yoluna baþvurulmaz ise dosya zabýt kâtibince postaya verilmek üzere hazýrlanarak, listesi ile birlikte mübaþir vasýtasýyla ilgili ilk derece hukuk mahkemesine posta iþleme merkezine teslim suretiyle gönderilir. 4) Arþivleme Dairenin verdiði karar, karar sýra numarasýna göre yazý iþleri müdürünce özel kartonuna konarak hukuk dairesi için belirlenmiþ özel arþivde saklanýr (HUMK 391). Hukuk Dairesinde tutulacak defter ve kartonlar ile Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi gibi yargýlama yaparak karar verdiði davalara iliþkin dava dosyalarý birim arþivinde muhafaza edilir. Adalet Bakanlýðý Merkez ve Taþra Teþkilatý ile Baðlý Kuruluþlarý Arþiv Yönetmeliði, tarihli ve sayýlý Resmi Gazetede yayýmlanarak yürürlüðe giren Adalet Bakanlýðý Merkez ve Taþra Teþkilatý ile Baðlý Kuruluþlarý Arþiv Yönetmeliðinin Yürürlükten Kaldýrýlmasýna Dair Yönetmelikle yürürlükten kaldýrýlmýþ olup Adalet Bakanlýðý Ýdari ve Mali Ýþler Dairesi Baþkanlýðýnýn tarih ve 128 nolu " Arþiv Hizmetleri " konulu genelgesi ile Devlet Arþivleri Genel Müdürlüðü ile koordineli olarak yapýlacak çalýþma sonunda gerekli düzenlemenin yapýlarak tüm teþkilata duyurulacaðý ifade edilmiþ, tüm taþra teþkilatýnda kurulan arþivlerin birim arþivi olarak kurulmasý öngörülmüþ, yürürlükten kaldýrýlan yönetmeliðin ekindeki listede " Kurum Arþivine Ýntikal Etmeyecek Olan " kýsmýnda yer alan malzemenin kurum arþivine devredilmeyip birim arþivi ayýklama ve imha komisyonlarýnca imha edileceði hükme baðlanmýþ, üretilen evrakýn muhafazasý, ayýklanmasý ve arþiv malzemesi niteliði taþýyan belgelerin Devlet Arþivine devir iþlemlerini birimlerin kendilerinin yapacaðý kararlaþtýrýlmýþtýr. 112

113 Beþinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri III. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesindeki Ýlk Evre G. Temyiz Evresi 1) Temyiz Kanun Yoluna Baþvurma Usulü (a) Baþvuru Süresi Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinden verilen temyizi kabil nihai kararlar ile hakem kararlarýna karþý tebliði tarihinden itibaren 15 (onbeþ) gün içinde temyiz yoluna baþvurulabilir. Bu süre, tarihli ve 4353 sayýlý Kanuna tabi kamu kurumlarý hakkýnda 30 (otuz) gündür. (HUMK 427) Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432. maddesinin 3156 sayýlý Kanunla deðiþtirilen birinci fýkrasýnýn ikinci tümcesi, Anayasa Mahkemesinin tarih ve 2001/216 Esas, 2004/120 Karar sayýlý kararý ile iptal edilmiþ olup ayrýca Adalet Bakanlýðýnca hazýrlanýp görüþe gönderilen Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanun tasarýsý ile de istinaf ve temyiz yoluna baþvuru süresinin (ayrým yapýlmaksýzýn) 15 gün olmasý öngörülmüþtür. (b) Temyiz Dilekçesinde Bulunmasý Gereken Hususlar Temyiz kanun yoluna baþvuruya iliþkin verilecek dilekçede bulunmasý gereken hususlara HUMK'un 430. maddesinde yer verilmiþtir. Madde hükmüne göre temyiz dilekçesinde aþaðýdaki hususlar bulunur: 1. Temyiz eden ile karþý tarafýn davadaki sýfatlarý, adý, soyadý ve adresleri, 2. Bunlarýn varsa yasal temsilci ve vekillerinin adý, soyadý ve adresleri, 3. Temyiz edilen kararýn hangi bölge adliye mahkemesi hukuk dairesinden verilmiþ olduðu ve tarihi ile sayýsý, 4. Yargýtay'ýn bozma kararý üzerine, bozmaya uygun olarak ilk derece mahkemesince verilen yeni kararýn veya direnme kararýna karþý temyizde direnme kararýnýn, hangi mahkemeye ait olduðu, tarihi ve sayýsý, 5. Ýlamýn temyiz edene teblið edildiði tarih, 6. Kararýn özeti, 7. Temyiz sebepleri ve gerekçesi, 8. Duruþma istenmesi halinde bu istek 9. Temyiz edenin veya varsa yasal temsilci yahut vekilinin imzasý. Anýlan madde hükmü uyarýnca temyiz dilekçesinin, temyiz edenin kimliði ve imzasýyla temyiz olunan kararý yeteri kadar belli edecek kayýtlarý taþýmasý halinde diðer þartlar bulunmasa bile reddolunmayýp temyiz incelemesi yapýlacaktýr. 113

114 Beþinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri III. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesindeki Ýlk Evre (c) Temyiz Dilekçesinin Verilmesi Temyiz, dilekçeyle yapýlýr ve dilekçeye karþý tarafýn sayýsý kadar örnek eklenir. (HUMK 430) Temyiz dilekçesi, kararý veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya Yargýtay'ýn bozmasý üzerine hüküm veren ilk derece hukuk mahkemesine yahut temyiz edenin bulunduðu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece hukuk mahkemesine verilebilir. (HUMK 431) Temyiz dilekçesi, hukuk dairesi baþkaný veya üye hakimlerden birisi tarafýndan dilekçenin her nüshasýna havale yazýsý ile havale tarihinin bizzat yazýlmasý ve altýnýn imzalanmasý suretiyle yazý iþleri müdürüne verilir. 71 Temyiz dilekçesi hükmü veren ilk derece mahkemesi yahut temyiz edenin bulunduðu bölge adliye mahkemesi hukuk dairesi veya ilk derece hukuk mahkemesine verildiðinde yine daire baþkaný veya üye hâkim ya da mahkeme baþkaný veya hâkim tarafýndan dilekçenin havalesini müteakip yazý iþleri müdürünce tevdii edilen ilgili görevli zabýt kâtibince harici / taþra temyiz defterine gerekli kayýt ve müteakip iþlemler yapýlýp bekletilmeden suret ve ekleri ile birlikte, kararý veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilir. Gecikmelere sebebiyet verilmesi sonucu, gelmesi muhtemel temyiz dilekçelerini makul süre bekleyerek kararý kesinleþtirip ilk derece mahkemesine gönderen hukuk dairesine, hatta infaza veren ilk derece hukuk mahkemesine, sonradan, süresinde verilmiþ temyiz dilekçelerinin gelmesi halinde bir takým hukuki güçlük ve sakýncalarýnýn yaný sýra telafisi imkansýz durumlarýn ortaya çýkmasýndan görevli zabýt kâtibi ile dilekçe ve eklerini postaya vermekle ödevli mahkeme mübaþiri sorumludur. 72 Temyiz dilekçesi verilirken teblið giderleri de dahil olmak üzere gerekli harç ve giderlerin temyiz eden tarafýndan ödenmesi gerektiðinden vezne teþkilatý bulunmadýðý durumda yazý iþleri müdürünce, vezne teþkilatý kurulu ise münhasýran bu iþle görevli veznedar tarafýndan harç ve masraflar iþ sahibinden alýnýr. Zabýt kâtipleri ile mübaþirler gerekli harç ve masrafý alamazlar. 73 Vezne teþkilatý bulunmadýðý durumda yazý iþleri müdürü görev sebebiyle yerinden ayrýldýðý zaman iþ sahiplerinin beklememesi için tedbir alýr, bu tedbirleri mahkeme baþkaný veya hâkimin tasvibine arz eder. 74 Harç ve masraflarý alan yazý iþleri müdürü veya münhasýran bu iþle görevli veznedar, harç ve masraflarýn verildiðini gösteren tarihi, kanuni süreleri hesaba ve diðer iþlemlerin tespitine yaradýðý için açýk ve okunaklý olarak yazmalýdýr. 75 Temyiz dilekçesi verilirken harç ve giderlerin tamamýnýn ödeneceði öngörülmekte (HUMK 434) ise de Adalet Bakanlýðý Hukuk Ýþleri Genel Müdürlüðünün " Harçlarýn tahsilinde dikkat edilecek hususlar " konulu, tarih ve 120 sayýlý genelgesinde maktu harca tabi davalarda maktu harcýn, nispi harca tabi davalarda da nispi harcýn dörtte birinin tamamýnýn anlaþýlmasý gerektiði vurgulanmaktadýr. 71 Adalet Bakanlýðý Hukuk Ýþleri Genel Müdürlüðünün " Evrak havale iþlemleri " konulu, tarih ve 105 nolu genelgesi. Hukuk ve Ticaret Mahkemeleri Yazý Ýþleri Yönetmeliðinin 26. maddesi. 72 Adalet Bakanlýðý Hukuk Ýþleri Genel Müdürlüðünün " Baþka yer mahkemesine verilen temyiz ve diðer dilekçelerin gönderilmesinde dikkat edilecek hususlar " konulu, tarih ve 108 nolu genelgesi. 73 Hukuk ve Ticaret Mahkemelerinin Yazý Ýþleri Yönetmeliðinin 16. maddesi. 74 Hukuk ve Ticaret Mahkemelerinin Yazý Ýþleri Yönetmeliðinin 17. maddesi. 75 Hukuk ve Ticaret Mahkemelerinin Yazý Ýþleri Yönetmeliðinin 15. maddesi. 114

115 Beþinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri IV. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinde Tutulmasý Gereken Defter ve Kartonlar Temyiz dilekçesi bölge adliye mahkemesine hukuk dairesine ulaþtýðýnda görevli zabýt kâtibi temyiz defterine kaydýný yapar ve temyiz edene bir alýndý belgesi düzenleyerek verir. Temyiz, harca tâbi deðilse dilekçenin temyiz defterine kaydedildiði, harca tâbi ise harcýn yatýrýldýðý tarihte yapýlmýþ sayýlýr. Alýndý belgesinin verildiði tarih, temyiz dilekçesine de yazýlýr. 76 2) Temyiz Edilemeyen Kararlar Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinden verilen temyizi kabil nihai kararlar ile hakem kararlarýna karþý temyiz yoluna baþvurulabilir. HUMK'nýn 428. maddesi uyarýnca bölge adliye mahkemelerinin aþaðýdaki kararlarý hakkýnda temyiz yoluna gidilemez: 1. Miktar veya deðeri beþ milyar lirayý (5236 sayýlý Kanunun 19. maddesi ile eklenen HUMK'nýn ek 4. maddesi uyarýnca ve Maliye Bakanlýðýnýn 49 seri nolu Harçlar Kanunu Genel Tebliði gereðince 2006 yýlýnda 5.490,00.-YTL'dir) geçmeyen davalara iliþkin kararlar, 2. HUMK'nýn 8. maddesinde gösterilen davalar ile (Kat Mülkiyeti Kanunundan doðup taþýnmazýn aynýna iliþkin olan davalar hariç) özel kanunlarda sulh hukuk mahkemesinin görevine girdiði belirtilen davalarla ilgili kararlar, 3. Yargý çevresi içinde bulunan ilk derece mahkemeleri arasýndaki yetki ve görev uyuþmazlýklarýný çözmek için verilen kararlar ile merci tayinine iliþkin kararlar, 4. Çekiþmesiz yargý iþlerinde verilen kararlar, 5. Ýrs ve soybaðýna iliþkin sonuçlar doðuran davalar hariç olmak üzere, nüfus kayýtlarýnýn düzeltilmesine iliþkin davalarla ilgili kararlar, 6. Yargý çevresinde ilk derece mahkemeleri hâkimlerinin davayý görmeye hukuki veya fiili engellerinin çýkmasý halinde, davanýn o yargý çevresi içindeki baþka bir mahkemeye nakline iliþkin kararlar, 1 numaralý bentteki kararlarda alacaðýn bir kýsmýnýn dava edilmiþ olmasý durumunda, kesinlik sýnýrý alacaðýn tamamýna göre belirlenir. Alacaðýn tamamýnýn dava edilmiþ olmasý durumunda, kararda asýl istemin kabul edilmeyen bölümü beþmilyar lirayý (2006 yýlý itibariyle 5.490,00.-YTL) geçmeyen tarafýn temyiz hakký yoktur. Ancak, karþý taraf temyiz yoluna baþvurduðu takdirde, diðer taraf da düzenleyeceði cevap dilekçesiyle kararý temyiz edebilir. 3) Harç ve Masraflarýn Eksik Ödenmesi Harç ve masrafýn eksik ödenmiþ olduðu sonradan anlaþýlýrsa bu durum yazý iþleri müdürünce hemen daire baþkanýna bildirilir. HUMK'nýn 426/D maddesi uyarýnca daire baþkaný tarafýndan verilecek (7) yedi günlük kesin süre içinde tamamlanmasý, aksi halde temyiz isteminden vazgeçmiþ sayýlacaðý hususu baþvurana yazýlý olarak bildirilir. Yazý iþleri müdürü tarafýndan düzenlenecek ve daire baþkaný tarafýndan imzalanacak bu ihtarlý yazýyý içeren teblið mazbatalý zarfýn görevli zabýt 76 Hukuk ve Ticaret Mahkemelerinin Yazý Ýþleri Yönetmeliðinin 18/son maddesi. 115

116 Beþinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri IV. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinde Tutulmasý Gereken Defter ve Kartonlar kâtibince düzenlenecek posta listesi ile birlikte mübaþir tarafýndan postaya verilmesini müteakip baþvurana tebliði tarihinden itibaren 7 günlük kesin süre içerisinde harç ve giderler tamamlanmadýðý (kanundaki " tamamlanma " ifadesi dýþýnda harç ve giderlerin gönderilmesi, yatýrýlmasý, verilmesi gibi kelimeler kullanýlmasýnýn muhtýrayý geçersiz kýlabileceði yolunda Yargýtay kararlarý bulunmaktadýr) takdirde, mahkemece temyiz isteminin yapýlmamýþ sayýlmasýna karar verilir. Daire baþkanýnýn talimatý doðrultusunda zabýt kâtibince yazýlacak kararýn masrafý verilmiþ olmasý halinde davetiyeye eklenerek mübaþir vasýtasýyla postaya verilmesini müteakip tebliði üzerine ya da yazý iþleri müdürünce kalemde tebliði sonrasý temyiz edilmesi halinde HUMK 426/F maddesinin ikinci fýkrasý hükmü kýyas yoluyla uygulanýr. 77 4) Temyiz Ýsteðinin Reddi Temyiz dilekçesi yasal süre geçtikten sonra verilir ya da kesin olan bir karara iliþkin olursa kararý veren hukuk dairesince temyiz dilekçesinin reddine karar verilir. Bu karar, daire baþkanýnýn tensibiyle zabýt kâtibince yazýlýr. HUMK'nýn 426/D maddesine göre yatýrýlan giderden karþýlanarak ret kararý zabýt kâtibince düzenlenecek teblið mazbatalý zarfa eklenip mübaþir vasýtasýyla postaya verilmek suretiyle ilgiliye teblið olunur. (HUMK 426/F-1) Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesinin temyiz isteðinin reddine iliþkin kararý. tebliði tarihinden itibaren 7 (yedi) gün içinde temyiz olunabilir. Temyiz edildiði ve gerekli giderler de yatýrýldýðý takdirde dosya, zabýt kâtibince hazýrlanýp imzalanacak dizi listesine baðlý olarak dosya gönderme formu ile birlikte (düzenleyen zabýt kâtibi ve yazý iþleri müdürü ile daire baþkaný tarafýndan imza edilerek) mübaþir tarafýndan postaya verilmek suretiyle bölge adliye mahkemesi ilgili hukuk dairesine gönderilir. (HUMK 426/F-2) 5) Temyiz Dilekçesine Cevap Verilmesi ve Katýlma Yoluyla Baþvuru Temyiz dilekçesinin bir örneði - görevli zabýt kâtibi tarafýndan teblið mazbatalý zarf düzenlenmek ve mübaþir tarafýndan postaya verilmek suretiyle - hukuk dairesince karþý tarafa teblið olunur. Karþý taraf tebliði tarihinden itibaren 15 (onbeþ) gün içinde cevap dilekçesini kararý veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya Yargýtayýn bozmasý üzerine hüküm veren ilk derece mahkemesine yahut temyiz edenin bulunduðu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece hukuk mahkemesine verebilir. (HUMK 426/G-2) Baþka yer ilk derece hukuk mahkemesine verilen cevap dilekçesinin mahkeme baþkaný veya hâkim tarafýndan havale edilerek gönderilmesini müteakip, yazý iþleri müdürünce görevli zabýt kâtibine verilerek muhabere defterine gerekli kayýt ve müteakip iþlemler (zarflanmasý, posta listesi düzenlenmesi, mahkeme mübaþirine teslim) yapýlýp bekletilmeden suret ve ekleri ile birlikte bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine mübaþir tarafýndan postaya verilmek suretiyle gönderilir. Gecikmelere sebebiyet verilmesi, görevli zabýt kâtibi ile dilekçe ve eklerini postaya vermekle ödevli mübaþir açýsýndan sorumluluk doðurur. 77 Hukuk ve Ticaret Mahkemelerinin Yazý Ýþleri Yönetmeliðinin 53. maddesi. 116

117 Beþinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri IV. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinde Tutulmasý Gereken Defter ve Kartonlar Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine verilen ya da baþka yer mahkemesince posta yoluyla gönderilen cevap dilekçesi, daire baþkanýnýn havalesi ile yazý iþleri müdürüne gönderilmesini müteakip yazý iþleri müdürünce tevdi edilen görevli zabýt kâtibince dosyaya konur. 78 Temyiz dilekçesi kendisine teblið edilen taraf, temyiz hakký bulunmasý veya süresini geçirmiþ olsa bile, vereceði cevap dilekçesi ile kararý temyiz edebilir. 6) Temyiz Ýsteðinden Feragat Edilmesi Kararýn temyiz edilmesinden sonra temyiz edence temyizden feragat edilirse, Yargýtay'a gönderilmez ve kararý veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince temyiz isteðinin reddine karar verilir. Dosya Yargýtay'a gönderilmiþ ve henüz karara baðlanmamýþ ise temyiz isteði feragat nedeniyle reddolunur (HUMK 426/Ý). 7) Temyiz Edilen Dosyanýn Yargýtay Ýlgili Hukuk Dairesine Gönderilmesi Temyiz dilekçesinin karþý tarafa tebliði, gerekli yasal süreler beklendikten sonra, zabýt kâtibince düzenlenecek dizi listesi zabýt kâtibi tarafýndan ve dosya gönderme formu da 79 zabýt kâtibi, yazý iþleri müdürü ve daire baþkaný tarafýndan imza edilerek, dosya zarflanýp Yargýtay ilgili hukuk dairesine gönderilmek üzere mahkeme mübaþiri tarafýndan postaya verilir. Her yýl sonu itibariyle dairelerin görevlerini belirleyecek ve Resmi Gazete ile Bakanlýk bültenlerinde yayýnlanacak " Yargýtay Baþkanlar Kurulu Kararý " doðrultusunda temyiz edilen dosya noksansýz olarak davaya bakmakla görevli daireye gönderilir. Gecikmelerden ve dava dosyalarýnýn noksan olarak veya alaka ve münasebeti olmayan daireye gönderilmesinden daire baþkaný, görevli zabýt kâtibi ve mübaþir ile yazý iþleri müdürü sorumludur Adalet Bakanlýðý Hukuk Ýþleri Genel Müdürlüðünün " Baþka yer mahkemesine verilen temyiz ve diðer dilekçelerin gönderilmesinde dikkat edilecek hususlar " konulu, tarih ve 108 nolu genelgesi. Hukuk ve Ticaret Mahkemelerinin Yazý Ýþleri Yönetmeliðinin 1. maddesi. 79 Hukuk ve Ticaret Mahkemelerinin Yazý Ýþleri Yönetmeliðinin 25. maddesi, Cumhuriyet Baþsaývcýlýklarý ile Ýlk Derece Ceza Mahkemeleri Kalem Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliðin 80. ve 87. maddeleri. Adalet Bakanlýðý Hukuk Ýþleri Genel Müdürlüðünün " Dava dosyalarýnýn temyize gönderilmesinde dikkat edilecek hususlar " konulu, tarih ve 119 nolu genelgesinin 7. maddesi. 80 Hukuk ve Ticaret Mahkemelerinin Yazý Ýþleri Yönetmeliðinin 25. ve 53. maddeleri, Adalet Bakanlýðý Hukuk Ýþleri Genel Müdürlüðünün " Dava dosyalarýnýn temyize gönderilmesinde dikkat edilecek hususlar " konulu, tarih ve 119 nolu genelgesinin 7. maddesi. 117

118 Beþinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri IV. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinde Tutulmasý Gereken Defter ve Kartonlar IV. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinde Tutulmasý Gereken Defter ve Kartonlar A. Defterler Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesinde aþaðýda isimleri yazýlý olan defterler kullanýlýr: 1) Esas Defteri Ýlk derece mahkemesinden istinaf kanun yoluna baþvurulan dava dosyasý hukuk dairesine geldiðinde sýrasý ile bu deftere kaydolunur ve bu defterin hanelerine davanýn safahatý iþlenir. Defterdeki sýra numarasý alakalý dava dosyasýnýn üzerine davanýn esas numarasý olarak yazýlýr. Yetki ve görev uyuþmazlýklarýna iliþkin baþvurularda bu deftere kaydedilir. 2) Karar Defteri Ýkinci derece mahkemesi sýfatýyla, bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince yapýlacak yargýlama sonunda verilecek kararlar, sýrasý ile bu deftere kaydolunur. 3) Duruþma Günleri Defteri Davalarýn görüleceði gün ve saati gösteren bir defterdir. 4) Deðiþik Ýþler Defteri Ýlk derece mahkemesi sýfatýyla bakýlacak davalar nedeniyle dava öncesi esas defterine kaydý gerekmeyen ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti, adli müzaharet ve sair taleplerin kaydýna mahsus defterdir. 5) Talimat Defteri Baþka bir yer bölge adliye mahkemesinden gelen talimat evraký sýrasý ile bu deftere kaydolunur. 6) Muhabere Defteri: Tutulmasý gereken diðer defterlere kaydý gerekmeyen, ancak hukuk dairesinden yazýlan ya da daireye gelen evrak ve yazýlar bu deftere kaydolunur. Hukuk dairesinden yazýlan bir yazýya, yani muhabere defterine kaydý gereken yazýya gelen cevaba ayrý muhabere numarasý verilerek ayrýca deftere kaydedilmez. Böyle bir yazý, cevap teþkil ettiði hukuk dairesinin ilk yazýsýnýn defterde aldýðý numaranýn sýrasýndaki ilgili sütuna iþaret olunur. 7) Zimmet Defteri Hukuk dairesinden yazýlan yazýlar bu deftere sýrasý ile kaydolunur ve defterdeki ilgili sütuna teslim tarihi yazýlmak ve teslim alanýn imzasý alýnmak suretiyle ilgili muhatap kurum ve kuruluþa teslim edilir. 8) Temyiz Defteri Temyiz yoluna baþvuruda bulunulmasý halinde ilgilileri tarafýndan verilen dilekçeler sýrasý ile kaydolunur. 118

119 Beþinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri IV. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinde Tutulmasý Gereken Defter ve Kartonlar 9) Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kuruluna Baþvuru Esas Defteri 5235 sayýlý yasanýn 35(3) maddesi ile BAM ceza daireleri arasýnda oluþabilecek görüþ farklýlýðýnýn giderilmesini saðlayacak þekilde düzenleme yapýlmýþtýr. Buna göre; Bölge adliye mahkemesinin ilgili hukuk dairesinin benzer olaylarda, diðer bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasýnda ya da bu mahkeme ile baþka bir bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerince verilen kesinleþmiþ kararlar arasýnda uyuþmazlýk bulunmasý hâlinde, Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kurulu bu uyuþmazlýðýn giderilmesini kendi görüþlerini de ekleyerek Yargýtay Birinci Baþkanlýðýndan ister. Bu gibi durumlarda ilgili daire Baþkanlar Kuruluna baþvurur. Bu baþvuru bu deftere kaydedilir. Bu defterde; sýra numarasý, talep eden, talep tarihi, talep konusu ve düþünceler sütunlarýndan oluþur. 10) Dava Nakil Ýstekleri Defteri 5235 sayýlý yasanýn 36 maddesine göre Bölge adliye mahkemesi hukuk daireleri; Yargý çevresindeki adlî yargý ilk derece hukuk mahkemeleri hâkimlerinin davayý görmeye hukukî veya fiilî engellerinin çýkmasý hâlinde, o davanýn bölge adliye mahkemesi yargý çevresi içerisinde baþka bir adlî yargý ilk derece hukuk mahkemesine nakli hakkýnda karar vermekle görevlidirler. Bu itibarla bu konulara iliþkin gelen talepler bu deftere kaydedilir ve gerekli olan sütunlar bu defterde bulunur. B. Kartonlar Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesinde aþaðýda isimleri yazýlý olan kartonlar kullanýlýr. 1) Ön Ýnceleme Karar Kartonu Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu nun 426/L maddesine göre; bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince dosya üzerinde yapýlacak ön inceleme sonunda; incelemenin baþka bir dairece yapýlmasý gerektiði, kararýn kesin olduðu, baþvurunun süresi içinde yapýlmadýðý, baþvuru þartlarýnýn yerine getirilmediði, baþvuru sebeplerinin veya gerekçesinin hiç gösterilmediði tespit edilen dosyalar hakkýnda öncelikle gerekli karar verilir. Eksiklik bulunmadýðý anlaþýlan dosya incelemeye alýnýr. Bu itibarla daire bu konuya iliþkin olarak vermiþ olduðu kararýn bir nüshasý bu kartonda saklanýr. 2) Karar Kartonu Dava sonunda verilecek hüküm ve kararlar ile deðiþik iþ talepleri nedeniyle verilecek kararlar, tarih sýrasý ve sýra numarasý ile bu kartona konulur. Dava ve deðiþik iþler nedeniyle iki ayrý karton tutulur. Bu kartona konacak karar suretlerinde daire baþkaný ve üyelerinin imzalarýnýn eksik olmamasý ve hukuk dairesi mührünün bulunmasý hususlarý gözetilir. 119

120 Beþinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri IV. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinde Tutulmasý Gereken Defter ve Kartonlar 3) Karar Müsveddesi Kartonu Hukuk dairelerince yapýlan yargýlama sonucunda hukuk dairesi kurulunca yazýlan karar müsveddelerini bu kartona konulur. 4) Muhabere Kartonu Hukuk Dairesince muhabere defterine kayýt edilerek yapýlan yazýþma örnekleri ve bu yazýþmalara verilen cevaplar bu kartona konulur. 5) Ýcranýn Geri Býrakýlmasý Ýþleri Ýle Ýlgili Karar Kartonu Ýcranýn geri býrakýlmasý isteði üzerine verilmiþ karar örnekleri bu kartonda saklanýr. 6) Ýçtihadý Birleþtirme Kararlarý Kartonu Resmi Gazetede çýkan Ýçtihadý Birleþtirme Kararlarý sýrasý ile bu kartona konulur. Yazý iþleri müdürü Resmi Gazetede bulunan karar örneklerini çýkararak sýra numarasý ile kartona koydurur. 7) Baþkanlar Kurulu Karar Kartonu Bu kartona Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kurulunun kararlarý tarih ve sýra numarasý ile konulur. 8) Ýþ Cetvelleri Kartonu Bu kartona bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinden Bakanlýða gönderilen iþ cetvellerinin örnekleri tarih sýrasýyla ve düzenle konup saklanýr. 9) Genelgeler Kartonu Bu kartona Adalet Bakanlýðýnca gönderilen genelgeler tarih ve numara sýrasýyla konup saklanýr. 10) Duruþma Listesi Kartonu Hukuk dairelerince yapýlan günlük duruþmalara ait listelerin birer örneði bu kartonda saklanýr. 11) Demirbaþ Eþya Kartonu Hukuk dairesinde bulunan demirbaþ eþya ilgili liste, evrak ve tutanaklar bu kartonda saklanýr. 12) Personel Özlük Kartonu Hukuk dairesinde görevli personelin özlük iþlemleri ile ilgili yazýþmalar bu kartonda saklanýr. 13) Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kuruluna Baþvuru Kartonu 5235 sayýlý yasanýn 35(3) maddesi ile BAM hukuk daireleri arasýnda oluþabilecek görüþ farklýlýðýnýn giderilmesini saðlayacak þekilde düzenleme yapýlmýþtýr. Buna göre; 120

121 Beþinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri IV. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinde Tutulmasý Gereken Defter ve Kartonlar Bölge adliye mahkemesinin ilgili hukuk dairesinin benzer olaylarda, diðer bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasýnda ya da bu mahkeme ile baþka bir bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerince verilen kesinleþmiþ kararlar arasýnda uyuþmazlýk bulunmasý hâlinde, Bölge Adliye Mahkemesi Baþkanlar Kurulu bu uyuþmazlýðýn giderilmesini kendi görüþlerini de ekleyerek, Yargýtay Birinci Baþkanlýðýndan ister. Bu gibi durumlarda ilgili daire, Baþkanlar Kuruluna baþvurur. Bu baþvuru için alýnan kararýn bir nüshasý bu kartonda saklanýr. 14) Dava Nakil Ýstekleri Kartonu 5235 sayýlý yasanýn 36 maddesine göre, bölge adliye mahkemesi hukuk daireleri; yargý çevresindeki adlî yargý ilk derece hukuk mahkemeleri hâkimlerinin davayý görmeye hukukî veya fiilî engellerinin çýkmasý hâlinde, o davanýn bölge adliye mahkemesi yargý çevresi içerisinde baþka bir adlî yargý ilk derece hukuk mahkemesine nakli hakkýnda karar vermekle görevlidirler. Bu itibarla bu konulara iliþkin gelen taleplere iliþkin verilen kararlarýn bir nüshasý bu kartonda saklanýr. Ayrýca bu talepler acil iþlerden sayýlarak öncelikle karar verilir. 15) Baþkanlar Kurulu Ýlke Kararlarý ve Yýllýk Ýþbölümü Karar Kartonu Bölge adliye mahkemesi baþkanlar kurulu tarafýndan dosyalarýn daha hýzlý yürütülmesi konusunda yapýlan iþ bölümü konusunda yayýnlanan yýllýk iþbölümleri hakkýndaki kararlar bu kartonda saklanýr. Yine baþkanlar kurulu tarafýndan yayýnlanan ilke kararlarý bu kartonda saklanýr. 16) Hakim ve Savcýlarýn Not Fiþleri Kartonu Yerel mahkeme hakim ve savcýlarý hakkýnda; verdikleri kararlardaki isabet, mütala, iddianame ve yapýlan soruþturma gibi hususlar dikkate alýnarak verilen notlarýn saklandýðý kartondur. 17) Hakim ve Savcýlarýn Not Fiþlerine Ýtiraz Kartonu Yerel mahkeme hakim ve savcýlarý hakkýnda; verdikleri kararlardaki isabet, mütala, iddianame ve yapýlan soruþturma gibi hususlar dikkate alýnarak not verilir. Verilen bu notlara itirazlar ve verilen kararlarýn saklandýðý kartondur. 121

122 Altýncý Bölüm: Defterlere Ýliþkin Ortak Hükümler I. Defterlerin Numaralanmasý ve Onaylanmasý/ II. UYAP Genel Mimarisi/ III. Ulusal Yargý Aðý Aþamalarý YEDÝNCÝ BÖLÜM DEFTERLERE ÝLÝÞKÝN ORTAK HÜKÜMLER I. Defterlerin Numaralanmasý ve Onaylanmasý Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesinde tutulacak defterlerin her sayfasýna kullanýlmadan önce sýra numarasý yazýlýr ve sayfalarýn birleþtiði yerin üst kýsmý hukuk dairesinin mührü ile mühürlenir. Defterlerin birinci ve son sayfalarýna da kaç sayfadan ibaret olduðu yazý iþleri müdürü tarafýndan yazý ile belirtildikten sonra altý hukuk dairesi baþkaný tarafýndan imzalanýr ve mühürle onaylanýr. Benzer iþlemler savcýlýk ve ceza daireleri için de yapýlýr. II. Defterlerin Tutulmasý Defterlerin mürekkepli kalemle yazýlmasý zorunludur, kurþun, boyalý veya tükenmez kalem kullanýlamaz. (Mürekkep uzun süre kalýcýlýðýný korumakta olup diðer kalemler kolayca silinip kýsa sürede çeþitli nedenlerle okunaksýz hale gelebilmektedir) Defterlerde kazýntý ve silinti yapýlamaz. Yanlýþ yazýlan kelime ve rakamlar okunabilir þekilde çizilir, doðrusu yazýlýr ve altý (kaydý yapan zabýt kâtibince) imzalanýr. III. Tutanak ve Diðer Yazýlý Kaðýtlarda Uyulmasý Gerekli Esaslar Tutanak ve diðer yazýlý kaðýtlarýn üst, alt, sað ve sol kenarýndan 2.5 cm boþluk býrakýlarak yazý alaný düzenlenir ve arka tarafý tamamen boþ býrakýlýr. Tutanak ve diðer yazýlar da A4 (210X297 mm) ve A5 (210X148 mm) boyutunda kaðýt kullanýlýr. Yazýlar bir veya birkaç satýrdan ibaret olsa dahi, ayný büyüklükteki kaðýtlara yazýlýr. Bu nedenle yarým kaðýt kullanýlmaz. Bilgisayar veya daktilo ile yazýlmasý mümkün olmayan hallerde tutanaklar el yazýsýyla yazýlabilir. El yazýsýnýn okunaklý, düzgün bir þekilde yazýlmasý zorunludur. Tutanaklar mahkemenin uygun ve lüzumlu göreceði teknik araçlarla tespit olunabilir. Bu tespite dayanýlarak sonradan düzenlenecek duruþma tutanaklarýný, duruþma safahatýna uygun olduðu, mahkeme baþkaný ve tutanaðý düzenleyen zabýt katibi tarafýndan tasdik edilir. Mahkeme baþkanýnýn özrü bulunursa tutanak üyelerinin en kýdemlisi tarafýndan imzalanýr. Evraka imza edenlerin imzalarýný okunaklý bir þekilde yazmalarý ve okunmasý mümkün olmayan imzanýn yanýna imza sahibinin ad ve soyadýnýn ayrýca yazý ile yazýlmasý zorunludur. 122

123 Altýncý Bölüm: Defterlere Ýliþkin Ortak Hükümler IV. Dosyalarýn Düzenlenmesi ve Dizi Listesi Yapýlmasý/ V. Dosyalarýn Ýnceleme Usulü IV. Dosyalarýn Düzenlenmesi ve Dizi Listesi Yapýlmasý Dosyanýn sol köþesine esas numarasý yazýlýr. Ýddianame ve kovuþturmaya ait bütün evrak, dilekçeler, arasýna hiçbir evrak karýþtýrýlmaksýzýn duruþma tutanaðý ve verilen karar tarih sýrasýyla ve kaðýtlarýn kenarlarý ortalama delinmek suretiyle dosyaya birer birer eklenir. Vekâletnameler, sanýklarýn nüfus ve adlî sicil kayýtlarý iddianamenin üzerine, keþif tutanaðý, bilirkiþi raporlarý, istinabe tutanaklarý duruþma tutanaðýnýn altýna takýlýr. Davanýn görülmesi sýrasýnda dosyanýn evraký almayacaðý anlaþýlýrsa, evrak sýrasýyla baþka kartonlara konur ve bu kartonun üzerine ayný dosya numarasý yazýlarak, ilk teþkil edilen dosyaya eklenir. Bozma üzerine yeni yapýlan duruþmalarda dosya yukarýda yazýlý esaslara göre yeniden iþlem görür ve yeni evrak eskilerle karýþtýrýlmaz. Dava dosyasýnýn diðer bir mahkeme ve mercie gönderilmesi gerektiðinde, dosyadaki tutanak ve belgeler geliþ tarih ve sýrasýna veya dosyadaki numara sýrasýna göre dosya kapaðýnda gösterilen hanelere yazýlmak suretiyle dizisi yapýlýr, dizi listesinin altý zabýt katibi tarafýndan imzalanýr. Dosya baþka yere gitmiþ ise son duruþmadaki ara kararýnýn bulunduðu tutanak örneðinin konduðu geçici bir dosya açýlýr. Asýl dosya geldiðinde geçici dosyadaki evrak bu dosyaya aktarýlýr. V. Dosyalarýn Ýnceleme Usulü Maðdurun, þikâyetçinin, suçtan zarar görenin ve katýlanýn vekilleri ile müdafi kovuþturma aþamasýnda dosyayý ve muhafaza altýna alýnmýþ delilleri yazý iþleri müdürü veya görevlendireceði bir zabýt katibinin yanýnda inceleyebilir. Avukat ve stajyeri vekaletname olmaksýzýn kovuþturma dosyalarýný inceleyebilirler. Maðdurun, þikâyetçinin ve suçtan zarar görenin vekilleri ile müdafi vekâletname ibraz ederek dilekçe ile baþvurmalarý hâlinde bütün tutanak ve belgelerin örneklerini harçsýz olarak alabilirler. Katýlan da bu hakka sahiptir. Cumhuriyet baþsavcýsý ve Cumhuriyet savcýlarý ile denetimleri sýrasýnda adalet müfettiþleri dava dosyasýný her zaman inceleyebilirler. Yukarýda sayýlanlar dýþýnda, mahkeme baþkaný veya hâkimin izni olmadan mahkeme evraký ve dosyasý kimseye gösterilmez. 123

124 Yedinci Bölüm: Ulusal Yargý Aðý Projesi (UYAP) I. Genel Açýklama SEKÝZÝNCÝ BÖLÜM ULUSAL YARGI AÐI PROJESÝ (UYAP) I. Genel Açýklama Adaletin temel prensiplerinden en önde geleni þüphesiz süratli ve ekonomik olmasýdýr. Bu husus yargý faaliyeti açýsýndan Anayasa'mýzýn 141/son maddesinde "Davalarýn en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandýrýlmasý, yargýnýn görevidir." þeklinde hükme baðlanmýþtýr. Ancak günümüze baktýðýmýzda merkez ve taþra teþkilâtýnda çalýþmalarýn yoðun emek harcanarak yapýldýðý, çok sayýda belge ve kayýt kullanýldýðý görülmektedir. Bunun ise, zaman ve emek kaybýna neden olduðu, iþlemleri daha da masraflý hale getirdiði ve hata riskini arttýrdýðý bir gerçektir. Ayrýca yargý faaliyetini icra eden birimlerimizin son yýllarda içinde bulunduðu durum, herkes tarafýndan bilinen gerçektir. Ekonomik krizlerinde etkisiyle artan aðýr iþ yükü, personel sayýsýndaki yetersizlik, haberleþme ve bilgi alýþveriþinde yaþanan aksaklýklar, harici birimlerden gelmesi gereken bilgilerin geç gelmesi ve teknolojik imkanlardan yoksun olmasý gibi nedenlerle, yargý faaliyeti çok yavaþ iþlemektedir. "Geç kalýnmýþ adalet, adalet deðildir" ilkesinden yola çýkarak, devletin vatandaþýna zamanýnda adalet daðýtabilmesi en önemli görevlerinden biridir. Bu görevi yerine getirebilmenin yegane yolu da, bilgi toplumu içerisinde yer alabilmektir. Bilgi toplumu düþüncesi karþýmýza e-devlet kavramý olarak çýkmaktadýr. Adalet Bakanlýðý olarak "e-devlet" sisteminin bir parçasý olacak olan "e-adalet" sisteminin kurulmasý için, Yüksek Yargý Organlarý ve yargý için bilgi temininde vazgeçilmez özellikte bulunan kurumlar da sisteme dahil edilerek, Adalet Bakanlýðý Merkez Teþkilatý ile birlikte tüm mahkemeler, cumhuriyet baþsavcýlýklarý, adli týp ve icra dairelerini içine alacak þekilde bilgisayar aðý kurma bu sayede Bakanlýk merkez ve taþra birimleri arasýnda bilgi alýþveriþinin elektronik ortama taþýnmasý, vatandaþa internet üzerinden hizmet saðlanmasý, harici birimlerden beklenen bilgilerin istenilen zamanda sistem tarafýndan hazýr edilmesi(örneðin; mahkemelerin ihtiyaç duyduðu nüfus bilgilerinin MERNÝS'ten veya soruþturma dosyalarýnýn POLNET'ten alýnmasý gibi.), gibi hedeflerle UYAP'ýn gerçekleþtirilmesi çalýþmalarý baþlatýlmýþtýr. UYAP'ýn ana amacý, zaman kaybetmeden adaletin yerine getirilerek vatandaþýn maðdur olmasýný engellemek, Türkiye Cumhuriyeti Adli Sistemi nin iþleyiþinin güvenirliðini ve doðruluðunu koruyarak sisteme hýz kazandýrmaktýr. Yargýtay Bilgi Sistemi nin de UYAP kapsamýna alýnmasýyla, adliyelerde baþlayan süreç kesintiye uðramadan ve zaman kaybedilmeden devam edecek, böylece teknoloji adaletin hizmetinde olacaktýr. Bu kapsamda UYAP, Adalet Bakanlýðý ve baðlý kuruluþlarý bünyesinde yürütülen faaliyetlerin ve yargý sistemi ile ilgili iþlevlerin bilgisayar yardýmýyla tam entegre bir þekilde otomasyona geçirilmesidir. 124

125 Yedinci Bölüm: Ulusal Yargý Aðý Projesi (UYAP) II. UYAP Genel Mimarisi/ III. UYAP Aþamalarý Program, içinde yargýnýn hýzlanmasý için "Karar Destek Sistemi" ve "Bilgi Bankasý" barýndýracak þekilde tasarlanmýþtýr. Karar destek sisteminde; hakimin karar verebilmesi için gerekli her türlü dokümanýn en kýsa sürede saðlanmasý, usûl hatalarýndan kaynaklanan bozmalarýnýn önüne geçilerek yargýnýn hýzlanmasý hedeflenmektedir. Bu suretle yargý hak ettiði seviyeye kavuþacaktýr. Adalet teþkilatý olarak UYAP ile vatandaþlarýmýzýn duruþma tarihini öðrenmek için adliyeye gitmesine gerek kalmayacaktýr. Avukatlarýn bürolarýndan dava açmasý, harç yatýrmasý, dilekçe vermesi ve dava dosyalarýna yetkileri çerçevesinde ulaþmasý saðlanacaktýr. Bakanlýðýmýza baðlý personelimizin, bilgisayar teknolojisi ile tanýþarak bilgi toplumunun birer üyesi olmasý saðlanacaktýr. Amacýmýz, bilgi toplumunun bir parçasý olarak, vatandaþýmýza hakkettiði hizmeti hýzlý ve güvenli bir þekilde sunmaktýr. II. UYAP Genel Mimarisi Proje yazýlý evrak ve daktilo kullanýmýný kaldýrarak "kaðýtsýz ofis ortamýný" oluþturmayý amaçlamaktadýr. Hedeflenen sistem kurulduðunda, dava adliyeye intikal ettiði andan itibaren elektronik ortama geçirilerek, tekrarlardan kaçýnýlacaktýr. Bu kapsamda Cumhuriyet Savcýlýðýndan girilen bilgiler mahkeme aþamasýnda tekrar bilgisayara girilmeyecek, bilgilerin tekrarlý olarak girilmesi engellenerek zaman ve iþgücü kaybý önlenecektir. Yargýlama, üst mahkemeye gidiþ, üst mahkemeden dönüþ (Yargýtay ve Danýþtay da dahil), kesinleþme, ilamat, cezanýn infazý ve adli sicile intikali aþamasýna kadar tüm evreler bilgisayar ortamýnda gerçekleþecektir. Yargýnýn etkinliðinin arttýrýlmasý yönünde, adalet mekanizmasýnýn ayrýlmaz bir parçasý olan Nüfus, Tapu, Jandarma ve Emniyet birimlerinin otomasyon sistemleri ile UYAP entegre edilecek ve veri alýþveriþi saðlanacaktýr. III. Ulusal Yargý Aðý Projesinin (UYAP) Aþamalarý Proje kapsamýnýn ve mevcut ihtiyaçlarýn tespiti amacýyla öncelikle fizibilite çalýþmalarý yapýlmýþ, çalýþmalar sonunda düzenlenen rapora göre, projenin kýsa bir sürede bitirilmesinin mümkün olmadýðý anlaþýlmýþ, yýllara sari olarak, merkez ve taþra olmak üzere iki aþamada gerçekleþtirilmesi gerektiði kanaatine varýlmýþtýr. Merkez aþamasý "UYAP I" ve taþra aþamasý "UYAP II" olarak adlandýrýlmýþtýr. IV. Ulusal Yargý Aðý Projesi Merkez Aþamasý (UYAP I) 2000 yýlýnda Bilgi Ýþlem Dairesi Baþkanlýðýmýz tarafýndan, projenin temelini oluþturacak Donaným, Yapýsal Kablolama ve Yazýlým Teknik Þartnameleri hazýrlanmasý üzerine, 20 Aðustos 2000 tarihinde Adalet Bakanlýðý ile HAVELSAN A.Þ. arasýnda yapýlan sözleþme ile UYAP I çalýþmalarýna baþlanmýþtýr. UYAP I'in amacý; merkez teþkilat birimlerinde günlük çalýþmalarýn bilgisayar yardýmý ile yapýlmasý ve tüm verilerin merkezi veri tabanýnda tutulup bilgisayar aðý (network) kurularak izlenmeye baþlanmasý olarak özetlenebilir. 125

126 Yedinci Bölüm: Ulusal Yargý Aðý Projesi (UYAP) IV. Ulusal Yargý Aðý Projesi Merkez Aþamasý (UYAP I)/ V. UYAP'ýn Geldiði Son Durum V. Ulusal Yargý Aðý Projesinin Geldiði Son Durum a) Uygulama yazýlýmlarý ve Doküman Yönetim Sistemi'nin hazýrlanmasý ve entegrasyon çalýþmalarý tamamlanmýþ, tüm birimlerde kullanýma hazýr hâle getirilmiþtir. b) Kullanýcýlarýn ve yetkilerinin belirlenmesi, sisteme tanýmlanmasý gerçekleþtirilmiþtir. c) Birim kodlarýnýn oluþturulmasý ve aktarýmý çalýþmalarý tamamlanmýþtýr. d) Mevcut verilerin aktarýmý tamamlanmýþtýr. e) Birimlerde programlar iþletime alýnmýþtýr. VI. Ulusal Yargý Aðý Projesi Taþra Aþamasý (UYAP II) UYAP ýn Ýkinci Aþamasý, taþra birimlerinin otomasyona geçirilmesini hedeflemektedir. Kurulacak geniþ alan aðý ve yerel alan aðlarý vasýtasýyla taþra birimleri merkezde tutulacak bilgilere doðrudan eriþim saðlayacak, tüm faaliyetler kaðýtsýz ortam prensibine göre elektronik ortamda yürütülecek, Bakanlýk personeli dýþýnda avukatlar ve vatandaþlar da bu sistemden faydalanacaktýr. Yazýlým ve Donaným, Yapýsal Kablolama, Kesintisiz Güç Kaynaðý Teknik Þartnameleri Bilgi Ýþlem Dairesi Baþkanlýðý tarafýndan hazýrlanarak, 10 Aðustos 2001 ve 26 Temmuz 2002 tarihlerinde Adalet Bakanlýðý ile Havelsan A.Þ. arasýnda imzalanan protokoller ile UYAP II çalýþmalarý baþlatýlmýþtýr. VII. Ulusal Yargý Aðý Projesi (UYAP) Neler Getiriyor A. Merkez Teþkilat Merkez ve taþra teþkilatýndaki veriler bilgisayar ortamýnda takip edilmekte ve istenildiði þekilde istatistiksel bilgilere doðru ve hýzlý ulaþýlabilmektedir. (Örneðin: suç haritalarý) Doðru bilgiye en kýsa zamanda ulaþýlarak doðru kararlar alýnýp sevk ve idare fonksiyonu gerçek manasýyla icra edilebilmektedir. B. Cumhuriyet Savcýlýklarý Cumhuriyet savcýlýklarýnda gerçekleþtirilen tüm iþlemler bilgisayar kullanýlarak yapýlabilecektir. Nüfus ve sabýka kayýtlarýna her an eriþilebilecektir. Ön ödeme, zamanaþýmý, içtima, müddetname ve para cezasýnýn hapse çevrilmesi, vb. savcýlýk iþlemlerinde her türlü kullaným kolaylýðý saðlanarak iþlemlerin daha hýzlý ve doðru yapýlmasý saðlanacak ve bu bilgiler üzerinde arama ve sorgu yapýlacaktýr. Her türlü yazýþmalar ve ilamatlar sistem üzerinden elektronik olarak gerçekleþtirilecektir. Ýddianame düzenlenmesi, duruþma sonrasý iþlemleri ve temyiz iþlemleri sistem üzerinden gerçekleþtirilebilecektir. Bu iþlemler için kullanýcýlar örnek þablonlar hazýrlayabilecektir. 126

127 Yedinci Bölüm: Ulusal Yargý Aðý Projesi (UYAP) VII. Ulusal Yargý Aðý Projesi (UYAP) Neler Getiriyor? Savcýlýkta tutulan tüm bilgilerin tek ve entegre bir bilgi bankasýnda tutulmasý sayesinde her türlü geriye dönük sorgulamalar ve istatistiksel veriler alýnabilecektir. Delillerin hýzlý ve saðlýklý bir biçimde toplanmasý mümkün olacaktýr. Yakalama ve gözaltý süreleri merkezi olarak denetlenerek insan haklarýnýn korunmasý saðlanacaktýr. C. Mahkemeler Hazýrlýk aþamasýnda (savcýlýkta) girilen bilgiler tekrar girilmeyecektir. Nüfus, sabýka, tapu, vb. kayýtlar ile mahkeme kararlarý davanýn açýldýðý anda getirtilebilecektir. Duruþma sýrasýnda dahi en güncel mevzuata ve içtihatlara anýnda eriþilebilecektir. Ýstinabeler, talimat ve yazýþmalar að üzerinden elektronik olarak ve anýnda gönderilebilecektir. Dosyadaki tüm bilgiler veritabanýna girileceðinden dosya incelemeleri yetkiler dahilinde bilgisayar kullanýlarak yapýlabilecektir. Yargýlama sýrasýnda olasý usul hatalarýnýn önlenmesi, diðer hatalarýn en aza indirilmesi amacýyla "Karar Destek Sistemleri" kullanýcýlarýn hizmetine sunulacaktýr. Üst dereceli mahkemelere dosya gönderilmesi ve dosyanýn yerine iadesi iþlemleri tamamen elektronik ortamda yapýlabilecektir. Talimatlar ve müzekkereler elektronik ortamda taþra teþkilâtý birimleri arasýnda kolaylýkla dolaþtýrýlabilecektir. Görevleri itibari ile yapmak zorunda olduklarý iþleri daha kolay ve hata riskini en aza indirerek gerçekleþtirebilecektir, Dosya arama iþlemleri kolaylaþtýrýlarak zaman kaybedilmeyecektir, Dosyalarýn kayýt iþlemleri ile veri giriþleri daha hýzlý ve kolay yapýlabilecektir, Bakanlýk internet sisteminde her birim kendi internet sayfasýnda gereken düzenlemeleri yapabilecektir, Doküman Yönetim Sistemi ile evrak anýnda gerekli makamlara ulaþabilmekte ve bu þekilde evrakýn ulaþtýrýlmasý ile kaybedilen zaman kazanýlacaktýr, Yargý birimlerinin karar vermesi hýzlanacaktýr, Sistem, kullanýcýlarýn ihtiyaç duyduklarý her türlü bilgiye, doðru, güncel ve anýnda ulaþmalarý saðlanacaktýr, Yargý sürecinde karar verilmesini destekleyecek sorgulamalar yapýlabilecektir, 127

128 Yedinci Bölüm: Ulusal Yargý Aðý Projesi (UYAP) VII. Ulusal Yargý Aðý Projesi (UYAP) Neler Getiriyor? Hakim ve savcýlarýn çalýþma ortamý dýþýndan belirlenen yetkiler dahilinde güvenli bir þekilde dosyalarýna eriþimi, akýllý kart (smart card) ile kullanmalarý saðlanacaktýr, Kullanýcýlar istedikleri þekilde sorgulama yaparak, örneðin, bir dosyanýn numarasýna göre veya taraflardan birinin bilinen bilgisine göre arama yaparak, istenilen konuda rapor alýnmasý saðlanacaktýr, Ýddianame düzenlenmesi, duruþma ve temyiz iþlemleri sistem üzerinden yapýlacak, bu iþlemler için kullanýcýlar örnek þablonlar hazýrlayabilecektir, Personel takibi yapýlabilecektir, Personelin bilgisayar konusunda alýnan eðitimlerle geliþmesi saðlanacaktýr, Sistemdeki tüm veriler tek bir yerde toplanmakta olup bu verilere hýzlý, güvenli bir þekilde ulaþýlacaktýr, Kamu kurum ve kuruluþlarý ile entegrasyona gidilerek bilgi ve belgeler güvenli ve hýzlý bir þekilde bilgisayar sistemi üzerinden saðlanmaktadýr. Bu entegrasyon sayesinde, kurum ve kuruluþlar adli makamlardan istedikleri bilgilere kolaylýkla ulaþabilecektir, Delillerin hýzlý ve saðlýklý bir þekilde toplanmasý saðlanacaktýr, Hazýrlýk aþamasýnda (savcýlýk) girilen bilgiler tekrar girilmeyecektir. D. Adalet Komisyonlarý Adliye ve mülhakatlardaki tüm kadrolarýn süratli ve saðlýklý bir biçimde takibi yapýlarak personel hareketleri izlenecektir. Personelin tüm özlük haklarýna iliþkin iþlemler (izin, rapor, yetki, disiplin vs.) elektronik olarak yapýlacaktýr. Tutulan tüm kayýtlar tek ve entegre bir veritabanýnda tutulacaðýndan geriye dönük her türlü arama ve sorgulamalar yapýlabilecektir. Komisyonlar tarafýndan tutulan bütün kayýtlarýn Personel Genel Müdürlüðündeki kayýtlarla tutarlý olmasý ve bunlarýn merkezden denetlenebilmesi saðlanacaktýr. Hakim ve savcýlar ile diðer personel yetkisi dahilinde, izin, Yargýtay tarafýndan verilen notlar, yetki, diðer özlük bilgilerini öðrenme gibi iþlemlerini etkileþimli olarak elektronik ortamda gerçekleþtirmekte, Merkez teþkilât ile taþra teþkilâtý arasýndaki her türlü yazýþma (personele yapýlmasý gereken tebligatlar, özlük haklarýna iliþkin bildirimler, duyurular, genelgeler, mütalaalar, ayrýlýþ ve baþlayýþ yazýlarý, komisyonlar ve baþsavcýlýklar arasýndaki tüm yazýþmalar, vb.) elektronik ortamda UYAP programlarý ile gerçekleþtirilecektir. 128

129 Yedinci Bölüm: Ulusal Yargý Aðý Projesi (UYAP) VII. Ulusal Yargý Aðý Projesi (UYAP) Neler Getiriyor? E. Avukatlar ve Vatandaþlar Avukatlar UYAP güvenlik standartlarýna uymak þartýyla dava açma, harç yatýrma, dilekçe verme, icra takibi, temyiz gibi iþlemleri elektronik ortamda yapýlabilecek, yetkileri seviyesinde bürolarýndan dosya inceleyebilecektir. Vatandaþlara açýk olmasý gerekli görülen bilgiler, internet aracýlýðýyla açýlacaktýr(dosyalarýn hangi aþamada olduðu, özellikle temyiz aþamasý, emsal kararlara internet üzerinden eriþilmesi, duruþma günlerinin internet ortamýndan takibi gibi). F. UYAP Genelinde Elektronik posta ( ) ve internet kullanýmýna imkan tanýyacak, Hukuki konularda ve istenen diðer konularda haber gruplarý ve sanal tartýþma ortamlarý oluþturulabilecek þekilde hazýrlanacaktýr. G. Dokümantasyon Yönetimi Her türlü veri, bilgi ve belge akýþý ile dokümantasyon yönetimi UYAP aracýlýðý ile gerçekleþtirilecektir. Evrak için mümkün olan yerlerde otomatik yön tanýmlarý yapýlarak evrak akýþý hýzlandýrýlacaktýr, Yetki tanýmlarý ve kanunlar çerçevesinde Ýþ Akýþ Yönetimi saðlanacaktýr, Doküman Yönetim Sistemi ile evrak anýnda gerekli makamlara ulaþabilmekte ve bu þekilde evrakýn ulaþtýrýlmasý ile kaybedilen zaman kazanýlmakta, H. Bilgi Bankasý Mevzuat (kanun, tüzük, yönetmelik), Ýçtihatlar, Tebliðler Genelgeler, Mütalaalar, Emsal yazý ve metinler, Þablon yazýlar, Benzeri bilgilere ve diðer bu tür yayýnlara sistem üzerinden eriþim mümkün olmakta ve bunlar kronolojik olarak takip edilebilmekte, Ý. Karar Destek Sistemleri Yargýlama sýrasýnda usul hatalarýnýn önlenmesi, diðer hatalarýn en aza indirilmesi, Yargýlamaya saðlýk ve hýz verilmesi ve Adalete güven kazandýrýlmasý hedeflenmektedir. 129

130 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar DOKUZUNCU BÖLÜM BÖLGE ADLÝYE MAHKEMELERÝNÝN KURULUÞU VE ÝÞLEYÝÞÝNE ÝLÝÞKÝN MEVZUAT I. KANUNLAR A. ADLÎ YARGI ÝLK DERECE MAHKEMELERÝ ÝLE BÖLGE ADLÝYE MAHKEMELERÝNÝN KURULUÞ, GÖREV VE YETKÝLERÝ HAKKINDA KANUN Kanun No : 5235 Kabul Tarihi : R.G. Tarih ve No su : ve AMAÇ VE KAPSAM BÝRÝNCÝ KISIM: GENEL HÜKÜMLER Made 1 - Bu Kanun, adli yargý ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemelerinin kuruluþ, görev ve yetkilerini düzenler. ÝLK DERECE MAHKEMELERÝ Madde 2 - Adli yargý ilk derece mahkemeleri, hukuk ve ceza mahkemeleridir. BÖLGE ADLÝYE MAHKEMELERÝ Madde 3 - Adli yargý ikinci derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleridir. ÝKÝNCÝ KISIM:ADLÝ YARGI ÝLK DERECE MAHKEMELERÝ HUKUK MAHKEMELERÝ BÝRÝNCÝ BÖLÜM:HUKUK MAHKEMELERÝ Madde 4 - Hukuk mahkemeleri, sulh hukuk ve asliye hukuk mahkemeleri ile özel kanunlarla kurulan diðer hukuk mahkemeleridir. HUKUK MAHKEMELERÝNÝN KURULUÞU Madde 5 - Hukuk mahkemeleri, her il merkezi ile bölgelerin coðrafi durumlarý ve iþ yoðunluðu göz önünde tutularak belirlenen ilçelerde Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunun olumlu görüþü alýnarak Adalet Bakanlýðýnca kurulur. Sulh hukuk ve asliye hukuk mahkemeleri tek hâkimlidir. Asliye ticaret mahkemesi kurulan yerlerde bu mahkemede bir baþkan ile yeteri kadar üye bulunur ve mahkeme bir baþkan ve iki üye ile toplanýr. 130

131 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar Özel kanunlarla kurulan diðer hukuk mahkemelerinin kuruluþuna iliþkin hükümler saklýdýr. Ýþ durumunun gerekli kýldýðý yerlerde hukuk mahkemelerinin birden fazla dairesi oluþturulabilir. Bu daireler numaralandýrýlýr. Hukuk mahkemeleri arasýnda iþ daðýlýmý yapýlmasý ve iþ daðýlýmýna iliþkin esaslar Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunca belirlenir. Hukuk mahkemeleri bulunduklarý il veya ilçenin adý ile anýlýr. HUKUK MAHKEMELERÝNÝN GÖREVLERÝ Madde 6 - Sulh hukuk mahkemeleri, tarihli ve 1086 sayýlý Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile diðer kanunlarda belirtilen görevleri yerine getirir. Asliye hukuk mahkemeleri, sulh hukuk mahkemelerinin görevleri dýþýnda kalan ve özel hukuk iliþkilerinden doðan her türlü dava ve iþler ile kanunlarýn verdiði diðer dava ve iþlere bakar. Özel kanunlarla kurulan hukuk mahkemelerinin görevleri saklýdýr. HUKUK MAHKEMELERÝNÝN YARGI ÇEVRESÝ Madde 7 - Hukuk mahkemelerinin yargý çevresi, bulunduklarý il merkezi ve ilçeler ile bunlara adli yönden baðlanan ilçelerin idari sýnýrlarýdýr. Büyükþehir belediyesi bulunan illerde, büyükþehir belediyesi sýnýrlarý içindeki il ve ilçelerin adý ile anýlan sulh veya asliye hukuk mahkemelerinin yargý çevresi, il ve ilçe sýnýrlarýna bakýlmaksýzýn Adalet Bakanlýðýnýn önerisi üzerine Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunca belirlenir. Coðrafi durum ve iþ yoðunluðu göz önünde tutularak bir hukuk mahkemesinin kaldýrýlmasýna veya yargý çevresinin deðiþtirilmesine, özel kanunlarýnda yargý çevresi belirtilmemiþ olan hukuk mahkemelerinin yargý çevresinin belirlenmesine, Adalet Bakanlýðýnýn önerisi üzerine Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunca karar verilir. CEZA MAHKEMELERÝ ÝKÝNCÝ BÖLÜM: CEZA MAHKEMELERÝ Madde 8 - Ceza mahkemeleri, sulh ceza, asliye ceza ve aðýr ceza mahkemeleri ile özel kanunlarla kurulan diðer ceza mahkemeleridir. CEZA MAHKEMELERÝNÝN KURULUÞU Madde 9 - Ceza mahkemeleri, her il merkezi ile bölgelerin coðrafi durumlarý ve iþ yoðunluðu göz önünde tutularak belirlenen ilçelerde Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunun olumlu görüþü alýnarak Adalet Bakanlýðýnca kurulur. Sulh ceza ve asliye ceza mahkemeleri tek hâkimlidir. Aðýr ceza mahkemesinde bir baþkan ile yeteri kadar üye bulunur. Bu mahkeme bir baþkan ve iki üye ile toplanýr. 131

132 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar Özel kanunlarla kurulan diðer ceza mahkemelerinin kuruluþuna iliþkin hükümler saklýdýr. Ýþ durumunun gerekli kýldýðý yerlerde ceza mahkemelerinin birden fazla dairesi oluþturulabilir. Bu daireler numaralandýrýlýr. Ceza mahkemeleri bulunduklarý il veya ilçenin adý ile anýlýr. SULH CEZA MAHKEMESÝNÝN GÖREVÝ Madde 10 - Kanunlarýn ayrýca görevli kýldýðý hâller saklý kalmak üzere, iki yýla kadar (iki yýl dahil) hapis cezalarý ve bunlara baðlý adli para cezalarý ile baðýmsýz olarak hükmedilecek adli para cezalarýna ve güvenlik tedbirlerine iliþkin hükümlerin uygulanmasý, sulh ceza mahkemelerinin görevi içindedir. ASLÝYE CEZA MAHKEMESÝNÝN GÖREVÝ Madde 11 - Kanunlarýn ayrýca görevli kýldýðý hâller saklý kalmak üzere, sulh ceza ve aðýr ceza mahkemelerinin görevleri dýþýnda kalan dava ve iþlere asliye ceza mahkemelerince bakýlýr. AÐIR CEZA MAHKEMESÝNÝN GÖREVÝ Madde 12 - (Deðiþik madde: 31/03/ S.K./10.mad) Kanunlarýn ayrýca görevli kýldýðý haller saklý kalmak üzere, Türk Ceza Kanununda yer alan yaðma (m.148), irtikap (m. 250/1 ve 2), resmi belgede sahtecilik (m.204/2), nitelikli dolandýrýcýlýk (m. 158), hileli iflas (m. 161) suçlarý ile aðýrlaþtýrýlmýþ müebbet hapis, müebbet hapis ve on yýldan fazla hapis cezalarýný gerektiren suçlarla ilgili dava ve iþlere bakmakla aðýr ceza mahkemeleri görevlidir. DÝÐER CEZA MAHKEMELERÝNÝN GÖREVLERÝ Madde 13 - Diðer ceza mahkemeleri, özel kanunlarla belirlenen dava ve iþleri görür. MAHKEMENÝN GÖREVÝNÝN BELÝRLENMESÝ Madde 14 - Mahkemelerin görevlerinin belirlenmesinde aðýrlaþtýrýcý veya hafifletici nedenler gözetilmeksizin kanunda yer alan suçun cezasýnýn üst sýnýrý göz önünde bulundurulur. CEZA MAHKEMELERÝNÝN YARGI ÇEVRESÝ Madde 15 - Ceza mahkemelerinin yargý çevresi, bulunduklarý il merkezi ve ilçeler ile bunlara adli yönden baðlanan ilçelerin idari sýnýrlarýdýr. Aðýr ceza mahkemeleri ile büyükþehir belediyesi bulunan illerde, büyükþehir belediyesi sýnýrlarý içerisindeki il ve ilçenin adý ile anýlan sulh veya asliye ceza mahkemelerinin yargý çevresi, il veya ilçe sýnýrlarýna bakýlmaksýzýn Adalet Bakanlýðýnýn önerisi üzerine Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunca belirlenir. 132

133 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar Coðrafi durum ve iþ yoðunluðu göz önünde tutularak bir ceza mahkemesinin kaldýrýlmasýna veya yargý çevresinin deðiþtirilmesine, özel kanunlarýnda yargý çevresi belirtilmemiþ olan diðer ceza mahkemelerinin yargý çevresinin belirlenmesine, Adalet Bakanlýðýnýn önerisi üzerine Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunca karar verilir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM:CUMHURÝYET BAÞSAVCILIÐI CUMHURÝYET BAÞSAVCILIÐININ KURULUÞU Madde 16 - Mahkeme kuruluþu bulunan her il merkezi ve ilçede o il veya ilçenin adý ile anýlan bir Cumhuriyet baþsavcýlýðý kurulur. Cumhuriyet baþsavcýlýðýnda, bir Cumhuriyet baþsavcýsý ve yeteri kadar Cumhuriyet savcýsý bulunur. Gerekli görülen yerlerde Adalet Bakanlýðýnýn önerisi üzerine Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunun kararýyla bir veya birden fazla Cumhuriyet baþsavcývekili atanýr. CUMHURÝYET BAÞSAVCILIÐININ GÖREVLERÝ Madde 17 - Cumhuriyet baþsavcýlýðýnýn görevleri þunlardýr: 1. Kamu davasýnýn açýlmasýna yer olup olmadýðýna karar vermek üzere soruþturma yapmak veya yaptýrmak, 2. Kanun hükümlerine göre, yargýlama faaliyetlerini kamu adýna izlemek, bunlara katýlmak ve gerektiðinde kanun yollarýna baþvurmak, 3. Kesinleþen mahkeme kararlarýnýn yerine getirilmesi ile ilgili iþlemleri yapmak ve izlemek, 4. Kanunlarla verilen diðer görevleri yapmak. CUMHURÝYET BAÞSAVCISININ GÖREVLERÝ Madde 18 - Cumhuriyet baþsavcýsýnýn görevleri þunlardýr: 1. Cumhuriyet baþsavcýlýðýný temsil etmek, 2. Baþsavcýlýðýn verimli, uyumlu ve düzenli bir þekilde çalýþmasýný saðlamak, iþ bölümünü yapmak, 3. Gerektiðinde adli göreve iliþkin iþlemleri yapmak, duruþmalara katýlmak ve kanun yollarýna baþvurmak, 4. Kanunlarla verilen diðer görevleri yapmak. Aðýr ceza mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýsýnýn; aðýr ceza mahkemesinin yargý çevresinde görevli Cumhuriyet baþsavcýlarý, Cumhuriyet baþsavcývekilleri, Cumhuriyet savcýlarý ile baðlý birimler üzerinde gözetim ve denetim yetkisi vardýr. Asliye ceza mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýsýnýn o yer yargý çevresinde görevli Cumhuriyet savcýlarý ile baðlý birimler üzerinde gözetim ve denetim yetkisi vardýr. 133

134 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar CUMHURÝYET BAÞSAVCIVEKÝLÝNÝN GÖREVLERÝ Madde 19 - Cumhuriyet baþsavcývekilinin görevleri þunlardýr: 1. Cumhuriyet baþsavcýsýnýn verdiði görevleri yerine getirmek, 2. Cumhuriyet savcýlarýnýn adli ve idari görevlerine iliþkin iþlemlerini inceleyip Cumhuriyet baþsavcýsýna bilgi vermek, 3. Gerektiðinde adli göreve iliþkin iþlemleri yapmak, duruþmalara katýlmak ve kanun yollarýna baþvurmak, 4. Cumhuriyet baþsavcýsýnýn yokluðunda ona vekâlet etmek. Ayný yerde görev yapan birden çok Cumhuriyet baþsavcývekili bulunduðunda, Cumhuriyet baþsavcýsýna vekâlet edecek olaný Cumhuriyet baþsavcýsý belirler. CUMHURÝYET SAVCISININ GÖREVLERÝ Madde 20 - Cumhuriyet savcýsýnýn görevleri þunlardýr: 1. Adli göreve iliþkin iþlemleri yapmak, duruþmalara katýlmak ve kanun yollarýna baþvurmak, 2. Cumhuriyet baþsavcýsý tarafýndan verilen adli ve idari görevleri yerine getirmek, 3. Gerektiðinde Cumhuriyet baþsavcýsýna vekâlet etmek, 4. Kanunlarla verilen diðer görevleri yapmak. Ayný yerde görev yapan Cumhuriyet baþsavcývekili bulunmadýðýnda, Cumhuriyet baþsavcýsýna vekâlet edecek olaný Cumhuriyet baþsavcýsý belirler. CUMHURÝYET SAVCILARININ YETKÝSÝ Madde 21 - Cumhuriyet savcýlarý, bulunduklarý il merkezi veya ilçenin idari sýnýrlarý ile bunlara adli yönden baðlanan ilçelerin idari sýnýrlarý içerisinde yetkilidirler. Aðýr ceza mahkemesi ile özel kanunlarla kurulan diðer ceza mahkemelerinin yargý çevresinde yer alan Cumhuriyet baþsavcýlýklarý, yetki alanlarý içerisinde yürüttükleri bu mahkemelerin görevine giren suçlarla ilgili soruþturmalarý yapar ve ivedi, zorunlu iþlerin tamamlanmasýndan sonra düþünce yazýsýna soruþturma evrakýný ekleyip aðýr ceza mahkemesi veya özel kanunlarla kurulan diðer ceza mahkemelerinin Cumhuriyet baþsavcýlýðýna gönderirler. Büyükþehir belediye sýnýrlarý içerisinde bulunan Cumhuriyet baþsavcýlarý, bu yer ceza mahkemelerinin yargý çevresinde yetkilidir. Ancak, büyükþehir belediye sýnýrlarý içerisinde yer alan aðýr ceza mahkemeleri ile özel kanunlarla kurulan diðer ceza mahkemelerinin görevine giren iþlerde yukarýdaki fýkra hükmü uygulanýr. (Metinden çýkarýlan fýkra:11/05/ S.K./4.mad) 134

135 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar Diðer kanunlarýn Cumhuriyet savcýlarýnýn yetkisine iliþkin hükümleri saklýdýr. DURUÞMALARDA CUMHURÝYET BAÞSAVCILIÐINI TEMSÝL Madde 22 - Kanunlarda Cumhuriyet savcýlýðýnýn görev yapacaðý belirtilen mahkemelerdeki duruþmalara, Cumhuriyet baþsavcýsý, görevlendireceði Cumhuriyet baþsavcývekili veya Cumhuriyet savcýsý katýlýr. Gerektiðinde duruþmalara birden çok Cumhuriyet savcýsý katýlabilir. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM:ORTAK HÜKÜMLER ADLÝ YARGI ÝLK DERECE MAHKEMESÝ ADALET KOMÝSYONU Madde 23 - Aðýr ceza mahkemelerinin bulunduðu yargý çevresinde görev yapmak üzere bir adli yargý ilk derece mahkemesi adalet komisyonu kurulur. Bu komisyonun kuruluþ þekli, görev ve yetkileri hakkýnda tarihli ve 2802 sayýlý Hâkimler ve Savcýlar Kanununun 113 ilâ 115 inci maddeleri uygulanýr. MÜDÜRLÜKLER Madde 24 - Her mahkemede bir yazý iþleri müdürlüðü kurulur. Her Cumhuriyet baþsavcýlýðýnda, yazý iþleri müdürlüðü ile Adalet Bakanlýðýnca gerekli görülen yerlerde ayrýca idari, mali ve teknik iþlerle ilgili müdürlükler kurulur. Her müdürlükte bir müdür ile yeterli sayýda memur bulunur. KURULUÞ ÜÇÜNCÜ KISIM:BÖLGE ADLÝYE MAHKEMELERÝ BÝRÝNCÝ BÖLÜM:KURULUÞ Madde 25 - Bölge adliye mahkemeleri, bölgelerin coðrafi durumlarý ve iþ yoðunluðu göz önünde tutularak belirlenen yerlerde, Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunun olumlu görüþü alýnarak Adalet Bakanlýðýnca kurulur. Bölge adliye mahkemelerinin yargý çevrelerinin belirlenmesine, deðiþtirilmesine veya bu mahkemelerin kaldýrýlmasýna Adalet Bakanlýðýnýn önerisi üzerine Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunca karar verilir. Birinci ve ikinci fýkra gereðince alýnacak kararlar, Resmi Gazetede yayýmlanýr. BÖLGE ADLÝYE MAHKEMELERÝNÝN OLUÞUMU Madde 26 - Bölge adliye mahkemeleri, baþkanlýk, baþkanlar kurulu, daireler, bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýlýðý, bölge adliye mahkemesi adalet komisyonu ve müdürlüklerden oluþur. 135

136 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar BÖLGE ADLÝYE MAHKEMESÝ BAÞKANLIÐI Madde 27 - Her bölge adliye mahkemesinde bir baþkan bulunur. Baþkanlýk, baþkan ile yazý iþleri müdürlüðünden oluþur. BÖLGE ADLÝYE MAHKEMESÝ BAÞKANLAR KURULU Madde 28 - Bölge adliye mahkemesi baþkanlar kurulu, bölge adliye mahkemesi baþkaný ile daire baþkanlarýndan oluþur. Bölge adliye mahkemesi baþkanýnýn bulunmadýðý hâllerde kurulun baþkanlýðýný daire baþkanlarýndan kýdemli olaný yerine getirir. Daire baþkanýnýn mazereti hâlinde, o dairenin kýdemli üyesi kurula katýlýr. BÖLGE ADLÝYE MAHKEMESÝ DAÝRELERÝ Madde 29 - Bölge adliye mahkemeleri, hukuk ve ceza dairelerinden oluþur. Her bölge adliye mahkemesinde en az üç hukuk ve en az iki ceza dairesi bulunur. Gerekli hâllerde dairelerin sayýsý, Adalet Bakanlýðýnýn önerisi üzerine Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunca artýrýlýp azaltýlabilir. Dairelerde bir baþkan ile yeteri kadar üye bulunur. BÖLGE ADLÝYE MAHKEMESÝ CUMHURÝYET BAÞSAVCILIÐI Madde 30 - Her bölge adliye mahkemesinde bir Cumhuriyet baþsavcýlýðý bulunur. Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýlýðý, Cumhuriyet baþsavcýsý ve yeteri kadar Cumhuriyet savcýsýndan oluþur. En kýdemli Cumhuriyet savcýsý, Cumhuriyet baþsavcývekili olarak görev yapar. BÖLGE ADLÝYE MAHKEMESÝ ADALET KOMÝSYONU Madde 31 - Her bölge adliye mahkemesinde bir bölge adliye mahkemesi adalet komisyonu bulunur. Komisyon, bölge adliye mahkemesi baþkanýnýn baþkanlýðýnda, Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunca daire baþkanlarý arasýndan belirlenen bir asýl üye ile bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýsýndan oluþur. Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulu ayrýca daire baþkan veya üyeleri arasýndan bir yedek üye belirler. Baþkanýn yokluðunda en kýdemli daire baþkaný, Cumhuriyet baþsavcýsýnýn yokluðunda Cumhuriyet baþsavcývekili ve asýl üyenin yokluðunda yedek üye komisyona katýlýr. Komisyon eksiksiz toplanýr ve çoðunlukla karar verir. MÜDÜRLÜKLER Madde 32 - Bölge adliye mahkemesi baþkanlýðýnda, dairelerinde, Cumhuriyet baþsavcýlýðýnda ve adalet komisyonunda birer yazý iþleri müdürlüðü, Cumhuriyet baþsavcýlýðýnda ayrýca bir idari iþler müdürlüðü ile ihtiyaç duyulan diðer müdürlükler kurulur. 136

137 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar Her müdürlükte bir müdür ile yeterli sayýda memur bulunur. Müdürlüklerde çalýþanlarýn atama, disiplin ve diðer özlük iþlerinde adli yargý ilk derece mahkemelerinde görevli personelin tâbi olduklarý hükümler uygulanýr. ÝKÝNCÝ BÖLÜM:GÖREVLER BÖLGE ADLÝYE MAHKEMELERÝNÝN GÖREVLERÝ Madde 33 - Bölge adliye mahkemelerinin görevleri þunlardýr: 1. Adli yargý ilk derece mahkemelerince verilen ve kesin olmayan hüküm ve kararlara karþý yapýlacak baþvurularý inceleyip karara baðlamak, 2. Adli yargý ilk derece mahkemesi olarak yargý çevresi içerisindeki adli yargý ilk derece mahkemesi hâkimleri aleyhinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa göre açýlacak tazminat davalarýna bakmak, 3. Kanunlarla verilen diðer görevleri yapmak. BAÞKANIN GÖREVLERÝ Madde 34 - Bölge adliye mahkemesi baþkanýnýn görevleri þunlardýr: 1. Mahkemeyi temsil etmek, 2. Bölge adliye mahkemesi baþkanlar kuruluna ve adalet komisyonuna baþkanlýk etmek, baþkanlar kurulu ile komisyon kararlarýný yürütmek, 3. Mahkemenin uyumlu, verimli ve düzenli çalýþmasýný saðlamak, genel yönetim iþlerini yürütmek ve bu yolda uygun göreceði önlemleri almak, 4. Bölge adliye mahkemesi memurlarýný denetlemek veya denetletmek, personelden kendisine doðrudan baðlý olanlar hakkýnda ilgili kanunda belirtilen disiplin cezalarýný uygulamak, 5. Hükme baðlanan iþlerde adli yargý ilk derece mahkeme hâkim ve savcýlarýna verilen not fiþlerini mercilerine göndermek, 6. Kanunlarla verilen diðer görevleri yapmak. BAÞKANLAR KURULUNUN GÖREVLERÝ Madde 35 - Bölge adliye mahkemesi baþkanlar kurulunun görevleri þunlardýr: 1. Bölge adliye mahkemesi hukuk ve ceza dairelerinin numaralarýný ve aralarýndaki iþbölümünü belirlemek, daireler arasýnda çýkan iþ bölümü uyuþmazlýklarýný karara baðlamak, 2. Hukuki veya fiili nedenlerle bir dairenin kendi üyeleri ile toplanamadýðý hâllerde ilgisine göre diðer dairelerden kýdem ve sýraya göre üye görevlendirmek, 137

138 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar 3. Re'sen veya bölge adliye mahkemesinin ilgili hukuk veya ceza dairesinin ya da Cumhuriyet baþsavcýsýnýn, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu veya Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununa göre istinaf yoluna baþvurma hakký bulunanlarýn, benzer olaylarda bölge adliye mahkemesi hukuk veya ceza dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasýnda ya da bu mahkeme ile baþka bir bölge adliye mahkemesi hukuk veya ceza dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasýnda uyuþmazlýk bulunmasý hâlinde bu uyuþmazlýðýn giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, kendi görüþlerini de ekleyerek Yargýtay Birinci Baþkanlýðýndan istemek, 4. Kanunlarla verilen diðer görevleri yerine getirmek. (3) numaralý bende göre yapýlacak istem hakkýnda tarihli ve 2797 sayýlý Yargýtay Kanununun 45 inci maddesi kýyas yoluyla uygulanýr. Baþkanlar kurulu eksiksiz toplanýr ve çoðunlukla karar verir. HUKUK DAÝRELERÝNÝN GÖREVLERÝ Madde 36 - Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin görevleri þunlardýr: 1. Adli yargý ilk derece hukuk mahkemelerinden verilen ve kesin olmayan hüküm ve kararlara karþý yapýlan baþvurularý inceleyip karara baðlamak, 2. Adli yargý ilk derece mahkemesi olarak; yargý çevresi içerisindeki adli yargý ilk derece mahkemesi hâkimleri aleyhine Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa göre açýlan tazminat davalarýna bakmak, 3. Yargý çevresi içerisinde bulunan adli yargý ilk derece hukuk mahkemeleri arasýndaki yetki ve görev uyuþmazlýklarýný çözmek, 4. Yargý çevresindeki yetkili adli yargý ilk derece hukuk mahkemesinin bir davaya bakmasýna fiili veya hukuki bir engel çýktýðý veya iki mahkemenin yargý sýnýrlarý kapsamýnýn belirlenmesinde tereddüt edildiði takdirde, o davanýn bölge adliye mahkemesi yargý çevresi içerisinde baþka bir hukuk mahkemesine nakline veya yetkili mahkemenin tayinine karar vermek, 5. Kanunlarla verilen diðer görevleri yapmak. CEZA DAÝRELERÝNÝN GÖREVLERÝ Madde 37 - Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin görevleri þunlardýr: 1. Adli yargý ilk derece ceza mahkemelerince verilen ve kesin olmayan hüküm ve kararlara karþý yapýlacak baþvurularý inceleyip karara baðlamak, 2. Yargý çevresi içerisinde bulunan adli yargý ilk derece ceza mahkemeleri arasýndaki yetki ve görev uyuþmazlýklarýný çözmek, 3. Yargý çevresindeki adli yargý ilk derece ceza mahkemeleri hâkimlerinin davayý görmeye hukuki veya fiili engellerinin çýkmasý hâlinde, o davanýn bölge adliye mahkemesi yargý çevresi içerisinde baþka bir adli yargý ilk derece ceza mahkemesine nakli hakkýnda karar vermek, 138

139 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar 4. Kanunlarla verilen diðer görevleri yapmak. DAÝRE BAÞKANLARININ GÖREVLERÝ Madde 38 - Bölge adliye mahkemesi daire baþkanlarýnýn görevleri þunlardýr: 1. Dairelerinde uyumlu, verimli ve düzenli bir çalýþmanýn gerçekleþmesini ve iþlerin makul süre içinde incelenmesini ve karara baðlanmasýný saðlamak, dairenin kendi kararlarý arasýnda meydana gelen farklýlýk ve uyumsuzluklarýn giderilmesi için tedbirler almak, dosya hakkýnda rapor hazýrlayacaklarý tespit etmek ve kararlarýn yazýlmasýný saðlamak, 2. Personelin sicil raporlarýný düzenlemek, izin isteklerini düþünceleriyle birlikte adalet komisyonuna aktarmak, 3. Dairede görevli yazý iþleri müdürlüðünün iþleyiþini denetlemek ve personel hakkýnda ilgili kanunda belirtilen disiplin cezalarýný uygulamak, 4. Kanunlarla verilen diðer görevleri yapmak. ÜYELERÝN GÖREVLERÝ Madde 39 - Bölge adliye mahkemesi üyelerinin görevleri þunlardýr: 1. Daire baþkaný tarafýndan verilen dosyalarý gerekli þekilde ve zamanýnda inceleyerek heyete sunmak, rapor hazýrlamak ve kararlarýný yazmak, 2. Dairelerindeki duruþma ve müzakerelere katýlmak, 3. Dairenin uyumlu, verimli ve düzenli çalýþmasýnýn saðlanmasýnda ve iþlerin makul süre içinde incelenip karara baðlanmasýnda daire baþkanýna yardým etmek, 4. Bu Kanun uyarýnca daire baþkaný tarafýndan verilen diðer görevleri yapmak. CUMHURÝYET BAÞSAVCISININ GÖREVLERÝ Madde 40 - Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýsýnýn görevleri þunlardýr: 1. Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýlýðýný temsil etmek, 2. Cumhuriyet baþsavcýlýðýnýn verimli, uyumlu ve düzenli bir þekilde çalýþmasýný saðlamak, 3. Bölge adliye mahkemesinin genel yönetim iþlerini yürütmek, 4. Bölge adliye mahkemesine gelen ceza davalarýna iliþkin hüküm ve kararlara ait dosyalarýn incelenerek yazýlý düþünce ile birlikte ilgili daireye gönderilmelerini ve duruþmalara katýlmayý saðlamak, 5. Ceza dairelerinin kararlarýna karþý gerektiðinde kanun yollarýna baþvurmak, 139

140 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar 6. Dairelerin benzer olaylarda kesin olarak verdikleri kararlar arasýndaki uyuþmazlýðýn giderilmesi için baþkanlar kuruluna baþvurmak, 7. Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcýlarýnýn ilerleme belgelerini düzenlemek, 8. Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcýlarý üzerinde gözetim ve denetim yetkisini kullanmak, 9. Cumhuriyet baþsavcýlýðý müdürlüklerini ve personelini denetlemek veya denetletmek, 10. Cumhuriyet baþsavcýlýðýnda görevli personel hakkýnda ilgili kanunda belirtilen disiplin cezalarýný uygulamak, 11. Kanunlarla verilen diðer görevleri yapmak. CUMHURÝYET SAVCILARININ GÖREVLERÝ Madde 41 - Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcýlarýnýn görevleri þunlardýr: 1. Bölge adliye mahkemesine gelen ceza davalarýna iliþkin hüküm ve kararlara ait dosyalardan kendilerine verilenleri inceleyerek yazýlý düþüncesiyle birlikte ilgili daireye göndermek ve duruþmalara katýlmak, 2. Ceza daireleri kararlarýna karþý gerektiðinde kanun yollarýna baþvurmak, 3. Cumhuriyet baþsavcýsýnýn vereceði diðer görevleri yapmak, 4. Kanunlarla verilen diðer görevleri yapmak. BÖLGE ADLÝYE MAHKEMESÝ ADALET KOMÝSYONUNUN GÖREVLERÝ Madde 42 - Bölge adliye mahkemesi adalet komisyonunun görevleri þunlardýr: 1. Bölge adliye mahkemelerinin hâkim ve savcýlarý dýþýnda kalan personeli hakkýnda, kanunlarla adli yargý ilk derece mahkemesi adalet komisyonuna verilen tüm görevleri yerine getirmek, 2. Kanunlarla verilen diðer görevleri yapmak. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM:NÝTELÝK VE ATAMA BÖLGE ADLÝYE MAHKEMESÝ BAÞKANI, DAÝRE BAÞKANLARI VE ÜYELERÝN NÝTELÝKLERÝ VE ATANMALARI Madde 43 - Bölge adliye mahkemesi baþkaný birinci sýnýf, daire baþkaný birinci sýnýfa ayrýlmýþ ve Yargýtay üyeliðine seçilme hakkýný yitirmemiþ, daire üyeleri birinci sýnýfa ayrýlmýþ adli yargý hâkim ve savcýlarý arasýndan Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunca atanýr. Bunlar, dört yýldan önce baþka bir yere veya göreve atanamazlar, ancak meþru mazeretleri durumunda muvafakatlarý alýnarak veya haklarýnda yapýlacak soruþturma sonunda görev yeri veya görevlerinin deðiþtirilmesine Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunca karar verilebilir. 140

141 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar CUMHURÝYET BAÞSAVCISI VE SAVCILARININ NÝTELÝKLERÝ VE ATAN- MALARI Madde 44 - Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýlarý birinci sýnýfa ayrýlmýþ ve Yargýtay üyeliðine seçilme hakkýný yitirmemiþ, bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcýlarý hâkimlik ve savcýlýk mesleðinde fiilen en az sekiz yýl görev yapmýþ ve üstün baþarýsý ile bölge adliye mahkemesinde yararlý olacaðý anlaþýlmýþ bulunan adli yargý hâkim ve savcýlarý arasýndan Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunca atanýr. Bunlar, dört yýldan önce baþka bir yere veya göreve atanamazlar, ancak meþru mazeretleri durumunda muvafakatlarý alýnarak veya haklarýnda yapýlacak soruþturma sonunda görev yeri veya görevlerinin deðiþtirilmesine Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunca karar verilebilir. ÝSTEK ÜZERÝNE ATAMA Madde 45 - Yargýtay daire baþkaný ve üyeleri, bu görevlerinden dolayý kazanýlmýþ haklarý ile üyelik hukuklarý saklý kalmak kaydýyla, istekleri üzerine Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunca bölge adliye mahkemesi baþkanlýðýna, daire baþkanlýklarýna veya Cumhuriyet baþsavcýlýðýna atanabilirler. Bu þekilde atamasý yapýlanlarýn baþka bir bölge adliye mahkemesine atanmasýnda da ayný usul uygulanýr. Adli yargý hâkim sýnýfýndan olan Adalet Bakanlýðý yüksek müþavirleri, müsteþar yardýmcýlarý, Teftiþ Kurulu Baþkaný ve genel müdürleri, baðýmsýz daire baþkanlarý istekleri üzerine Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunca bölge adliye mahkemesi baþkanlýðýna, daire baþkanlýklarýna veya Cumhuriyet baþsavcýlýðýna atanabilirler. TOPLANTI VE KARAR DÖRDÜNCÜ BÖLÜM:ORTAK HÜKÜMLER Madde 46 - Her daire, bir baþkan ve iki üyenin katýlmasýyla toplanýr. Görüþmeler gizli yapýlýr, kararlar çoðunlukla verilir. Hukuki veya fiili nedenlerle bir daire toplanamazsa, baþkanlar kurulunun kararýyla diðer dairelerden, bu da mümkün olmazsa, Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunca diðer bölge adliye mahkemelerinden yetkili olarak görevlendirilen üyelerle eksiklik tamamlanýr. Daire baþkanýnýn hukuki veya fiili nedenlerle bulunamamasý halinde dairenin en kýdemli üyesi daireye baþkanlýk yapar. SORUÞTURMA VE KOVUÞTURMA USULÜ Madde 47 - Bölge adliye mahkemesi baþkaný, daire baþkanlarý, üyeleri, Cumhuriyet baþsavcýsý ve Cumhuriyet savcýlarýnýn görevden doðan veya görev sýrasýnda iþlenen suçlarý ile þahsi suçlarýndan, sýfat ve görevlerinin gereklerine uymayan tutum ve davranýþlarýndan dolayý haklarýnda yapýlacak soruþturma ve kovuþturmalarda özel kanunlarýnda yazýlý hükümler uygulanýr. 141

142 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar Þu kadar ki, bunlarýn görevden doðan veya görev sýrasýnda iþledikleri suçlar nedeniyle soruþturma ve kovuþturma mercii olarak kanunda yazýlý aðýr ceza mahkemesi ile bu mahkeme nezdindeki Cumhuriyet baþsavcýsýna verilen görevler, en yakýn bölge adliye mahkemesi ceza dairesinin suç türüne göre görevli ceza dairesi ile bu mahkeme nezdindeki Cumhuriyet baþsavcýsý tarafýndan yerine getirilir. Kovuþturma mercii Yargýtayýn görevli ceza dairesidir. Bölge adliye mahkemesi baþkan ve üyeleri ile Cumhuriyet baþsavcýsý ve Cumhuriyet savcýlarýnýn þahsi suçlarý hakkýnda genel hükümlere göre yapýlacak soruþturma ve kovuþturma görevi, en yakýn bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýsý ile bu bölge adliye mahkemesi ceza dairesinin suç türüne göre görevli ceza dairesine aittir. DENETLEME Madde 48 - Bölge adliye mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri Cumhuriyet baþsavcýlýklarý ile bölge adliye mahkemeleri adalet komisyonlarýnýn denetimleri, adalet baþmüfettiþlerince yapýlýr. DEÐÝÞTÝRÝLEN HÜKÜMLER DÖRDÜNCÜ KISIM:SON HÜKÜMLER Madde tarihli ve 2802 sayýlý Hâkimler ve Savcýlar Kanununun 28 inci maddesinin kenar baþlýðý "Yargýtay, Danýþtay ve bölge adliye mahkemesi notlarý" olarak, 113 ve 114 üncü maddelerde geçen "adli yargý adalet komisyonlarý" ibaresi "adli yargý ilk derece mahkemesi adalet komisyonlarý" olarak deðiþtirilmiþ; 28 inci maddeye beþinci fýkradan sonra gelmek üzere aþaðýdaki fýkra eklenmiþtir. Bölge adliye mahkemesi daireleri, yaptýklarý incelemeler sýrasýnda kararý veren hâkimler ve Cumhuriyet savcýlarý hakkýnda bu madde hükümlerine göre not verirler. Doldurulan fiþler Adalet Bakanlýðýna gönderilmek üzere bölge adliye mahkemesi baþkanlýðýna verilir. Madde sayýlý Hâkimler ve Savcýlar Kanununa ekli (1) sayýlý cetvelin "Birinci Sýnýf" bölümüne "Bölge adliye mahkemesi baþkanlýðý", "Bölge adliye mahkemesi daire baþkanlýðý", "Bölge adliye mahkemesi üyeliði", "Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýlýðý"; "Birinci Sýnýfa ayrýlmýþ" bölümüne "Bölge adliye mahkemesi daire baþkanlýðý", "Bölge adliye mahkemesi üyeliði", "Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýlýðý", "Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcýlýðý" ile "2. Sýnýf" bölümünün 1 ilâ 4 üncü derecelerine "Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcýlýðý" görev unvanlarý eklenmiþtir. Madde tarihli ve 2797 sayýlý Yargýtay Kanununun 15 inci maddesinin birinci fýkrasýnýn (2) numaralý bendine aþaðýdaki (a) bendi eklenmiþ, mevcut (a) ve (b) bentleri (b) ve (c) olarak teselsül ettirilmiþtir. 2. a) Ayný veya farklý yer bölge adliye mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar bakýmýndan hukuk daireleri arasýnda veya ceza daireleri arasýnda uyuþmazlýk bulunursa, 142

143 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar Madde tarihli ve 492 sayýlý Harçlar Kanununa baðlý (1) sayýlý tarifenin "(A) Mahkeme Harçlarý" baþlýklý bölümünün "I- Baþvurma harcý:" baþlýklý bendinin (3) numaralý alt bendinin giriþine, "III- Karar ve Ýlam harcý:" baþlýklý bendinin nispi harçla ilgili (e) alt bendindeki "Yukarýdaki nispetler" ibaresinden sonra gelmek üzere ve maktu harçla ilgili (c) alt bendinin giriþine "Bölge Adliye Mahkemeleri," ibaresi eklenmiþtir. Madde 53 - Bu Kanunla kurulan bölge adliye mahkemelerinin ihtiyaçlarý için Adalet Bakanlýðý taþra teþkilâtýnda kullanýlmak üzere ekli (1) ve (2) sayýlý listelerde yer alan kadrolar ihdas edilerek 190 sayýlý Genel Kadro ve Usulü Hakkýnda Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) ve (II) sayýlý Cetvellerin ilgili bölümlerine eklenmiþtir. KALDIRILAN HÜKÜMLER Madde tarihli ve 469 sayýlý Mehakimi Þer'iyenin Ýlgasýna ve Mehakimin Teþkilatýna Ait Ahkâmý Muaddil Kanun, 11 Nisan 1329 tarihli Sulh Hâkimleri Hakkýnda Kanunu Muvakkat, tarihli ve 825 sayýlý Ceza Kanununun Mevkii Mer'iyete Vaz'ýna Müteallik Kanunun 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddeleri yürürlükten kaldýrýlmýþtýr. Geçici Madde 1 - Bu Kanunun yürürlüðe girdiði tarihte görüþülmekte olan dava ve iþlerde mahkemelerin görevinde bir deðiþikliðin söz konusu olduðu hallerde, üst görevli mahkemeler yargýlamaya devam ederler, alt görevli mahkemeler görevsizlik kararý vererek dosyayý üst görevli mahkemeye gönderirler. Geçici Madde 2 - Adalet Bakanlýðý, bu Kanunun yürürlüðe girdiði tarihten itibaren en geç iki yýl içinde 25 inci maddede öngörülen bölge adliye mahkemelerini kurar. Bölge adliye mahkemelerinin kuruluþlarý, yargý çevreleri ve tüm yurtta göreve baþlayacaklarý tarih, Resmi Gazetede ilân edilir. Bölge adliye mahkemeleri göreve baþlamadan önce Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunca bu mahkemelerin baþkanlarý, daire baþkanlarý ve üyeleri ile Cumhuriyet baþsavcýsý ve savcýlarýnýn atamalarý yapýlýr. Bölge adliye mahkemelerinde görev yapacak diðer personelin atamalarý da ayný süre içinde yapýlýr. Geçici Madde 3 - Bu Kanunun yürürlüðe girdiði tarihten baþlayarak en geç iki yýl içinde bölge adliye mahkemeleri için ihtiyaç duyulan bina, araç ve gereçler, yapým, satýn alma veya kiralama yoluyla saðlanýr. Kurulacak mahkemelerin ihtiyaçlarýný karþýlamak amacý ile, Adalet Bakanlýðý bütçesi içinde mevcut veya yeniden açýlacak tertiplere Maliye Bakanlýðý bütçesinin ilgili tertiplerinden aktarma ve bununla ilgili diðer iþlemleri yapmaya Maliye Bakanlýðý yetkilidir YÜRÜRLÜK Madde 55 - Bu Kanun 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüðe girer. *1* YÜRÜTME Madde 56 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 143

144 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar ÝSTÝNAF B. CEZA MUHAKEMESÝ KANUNU NDA ÝSTÝNAF ÝKÝNCÝ BÖLÜM:ÝSTÝNAF Madde (1) Ýlk derece mahkemelerinden verilen hükümlere karþý istinaf yoluna baþvurulabilir. Ancak, onbeþ yýl ve daha fazla hapis cezalarýna iliþkin hükümler, bölge adliye mahkemesince re'sen incelenir. (2) Hükümden önce verilip hükme esas teþkil eden veya baþkaca kanun yolu öngörülmemiþ olan mahkeme kararlarýna karþý da hükümle birlikte istinaf yoluna baþvurulabilir (3) Ancak; a) Sonuç olarak belirlenen ikibin lira dahil adlî para cezasýna mahkûmiyet hükümlerine, b) Üst sýnýrý beþyüz günü geçmeyen adlî para cezasýný gerektiren suçlardan beraat hükümlerine, c) Kanunlarda kesin olduðu yazýlý bulunan hükümlere, Karþý istinaf yoluna baþvurulamaz. ÝSTÝNAF ÝSTEMÝ VE SÜRESÝ Madde (1) Ýstinaf istemi, hükmün açýklanmasýndan itibaren yedi gün içinde hükmü veren mahkemeye bir dilekçe verilmesi veya zabýt kâtibine bir beyanda bulunulmasý suretiyle yapýlýr; beyan tutanaða geçirilir ve tutanak hâkime onaylattýrýlýr. Tutuklu sanýk hakkýnda 263 üncü Madde hükmü saklýdýr. (2) Hüküm, istinaf yoluna baþvurma hakký olanlarýn yokluðunda açýklanmýþsa, süre teblið tarihinden baþlar. (3) Asliye ceza mahkemelerinde bulunan Cumhuriyet savcýlarý, mahkemelerinin yargý çevresi içerisindeki sulh ceza mahkemelerinin; aðýr ceza mahkemelerinde bulunan Cumhuriyet savcýlarý, mahkemelerinin yargý çevresi içerisindeki asliye ve sulh ceza mahkemelerinin hükümlerine karþý, kararýn o yer Cumhuriyet Baþsavcýlýðýna geliþ tarihinden itibaren yedi gün içinde istinaf yoluna baþvurabilirler. (4) Sanýk ve bu Kanuna göre katýlan sýfatýný almýþ olanlar ile katýlma isteði karara baðlanmamýþ, reddedilmiþ veya katýlan sýfatýný alabilecek surette suçtan zarar görmüþ bulunanlarýn dilekçe veya beyanýnda, baþvuruya iliþkin nedenlerin gösterilmemesi inceleme yapýlmasýna engel olmaz. (5) Cumhuriyet savcýsý, istinaf yoluna baþvurma nedenlerini gerekçeleriyle birlikte yazýlý isteminde açýkça gösterir. Bu istem ilgililere teblið edilir. Ýlgililer, teblið tarihinden itibaren yedi gün içinde bu husustaki cevaplarýný bildirebilirler. 144

145 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar ESKÝ HÂLE GETÝRME SÜRESÝ ÝÇÝNDE ÝSTÝNAF SÜRESÝNÝN ÝÞLEMESÝ Madde (1) Sanýk, yokluðunda aleyhine verilen hükümlere karþý eski hâle getirme isteminde bulunabilir. Eski hâle getirme süresi içinde de istinaf süresi iþler. Sanýðýn eski hâle getirme isteminde bulunduðu hâllerde, ayrýca istinaf isteminde bulunmasý gerekir. Bu hâlde istinaf istemi ile iliþkili iþler, eski hâle getirme istemi hakkýnda karar verilinceye kadar ertelenir. ÝSTÝNAF BAÞVURUSUNUN ETKÝSÝ Madde (1) Süresi içinde yapýlan istinaf baþvurusu, hükmün kesinleþmesini engeller. (2) Hüküm, istinaf yoluna baþvuran Cumhuriyet savcýsýna veya ilgililere gerekçesiyle birlikte açýklanmamýþsa; hükme karþý istinaf yoluna baþvurulduðunun mahkemece öðrenilmesinden itibaren gerekçe, yedi gün içinde teblið edilir. ÝSTÝNAF ÝSTEMÝNÝN HÜKMÜ VEREN MAHKEMECE REDDÝ Madde (1) Ýstinaf istemi, kanunî sürenin geçmesinden sonra veya aleyhine istinaf yoluna baþvurulamayacak bir hükme karþý yapýlmýþsa ya da istinaf yoluna baþvuranýn buna hakký yoksa, hükmü veren mahkeme bir kararla dilekçeyi reddeder. (2) Ýstinaf baþvurusunda bulunan Cumhuriyet savcýsý veya ilgililer, ret kararýnýn kendilerine tebliðinden itibaren yedi gün içinde bölge adliye mahkemesinden bu hususta bir karar vermesini isteyebilirler. Bu takdirde dosya bölge adliye mahkemesine gönderilir. Ancak, bu nedenle hükmün infazý ertelenemez. ÝSTÝNAF ÝSTEMÝNÝN TEBLÝÐÝ VE CEVABI Madde (1) 276 ncý Maddeye göre hükmü veren mahkemece reddedilmeyen istinaf dilekçesi veya beyana iliþkin tutanaðýn bir örneði karþý tarafa teblið olunur. Karþý taraf, teblið tarihinden itibaren yedi gün içinde yazýlý olarak cevabýný verebilir. (2) Karþý taraf sanýk ise, bir tutanaða baðlanmak üzere zabýt kâtibine yapýlacak bir beyanla da cevabýný verebilir. Cevap verildikten veya bunun için belirli süre bittikten sonra dava dosyasý, bölge adliye mahkemesine sunulmak üzere, Cumhuriyet Baþsavcýlýðý tarafýndan bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðýna gönderilir. (3) 262 ve 263 üncü Madde hükümleri saklýdýr. BÖLGE ADLÝYE MAHKEMESÝ CUMHURÝYET SAVCISININ GÖREVÝ Madde (1) Dava dosyasý, bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðýna geldiðinde incelenerek, varsa tebligat eksikliklerinin giderilmesi saðlandýktan ve sunulmasý gereken belge ve deliller de eklendikten sonra, yazýlý düþünceyi içeren bir tebliðname ile birlikte bölge adliye mahkemesi ceza dairesine verilir. Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðýnca düzenlenen tebliðname ilgililere de teblið olunur. 145

146 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar DOSYA ÜZERÝNDE ÖN ÝNCELEME Madde (1) Dosya üzerinde yapýlan ön inceleme sonunda; a) Bölge adliye mahkemesinin yetkili olmadýðýnýn anlaþýlmasý hâlinde dosyanýn yetkili bölge adliye mahkemesine gönderilmesine, b) Bölge adliye mahkemesine baþvurunun süresi içinde yapýlmadýðýnýn, incelenmesi istenen kararýn bölge adliye mahkemesinde incelenebilecek kararlardan olmadýðýnýn, baþvuranýn buna hakký bulunmadýðýnýn anlaþýlmasý hâlinde istinaf baþvurusunun reddine, karar verilir. BÖLGE ADLÝYE MAHKEMESÝNDE ÝNCELEME VE KOVUÞTURMA Madde (1) Bölge adliye mahkemesi, Cumhuriyet Baþsavcýlýðýnýn tebliðnamesini, dosyayý ve dosyayla birlikte sunulmuþ olan delilleri inceledikten sonra; a) Ýlk derece mahkemesinin kararýnda usule veya esasa iliþkin herhangi bir hukuka aykýrýlýðýn bulunmadýðýný, delillerde veya iþlemlerde herhangi bir eksiklik olmadýðýný, ispat bakýmýndan deðerlendirmenin yerinde olduðunu saptadýðýnda istinaf baþvurusunun esastan reddine, b) Ýlk derece mahkemesinin kararýnda 289 uncu Maddede belirtilen bir hukuka aykýrýlýk nedeninin bulunmasý hâlinde hükmün bozulmasýna ve dosyanýn yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yargý çevresinde uygun göreceði diðer bir ilk derece mahkemesine gönderilmesine, c) Diðer hâllerde, gerekli tedbirleri aldýktan sonra ilk derece mahkemesinin kararýný kaldýrarak davanýn yeniden görülmesine ve duruþma hazýrlýðý iþlemlerine baþlanmasýna, karar verir. DURUÞMA HAZIRLIÐI Madde (1) Duruþma hazýrlýðý aþamasýnda bölge adliye mahkemesi baþkaný veya görevlendireceði üye, 175 inci Madde hükümlerine uygun olarak duruþma gününü saptar, gerekli çaðrýlarý yapar. Tutuksuz sanýða yapýlacak çaðrýda kendi baþvurusu üzerine açýlacak davanýn duruþmasýna gelmediðinde davasýnýn reddedileceði ayrýca bildirilir. (2) Mahkemece, gerekli görülen tanýklarýn, bilirkiþilerin dinlenilmesine ve keþfin yapýlmasýna karar verilir. ÝSTÝSNALAR Madde (1) Duruþma açýldýðýnda aþaðýda gösterilen istisnalar dýþýnda bu Kanunun duruþma hazýrlýðý, duruþma ve karara iliþkin hükümleri uygulanýr: a) Duruþma, bu Kanunun öngördüðü genel hükümlere göre baþladýktan sonra görevlendirilen üyenin inceleme raporu okunur. 146

147 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar b) Ýlk derece mahkemesinin gerekçeli hükmü de okunur. c) Ýlk derece mahkemesinde dinlenilen tanýklarýn ifadelerini içeren tutanaklar ile keþif tutanaklarý, bilirkiþi raporu, bölge adliye mahkemesi duruþma hazýrlýðý aþamasýnda toplanan delil ve belgeler, yapýlmýþsa keþif ve bilirkiþi açýklamalarýna iliþkin tutanak ve raporlar okunur. d) Bölge adliye mahkemesi duruþmasýnda dinlenilmeleri gerekli görülen tanýk ve bilirkiþiler çaðrýlýr. SANIK LEHÝNE BAÞVURMA HÂLÝNDE VERÝLECEK HÜKÜM Madde (1) Ýstinaf yoluna sanýk lehine baþvurulmuþsa, yeniden verilen hüküm, önceki hükümle belirlenmiþ olan cezadan daha aðýr olamaz. DÝRENME YASAÐI Madde (1) Bölge adliye mahkemesi karar ve hükümlerine karþý direnilemez; bunlara karþý herhangi bir kanun yoluna gidilemez. (2) Ýtiraz ve temyize iliþkin hükümler saklýdýr. ÖZEL KANUNLARIN TEMYÝZE ÝLÝÞKÝN HÜKÜMLERÝ Madde (1) Türk Ceza Kanununun 18 inci Maddesinin dördüncü fýkrasý hükmü hariç, diðer kanunlarda temyiz edilebileceði veya haklarýnda Yargýtaya baþvurulabileceði belirtilmiþ olup da bölge adliye mahkemelerinin görev alanýna giren dava ve iþlere iliþkin ilk derece mahkemelerinin karar ve hükümlerine karþý istinaf yoluna baþvurulur. TEMYÝZ ÜÇÜNCÜ BÖLÜM:TEMYÝZ Madde (1) Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin bozma dýþýnda kalan hükümleri temyiz edilebilir. (2) Ancak; a) Ýlk derece mahkemelerinden verilen beþ yýl veya daha az hapis cezalarý ile miktarý ne olursa olsun adlî para cezalarýna karþý istinaf baþvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararlarý, b) Ýlk derece mahkemelerinden verilen beþ yýl veya daha az hapis cezalarýný artýrmayan bölge adliye mahkemesi kararlarý, c) Sulh ceza mahkemesinin görevine giren suçlarla ilgili olarak ilk derece mahkemelerinden verilen hükümlere iliþkin her türlü bölge adliye mahkemesi kararlarý, 147

148 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar d) Adlî para cezasýný gerektiren suçlarda ilk derece mahkemelerinden verilen hükümlere iliþkin suç niteliðini deðiþtirmeyen bölge adliye mahkemesi kararlarý, e) Sadece eþya veya kazanç müsaderesine veya bunlara yer olmadýðýna iliþkin ilk derece mahkemesi kararlarýný deðiþtirmeyen bölge adliye mahkemesi kararlarý, f) On yýl veya daha az hapis cezasýný veya adlî para cezasýný gerektiren suçlardan, ilk derece mahkemesince verilen beraat kararlarý ile ilgili olarak bölge adliye mahkemesince verilen beraat kararlarý ile istinaf baþvurusunun esastan reddine dair kararlarý, g) Davanýn düþmesine, ceza verilmesine yer olmadýðýna, güvenlik tedbirine iliþkin ilk derece mahkemesi kararlarý ile ilgili olarak bölge adliye mahkemesince verilen davanýn düþmesine, ceza verilmesine yer olmadýðýna, güvenlik tedbirine veya istinaf baþvurusunun reddine dair kararlar, h) Yukarýdaki bentlerde yer alan sýnýrlar içinde kalmak koþuluyla ayný hükümde, cezalardan ve karalardan birden fazlasýný içeren bölge adliye mahkemesi kararlarý, temyiz edilemez. HÜKÜMDEN ÖNCEKÝ KARARLARIN TEMYÝZÝ Madde (1) Hükümden önce verilip hükme esas teþkil eden veya baþkaca kanun yolu öngörülmemiþ olan mahkeme kararlarý da hükümle beraber temyiz olunabilir. TEMYÝZ NEDENÝ Madde (1) Temyiz, ancak hükmün hukuka aykýrý olmasý nedenine dayanýr. (2) Bir hukuk kuralýnýn uygulanmamasý veya yanlýþ uygulanmasý hukuka aykýrýlýktýr. HUKUKA KESÝN AYKIRILIK HÂLLERÝ Madde (1) Temyiz dilekçesi veya beyanýnda gösterilmiþ olmasa da aþaðýda yazýlý hâllerde hukuka kesin aykýrýlýk var sayýlýr: a) Mahkemenin kanuna uygun olarak teþekkül etmemiþ olmasý. b) Hâkimlik görevini yapmaktan kanun gereðince yasaklanmýþ hâkimin hükme katýlmasý. c) Geçerli þüphe nedeniyle hakkýnda ret istemi öne sürülmüþ olup da bu istem kabul olunduðu hâlde hâkimin hükme katýlmasý veya bu istemin kanuna aykýrý olarak reddedilip hâkimin hükme katýlmasý. d) Mahkemenin kanuna aykýrý olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili görmesi. e) Cumhuriyet savcýsý veya duruþmada kanunen mutlaka hazýr bulunmasý gereken diðer kiþilerin yokluðunda duruþma yapýlmasý. f) Duruþmalý olarak verilen hükümde açýklýk kuralýnýn ihlâl edilmesi. 148

149 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar g) Hükmün 230 uncu Madde gereðince gerekçeyi içermemesi. h) Hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararý ile savunma hakkýnýn sýnýrlandýrýlmýþ olmasý. i)hükmün hukuka aykýrý yöntemlerle elde edilen delile dayanmasý. SANIÐIN YARARINA OLAN KURALLARA AYKIRILIK Madde (1) Sanýðýn yararýna olan hukuk kurallarýna aykýrýlýk, sanýk aleyhine hükmün bozdurulmasý için Cumhuriyet savcýsýna bir hak vermez. TEMYÝZ ÝSTEMÝ VE SÜRESÝ Madde (1) Temyiz istemi, hükmün açýklanmasýndan itibaren yedi gün içinde hükmü veren mahkemeye bir dilekçe verilmesi veya zabýt kâtibine bir beyanda bulunulmasý suretiyle yapýlýr; beyan tutanaða geçirilir ve tutanak hâkime onaylattýrýlýr. Tutuklu bulunan sanýk hakkýnda 263 üncü Madde hükmü saklýdýr. (2) Hüküm, temyiz yoluna baþvurma hakký olanlarýn yokluðunda açýklanmýþsa, süre teblið tarihinden baþlar. ESKÝ HÂLE GETÝRME SÜRESÝ ÝÇÝNDE TEMYÝZ SÜRESÝNÝN ÝÞLEMESÝ Madde (1) Sanýðýn aleyhine, yokluðunda verilen hükümlerde eski hâle getirme istemiyle ilgili olarak 274 üncü Madde hükümleri uygulanýr. TEMYÝZ BAÞVURUSUNUN ETKÝSÝ Madde (1) Süresi içinde yapýlan temyiz baþvurusu, hükmün kesinleþmesini engeller. (2) Hüküm, temyiz eden Cumhuriyet savcýsýna veya ilgililere gerekçesiyle birlikte açýklanmamýþsa; hükmün temyiz edildiðinin bölge adliye mahkemesince öðrenilmesinden itibaren gerekçe, yedi gün içinde teblið edilir. TEMYÝZ BAÞVURUSUNUN ÝÇERÝÐÝ Madde (1) Temyiz eden, hükmün neden dolayý bozulmasýný istediðini temyiz baþvurusunda göstermek zorundadýr. (2) Temyiz sebebi, ancak hükmün hukukî yönüne iliþkin olabilir. TEMYÝZ GEREKÇESÝ Madde (1) Temyiz baþvurusunda temyiz nedenleri gösterilmemiþse temyiz baþvurusu için belirlenen sürenin bitmesinden veya gerekçeli kararýn tebliðinden itibaren yedi gün içinde hükmü temyiz olunan bölge adliye mahkemesine bu nedenleri içeren bir ek dilekçe verilir. 149

150 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar Cumhuriyet savcýsý temyiz dilekçesinde, temyiz isteðinin sanýðýn yararýna veya aleyhine olduðunu açýkça belirtir. (2) Temyiz, sanýk tarafýndan yapýlmýþ ise, ek dilekçe kendisi veya müdafii tarafýndan imza edilerek verilir. (3) Müdafii yoksa sanýk, tutanaða baðlanmak üzere zabýt kâtibine yapacaðý bir beyanla gerekçesini açýklayabilir; tutanak hâkime onaylatýlýr. Sanýðýn yasal temsilcisi ve eþi hakkýnda 262 nci Madde, tutuklu sanýk hakkýnda ise 263 üncü Madde hükümleri saklýdýr. TEMYÝZ ÝSTEMÝNÝN KABULE DEÐER SAYILMAMASINDAN DOLAYI HÜKMÜ VEREN MAHKEMECE REDDÝ Madde (1) Temyiz istemi, kanunî sürenin geçmesinden sonra yapýlmýþ veya temyiz edilemeyecek bir hüküm temyiz edilmiþ veya temyiz edenin buna hakký yoksa, hükmü temyiz olunan bölge adliye veya ilk derece mahkemesi bir karar ile temyiz istemini reddeder. (2) Temyiz eden, ret kararýnýn kendisine tebliðinden itibaren yedi gün içinde Yargýtaydan bu hususta bir karar vermesini isteyebilir. Bu takdirde dosya Yargýtaya gönderilir. Ancak, bu nedenden dolayý hükmün infazý ertelenemez. TEMYÝZ DÝLEKÇESÝNÝN TEBLÝÐÝ VE CEVABI, YARGITAY CUMHURÝYET BAÞSAVCILIÐININ GÖREVÝ Madde (1) 296 ncý Maddeye göre hükmü veren bölge adliye mahkemesince reddedilmeyen temyiz istemine iliþkin dilekçesinin bir örneði karþý tarafa teblið olunur. Karþý taraf, teblið tarihinden itibaren yedi gün içinde yazýlý olarak cevabýný verebilir. (2) Cevap verildikten veya bunun için belirli süre bittikten sonra dava dosyasý, bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðý tarafýndan Yargýtay Cumhuriyet Baþsavcýlýðýna gönderilir. (3) Yargýtay Cumhuriyet Baþsavcýlýðýnca düzenlenen tebliðname, hükmü temyiz etmeleri veya aleyhlerine sonuç doðurabilecek görüþ içermesi hâlinde sanýk veya müdafii ile katýlan veya vekillerine ilgili dairesince teblið olunur. Ýlgili taraf tebliðden itibaren bir hafta içinde yazýlý olarak cevap verebilir. (4) Üçüncü fýkra uyarýnca yapýlacak tebligatlar, ilgililerin dava dosyasýndan belirlenen son adreslerine yapýlmasýyla geçerli olur. (5) 262 ve 263 üncü Madde hükümleri saklýdýr. TEMYÝZ ÝSTEMÝNÝN REDDÝ Madde (1) Yargýtay, süresi içinde temyiz baþvurusunda bulunulmadýðýný, hükmün temyiz edilemez olduðunu, temyiz edenin buna hakký olmadýðýný ya da temyiz dilekçesinin temyiz sebeplerini içermediðini saptarsa, temyiz istemini reddeder. 150

151 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar DURUÞMALI ÝNCELEME Madde (1) On yýl veya daha fazla hapis cezasýna iliþkin hükümlerde, Yargýtay, incelemelerini sanýðýn veya katýlanýn temyiz baþvurusundaki istemi üzerine veya re'sen duruþma yoluyla yapar. Duruþma gününden sanýða, katýlana, müdafi ve vekile haber verilir. Sanýk, duruþmada hazýr bulunabileceði gibi, kendisini bir müdafi ile de temsil ettirebilir. (2) Sanýk, tutuklu ise duruþmaya katýlmak isteminde bulunamaz. DURUÞMADA USUL Madde (1) Duruþmadan önce görevlendirilen üye veya tetkik hâkimi tarafýndan hazýrlanan rapor üyelere açýklanýr. Üyeler, ayrýca bizzat dosyayý incelerler. Bu hususlar gerçekleþtikten sonra duruþma açýlýr. (2) Duruþmada Yargýtay Cumhuriyet Baþsavcýsý veya yerine görevlendirdiði Yargýtay Cumhuriyet savcýsý, sanýk, müdafii, katýlan ve vekili iddia ve savunmalarýný açýklar. Temyizi istemiþ olan tarafa önce söz verilir. Her hâlde son söz sanýðýndýr. TEMYÝZDE ÝNCELENECEK HUSUSLAR Madde (1) Yargýtay, yalnýz temyiz baþvurusunda belirtilen hususlar ile temyiz istemi usule iliþkin noksanlardan kaynaklanmýþsa, temyiz baþvurusunda bunu belirten olaylar hakkýnda incelemeler yapar. TEMYÝZ ÝSTEMÝNÝN ESASTAN REDDÝ VEYA HÜKMÜN BOZULMASI Madde (1) Bölge adliye mahkemesinin temyiz olunan hükmünün Yargýtayca hukuka uygun bulunmasý hâlinde temyiz isteminin esastan reddine karar verilir. (2) Yargýtay, temyiz edilen hükmü, temyiz baþvurusunda gösterilen, hükmü etkileyecek nitelikteki hukuka aykýrýlýklar nedeniyle bozar. Bozma sebepleri ilâmda ayrý ayrý gösterilir. (3) Hüküm, temyiz dilekçesinde gösterilen sebeplerle bozulduðunda, dilekçede açýklanmýþ olmasa bile saptanan bütün diðer hukuka aykýrýlýk hâlleri de ilâmda gösterilir. (4) Hükmün bozulmasýna neden olan hukuka aykýrýlýk, bu hükme esas olarak saptanan iþlemlerden kaynaklanmýþ ise, bunlar da ayný zamanda bozulur. (5) 289 uncu Madde hükümleri saklýdýr. YARGITAYCA DAVANIN ESASINA HÜKMEDÝLECEK HÂLLER, HUKUKA AYKIRILIÐIN DÜZELTÝLMESÝ Madde (1) Hükme esas olarak saptanan olaylara uygulanmasýnda hukuka aykýrýlýktan dolayý hüküm bozulmuþ ise, aþaðýdaki hâllerde Yargýtay davanýn esasýna hükmedebileceði gibi hükümdeki hukuka aykýrýlýðý da düzeltebilir: 151

152 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar a) Olayýn daha ziyade aydýnlanmasý gerekmeden beraate veya davanýn düþmesine ya da alt ve üst sýnýrý olmayan sabit bir cezaya hükmolunmasý gerekirse. b) Yargýtay Cumhuriyet Baþsavcýlýðýnýn iddiasýna uygun olarak sanýða kanunda yazýlý cezanýn en alt derecesini uygulamayý uygun görürse. c) Mahkemece sabit görülen suçun unsurlarý, niteliði ve cezasý hükümde doðru gösterilmiþ olduðu hâlde sadece kanunun madde numarasý yanlýþ yazýlmýþ ise. d) Hükümden sonra yürürlüðe giren kanun, suçun cezasýný azaltmýþ ve mahkemece sanýða verilecek cezanýn belirlenmesinde artýrma sebebi kabul edilmemiþ veya yeni bir kanun ile fiil suç olmaktan çýkarýlmýþ ise birinci hâlde daha az bir cezanýn hükmolunmasý ve ikinci hâlde hiç ceza hükmolunmamasý gerekirse. e) Sanýðýn açýkça saptanmýþ olan doðum ve suç tarihlerine göre verilecek cezanýn belirlenmesinde gerekli indirim yapýlmamýþ veya yanlýþ indirim yapýlmýþ ise. f) Artýrma veya indirim sonucunda verilecek ceza süresi veya miktarýnýn belirlenmesinde maddî hata yapýlmýþ ise. g) Türk Ceza Kanununun 61 inci Maddesindeki sýralamanýn gözetilmemesi yüzünden eksik veya fazla ceza verilmiþ ise. h) Harçlar Kanunu ile yargýlama giderlerine iliþkin hükümlere ve Avukatlýk Kanununa göre düzenlenen ücret tarifesine aykýrýlýk mevcutsa. YARGITAY KARARININ GÖNDERÝLECEÐÝ MERCÝ Madde (1) Yargýtayca 302 nci Maddenin birinci fýkrasý veya 303 üncü Madde uyarýnca verilen kararlara iliþkin dosya, hükmü veren bölge adliye mahkemesine gönderilmesi için Yargýtay Cumhuriyet Baþsavcýlýðýna verilir. Bölge adliye mahkemesi, dosyayý Yargýtaydan geldiði tarihten itibaren yedi gün içinde gereðinin yapýlmasý için ilgili ilk derece mahkemesine gönderilmek üzere bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðýna verir. (2) Yargýtay, dosyayý 303 üncü Maddede belirtilenlerin dýþýnda kalan hâllerde yeniden incelenmek ve hüküm verilmek üzere hükmü bozulan bölge adliye mahkemesine veya diðer bir bölge adliye mahkemesine gönderir. (3) Hüküm, mahkemenin hukuka aykýrý olarak kendisini görevli veya yetkili görmesinden dolayý bozulmuþsa, Yargýtay ayný zamanda dosyayý görevli veya yetkili mahkemeye gönderir. (4) Ýlk derece mahkemesi tarafýndan doðrudan temyiz yolu açýk bulunan hükümlerle ilgili olarak verilen karara iliþkin dosya, hükmü veren ilk derece mahkemesine gönderilmek üzere Yargýtay Cumhuriyet Baþsavcýlýðýna verilir. 152

153 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar YARGITAYDA HÜKMÜN AÇIKLANMASI Madde (1) Hüküm, 231 inci Madde gereðince açýklanýr. Buna olanak bulunmadýðý takdirde duruþmanýn bitiminden itibaren yedi gün içinde karar verilir. HÜKMÜN BOZULMASININ DÝÐER SANIKLARA ETKÝSÝ Madde (1) Hüküm, sanýk lehine bozulmuþsa ve bu hususlarýn temyiz isteminde bulunmamýþ olan diðer sanýklara da uygulanmasý olanaðý varsa, bu sanýklar da temyiz isteminde bulunmuþçasýna hükmün bozulmasýndan yararlanýrlar. DAVAYA YENÝDEN BAKACAK MAHKEMENÝN ÝÞLEMLERÝ Madde (1) Yargýtaydan verilen bozma kararý üzerine davaya yeniden bakacak bölge adliye veya ilk derece mahkemesi, ilgililere bozmaya karþý diyeceklerini sorar. (2) Sanýk, müdafii, katýlan ve vekilinin dosyada varolan adreslerine de davetiye teblið olunamamasý veya davetiye teblið olunmasýna raðmen duruþmaya gelmemeleri nedeniyle bozmaya karþý beyanlarý saptanmamýþ olsa da duruþmaya devam edilerek dava yokluklarýnda bitirilebilir. Ancak, sanýk hakkýnda verilecek ceza, bozmaya konu olan cezadan daha aðýr ise, her hâlde dinlenmesi gerekir. (3) Yargýtaydan verilen bozma kararýna bölge adliye veya ilk derece mahkemesinin direnme hakký vardýr. Ancak, direnme üzerine Yargýtay Ceza Genel Kurulunca verilen kararlara karþý direnilemez. (4) Hüküm yalnýz sanýk tarafýndan veya onun lehine Cumhuriyet savcýsý veya 262 nci Maddede gösterilen kimselerce temyiz edilmiþse, yeniden verilen hüküm, önceki hükümle belirlenmiþ olan cezadan daha aðýr olamaz. 153

154 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar C. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERÝ KANUNU'NDA ÝSTÝNAF ÜÇÜNCÜ BAP: KANUN YOLLARI BÝRÝNCÝ FASIL : ÝSTÝNAF ÝSTÝNAF YOLUNA BAÞVURULABÝLEN KARARLAR Madde 426/A - (Ek madde: 26/09/ S.K./15.mad) *1* Ýlk derece mahkemelerinden verilen nihaî kararlara karþý istinaf yoluna baþvurulabilir. Miktar veya deðeri birmilyar lirayý geçmeyen malvarlýðý davalarýna iliþkin kararlar kesindir. Alacaðýn bir kýsmýnýn dava edilmiþ olmasý durumunda birmilyar liralýk kesinlik sýnýrý alacaðýn tamamýna göre belirlenir. Alacaðýn tamamýnýn dava edilmiþ olmasý durumunda, kararda asýl isteminin kabul edilmeyen bölümü birmilyar lirayý geçmeyen taraf, istinaf yoluna baþvuramaz. Ýlk derece mahkemelerinin diðer kanunlarda temyiz edilebileceði veya haklarýnda Yargýtaya baþvurulabileceði belirtilmiþ olup da bölge adliye mahkemelerinin görev alanýna giren dava ve iþlere iliþkin nihaî kararlarýna karþý bölge adliye mahkemelerine baþvurulabilir. ÝSTÝNAF DÝLEKÇESÝ Madde 426/B - (Ek madde: 26/09/ S.K./15.mad) *1* Ýstinaf yoluna baþvurma, dilekçeyle yapýlýr ve dilekçeye karþý tarafýn sayýsý kadar örnek eklenir. Ýstinaf dilekçesinde aþaðýdaki hususlar bulunur: 1. Baþvuran ile karþý tarafýn davadaki sýfatlarý, adý, soyadý ve adresleri. 2. Varsa yasal temsilci ve vekillerinin adý, soyadý ve adresleri. 3. Kararýn hangi mahkemeden verilmiþ olduðu ve tarihi ile sayýsý. 4. Kararýn baþvurana teblið edildiði tarih. 5. Kararýn özeti. 6. Baþvuru sebepleri ve gerekçesi. 7. Ýstem sonucu. 8. Baþvuranýn veya varsa yasal temsilci yahut vekilinin imzasý. 154

155 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar Ýstinaf dilekçesi, baþvuranýn kimliði ve imzasýyla, baþvurulan kararý yeteri kadar belli edecek kayýtlarý taþýmasý durumunda diðer hususlar bulunmasa bile reddolunmayýp, 426/O maddesi çerçevesinde gerekli inceleme yapýlýr. ÝSTÝNAF DÝLEKÇESÝNÝN VERÝLMESÝ Madde 426/C - (Ek madde: 26/09/ S.K./15.mad) *1* Ýstinaf dilekçesi, kararý veren mahkemeye veya baþka bir yer mahkemesine verilebilir. Ýstinaf dilekçesi hangi mahkemeye verilmiþse, o mahkemece bölge adliye mahkemesi baþvuru defterine kaydolunur ve baþvurana ücretsiz bir alýndý belgesi verilir. Kararý veren mahkemeden baþka bir mahkemeye verilmiþ olan istinaf dilekçesi, bu mahkemece yukarýdaki fýkraya göre iþlem yapýldýktan sonra kararý veren mahkemeye örnekleriyle birlikte gönderilir. Bu durum derhâl mahkemesine bildirilir. Ýstinaf yoluna baþvurma tarihi konusunda 178 inci madde hükmü uygulanýr. Dosya, kararý veren mahkemece, istinaf dilekçesinde gösterilen daire ile baðlý kalýnmaksýzýn, yetkili bölge adliye mahkemesine gönderilir. HARÇ VE GÝDERLERÝN YATIRILMASI Madde 426/D - (Ek madde: 26/09/ S.K./15.mad) *1* Ýstinaf dilekçesi verilirken, teblið giderleri de dahil olmak üzere gerekli harç ve giderler ödenir. Bunlarýn eksik ödenmiþ olduðu sonradan anlaþýlýrsa, kararý veren mahkeme tarafýndan verilecek yedi günlük kesin süre içinde tamamlanmasý, aksi hâlde baþvurudan vazgeçmiþ sayýlacaðý hususu baþvurana yazýlý olarak bildirilir. Verilen kesin süre içinde harç ve giderler tamamlanmadýðý takdirde, mahkeme baþvurunun yapýlmamýþ sayýlmasýna karar verir. Bu karara karþý istinaf yoluna baþvurulmasý hâlinde, 426/F maddesinin ikinci fýkrasý hükmü kýyas yoluyla uygulanýr. BAÞVURU SÜRESÝ Madde 426/E - (Ek madde: 26/09/ S.K./15.mad) *1* Ýstinaf yoluna baþvuru süresi onbeþ gün, tarihli ve 4353 sayýlý Kanuna tabi kamu kurumlarý hakkýnda otuz gündür. Bu süre, ilâmýn usulen taraflardan her birine tebliðiyle iþlemeye baþlar. Ýstinaf yoluna baþvuru süresine iliþkin özel kanun hükümleri saklýdýr. ÝSTÝNAF DÝLEKÇESÝNÝN REDDÝ Madde 426/F - (Ek madde: 26/09/ S.K./15.mad) *1* Ýstinaf dilekçesi, yasal süre geçtikten sonra verilir veya kesin olan bir karara iliþkin olursa, kararý veren mahkeme istinaf dilekçesinin reddine karar verir ve 426/D maddesine göre yatýrýlan giderden karþýlanmak suretiyle ret kararýný kendiliðinden ilgiliye teblið eder. 155

156 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar Bu ret kararýna karþý tebliði tarihinden itibaren yedi gün içinde istinaf yoluna baþvurulabilir. Ýstinaf yoluna baþvurulduðu ve gerekli giderler de yatýrýldýðý takdirde dosya, kararý veren mahkemece yetkili bölge adliye mahkemesine gönderilir. Bölge adliye mahkemesi ilgili dairesi istinaf dilekçesinin reddine iliþkin kararý yerinde görmezse, ilk istinaf dilekçesine göre gerekli incelemeyi yapar. ÝSTÝNAF DÝLEKÇESÝNE CEVAP Madde 426/G - (Ek madde: 26/09/ S.K./15.mad) *1* Ýstinaf dilekçesi, kararý veren mahkemece karþý tarafa teblið olunur. Karþý taraf, tebliðden itibaren onbeþ gün içinde cevap dilekçesini kararý veren mahkemeye veya bu mahkemeye gönderilmek üzere baþka bir yer mahkemesine verebilir. Kararý veren mahkeme, dilekçeler verildikten veya bunun için belli süreler geçtikten sonra, dosyayý dizi listesine baðlý olarak yetkili bölge adliye mahkemesine gönderir. KATILMA YOLU ÝLE BAÞVURMA Madde 426/H - (Ek madde: 26/09/ S.K./15.mad) *1* Ýstinaf dilekçesi kendisine teblið edilen taraf, baþvurma hakký bulunmasa veya baþvuru süresini geçirmiþ olsa bile, vereceði cevap dilekçesi ile istinaf yoluna baþvurabilir. Ýstinaf yoluna asýl baþvuran taraf, buna karþý onbeþ gün içinde cevap verebilir. Ýstinaf yoluna baþvuran, bu isteminden feragat eder veya istemi bölge adliye mahkemesi tarafýndan esasa girilmeden reddedilirse, katýlma yolu ile baþvuranýn istemi de reddedilir. BAÞVURMA HAKKINDAN FERAGAT Madde 426/Ý - (Ek madde: 26/09/ S.K./15.mad) *1* Taraflar, ilâmýn kendilerine tebliðinden önce, istinaf yoluna baþvurma hakkýndan feragat edemez. Baþvuru yapýldýktan sonra feragat edilirse, dosya bölge adliye mahkemesine gönderilmez ve kararý veren mahkemece baþvurunun reddine karar verilir. Dosya bölge adliye mahkemesine gönderilmiþ ve henüz karara baðlanmamýþ ise baþvuru feragat nedeniyle reddolunur. BAÞVURUNUN ÝCRAYA ETKÝSÝ Madde 426/J - (Ek madde: 26/09/ S.K./15.mad) *1* Ýstinaf yoluna baþvurma, kararýn icrasýný durdurmaz tarihli ve 2004 sayýlý Ýcra ve Ýflâs Kanununun icranýn geri býrakýlmasýyla ilgili 36 ncý maddesi hükmü saklýdýr. Nafaka kararlarýnda icranýn geri býrakýlmasýna karar verilemez. 156

157 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar Kiþiler ve aile hukukuna, taþýnmaz mala ve bununla ilgili aynî haklara iliþkin kararlar kesinleþmedikçe yerine getirilemez. KÖTÜNÝYETLE ÝSTÝNAF YOLUNA BAÞVURMA Madde 426/K - (Ek madde: 26/09/ S.K./15.mad) *1* Ýstinaf baþvurusunun kötüniyetle yapýldýðý anlaþýlýrsa bölge adliye mahkemesince HUMK 422 nci madde hükümleri uygulanýr. ÖN ÝNCELEME Madde 426/L - (Ek madde: 26/09/ S.K./15.mad) *1* Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince dosya üzerinde yapýlacak ön inceleme sonunda; incelemenin baþka bir dairece yapýlmasý gerektiði, kararýn kesin olduðu, baþvurunun süresi içinde yapýlmadýðý, baþvuru þartlarýnýn yerine getirilmediði, baþvuru sebeplerinin veya gerekçesinin hiç gösterilmediði tespit edilen dosyalar hakkýnda öncelikle gerekli karar verilir. Eksiklik bulunmadýðý anlaþýlan dosya incelemeye alýnýr. DURUÞMA YAPILMADAN VERÝLECEK KARARLAR Madde 426/M - (Ek madde: 26/09/ S.K./15.mad) *1* Ön inceleme sonunda dosyada eksiklik bulunmadýðý anlaþýlýrsa; I. Aþaðýdaki durumlarda bölge adliye mahkemesi, esasý incelemeden kararýn kaldýrýlmasýna ve davanýn yeniden görülmesi için dosyanýn kararý veren mahkemeye veya kendi yargý çevresinde uygun göreceði baþka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruþma yapmadan kesin olarak karar verir; 1. Davaya bakmasý yasak olan hâkimin karar vermiþ olmasý. 2. Ýleri sürülen haklý ret istemine raðmen reddedilen hâkimin davaya bakmýþ olmasý. 3. Mahkemenin görevli ve yetkili olmasýna raðmen görevsizlik veya yetkisizlik kararý vermiþ olmasý veya mahkemenin görevli ya da yetkili olmamasýna raðmen davaya bakmýþ bulunmasý veyahut mahkemenin bölge adliye mahkemesinin yargý çevresi dýþýnda kalmasý. 4. Taraf ve dava ehliyeti ya da davayý takip yetkisi bulunmayan veya vekil ve temsilci olmayan kimseler önünde davaya bakýlmýþ ve karar verilmiþ olmasý. 5. Mahkemece usule aykýrý olarak davanýn veya karþýlýk davanýn açýlmamýþ sayýlmasýna, davalarýn birleþtirilmesine veya ayrýlmasýna, merci tayinine karar verilmiþ olmasý. 6. Mahkemece, taraflarýn davanýn esasýyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç deðerlendirilmeden karar verilmiþ olmasý. 157

158 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar II. Aþaðýdaki durumlarda davanýn esasýyla ilgili olarak; 1. Ýncelenen mahkeme kararýnýn usul veya esas yönünden hukuka uygun olduðu anlaþýldýðý takdirde baþvurunun esastan reddine, 2. Yargýlamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasýnda hata edilip de yeniden yargýlama yapýlmasýna ihtiyaç duyulmadýðý takdirde veya kararýn gerekçesinde hata edilmiþ ise düzelterek yeniden esas hakkýnda, 3. Yargýlamada bulunan eksiklikler duruþma yapýlmaksýzýn tamamlanacak nitelikte ise bunlarýn tamamlanmasýndan sonra yeniden esas hakkýnda, Duruþma yapýlmadan karar verilir. ÝNCELEME Madde 426/N - (Ek madde: 26/09/ S.K./15.mad) *1* Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince inceleme, davanýn özelliðine göre heyetçe veya görevlendirilecek bir üye tarafýndan yapýlýr. Ýnceleme sýrasýnda gereken hâllerde baþka bir bölge adliye mahkemesi veya ilk derece mahkemesi istinabe edilebilir. ÝNCELEMENÝN KAPSAMI Madde 426/O - (Ek madde: 26/09/ S.K./15.mad) *1* Ýnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sýnýrlý olarak yapýlýr. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykýrýlýk gördüðü takdirde bunu re'sen gözetir. DURUÞMA YAPILMASINA KARAR VERÝLMESÝ Madde 426/P - (Ek madde: 26/09/ S.K./15.mad) *1* 426/M maddesinde belirtilen hâller dýþýnda inceleme duruþmalý olarak yapýlýr. Bu durumda duruþma günü taraflara teblið edilir. YAPILAMAYACAK ÝÞLEMLER. Madde 426/R - (Ek madde: 26/09/ S.K./15.mad) *1* Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinde karþýlýk dava açýlamaz, davaya katýlma isteminde bulunulamaz, davanýn ýslahý ve 45 inci maddenin birinci fýkrasý hükmü saklý kalmak üzere davalarýn birleþtirilmesi istenemez, bölge adliye mahkemesince re'sen göz önünde tutulacaklar dýþýnda, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenemez, yeni delillere dayanýlamaz. 158

159 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar Bölge adliye mahkemeleri için yetki sözleþmesi yapýlamaz. Ýlk derece mahkemesinde usulüne uygun olarak gösterildiði hâlde incelenmeden reddedilen veya mücbir bir sebeple gösterilmesine olanak bulunmayan deliller bölge adliye mahkemesince incelenebilir. DURUÞMAYA GELÝNMEMESÝ VE GÝDERLERÝN ÖDENMEMESÝ Madde 426/S - (Ek madde: 26/09/ S.K./15.mad) *1* Duruþmalý olarak incelenen iþlerde taraflara çýkartýlan çaðrý kâðýtlarýnda, duruþmada hazýr bulunmadýklarý takdirde tahkikatýn yokluklarýnda yapýlarak karar verileceði hususu ile baþvuran tarafa çýkartýlacak çaðrý kâðýdýnda, ayrýca, yapýlacak tahkikatla ilgili olarak bölge adliye mahkemesince belirlenen gideri duruþma gününe kadar avans olarak yatýrmasý gerektiði açýkça belirtilir. Baþvuran, kabul edilebilir bir mazerete dayanarak duruþmaya gelemediðini bildirdiði takdirde, yeni bir duruþma günü tayin edilerek taraflara bildirilir. Baþvuran mazeretsiz olarak duruþmalara katýlmadýðý veya tahkikatla ilgili giderler süresi içinde yatýrýlmadýðý takdirde, dosyanýn mevcut durumuna göre karar verilir. Þu kadar ki, öngörülen tahkikat yapýlmaksýzýn karar verilmesine olanak bulunmayan hâllerde baþvuru reddedilir. KARAR Madde 426/T - (Ek madde: 26/09/ S.K./15.mad) *1* Karar aþaðýdaki hususlarý içerir: 1. Kararý veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesi ile baþkan, üyeler ve tutanak kâtibinin ad ve soyadlarý, sicil numaralarý. 2. Taraflarýn ve davaya ilk derece mahkemesinde katýlanlarýn kimlikleri ile varsa yasal temsilci ve vekillerinin adý, soyadý ve adresleri. 3. Taraflarýn iddia ve savunmalarýnýn özeti. 4. Ýlk derece mahkemesi kararýnýn özeti. 5. Ýleri sürülen istinaf sebepleri. 6. Taraflar arasýnda uyuþmazlýk konusu olan veya olmayan hususlarla bunlara iliþkin delillerin tartýþmasý, ret ve üstün tutma sebepleri, sabit görülen olaylarla bunlardan çýkarýlan sonuç ve hukukî sebep. 7. Hüküm sonucu ile varsa kanun yolu ve süresi. 8. Kararýn verildiði tarih, baþkan ve üyeler ile tutanak kâtibinin imzalarý. 159

160 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar Hüküm sonucu kýsmýnda, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, istem sonuçlarýndan her biri hakkýnda verilen hükümle taraflara yüklenen borç veya tanýnan haklarýn, tereddüde yer vermeyecek þekilde açýkça gösterilmesi gereklidir. UYGULANACAK DÝÐER HÜKÜMLER Madde 426/U - (Ek madde: 26/09/ S.K./15.mad) *1* Bu Fasýlda aksine hüküm bulunmayan hâllerde ilk derece mahkemesinde uygulanan yargýlama usulü bölge adliye mahkemesinde de uygulanýr. Madde 442/A - (Ek madde: 16/07/ /32 md.) Yargýtayýn karar düzeltme yolu açýk olan bozma kararlarý, mahkeme baþkatibince onbeþ gün içinde kendiliðinden taraflara teblið edilir. Yargýtayýn onama veya onamaya karþý baþvurulan karar düzeltme isteminin reddine iliþkin kararlarýnýn sonucu da, mahkeme baþkatibince on beþ gün içinde kendiliðinden taraflara bildirilir. Teblið ve bildirme giderleri temyiz dilekçesi ile birlikte temyiz isteðinde bulunandan peþin olarak alýnýr. Bu gider de temyiz için gerekli giderlerden olup, ödenmemesi halinde 434 üncü madde hükmü uygulanýr. TEMYÝZ EDÝLEBÝLEN KARARLAR ÝKÝNCÝ FASIL : TEMYÝZ Madde (Deðiþik madde: 26/09/ S.K./16.mad) *3* *4* Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinden verilen temyizi kabil nihaî kararlar ile hakem kararlarýna karþý teblið tarihinden itibaren onbeþ gün içinde temyiz yoluna baþvurulabilir; bu süre, tarihli ve 4353 sayýlý Kanuna tâbi kamu kurumlarý hakkýnda otuz gündür. Davada haklý çýkmýþ olan taraf da hukukî yararý bulunmak þartýyla temyiz yoluna baþvurabilir. TEMYÝZ EDÝLEMEYEN KARARLAR Madde (Deðiþik madde: 26/09/ S.K./16.mad) *1* *2* Bölge adliye mahkemelerinin aþaðýdaki kararlarý hakkýnda temyiz yoluna gidilemez: 1. Miktar veya deðeri beþmilyar lirayý geçmeyen davalara iliþkin kararlar, 2. 8 inci maddede gösterilen davalar ile (Kat Mülkiyeti Kanunundan doðup gayrimenkulün aynýna iliþkin olan davalar hariç) özel kanunlarda sulh hukuk mahkemesinin görevine girdiði belirtilen davalarla ilgili kararlar. 160

161 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar 3. Yargý çevresi içinde bulunan ilk derece mahkemeleri arasýndaki yetki ve görev uyuþmazlýklarýný çözmek için verilen kararlar ile merci tayinine iliþkin kararlar. 4. Çekiþmesiz yargý iþlerinde verilen kararlar. 5. Ýrs ve soybaðýna iliþkin sonuçlar doðuran davalar hariç olmak üzere, nüfus kayýtlarýnýn düzeltilmesine iliþkin davalarla ilgili kararlar. 6. Yargý çevresi içindeki ilk derece mahkemeleri hâkimlerinin davayý görmeye hukukî veya fiilî engellerinin çýkmasý hâlinde, davanýn o yargý çevresi içindeki baþka bir mahkemeye nakline iliþkin kararlar. (1) numaralý bentteki kararlarda alacaðýn bir kýsmýnýn dava edilmiþ olmasý durumunda, beþmilyar liralýk kesinlik sýnýrý alacaðýn tamamýna göre belirlenir. Alacaðýn tamamýnýn dava edilmiþ olmasý hâlinde, kararda asýl istemin kabul edilmeyen bölümü beþmilyar lirayý geçmeyen tarafýn temyiz hakký yoktur. Ancak, karþý taraf temyiz yoluna baþvurduðu takdirde, diðer taraf da düzenleyeceði cevap dilekçesiyle kararý temyiz edebilir. KANUN YARARINA TEMYÝZ Madde (Deðiþik madde: 16/07/ /24 md.;deðiþik madde: 26/09/ S.K./16.mad) *1* *2* Ýlk derece mahkemelerinin ve bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin kesin olarak verdikleri kararlarla, istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleþmiþ bulunan kararlara karþý, yürürlükteki hukuka aykýrý bulunduðu ileri sürülerek Adalet Bakanlýðý veya Yargýtay Cumhuriyet Baþsavcýlýðý tarafýndan kanun yararýna temyiz yoluna baþvurulur. Temyiz istemi Yargýtayca yerinde görüldüðü takdirde, karar kanun yararýna bozulur. Bu bozma, kararýn hukukî sonuçlarýný ortadan kaldýrmaz. Bozma kararýnýn bir örneði Adalet Bakanlýðýna gönderilir ve Bakanlýkça Resmî Gazetede yayýmlanýr. TEMYÝZ DÝLEKÇESÝ Madde (Deðiþik madde: 26/09/ S.K./16.mad) *1* *2* Temyiz, dilekçeyle yapýlýr ve dilekçeye karþý tarafýn sayýsý kadar örnek eklenir. Temyiz dilekçesinde aþaðýdaki hususlar bulunur: 1. Temyiz eden ile karþý tarafýn davadaki sýfatlarý, adý, soyadý ve adresleri. 2. Bunlarýn varsa yasal temsilci ve vekillerinin adý, soyadý ve adresleri. 161

162 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar 3. Temyiz edilen kararýn hangi bölge adliye mahkemesi hukuk dairesinden verilmiþ olduðu, tarihi ve sayýsý. 4. Yargýtayýn bozma kararý üzerine, bozmaya uygun olarak ilk derece mahkemesince verilen yeni kararýn veya direnme kararýna karþý temyizde direnme kararýnýn, hangi mahkemeye ait olduðu, tarihi ve sayýsý. 5. Ýlâmýn temyiz edene teblið edildiði tarih. 6. Kararýn özeti. 7. Temyiz sebepleri ve gerekçesi. 8. Duruþma istenmesi hâlinde bu istek. 9. Temyiz edenin veya varsa yasal temsilci yahut vekilinin imzasý. Temyiz dilekçesi, temyiz edenin kimliði ve imzasýyla temyiz olunan kararý yeteri kadar belli edecek kayýtlarý taþýmasý hâlinde, diðer þartlar bulunmasa bile reddolunmayýp temyiz incelemesi yapýlýr. TEMYÝZ DÝLEKÇESÝNÝN VERÝLMESÝ Madde (Deðiþik madde: 26/09/ S.K./16.mad) *1* *2* Temyiz dilekçesi, kararý veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya Yargýtayýn bozmasý üzerine hüküm veren ilk derece mahkemesine yahut temyiz edenin bulunduðu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilebilir. Temyiz dilekçesi kararý veren mahkemeden baþka bir mahkemeye verilmiþse temyiz defterine kaydolunur ve durum derhâl kararý temyiz edilen mahkemeye bildirilir. Temyiz edene ücretsiz bir alýndý belgesi verilir. KIYAS YOLUYLA UYGULANACAK HÜKÜMLER Madde (Deðiþik madde: 26/02/ /20 md.;deðiþik madde: 26/09/ S.K./16.mad) *1* *2* Bu Kanunun istinaf yolu ile ilgili 426/C ilâ 426/Ý ve 426/L maddeleri hükümleri, temyiz yolu konusunda da kýyas yoluyla uygulanýr. TEMYÝZÝN ÝCRAYA ETKÝSÝ Madde (Deðiþik madde: 16/07/ /26 md.; Deðiþik madde: 26/09/ S.K./16.mad) *1* *2* Temyiz, kararýn icrasýný durdurmaz. Ýcra ve Ýflâs Kanununun icranýn geri býrakýlmasýyla ilgili 36 ncý maddesi hükmü saklýdýr. Nafaka kararlarýnda icranýn geri býrakýlmasýna karar verilemez. 162

163 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar Kiþiler ve aile hukukuna, taþýnmaz mala ve bununla ilgili aynî haklara iliþkin kararlar kesinleþmedikçe yerine getirilemez. Kararýn kesinleþtiði ilâmýn altýna veya arkasýna yazýlýp, tarih ve mahkeme mührü konmak ve mahkeme baþkaný veya hâkimi tarafýndan imzalanmak suretiyle belirtilir. KÖTÜNÝYETLE TEMYÝZ Madde (Deðiþik madde: 16/07/ /27 md.; Deðiþik madde: 26/09/ S.K./16.mad) *1* *2* Temyiz isteminin kötüniyetle yapýldýðý anlaþýlýrsa Yargýtayca 422 nci madde hükümleri uygulanýr. TEMYÝZ ÝNCELEMESÝ VE DURUÞMA Madde (Deðiþik madde: 16/07/ /28 md.;deðiþik madde: 26/09/ S.K./16.mad) *1* *2* Yargýtay, taraflarýn ileri sürdükleri temyiz sebepleriyle baðlý olmayýp, kanunun açýk hükmüne aykýrý gördüðü diðer hususlarý da inceleyebilir. Yargýtay temyiz incelemesini dosya üzerinde yapar. Ancak, tüzel kiþiliðin feshine veya genel kurul kararlarýnýn iptaline, evlenmenin butlanýna veya iptaline, boþanma veya ayrýlýða, velâyete, soybaðýna ve kýsýtlamaya iliþkin davalarla miktar veya deðeri onmilyar lirayý aþan alacak ve ayýn davalarýnda taraflardan biri temyiz veya cevap dilekçesinde duruþma yapýlmasýný istemiþ ise, Yargýtayca bir gün belli edilerek taraflara usulen çaðrý kaðýdý gönderilir. Teblið tarihi ile duruþma günü arasýnda en az onbeþ gün bulunmasý gerekir; taraflar gelmiþlerse bu süreye bakýlmaz. Tebligat gideri verilmemiþse duruþma istemi dikkate alýnmaz. Duruþma giderinin eksik ödenmiþ olduðu anlaþýlýrsa, dairenin baþkaný tarafýndan verilecek yedi günlük kesin süre içinde tamamlanmasý, aksi hâlde duruþma isteminden vazgeçilmiþ sayýlacaðý, duruþma isteyene yazýlý olarak bildirilir. Verilen süre içinde giderler tamamlanmadýðý takdirde, Yargýtay incelemesini dosya üzerinde yapar. Onmilyar liralýk duruþma sýnýrýnýn belirlenmesinde 428 inci maddenin ikinci fýkrasý kýyas yoluyla uygulanýr. Yargýtay, ikinci fýkra hükmü ile baðlý olmaksýzýn, bilgi almak üzere re'sen de duruþma yapýlmasýna karar verebilir. Duruþma günü belli edilen hâllerde Yargýtay, taraflarý veya gelen tarafý dinledikten sonra, taraflardan hiçbiri gelmemiþ ise dosya üzerinde inceleme yaparak kararýný verir. Duruþma günü kararý verilemeyen iþlerin en geç yirmi gün içinde karara baðlanmasý zorunludur. Kanunda ivedi olduðu bildirilen dava ve iþlere ait temyiz incelemesi öncelikle yapýlýr. 163

164 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar ONAMA KARARLARI Madde (Deðiþik madde: 26/09/ S.K./16.mad) *1* *2* Yargýtay, onama kararýnda, onadýðý kararýn hukuk kurallarýna uygunluk gerekçesini göstermek zorundadýr. Temyiz olunan kararýn, kanunun olaya uygulanmasýnda hata edilmiþ olmasýndan dolayý bozulmasý gerektiði ve kanuna uymayan husus hakkýnda yeniden yargýlama yapýlmasýna ihtiyaç duyulmadýðý takdirde Yargýtay, kararý deðiþtirerek ve düzelterek onayabilir. Taraflarýn kimliklerine ait yanlýþlýklarla, yazý, hesap veya diðer açýk ifade yanlýþlýklarý hakkýnda da bu hüküm uygulanýr. Karar, usule ve kanuna uygun olup da gösterilen gerekçe doðru bulunmazsa, gerekçe deðiþtirilerek ve düzeltilerek onanýr. BOZMA SEBEPLERÝ Madde (Deðiþik madde: 16/07/ /29 md.;deðiþik madde: 26/09/ S.K./16.mad) *1* *2* Yargýtay, aþaðýda belirtilen sebeplerden dolayý gerekçe göstererek temyiz olunan kararý kýsmen veya tamamen bozar: 1. Hukukun veya taraflar arasýndaki sözleþmenin yanlýþ uygulanmýþ olmasý. 2. Dava þartlarýna aykýrýlýk bulunmasý. 3. Taraflardan birinin davasýný ispat için dayandýðý delillerin kanunî bir sebep olmaksýzýn kabul edilmemesi. 4. Karara etki eden yargýlama hatasý veya eksiklikleri bulunmasý. YARGITAY KARARLARININ TEBLÝÐÝ Madde (Deðiþik madde: 30/04/ /1 md.;deðiþik madde: 26/09/ S.K./16.mad) *2* *3* Yargýtayýn bozma kararlarý ile onama kararlarý mahkeme yazý iþleri müdürü tarafýndan derhâl taraflara teblið edilir. Teblið giderleri, temyiz dilekçesiyle birlikte, temyiz isteminde bulunandan peþin olarak alýnýr. Bu giderlerin ödenmemesi hâlinde 426/D maddesi hükmü uygulanýr. BOZMAYA UYMA VEYA DÝRENME Madde (Deðiþik madde: 26/09/ S.K./16.mad) *1* *2* 164

165 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat I. Kanunlar Yargýtay ilgili dairesinin tamamen veya kýsmen bozma kararý, baþvurunun bölge adliye mahkemesi tarafýndan esastan reddi kararýna iliþkin ise, bölge adliye mahkemesi kararý kaldýrýlarak dosya, kararý veren ilk derece mahkemesine veya uygun görülecek diðer bir ilk derece mahkemesine, kararýn bir örneði de bölge adliye mahkemesine gönderilir. Bölge adliye mahkemesinin düzelterek yeniden veya yeniden esas hakkýnda verdiði karar Yargýtayca tamamen veya kýsmen bozulduðu takdirde dosya, kararý veren bölge adliye mahkemesi veya uygun görülen diðer bir bölge adliye mahkemesine gönderilir. Bölge adliye mahkemesi, 426/D maddesi uyarýnca peþin alýnmýþ olan gideri kullanmak suretiyle, kendiliðinden taraflarý duruþmaya çaðýrýp dinledikten sonra Yargýtayýn bozma kararýna uyulup uyulmayacaðýna karar verir. Yargýtayýn bozma kararý üzerine ilk derece mahkemesince bozmaya uygun olarak karar verildiði takdirde, bu karara karþý temyiz yoluna baþvurulabilir. Ýlk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesi kararýnda direnirse, bu kararýn temyiz edilmesi durumunda inceleme, Yargýtay Hukuk Genel Kurulunca yapýlýr. Hukuk Genel Kurulunun verdiði karara uymak zorunludur. 165

166 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler II. YÖNETMELÝKLER A. Cumhuriyet Baþsavcýlýklarý Ýle Adli Yargý Ýlk Derece Ceza Mahkemeleri Kalem Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik Resmi Gazete Tarihi : 01/06/2005 Resmi Gazete Sayýsý : BÝRÝNCÝ KISIM : Genel Hükümler Amaç BÝRÝNCÝ BÖLÜM : Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanýmlar Madde 1 - Bu Yönetmelik, Cumhuriyet baþsavcýlýklarý ve adlî yargý ilk derece ceza mahkemeleri kalem hizmetlerinin yürütülmesi usul ve esaslarýný belirlemek amacýyla düzenlenmiþtir. Kapsam Madde 2 - Bu Yönetmelik, Cumhuriyet baþsavcýlýklarý ve Adlî yargý ilk derece ceza mahkemelerinin kalem görevlilerince tutulacak defter, karton ve dosyalar ile yazý iþlerinin tüm iþlemlerine dair usul ve esaslarý kapsar. Dayanak Madde 3 - Bu Yönetmelik, 29/3/1984 tarihli ve 2992 sayýlý Adalet Bakanlýðýnýn Teþkilât ve Görevleri Hakkýnda Kanun Hükmünde Kararnamenin Deðiþtirilerek Kabulü Hakkýnda Kanunun 9 ve 30 uncu maddelerine dayanýlarak hazýrlanmýþtýr. Tanýmlar Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen: Bakanlýk; Adalet Bakanlýðýný, Mahkemeler; Adlî yargý ilk derece ceza mahkemelerini, Cumhuriyet Baþsavcýlýðý; Adlî yargý ilk derece ceza mahkemeleri nezdinde kurulan Cumhuriyet Baþsavcýlýðýný, ifade eder. ÝKÝNCÝ BÖLÜM : Kalem Hizmetlerinin Genel Esaslarý Kalem hizmetlerinin yürütülmesi Madde 5 - Kalem hizmetleri, ilgisine göre Cumhuriyet baþsavcýsý, mahkeme baþkaný veya hâkimin denetimi altýnda, yazý iþleri müdürünün yönetiminde kalemde görevlendirilen zabýt kâtipleri, memurlar ve mübaþirler tarafýndan yürütülür. 166

167 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Gerektiðinde Cumhuriyet baþsavcýsý Cumhuriyet savcýsýna, mahkeme baþkaný da üyelere, iþbölümüne göre kalem hizmetlerinin yürütülmesinin denetlenmesinde görev verebilir. Ýþ bölümü Madde 6 - Yazý iþleri müdürü ilgisine göre Cumhuriyet baþsavcýsý, mahkeme baþkaný veya hâkiminin onayýný alarak yönetimi altýndaki zabýt kâtibi ve memurlar arasýnda iþ bölümü yapabilir. Bir zabýt kâtibine çok iþ gelmesi hâlinde diðer zabýt kâtipleri ona yardým ederler. Ýþlerin birikmesinden kalemde görevli zabýt kâtipleri ile birlikte yazý iþleri müdürü sorumludur. Yetiþtirme görevi Madde 7 - Yazý iþleri müdürü, yönetimi altýnda bulunan zabýt kâtipleri ve memurlarýn yetiþtirilmeleriyle de görevlidir. Hâkim adaylarý ve avukat stajyerlerinin Cumhuriyet baþsavcýlýðý ve mahkeme kalemlerinde çalýþtýrýlmasý Madde 8 - Hâkim adaylarý ve avukat stajyerleri, kalem iþlerinde ilgisine göre Cumhuriyet baþsavcýsý, mahkeme baþkaný veya hâkimin tensibi ile uygulama bilgilerini geliþtirmek amacýyla çalýþtýrýlabilir. Ancak, bir defa görmekle öðrenilebilecek iþler devamlý yaptýrýlamaz. Tutulacak defterler ÝKÝNCÝ KISIM : Cumhuriyet Baþsavcýlýðý Kalem Hizmetleri BÝRÝNCÝ BÖLÜM : Defterler Madde 9 - Cumhuriyet baþsavcýlýklarýnda aþaðýda gösterilen defterlerin tutulmasý zorunludur: a) Soruþturma defteri, b) Kabahat eylemleri kayýt defteri, c) Esas defteri, d) Ýnfaz defteri, e) Adlî kontrol kararlarýnýn kaydýna mahsus defter, f) Hapis ile tazyik defteri, g) Arama defteri, h) Ýstinabe defteri, i) Kitaplýk defteri, j) Muhabere defteri, k) Zimmet defteri, 167

168 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler l) Suç eþyasý esas defteri. m) (Ek bend: 20/12/ S.R.G. Yön/1.mad) Denetimli serbestlik genel defteri. Soruþturma defteri ÝKÝNCÝ BÖLÜM : Defterlerin Tahsis Amacý ve Kullanýlýþ Þekli Madde 10 - Cumhuriyet baþsavcýlýðýna gelen tüm soruþturma evrakýnýn kaydedildiði ve soruþturma evresinin iþlendiði defterdir. Soruþturma defteri; sýra numarasý, maðdur veya þikâyetçinin adý ve soyadý, þüphelilerden her birinin kimliði, TC kimlik numarasý, suçun nev'i, suçun haber alýndýðý tarih veya baþvurma tarihi, tutuklama tarihi, tahliye tarihi, suç eþyasý esas defteri numarasý, soruþturma için evrakýn adlî kolluða veya diðer kolluk birimlerine gönderildiði ve gelip-gittiði tarihler, adlî kolluk veya diðer kolluk birimleri tarafýndan gönderilen soruþturma evrakýnýn tarih ve sayýsý ile birim adý, tekit tarihleri, davanýn açýldýðý tarih ve Cumhuriyet baþsavcýlýðý esas defteri numarasý, kovuþturmaya yer olmadýðýna dair karar verilmiþse tarih ve numarasý ile suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alýnmýþ veya sorguya çekilmiþse þüpheliye tebliði tarihi, bu karara itiraz edilmiþse neticesi ve düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. Kimlik bilgisi sütunlarýna adres dýþýnda varsa ev, iþ, cep telefonu, faks numaralarý ile elektronik posta adresinin de yazýlmasý gerekir. Mahkemelerce, 5271 sayýlý Ceza Muhakemesi Kanununun 170 inci maddesindeki unsurlarý içermeyen, ön ödeme veya uzlaþma usulü uygulanmaksýzýn kamu davasý açýlan iddianame ve soruþturma evrakýnýn Cumhuriyet baþsavcýlýðýna iadesine karar verildiðinde yeni bir soruþturma numarasýna kaydedilir, soruþturma defterindeki önceki numarasýnýn düþünceler sütununa bu durum not edilir. Kabahat eylemleri kayýt defteri Madde 11 - Doðrudan veya herhangi bir ihbar veya þikâyet üzerine kabahat türünden eylem sebebiyle Cumhuriyet baþsavcýlýðýnca karar verilecek evrakýn ve infaz iþlemlerinin kaydedildiði defterdir. Kabahat eylemleri kayýt defteri; sýra numarasý, ihbar eden veya þikâyetçinin kimliði, kabahat eylemini iþleyen kiþinin kimliði, TC. kimlik numarasý, kabahat eyleminin türü, tarihi, uygulanan yaptýrým, verilen karar ve tarihi, baþvurma yolu tarihi ve neticesi, itiraz yolu tarihi ve neticesi, infaz için merciine gönderilme tarihi, infaz tarihi, kararý veren Cumhuriyet savcýsýnýn sicili ve düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. Esas defteri Madde 12 - Ceza davasýnýn baþlangýcýndan sonuna kadar takip ettiði safahatýn kaydedildiði defterdir. 168

169 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Esas defteri; sýra numarasý, maðdur ve þikayetçinin adý ve soyadý, þüphelilerden her birinin kimliði, T.C kimlik numarasý, suçun nev'i soruþturma defteri sýra numarasý, tutukluluk tarihi, tahliye tarihi, evrakýn mahkemeye veriliþ tarihi, kanun yollarý iþlemleri ve düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. Ýnfaz defteri ile denetimli serbestlik genel defteri Madde 13 - (Deðiþik madde: 20/12/ S.R.G. Yön/2.mad) Mahkeme ilâmlarýnýn düzenli ve aksamayacak bir þekilde infaz edilmesini saðlamak amacýyla tutulan defterdir. Ýnfaz defteri; sýra numarasý, hükümlünün kimliði, T.C. kimlik numarasý, ilâmý veren mahkeme, ilâmýn tarih ve numarasý, ilâmýn geldiði tarih, Cumhuriyet baþsavcýlýðýnýn esas numarasý, hükmün özeti, evvelce gözaltýnda ve tutuklu kalmýþsa giriþ ve çýkýþ tarihleri, cezaevine girdiði tarih ve saat, cezaevinden çýktýðý tarih ve saat, muhafaza tedavi ve tedbirin uygulanmaya baþlandýðý tarih, muhafaza, tedavi ve tedbirin sona erdiði tarih, ceza bildirme fiþinin gönderildiði tarih, tali karar fiþi, yerine getirme fiþinin gönderildiði tarih ve düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. Bir hüküm ile ayný þahsýn hürriyeti baðlayýcý ceza ile adlî para cezasýna ve güvenlik tedbirine hükmedilmesi hâlinde, bu cezalara ait ilâmlar ayrý ayrý numaralara kaydedilir. Ýþin çok olduðu yerlerde adlî para cezasýna dair ilâmlar için müstakil bir defter tutulabileceði gibi, 5395 sayýlý Çocuk Koruma Kanununa, 4320 sayýlý Ailenin Korunmasýna Dair Kanuna, 5275 sayýlý Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin Ýnfazý Hakkýnda Kanuna, 5237 sayýlý Türk Ceza Kanununun 32 nci maddesi, 5271 sayýlý Ceza Muhakemesi Kanununun 60 ýncý maddesi ve 203 üncü maddesinin (3) üncü fýkrasýna göre verilen disiplin cezalarý, tedbir niteliðindeki kararlar ile muayene ve tedavi kararlarý, dahili ve harici ilâmlar hakkýnda da müstakil bir defter tutulabilir. Tedbir kararlarýnýn düzenli ve aksamayacak bir þekilde yerine getirilmesi amacýyla denetimli serbestlik genel defteri tutulur. Bu deftere; 5237 sayýlý Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesinin birinci fýkrasýnýn (c), (d), (e) ve (f) bentleri ile 51 inci maddesinin dördüncü fýkrasýnýn (a), (b) ve (c) bentlerinde, 53 üncü maddesinin beþinci ve altýncý fýkrasýnda, 191 inci maddesinin ikinci fýkrasýnda, 221 inci maddesinin beþinci fýkrasýnda, 5275 sayýlý Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin Ýnfazý Hakkýnda Kanunun 105 inci maddesinin dördüncü fýkrasýnda, 107 nci maddesinin yedinci ve sekizinci fýkrasýnda, 108 inci maddesinin dördüncü ve altýncý fýkrasýnda, 110 uncu maddesinin ikinci ve üçüncü fýkrasýnda, 5395 sayýlý Çocuk Koruma Kanununun 19 uncu maddesi ile 23 üncü maddesinde belirtilen ilâmlar kaydedilir. Denetimli serbestlik genel defteri; sýra numarasý, hakkýnda tedbir uygulanan kiþinin; kimliði, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasý, kararý veren Cumhuriyet baþsavcýlýðý veya mahkemenin adý, kararýn tarih ve numarasý, suçu, kararýn geldiði tarih, kararýn konusu, takip eden uzmanýn kimliði, kararýn uygulanmasýna baþlanýldýðý ve bitirildiði tarih sütunlarýný içerir. 169

170 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Adlî kontrol kararlarýnýn kaydýna mahsus defter Madde sayýlý Ceza Muhakemesi Kanununun 109 ila 115 inci maddeleri gereðince verilen adlî kontrol kararlarýnýn infazýný takip amacýyla kaydedildiði defterdir. Adlî kontrol kararlarýnýn kaydýna mahsus defter; sýra numarasý, þüphelinin kimliði, T.C. kimlik numarasý, kararý veren mahkeme, kararýn tarih ve numarasý, kararýn özeti, kararýn süresi, kontrol kararýnýn sona erdiði tarih ve düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. Hapis ile tazyik defteri Madde sayýlý Amme Alacaklarýnýn Tahsil Usulü Hakkýnda Kanuna göre tahsili lazým gelen bilumum vergi, resim, harç ve para cezalarý ile 2004 sayýlý Ýcra ve Ýflâs Kanunu hükümleri uyarýnca infaz edilmek üzere Cumhuriyet baþsavcýlýðýna gönderilen hapisle tazyik kararlarýnýn kaydýna mahsus defterdir. Hapis ile tazyik defteri; sýra numarasý, borçlunun kimliði, borç nev'i ve miktarý, hapis ile tazyik kararýný veren merci, tarih ve numarasý, tutulduðu tarih, tutukevine alýndýðý tarih, tutulacaðý süre, salýverme tarihi ve düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. Arama defteri Madde 16 - Haklarýnda yakalama emri ile yokluðunda tutuklama kararý verilenlerle, zamanaþýmýna kadar aranmalarý gereken þüpheli, sanýk ve hükümlülerin aranmalarý için ilgili mahkeme veya baþka yer Cumhuriyet baþsavcýlýklarýndan gelen müzekkerelerin kaydedildiði defterdir. Arama defteri; sýra numarasý, evrakýn geldiði tarih, evraký gönderen daire, tarih ve numarasý, aranan þahsýn hüviyeti, suçun nev'i, þüpheli veya sanýk ise suçun iþlendiði tarih, tutuklama ve yakalama emri kararý varsa tarih ve numarasý, hükümlü ise hükmün kesinleþtiði tarih, cezanýn nev'i ve miktarý, aranan þahsýn yakalanmasý için yapýlan muamele ve düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. Ýstinabe defteri Madde 17 - Baþka yer Cumhuriyet baþsavcýlýklarýnýn yaptýklarý soruþturma ile ilgili olarak gönderilen talimatlarýn alýndýðý ve gönderildiði tarihleri gösteren defterdir. Ýstinabe defteri; sýra numarasý, talimatýn geldiði tarih, talimatý gönderen daire, tarih ve numarasý, dinlenilmesi istenilenin adý ve soyadý, sýfatý, yapýlmasý istenilen iþlem, talimatýn iade tarihi ve düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. Kitaplýk defteri Madde 18 - Cumhuriyet baþsavcýlýklarýna ve mahkemelere gönderilen kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diðer kitap ve dergilerin iþlendiði defterdir. Bu defter "Adalet Kütüphaneleri Yönetmeliði" hükümlerine göre tutulur. 170

171 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Muhabere defteri Madde 19 - Yukarýda gösterilen defterlere kaydý gerekmeyen ancak, Cumhuriyet baþsavcýlýklarýndan, mahkemelerden veya diðer mercilerden gelen veya bu mercilere gönderilen evrakýn ve yazýlarýn kaydedildiði defterdir. Bu defterlere, soruþturma dolayýsýyla muhtelif mercilere yazýlan yazýlarla onlara verilen cevaplar ve istinabe defterine kayýtlý iþlere ait yazýþmalar geçirilmez. Bunlarýn zimmet defterine kaydý ile yetinilir. Muhabere defterindeki kayýtlý yazýya gelen cevap ayrý bir kayýt iþlemine tâbi tutulmaz. Sadece defterde aldýðý numaranýn karþýsýna geldiði iþaret olunur. Bakanlýkla olan yazýþmalar ile faks, telgraf haberleþmesi için ayrý ayrý muhabere defteri tutulur. Ýþin yoðun olduðu Cumhuriyet baþsavcýlýklarýnda, Bakanlýk yazýþmalarý ile faks, telgraf haberleþmesi dýþýnda kalan diðer yazýþmalar için tek ve çift numaralar olmak üzere iki ayrý muhabere defteri tutulabilir. Muhabere defteri; sýra numarasý, evrakýn tarih ve numarasý, geliþ ve sevk tarihi, evrakýn özeti ve düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. Zimmet defteri Madde 20 - Cumhuriyet baþsavcýlýklarýndan muhtelif mercilere gönderilen evrakýn kaydedildiði defterdir. Zimmet defteri; sýra numarasý, evrak numarasý, gönderildiði daire, alýndýðý tarih, evraký alanýn adý ve soyadý, evraký alanýn imzasý sütunlarýný ihtiva eder. Tutuklama, zorla getirme yazýsý ile çaðrý kaðýdý için müstakil bir zimmet defteri tutulmasý zorunludur. Suç eþyasý esas defteri Madde 21 - Ýspat aracý olarak yararlý görülen, suçta kullanýlan veya suçun iþlenmesi tahsis edilen ya da suçun iþlenmesinde kullanýlmak üzere hazýrlanan, suçtan meydana gelen, üretimi, bulundurulmasý, kullanýlmasý, taþýnmasý, alýnmasý ve satýlmasý suç oluþturan eþya veya suçun konusunu oluþturan ya da suçun iþlenmesiyle elde edilen maddî menfaatler ile bunlarýn deðerlendirilmesi veya dönüþtürülmesi sonucu ortaya çýkan yahut bunlarýn karþýlýðýný oluþturan ekonomik mal varlýðý deðerlerinin (kazanç) kaydedildiði defterdir. Bu defter "Suç Eþyasý Yönetmeliði" hükümlerine göre tutulur. 171

172 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Defterin numaralandýrýlmasý ÜÇÜNCÜ BÖLÜM : Defterlere Ait Diðer Hükümler Madde 22 - Defterlere sayfa numarasý konur ve her sayfaya Cumhuriyet baþsavcýlýðý mührü basýlýr. Defterlerin baþýna ve sonuna kaç sayfadan ibaret olduðu yazýlýr ve bu yazý Cumhuriyet baþsavcýlýðý mührü ile mühürlenerek Cumhuriyet baþsavcýsý veya görevlendireceði Cumhuriyet savcýsý tarafýndan imzalanýr. Defterlerin düzeni Madde 23 - Cumhuriyet baþsavcýlýklarýnda bulunan defterler temiz, düzgün ve saðlýklý bir þekilde tutularak saklanýr. Belirtilen hususlarýn yerine getirilmesinden asýl görevli zabýt katibi ve memur ile birlikte yazý iþleri müdürü sorumludur. Defterlerde silinti ve kazýntý yapýlmaz. Yanlýþlýk yapýlýrsa düzeltilmesi lazým gelen yazýlarýn üstüne okunmasýna engel olmayacak þekilde ince bir çizgi çizilip, defterin kenarýna gerekli düzeltme yapýldýktan sonra keyfiyet Cumhuriyet baþsavcýsý veya Cumhuriyet savcýsý tarafýndan onaylanýr. Yetkisizlik kararý ile gelen soruþturma evrakýnýn kaydý Madde 24 - Baþka yer Cumhuriyet baþsavcýlýðýndan yetkisizlik kararý ile gönderilen soruþturma evraký derhal soruþturma defterine kaydedilir. Birleþtirilen soruþturma evraký hakkýnda yapýlacak iþlem Madde 25 - Birleþtirilmesine karar verilen soruþturma evrakýnýn hangi soruþturma evraký ile birleþtirildiði hususu düþünceler hanesine yazýlýr ve iþlemlere birleþtirilen soruþturma evraký üzerinden devam olunur. Ayrýlan soruþturma evraký hakkýnda yapýlacak iþlem Madde 26 - Soruþturma evrakýnýn ayrýlmasýna karar verildiði takdirde, ayrýlan evrak için ayrý bir soruþturma numarasý verilir ve bu soruþturmaya iliþkin iþlemler bu numara üzerinden yürütülür. Ayrýlmasýna karar verilen soruþturma evrakýndan, ayrýlan soruþturma evrakýný ilgilendiren belgelerin onaylý örnekleri bu evraka eklenir. Ýnfaz defterine ait devir iþlemleri Madde 27 - Ýnfaz defterine kaydedilmiþ olup da, yýl sonuna kadar bir sonuca baðlanmamýþ ilâmlar, eski numarasý düþünceler hanesine þerh verilerek yeni yýl defterine devir suretiyle kaydolunur. Kaydedildiði yeni defter üzerinden iþlemlerin yürütülmesine devam olunur. Eski defterdeki düþünceler hanesine de yeni defter numarasý yazýlýr. Yýl sonunda, yýl içinde gelen ilamlardan ne kadarýnýn sonuçlandýðý ve ne kadarýnýn yeni yýla devredilmiþ olduðu toptan yazýlmakla beraber devir olunanlarýn sýra numaralarý bir cetvel hâlinde gösterilir ve cetvelin bir örneði deftere yapýþtýrýlýr. 172

173 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Ýlamlarýn kaydýnýn tutulmasýnda bilgisayar kullanýlan Cumhuriyet baþsavcýlýklarýnda ilâmlarýn yeni yýla devir iþlemi yapýlmaz. Tutulacak dosyalar ve kartonlar DÖRDÜNCÜ BÖLÜM : Dosyalar ve Kartonlar Madde 28 - Cumhuriyet baþsavcýlýklarýnda aþaðýda gösterilen dosya ve kartonlarýn tutulmasý zorunludur: a) Soruþturma dosyasý, b) Kovuþturmaya yer olmadýðýna dair karar kartonu, c) Ýddianame kartonu, d) Kabahat eylemleri karar kartonu, e) Görevsizlik ve yetkisizlik kartonu, f) Fezleke kartonu, g) Ýnfaza ara verme kartonu, h) Ýþ cetvelleri kartonu, i) Teftiþ tavsiye raporlarý kartonu, j) Denetleme kartonu, k) Ýstinaf kartonu, l) Temyiz kartonu, m) Adlî tebligat ve posta gönderilerine dair karton, n) Deðiþik iþler kartonu, o) Otopsi kartonu. BEÞÝNCÝ BÖLÜM : Dosya ve Kartonlarýn Tahsis Amacý ve Kullanýlýþ Þekli Soruþturma dosyalarý Madde 29 - Her soruþturma evraký için gününde ayrý bir dosya düzenlenir. Kovuþturmaya yer olmadýðýna dair karar kartonu Madde 30 - Cumhuriyet baþsavcýlýklarýnýn soruþturma evresi sonunda verdikleri kovuþturmaya yer olmadýðýna dair kararlarýn tarih ve numara sýrasýna göre saklandýðý kartondur. 173

174 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Bu kartona konulacak karar örneklerinde Cumhuriyet baþsavcýsý veya Cumhuriyet savcýsýnýn imzasý ile Cumhuriyet baþsavcýlýðý mührünün bulunmasý zorunludur. Ýddianame kartonu Madde 31 - Soruþturma evresi sonunda ilgili mahkemeye kamu davasý açýlmasýna dair iddianamelerin tarih ve numara sýrasýna göre saklandýðý kartondur. Her mahkeme için ayrý bir iddianame kartonu tutulur. Bu kartona konulacak iddianame örneklerinde Cumhuriyet baþsavcýsý veya Cumhuriyet savcýsýnýn imzasý ile Cumhuriyet baþsavcýlýðý mührünün bulunmasý zorunludur. Kabahat eylemleri karar kartonu Madde 32 - Cumhuriyet baþsavcýlýklarýnca kabahat eylemleri hakkýnda verilen kararlarýn tarih ve sýra numarasýna göre saklandýðý kartondur. Bu kartona konulacak karar örneklerinde Cumhuriyet baþsavcýsý veya Cumhuriyet savcýsýnýn imzasý ile Cumhuriyet baþsavcýlýðý mührünün bulunmasý zorunludur. Görevsizlik ve yetkisizlik kartonu Madde 33 - Cumhuriyet baþsavcýlýklarýnca verilen görevsizlik ve yetkisizlik kararlarýnýn tarih ve numara sýrasýna göre saklandýðý kartondur. Ýþin yoðunluðuna göre bu kartonlar ayrý tutulabilir. Bu kartona konulacak karar örneklerinde Cumhuriyet baþsavcýsý veya Cumhuriyet savcýsýnýn imzasý ile Cumhuriyet baþsavcýlýðý mührünün bulunmasý zorunludur. Fezleke kartonu Madde 34 - Aðýr ceza mahkemesinin görevine giren suçlar sebebiyle aðýr ceza mahkemesi Cumhuriyet baþsavcýlýðýna gönderilen soruþturma evraký için mülhakat Cumhuriyet baþsavcýlýklarýnca düzenlenen fezlekelerin tarih ve numara sýrasýna göre saklandýðý kartondur. Çocuk Mahkemeleri ile Fikrî ve Sýnaî Haklar Mahkemesinin görevine giren suçlarla ilgili düzenlenen fezlekeler de bu kartonda saklanýr. Bu kartona konulacak fezleke örneklerinde Cumhuriyet baþsavcýsý veya Cumhuriyet savcýsýnýn imzasý ile Cumhuriyet baþsavcýlýðý mührünün bulunmasý zorunludur. Ýnfaza araverme kartonu Madde 35 - Cumhuriyet baþsavcýlarýnca 5275 sayýlý Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin Ýnfazý Hakkýnda Kanunun 16 ve 17 inci maddeleri gereðince mahkûmiyetlerin infazýna ara verilmesi halinde bu kararlarýn tarih ve numara sýrasýna göre saklandýðý kartondur. Bu kartona konulacak araverme kararlarý örneklerinde Cumhuriyet baþsavcýsý veya Cumhuriyet savcýsýnýn imzasý ile Cumhuriyet baþsavcýlýðý mührünün bulunmasý zorunludur. 174

175 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Ýþ cetvelleri kartonu Madde 36 - Cumhuriyet baþsavcýlýklarýndan Bakanlýða gönderilen iþ cetveli örneklerinin düzenli bir þekilde tarih sýrasýyla konulduðu kartondur. Teftiþ tavsiye raporlarý kartonu Madde 37 - Teftiþ sonucunda düzenlenen tavsiye raporlarýnýn saklandýðý kartondur. Denetleme kartonu Madde 38 - Ýlgili kanunlar gereðince Cumhuriyet baþsavcýsý veya Cumhuriyet savcýsýnýn noterlik ve icra müdürlüðü iþlemlerini denetlemeleri sonucunda düzenledikleri raporlar ile deðiþik tarihlerde kýdemli hâkim ile birlikte mahkeme yazý iþleri müdürleri ile paraya vaziülyed tüm görevlilerin kasa hesaplarýnýn tesbitine iliþkin tutanaklarýn saklandýðý kartondur. Bu kartona konulacak rapor örneklerinde ve tutanaklarda Cumhuriyet baþsavcýsý veya Cumhuriyet savcýsý ile kýdemli hakimin imzasý ve Cumhuriyet baþsavcýlýðý ile mahkeme mührünün bulunmasý zorunludur. Ýstinaf kartonu Madde 39 - Mahkeme kararlarýnýn usul ve esas bakýmýndan kanuna aykýrý olduklarýndan bahisle, bu kararlarýn Bölge Adliye Mahkemesi tarafýndan incelenmesi için Cumhuriyet baþsavcýlarý veya Cumhuriyet savcýlarýnca ilgili mahkemeye verilen dilekçelerin bir örneðinin tarih ve numara sýrasýna göre saklandýðý kartondur. Bu kartona konulacak dilekçe örneklerinde Cumhuriyet baþsavcýsý veya Cumhuriyet savcýsýnýn imzasý ile Cumhuriyet baþsavcýlýðý mührünün bulunmasý zorunludur. Temyiz kartonu Madde 40 - Mahkeme kararlarýnýn usul ve esas bakýmýndan kanuna aykýrý olduklarýndan bahisle, bu kararlarýn Yargýtay tarafýndan incelenmesi için Cumhuriyet baþsavcýlarý veya Cumhuriyet savcýlarýnca ilgili mahkemeye verilen dilekçelerin bir örneðinin tarih ve numara sýrasýna göre saklandýðý kartondur. Bu kartona konulacak dilekçe örneklerinde Cumhuriyet baþsavcýsý veya Cumhuriyet savcýsýnýn imzasý ile Cumhuriyet baþsavcýlýðý mührünün bulunmasý zorunludur. Adlî tebligat ve posta gönderilerine dair karton Madde 41 - PTT görevlisi tarafýndan imza ve mühür ile teslim alýnan tebligat ve posta evrakýna ait sevk irsaliyelerinin bir nüshasý ile ödeme talimatýnýn ve aylýk posta gideri cetvelinin bir suretinin saklandýðý kartondur. Yargýtay'a ve Bölge Adliye Mahkemelerine giden dosyalar ile harici ilâmlar hakkýnda ayrý irsaliyeler düzenlenir ve bunlar ayrý kartonlarda muhafaza edilir. 175

176 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Deðiþik iþler kartonu Madde 42 - Yukarýda sayýlan kartonlara konulan iþler dýþýnda Cumhuriyet baþsavcýlarý ve Cumhuriyet savcýlarýnca yapýlan diðer iþlemler ve kararlarýn konulduðu kartondur. Otopsi kartonu Madde 43 - Cumhuriyet baþsavcýlýðýnca yapýlan otopsi sonucu düzenlenen rapor suretinin saklandýðý kartondur. Müddetname ALTINCI BÖLÜM : Çeþitli Hükümler Madde 44 - Hükümlünün ceza infaz kurumuna tesliminde kendisine ilamý infaz eden Cumhuriyet baþsavcýlýðý tarafýndan infaz defteri numarasý, ceza infaz kurumuna alýndýðý ve salýverileceði tarihi, ceza süresini ve cezanýn hangi mahkeme ve hükme iliþkin olduðunu ihtiva eden belge verilir. Hükümlünün ceza infaz kurumuna kabulünde de belgenin bir örneði kurum idaresine gönderilir. Soruþturma evrakýnýn incelenmesi Madde sayýlý Ceza Muhakemesi Kanununun baþka hüküm koyduðu haller saklý kalmak ve savunma haklarýna zarar vermemek þartýyla soruþturma evresindeki usul iþlemleri gizlidir. Müdafi soruþturma evresinde soruþturmanýn amacýný tehlikeye düþürmemek kaydýyla görevlendirme yazýsý veya vekâletname ibraz ederek soruþturma evraký içeriðini inceleyebilir ve dilekçeyle müracaatý halinde istediði belgelerin bir örneðini harçsýz olarak alabilir. Maðdur veya þikâyetçinin vekili soruþturma evresinde soruþturmanýn amacýný tehlikeye düþürmemek kaydýyla görevlendirme belgesi veya vekâletname ibraz ederek soruþturma evrakýnýn içeriði ile elkonulan ve muhafazaya alýnan eþyayý inceleyebilir ve dilekçeyle müracaatý hâlinde istediði belgelerin bir örneðini harçsýz olarak alabilir. Maðdur veya þikâyetçi soruþturmanýn gizlilik ve amacýný bozmamak þartýyla vekili olmadan da Cumhuriyet savcýsýndan dilekçeyle baþvurarak belge örneði isteyebilir. Soruþturma evraký soruþturmayý geciktirmemek kaydýyla Cumhuriyet savcýsý huzurunda incelenir. ÜÇÜNCÜ KISIM : Adli Yargý Ýlk Derece Ceza Mahkemeleri Kalem Hizmetleri Tutulacak defterler BÝRÝNCÝ BÖLÜM : Defterler Madde 46 - Mahkemelerde aþaðýda gösterilen defterlerin tutulmasý zorunludur: 176

177 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler a) Ýddianamenin deðerlendirilmesi defteri, b) Esas defteri, c) Karar defteri, d) Duruþma günleri defteri, e) Muhabere defteri, f) Ýstinabe defteri, g) Deðiþik iþler defteri, h) Ýstinaf defteri, ý) Temyiz defteri, i) Zimmet defteri. ÝKÝNCÝ BÖLÜM : Defterlerin Tahsis Amacý ve Kullanýlýþ Þekli Ýddianamenin deðerlendirilmesi defteri Madde 47 - Ýddianame ve soruþturma evrakýnýn mahkemeye fiilen verildiði tarihten itibaren baþlayýp mahkemece kabul veya 5271 sayýlý Ceza Muhakemesi Kanununun 170 inci maddesindeki unsurlarý içermediði yahut ön ödeme veya uzlaþma usulü uygulanmadan kamu davasý açýldýðý gerekçesiyle Cumhuriyet baþsavcýlýðýna iadesine karar verildiði ana kadar, iddianame ve soruþturma evrakýnýn kaydedilerek bekletildiði defterdir. Mahkemenin iade veya kabul kararý bu deftere kaydedilir. Cumhuriyet baþsavcýsý veya Cumhuriyet savcýsý bu defter numarasý üzerinden iddianamenin iadesi kararýna itiraz edebilir. Ýddianamenin deðerlendirmesi defteri; sýra numarasý, Cumhuriyet baþsavcýlýðý iddianame ve esas numarasý, soruþturma evrakýnýn geldiði tarih, karar tarihi, iade kararýna karþý itiraz iþlemleri, iade hâlinde Cumhuriyet baþsavcýlýðýna tevdi tarihi ve düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. Esas defteri Madde 48 - Ýddianamenin kabulü ile hükmün kesinleþmesine kadar tâbi olduðu kanunî iþlemlerin iþlendiði defterdir. Esas defteri; sýra numarasý, Cumhuriyet baþsavcýlýðý esas numarasý, maðdur ve þikâyetçinin adý ve soyadý, sanýðýn kimliði, T.C. kimlik numarasý suçun nev'i, dosyanýn geldiði tarih, tutuklama tarihi, salýverme tarihi, karar özeti ile tarih ve numarasý, taraflarýn yokluðunda verilen hükmün teblið tarihi, itiraz iþlemleri, dosyanýn Bölge Adliye Mahkemesi veya Yargýtay'a gönderme tarihi, dosyanýn Bölge Adliye Mahkemesi veya Yargýtay'dan geldiði tarih ve sonucu, ilâmýn ve fiþinin Cumhuriyet baþsavcýlýðýna tevdi tarihi, harç tahsil müzekkeresinin tevdi tarihi, ilâmat defteri numarasý ve düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. 177

178 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Karar defteri Madde 49 - Mahkemelerden verilen kararlarýn yazýldýðý defterdir. Karar defteri; karar numarasý, karar tarihi, dosya esas numarasý, kararý veren kurulun baþkan ve üyeleri ile hâkimin adý ve soyadý ve sicil numarasý, maðdur, müþteki ve sanýðýn adý ve soyadý, sanýða ait bilgiler, davanýn konusu ve kararýn sonucu sütunlarýný ihtiva eder. Duruþma günleri defteri Madde 50 - Mahkemelerin iþ durumlarýna göre duruþma yapýlacak gün ve saatlerin bir sýra dahilinde yazýldýðý defterdir. Duruþma defteri; sýra numarasý, esas numarasý, duruþma gün ve saati, davacýnýn adý ve soyadý, sanýðýn adý ve soyadý suçun nev'i, duruþmanýn býrakýldýðý tarih, karar numarasý ve düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. Muhabere defteri Madde 51 - Cumhuriyet baþsavcýlýklarýndan, mahkeme veya mercilerden yazýlan ve diðer defterlere kaydý gerekmeyen evrak ve yazýlarýn kaydedildiði defterdir. Bu deftere, ara kararý nedeniyle çeþitli mercilere yazýlan müzekkereler ile bunlara verilen cevaplar ve istinabe defterine kayýtlý iþlere ait yazýþmalar geçirilmez. Bunlarýn zimmet defterine kaydý ile yetinilir. Muhabere defterindeki kayýtlý yazýya gelen cevap ayrý bir kayýt iþlemine tâbi tutulmaz. Sadece defterde aldýðý numaranýn karþýsýna geldiði iþaret olunur. Muhabere defteri; sýra numarasý, evrakýn tarih ve numarasý, geliþ veya sevk tarihi, evrakýn özeti ve düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. Ýstinabe defteri Madde 52 - Baþka yer mahkemelerinden dava ile ilgili olarak gönderilen talimatlarýn alýndýðý ve gönderildiði tarihleri gösteren defterdir. Ýstinabe defteri; sýra numarasý, talimatýn geldiði tarih, talimatý gönderen mahkeme, tarih ve numarasý, istinabe sureti ile ifadesi alýnmasý istenilen maðdur, þikayetçi ve sanýðýn, tanýk ile bilirkiþinin adý ve soyadý yapýlmasý istenen iþlem, talimatýn iade tarihi ve düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. Deðiþik iþler defteri Madde 53 - Yukarýda sayýlan defterlere kaydý gerekmeyen elkoyma, arama, tedavi altýna alma, müdafii tayini gibi karar ve iþlemlerin kaydedildiði defterdir. 178

179 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Deðiþik iþler defteri; sýra numarasý, maðdur, þikâyetçi ve sanýðýn ad ve soyadý, talebin mahiyeti, evrakýn geldiði tarih, kararýn özeti, tarihi, merciine gönderildiði tarih ve düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. Ýstinaf defteri Madde 54 - Mahkemelerden verilen hükümler aleyhine Bölge Adliye Mahkemelerine baþvuranlarýn dilekçelerinin kaydedildiði defterdir. Ýstinaf defteri; sýra numarasý, hükmün esas ve karar numarasý, Bölge Adliye Mahkemelerine baþvuranýn davadaki sýfatý, adý ve soyadý, baþvurma tarihi, diðer tarafa teblið tarihi, dosyanýn Bölge Adliye Mahkemelerine gönderilmesi için Cumhuriyet baþsavcýlýðýna verildiði tarih, dosyanýn Bölge Adliye Mahkemesinden geldiði tarih ve neticeleri ile düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. Temyiz defteri Madde 55 - Mahkemelerden verilen hükümler aleyhine Yargýtay'a baþvuranlarýn dilekçelerinin kaydedildiði defterdir. Temyiz defteri; sýra numarasý, hükmün esas ve karar numarasý, Yargýtay'a baþvuranýn davadaki sýfatý, adý ve soyadý, Yargýtay'a baþvurma tarihi diðer tarafa teblið tarihi, dosyanýn Yargýtay'a gönderilmesi için Cumhuriyet baþsavcýlýðýna verildiði, tarih, dosyanýn Yargýtay'dan geldiði tarih ve neticeleri ile düþünceler sütunlarýný ihtiva eder. Zimmet defteri Madde 56 - Zimmet defteri, mahkemelerden Cumhuriyet baþsavcýlýklarýna veya muhtelif mercilere gönderilen evrakýn kaydedildiði defterdir. Zimmet defteri; sýra numarasý, evrak numarasý, gönderildiði daire, alýndýðý tarih, evraký alanýn adý ve soyadý ve evraký alanýn imzasý sütunlarýný ihtiva eder. Ýnfaz ile harç ve mahkeme giderleri için ayrý ayrý zimmet defterleri tutulur. Defterlerin numaralandýrýlmasý ÜÇÜNCÜ BÖLÜM : Defterlere Ait Diðer Hükümler Madde 57 - Defterlere sayfa numarasý konur ve her sayfaya mahkeme mührü basýlýr. Defterlerin baþýna ve sonuna kaç sayfadan ibaret olduðu yazýlýr ve bu yazý mahkeme mührü ile mühürlenerek mahkeme baþkaný veya hâkim tarafýndan imzalanýr. Defterlerin düzeni Madde 58 - Mahkemelerde bulunan defterler temiz, düzgün, saðlýklý bir þekilde tutularak saklanýr. Belirtilen hususlarýn yerine getirilmesinden görevli zabýt katibi ve memur ile birlikte yazý iþleri müdürü sorumludur. 179

180 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Defterlerde silinti ve kazýntý yapýlmaz. Yanlýþlýk yapýlýrsa düzeltilmesi, lazým gelen yazýlarýn üstüne okunmasýna engel olmayacak þekilde ince bir çizgi çizilip defterin kenarýna gerekli düzeltme yapýldýktan sonra keyfiyet mahkeme baþkaný veya hâkimi tarafýndan onaylanýr. Esas defterine kayýt Madde 59 - Ýddianamenin kabulü kararý üzerine iddianame esas defterine sýra numarasýna göre kaydedilir. Esas defteri sýra numarasý, açýlmýþ olan davanýn dosya numarasýný teþkil eder. Bu numara dosya kapaðýnýn sol üst köþesine yazýlýr. Saða doðru diðer bölümlere ise verilen hükmün bozulmasý hâlinde yeniden esas defterine kaydý sebebiyle dosyanýn alacaðý yeni esas numarasý yazýlýr. Görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle gelen dosyalarýn kaydý Madde 60 - Baþka bir mahkemeden görevsizlik veya yetkisizlik kararý ile gönderilen dava dosyalarý, gününde esas defterine kaydedilir. Bozma kararýndan sonra dosyanýn esas defterine kaydý Madde 61 - Kararýn, Yargýtay veya Bölge Adliye Mahkemesince bozularak dosyanýn mahkemeye iadesi hâlinde, bu dosya için yeni bir esas numarasý verilir. Ancak bu husus dosyanýn ilk esas numarasý karþýsýndaki düþünceler sütununda gösterilir. Birleþtirilen davalarda yapýlacak iþlem Madde 62 - Birleþtirilmelerine karar verilmiþ olan davalarýn esas defterindeki düþünceler sütununda bu husus gösterilir. Ayrýlan davalarda yapýlacak iþlem Madde 63 - Ayrýlma kararý verilen davalarda, ayrýlan dava esas defterine yeniden kaydedilir. Esas defterindeki eski kayýt ile yeni kayýtlarýn karþýlarýndaki düþünceler sütunlarýna bu hususlar iþlenir. Ayrýlan dava dosyasýna, ilk dosyadaki belgelerden ayrýlan dosya ile ilgili olanlarýn onaylý birer örneði konulur. Esas defterinde yýl sonu devir iþlemi Madde 64 - Yýl sonunda henüz bir karara baðlanmamýþ olan davalar yeni yýl defterine devir suretiyle kaydolunmaz. Yýl sonunda esas defterinde kayýtlý iþlerden ne kadarýnýn karara baðlanmýþ ve ne kadarýnýn yeni yýla devredilmiþ olduðu toptan yazýlmakla beraber devir olunan davalarýn esas numaralarý da bir sýra hâlinde cetvelde gösterilir ve cetvelin bir örneði deftere yapýþtýrýlýr. Tutulacak dosyalar ve kartonlar DÖRDÜNCÜ BÖLÜM : Dosyalar ve Kartonlar Madde 65 - Mahkemelerde aþaðýda gösterilen dosya ve kartonlarýn tutulmasý zorunludur: 180

181 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler a ) Ýddianamenin deðerlendirilmesi kararý kartonu, b) Dava dosyasý, c) Karar kartonu, d) Deðiþik iþler kartonu, e) Ýþ cetvelleri kartonu, f) Harç ve mahkeme masrafý tahsil müzekkeresi kartonu, g) Adlî tebligat ve posta gönderilerine dair karton, h) Teftiþ tavsiye kartonu, i) Dava daðýtým kartonu, j) Talimat daðýtým kartonu, k) Muhabere kartonu. BEÞÝNCÝ BÖLÜM : Dosya ve Kartonlarýn Tahsis Amacý ve Kullanýlýþ Þekli Ýddianamenin deðerlendirilmesi kararý kartonu Madde 66 - Mahkemece iddianamenin deðerlendirilmesi sonucu verilen karar örneklerinin saklandýðý kartondur. Bu kartona konulacak karar nüshalarýnda mahkeme baþkaný ve üyeler veya hâkim ve zabýt katibinin imzalarý ve mahkeme mührünün bulunmasý zorunludur. Dava dosyalarý Madde 67 - Açýlan her dava için gününde ayrý bir dosya düzenlenir. Karar kartonu Madde 68 - Dava sonunda verilecek kararlarýn birer nüshasýnýn tarih ve numara sýrasýna göre saklandýðý kartondur. Bu kartona konulacak karar nüshalarýnda mahkeme baþkaný ve üyeler veya hakimin ve zabýt katibinin imzalarýnýn ve mahkeme mührünün bulunmasý zorunludur. Bu kararlarýn sað üst köþesine ilânýn kesinleþtiði ve infaz için Cumhuriyet baþsavcýlýðýna verildiði tarihler ile Cumhuriyet savcýlýðý ilâmat numarasý yazýlýr. Deðiþik iþler kartonu Madde 69 - Deðiþik iþler kartonu deðiþik iþler defterine kaydolunan iþler hakkýnda verilen kararlarýn tarih ve sýra numarasýna göre konulduðu kartondur. Bu kartona konulacak karar nüshalarýnýn mahkeme baþkaný ve üyeler veya hâkim ve zabýt katibi tarafýndan imzalanmasý ve mahkeme mührü ile mühürlenmesi zorunludur. 181

182 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Ýþ cetvelleri kartonu Madde 70 - Mahkemelerden Bakanlýða gönderilen iþ cetvellerinin tarih sýrasý ile konulup saklandýðý kartondur. Harç ve mahkeme masrafý tahsil müzekkeresi kartonu Madde sayýlý Harçlar Kanununun 28 ve 130 uncu maddeleri uyarýnca düzenlenen müzekkerelerin ilgili mercie gönderildikten sonra örneklerinin saklandýðý kartondur. Mahkeme masraflarýnýn tahsili için yazýlan müzekkerenin bir örneði de bu kartonda saklýdýr. Adlî tebligat ve posta gönderilerine dair karton Madde 72 - PTT görevlisi tarafýndan imza ve mühür ile teslim alýnan tebligat ve posta evrakýna ait sevk irsaliyelerinin bir nüshasý ile ödeme talimatýnýn ve aylýk posta gideri cetvelinin bir suretinin saklandýðý kartondur. Yargýtay'a ve Bölge Adliye Mahkemelerine giden dosyalar hakkýnda ayrý irsaliyeler düzenlenir ve bunlar ayrý kartonlarda muhafaza edilir. Dava daðýtým kartonu Madde 73 - Ayný mahkemenin birden fazla dairesi bulunan yerlerde mahkemeye açýlan kamu davalarýnýn mahkemeler arasýndaki daðýlýmýný gösteren listelerin saklandýðý kartondur. Daðýtým listeleri nöbetçi mahkemelerce düzenlenir ve nöbet sýrasýnda mahkemelere daðýtýmý yapýlan davalara ait listelerden birer nüsha diðer mahkemelerle Cumhuriyet baþsavcýlýðýna teslim edilir. Liste asýllarý nöbetçi olan mahkemenin daðýtým kartonunda saklanýr. Her mahkeme ve Cumhuriyet baþsavcýlýðý bu listeleri tarih sýrasýna göre dava daðýtým kartonunda saklamak zorundadýr. Talimat daðýtým kartonu Madde 74 - Ayný mahkemenin birden fazla dairesi bulunan yerlerde mahkemelere baþka yer mahkemelerinden gönderilen talimatlarýn, mahkemeler arasýndaki daðýlýmýný gösteren listelerin saklandýðý kartondur. 73 üncü maddenin ikinci fýkrasý hükmü bu maddede uygulanýr. Muhabere kartonu Madde 75 - Muhabere defterinde kayýtlý yazý ve bunlara verilen cevaplarla ilgili yazýþma suretlerinin saklandýðý kartondur. Gelen evrakýn havalesi ALTINCI BÖLÜM : Çeþitli Hükümler Madde 76 - Mahkemeye gelen evrak, mahkeme baþkaný veya hâkimi tarafýndan havale edildikten sonra gerekli iþleme tâbi tutulur. 182

183 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Hâkim uygun göreceði evrak ve dilekçeleri havale etme konusunda yazý iþleri müdürüne yetki verebilir. Ýddianamenin sanýða tebliði Madde 77 - Ýddianame çaðrý kaðýdý ile birlikte sanýða teblið olunur. Ýsticvap Madde 78 - Mahkemelere açýlan davalarda tutuklu bulunan sanýk duruþma gününden en az bir hafta önce tutuklu bulunduðu ceza infaz kurumunda cezaevi katibi veya bu iþte görevlendirilen personel yanýna getirilerek duruþma günü teblið edilir ve bu hususta bir tutanak düzenlenir. Bu tutanak; a) Duruþma tarihi ve saatini, b) Savunma için talepte bulunup bulunmayacaðýný, bulunacaksa neden ibaret olduðunu, c) Sanýða teblið edilen iddianamenin tarih ve numarasýný, ihtiva eder. Tutanak ve diðer yazýlý kaðýtlarda uyulmasý gerekli esaslar Madde 79 - Tutanak ve diðer yazýlý kaðýtlarýn üst, alt, sað ve sol kenarýndan 2.5 c.m boþluk býrakýlarak yazý alaný düzenlenir ve arka tarafý tamamen boþ býrakýlýr. Tutanak ve diðer yazýlar da A4 (210X297mm) ve A5 (210X148 mm) boyutunda kaðýt kullanýlýr. Yazýlar bir veya birkaç satýrdan ibaret olsa dahi ayný büyüklükteki kaðýtlara yazýlýr. Bilgisayar veya daktilo ile yazýlmasý mümkün olmayan hallerde tutanaklar el yazýsýyla yazýlabilir. El yazýsýnýn okunaklý, düzgün bir þekilde yazýlmasý zorunludur. Tutanaklar mahkemenin uygun ve lüzumlu göreceði teknik araçlarla tespit olunabilir. Bu tespite dayanýlarak sonradan düzenlenecek duruþma tutanaklarýný, duruþma safahatýna uygun olduðu, mahkeme baþkaný ve tutanaðý düzenleyen zabýt katibi tarafýndan tasdik edilir. Mahkeme baþkanýnýn özürü bulunursa tutanak üyelerinin en kýdemlisi tarafýndan imzalanýr. Evraka imza edenlerin imzalarýný okunaklý bir þekilde yazmalarý ve okunmasý mümkün olmayan imzanýn yanýna imza sahibinin ad ve soyadýnýn ayrýca yazý ile yazýlmasý zorunludur. Dosyanýn düzenlenmesi ve dizi listesi yapýlmasý Madde 80 - Dosyanýn sol köþesine esas numarasý yazýlýr. Ýddianame ve kovuþturmaya ait bütün evrak, dilekçeler, arasýna hiçbir evrak karýþtýrýlmaksýzýn duruþma tutanaðý ve verilen karar tarih sýrasýyla ve kaðýtlarýn kenarlarý ortalama delinmek suretiyle dosyaya birer birer eklenir. 183

184 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Vekâletnameler, sanýklarýn nüfus ve adlî sicil kayýtlarý iddianamenin üzerine, keþif tutanaðý, bilirkiþi raporlarý, istinabe tutanaklarý duruþma tutanaðýnýn altýna takýlýr. Davanýn görülmesi sýrasýnda dosyanýn evraký almayacaðý anlaþýlýrsa, evrak sýrasýyla baþka kartonlara konur ve bu kartonun üzerine ayný dosya numarasý yazýlarak, ilk teþkil edilen dosyaya eklenir. Bozma üzerine yeni yapýlan duruþmalarda dosya yukarýda yazýlý esaslara göre yeniden iþlem görür ve yeni evrak eskilerle karýþtýrýlmaz. Dava dosyasýnýn diðer bir mahkeme ve mercie gönderilmesi gerektiðinde, dosyadaki tutanak ve belgeler geliþ tarih ve sýrasýna veya dosyadaki numara sýrasýna göre dosya kapaðýnda gösterilen hanelere yazýlmak suretiyle dizisi yapýlýr, dizi listesinin altý zabýt katibi tarafýndan imzalanýr. Dosya baþka yere gitmiþ ise son duruþmadaki ara kararýnýn bulunduðu tutanak örneðinin konduðu geçici bir dosya açýlýr. Asýl dosya geldiðinde geçici dosyadaki evrak bu dosyaya aktarýlýr. Duruþma listesi Madde 81 - Duruþmalý iþlerde, mübaþir tarafýndan mahkemesi, maðdur, þikayetçi ve sanýk ile vekillerinin isimleri ve duruþma tarih ve saati yazýlmak suretiyle bir liste düzenlenir ve bu liste duruþma salonu dýþýnda herkesin görebileceði bir yere asýlýr. Bu listelerin bir sureti ayrý bir dosyada saklanýr. Yazýlarýn gönderilmesi Madde 82 - Mahkemelerce belli bir hususun sorulmasý için yazýlan yazýlar zimmet defterine kaydedilip mübaþir veya posta ile gönderilir. Mahkeme baþkaný veya hâkimin müsaadesi olmadýkça, bu yazýlar ilgilisine elden verilemez. Ýlgilinin isteði üzerine yazýnýn gönderilme tarih ve numarasý kendisine bildirilir. Mahkeme baþkaný ve hâkimi tarafýndan elden verilmesine müsaade edilen yazý, zimmet defterine kaydedilip ilgilinin imzasý alýndýktan sonra kendisine verilir ve bu husus yazý örneðine iþaret olunur. Dosyalarýn inceleme usulü Madde 83 - Maðdurun, þikâyetçinin, suçtan zarar görenin ve katýlanýn vekilleri ile müdafi kovuþturma aþamasýnda dosyayý ve muhafaza altýna alýnmýþ delilleri yazý iþleri müdürü veya görevlendireceði bir zabýt katibinin yanýnda inceleyebilir. Avukat ve stajyeri vekaletname olmaksýzýn kovuþturma dosyalarýný inceleyebilirler. Maðdurun, þikâyetçinin ve suçtan zarar görenin vekilleri ile müdafi vekaletname ibraz ederek dilekçe ile baþvurmalarý hâlinde bütün tutanak ve belgelerin örneklerini harçsýz olarak alabilirler. Katýlan da bu hakka sahiptir. 184

185 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Cumhuriyet baþsavcýsý ve Cumhuriyet savcýlarý ile denetimleri sýrasýnda Adalet Müfettiþleri dava dosyasýný her zaman inceleyebilirler. Yukarýda sayýlanlar dýþýnda, mahkeme baþkaný veya hâkimin izni olmadan mahkeme evraký kimseye gösterilmez. Geri verilmesi istenen belgeler Madde 84 - Maðdur, þikâyetçi ve sanýk mahkemeye verdiði bir belgenin geri verilmesini isterse; a) Hüküm kesinleþinceye kadar mahkeme baþkaný veya hakimin izni olmadan bu belge ilgilisine geri verilemez. Baþkan veya hakimin izniyle geri verildiði takdirde belgelerin tasdikli örnek veya fotokopisi dosyasýna konulur. b) Bu dava dosyasý ile ilgili olarak verilen hüküm kesinleþmiþse belgenin tasdikli örnek veya fotokopisi dosyasýna konularak aslý ilgilisine verilir. Bu iþlemleri yazý iþleri müdürü yürütür. Ara kararlarýnýn yerine getirilmesi Madde 85 - Ara kararý gereðince yapýlmasý gereken iþlemler derhal yerine getirilir. Bu iþlemlerin gecikmesinden yazý iþleri müdürü ile görevli zabýt katibi sorumludur. Taraflarýn yokluðunda verilen kararlarýn tebliðe çýkarýlmasý Madde 86 - Taraflarýn yokluðunda mahkemelerce verilen kararlar, yazý iþleri müdürü tarafýndan tebliðe çýkarýlýr. Karar, vekille takip edilen davalarda vekile, vekil birden fazla ise bunlardan birine, diðer hallerde sanýða ve katýlana teblið olunur. Ancak Ceza Mahkemesi Kanununun, kararlarýn sanýklara teblið edilmesine iliþkin hükümleri saklýdýr. Kanun yollarýna baþvurulmasý hâlinde yapýlacak iþlemler Madde 87 - Karara karþý istinaf baþvurusu yapýlmasý, temyiz edilmesi ve merci tayini isteminde bulunulmasý ile noksan ikmali için iade hallerinde, dava dosyasý "Dosya Gönderme Formu" doldurularak dizi listesi ile birlikte Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðý veya Yargýtay Cumhuriyet Baþsavcýlýðýna gönderilir. Kanun yararýna bozma talebinde bulunulmasý hâlinde ise dava dosyasý yukarýdaki fýkrada olduðu gibi Cumhuriyet baþsavcýlýðý, mahkeme ve Bakanlýkça Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Baþsavcýlýðýna veya Yargýtay Cumhuriyet Baþsavcýlýðýna gönderilir. Bilgisayar kullanýlarak kayýt tutulmasý Madde 88 - Bilgisayar kullanan Cumhuriyet baþsavcýlýðý, mahkeme kalemleri ve bunlara baðlý 185

186 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler birimlerde; bilgisayar kullanýlarak tutulan kayýtlarla ilgili defterler ve kartonlar bir yýllýk deneme süresinin bitiminden sonra tutulmaz. Bilgisayarýn bir yýllýk deneme süresinin yýl içine rastlamasý hâlinde, defter ve kartonlar o yýlýn sonuna kadar tutulur. Bilgisayarla tutulan kayýtlar manyetik ortamda saklanýr. Defterlerle basýlý evrakýn temini DÖRDÜNCÜ KISIM : Çeþitli ve Son Hükümler BÝRÝNCÝ BÖLÜM : Çeþitli Hükümler Madde 89 - Cumhuriyet baþsavcýlýklarýnda ve adlî yargý ilk derece ceza mahkemelerinde kullanýlacak defter ve basýlý evrakýn örnekleri Bakanlýkça tesbit edilerek bastýrýlýr ve daðýtýlýr. Deðiþiklikleri kapsayan defter ve basýlý evrak örneklerinin yenileri bastýrýlýncaya kadar elde bulunan mevcutlar bu yönetmelikteki deðiþikliklere göre kullanýlmasýna devam olunur. Mahkeme mübaþirinin kalem hizmetlerinde çalýþtýrýlmasý Madde 90 - Mahkeme baþkaný, hâkim veya yazý iþleri müdürünün tensibiyle mübaþir, yazý iþleri müdürünün denetiminde kalem iþlerinde çalýþtýrýlabilir. Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasý Madde 91 - Bu Yönetmelik hükümlerinin yerine getirilmesini ilgisine göre Cumhuriyet baþsavcýsý, mahkeme baþkaný ve hâkim saðlar. Hukuk ve Ticaret Mahkemeleri Yazý Ýþleri Yönetmeliðinin Uygulanmasý Madde 92 - Hukuk ve Ticaret Mahkemeleri Yazý Ýþlerine Ait Yönetmeliðin, bu Yönetmeliðe aykýrý olmayan hükümleri adlî yargý ilk derece ceza mahkemeleri yazý iþlerinde de uygulanýr. Yürürlük ÝKÝNCÝ BÖLÜM : Yürürlük ve Yürütme Madde 93 - Bu Yönetmelik yayýmý tarihinde yürürlüðe girer. Yürütme Madde 94 - Bu Yönetmelik hükümlerini Adalet Bakaný yürütür. 186

187 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler B. Hukuk Ve Ticaret Mahkemelerinin Yazý Ýþleri Yönetmeliði Kalem iþlerini yapanlar Madde 1- Kalem iþleri bir kül olup Reis veya Hâkimin tensibi ile Kalem Þefi (yazý iþleri müdürü) veya Muavinin (yazý iþleri müdür yardýmcýsýnýn) iradesinde olmak üzere, o kaleme memur edilenler tarafýndan yapýlýr. Kalem Þefi veya Muavini diðer kâtip ve memurlarý yetiþtirme ödevi Madde 2- Kalem Þefi veya Muavini idaresi altýnda kâtipler ve diðer memurlar arasýnda iþ bölümü yapýlýr. Bir katibe çok iþ gelirse diðer kâtipler buna yardým ederler. Bir katibin üstünde iþlerin birikmesinden asýl ödevli memur ile birlikte Kalem Þefi veya Muavini mesuldür. Hâkim ve avukat stajyerlerinin mahkemelerde çalýþtýrýlmalarý Madde 3- Hâkim ve Avukat stajyerlerine Reis veya Hâkimin tensibiyle Kalem Þefi veya Muavini tarafýndan Kalemin bütün iþleri anlatýlýr ve öðrenmeleri için bunlar kalem iþlerinde çalýþtýrýlýrlar. Bu kabil kimselerin tahsil dereceleri gözetilerek çaðrý kaðýtlarýnýn, gýyap kararlarýnýn doldurulmasý, postanýn hýzlandýrýlmasý gibi birer defa görmekle öðrenebilecek iþler temelli vazife olarak her zaman yaptýrýlmaz. Mahkemelerdeki defter ve bütün kaðýtlarýn temiz ve düzenli bulundurulmasý Madde 4- Mahkeme defterlerinin temiz ve düzgün yazýlmasý ve açýlacak her dâva için gününde ayrý bir karton ile dosya tertibi ve mahkemelerde bulunacak diðer evrak ve kartonlarýna ait iþlemlerin vaktinde yapýlmasý ve defter ve dosyalar ve kartonlar ve diðer kaðýtlarýn tertipli, sýralý ve iyi bir þekilde bulundurulup saklanmasý mahkeme yazý kurulunun müþterek vazifesidir. Bunlara aykýrý hareketten asýl vazifeli memurlar ile Kalem Þefi veya Muavini mesuldür. Mahkeme kaðýtlarýnda gözetilecek þekil Madde 5- Mahkemece yazýlacak bütün kaðýtlarýn ve tutanaklarýn veya mahkemeye verilecek her nevi arzuhal ve layýhalarýn yazýlý yüzlerinin sol kenarlarý üç santim eninde boþ býrakýlacaktýr. Mahkemeye verilecek kaðýtlarda bu þekil, bulunan yerlerde barolara yazýlarak ve baro bulunmayan yerlerde mahkemece münasip görülecek suretlerle ilgililere bildirilerek saðlanacaktýr. Dosya kartonlarýnýn korunmasý Madde 6- Dâva dosyalarýnýn diðer mahkemelere gönderildikleri ve oradan geri çevrildikleri ve bu yerlerde kaldýklarý sýralarda kartonlarý ortalarýndan veya kenarlarýndan bükülmeyerek ayný büyüklükte zarfa konacaktýr. Mahkeme defterleri HUKUK VE TÝCARET MAHKEMELERÝ YAZI ÝÞLERÝ BÝRÝNCÝ BÖLÜM : Mahkeme Defterleri ve Kartonlar Madde 7- Hukuk ve Ticaret Mahkemelerinde aþaðýda isimleri yazýlý olan defterler kullanýlýr: 187

188 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler 1-Esas defteri 2-Deðiþik iþler ve istinabe defteri 3- Temyiz defteri 4-Muhabere defteri 5- Duruþma günleri defteri 6- Zimmet defteri 7- Tereke iþlerine bakan mahkemelerde (Kanunu Medeninin velayet, vesayet ve miras hukukuna müteallik hükümlerinin tatbiki suretine dair Nizamname) mucibince tutulmasý icap eden defterler 8- Kanunu Medeniye tevfikan yapýlan tesisin (vakfýn) kaydýna mahsus defter 9- Satýþ talep edilen izalei þüyu dosyalarýnýn kaydýna mahsus esas defteri 10-Ýzalei þüyu satýþ paralarýnýn kaydýna mahsus kasa defteri 11-Tevzi defteri Esas defteri : Dâva açýldýðý zaman dava dilekçeleri sýrasiyle bu deftere kaydolunur ve bu defterin hanelerine dâvanýn safahatý iþlenir. Defterdeki sýra numarasý alâkalý dâva dosyasýnýn üzerine dâvanýn esas numarasý olarak yazýlýr. Deðiþik Ýþler ve Ýstinabe defteri: Ýhtar, paranýn tevdi mahallinin tayini, sulh teþebbüsü ve esas hakkýndaki dâvaya takaddüm eden ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, tespiti delail, adlî müzaheret vesair taleplerle, diðer mahkemelerden gelen istinabe varakalarýnýn kaydýna mahsustur. Bu deftere geçirilen talep üzerine yazýlacak teskerelere talebin kayýt numarasý verilir. Bu kabil yazýlar ayrýca muhabere defterine kaydolunmaz. Ancak ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, tespiti delail ve ihbar talepleri esas dâva dosyasý ile birleþtirilmiþse bundan sonra yazýlacak tezkerelere muhabere defterine kaydolunur. Ýstinabe üzerine yapýlacak bütün muhabereler bu deftere iþlenir ve bu iþe ait muhabere kâðýtlarýnýn hepsine defterdeki sýra numarasý konulur. Temyiz defteri: Bu deftere temyiz yoluna müracaat olunmasý halinde alâkalýlarý tarafýndan verilen lâyihalar ve dilekçeler kaydedilir. Muhabere defteri: Yukarýdaki fýkralarda isimleri yazýlý olan defterlere kaydý icap etmeyen ve fakat mahkemeden yazýlan ve mahkemeye gelen evrak ve teskereler ile baþka mahal mahkemelerine gönderilmek üzere verilen dava dilekçeleri bu deftere kaydolunur. Ancak bir dava dolayýsý ile çeþitli mercilere yazýlan yazýlarla onlara verilen cevaplar ve deðiþik iþler ve istinabe defterine kayýtlý iþlere ait yazýlar ayrýca muhabere defterine geçirilmez, zimmet defterine kaydolunmakla yetinilir. Mahkemeden yazýlan bir yazýya, yani muhabere defterine kaydý gereken yazýya gelen cevaba ayrý muhabere numarasý verilerek ayrýca deftere kaydedilmez. Böyle biryazý, cevap teþkil ettiði mahkemenin ilk yazýsýnýn defterde aldýðý numaranýn sýrasýndaki haneye iþaret olunur. 188

189 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Duruþma günleri defteri: Davalarýn görüleceði gün ve saati gösteren bir defterdir. Kanunu Medeniye tevfikan yapýlan tesisin (vakfýn) kaydýna mahsus defter: Resmi bir senetle yahut vasiyet tarikiyle vücut bulan tesisin (vakfýn) Kanunu Medeninin 74 üncü maddesi hükmü dahilinde tescili maksadiyle bu defter ihdas olunmuþtur. Satýþ talep edilen izalei þüyu dosyalarýnýn kaydýna mahsus esas defteri: Satýþ talep edilen izalei þüyu dosyalarýnýn geçirdiði safhayý tespit, kayýt iþlerinde intizam ve yeknesaklýðý temin ve satýþ memuruna teslim edilen iþlerin kontrolunu yapabilmek maksadiyle bu defter ihdas olunmuþtur. Bu defter; izalei þüyu iþleriyle meþgul olan mahkemelerce tutulur. Ýzalei þüyu satýþ paralarýnýn kaydýna mahsus kasa defteri: Satýþtan mütehassil para, sýrf izalei þüyu iþlerinin ifasý sýrasýnda elde edilen paranýn kaydýna tahsis edilen bu deftere kaydolunur. Bu paralarýn faizleri müstehiklerine ait olduðundan, bankada açtýrýlacak ayrý bir hesaba satýþtan elde edilen paralar yatýrýlýr. Paranýn taksim ve tevzii iþiyle bizzat Hâkim meþgul olur. Tevzi defteri: Ayný mahkemenin birden fazla dairesi bulunan yerlerde, dava dilekçelerinin kaydýna mahsus olup bu dilekçelerin mahkemeler arasýndaki daðýtýmýný gösteren ve nöbetçi mahkeme tarafýndan tutulan defterdir. Yukarýda yazýlý defterlerle bu Yönetmelikle isimleri geçen defter ve evraký matbuanýn örnekleri Vekaletçe tespit edilir ve kabul olunan örnekler veçhile hazýrlanan defterler mahkemelere yollanýr. Defterlerin numaralandýrýlmasý Madde 8- Defterlere sahife numaralarý konur ve her sahifeye mahkeme mühürü basýlýr. Defterlerin baþýna ve sonuna kaç sahifeden ibaret olduðu yazýlýr ve bu yazý mahkeme mühürü ile mühürlenir ve Hâkim tarafýndan imzalanýr. Kararlar kartonu Madde 9- Dava sonunda verilecek hüküm ve kararlarý ve yine deðiþik iþler ve istinabe defterlerine giren talepler sonunda verilen kararlarý tarih sýrasý ve sýra numarasý ile koymak üzere ayrý iki karton bulunur. Bu kartonlara konacak karar suretlerinde Hâkimlerin imzalarýnýn eksik olmamasý ve mahkeme mühürünün bulunmasý gözetilir. Ýþ cetvelleri Madde 10- Mahkemelerden Vekalete gönderilen iþ cetvelleri örneklerini tarih sýrasiyle ve düzenle koymak ve saklamak için ayrý bir karton bulunur. Tevhidi Ýçtihat Kararlarý Madde 11- Resmi Gazetede çýkan Tevhidi Ýçtihat Kararlarý için ayrý bir karton bulunur. Kalem Þefi veya Muavini Resmi Gazetede bulunan karar suretlerini gününde çýkararak sýra numarasiyle kartona koydurur. 189

190 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Harç ve masraf için tutulacak defterler Madde 12-Vezne bulunan yerlerde veznedarlarýn, vezne bulunmayan yerlerde Kalem Þefi veya yardýmcýlarýnýn tutacaklarý defterler þunlardýr: 1- Kasa defteri, 2- Harç ve Cezaevi yapý pullarý satýþ defteri, 3- Harç ve Cezaevi yapý pullarý satýþ defteri, 4- Muhabere defteri (vezne teþkilatý olan yerlerde kullanýlýr), 5- Mahkeme veznesine teslim edilen kýymetli evrak, meskükat ve ayniyata mahsus esas defteri, 6- Kitaplýk defteri Kasa Defteri: Bu deftere tahsilât ve reddiyat makbuzlarý karþýlýðýnda giren ve çýkan meblaðlar günü gününe kayýt edilir. Hâkim ve kâtip yol tazminatlarý da diðer paralar gibi kasa defterine iþlenir. Bu deftere giren çýkan paralarýn behemahal bir tahsilat veya reddiyat makbuzuna istinat etmesi lazýmdýr. Dosyalarýn temyize sevki için alakalýlarý tarafýndan mahkeme yazý iþleri müdürüne veya yardýmcýlarýna tevdi olunan paralar da tahsilat makbuzu karþýlýðýnda kasaya alýnýr. Dosyanýn Temyize sevki sýrasýnda da alýnan bu paranýn sarfedilen kýsmý reddiyat makbuzunda ve defterdeki reddiyatý gösteren kýsýmda gösterilir ve artan para varsa alakalýsýna makbuzla iade olunur. Her gün mesai saati sonunda kasa defterindeki günlük tahsilat ve reddiyat yekunlarýnýn tahsilat ve reddiyat makbuzlarý ile karþýlaþtýrýlmasý ve mevcudun kontrol edilmesi, sahife sonunda umumi yekuna o sahifedeki günlük tahsilat veya reddiyat tutarýnýn ilave edilmesi ve binnetice umumi yekunla günlük tahsilat ve reddiyatýn sahife sonunda toptan gösterilmesi ve diðer sahifedeki (nakli yekun) kelimesinin karþýsýna bir evvelki sahifedeki tahsilat veya reddiyata ait umumi yekunun aynen alakalý sahifelere intikal ettirilmesi ve takvim yýlý sonuna kadar bu minval üzere muamele yapýlmasý, sene sonunda bir evvelki senenin devri de dahil olmak üzere, senelik tahsilat yekunundan yýllýk reddiyatýn çýkarýlmasý ve Devlet Muhasebe Yönetmeliði hükümleri dahilinde yýlý içinde reddedilmeyen ve ertesi yýla kalan paralarýn, yeni yýl kasa defterine alel müfredat sanki yeni tahsil edilmiþ bir para gibi (eski tahsilat makbuzu tarih ve numaralarý gösterilmek suretiyle) geçirilmesi ve bir evvelki yýla ait kasa defterine de bu paranýn devir muamelesine tabi tutulduðunu gösterir iþaretler verilmesi ve bu arada istihkak sahipleri tarafýndan 10 sene geçmiþ olmasýna raðmen müracaat edilip alýnmayan paralarýn Hazineye intikal ettirilip defterdeki kayýtlarýnýn hizasýna meþruhat verilmesi ve yine sene baþýnda bankaya yatýrýlan paralarýn faizlerinin çekilip Hazineye intikal ettirilmesi ve bu mevzuda alýnan makbuzun ayrý bir kartonda hýfzý gerekmekle beraber sene sonu cetvelinde bu hususun gösterilmesi iktiza eder. Harç ve cezaevi yapý pullarý yevmiye defteri: Bu defter, mahkeme yazý iþleri müdürlüðü tarafýndan sarf olunan harç pullarý ile 2548 sayýlý Kanunun tatbikine dair talimatnamesinin muaddel 4 üncü maddesine tevfikan alýnacak cezaevi yapý pullarýnýn yegan kaydýna mahsustur. Her gün satýlan harç ve cezaevi yapý pullarý günü gününe bu deftere geçirilir. Mesai saati sonunda harç ve cezaevi yapý pullarýnýn günlük yekunlarý alýnýr. Kasadaki pul ve pul satýþýndan elde edilen para karþýlaþtýrýlýr. Her sahifenin sonunda günlük yekunlar umumi yekuna ilave edilir. Diðer sahifeye geçilince, harç pulu umumi yekunu ile cezaevi yapý pulu umumi yekunu 190

191 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler sahifenin birinci hanesine yanen intikal ettirilir. Bu minval üzere mali yýl sonuna kadar muamele yapýlýr, Mali yýl sonunda, o sene içinde sarfolunan harç ve cezaevi yapý pullarý kendi hanelerinde toptan gösterilir. Maliyeden alýnan harç ve cezaevi yapý pullarý satýlýp harç pulu karþýlýðý olan paralar Maliye Veznesine, Cezaevine cezaevi yapý pulu karþýlýðý olan paralar Ziraat Bankasý veznesine yatýrýldýkça alýnan makbuzlar ayrý ayrý kartonlarda muhafaza olunmakla beraber, yevmiye defterine de bu husus iþaret olunur. Harç ve cezaevi yapý pullarý satýþ defteri: Maliyeden temin edilecek numunesine uygun pul satýþý defteri, Devlet Muhasebesi Muamelat Yönetmeliðinin 135 inci madesinde izah olunduðu þekilde kullanýlýr. Ýþi çok olan yerlerde harç ve cezaevi yapý pullarý için ayrý yarý pul satýþ tefteri tutulur. Ýþi az olan yerlerde defterin yarýsý harç puluna diðer yarýsý cezaevi yapý puluna tahsis olunur. Mali yýl sonunda bir evvelki yýldan devrolunan harç ve cezaevi yapý pullarý da dahil olmak üzere bir yýl içinde alýnan pul miktarýndan bir sene içinde satýlan pul miktarý toptan gösterilerek çýkarýlýr. Ertesi yýla devri icabeden harç ve cezaevi yapý pullarý tespit edilerek yeni yýl defterinin birinci hanesinde harç ve cezaevi yapýsý pullarýndan ne miktarýnýn devrolunduðu gösterilir. Muhabere defteri: Bu defter, vezne teþkilatý olan yerlerde vezneye gelen ve veznece baþka mercilere gönderilen tahriratýn kaydý maksadý ile tutulur. Mahkeme veznesine teslim edilen kýymetli evrak, meskükat ve ayniyata mahsus esas defteri: Kasa defterine geçirilmeyen, yani tedavül kabiliyeti olmamakla beraber muayyen bir kýymeti haiz bulunan tahvilatý, altýn, gümüþ ve altýn ve gümüþten veya kýymetli taþlardan mamul meskukat ve ziynet eþyalarý sýrf bu eþyanýn alýnmasý sýrasýnda kullanýlmak üzere tabedilmiþ bulunan (tereke hakimliðine, mahkeme veznesine, icra dairesine teslim olunan kýymetli evrak, meskukat ve ayniyata mahsus) makbuz istimal edilmek suretiyle bu deftere alýnýr. Herhangi bir suretle bu deftere geçirilen kýymetli evrak, meskukat veya ayniyat paraya çevrildiði takdirde, defterdeki mahsus sütununda kasa defteri tahsilat numarasý yazýlýr ve para kasa defterine intikal ettirilir. Meskukat ve ayniyatýn behemahal bir bilirkiþiye kýymetinin tayin ettirilmesi, cinsinin ve vasfýnýn ve meskukat üzerindeki taþlardan cins ve deðerinin bilirkiþiden etraflý þekilde sorulup zabýt varakasýnýn bir örneðinin meskukat ve ayniyat ile birlikte kasada veya emin bir yerde muhafazasý ve diðer nüshasýnýn ise dosyasýnda hýfzolunmasý ve keza tahvilatlarýn numaralarýnýn ve ikramiyeli olup olmadýðýnýn tesbit olunmasý zaruridir. Kitaplýk defteri: Madde 13- Mahkemeye gönderilen kanunlar, nizamname ve talimatnameler ve diðer kitap ve dergiler Tüze (Adalet) Bakanlýðý kitaplýklar önergesindeki hükümler dairesinde bu deftere bu defterce kaydolunur. ÝKÝNCÝ BÖLÜM : Yazý Ýþleri Harçlarýn hesabý Madde 14- Mahkemeye verilen dava dilekçesi üzerine Kalem Þefi veya Muavini ödenmesi icabeden harç ve masraflarý hesap ederek arzuhalin arkasýna birer birer yazar ve dava sahibinden ister. 191

192 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Davanýn kýymetlendirilmesi gereken hallerde dava olunan þeyin kýymeti arzuhalde yazýlý deðilse bu noksan arzuhal sahibine tamamlattýrýlýr. Kalem Þefi veya Muavini bir davanýn maktu veya nisbi harca tabi olduðu hususunda tereddüt ederse, bu hususun tesbitini hakimden talep eder ve hakimin dilekçenin arkasýna veya alakalý evraða yazacaðý talimata göre hareket eder. Harcý verilmeyen dava arzýhalleri kabul edilmez. Tarihlerin okunaklý olarak yazýlmasý Madde 15- Harç ve masraflarý alan vazifeli memur arzýhal arkasýna gereken harç pullarýný yapýþtýrýr ve bunlarý usulü dairesinde iptal eder. Her arzuhalde harç ve masraflarýn verildiðini gösteren tarih, kanuni müddetleri hesaba ve diðer muamelelerin tesbitine yaradýðý için açýk ve okunaklý olarak yazýlmalýdýr. Harç ve masraflarý almaða vazifeli olanlar Madde 16- Tutanak yazýcýlar, mübaþirler bir muamelenin yapýlmasý için ödenmesi gerekli harç ve masraflarý iþ sahibinden alamazlar. Harç ve masraflar, vezne teþkilatý bulunmayan yerlerde Kalem Þefi veya Muavini tarafýndan iþ sahibinden alýnýr. Vezne teþkilatý yapýlmýþ olan yerlerde bu iþ münhasýran veznedara aittir. Kalem Þefi veya Muavini bulunmadýklarý zaman harç alma tedbiri Madde 17- Harç veya masraflarýnýn tahsili için kendisine verilmiþ olan Kalem Þefi veya Muavini vazife sebebiyle yerlerinden ayrýldýklarý zaman iþ sahiplerinin beklememesi için tedbir alýrlar. Bu tedbirleri Reis veya hâkimin tasvibine arz ederler. Davanýn açýlma tarihi ile temyiz tarihinin tesbiti Madde 18- Dava dilekçeleri, yetkili ve görevli hâkimler veya bunlarýn bulunmamasý halinde mahkeme yazý iþleri müdürü tarafýndan, dilekçe üzerine baþvuru tarihi yazýlarak doðrudan kaleme verilir. Harca tabi olmayan davalara ait dilekçeler, esas, muhabere ya da tevzi defterlerine kaydedilir. Harca tabi olan davalarda dilekçenin kaleme verilmesi üzerine, gerekli harç tahakkuk ettirilerek ilgilisinden tahsil edilir ve ondan sonra esas, muhabere ya da tevzi defterine kaydedilir. Harcýn Maliyece tahsili gerektiði hallerde ilgilisine tahakkuk belgesi verilerek, harcýn tahsil edildiðine dair belgenin yazý iþleri müdürüne ibraz edilmesi üzerine yukarýda sözü edilen defterlere kayýt iþlemi yapýlýr. Vezne teþkilatý bulunan yerlerde dava dilekçesinin kabulü ile harcýn yatýrýlmasýnda yukarýdaki fýkra hükümleri uygulanýr. 192

193 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Dava dilekçesinin esas veya muhabere ya da tevzi defterine kayýt tarihi davanýn açýldýðý tarihtir. Dava dilekçesinin esas, muhabere ya da tevzi defterine kaydedilmesi üzerine ilgilisine kayýt gün ve sayýsýný gösterir ücretsiz bir alýndý belgesi verilir. Alýndý belgesinin verildiði tarih dava dilekçesine de kaydedilir. Temyiz dilekçesi, verildiði mahkeme temyiz defterine kaydolunur ve temyiz edene bir alýndý belgesi verilir. Temyiz isteði, harca tabi deðilse dilekçenin temyiz defterine kaydedildiði, harca tabi ise yatýrýldýðý tarihte yapýlmýþ sayýlýr. Alýndý belgesinin verildiði tarih temyiz dilekçesine de yazýlýr. Bilgisayar kullanýlan adliyelerde davanýn açýlmasý Madde 18/A- Bilgisayar kullanýlan hukuk ve ticaret mahkemelerinde dava dilekçeleri, harç iþlemlerinin tamamlanmasýný müteakip, Tevzi Bürosu bilgisayarýna kayýt ettirilerek, karþýlýðýnda ilgiliye, baþvuru tarihini, saatini ve mahkemenin adýný içeren bir dava kayýt fiþi verilir. Bilgisayar kullanan hukuk ve ticaret mahkemelerinde; dava dilekçesinin, Tevzi Bürosu bilgisayarýna kayýt tarihi, davanýn açýldýðý tarihtir. Adli müzaheret isteði Madde 19- Adli müzaherete nail olmaða müteallik taleplerde ibraz edilen vesikalara göre Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanununun 465 inci maddesindeki þartlarýn bulunduðuna hâkim tarafýndan kanaat getirilmez ve bu hususta icabeden mercilerden soruþturmaya baþlanýrsa Kalem Þefi veya Muavini, davacýya adli müzaherete nail sayýlmasýna daha karar verilmemiþ olduðunu ve bu sebeple dava arzuhalinin harçsýz kabul edilemeyeceðini anlatýr. Müzaheret kararýnýn yazýlacaðý yer Madde 20- Adli müzaherete nailiyetine dair verilen karar duruþma tutanaðýna yazýlýr ve hâkim tarafýndan imzalanýr. Müzaheret kararý ilkte davanýn açýlmasýný müteakip verilmiþse tutanaðýn baþlýðý yapýlýp altýna bu karar yazýlýr. Müzaheret kararý dava açýldýktan sonra verilmiþse verildiði tarihe tekabül eden yere yazýlýr. Dava arzuhalinin esas defterine kaydý Madde 21- Harç alýndýktan sonra veya alýnmasý icab etmeyen hallerde dava arzuhali sýra numarasý altýnda esas defterlerinin belli hanelerine geçirilir. Esas defteri sýra numarasý açýlmýþ olan davanýn dosya numarasýný teþkil eder. Bu numara dosya kartonunun kapaðý üstünde ayrýlan belli yerin soldan ilk gelen bölümüne yazýlýr. Saða doðru diðer bölümler, verilen hükmün bozulmasý veya yenileme gibi sebepler ile davanýn yeniden esas defterine kaydý halinde dosyanýn alacaðý yeni esas numarasýný yazmak içindir. Vazifesizlik kararý ile gelen dosyalarýn kaydý Madde 22- Baþka bir mahkemeden vazifesizlik kararý ile gönderilen bir dava dosyasý, bu vazifesizlik kararý evvelce katileþmemiþ ise, taraflarýn temyiz etme müddeti geçmeden dava esas defterine kaydolonamaz. 193

194 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Bozma kararýndan sonra dosyanýn esas defterine kaydý Madde 23- Kararýn Temyiz Mahkemesince bozularak iadesi halinde; Sulh Hukuk Mahkemesine ait dava dosyasý mahkemeye vürudunu müteakip, Asliye Hukuk Mahkemesine ait dava dosyasý ise bozma kararýnýn taraflara tebliðinden ve tashihi karar müddeti geçtikten sonra derhal esas defterine kaydolunur. Duruþma defteri kaydý Madde 24- Esas defterine geçirilen her dava için duruþma günleri defterinin müsaadesine göre duruþma günü ve saati tayin olunur ve bu cihet duruþma defterine yazýlýr. Belli duruþma günü için ilgililere çaðrý kaðýdý yazýlýr ve gönderilir. Hukuk ve ticaret davalarý dosyalarýnýn düzenlenmesi Madde 25- Hukuk ve ticaret dava dosyalarý, aþaðýdaki yazýlý sýraya göre tertip olunur; 1- Dava arzuhali, cevap layihalarý, davacýnýn karþýlýk layihasý ve bunun cevaplarý, vekaletnameler tarih sýrasýyla kartona baðlanýr. 2- Mahkemeye geliþ tarihi ile taraflara ve davaya girecek olanlara ve þahitlere ait bütün celpnameler, gýyap kararlarý, dosya kartonunun kapaðý içinde ayrýlmýþ olan yere numara sýrasý ile yazýlýr ve bu sýra numaralarý bu kaðýtlarýn arka taraflarýna geçirilir ve sonra bütün bu kaðýtlar bir zarfa konur ve zarf da kartona iliþtirilir. 3- Delil olarak verilen vesikalar, yazýlan tezkerelere gelen cevaplar, istinabelere gelen cevaplar, keþif zabýt varakalarý, raporlar, krokiler, mahkeme safhasýnda verilen arzuhaller sýra numarasý ile kartona iliþtirilir. (Vakfiye, tapu senetleri, harita gibi mahkemeye ibraz edilmiþ olan ve uzun müddet muhafazasý icap eden evrak bir zarf içine konulmak suretiyle dosyadaki sýrasýnda muhafaza olunur.) 4- Zabýtlar ve karar, sahife numarasý sýrasiyle kartona baðlanýr. 5- Temyiz arzuhali, layihasý ve cevaplarý, arzuhalin teblið ilmühaberleri sýra ile dosyaya konur. 6- Hüküm Temyiz Mahkemesince bozulduðu veya tasdik edildiði takdirde buna dair olan ilam tashihi karar arzuhali, tashihi karara müteallik Temyiz Mahkemesi kararý dosyaya iliþtirilir. 7- Hüküm Temyiz Mahkemesince bozulmuþ ise, son karardan sonra tarih sýrasý ile mahkemeye gelen yukarda 2 numara altýnda gösterilen tebligat evraký bir zarf içinde muhafaza olunur. 8- Yukarýda 3 numara altýnda gösterilen evrak yine mahkemeye geliþ sýrasiyle dosyada yer alýr. Bu evrak bozmadan evvelki ayný kýsýmda olan evrakýn sonuna konulmaz. 9- Bozmadan sonraki zabýtlar ve karar sahife sýrasiyle dosyaya konur. 10- Temyiz arzuhali, layiha ve cevaplarý daha sonra dosyada yer alýr. Hüküm tekrar bozulduðu takdirde yukarýda yazýlý sýra gözetilmek suretiyle gelen evrak dosyaya konur. 194

195 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Dosyaya konulan ve baðlanan her kaðýt, müsveddeler de dahil olmak üzere, dosyanýn kapaðýnda gösterilen belli hanelere sýra ile düzgünce yazýlýr. Her evrakýn kapakta aldýðý sýra numarasý dosyaya konan bu kaðýdýn üzerine de iþaret edilir. Davanýn cereyaný esnasýnda ibraz olunan evrakýn fazlalaþmasý neticesi kartonun bu evraký almayacaðý anlaþýlýrsa 3 numara altýnda gösterilen evrak, sýrasiyle baþka bir kartona konur ve bu kartonun üzerine ayný dosya numarasý yazýlýr; ilk teþkil edilen dosyaya eklenir. Dosya saðdan baþlayarak sola doðru, yukarýda gösterilen sýra tertibi gözetilmek suretiyle ve geliþ veya yazýlýþ tarihine göre tertip edilir. Kaðýtlarýn kartona baðlanmasýnda, ortalama konmasýna ve bazýlarýnýn kartonun yukarý ve aþaðý kenarlarýndan taþmamalarýna dikkat olunur. Mahkemeye gelen evrakýn havalesi ve daðýtýlmasý Madde 26- Mahkemeye verilen ve gelen bütün evrak hemen Reis veya hâkime sunulur. Reis veya hâkimin yazýlý müsaadesi olmadýkça muhabere evraký kalemde açýlamaz. Reis veya hâkim tarafýndan havale olunduktan sonra evrak Kalem Þefi veya Muavinine verilir, bunlar evraký taalluk ettiði iþlere göre ödevli yazýcýlara verirler. Bu memurlar defter kayýtlarýný yaparak evraký dosyalarýna korlar ve icabýna göre muameleye tâbi tutarlar. Dosyalarýn hâkimin tetkiki için hazýrlanmasý ve liste Madde 27- Muhakeme gününden evvel Reis veya hâkimin tensip edeceði günde dosyalar yazýcý tarafýndan çýkarýlýp hâkimin tetkikine arz olunur. O gün görülecek davalar için sýrasiyle okunaklý þekilde taraflarýn ve vekillerinin isimleri ve muhakeme saati yazýlmak suretiyle bir liste tanzim olunur, bu listenin baþ tarafýna hangi mahkemenin hangi gününe ait olduðu da yazýlýr ve sabahleyin mahkeme salonu dýþýnda herkesin görebileceði bir yere asýlýr. Ýptidai itiraz dermeyaný halinde yapýlacak muamele Madde 28- Ýptidai itiraza dair olan arzuhaller hakkýnda usulün 223 üncü maddesinde yazýlý muamelelerin yapýlmasýný saðlamak üzere bu arzuhal ve nümunesi hemen dosyasý ile birlikte hâkime verilir. Hâkimin reddi halinde Kalem Þefi keyfiyeti reddolunan hâkime bildirir ve hâkimin bu husustaki mütalaasýný aldýktan sonra dosyayý merciine verir. Tutanaklarýn tertibi Madde 29- Tutanaklar kaðýdýn yalnýz bir tarafýna yazýlýr ve her sahifenin baþýna sýra numarasý konur. Yeni açýlan bir davanýn zaptýnýn tazminine baþlanýrken sahifenin ortasýna mahkemenin ismi ve yeri, altýna hâkim veya hâkimlerin isimleri, altýna tutanak yazýcýsýnýn ve taraflarýn isimleri ve satýr baþýna geçilerek davanýn kýsaca mevzu yazýlýr. Her celse için en baþa ve sahifenin ortasýna bir celse numarasý konur, altýna yine sahifenin ortasýna hâkim veya hâkimlerin isimleri, altýna celse tarihi ve satýr baþýna geçirilerek taraflardan gelen ve gelmeyenler yazdýrýlýr. Zapta çýkan yazýcýnýn görevleri Madde 30- Tutanaðýn temiz ve okunaklý olarak yazýlmasýndan tutanak yazýcýsý mesuldür. Celse 195

196 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler sona erdiði zaman tutanak yazýcýsý tutanaðý hemen imza eder ve hâkime imza etmesi için verir. Ayný günde arka arkaya bir çok davalara bakýldýðý halde bütün davalarýn sonunda tutanaklarýn hepsini birden tutanak yazýcýsýnýn imza ile hâkime sunmasý onun vereceði müsaadeye baðlýdýr. Mahkemeye ibraz olunan vesikalarýn kaydiyesi Madde 31- Muhakeme esnasýnda verilen vesikalarý, kaydiyesini yaptýrmak için veren kimselerden mübaþir kaydiyle ücretleriyle birlikte alýr. Öðleden evvel görülen davalarda o gün öðleden sonra görülen davalarda nihayet ertesi günü öðleye kadar mübaþirin verilen vesikalarýn kaydiyesini yaptýrýp o oturumda zapta çýkan yazýcýya vermesi lazýmdýr. Tutanak yazýcýsý tayin olunan müddette dosyasýna konulmak üzere tam olarak evraký mübaþirden teslim almadýðý takdirde keyfiyeti Kalem Þefi veya Muavinine bildirir. Aksi halde tutanak yazýcýsý da mesuldür. Ara kararlarý mucibince yapýlacak muameleler Madde 32- Ara kararlarý üzerine gönderilecek celp kaðýtlarýnýn, gýyap kararlarýnýn, talimatlarýn, yazýlacak tezkerelerin, yapýlacak keþiflerin harç ve masraflarýný ödemek üzere iþ sahibinin müracaatý halinde tutanak yazýcýsý kendisine ödenmesi icap eden harç ve masraf miktarýný bildirir ve iþ sahibine vezneye veya tahsile memur edilmiþ bulunan Kalem Þefi ve Muavinine harç ve masraflarý ödedikten sonra zabýtnameye ve bu hususta ittihaz edilmiþ bulunan kararýn altýna, (...K. Harç...posta pulu...k. ücret ödedim) þeklinde bir þerh yazar altýna tarih kor ve bu þerhi müracaat sahibine imza ettirir. Yazý bilmeyenlerin hüviyetleri yazýlarak sol elinin baþ parmaðý bastýrýlýr. Tezkerelerin, celp kaðýtlarýnýn, gýyap karlarýnýn, talimatlarýn yazýldýðý ve tarihi tutanak yazýcýsý tarafýndan birinci fýkrada yazýlmasý bildirilen iþ sahibinin beyanýnýn altýna yazýlýr ve imza edilir. Hukuk ve ticaret mahkemeleri ile tetkik mercilerine, harca tâbi olmayan dilekçe ve lâyihalarý ve bunlara ekli bulunmayan belgeleri vermek üzere iþ sahipleri tarafýndan baþvurulmasý halinde de, birinci fýkrada gösterildiði þekilde zabýtname ve bu hususta ittihaz edilmiþ bulunan kararýn altýna, Kalem Þefi veya Muavini tarafýndan, bunlarýn verildiðini belirten bir þerh yazýlýr, altýna tarih konur ve bu þerh baþvurana imza ettirilir. Yazý bilmeyenlerin hüviyetleri yazýlarak sol elinin baþ parmaðý bastýrýlýr. Keþif ve tatbikat için avans olarak yatýrýlan paranýn müstehiklerine verilmesi Madde 33- Keþif ve tatbikat mahallinde þahit dinleme gibi mahkeme dýþýnda yapýlacak muameleler için iþ sahibi tarafýndan evvelce yatýrýlmýþ olan ücret, zabýt katibi tarafýndan vaktinde vezneden veya Kalem Þefi veya Muavininden avans olarak alýnýr ve muamelenin yapýlmasý sonunda hâkimin izni ile müstehliklerine verilir. Parayý alanlarý imzalarý, taalluk ettiði evrak altýna alýnýr. Avans olarak alýnan paranýn mahsubu yapýldýktan sonra geriye bir miktar para kalýrsa o parayý zabýt katibi vezneye yatýrýr; vezne bulunmayan yerlerde Kalem Þefi veya Muavinine verir. Bu memurlar artan veya kendilerine verilen parayý sahiplerine reddiyat makbuzu mukabilinde geri verirler. Bu iþlerin yapýlmamasýndan veya geciktirilmesinden zabýt katibi ve Kalem Þefi ve Muavini mesuldür. 196

197 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Noksan ücret gönderilmesi halinde yapýlacak muamele Madde 34- Askerlik veya adlî müzaherete nailiyet gibi hallerde harç ve masraflarý önce ödemekten muaf sayýlmamýþ olan bir kimse tarafýndan posta ile kaydiyesi verilmemiþ bir arzuhal gönderilirse gelen yazýnýn altýna kaydiyesinin verilmediði okunaklý bir þekilde yazýlýr ve alakalýnýn müracaatýnda muktazi harç ve masrafý ödediði takdirde muameleye tâbi tutulmak üzere dosyasýna konur veya saklanýr. Mahkemeye gelen evrakýn tebliðini yapmaya yetmiyecek miktarda pul veya para yollanmýþsa gönderilen para taahhütlü bir mektubun gönderilmesine yettiði takdirde, gönderen kimsenin adresine noksan para yolladýðý ve bu muamele için muktazi harç ve masraflar gösterildikten sonra gönderdiði paradan posta ücretinin ödendiði de yazýlarak daha ne kadar para gönderilmesi icap ettiði kendisine bildirilir. Gönderilen pul veya para taahhütlü mektup ücretini ödemeðe yetmez ise bu para emanet olarak kabul edilir; müracaatýnda alâkalýya geri verilir. Harç ve masraflar için avans olarak para yatýrabileceði Madde 35- Kolaylýk olmak için taraflar dilerse o dava dolayýsýyle ödemeleri icap edecek harç ve masraflara karþýlýk olmak üzere peþin bir miktar para yatýrabilirler. Bu þekilde para yatýrýlmak istenilirse yazýcý tutanaða (Mahkemenin tarafýma yükleyeceði harç ve masraflarý ödemek üzere...kuruþ yatýracaðým ve müracaatým olmadan harç ve masraflar bu paradan ödenerek muamelelerin yapýlmasýný isterim) cümlesini yazarak müracaat sahibinin altýna imzasýný alýr ve yazý bilmediði takdirde sol elinin baþ parmaðýný bastýrýr. Paranýn miktarýný, yatýracak olan kimse serbestçe tayin eder. Bir dava dolayýsýyle bu þekilde para yatýrýlýrsa tutanaðýn baþýna ve dosyanýn kapaðýna tutanak yazýcýsý tarafýndan (harç ve masraflar için avans olarak...kuruþ yatýrýldý) ibaresi yazýlýr. Avans olarak yatýrýlmýþ olan para bitinceye kadar mahkemece verilen kararlar mucibince muktazi muameleleri yaptýrmak için iþ sahibinin müracaatýna lüzum kalmadan zapta çýkan yazýcý doðrudan ara kararý uyarýnca yapýlmasý gereken muamele için sarfý muktazi harç ve masraflarý vezneden veya Kalem Þefi veya Muavininden alarak muameleyi yapar. Bu iþi tutanak yazýcýsý, kararýn verilmesinden iki gün içinde yapmakla mükelleftir. Bu nevi yatýrýlacak paralar deftere emanet olarak kayýt olunur. Tezkereleri gönderme þekli Madde 36- Mahkemelerden belli bir hususun sorulmasý için yazýlan tezkereler Reis ve hâkimin müsaadesi olmadýkça Kalemden iþ sahiplerine verilemez. Alâkalý isterse kendisine yazýnýn gönderme tarih ve numarasý bildirilir. Reis veya Hâkim tezkerenin elden verilmesine müsaade ederse iþ sahibinin zimmet defterine imzasý alýnýr. Ayný zamanda bu müsaade müsveddeye yazýlarak tespit olunur. 197

198 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Nüfus kayýtlarýnýn tashihine müteallik davalarda veraset senedi istihsali için vaki müracaatlar da kontrat cezasýnýn ödenmesi gereken hallerde yazýlan tezkereler ve suret almak için noterlere yazýlan tezkereler imza mukabilinde kalemden iþ sahiplerine verilebilir; bu hallerde Reis veya Hâkimin müsaadesini almaya ihtiyaç yoktur. Ýþ sahiplerinin taleplerinin tespit þekli Madde 37- Ýþ sahiplerinin her türlü istemlerinin imzalarýyle tevsiki gerekir. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 297 nci maddesi gözetilerek taraflarýn veya vekillerin mahkeme muamelatýnda mühür veya herhangi bir aletle imza etmelerine müsaade olunmaz; bu þekilde vaki müracaat üzerine bir muamele yapýlamaz. Yazý bilmeyenlerin hüviyetleri tespit edildikten sonra istemleri altýna sol ellerinin baþ parmaðý bastýrýlýr. Zimmet defterindeki imzalar Madde 38- Asliye Vekâletine baðlý dairelerde memurlar, zimmet defterine imza ederken okunaklý olarak isimlerini imzanýn üzerine yazacaklardýr. Her zaman zimmet defteriyle evrak alýnmasý mutad olan posta ve mümasili dairelerde evraký teslim alan memurun da ismini imzanýn üzerine okunaklý olarak yazmasýný C. Müddeiumumiler temin ederler. Mahkemedeki dosyalarýn tetkik þekli Madde 39- Hukuk Usulünün 157 nci maddesinde yazýlý kimseler dosyayý tutanak yazýcýsýnýn yanýnda okuyabilirler. Müracaatýn çokluðunda iþ durumuna göre Kalem Þefi veya Muavini okumaya bakma iþine diðer yazýcýlarý da memur edebilir. Mahkeme dosyalarýný incelemek isteyen müfettiþ veya herhangi selahiyetli bir memur önce bu yoldaki vazife ve selahiyetini Reis veya Hâkime bildirmesi gerekir. Reis veya Hâkimin haberi olmadan Kalem Þefi mahkeme evrakýný kimseye gösteremez. Senet ve kýymetli evrakýn saklanmasý Madde 40- Mahkemeye verilen senetler ve kýymetli evrak, dosyasýnda býrakýlmayarak bu iþe tahsis edilen saðlam ve emniyetli yerlerde Kalem Þefi veya Muavini tarafýndan saklanýr. Bu kaðýtlarýn bulunduðu zarfa dava dosyasý numarasý yazýlýr. Bunlarýn kayýp olmasýndan Kalem Þefi veya Muavini mesuldür. Bu vesikanýn aslýna bakýlmak icap etmeyen hallerde muhteviyatý bilinmek üzere bir numuneleri dosyaya konulur. Asýllarýnýn görülmesi istenirse bu kaðýtlar hâkime verilir; tetkikten sonra yine ayný surette saklanýr. Taraflarýn biri ancak Kalem Þefi veya Muavini ve bunlarýn yerlerinden ayrýlmýþ olmalarý halinde vekâlet eden kimsenin gözü önünde bu kabil vesikalarý tetkik edebilir. 198

199 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Geri verilmesi istenilen kaðýtlar Madde 41- Taraflardan biri mahkemeye verdiði bir vesikanýn geri verilmesini ister ise o vesikanýn mahiyetine ve dava dolayýsýyle verilen hükmün katileþmiþ olup olmadýðýna bakýlýr: 1- Geri verilmesi istenilen vesika, tapu senedi, nüfus tezkeresi, resmi müesseselerden alýnmýþ makbuzlar, Devlet Dairelerinden yapýlmýþ tebliðler gibi taraflarýn imzasýný taþýmayan bir vesika ise, a) Bu dava dosyasýyle verilen hüküm katileþmiþse o vesikanýn sonradan arandýðý zaman bulunmasýný saðlayacak tarih, numara, sahife, cilt ve verildiði merci gibi bilgiler ve vesikanýn istenip geri alýndýðý Kalem Þefi veya Muavini tarafýndan dosyasýna yazýlarak altý bu memurlar ile vesikayý geri isteyen tarafýndan imzalandýktan sonra vesika sahibine verilir. b) Eðer yukarýda nevi yazýlý vesikalar henüz bu hususta karar verilmemiþ veya verilmiþ olan karar katileþmemiþ bir dosyada ise Kalem Þefi veya Muavini onlarýn suretlerini alýkoyarak asýllarýný veren kimseye yukarýda yazýlý þekilde geri verir. 2- Ýadesi istenilen vesika taraflarýn imzalarýný taþýmakta ise Kalem Þefi veya Muavini keyfiyeti Reisten veya hâkimden sorar ve bunlarýn emriyle iþ yapar. Okuyup yazmak bilmiyenlerin verdikleri vesikalarý geri almalarý Madde 42- Okuyup yazma bilmeyenlerin mahkemeye verdikleri vesikalarýn asýl veya suretlerini almak üzere müracaatlarýna istedikleri vesikalarý kendilerine verilirken hüviyetleri tespit olunur ve bu cihet dosyasýna kayýt olunur. Suretler Madde 43- Suretler Kalem Þefi veya muavini tarafýndan tasdik olunarak verilir. Teminat akçesinin geri verilmesi Madde 44- Ýhtiyati tedbir ve haciz taleplerinde teminat olarak yatýrýlan para, banka mektuplarý, tahviller ve mümasili evrakýn, veren kimse tarafýndan geri verilmesi istenirse, keyfiyeti Kalem Þefi veya Muavini hâkime arz eder; bu hususta mahkemeden alýnan kararý infaz ettirmeden, kararý alan kimse ihtiyati haciz veya tedbir kararýnýn infazýndan vazgeçer ise karþý tarafa tebligata lüzum kalmadan verdiði para veya evraký hâkimin tasvibiyle geri alabilir. Karar infaza geçildikten sonra iade talebinde bulunursa hâkim usulü veçhile mehil vererek diðer tarafa tebligat yaptýrdýktan sonra iadeye karar verir ise Kalem Þefi veya Muavini iadeyi yapar. Harç pullarýnýn yapýþtýrýlacaðý yer Madde 45- Mahkemenin bir kararý mucibince yapýlacak bir muamelede ödenmesi icabeden harçlar için vezne olmayan yerlerde harç pullarý zapta, bu husustaki kararýn altýna yapýþtýrýlýr. Vezne bulunan yerlerde bu pullar dosyadaki müsveddenin arkasýna yapýþtýrýlýr. Harç ve para cezalarýnýn tahsili Madde 46- Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu mucibince hükmolunacak para cezalarýnýn ve harçlarýn tahsili için müzekkereleri Kalem Þefi veya Muavini yazar. 199

200 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Birleþtirilen davalara yapýlacak muamele Madde 47- Birleþtirilmelerine karar verilmiþ olan davalarýn esas defterindeki kayýtlarýna bu cihet iþaret olunur. Diðer bir dava ile birleþtirilmesine karar verilen davanýn karar numarasý birleþtirme kararýna yazýlýr ve bu cihet mahkemeden çýkan son kararda gösterilir. Ayýrma hali Madde 48- Bir davada ayýrma kararý verilirse ayrýlan dava veya davalar mahkemenin esas defterine ayrý kaydedilir. Esas defterdeki eski kayýt ile yeni kayýt birbirine baðlanýr. Ýlk kayýt o dosyada kalan kýsma münhasýr olur; mesela bir kimse evinin üç odasýný ayrý ayrý üç kiþinin fuzulen iþgal ettiðini iddia ile tahliye davasý açarsa ve peþin harç olarak da (100) kuruþ ödemiþ bulunsa, bu halde mahkeme ayýrmaya karar verince dava edilenlerden yalnýz birine karþý olan tahliye talebi müstakil bir dava olarak ilk kayýtta kalýr; ilk kayýt numarasý o davaya hasrolunur ve ödenen peþin harç da o davanýn peþin harcý olarak kabul edilir. Diðer iki davanýn her biri ayrý dava olarak kabul edilir. Diðer iki davanýn her biri ayrý dava olarak esas defterine kaydolunur ve her biri için de davacýya ayrýca (100) kuruþ peþin harç ödettirilir; yahut davacý, dava edilenden ödünç olarak 500, satýþ bedelinden geri kalan kýsým olarak da ayrýca 500 lira istemiþ olsa ve mahkeme bu isteði ayýrsa, (1000) lira üzerinden peþin olarak dörtte bir harç alýnmýþ olacaðýndan ayrýca harç alýnmaða mahal olmadan ayrýlan kýsým müstakil olarak kayýt edilir. Ayrýlan davanýn dosyasý, ilk dosyada bu kýsýmlara ait yazýlarýn tamamýnýn tasdikli suretleri konulmak suretiyle yeniden tesis olunur. Acele yazýlacak kararlar Madde 49- Nafaka takdiri ve nüfus ve nüfus kayýtlarýnýn düzeltilmesi ve veraset belgesi verilmesi gibi müstaceliyeti kabul edilen davalara ait ilâmlar diðerlerinden önce ve çabuk yazýlýr. Her türlü gecikmelerden vazifeli yazýcýlar mesuldür. Ýlâmlara yapýþtýrýlacak pullar Madde 50- Ýlâmlara yapýþtýrýlmasý gereken pullar ilâmý teblið etmek isteyen tarafa verilen nüshaya yapýþtýrýlýr. Pullarý yapýþtýrmak üzere Temyiz Mahkemesinden gönderilen ilâmlar hakkýnda da ayný þekilde muamele olunur. Peþin yatýrýlan dörtte bir harcýn iadesi Madde 51- Davacýnýn peþin yatýrdýðý dörtte bir harçtan az ilam harcýna hükmolunur ve aradaki harcýn geri verilmesi istenirse, Kalem Þefi veya Muavini, dilekçenin arkasýnda veya þifahi müracaata dosyasýna peþin yatýrýlan paradan ilam harcý çýkarýldýktan sonra geri verilmesi icabeden miktarýný açýk olarak yazar (fazla olan harcýn reddi lüzumlu, tahsil edildiði ve emanet sene içinde tahakkuk ederse ait olduðu hesaptan tenzil ve emanet hesabýna naklolunarak emanetten red suretiyle ve tahsil edildiði mali sene geçtikten sonra reddi lazým geldiði takdirde reddiyet 200

201 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler tertibinden getirilecek tediye emrine müsteniden alâkalýlara paranýn geri verilmesi lazým geldiði) 7 Haziran 1935 tarihli Maliyenin mütalaasýna müsteniden yapýlmýþ olan tamim iktizasýndan olduðundan, Kalem Þefi veya Muavinlerinin geri vermeden bu usulü gözetmeleri icabederler. Ýlamlarýn tebliði ve tevdii Madde 52- Kalem Þefi veya Muavini ilâmlarý taraflara teblið eder. Ýlâm, vekille temsil edilen davalarda taraflardan birinin vekilinin müracaatý üzerine vekile, aksi takdirde asile, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 392 nci maddesindeki esaslara uyugun þekilde makbuz mukabili verilir. Bu makbuzun tarih ve sayýsý da esas defterinin mahsus sütununa kaydolunur. Temyiz Mahkemesine müracaata yapýlacak muameleler Madde 53- Mahkeme hüküm ve kararlarý temyiz edilir ve fakat kanuni temyiz harç ve resimleri temyiz eden tarafýndan ödenmemiþ olursa Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 434 üncü maddesi gereðince muamele yapýlýr. Þöyle ki: Kalem Þefi veya Muavini, temyiz edenin gerekli harç ve resimleri ödemediðini hemen Reis veya Hâkime bildirir. Reis veya Hâkim, gerekli harç ve resimlerin verilmesi için bir müddet tayin eder. Bu müddet içinde paranýn ödenmesi lüzumu Kalem Þefi veya Muavini tarafýndan temyiz edene yazý ile bildirilir. Ýlgili taraf iþbu harç ve resimleri tayin edilen müddet içinde ödemezse 434 üncü madde gereðince gerekli karar verilmek üzere dosya Temyiz Mahkemesine gönderilir. Dosyanýn Temyiz Mahkemesine gönderilmesi için gerekli posta ücretinin verilmemesi halinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 414 üncü maddesi kýyasen tatbik olunur. Þöyle ki: Kalem Þefi veya Muavini, temyiz edenin gerekli posta ücretini tediye etmediðini hemen Reis veya Hâkime bildirir Reis veya hâkim, 414 üncü madde hükmünü kýyas yolu ile tatbik ederek alâkalýya bu ücreti ödemesi için muayyen bir mehil tayin eder. Bu müddet içinde paranýn ödenmesi lüzumu Kalem Þefi veya Muavini tarafýndan alâkalýya yazý ile bildirir. Ýlgili taraf tayin edilen müddet içinde posta ücretini ödemezse, dosya Reis veya Hâkime tevdi olunur. Reis veya hâkim Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 414 üncü maddesi hükmü ile , tarih ve 9/32, 32-1 sayýlý tevhidi içtihat kararlarý gereðince alâkalýnýn temyiz yolundan sarfýnazar etmiþ olduðuna karar verir. Temyiz harç ve resimleri ödendikten ve diðer tarafa teblið olunan temyiz dilekçesinin cevabý geldikten veya belli süre geçtikten sonra posta masraflarý da verilmiþse dosya, üç gün içinde tertiplenerek Temyiz Mahkemesine gönderilir. Temyiz Mahkemesine gönderilecek olan dosyalarýn, Temyiz Mahkemesi teþkilâtýna dair olan kanunun 5859 sayýlý Kanunla tadil edilen 3 üncü (þimdi Yargýtay Kanununun 14 üncü) ve ayný kanunun 5 inci (þimdi, Yargýtay Kanununun 17/1 inci) maddelerine tevfikan Temyiz Mahkemesi Hukuk Daireleri Reisleri heyetince dairelerin vazifeleri mevzuunda yapýlan deðiþiklikler ve vekâlet tamimleri göz önünde bulundurulmak suretiyle alâkalý temyiz dairelerine noksansýz olarak sevki saðlanýr. Bu dava dosyalarý Temyiz Mahkemesine sevk edilmeden evvel Hâkim veya Reis tarafýndan gözden geçirilir. 201

202 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Gecikmelerden ve dava dosyalarýnýn noksan olarak veya alaka veya münasebeti olmayan temyiz dairelerine gönderilmesinden Hâkim veya Reis, vazifeli memurlar ile Kalem Þefi veya Muavini mesuldür. Ýlâm harcýnýn tahsili Madde 54- Hükmün verildiði halde taraflarýn ilâm almalarýndan dolayý Harçlar Kanununun 119 (492 s. Harçlar Kanununun 130) uncu maddesi mucibince ilâm harcýnýn tahsili için Maliyeye müzekkere yazýlmýþsa, esas defterine müzekkerenin yazýldýðý tarih iþaret olunur. Bundan sonra, kendisine harç tahmil edilmiþ olan tarafýn ilâm almak üzere müracaatý halinde Maliyece harcýn tahsil edildiðine dair vesika ibraz etmesi kendisinden istenerek ancak bu vesikanýn veya makbuzu ibraz etmesinden sonra ilâm sureti verilir. Kendisine harç tahmil edilmemiþ olan tarafýn ilâm sureti almak üzere müracaatý halinde dahi ayný hüküm caridir. Bozma ilâm harçlarýnýn tahsili Madde 55- Bir hüküm bozularak Temyiz Mahkemesinden geri geldiðinde bozma ilâmýnda yazýlý harçlar 5887 sayýlý Harçlar Kanununun 119 (492 s. Harçlar K.nun 130) uncu maddesinde tespit olunan iki ay zarfýnda ödenmemiþ ise, Kalem Þefi veya Muavini bu müddeti takip eden 15 gün içinde bunlarýn, harca mevzu muameleyi talep edenden tahsili lüzumunu Maliyeye bir tezkere ile bildirir. Sene sonunda devir yapýlamýyacaðýna dair Madde 56- Mahkemelere gelen iþ miktarýný kolayca bilmek ve numara deðiþikliði yüzünden çýkan karýþýklýklarý önlemek için yýl sonunda henüz bir hüküm ve karara baðlanmamýþ olan davalar yeni yýl defterine devir suretiyle kayýt olunamaz. Yýl sonunda o yýla ait esas defterinin sonuna gelen iþlerden ne kadarýnýn hüküm ve karara baðlanmýþ ve ne kadarýnýn yeni seneye devredilmiþ olduðu toptan yazýlmakla beraber devir olunanlarýn sýra numaralarý bir cetvel halinde gösterilir. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 409 uncu maddesi uyarýnca yenileninceye kadar muameleden kaldýrýlmasýna karar verilmiþ olup da henüz altý ay (þimdi bir ay) geçmemiþ olan dava dosyalarý da hüküm ve karara baðlanmamýþ olan dava dosyalarý arasýnda gösterilerek yeni yýl defterine geçirilmezler ve bu davalar altý ay (bir ay) içinde yenilenirse, yeni esas numarasýna kayýt olunmaz, eski defter kaydý üzerinden muamele görür. Muameleden kaldýrýlmasýna karar verilmiþ olup da aradan altý ay (bir ay) geçmiþ olan davalar yeniden arzuhal ve harç verilmek suretiyle kayda tâbi olunduklarýndan, karara baðlanmýþ evrak arasýnda gösterilir ve muameleden kaldýrýlmaya dair olan karar numuneleri mahkemenin hüküm ve kararlarýna mahsus kartona konulur. Bu kabil davalarýn sözü geçen kanun maddesinde yazýlý usul veçhile yenilendiði ve harcý verildiði surette esas defterinde yeni numaraya kaydý yapýlýr. Esas defterine eskiden kayýtlý olan ve sonra yeni numaraya nakil edilmiþ bulunan davalara ait dosya kayýtlarý, bu numaralarýn karþýlýklý gösterilmesi suretiyle birbirine baðlanýr. (Yönetmelikte deðiþiklik yapýlmadýðýndan uygulamanýn HUMK nun 409. maddesine göre yürütülmesi) 202

203 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler Ýþ cetvelleri beyaný ÜÇÜNCÜ BÖLÜM : Son Hükümler Madde 57- Ýþ cetvellerinde mahkemede görülmekte olan davalarýn ne kadarýnýn Temyiz Mahkemesinden bozularak gelen davalar olduðu ayrýca gösterilir. Katiplerin ehliyetinin tetkiki Madde senesi Ocak ayýnýn sonuna kadar Reis veya Hâkimler yanlarýndaki Kalem Þefi ve Muavinleri ve yazýcýlarý yazýlý olarak bu Yönetmelikten imtihan edeceklerdir. Bu imtihanda yeter derecede cevap veremeyenler üç ay sonra yeniden imtihan edilecektir. Ýmtihan kaðýtlarý bu memurlarýn dosyalarýnda saklanacak ve kazandýklarý dereceler yükselmelerinde gözönünde tutulacaktýr. Kalem memurlarýnýn hâkime karþý ve hâkimin Hâkimler Kanununa göre mesuliyeti Madde 59- Reis veya Hâkimler ve icabýnda Müddeiumumiler bu Yönetmelik hükümleriyle vekâlet tamimlerinin tatbikini temin ederler. Bu yönetmelik hükümleriyle kendilerini ilgilendiren Vekâlet tamimlerine aykýrý hareketleri görülen Hâkim veya Reisler hakkýnda Hâkimler Kanunu hükümleri dairesinde muamele yapýlýr. Bu Yönetmeliðin ve kendilerini alâkadar eden Vekâlet tamimlerinin tatbik olunmamasýndan dolayý Kalem Þefi veya Muavinleri ve bütün memurlar, yanýnda bulunduklarý Reis veya Hâkime veya Müeddeiumumiye karþý mesuldürler. Dosya usulü hangi mahkemelerde tatbik olunur. Madde 60- Dava evrakýný koymak için kartonlar Vekâletçe hazýrlanarak þimdilik münhasýran Asliye Hukuk ve Ticaret ve Asliye Ceza ve Aðýr Ceza iþlerinde bakan mahkemeler ile Sorgu Hakimliðine gönderilecektir. Sonra bu kartonlar bütün mahkemelerce teþmil edilecektir. Yürürlük tarihi Madde 61-1 Ocak 1947 tarihinden baþlamak üzere açýlacak davalarýn bu yönetmelikte yazýlý hükümlere göre dosyalarý tertip olunur. Yönetmeliðin yürürlüðe girdiði tarihte elde bulunan davalar hakkýnda, dosyanýn tertip þekline müteallik hükümler müstesna olunmak üzere diðer hükümleri tatbik olunur. 203

204 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler GENELGE No: 123 Bakanlýðýmýz merkez ve taþra teþkilatýna baðlý ve ilgili kuruluþlarýn yargý birimlerinde kullanýlmakta olan masaüstü ve dizüstü bilgisayarlar ile yazýcý, tarayýcý veya kesintisiz giriþ kaynaðý gibi bilgisayar donanýmlarýnýn yanlýþ kullanýlmasý nedeniyle meydana gelen arýzalarýn önlenmesi ve söz konusu donanýmlarýn verimli kullanýlarak hizmetlerin aksamadan yürütülmesi amacýyla hazýrlanan ve ekte gönderilen "Bilgisayar ve Yan Donanýmlarý Kullanma Talimatý"nda belirtilen hususlara titizlikle uyulmasý, bu hususla kullanýcýlara gerekli tebligatýn yapýlmasý, talimatýn bilgisayar kullanan kalem ve bürolarýn uygun yerlerine aþýlmasý, Konularýnda gereken dikkat ve özenin gösterilmesini rica ederim. BÝLGÝSAYAR VE YAN DONANIMLARI KULLANMA TALÝMATI (1) Hâkim ve Cumhuriyet savcýlarýna, makam odalarýnda, duruþma salonlarýnda, keþif ve otopsilerde ve kiþisel ihtiyaçlarýnda kullanmak üzere þahsi demirbaþ olarak verilen dizüstü bilgisayarlarýn bu amaçlar için kullanýlmasý ve mesai saatlerinde mutlaka adliyede bulundurulmasý, (2) Hâkim ve Cumhuriyet savcýsý makam odalarýna ve duruþma salonlarýndaki heyet kürsülerine masaüstü bilgisayar veya monitör konulmamasý, bu amaçlar için dizüstü bilgisayarlarýn kullanýlmasý, buralarda bulunan masaüstü bilgisayarlarýn ihtiyacý olan diðer birimlere sevk edilmesi, (3) Hâkim ve Cumhuriyet savcýlarýna, þahsi demirbaþ olarak verilen dizüstü bilgisayarlarýn, kullaným talimatýna uygun olarak kullanýlmasý, batarya ömrünün korunmasý için hafta en az bir defa tam olarak þarj edilmesi ve yine batarya tam boþalýncaya kadar bataryadan çalýþýlmasý, þarj iþlemi bittikten sonra adaptörün þebeke prizinden çekilmesi, dizüstü bilgisayarlarýn kullanýlmadýðý durumlarda adaptör fiþinin þebeke elektriðine baðlý býrakýlmamasý, (4) Dizüstü bilgisayarlarla birlikte kullanýlmasý için gönderilen ve þarj edilebilen bataryaya sahip olan taþýnabilir yazýcýlarýn (HP Deskjet 350cbi, 450cbi,vb) veriliþ amaçlarýna uygun olarak yalnýzca keþif ve otopsilerde kullanýlmasý, amacý dýþýnda adliye içerisinde ya da lazer yazýcý kullanma imkanýnýn olduðu durumlarda kullanýlmamasý, (5) Adalet etki alanýna (domain) ve UYAP portalýna giriþ þifresinin hiçbir þekilde baþkalarýna verilmemesi, paylaþýlmamasý ve bu þifrelerin unutulmamasý ve kötü niyetli üçüncü kiþilerin eline geçmesi durumunda ortaya çýkacak olan her türlü hukukî ve cezaî sorumluluðun kendisine ait olacaðýnýn bilinmesi, (6) Masaüstü bilgisayar, yazýcý, tarayýcý ve kesintisiz güç kaynaðýnýn, bunlarý kullanan kiþi veya kiþilerden birine zimmet karþýlýðý teslim edilmesi, (7) Bilgisayar oyunlarý baþta olmak üzere, sistem performansýný düþürerek bilgisayarý yavaþlatan ve hizmet ile ilgisi olmayan program veya dosyalarýn bilgisayarlara kurulmasýnýn veya kopyalanmasýnýn engellenmesi, yüklenmiþ olanlarýn silinmesi, 204

205 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler (8) Virüs veya trojan içeren programlar, kullanýcýnýn istemi dýþýnda bilgisayarlara bulaþmakta, bilgisayarlarda bulunan programlarýn ve bilgilerin kýsmen veya tamamen kullanýlmaz hale gelmesine veya iþletim sistemlerinin çökmesine neden olmakta, bazen de ayný bilgisayar aðýnda bulunan diðer bilgisayarlara da yayýlmasý nedeniyle birim genelinde hizmetlerin aksamasýna ve telafi edilemez iþ gücü kaybýna neden olduðundan, bu tip programlarýn bilgisayarlara kesinlikle yüklenmemesi, (9) Antivirüs programlarýnýn güncel sürümlerinin, tüm masaüstü ve dizüstü bilgisayarlarda çalýþmasýnýn saðlanmasý, virüs programý yüklenmeden ve aktif hale getirilmeden kesinlikle internete girilmemesi, (10) Hukuki ve cezai sorumluluk doðurmasý nedeniyle, lisanlý olmayan programlarýn bilgisayarlara yüklenmemesi, lisanslý olarak yüklenmiþ programlarda arýza meydana geldiðinde arýzanýn sadece teknik personel tarafýndan giderilmesinin saðlanmasý, (11) Bilgisayar ve yan donanýmlarýnda meydana gelen arýzalarýn öncelikle teknik personele bildirilmesi, cihazlar açýlarak kiþisel müdahalelerde bulunulmamasý, (12) Ýþletim sistemi ve uygulama programlarýnýn yüklü olduðu sabit diskin C bölümüne kiþisel dosya kaydedilmeyerek, sistem güvenliði açýsýndan D bölümüne kaydedilmesi, (13) Bilgisayar ve yan donanýmlarýnýn sývý maddelerle temas ettirilmemesi, sigara külü, toplu iðne, ataç ve zýmba teli gibi yabancý maddelerin masaüstü ve dizüstü bilgisayarlarýn klavyelerine ve özellikle de yazýcýlarýn içine kaçýrýlmamasý, (14) Mouselarýn (fare) mutlaka mousepad (fare altlýðý) ile birlikte kullanýlmasý ve kullanan personel tarafýndan belli aralýklarla içinin temizlenmesi, (15) Öðle arasýnda bilgisayarlarýn ve monitörlerin açýk býrakýlmamasý, özellikle hafta sonu tatili öncesinde tüm masaüstü bilgisayarlarýn kapatýldýðýnýn odadan en son çýkanlar tarafýndan kontrol edilmesi, bilgisayarlarýn uzun süre kullanýlmadýklarý zamanlarda üzerlerinin toz örtüsü ile örtülmesi, (16) Açýk olan bilgisayarýn belli bir süre kullanýlmamasý halinde (örneðin 10 dakika) öncelikle ekran koruyucu programlarýn devreye girmesi, daha uzun süre kullanýlmamasý halinde ise (örneðin 20 dakika) monitörün kapanmasý özelliðinin aktif edilmesi, (17) Monitör boyutuna en uygun ekran çözünürlüðü ve en yüksek ekran yenileme sýklýðýnýn ayarlanmasý, (Bkz. Denetim Masasý Görüntü Ayarlar Geliþmiþ Monitör ) (18) Bilgisayarlarýn, power düðmesinden deðil, "bilgisayarý kapat" menüsünden kapatýlmasý, (19) Standart donaným dýþýnda, hizmetle ilgisi olmayan aygýtlarýn (televizyon kartý, faks-modem kartý vb.) bilgisayarlara takýlmamasý, (20) Masaüstü bilgisayar ve monitörlerin, kullanan personel tarafýndan en az haftada bir defa iz býrakmayacak nemli bez ile gerekli temizliðinin yapýlmasý, temizleme öncesinde elektrik fiþinin prizden mutlaka çekilmesi, 205

206 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler (21) Sadece bir adet bilgisayarý (monitörü ile birlikte) beslemesi için gönderilen kiþisel kesintisiz güç kaynaklarýna, yazýcý, tarayýcý veya diðer cihazlarýn baðlanmamasý, (22) Lazer yazýcýlarda pelür veya saman kâðýt kullanýlmamasý, kâðýtlarýn buruþuk, kenarlarý yýrtýk veya kývrýk, zýmba teli veya toplu iðne takýlý olmamasý, (23) Lazer yazýcýlarýn 300*300 dpi çözünürlükte ve ekonomik toner modunda kullanýlmasý, daha yüksek çözünürlükte çýktý almanýn hiç gerekmediði halde daha fazla toner harcanmasýna neden olacaðýnýn bilinmesi, (24) Yazýcýlarda toner ve mürekkep kartuþu deðiþtirilmesi iþleminin teknik personel veya tecrübeli personel tarafýndan yapýlmasý, (25) Lazer yazýcýlara ait bitmiþ toner kartuþlarýnýn kesinlikle atýlmamasý ve istenildiðinde gönderilmeye hazýr olacak þekilde orijinal kutulan içerisinde muhafaza edilmesi, (26) Bilgisayar, monitör ve yan donanýmlarýnýn mümkün olduðunca doðrudan güneþ ýþýðýna ve manyetik etkilere maruz býrakýlmamasý, (27) Kablo kanallar üzerinde bulunan kýrmýzý renkli UPS elektrik prizlerine bilgisayar ve yan donanýmlar haricindeki elektrikli cihazlarýn kesinlikle takýlmamasý, (28) Kablo kanallarýnýn üzerlerine hiçbir þey konulmamasý, kanallara zarar verebilecek soba, elektrikli ýsýtýcý gibi aletlerin kanallara yaklaþtýrýlmamasý, bina temizliði yapýlýrken kablo kanallarýna su gitmesinin önlenmesi, temizlenmeleri gerekiyorsa sadece hafif nemli bezle silinmesi, (29) Demirbaþ olarak teslim edilen dizüstü bilgisayarlarýn; emeklilik, istifa, kurum deðiþtirme gibi durumlarda Ýdari ve Mali Ýþler Dairesi Baþkanlýðýna teslim edilmek üzere tutanakla Cumhuriyet baþsavcýlýðý veya bölge idare mahkemesi baþkanlýklarýna eksiksiz ve çalýþýr durumda iade edilmesi. GENELGE No: 124 Bakanlýðýmýz, Ulusal Yargý Aðý Projesi (UYAP) ile yargý birimlerinde, merkez ve taþra teþkilatýnda, baðlý ve ilgili kuruluþlarýnda adalet hizmetlerinin daha etkin ve verimli þekilde yürütülmesini, iþ süreçlerinin hýzlandýrýlmasýný, elektronik arþivin oluþturulmasýný amaçlamýþtýr. "e-devlet" sisteminin bir parçasý olan "e-adalet" sisteminin kurulmasý için. Yüksek Yargý Organlarý ve yargý için bilgi temininde vazgeçilmez özellikte bulunan kurumlar da sisteme dâhil edilerek, Bakanlýk merkez teþkilatý ile birlikte tüm mahkemeleri, Cumhuriyet baþsavcýlýklarýný, adli týp, ceza infaz kurumlarý ve icra dairelerini de içine alacak þekilde, bilgisayar aðýnýn (network) kurulmasý, bilgi alýþveriþlerinin elektronik ortama taþýnmasý, vatandaþa ve avukatlara internet üzerinden on-line hizmet saðlanmasý, entegrasyon saðlanan dýþ birimlerden bilgilerin istenilen 206

207 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler zamanda sistem tarafýndan hazýr edilerek adli sistemin güvenilir, doðru ve hýzlý iþleyiþinin saðlanmasý hedeflenmiþtir. Proje kapsamýnda ilgili diðer kamu kurum ve kuruluþlarý ile entegrasyona gidilmekte olup bu kapsamda MERNÝS ve Adli Sicil Veri Tabanlarý ile web servisleri üzerinden veri tabanlarý seviyesinde entegrasyon saðlanmýþ, nüfus ve sabýka kayýtlarýnda sorgulama ve veritabanýna aktarma imkanlarý temin edilmiþtir. POLNET, VEDOP, TAKBÝS baþta olmak üzere diðer kamu bilgi sistemleri ile entegrasyon çalýþmalarý devam etmektedir. UYAP iç ve dýþ birimlerle entegrasyonu saðlayarak, idarî iþlemler ve yargýlama süreçlerindeki mükerrer yapýlan iþlemlerle gereksiz uygulamalara engel olmakta, sürat ve kolaylýklar saðlayarak, iþ yoðunluðunu azaltmakta ve personel açýðýndan kaynaklanan sýkýntýlarý en aza indirmektedir. e-devlet hedefini yakalamada devlet politikasý haline gelmiþ UYAP'ýn baþarýsý, yazýlýmýn merkez teþkilatý ile hâkim ve Cumhuriyet savcýlarý baþta olmak üzere bütün çalýþanlarýmýz tarafýndan kullanýlmasýna baðlý bulunmaktadýr. UYAP kapsamýnda geliþtirilen uygulama yazýlýmlarý, merkez teþkilatý ile bazý birimlerimizde iþletime alýnmýþ olup kýsa zamanda bütün teþkilât tarafýndan kullanýlmaya baþlanacaktýr. Bu itibarla, 1- Projenin önemi ve bir an önce uygulamaya geçirilmesi gerekliliðinin Cumhuriyet baþsavcýsý ve Adalet Komisyonlarý tarafýndan tüm personele anlatýlmasý, 2- UYAP uygulamasý idari iþlerinde görev almak üzere adli yargýda bir Cumhuriyet savcýsý, idarî yargýda da bir hâkimin UYAP Birim Sorumlusu olarak ve ayný unvanda yeterli sayýda UYAP Birim Sorumlu Yardýmcýsýnýn görevlendirilmesi; herhangi bir sebeple bu görevin boþalmasý durumunda derhal yeni görevlendirmenin yapýlarak irtibat bilgileriyle birlikte Bilgi Ýþlem Dairesi Baþkanlýðýna bildirilmesi, eski UYAP birim sorumlusunun üzerindeki görev ve iþlerin yeni sorumluya aktarýlmasýnýn saðlanmasý. Bu kiþilerin; a. Bilgi Ýþlem Dairesi Baþkanlýðý ve yüklenici firmalara karþý birimlerini temsil etmeleri ve koordinasyonu saðlamalarý (haberleþme, her türlü iletiþim veya randevu talepleri gibi), b. Birimiyle ilgili olarak projenin saðlýklý yürümesi için gereken her türlü tedbiri almalarý, e. Proje konusunda biriminden kendisine iletilen önerileri Bilgi Ýþlem Dairesi Baþkanlýðý veya yüklenici firmalara bildirmeleri, d. Biriminde çalýþacak olan Bilgi Ýþlem Dairesi Baþkanlýðý veya yüklenici firma görevlilerinin çalýþmalarýnda yardýmcý olmalarý, gerekli yer, araç ve gereci temin etmeleri, e. Birimlerinde UYAP kullanýmý sýrasýnda oluþan hatalarý mümkün olduðunca yerinde çözmeleri, yerinde çözümleyemedikleri sorunlarý tek yetkili olarak toplamak sureliyle Bilgi Ýþlem Dairesi Baþkanlýðýna iletmeleri, UYAP Birim Sorumlularý tarafýndan bildirilmeyen düzeltme taleplerinin deðerlendirmeye alýnmayacaðýnýn duyurulmasýný saðlamalarý, 207

208 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler f. Görevi deðiþen, emekli olan veya diðer sebeplerle meslekle iliþiði kesilen personelin biriminden ayrýlmasýndan önce, mutlaka UYAP kapsamýnda üzerlerinde bulunan iþleri bitirmeleri veya ilgili kiþiler üzerine aktarýlmasýný saðlamalarý ve bu kiþilerin yetkilerinin kaldýrýlmasý için birimlerinde yetkili olan personele bilgi vermeleri, g. Sistem kesilmeleri halinde, ilgili ekran veya dosya bilgilen ile hatanýn ne olduðu (ekranýn açýlmamasý veya sisteme girilememesi gibi), baþlangýç- bitiþ tarih ve saatini içeren tutanak düzenlenerek bir suretini Bilgi Ýþlem Dairesi Baþkanlýðýna göndermeleri. 3- Her kullanýcý, kullanýcý adý ve þifresinin gizliliðinden sorumlu olduðundan, üçüncü kiþilerin eline geçmesi nedeniyle oluþabilecek her türlü hukukî ve cezaî sorumluluðun kendisine ait olacaðýný bilmesi, UYAP yazýlýmlarýnýn iþletime geçtiði birimlerde; 4- UYAP'nin iþletime geçtiði birimlerdeki bütün kayýt, tevzi, veri giriþleri, soruþturma, kovuþturma, harç, duruþma, karar, infaz ve diðer tüm iþlemlerin UYAP üzerinden gerçekleþtirilmesi, 5- UYAP'a veri giriþlerinde dosyanýn temel bilgilerinin (taraf bilgileri veya dava ve suç isimleri gibi) doðru ve eksiksiz olarak girilmesi, veri giriþlerinin iþ sürecine ait ekrandan yapýlarak tutarsýz bilgi oluþmasýnýn engellenmesi, sistem üzerinde yapýlan onaylamadan sonra ilgili iþlemin kesinleþtiði ve bu tür düzeltmelerin ancak yasal dayanaðý olmasý halinde ilgili birimce UYAP birim sorumlusu aracýlýðýyla gönderilecek resmi yazý üzerine Bilgi Ýþlem Dairesi Baþkanlýðýnca düzeltilebileceðinin bilinmesi. 6- Sistem üzerinde yapýlan iþlemlerin hangi kullanýcý tarafýndan, hangi makine üzerinden, hangi tarih ve saatte yapýldýðý veya yapýlan iþlemin ne olduðu gibi kayýtlar sistemde tutulduðundan, usulsüz iþlemlerin hukuki ve cezai sorumluluk gerektireceðinin bilinmesi, 7- Fizikî çalýþma ortamlarýnýn UYAP uygulamalarýný kolaylaþtýracak þekilde hazýrlanmasý, elektronik ortamda akýþý saðlanan dosyalarýn, ilgili birime fiziki ortamda aktarýlmasýnýn gecikmeye mahal verilmeden yapýlmasý, 8- Her türlü baþvuruda T.C. vatandaþlýk numarasýnýn istenmesi ve tüm iþlemlerde bu numaranýn kullanýlmasý, 9- Bilgisayar ortamýnda yapýlan iþlerin kaðýt ortamýnda tekrar yapýlmamasý açýsýndan, kalemlerde tutulan defter ve kayýtlar yerine, elektronik ortamda tutulan kayýtlardan alýnacak çýktýlarýn imzalanarak saklanmasý, 10- Yargýtay, Bakanlýk, Cumhuriyet baþsavcýlýklarý, mahkemeler, icra daireleri, ceza ve infaz kurumlarý, adli týp ve diðer birimlerimizin kendi aralarýndaki yazýþma ve iþlemlerinin UYAP vasýtasýyla gerçekleþtirilmesi, 11- Tevzi ve vezne birimlerinde banko düzenine geçilmesi, tevzi iþlemlerinin ayný günde yapýlarak dosyalarýn mahkemelerine verilmesi, 208

209 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler 12- Elektronik ortamdan doðrudan veri akýþý saðlanýncaya kadar, kolluk kuvvetlerinden veya diðer birimlerden adliyeye intikal eden soruþturma ve kovuþturma evraký ile sair belge ve bilgilerin mevzuatta belirtilen usul ve esaslara aykýrý olmamak koþuluyla disket, CD, flash bellek veya benzeri elektronik veri depolama cihazlarýna kaydedilerek UYAP sistemine aktarýlmasýnýn saðlanmasý, 13- UYAP iþletimine geçme sürecini tamamlayan baþsavcýlýklarýn, adalet komisyonlarýnýn, mülhakatlarýndan yeterince personeli aðýr ceza merkezine geçici yetki ile alarak eðitmeleri ve kendi uzman kullanýcýlarý vasýtasýyla mülhakat birimlerinin iþletime geçiþ süreçlerinin tamamlanmasý. Konularýnda bilgi edinilmesini ve gereðinin ifasýný rica ederim. GENELGE No: 125 Ulusal Yargý Aðý Projesi (UYAP) kapsamýndaki yargý birimleri, Bakanlýk taþra teþkilatý, baðlý ve ilgili kuruluþlarýnda bulunan bilgisayar ve yan donanýmlarý ile bu birimlerdeki bilgisayar aðý (network) altyapýsýnýn çalýþýr halde tutulabilmesi, bilgisayar sistemlerinde meydana gelebilecek arýzalarýn giderilmesi ve kullanýcýlardan gelecek destek taleplerinin kýsa sürede karþýlanabilmesi amacýyla, aðýr ceza Cumhuriyet baþsavcýlýklarý ve müstakil adliye binalarý olan bölge idare mahkemesi baþkanlýklarý bünyesinde Bilgi Ýþlem Dairesi Baþkanlýðý taþra teþkilatý birimleri olan bilgi iþlem müdürlükleri, bilgi iþlem þeflikleri ve bilgi iþlem bürolarý oluþturulmuþtur. Bu birimler; (1) Görev alanýnda bulunan tüm kullanýcýlara teknik destek ve eðitim vermek, teknik birimine her an ulaþýlabilmesi için gerekli tedbirleri almak, (2) Hizmet için gereken programlan yüklemek, Bilgi Ýþlem Dairesi Baþkanlýðý tarafýndan gönderilen imaj (masler) CD'leriylc gerektiðinde yeniden sistemi kurmak, yazýlým ve donaným arýzalarýný gidermek, (3) Bilgisayar yerel yönetici (administrator) þifrelerini, yetkisiz kiþilere vermemek ve bu hususta gereken dikkat ve özeni göstermek, (4) Hizmetlerin daha hýzlý ve verimli hale getirilmesi amacýyla gerekli olan yazýlýmlarýn temini hususunu Bilgi Ýþlem Dairesi Baþkanlýðýna bildirmek, (5) "Bilgisayar ve Yan Donanýmlarý Kullaným Talimatý"nýn uygulanmasýný takip etmek ve bu hususta UYAP birim sorumlusuna aylýk rapor vermek, (6) Bilgisayarlar ve sistemde meydana gelen arýzalara müdahale etmek, periyodik bakým ve temizleme iþlemlerini yapmak, yüklenici firmalarca yýlda en az bir defa yapýlmasý gereken periyodik bakýmlarý yaptýrmak, garanti kapsamýndaki arýzalarý Bilgi Ýþlem Dairesince belirtilen formatta yetkili servisine bildirmek, 209

210 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler (7) Firmalarýn yetkili servislerine arýzalarýn hangi iletiþim araçlarýyla bildirileceðini, arýzalarýn ne kadar sürede giderileceðini, garanti süreleriyle ilgili firmalarýn adres, telefon, faks ile internet ve e-posta bilgilerini, Bilgi Ýþlem Dairesi Baþkanlýðýnýn internet sayfasýndan takip ederek gereðini yerine getirmek, (8) Yetkili servislere bildirilen arýzalar ve destek talepleri hakkýnda UYAP birim sorumlusuna haftalýk rapor vermek, arýzalarýn süresi içerisinde giderilememesi halinde, arýzalý cihazýn marka, model ve seri numarasý da dahil ilgili firmaya ne zaman ve hangi iletiþim araçlarýyla bildirildiði belirtilmek suretiyle gerekli belge, teknik rapor ve tutanaklarý. Bilgi Ýþlem Dairesi Baþkanlýðýna göndermek. (9) Lazer yazýcýlara ait bitmiþ toner kartuþlarýnýn atýlmamasýný saðlamak, gönderilmeye hazýr olacak þekilde orijinal kutularý içerisinde muhafaza etmek, (10) Görev alanýndaki birimlerde bulunan bilgisayar ve yan donanýmlarýn (yazýcý, tarayýcý, kesintisiz güç kaynaðý, switch veya çanak antenler gibi) teknik özellikleriyle birlikte envanter kayýtlarýný Bilgi Ýþlem Dairesi Baþkanlýðý'nýn internet sayfasýnda bulunan "Envanter Kayýtlarý" isimli tabloyu örnek alarak tutmak, bu kayýtlarý elektronik ortamda Temmuz ve Aralýk aylarýnda veya deðiþiklik olduðunda adresine kurumsal mail adresinden göndermek, birimler arasý hareketleri takip ederek tutulan kayýtlarý güncellemek, (11) Masaüstü bilgisayar, yazýcý, tarayýcý ve kesintisiz güç kaynaðýný, bunlarý kullanan kiþi veya kiþilerden birine zimmet karþýlýðý teslim etmek, (12) Birim demirbaþ kaydýnýn doðru ve eksiksiz yapýlmasý için ilgili ayniyat memuruna bu kayýtlarý bildirmek ve gerekli bilgi alýþ veriþini sürdürmek, (13) Kabinet odalarýnýn temiz/ tutulmasýný, elektronik aletlere zarar verebilecek her türlü toz ve nem üretecek, çöp ve temizlik malzemelerinin buralara konulmamasýný, depo amacýyla kullanýlmamasýný saðlamak, UTP data kabinetlerini, UPS elektrik panolarýný ve bunlarýn bulunduðu odalarý rutubet oluþmayacak þekilde belli aralýklarla havalandýrmak, temizlemek, tozunu almak, kabinet fanlarýnýn istenilen þekilde çalýþmasý için gerekli kontrolleri ve temizliði haftada bir defa yapmak, güvenlik açýsýndan kilitli tutmak, anahtarlarýna her an ulaþýlabilmesi için gerekli tedbirleri almak, giriþ ve çýkýþlarý kontrol altýna almak (14) Sistem iletiþim altyapýsýndaki deðiþiklik veya ilaveleri takip etmek, data ve UPS hatlarýnýn etiket numaralarýna göre hangi odalara gittiðini ve hangi data hatlarýnýn að cihazlarýnda (svviteh) sonlandýðýný gösteren listeleri kabinet ve pano içerisinde þeffaf dosyalarda her an ulaþýlabilir vaziyette güncel ve yedekli olarak muhafaza etmek, (15) Yapýlan iþlerin denetlenmesi ve yapýlacak iþlerin planlanmasý için ayda bir defa UYAP birim sorumlularýna veya birim amirlerine sunulmak üzere faaliyet raporu hazýrlamak, bir örneðini elektronik ortamda Bilgi Ýþlem Dairesi Baþkanlýðýna göndermek, (16) Adalet Bakanlýðý internet sayfasýndaki duyurularý ve yenilikleri takip etmek ve Bilgi Ýþlem Dairesi Baþkanlýðý tarafýndan verilecek diðer görevleri yapmak, 210

211 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler (17) Sistemin saðlýklý ve emniyetli çalýþmasýný saðlayacak tedbirleri almak, tespit edilen eksiklik ve aksaklýklarý derhal amirlerine bildirmek, ile görevlidirler. UYAP Birim Sorumlularý, yukarýda zikredilen konularda kurulan bu birimleri denetlemekle yükümlüdür. KONTROL LÝSTESÝ (Bölge Adliye Mahkemelerinde Dosyanýn Ön Ýncelemeye Hazýrlanmasý) 1. Ýstinaf baþvurusunda Bölge Adliye Mahkemesinin Yetki Durumu o B.A.Mahkememiz yetkilidir o B.A.Mahkememiz yetkisizdir 2. Ýstinaf yoluna baþvurulan ilk derece mahkemesi kararý o Ýstinaf yolu açýk bir karardýr o Kesin bir karardýr 3. Ýstinaf baþvurusunu deðerlendirecek Mahkemenin görev durumu o Mahkeme görevlidir o Mahkeme görevli deðildir. 4. Ýstinaf baþvurusunda bulunan o Cumhuriyet savcýsý o Sanýk o Katýlan o Katýlma isteði reddedilen o Suçtan zarar gören o Davacý o Davalý 5. Baþvuranýn istinaf hakký o Var o Yok 6. Taraflarýn temsil durumu o Müdafii o Vekil o Kanuni temsilci: 211

212 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler 7. Temsil belgesi o Var: o Yok 8. Ýstinaf baþvurusu o Yasal süre içerisinde yapýlmýþtýr o Yasal süresinde yapýlmamýþtýr 9. Ýstinaf baþvurusu þartlarýndan; o Ýstinaf baþvurusu harç ve giderler tam ödenmiþtir o Harç ve giderler eksik ödenmiþtir o Harç ve giderler ödenmemiþtir o Baþvuru dilekçesinin bir örneði karþý tarafa teblið edilmiþtir o Baþvuru dilekçesinin bir örneði karþý tarafa teblið edilmemiþtir 10. Ýstinaf baþvurusu usulü o Katýlma yoluyla istinaf baþvurusunda bulunulmuþtur o Doðrudan istinaf baþvurusunda bulunulmuþtur. 11. Ýstinaf baþvurusundan feragat edilmiþ midir? o EVET ( Baþvuruyu müteakip feragat edilmiþtir) o HAYIR ( Feragat edilmemiþtir) 12. Ýstinaf baþvurusuna iliþkin sebepler ve gerekçeleri dilekçede gösterilmiþmidir? o Cumhuriyet savcýsý baþvurmuþtur ve gerekçeleri ile birlikte sebeplerini göstermiþtir (Ceza) o Cumhuriyet savcýsý baþvurmuþ ve sebeplerini göstermemiþtir (Ceza) o Diðerleri baþvurmuþ ve sebeplerini göstermiþtir (Ceza) o Diðerleri baþvurmuþ ve sebeplerini göstermemiþtir (Ceza) o Taraflarca baþvuru sebepleri gösterilmiþtir (Hukuk) o Taraflarca baþvuru sebepleri gösterilmemiþtir (Hukuk) o Ýstinaf dilekçesi þekil þartlarýný haizdir (Hukuk) o Ýstinaf dilekçesi þekil þartlarýný taþýmýyor (Hukuk) : 13. Dosyada öncelikle deðerlendirilmesi gerekli talepler o Ýcranýn ertelenmesi talebi vardýr o Ýhtiyati tedbir talebi vardýr o Tespit talebi vardýr o Tutuklama talebi vardýr o Tahliye talebi vardýr 14. Dava zamanýnda açýlmýþ mýdýr? o EVET o HAYIR 212

213 Sekizinci Bölüm: Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluþu ve Ýþleyiþine Ýliþkin Mevzuat II. Yönetmelikler 15. Dava zamanaþýmý tarihi o Dolmuþtur o Yakýndýr 16. Taraflarýn dava ve taraf ehliyetleri var mýdýr? o EVET o HAYIR 17. Kararý veren mahkeme görevli/yetkili Mahkeme mi? o EVET o HAYIR 18. Dava þartý (izin, þikayet) gerçekleþmiþ mi? o EVET o HAYIR 19. Dava dosyasý tutuklu iþ mi? o EVET o HAYIR 20. Sanýklar arasýnda çocuk var mý? o EVET o HAYIR 21. Sanýklar arasýnda yabancý uyruklu var mý? o EVET o HAYIR 22. Dava daha önce istinaf denetiminden geçmiþ mi? o EVET o HAYIR NOT: Kontrol listesinin kullanýmý isteðe baðlý olup zorunlu deðildir. (Hollanda Ýstinaf Mahkemesine iliþkin kontrol listesinden faydalanýlabilir.) 213