T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ V. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ KÜTAHYA İLİ, MERKEZ İLÇE ÇAMLICA TABİAT PARKI YANGIN EYLEM PLANI 2014
İÇİNDEKİLER A. ÇAMLICA TABİAT PARKI SAHASININ GENEL ÖZELLİKLERİ.1 A.1. Tabiat Parkı Sahası Hakkında Genel Bilgiler...1 A.2. Tabiat Parkı Sahasının Koordinatları...1 A.3. Sahanın Genel Tanımı.2 A.4. Saha İçerisindeki ve Yakınındaki Yerleşim Yerleri....3 A.5. Sahanın İklimi..3 B. ÇAMLICA TABİAT PARKI NIN YANGIN EYLEM PLANI VERİLERİ....6 B.1. Sahanın Yangın Riskine Hassasiyet Derecesi.....6 B.2. Sahada ve Yakın Çevresinde Çıkmış Önceki Yıl Yangınları ve Nedenleri.7 B.3.Yangın Bölgesinde Koruma Altına Alınan Türler...7 B.4. Yangın Çıkmadan Önce Tabiat Parkı nda yapılacak işlemler...8 B.5. Sahada Yangın Çıkması Durumunda Aranacak Birimlerin Öncelikli Sıraları ve Telefon Numaraları...8 B.6. Saha İçerisindeki Su Kaynakları ve Koordinatları...8 B.7.Sahaya Ulaşım Kolaylığı (Yol ağı ve yolların durumu)......9 B.8.Yangının Yerleşim Yerlerini Tehdit Etmesi Durumunda Tahliye Planı...9 B.9.Yangında Kullanılmak Üzere Hazır Bulundurulacak Malzemeler ve Kimler Tarafından Temin Edileceği...9 B.10. Yangın Sonrası Yapılacak Uygulamalar....10 KAYNAKLAR...13 i
ŞEKİL LİSTESİ Şekil 1. Kütahya İli Rüzgar Gülü..5 TABLO LİSTESİ Tablo 1. Çamlıca Tabiat Parkı nın Koordinatları...1 Tablo 2. Aylara göre İlimize ait Yağış Tür ve Değerleri...4 Tablo 3. Rasatlara göre tespit edilen Rüzgar değerleri.. 5 Tablo 4. En Hızlı Esen Rüzgarın Yönü ve Hızı. 5 Tablo 5. Fırtınalı Günler Sayısı.....6 Tablo 6. Çamlıca Orman Yangınlarıyla Mücadele Su Kaynakları ve Koordinatları 8 Tablo 7. DKMP Şube Araçlarının Plakaları, Şoförlerin ve ilgili Personellerin irtibat numaraları 10 ii
FOTOĞRAF LİSTESİ Foto 1. Çamlıca Tabiat Parkı...3 HARİTALAR LİSTESİ Harita 1. Çamlıca Tabiat Parkı nın Uydu Görüntüsü.....2 Harita 2. Yangın Risk Haritası...7 Harita 3. Yangınla Mücadele Su Kaynakları Uydu Görüntüsü. 9 EKLER EK-1 Orman Yangınları ile Mücadele Komisyon Kararı iii
A. ÇAMLICA TABİAT PARKI SAHASI NIN GENEL ÖZELLİKLERİ: A.1. Tabiat Parkı Sahası Hakkında Genel Bilgiler: Sahanın Adı : Çamlıca Tabiat Parkı Bölge Müdürlüğü: Doğa Koruma ve Milli Parklar V. Bölge Müdürlüğü İl Şube Müdürlüğü: Doğa Koruma ve Milli Parklar Kütahya Şube Müdürlüğü Şefliği : Merkez İşletme Şefliği A.2. Tabiat Parkı Sahası nın Koordinatları : Sahaya ait koordinatlar Tablo 1 de, sahanın uydu görüntüsü ise Harita 1 de verilmiştir. Y X Y X Y X 1 750716.000 4369464.000 16 750620.000 4368726.000 31 751032.000 4369020.000 2 750668.000 4369427.000 17 750649.000 4368653.000 32 751067.000 4369083.000 3 750653.000 4369366.000 18 750657.000 4368586.000 33 751109.000 4369094.000 4 750746.000 4369296.000 19 750790.000 4368584.000 34 751132.000 4369114.000 5 750774.000 4369283.000 20 750805.000 4368613.000 35 751202.000 4369119.000 6 750786.000 4369236.000 21 750821.000 4368630.000 36 751202.000 4369150.000 7 750713.000 4369181.000 22 750852.000 4368637.000 37 751180.000 4369178.000 8 750687.000 4369139.000 23 750893.000 4368700.000 38 751167.000 4369226.000 9 750626.000 4369077.000 24 750921.000 4368742.000 39 751166.000 4369262.000 10 750528.000 4369004.000 25 750990.000 4368801.000 40 751176.000 4369313.000 11 750527.000 4368960.000 26 751014.000 4368846.000 41 751174.000 4369338.000 12 750529.000 4368861.000 27 750977.000 4368860.000 42 751145.000 4369367.000 13 750528.000 4368823.000 28 750969.000 4368872.000 43 751031.000 4369402.000 14 750550.000 4368761.000 29 751019.000 4368909.000 44 750960.000 4369400.000 15 750591.000 4368780.000 30 751031.000 4368968.000 45 750751.000 4369469.000 Tablo 1. Çamlıca Tabiat Parkı nın koordinatları 1
Harita 1: Çamlıca Tabiat Parkı nın Uydu Görüntüsü (www.ormansu.gov.tr.-e-hizmetler-geodata) A.3. Sahanın Genel Tanımı: Kütahya ili Merkez ilçesinde bulunan Çamlıca Tabiat Parkı, Kütahya iline 7 km.uzaklıktadır. Kütahya, Ege Bölgesi'nin İç Batı Anadolu Bölümü'nde yer alır. İç Anadolu Bölgesi ile denize kıyısı olan Ege Bölümü arasında geçiş alanıdır. Kütahya, kuzeyinde Bursa, kuzeydoğusunda Bilecik, doğusunda Eskişehir ve Afyon, güneyinde Uşak, batısında Manisa ve Balıkesir illeriyle çevrilidir. Planlama alanının toplam büyüklüğü 35 ha.dır. Planlama alanı, Afet İşleri Genel Müdürlüğü Deprem Araştırma Dairesi tarafından yayınlanan Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası nda 2. derece deprem bölgesi kuşağında yer almaktadır. ( Çamlıca Tabiat Parkı, Gelişme Planı, Kent Planlama Ofisi, 2012) 2
Foto 1. Çamlıca Tabiat Parkı A.4. Saha İçerisindeki ve Yakınındaki Yerleşim Yerleri: Çamlıca Tabiat Parkı; Kütahya İline 7 km., Okçu ve Göveççi mahallelerine 500 m. Uzaklıktadır. A.5. Sahanın İklimi : Kütahya İli deniz seviyesinden 930 m. yüksekliktedir. Kütahya'nın iklimi Ege, Marmara ve İç Anadolu arasında "geçiş iklimi" özelliğini gösterir. İkliminde her üç iklim tipinin özelliklerini görmek mümkündür. Sıcaklık şartları daha çok İç Anadolu nun karasal iklim şartlarını andırmakta ise de step ikliminin dışında kalır. Kurak iklim ile nemli iklim arasındaki "geçiş iklimi" tipine girer. Kütahya'da ortalama sıcaklık ölçümleri aylara göre değişir. Yıllık ortalaması 10,6 o C 'dir. Yüksekliği 1.000 m. nin altında olan ovalar Kütahya'nın en ılıman yerleridir. Buralardan yaylalara ve dağlık kesime doğru girdikçe sıcaklık yavaş ve düzenli bir biçimde azalma gösterir. Yıllık ortalama en yüksek sıcaklık 34.4 ( o C) ile ağustus ayında en düşük ortalama sıcaklık ise -10.6 ( o C) ile ocak ayında gerçekleşmektedir. Kütahya'da yıllık ortalama yağış miktarı 568 mm'yi bulur. Ancak bu değer bazı yerlerde azalırken bazı yerlerde ortalamanın üzerine çıkar. İlin genelinde yağışlar 400 ile 1.100 mm arasında değişir. Farklılığın en önemli nedeni yükseklik farklarıdır. En yağışlı ay Aralık, en kurak ay Ağustos tur. Eylül ile birlikte yağışlar artmaya başlar ve en yüksek seviyeye Aralık ve Ocak 3
ayında erişir. Yağışların % 38,8 kış mevsiminde, % 29,4 ilk baharda, % 19,3 sonbaharda, % 12,5 yaz aylarında görülür. Kütahya'nın rakımının yüksek oluşu ve kış sıcaklık değerlerinin düşük oluşu kar yağışlarını olağan getirmektedir. İlimizde 19 gün kar yağışlı geçer. Kar yağışı en çok Ocak, Şubat ve Mart aylarında görülür. İlin karla örtülü olduğu günler ortalaması 31 gündür. Tablo 2. Aylara Göre İlimize Ait Yağış Tür ve Değerleri Meteorolojik Elemanlar Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ort. Kar Yağışlı Günler Sayısı 7 4 9 6 Ort. Kar Örtülü Günler Sayısı 5 7 6 Aylık Maksimum Kar Kalınlığı (Cm) 18 29 21 Aylık Donlu Günler Sayısı 17 14 12 1 12 8 Ort.Sisli Günler Sayısı 18 7 Ortalama Dolu Yağan Günler Sayısı 1 1 1 Ort. Kırağılı Günler Sayısı 8 4 6 1 11 6 Kaynak:Kütahya İl Meteoroloji Müdürlüğü Genelde Kütahya' da hakim rüzgar yönü kuzeydir. Yıldız adı verilen kuzey rüzgarı her yıl ortalama 2944 kez görülür. Bunu karayel (kuzeybatı) izler. Daha sonra lodos (güneybatı) rüzgarı görülür. Ortalama rüzgar hızı 1,5 m/s' dir. Ölçülen en yüksek rüzgar hızı 22,7 m/s ile karayele aittir. 4
Tablo 3. Rasatlara Göre Tespit Edilen Rüzgar Değerleri Aylar Meteorolojik Elemanlar Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık Ortalama rüzgar hızı m/s 1.7 2.1 1.6 1.5 1.4 1.5 1.6 1.4 1.4 1.3 1.3 1.5 1.7 Kaynak : Kütahya İl Meteoroloji Müdürlüğü Tablo 4. En Hızlı Esen Rüzgarın Yönü ve Hızı Meteorolojik elemanlar Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Rüzgarın yönü SE S S NW SSE W N N SSW SSE S S Rüzgarın hızı m/s 15.0 18.1 12.4 14.2 14.6 13.8 9.9 13.6 15.4 15.8 13.0 11.1 Kaynak:Kütahya İl Meteoroloji Müdürlüğü KÜTAHYA İLİ RÜZGAR GÜLÜ W NW W NW N NW N 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1000 500 0 N N E N E E N E E W SW E S E SW S E S SW S S E S Şekil 1. Kütahya İli Rüzgâr Gülü 5
Tablo 5. Fırtınalı Günler Sayısı Aylar Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık Meteorolojik Elemanlar Ortalama Fırtınalı Gün Sayısı Rüz.Hızı (17,2 m/s) 2,0 1,0 3,0 Ortalama Kuvvetli. Rüz. Gün Sayısı (Rüzgar Hızı; 10.8 17.1 m/s) 1,0 8,0 13,0 8,0 5,0 8,0 3,0 6,0 6,0 2,0 3,0 1,0 64,0 Kaynak:Kütahya İl Meteoroloji Müdürlüğü B. ÇAMLICA TABİAT PARKI NIN YANGIN EYLEM PLANI VERİLERİ B.1.Sahanın Yangın Riskine Hassasiyet Derecesi: Çamlıca Tabiat Parkı, 2. derece yangına hassas bölgede bulunmaktadır. 6
Harita 2: Yangın Risk Haritası B.2. Sahada ve Yakın Çevresinde Çıkmış Önceki Yıl Yangınları ve Nedenleri: 2013 yılında sahada ve yakın çevresinde çıkmış yangın yoktur. B.3. Yangın Bölgesinde Koruma Altına Alınan Türler: Çamlıca Tabiat Parkında bitki örtüsü 80-100 yaşlarında karaçam (Pinus nigra) ağaçları ile kaplıdır. Bu asırlık ağaçların alt tabakaları, piknik yapılan yerlerde tamamen açıklık iken piknik yapılmayan ücra yerlerde ve eğimin yüksek olduğu yerlerde bu ağaçların tohumlarından gelen gençlik toprağı kaplamıştır. Alt katmanda bu karaçam gençliği ile beraber Pinar ( Cistus sp.) bulunmaktadır. Yoğun orman dokusu ve konumu itibariyle aynı zamanda rekreasyonel kullanımlara açık bir alandır. Doğal kaynak değerleri ile ziyaretçi kullanımları açısından potansiyel oluşturan tabiat parkı önemli bir peyzaj kaynak değerine sahiptir. 7
B.4. Yangın Çıkmadan Önce Tabiat Parkı nda Yapılacak İşlemler: Orman İşletme Müdürlüğünce Ormana hassas köylerde yangına karşı bilinçlendirme toplantıları yapılmaktadır. Yol kenarları sıklık bakımları yapılmakta, yol şevleri greyderle temizlenmektedir. Bu alan içerisinde D.Ü.H.E ile elektrik hattı altında risk oluşturan ağaçlar temizlenmiştir. Ayrıca her yangın sezonu başında orman yangınlarının önlenmesi amacıyla anız ve her türlü bitki örtüsünün yasaklanması ile diğer tertip ve tedbirler hakkında il valisinin başkanlığında tüm kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcilerinden oluşan yangınla mücadele komisyonu tarafından eylem planının eki kararlar alınmakta ve uygulanmaktadır. (EK-1) B.5. Sahada Yangın Çıkması Durumunda Aranacak Birimlerin Öncelik Sıraları ve Telefon Numaraları: Sahada çıkacak yangına ilk müdahale edecek ekip; Çamlıca Yangın Ekibi olup irtibat numarası; Şoför: Selahattin DİLBİR Tel: 0536 668 3643 dır. ALO YANGIN İHBAR HATTI:177 Kütahya İşletme Müdürlüğü: 0274 231 3340 Kütahya Orman İşletme Şefi Mustafa KAVAK : 0505 917 1080 Kütahya Orman İşletme Müdürü: Savaş ÜNLE: 0505 371 0070 B.6. Saha İçerisindeki Su Kaynakları ve K o o r d i n a t l a r ı : Çamlıca Tabiat Parkı nda olası bir yangın esnasında en yakın yangınla mücadele su kaynakları ve koordinatları Tablo 6 da, uydu görüntüsü ise Harita 3 de verilmiştir. Tablo 6. Çamlıca Orman Yangınlarıyla Mücadele Su Kaynakları ve Koordinatları İŞLETMESİ ŞEFLİĞİ KONUŞLANMA YERİ COĞ. KOORDİNATLARI COĞ. KOORDİNATLARI KÜTAHYA MERKEZ ÇAMLICA DEPO K:39 28 22 D:29 51 48 8
Harita 3: Yangınla Mücadele Su Kaynakları Uydu Görüntüsü B.7. Sahaya Ulaşım Kolaylığı (Yol Ağı ve yolların durumu) : Çamlıca Tabiat Parkı na giden asfalt yol mevcuttur. B.8. Yangının Yerleşim Yerlerini Tehdit Etmesi durumunda Tahliye Planı: Orman yangınlarının yerleşim alanlarını tehdit etmesi halinde, tehdit altındaki halkın toplanma, gönderme, yerleştirme, ikmal ve iaşe, emniyet, sağlık, ulaştırma ve haberleşme işlerini yürütmek üzere başta Kütahya İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü olmak üzere ilgili kurumlar ivedi olarak bilgilendirilecektir. B.9. Yangında Kullanılmak Üzere Hazır Bulundurulacak Malzemeler ve Kimler Tarafından Temin edileceği: Sahada çıkacak yangınlara müdahale amacıyla Merkez İşletme Şefliği bünyesinde bulunan 3 arazöz, 2 su tankı ve 1 dozer devreye girecektir. Yangında kullanılacak yön ve ikaz levhaları Merkez Orman İşletme Şefliği nce gerekli yerlere yerleştirilecektir. OGM ile DKMPGM arasında imzalanan Korunan Alanlardaki Uygulamalara İlişkin Protokol gereğince ; DKMPGM tarafından özellikle orman yangınına hassas bölgelerdeki korunan alanlarda ziyaretçilerin dikkatli olmasını sağlayacak bilgilendirme tabelaları tesis edilir. 9
Yangın sezonunda ziyaretçilerin DKMPGM tarafından belirlenecek tur güzergahları veya günübirlik kullanım alanları dışında korunan alana giriş çıkışları yasaklanır ve kontrolü DKMPGM tarafından sağlanır. hükümleri bulunmaktadır. Sözkonusu hükümler doğrultusunda DKMP İl Şube Müdürlüğü sahada gerekli yerlere bilgilendirme tabelaları asacak ve yangın sezonunda tur güzergahları ve günübirlik kullanım alanları dışında alana giriş çıkışların kontrolünü sağlayacaktır. Sahada çıkan yangında DKMP İl Şube Müdürü, sahadan sorumlu mühendis ve orman muhafaza memuru ilk müdahale ekibinde yer alacaktır. Gerektiği taktirde Şube Müdürlüğü nün tüm personeli ve araçları yangın müdahale ekibine katılacaktır. Yangın esnasında sahaya gidecek araçların plakaları, şoför ve ilgili personellerin irtibat numaraları Tablo 6 da verilmiştir. Tablo 7. DKMP Şube araçlarının plakaları, şoförlerin ve ilgili personellerin irtibat numaraları SIRA NO ARAÇ PLAKA NO ŞOFÖR ADI İRTİBAT NUMARASI 1 43 RV 376 Talip Kurt 0 541 258 30 55 2 43 AU 470 Muharrem OKÇU 0 535 462 42 21 3 43 AU 534 Eyüp TOSUN 0 532 427 89 16 4 43 HV 794 Zafer AKSU 0 534 016 57 30 DKMP Kütahya Şube Müdürü-İsmail LAFCIOĞLU- 0 535 655 95 88 DKMP Kütahya Şube Orman Mühendisi-Bünyamin ŞİŞMAN-0 532 674 52 45 Yangın esnasında DKMP Kütahya Şube ve DKMP V. Bölge Müdürlüğü nden müdahale edecek araçlar ihale usulü ile temin edilmekte olup, yılın belli zamanlarında ihale sonucunda araç plakaları değişebilmektedir. B.10. Yangın Sonrası Yapılacak Uygulamalar: OGM ile DKMPGM arasında imzalanan Korunan Alanlardaki Uygulamalara İlişkin Protokol gereğince ; - Sahadaki zarar gören ağaçların Olağan üstü hasılat etası raporu Kütahya Orman Bölge Müdürlüğü ve Doğa Koruma ve Milli Parklar V. Bölge Müdürlüğü nce düzenlenir. Korunan alandaki ağaçlar DKMP V. Bölge Müdürlüğü tarafından bu raporun 10
onaylanmasını müteakip kesilebilir. V. Bölge Müdürlüğü nün onayı olmadan korunan alanlardaki ağaçlar kesilemez. Korunan alanda meydana gelen orman yangını sonrasında yanık sahadaki dikili kuru emvalin ne şekilde değerlendirileceğine ve sahanın ağaçlandırılıp ağaçlandırılmayacağına DKMPGM ve OGM tarafından oluşturulacak uzman ekiplerin müşterek yapacağı teknik inceleme sonucunda karar verilecektir. Yanık saha için orman tesisine, yangın riskini azaltmaya veya yangınla mücadeleyi kolaylaştırmaya yönelik herhangi bir müdahale öngörülecekse, buna OGM nin bu sahaya YARDOP uygulanması ile ilgili görüşü ve ihtiyaç duyulması halinde üniversitelerin ilgili bölümlerinden bilimsel görüş talep edilerek gerekli uygulama yapılacaktır. Yangın Eylem Planında yer almayan hükümlerin ortaya çıkması durumunda, yürürlükteki mevzuatlar doğrultusunda hareket edilecektir. İşbu yangın eylem planı; 1 nüshası DKMP Orman ve Su İşleri V. Bölge Müdürlüğü nde, 1 nüshası Kütahya Orman Bölge Müdürlüğü nde, 1 nüshası Kütahya Orman İşletme Müdürlüğünde, 1 nüshası DKMP Kütahya Şube Müdürlüğünde, 1 nüshası M e r k e z Orman İşletme Şefliğinde, 1 nüshası sahayla ilgili mühendiste olmak üzere toplam 6 nüsha olarak hazırlanmıştır. 11
TARAFIMIZDAN DÜZENLENMİŞTİR. Serpil TAŞPINAR Çevre Yük. Müh. Bünyamin ŞİŞMAN Orman Mühendisi KONTROL EDİLMİŞTİR. Mine DURMUŞ Milli Prk. Şube Müd. İsmail LAFÇIOĞLU Kütahya Şube Müd. UYGUNDUR. Hasan BAŞYİĞİT V.Bölge Md. Yrd..../07/2014 OLUR Mehmet KUSCU Doğa Koruma ve Milli Parklar V. Bölge Müdürü 12
KAYNAKLAR 1. (www.ormansu.gov.tr.-e-hizmetler-geodata) 2. Kütahya İli, Doğa Turizmi Master Planı (2013-2023) 3. Devlet Meteoroloji İstasyonu Genel Müdürlüğü Verileri 4. Kütahya Orman İşletme Müdürlüğü 5. Kütahya Orman Bölge Müdürlüğü, Orman Yangınlarıyla Mücadele 2013 Yılı Eylem Planı 6. Çamlıca Tabiat Parkı, Gelişme Planı, Kent Planlama Ofisi, 2012 13