Kod: ISG_TGE_02 GENEL AÇIKLAMA Bu bilgilendirme notu İSG İş Güvenliği Temel Eğitim Seti nin bir parçası olan Kazaların Önlenmesi konulu eğitim kapsamında hazırlanmıştır. Eğitimin CD üzerinde kayıtlı ya da uzaktan eğitim şeklinde internet üzerinden erişimli biçimlerini temin etmek, diğer eğitim, faaliyet ve yayınlarımıza dair bilgi edinmek için www.isgyonetim.com adresini ziyaret edebilirsiniz. Güvenli ve sağlıklı günler dileriz. Saygılarımızla, Mesut DEMİRTAŞ İş Geliştirme Yöneticisi İSG mesutdemirtas@isg-yonetim.com BAŞLIKLAR Giriş... 2 Güvenli Olmayan Davranışlar ve Koşullar... 2 Kontrol Mekanizmaları... 3 Kaza Önleme Nedir?... 4 Kaza Önlemedeki Rolünüz... 4 Kıl payı Durum... 5 Bitirirken... 5 Mebusevleri M. Anıt C. Şafak A. 8/11 06510 Tandoğan Ankara 1

Giriş Bu bölümde kazaları önlemedeki rolünüz, kazaların ve tehlikelerin nasıl rapor edildiği, kazaların nedenleri ve güvenliğinize yönelik tehditleri nasıl fark edeceğiniz hakkında bilgi edineceğiz. İşinizde güven içinde olmanızı istiyoruz. İşyeri güvenliği size ve diğer tüm çalışanlara bağlıdır; bu bir takım oyunudur. Eğer bazı basit güvenlik kurallarına uyarsanız her gün evinize güvenli ve sağlıklı bir şekilde dönebilirsiniz. Güvenli Olmayan Davranışlar ve Koşullar Kazaların iki temel nedeni vardır: güvenli olmayan hareketler ve güvenli olmayan koşullar. Gerçekleşen tüm kazaların %90 ı güvenli olmayan hareketler sonucu meydana gelmektedir. Güvenli olmayan davranışlar; herhangi bir yetkiye sahip olmaksızın, donanım kullanımı ya da tamiri, şakalaşma ya da koşma, prosedürleri uygulamama, kimyasalların uygunsuz kullanımı, güvenlik gereçlerini devre dışı bırakma, uygun kişisel koruyucu donanımı kullanmama, ilaç, uyuşturucu ya da alkolün etkisi altında olma, uygun kaldırma/yükseltme tekniklerini kullanmama, yağ,petrol gibi sıvı birikintileri bir an önce temizlememe gibi tehlikeleri kapsamaktadır. Güvenli olmayan koşullar; çalışma ortamında dağınıklık ve düzensizlik, yürümek için kullanılan yolların çeşitli engellerle dolu olması, hasar görmüş kişisel koruyucu donanım, yerinde olmayan makine korkulukları, çıplak elektrik kabloları, kaygan yüzeyler, hasar görüş donanım, yetersiz denetim, güvenli olmayan prosedürler, cisimlerin kontrolsüz bir şekilde bir noktadan aşağı düşmesi gibi tehlikeleri kapsamaktadır. Mebusevleri M. Anıt C. Şafak A. 8/11 06510 Tandoğan Ankara 2

Kontrol Mekanizmaları Kazaları önlemek için kullanılabilecek üç tip kontrol mekanizması vardır: mühendislik kontrolleri, yönetimsel kontroller ve kişisel koruyucu donanıma dayalı kontroller. Mühendislik kontrolleri tehlike ile aranıza fiziksel bir bariyer yerleştirmek suretiyle çalışanları korumak için tasarlanmıştır. Mühendislik kontrollerine örnek olarak; makine korkulukları, havalandırma sistemleri, tehlikeli alanların izolasyonu, makine tehlike noktalarıyla teması kesen sistemler (fotoseller, çift el kumanda sistemleri, hareket sınırlayıcılar, vb.) gösterilebilir. Yönetimsel kontroller kapsamına bakıldığında şu gibi prosedürler sıralanabilir: iş dahilindeki uygulamaları izleme, iş dahilindeki uygulamaları gözlemleme, İşin yapılışına dair kuralları koyma, Kuralları öğretme Çalışanları kuralları nasıl uygulanacağına dair eğitme İşin yapılışını ve çalışanların davranışlarını izleme Hataları, yanlışları tespit ederek düzeltme Uygulanan düzeni sürekli geliştirme Yönetimsel kontrollere örnek olarak iş sahası denetimleri verilebilir. Bu denetimler çalışanların davranışlarına, sağlık durumlarına yönelik olabileceği gibi, hâlihazırda kullanılan mühendislik kontrollerini ve makine testlerini de içerebilir. Denetimlerin haricinde bakım prosedürleri, güvenlik ve tehlike analizleri, kişisel koruyucu donanım seçimi ve tahsisi gibi iş akışları da yönetimsel kontrollere örnek olarak gösterilebilir. Yönetimsel kontroller kapsamında, personel eğitimine dayalı kontroller çalışanların tüm görevleri güvenli bir şekilde yerine getirmek için eğitilmiş olduklarını kesinleştirmek amacıyla kullanılır. Güvenlik eğitimi zorunludur. Uygun eğitimi almaksızın bir göreve başlamamalıdır. Personel eğitimine dayalı kontroller; işe yeni alınanlara yönelik iş güvenliği giriş programı, işe özel güvenlik eğitimi ve dönemsel bilgi tazeleme eğitimini kapsamaktadır. Halihazırdaki mühendislik kontrolleri ve yönetimsel kontrollere karşın, tehlikelerin ortadan kaldırılmadığı, tamamen önlenemediği durumlarda kişilerin korunması için son kontrol alanı kişisel koruyucu donanımdır. Bu kontrol grubu Tehlikelerin kişiye zarar Mebusevleri M. Anıt C. Şafak A. 8/11 06510 Tandoğan Ankara 3

verme yollarını kişi üzerinden geçersiz kılarak tehlikelerin kontrol altında tutulmasını sağlayan bir yöntemdir. Başımızın korunması için baret, yüzümüzün korunması için yüz siperi ya da kalkanı, işitme sistemimiz için kulak tıkaçları, gözlerimiz için güvenlik gözlükleri, vücudumuzun genel koruması için önlük ve tulumlar, ayak koruması için botlar ve el koruması için eldivenler Kişilerin vücutları farklı şekillerde koruyan bu donanım gruplarının tahsisi ve kullanımı bu kontrol yönteminin uygulanmasını sağlar. Kaza Önleme Nedir? Kaza önleme; diğer çalışanlara dikkat etme, izniniz olmadıkça herhangi bir donanım üzerinde ayarlama, onarım ya da değişiklik yapmama, çalışma alanınızı düzenli ve temiz tutma, güvenliğinizi şansa bırakmama anlamına gelir. Kaza önleme; her zaman uygun prosedürleri uygulama, doğru aleti ya da doğru faaliyeti seçme; kestirme yollara başvurmama, emin değilseniz soru sorma, kimyasal maddeleri sadece kimyasal kullanma yetkisi verilmiş prosedürler için kullanma anlamına gelir. Kaza Önlemedeki Rolünüz Kazaları önlemede önemli bir role sahipsiniz. Tüm genel güvenlik kurallarını anladığınıza ve bu kuralları uyguladığınıza emin olun. Kullanımı hakkında eğitim almadığınız ya da kullanımına yetkili olmadığını hiçbir alet ve donanımı kullanmayın. Tüm güvenli olmayan koşulları ya da davranışları rapor edin ve işe özel tüm güvenlik kurallarına uyun. Kazaların önlenmesindeki rolünüz şu noktaları içerir: o Tüm güvenlik ve uyarı işaretlerine uyma, o Şakalaşmama ya da koşmama, o Uyuşturucu, alkol ve ilaç kullanmama, o Şirket mülkü dâhilinde ateşli silahlar ve patlayıcı maddeler kullanmama Mebusevleri M. Anıt C. Şafak A. 8/11 06510 Tandoğan Ankara 4

Kıl payı Durum Bir kıl payı durumu nedir? Kıl payı durumu büyük bir şans eseri maddi hasar, yaralanma, hastalık ya da ölüm ile sonuçlanmayan olay anlamına gelir. Kayma, sendeleme, düşme gibi eylemler, bir basınçlı gaz silindirinin yerinden oynaması, yetkisiz donanım kullanımı kıl payı durumlara örnektir. Allah korudu diye özetlediğimiz olayları rapor etmeniz önemlidir ki bu sayede benzer olayların istenmeyen sonuçlara yol açmalarını önleyebiliriz. Güvenli olmayan olaylara ilişkin raporunuz kazaları önler. Bu nedenle, her olayı, yaralanmayı, hastalığı, şirket mülküne gelen zararı, donanımın uğradığı hasarı ya da kıl payı durumu rapor ettiğinizden emin olun. Tehlikelere ilişkin raporunuz da kazaları önler. Çıplak elektrik kabloları, hasarlı kişisel koruyucu donanım, uygunsuz malzeme depolanması, uygunsuz kimyasal kullanımı, şakalaşma vb. kontrolsüz davranışlar, yerinde olmayan ya da gevşek makine korkulukları gibi tüm tehlikeleri rapor edin. Bitirirken Kazaların önlenmesi ve güvenlik işinizin bir parçasıdır. Tüm güvenlik kurallarına uyarak ve tehlikeleri rapor ederek hem kendinizin hem de arkadaşlarınızın güven içinde çalışmasına yardımcı olursunuz. Güvenli bir yaşama sahip olmanız dileğiyle iyi çalışmalar dileriz. Mebusevleri M. Anıt C. Şafak A. 8/11 06510 Tandoğan Ankara 5