YERALTI SULARI HAKKINDA KANUN Halkla İlişkiler Başkanlığı
TA K D İ M Değerli; Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik Kolları MKYK üyemiz, Bakan Yardımcımız, Milletvekilimiz, Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik Kolları İl Başkanımız ve Belediye Başkanımız; AK Parti Genel Merkez Halkla İlişkiler Başkanlığımız bünyesinde faaliyet gösteren AKOFİS Asistan Programı, iktidarımızın devrim niteliğindeki çalışmalarını bilgi notu formatına dönüştürerek sizlere gönderen bir programdır. Halkla ilişkiler çalışmalarınızda sizlere yardımcı olacağı düşüncesiyle bugüne kadar sizlere çeşitli konularda dokümanlar gönderen AKOFİS, YERALTI SULARI HAKKINDA KANUN konusunda hazırladığımız bilgi notunu da bilgi ve dikkatinize sunmaktadır. AKOFİS in bilgi ve hatırlatma şeklindeki hizmetleri bundan sonra da devam edecektir. Sizlere daha iyi hizmet vermek amacıyla kendisini süreklilik ilkesi içinde geliştirmeyi ilke edinen AKOFİS le ilgili soru, görüş ve değerlendirmeleriniz bizlere yol gösterecektir. Bu düşüncelerle son çalışmamızı bilgi ve dikkatlerinize sunar, başarılı çalışmalarınızın devamını dilerim. Salih KAPUSUZ Ankara Milletvekili Genel Başkan Yardımcısı Halkla İlişkiler Başkanı
Daha Önce Çıkarılan Yeraltı Suları ile İlgili Kanunda Hedef Neydi? 6111 sayılı kanunun 126. Maddesi ile 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanunun 10. Maddesine Kuyu, galeri, tünel ve benzerlerine çekilecek yeraltı suyu miktarının tespitini sağlayacak ölçüm sistemleri kurulmadan, kullanma belgesi verilemez. hükmü eklenerek yeraltı suyu kuyularına ölçüm sistemi takılması zorunluluğu getirilmiştir. 6111 sayılı kanunun 127. Maddesi ile de 167 sayılıyı kanuna geçici 3. Madde eklenerek, bu kanunun yayınlanmasından önce yeraltı suyu kullanma belgesi almış olanların kanunda belirtilen ölçüm sistemlerini kurarak durumlarını kanuna uygun hale getirmeleri için 2 yıllık süre tanınmıştır. Kanunun maksadı; Yeraltı suyu kullanım miktarını belirlemek, Yeraltı suyu kullanıcısının tahsis edilen miktarı kontrol altına almak, Yeraltı suyunun etkin, verimli ve tasarruflu kullanılmasını sağlamak, Stratejik bir kaynak olan yeraltı suyunun sürdürebilir olarak yönetmektir.
Daha Önce Çıkarılan Yeraltı Suları ile İlgili Kanunda Hedef Neydi? Kanun değişikliği sonrası 07.06.2011 tarihli ve 27957 sayılı Resmi Gazetede DSİ Yeraltı Suları Ölçme Sistemleri Yönetmeliği yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Ardından Devlet Su İşleri Müdürlüğünün 05.07.2011 tarihli 2011/11 sayılı Yeraltı Suyu Kullanımı konulu genelgesi çerçevesinde, DSİ Bölge Müdürlüklerinde konu ile ilgili olarak havza ve/veya ovalarda yeraltı suyu potansiyeli dikkate alınarak; içme-kullanma suyu ihtiyaçları, zirai sulama ihtiyaçları, sanayi maksatlı su ihtiyaçları için kullanılacak su miktarları tespit çalışmaları yapılmıştır. Kanuni düzenlemeler ile uygulanacak ölçüm sistemlerinin teknik özellikleri belirlenmiş; başta idare ilgili personeli olmak üzere mahalli toplantılar yaparak, ilan ve duyurular vasıtasıyla bilgilendirme çalışmaları yapılmış; kaçak kuyuların kullanımının kaynağında engellenmesi maksadıyla Elektrik Piyasası Kurumu Başkanlığı ile çalışma yapılarak, elektrik piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinde değişiklik yapılması sağlanmıştır. Kanunun uygulanması için öngörülen iki yıllık zaman diliminde ilk defa kullanma belgesi alacaklara ölçüm sistemi kurmadan belge verilmemiştir.
Neden Kanunda Değişikliğe Gidildi? Ancak; Sahadaki kaçak kuyuların çokluğu, her maksatla her miktarda çekim yapacak yeraltı suyu kuyularına ölçüm sistemi takılması mecburiyeti getirilmiş olması, yönetmelikte öngörülen ölçüm sistemlerinin sayı ve özellik olarak tek bir üreticiden temin etme imkânının bulunmaması, ölçüm sistemlerinin bedellerinin kullanıcılar tarafından ödenecek olması ve bu bedellerin kullanıcılara yüksek gelmesi ve kullanıcılarda suya kota getirileceği ve para alınacağına dair oluşan düşünce sebebiyle olumsuz yönde direnç gelişmesi ve buna bağlı olarak da sisteme alışma sürecinin zaman alacak olması, sebepleriyle ölçüm sistemlerinin kurulması uygulanması tam anlamıyla yapılamamıştır. Kanun öngörülen iki yıllık geçiş süresinin sonu olan 25.02.2013 tarihi itibariyle kanunun çıkarılmasındaki ana maksat olan kaçakların önlenerek kanuni zemine sokulması hususu gerçekleşmediği gibi kanuni açıdan belge almış kanuni yükümlülüklerini ölçüm sistemi kurulması dışında, tam olarak yerine getirmiş olan belge sahiplerinin de kaça kullanıcı durumuna düşmeleri ve yeraltı suyu kuyularının kapatılması müeyyidesi ile karşı karşıya kalmalarına sebep olmuştur.
Neden Kanunda Değişikliğe Gidildi? Kısacası kanunun maksadı kaça kuyuları önlemek ve bunları kanuni zemine çekmek iken gelinen noktada kaçaklar önlenemediği gibi belgeli kuyularda kaçak konumuna düşme tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır. Bunun da yeraltı suları üzerindeki idare denetiminin tamamen ortadan kalkmasına sebep olabileceği sonucu ortaya çıkmıştır. Ayrıca yasadan önce açılan ve sayaç takılma zorunluluğu olan kuyu sayısı 273 bin 962 olarak tespit edilmiştir. Bu kuyulardan 6 bin 633 kuyuya sayaç takılmıştır. Kalan 267 bin 329 kuyuya kalan sürede sayaç takma imkanı fiilen mümkün olamayacağından yasayı yeniden düzenleme ihtiyacı doğmuştur.
Kanun Neler Getiriyor? 1- Ölçüm sistemlerinin kurulmasını zorunlu kılan yeraltı suyunun; a. Kullanım maksadı b. Miktarı, c. Havza Sınırı ve diğer hususları, DSİ nin teklifi de Bakanlar Kurulunca tespit edilip, Bakanlar Kurulu Kararıyla süre uzatılabilecektir. Kısaca ifade etmek gerekirse nerelerde sayaç takılıp takılmayacağına, ne kadar su kullanılacağına Bakanlar Kurulu Karar verecek ve istediği yerlerde süreyi uzatabilecektir. 2- Yine 167 sayılı yasanın geçici 3. Maddesinde ikili bir ayrıma gidilmiştir a. Sanayi amaçlı kullanım, b. Zirai, içme ve kullanma amaçlı kullanım, c. Mevcut geçici 3. Madde de hiçbir ayrım yapılmaksızın ölçüm sayacı takmayacakların kullanma belgeleri iptal ediliyor ve kuyu kapatılmak suretiyle masraflar belge sahibinden alınmaktaydı.
Kanun Neler Getiriyor? Bu kanun ile; a. Sanayi amaçlı kullanıcılar 1 yıl içinde sayaçları takmadıkları takdirde; kullanma belgeleri iptal edilecek, kuyuları kapatılacak, masraflar belge sahibinden alınacak. b. Tarım sulamalarında; içme ve kullanma sulamalarında yine bir yıl şartı getirilmiştir. Ancak takma imkânı olmayanlar aynı süre içinde müracaatları halinde sayaçları 3 yıl içinde DSİ tarafından takılacak ya da taktırılacak, bedeli %10 fazlasıyla belge sahibinden tahsil edilecektir. Ayrıca taksitle ödeme imkânı da getirilecektir.
SONUÇ Yeraltı sularımızı etkin verimli ve tasarruflu kullanmamız gerektiği açıktır. Ancak uygulamadaki gecikmeler ve yeni birtakım şartların ortaya çıkması sebebiyle daha detaylı bölge seçimlerinin DSİ tarafından yapılması ve Bakanlar Kurulu onayıyla bu bölgelerde sayaç uygulamasına geçilmesi sağlanmıştır. Bu yasa ile özellikle köylerimizde bir rahatlama sağlanarak daha katılımcı bir su kullanım projeksiyonu gerçekleştirilecektir. Saygılarımızla
Görüş ve Önerileriniz için: akofis@akparti.org.tr (0312)204 50 00/2115 Halkla İlişkiler Başkanlığı