Technical Assistance for Implementation Capacity for the Environmental Noise Directive Europe Aid/131352/D/SER/TR Financed by the European Union and the Republic of Turkey Gürültü Yönetimi ve Eylem Planlaması Mehmet ÇALIŞKAN, Kilit Uzman 3
Özet Giriş Gürültü Eylem Planlaması Gürültü Azaltım Önlemleri Son Söz
Giriş AKUSTİK: Elastik ortamlarda dalga hareketleri ile ilgilenen disiplinlerarası bilim dalı. Ses yayınımı(sesin oluşması) Kaynak Sesin Ortamda Yayılması Yayılma Patikası Sesin Algılanması Alıcı GÜRÜLTÜ KONTROLU/DENETİMİ: Kişileri gürültünün olumsuz etkilerinden korumayı amaçlayan her türlü önlemler ve eylemler paketi Ölçüm Mevzuat Kriter Kestirim/Tahmin, Planlama and Uygulama
Giriş: Akustik Dünyası
Gürültü Riskleri İşyeri Gürültüsü: Yüksek etkilenim düzeyleri ve gürültü dozu, İşitme duyusuna fiziksel hasar verme, Etkilenen nüfus çalışan kişilerle sınırlı. Çevresel Gürültü: Nispeten daha düşük etkilenim düzeyleri, Olumsuz etkiler baskın olarak gürültü rahatsızlığı, uyku bölünmesi vb psikolojik ve fizyolojik içeriklidir Toplumun tüm bireyleri etkilenmektedir. Avrupa Birliği Çevresel Gürültü Direktifi(END ) çevresel gürültünün oluşturabileceği sağlık risklerini yönetmek amacıyla hazırlanmıştır.
Gürültü Yönetimi Gürültü Azaltma/Denetim Kurgusu: Gürültü ölçümü, kestirimi(tahmini) ve etkilenim değerlendirmeleri, Gürültüye neden olan kaynakların tanılanması, Planlama and uygun gürültü azaltma yöntemleri konusunda karar verme(kaynak-yayılma patikası-etkilenen alıcılar). Eylem Planlaması Gürültü ile Mücadelenin Ayrılmaz Parçasıdır. Gürültü Yönetimi gürültü denetimini de kapsayabilir.
Gürültü Yönetimi Gürültü Kaynakları üzerinde alınacak önlemler, Trafik Yönetimi, Kaynak-Alıcı/etkilenen arasındaki patikada alınacak önlemler, Operasyonel süreçlerle ilgili önlemler, Sosyo-ekonomik önlemler.
Directive 2002/49/EC 1. To monitor environmental noise problems... 2. To inform and consult the public about noise exposure, its effects, and the measures to be considered to address noise problems. 3. To address local noise issues by requiring competent authorities to draw up action plans to reduce noise where necessary and maintain the environmental acoustic quality where it is good. The directive does not set any limit value, nor does it prescribe the measures to used in the action plans, which remain at the discretion of the competent authorities. 4. To develop a long-term EU strategy,...
Gürültü Eylem Planlaması Gürültü Eylem Planlamasının amacı: Hükümetlerin sürdürülebilir gelişme politikaları çerçevesinde çevresel gürültünün ve bu gürültüden etkilenimin, gerektiği hallerde gürültü azaltma da dahil olmak üzere, yönetiminde yardımcı olmaktır. Gürültü eylem planları stratejik gürültü haritalarının değerlendirilmesinin sonuçlarına dayandırılır. Proje, seçilen herbiri 5 km2 büyüklüğünde 10 pilot alan için eylem planlarının hazırlanması etkinliğini de kapsamaktadır. Bu etkinlikle ilgili olarak hazırlanan eğitim faaliyetleri: o Pilot alanların belirlenmesi/tespiti (Task 7. Etkinlik 2) o Gürültü azaltma yöntemlerinin seçimi (Task 8. Etkinlik 2) o Eylem planlarının geliştirilmesi (Task 9. Etkinlik 2)
Gürültü Eylem Planları Çevresel gürültünün yönetimi için stratejik yaklaşım, Başlangıçta gürültü azaltma önlemlerine değinmeksizin çevresel gürültünün yönetimi için yön belirleme, Yeğlenen(ideal) süreç bu tür önlemlerin toplumla paylaşarak yerel düzeyde tanımlanması ve kabul edilmesi, Planların uygulanmasında sorumluluk, gürültü oluşumundan sorumlu yetkililerdedir (karayolu, demiryolu, hava alanı, liman, endüstri, eğlence yerleri), Eylem planlarının uygulamaları stratejik gürültü haritalarından çıkarılan öncelikli/önemli bölgelere yöneliktir, Yerleşim birimlerinde bulunan sessiz korumayı amaçlayan süreç(ler)i tanımlar. alan ları gürültüden
Gürültü Eylem Planları Eylem planları stratejik gürültü haritalarından belirlenen önemli/öncelikli alanlarda uygulanmak üzere geliştirilir. Önemli alanlar İlk öncelikli konumlar Her bir gürültü eylem planı için dikkate alınmak durumundadır: Yerleşim birimleri dışındaki ana karayolları gürültü eylem planları, Yerleşim birimleri dışındaki ana demiryolları gürültü eylem planı Ana hava alanları gürültü eylem planı Yerleşim birimleri gürültü eylem planları Eylem planı etkilenen nüfus (rahatsızlık duyan, uyku bozukluğuna uğrayan vb) sayısındaki azalma tahminlerini de içermelidir.
Gürültü Eylem Planları Eylem Planları aşağıdaki konularda bilgi taşımalıdır: Saha tanımları (Yerleşim birimleri/aglomerasyonlar, ana yollar, ana demiryolları, ana hava alanları ve endüstri tesisleri çevresindeki alanlar, eğlence ve rekreasyon yerleri çevresi, küçük endüstri tesisleri çevreleri) Planlama ölçütleri(kriterleri), Stratejik gürültü haritalarının özet sonuçları, Önemli ve öncelikli alanların tariflenmesi, Etkilenen nüfus tahminleri,gürültü kaynakları konusundaki değerlendirmeler ve gürültü azaltma yöntemleri,
Gürültü Eylem Planları Eylem Planları aşağıdaki konularda bilgi taşımalıdır: Toplumun bilgilendirilmesi ve bilgi paylaşımı için yapılan etkinliklerle ilgili bilgiler, Sürdürülmekte olan gürültü denetim önlemleri ve/veya hazırlık çalışmaları, Sessiz alanların geleceğe yönelik olarak korunmasına yönelik planlama ve projeksiyonlar(örneğin, 5 sene için), Mali konular( bütçe,maliyet- etki değerlendirmeleri), Eylem planları uygulandıktan sonra uygulamalarının değerlendirilme araç ve yöntemleri.
Örnek Gürültü Yönetim Uygulamaları- Trafik/Karayolu Kaynaklı Gürültü Taşıtların bakım ve muayenelerinin düzenli yapılmasının denetlenmesi, Sürücülerin eğitimi ve gürültü yönünden bilinçlendirilmesi, Yol yapım ve bakım çalışmalarının gürültü ve titreşim yönünden etkilerini azaltmak üzere çözümler geliştirilmesi, Trafik yoğunluğunun azaltılması, ( %50 azalma 3 dba düşme) Trafik akış hızlarının düşürülmesi, (%10 ağır vasıta içeren trafik için 70 km/h 50 km/h, -2 dba ) Kamyon trafiğinin yerleşim birimlerinin dışına yönlendirilmesi, Karayolunda gürültü perdesi uygulaması( Rw>25) (5 db-10db) azalma, yakındaki yüksek yapılarda etkisiz. Taşıtların ses kalite parametrelerinin geliştirilmesinin özendirilmesi
Örnek Gürültü Yönetim Uygulamaları- Trafik/Karayolu Kaynaklı Gürültü Karayolu asfalt kaplamalarının geliştirilmesi, (normal asfalt açık gözenekli karışıma göre 5 dba daha gürültülü) Elektrikli araçların özendirilmesi, Bina cephelerinin yalıtım özelliklerinin geliştirilmesi, (Kapı ve pencere doğramalarının kritik davranışı) Araç erişiminin sınırlandırılması (İstiklal Cad., Sakarya Cad. vb) Yol ücretlendirilmesi /Road pricing Toplu taşımanın özendirilmesi, Ses peyzajı(soundscape) tekniklerinin sessiz/önemli alanlarda trafik gürültüsünün maskelenmesi amacıyla uygulanması
Örnek Gürültü Yönetim Uygulamaları- Demiryolu Gürültüsü Araçların düzenli bakımı, Araçların yenilenmesi, Hız sınırlamaları, Tren tarifelerinin düzenlenmesi, Hatların elektrifikasyonu, Dizel Lokomotif Elektrikli tren Ray ve tren tekerleklerinin düzenli bakımının yapılması(düzenli taşlama programı), Gürültü perdelerinin(bariyelerinin) inşa edilmesi, Yapı cephelerinin ses yalıtım özelliklerinin geliştirilmesi, Kapı-pencere doğramalarına özen gösterilmesi Demiryolu hat altyapısında kompozit malzeme kullanımı,
Örnek Gürültü Yönetim Uygulamaları- Demiryolu Gürültüsü Araç tekerleklerinde kompozit malzeme kullanımı, Araç tekerlek setlerine sönümleyici malzeme uygulanması, Hat altyapısının titreşim yalıtımı-balast şiltesi, beton şiltesi, travers altı yalıtım pedi, Rayların yağlanması.
Örnek: Marmaray Gürültü Haritası- Ses Perdesi Yok, Lgece
Örnek: Marmaray Gürültü Haritası- Ses Perdesi Var, Lgece
Örnek Gürültü Denetim Önlemi: Demiryolu Gürültüsü Yeraltı Metro Sistemlerinin Havalandırma Bacalarından Yayılan Gürültünün Azaltılması ÇGDYY: 9 metrede Leq<55 dba
Örnek Gürültü Yönetim Uygulamaları- Havaalanı Gürültüsü Gürültü emisyonu yüksek uçaklara kullanım izni verilmemesi, İşletim/tarife kısıtlamaları ve sınırlamaları, Kural dışı davranan uçaklara ceza uygulaması, Yapıların cephe ve çatı ses yalıtım özelliklerinin geliştirilmesi.
Örnek Gürültü Yönetim Uygulamaları- Endüstri/İşyeri Gürültüsü Düşük gürültü düzeylerinin kriter olarak uygulanması, Çalışma saatlerinin kısıtlanması ve sınırlamalar, Gürültü perdelerinin uygulanması, Yapıların cephe ve çatı ses yalıtım özelliklerinin geliştirilmesi, İşyerinde tonal gürültü/darbe gürültüsü üreten donanımın gürültü denetiminin yaptırılması ve izlenmesi, İşyeri gürültüsünü denetleyen kuruluşlar ile iletişim ve eşgüdüm sağlanması.
Örnek Gürültü Yönetim Uygulamaları- Eğlence Yerlerinden Kaynaklanan Gürültü Düşük gürültü düzeylerinin kriter olarak uygulanması, Tesis yapısının ses yalıtımı özelliklerinin güçlendirilmesi, Çalışma saatlerinin kısıtlanması ve sınırlanması, Gürültü perdelerinin uygulanması, Etkilenen yapıların cephe ve çatı ses yalıtım özelliklerinin geliştirilmesi, Bölge Planlaması-Zonlama
Örnek: Tepe Prime da Çatı Üstü Mekanik Cihazlardan Kaynaklanan Gürültünün Azaltılması- Mevcut Durum
Örnek: Tepe Prime da Çatı Üstü Mekanik Cihazlardan Kaynaklanan Gürültünün Azaltılması-Ses Perdesi ve Kompresör Ceketi Uygulandıktan Sonra
Son Sözler Eylem planlarının ve uygulanmalarının değerlendirilmesinin getireceği deneyimler ve geri beslemeler ile Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin uygulanmasının geliştirileceği umulmaktadır. Proje çerçevesinde karşılıklı işbirliği içinde yürütülecek müşterek çalışmalarla projede amaçlanan belediye ve ilgili kurumlarda çevresel gürültü konusunda kurumsal kapasitenin geliştirileceği ve güçlendirileceği bir altyapının kazanılacağına inanılmaktadır.
İlginiz ve sabrınız için teşekkürler...