Diagnostik Görüntüleme ve Teknikleri
Diagnostik görüntüleme ve teknikleri, implant ekibi ve hasta için çok amaçlı tedavi planının uygulanması ve geliştirilmesine yardımcı olur.
1. Aşama Görüntüleme Aşamaları İmplant cerrahisi öncesi görüntülemedir. Geçmiş tarihli ve yeni çekilmiş radyografik görüntülemeleri içerir. Cerrahi işlemin uygulanacağı alan, kemiğin kalitesi ve miktarı, giriş açıları, kritik bölgelerle olan ilişki belirlenir.
2. Aşama Cerrahi işlem sırasında ve hemen sonrasında cerrahi bölgelerin değerlendirilmesi, implantın en uygun pozisyonunun belirlenmesi, işlem yapılan bölgedeki iyileşmenin değerlendirilmesini kapsar.
3. Aşama Protez ağız içine yerleştirildikten hemen sonra başlar ve implant ağızda kaldığı sürece devam eder. İmplantın ağızda hareket etmeksizin kalmasının ve işlev görmesinin, implant çevresindeki kemik seviyelerinin, implant yapısının değerlendirilmesini kapsar.
Görüntüleme Çeşitleri Periapikal Panoramik Oklüzal Sefalometrik Tomografik Radyografi (Analog) Radyografi (Analog) Radyografi (Analog) Radyografi (Analog) Radyografi Bilgisayarlı Tomografi (3 Boyutlu) Manyetik Rezonans Görüntüleme (3 Boyutlu) İnteraktif Bilgisayarlı Tomografi (3 Boyutlu)
Periapikal Radyografi Avantajlar Düşük radyasyon dozu Uygun pozisyonlandırma ile minimum magnifikasyon Yüksek çözünürlük Ucuz
Periapikal Radyografi Dezavantajlar Distorsiyon ve magnifikasyon Minimal bölgesel değerlendirme Film yerleştirilme zorluğu Kesit görüntülemede sıkıntı
Dijital Radyografi Görüntü film yerine sensör kullanılarak elde edilir. Elde edilen görüntü modifiye edilerek işlenebilir.
Geleneksel radyograflara göre düşük radyasyon verilerek yüksek çözünürlüklü görüntü elde edilir. Cerrahi işlem sırasında çok hızlı bir şekilde görüntü elde edilir.
Dijital-Konvansiyonel Filmlerin Karşılaştırılması KONVANSİYONEL DİJİTAL Görüntü Analog Analog Dijital Radyasyon Yüksek %50-%90 daha az Görüntüleme Geç Hızlı Çözünürlük 14-18 Ln/mm 12-20 Ln/mm Film İnce/Bükülebilir İnce/Kablolu Görüntü Kalitesini Arttırma Değiştirilemez Değiştirilebilir Depolama Film Bilgisayar
Oklüzal Radyografi Maksilla ve mandibulanın düzlemsel görüntüsü elde edilmektedir. Mandibulada kret genişliği hakkında bilgi verebilir. Pataloji için değerlendirmelerde kullanılırlar. Maksillada pozisyonladırma güçtür.
Sefalotmetrik Radyografi Bu radyografi de mandibular ve maksiller alveolar kemiğin sagital düzlemde kesitsel görüntüsü elde edilir.
Düşük magnifikasyon (%10) İskeletsel ilişki Protezdeki diş pozisyonu Anteriorda simfizis bölgesinde greft materyali konmadan önce kemik miktarının değerlendirilmesi
Panoramik Radyografi Çenelerin bütün olarak anatomisi ve patolojilerini değerlendirme Kliniklere uygun, kullanımı kolay ve hızlı sonuç İmplant cerrahisi öncesi kemik miktarı ölçümü için çok yüksek tanısal değere sahip değildir. Yaklaşık %10 vertikal, %20 de horizontal magnifikasyon gösterir.
İmplant şirketleri, panoramik film üzerinde implant boyutunu ve kritik yapılarla ilişkisini değerlendirmeyi sağlayan yazılımlar sunmaktadırlar.
Geleneksel Tomografi Vücudun radyografik kesitlerinin alındığı tüm radyografiler tomografi olarak adlandırılmıştır. Kesit alınan bölge haricinde, yukarı ve aşağıdaki bölgeler net görülmez. Çok sayıda görüntü gerekmesi, tekniğin hassas olması, görüntüde oluşan bulanıklıklar ve oluşan yüksek radyasyon dozu sistemin dezavantajlarıdır.
Bilgisayarlı Tomografi (BT) [Computed Tomography (CT)] Dijital ve matematiksel bir görüntüleme tekniğidir. Çevredeki anatomik yapılar yüzünden görüntünün bulanıklaşmadığı tomografik kesitlerden oluşur. BT sert ve yumuşak doku ayrımı ve miktarının belirlenmesine imkan sağlar.
BT 3 boyutlu dijital görüntüler olup 512x512 piksel boyutundaki kesit şeklinde hacimsel görüntülerden oluşur. BT görüntüsünün belli başlı elemanı Voksel dir. Voksel, BT görüntüsünün o noktadaki yoğunluğunu ifade eder.
Her Voksel 12bit lik veri içerir ve -1000 den (hava) +3000 (mine/dentin) Hounsfield birimine kadar değişen aralığı vardır.
Yapıların görüntülemelerinde miktar tayininin yapılabilmesi sayesinde bölgedeki dokular birbirinden ayırt edilebilmekte ve kemik kalitesi belirlenebilmektedir.
Günümüz jenerasyonu BT tarayıcılar 1 piksel (0,25mm) kalınlığında kesitler alabilmektedirler. BT; kemik kalitesinin, ilgili sahadaki kritik yapıların ve dental implantların pozisyonlarının belirlenmesine imkan verir.
Cone-Beam Volumetrik Tomografi [ CBVT ] Konvansiyonel BT de yüksek doz radyasyon gerektirdiği için implant tedavisi için kullanımında ciddi eleştiriler oluşmuştur. FDA onayıyla cone-beam teknolojisi kullanıma girmiştir. CBVT tarayıcılardaki X-ışını tüpü 360⁰ dönerek 5.6 sn ekspoz süresiyle 36 sn de maksilla ve mandibuladan görüntü alınmaktadır.
A B C D E
İnteraktif Bilgisayarlı Tomografi [ İBT ] Radyolog ve hekim arasında oluşabilecek bilgi boşluğunda köprü görevi görmek için geliştirilmiş bir tekniktir. Diş hekimi, istediği boyuttaki silindirleri implantı taklit edecek şekilde görüntü üzerinde seçip yerleştirir ve elektronik cerrahi (EC) gerçekleştirebilir.
Manyetik Rezonans Görüntüleme -MRG- Magnetic Resonance Imaging -MRI- Bir çeşit BT görüntüleme tekniği olup ince kesitler halinde çok yüksek çözünürlüklü görüntüler elde edilir. İyonize radyasyon kullanılmadan, manyetik alanlar kullanılarak vücuttaki dokuların görüntüleri elde edilir.
MRG de görüntüler suda veya yağdaki hidrojen protonlarından üretilen sinyaller sonucunda oluşur. MRG de BT taramalarına oranla dental restorasyonlar görüntüde bozukluk oluşturmazlar ve siyah olarak görünürler.
Inferior alveolar kanalın konvansiyonel veya BT ile ayırt edilemediği vakalarda, trabeküler kemiğin kanaldan kolaylıkla ayırt edilmesini sağlar. MRG trabeküler kemikteki yağın, infeior alveolar kanalın ve nörovasküler yapının, komşu trabeküler yapıdan ayrılmasını sağlar.
[ Avantaj ] Radyasyon olmaması Maksiller sinüs, inf. alveolar kanal gibi önemli yapılar kolaylıkla görülebilir. [ Dezavantaj ] Yüksek fiyat Yeniden biçimlendirme yazılımı olmaması Kortikal kemikte verimli bir teknik olmaması