Muğla da Dünden Bugüne Çam Balı

Muğla da Dünden Bugüne Çam Balı

Muğla kovan varlığı ve bal üretiminde ülke genelinde ilk sıradadır. Muğla Türkiye de çok önemli bir arıcılık merkezidir.türkiye de üretilen çam ballarının % 75-80 i Muğla ilinde üretilmektedir.

MUĞLA DA ARICILIĞIN TARİHÇESİ Bal, ilk çağlardan beri insanoğlu için en önemli besin kaynağıdır. Muğla da arıcılık insan tarihi kadar eskidir. Arıcılık, Osmanlı Dönemi nde o kadar önemli bir geçim kaynağıydı ki Osmanlı Devlet arşivinde de( 1.500 lü yıllarda) yerini almıştır. Binlerce yıldır Muğla nın arıcılık açısından önemli olmasının nedeni çam balı ve çam ormanlarıdır.

OSMANLI DÖNEMİ MUĞLA BÖLGESİ ARICILIK ARŞİVİ

OSMANLI DÖNEMİ TARIM İSTATİSTİKLERİ PROF.DR. TEVFİK GÜRAN Yıllar Arı kovanı sayısı (adet) Miktar (ton) Bal üretimi Değer (bin/ guruş) Fiyat (ton/ guruş) Miktar (ton) Balmumu üretimi Değer (bin/ guruş) Fiyat (ton/ guruş) 1909 224200 933 1455 1559 70 1036 14809 1913 99075 335 782 2338 24 417 17147 1914 50762 338 659 1950 28 376 13429

ÜLKEMİZDE İLK ARICILIK VE BAL KOOPERATİFİ 1951 YILINDA MUĞLA DA KURULMUŞTUR.

MUĞLA ARICILIĞININ MEVCUT DURUMU Muğla ili 334 köyde yaklaşık olarak 6000 aile 1.200.000 kovanla arıcılık yapmaktadır. 2015 AKS kayı 5.517 arıcılık işletmesi ve AKS ye kayıtlı toplam 1.117.756 adet koloni bulunmaktadır İlimizde başlıca arıcılık ürünü çam balı olup, Türkiye üretiminin yaklaşık olarak %75-80 lik kısmını karşılamaktadır. Muğla ilinde arıcılık sektörü 35-40 bin kişiye istihdam sağlamaktadır. Dünya aktif koloni varlığının %1,4 ü, Türkiye aktif koloni varlığının ise %16,8 i Muğla ilimizdedir. Dünya toplam bal üretiminin %1,31 i, Türkiye bal üretiminin de yaklaşık olarak %22,17 si Muğla da yapılmaktadır. Muğla da üretilen balın tamamını çam balı oluşturmaktadır. DÜNYA TÜRKİYE MUĞLA KOLONİ SAYISI (ADET) 79.916.192 6.641.348 1.117.756 BAL ÜRETİM MİKTARI (TON) 1.592.701 102.486 ~ 21.000

ÇAM BALI NEDİR? Çam balı; arıların, akdeniz iklimine mahsus bazı çam ağacı türlerinin dal ve gövdesinde yaşayan Marchalina hellenica nın (basra böceğinin) salgısını kullanarak ürettiği, müstesna bir ifrazat baldır. Yani çam balı, bal arıları tarafından, basra böceğinin salgısından üretilen bir balıdır. Koşnil çamdan emdiği özsudaki proteini alıp,şekerli usareyi vücutlarından dışarı atar.bu tatlı usare bal arıları tarafından toplanarak çam balına dönüştürülür.çam iletim demetlerindeki öz suyun %80 i şekerdir ve az miktarda protein vardır. Dünyadaki çam balı üretiminin %90 ı Türkiye de yapılmaktadır (Tolon, 1999; Öztürk ve Şahin, 2008). Türkiye çam balı üretiminin yaklaşık olarak %75-80 lik kısmı Muğla da gerçekleşmektedir. Yıllık çam balı üretimimiz 15-20 bin ton civarındadır.

ÇAM BALININ YARARLARI Uzun süre kristalize olmaması ve fonksiyonel gıda özelliği taşıması nedeniyle tıp ve gıda sektöründe geniş bir kullanım alanına sahiptir. (Armon,1980;Salem,1981;Dumrosglert,1983;Haffeseei ve Moosa1986,Tolon 1997,Yücel ve Akçiçek 2005) Çam balı mineral madde bakımından yüksek değere sahip olması nedeniyle, besleyici özelliğinin çok olduğunu belirtmiştir..(thrasyvoulouand Bladenopoulou 1984) Anti bakteriyel özelliği ile ağız,boğaz ve bronşit enfeksiyonlarına karşı kullanılmaktadır (Krell 1996). Bal yiyecek emilimini geliştirdiği, kabızlık, oniki parmak bağırsağı ülseri, karaciğer rahatsızlıkları gibi kronik ve enfekte sindirim problemleri için yararlı olduğu belirtilmiştir(salem,1981-haffejeeand Moosa,1985) Çam balının antioksidant özelliğe sahip bir çok bileşiğe sahip olduğu bilinmektedir.(nicholls and Miraglio,2003). Baldaki antioksidant maddeler, kalın bağırsak iltahabının, kolona verdiği hasarı azaltmaktadır

MUĞLA ÇAM BALI ÜRETİMİNİN ÜLKE ARICILIĞIMIZDAKİ ÖNEMİ Çam balı üretiminin kaynağı olan salgıyı salgılayan basra böceğinin ana vatanı ülkemiz olup, merkezi ise Muğla dır. Arıcılık, aile işletmeciliği şeklinde yapılan bir üretimdir. Özellikle Orman içi ve kenarı köylüleri için vazgeçilmez bir üretim faaliyetidir. Arıcılık yapan köylülerin istatistiklerine baktığımız zaman, yeterli ekiliş ve dikiliş alanlarının olmadığı köylerde, köylülerin arıcılık yaptığı görülmektedir. Arıcılığın bölge için en önemli ve vazgeçilmez unsuru da budur. Bir asırlık süreçte kaybolmayan ve her geçen gün artan tarımsal üretim kolu, çam balı odaklı arıcılık faaliyetidir. Basralı çam sahaları aynı zamanda ekolojik bal üretim potansiyeli sunmaktadır. Bölgemizde yılın 9 ayında çam balı üretim alanlarında çam balı üretimi yapılabilecek potansiyel mevcuttur. Çam balı üretim alanları, bu sahalarda kışlatma yapan arıcılarımıza, ek besin vermeden arılarını geliştirme imkanı sunmakta

MUĞLA ÇAM BALI ÜRETİMİNİN ÜLKE ARICILIĞIMIZDAKİ ÖNEMİ Birçok meyve ağacından 10-15 yıl ürün alındığı halde, basralı kızılçam ağacından ortalama 150 yıl ürün alınabilmektedir. Yeterli çam balı üretiminin yapılamadığı yıllarda bal ihracatı da yapılamadığı gibi, ülkemiz iç piyasasında bal arzında sorunlar oluşmaktadır. Ayrıca çam balında limitsiz bir ihracat talebi bulunmaktadır. Ülkemizde ihraç edilen balın tamamına yakınını çam balı oluşturmaktadır. Bu da ekonomiye olan katkısını ortaya koymaktadır. Çam balı üretim alanları bölgesel olmasına rağmen üretimi ülkeseldir. Ülkemizin bütün arıcıları bu alanlardan faydalanmaktadır.

ÇAM BALININ ÜLKE EKONOMİSİNE KATKISI İlimizde yaklaşık olarak 20 bin ton çam balı üretilmektedir. Ayrıca kolonilerde kışlık besleme takviyesi olarak yaklaşık 5 bin ton çam balı bırakılmaktadır. Yani ilimizde, toplam 25 bin ton civarında çam balı üretimi yapılmaktadır. 1 kg. çam balını ortalama olarak 10TL. den hesaplayacak olursak 25.000.000 kg. X 10 TL = 250 milyon TL. ülke ekonomisine sadece çam balının katma değeri bulunmaktadır. (87.5 milyon $) Ayrıca arıcılığın polinasyon yolu ile ekonomiye olan katkısının bal ve diğer arı ürünlerinden elde edilen gelirin en az 10-12 katı olduğu da bilimsel çalışmalarla ortaya koyulmuştur.

MUĞLA BÖLGESİ BASRALI SAHALAR Muğla İlimizdeki basralı sahalara baktığımız zaman; Muğla ilinin toplam alanı 1.226.516,6 ha olup bunun 830.854,8 ha ı orman alanıdır. Muğla bölgesinde verimli orman alanlarının %8,9'u basralı iken bu oran bozuk orman alanlarında %6,2'dir. Toplam orman alanlarının ise %8 i basralıdır. Muğla bölgesi basralı toplam alan ise 66.305 ha. dır. İşletmeler Orman Bozuk Toplam Genel Toplam Kavaklıdere 176,2 10,7 186,9 47.486,5 Köyceğiz 3.786,6 4.587,5 8.374,1 118.373,3 Muğla 16.433,2 2.388,2 18.821,5 114.772,9 Yatağan 3.455,7 1.110,6 4.566,3 82.701,8 Yılanlı - - - 75.753,1 Milas 10.165,6 2.708,6 12.874,2 272.638,5 Marmaris 7.642,9 3.511,4 11.154,3 137.950,4 Kemer 2.316,6 513,8 2.830,3 154.789,5 Fethiye 2.246,7 440,6 2.687,3 133.998,2 Dalaman 2.381,4 2.428,7 4.810,1 88.052,0 Toplam 48.604,9 17.700,1 66.305,0 1.226.516,6

MEVCUT POTANSİYELLER ÇERÇEVESİNDE 2002-2015 YILLARI ARASI ÇALIŞMALAR

BİRLİĞİMİZCE ÇAM BALI ÜRETİM ALANLARI ÜZERİNE YÜRÜTÜLEN VE ORTAK OLUNAN PROJELER Çam Pamuklu Koşnili Marchalina hellenica (Gennadius) nın Biyo-Ekolojisi ve Populasyon Dinamiği (Hacettepe Üni. Behzat Gürkan) (Sonuçlandı) Muğla Yöresi Kızılçam Ormanlarında Çam Balı Üretiminin Sürdürülebilirliği ve Karşılaşılan Sorunların Giderilmesi Projesi (Isparta Orman Fak.-Mustafa AVCI) (Sonuçlandı) Muğla ili Marchalina hellenica nın moleküler ve sistematik varyasonun tanımlanması ve mikrobiyal floranın belirlenmesi Projesi (BAP-Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi-MAYBİR)(Devam ediyor) Basra Böceği (Marchalina hellenica)'nin Konukçu Olduğu Bazı Kızılçam (Pinus brutia) Ağaçlarının Kimyasal Bileşenlerinin İncelenmesi Projesi (Ege Ormancılık Araştırma Enstitüsü MAYBİR) (Devam ediyor)

BİRLİĞİMİZCE ÇAM BALI ÜZERİNE YÜRÜTÜLEN VE ORTAK OLUNAN PROJELER Muğla Bölgesinde Üretilen Çam Balı ve Propolisin Mikroskobik, Organoleptik ve Kimyasal Analizleri (Hacettepe Üni. Aslı ÖZKÖK)(Sonuçlandı) Muğla Yöresinde Üretilen Çam Ballarının Aroma Bileşenlerinin Belirlenmesi (Ege Üniversitesi) (Sonuçlandı) Muğla Çam Ballarının C4 Şeker Oranı Ve Şeker Profillerinin Belirlenmesi Projesi (Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi) (Sonuçlandı) Muğla Yöresi Çam Ballarının Depolamaya Bağlı Olarak Bazı Kinetik Parametrelerinin Belirlenmesi ve Raf Ömrü Doktora Tezi (Selçuk Üniversitesi -Filiz SAĞLAM) (Sonuçlandı) Çam Balımız Yok Olmasın! Projesi (MAYBİR-Akdeniz Yeşilleri Derneri - COMDEKS Projesi UNDP - GEF/SGP Programı) (Sonuçlandı) Türkiye de Üretilen Çam Balının Fiziksel, Kimyasal ve Mineral Madde Profili Projesi (TAGEM-MAYBİR) (Devam ediyor)

ULUSLAR ARASI MUĞLA ARICILIK VE ÇAM BALI KONGRESİ Birliğimizce, 2008 yılından bu yana, çam balımızın uluslararası tanınırlığının arttırılması amacıyla iki yılda bir Uluslararası Muğla Arıcılık ve Çam Balı Kongresini düzenlemekteyiz. 1. Uluslararası Muğla Arıcılık ve Çam Balı Kongresi (2008) 10 ülkeden 21 yabancı katılımcı, toplam katılımcı sayısı 480 2. Uluslararası Muğla Arıcılık ve Çam Balı Kongresi (2010) 14 ülkeden 71 katılımcı, toplam katılımcı sayısı 612 3. Uluslararası Muğla Arıcılık ve Çam Balı Kongresi (2012) Farklı bir konseptte düzenlenmiştir. 18 ülkeden 111 katılımcı, toplam katılımcı sayısı 1143 4. Uluslararası Muğla Arıcılık ve Çam balı Kongresi & 20. Apislavia Kongresi (2014) 5-9 Kasım 2014 te yapılan kongremiz Balkan ülkelerinin düzenlediği Apislavia Kongresi ile birlikte ortak olarak Fethiye de yapılmıştır. 30 ülkeden 490 katılımcı, toplam katılımcı sayısı 1876 5. Uluslararası Muğla Arıcılık ve Çam balı Kongresi (2016) 1-5 Kasım 2016 tarihleri arasında Fethiye de düzenlenecektir. Her geçen kongrede katılımcı sayısı ve stand sayıları artmaktadır. 5. Kongrede katılımcı hedefimiz 2500 kişidir.

MUĞLA ÇAM BALI TESCİL SÜRECİ

ÇAM BALI TESCİLİNDE YARARLANILAN BİLİMSEL ÇALIŞMALAR Üretilen balların yöresel olarak farklılık gösterdiği aşağıda belirtilen bilim insanlarınca yapılmış akademik çalışmalarla açıkça belirtilmektedir. Türkiye Ege (Akdeniz) Bölgesi Ballarının Biyokimyasal ve Palinolojik Yönden İncelenmesi (Rıza Dalgıç, Doktora Tezi, 1994-Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji A.B.D. ) Muğla ve Yöresinde Üretilen Çam Ballarının Aroma Bileşenlerinin SPME/GC/MS Tekniği ile Belirlenmesi (Dilek Bayraktar, Yüksek Lisans Tezi, 2008-Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Gıda Mühendisliği A.B.D.) Muğla ve Yöresi Çam Ballarının Biyokimyasal Özellikleri Üzerine Bir Araştırma (Banu Tolon, Doktora Tezi, 1999-Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü ZootekniA.B.D.) Ege Bölgesi Ballarının Bazı Ağır Metal Birikimlerinin saptanması (Ayşe Günbey (Şerifoğlu) Doktora Tezi Muğla Bölgesindeki Çam Balı ve Propolisin Mikroskobik, Organoleptik ve Kimyasal Analizi (Aslı Özkök, Doktora Tezi, 2004-Hacettepe Üniversitesi Biyoloji Bölümü) Türk Çam Balının Analitik Özellikleri (Serap Bilgen Çınar, Doktora Tezi, 2006-Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Gıda Mühendisliği A.B.D.) Türkiyede Üretilen Bazı Çiçek ve Salgı Ballarının Fenolik Asit ve Flavonoid Profilinin Belirlenmesi (Mohammed Ishag Haroun, Doktora Tezi, 2006- Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Gıda Mühendisliği A.B.D.) Muğla Yöresi Çam Ballarındaki Eser Element İçeriğinin AAS ile Analizi (Berrin Tosmur, Yüksek Lisans Tezi, 2004-Muğla Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü) Türkiyede Üretilen Bazı Balların Yapısal Özelliklerinin Gıda Güvenliği Bakımından Araştırılması (Aziz Gül, Doktora Tezi, 2008-Mustafa Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Zootekni A.B.D.) Çam Pamuklu Koşnili'nin (Marchalina hellenica Gennadıus) Muğla Yöresi Kızılçam Ormanlarında Hacim Artımı Üzerine Yaptığı Etkiler" isimli Doç Dr. Ahmet YEŞİL, Doç.Dr. Behzat GÜRKAN, Prof.Dr. Ömer SARAÇOĞLU, Araş.Gör. Hayati ZENGİN yapmış oldukları ortak çalışmada geçen konuların özetinde belirtilmektedir.

MUĞLA ÇAM BALININ AYIRT EDİCİ ÖZELLİKLERİ Muğla yöresinde üretilen balın gerek miktarının çokluğu gerekse biyokimyasal kriterleri (nem,kül,ph,diastas,invertşeker,sakkaroz,asitlik,hmf) açısından diğer üretim bölgelerinden farklı bir profil arz etmektedir. Aşağıdaki tablo incelendiğinde iki ilin çam balı kimyasal analizlerinde farklılık görülmektedir. Ash Humidity HMF Diastase Reducing Sucrose Total sugar Acidity (%) (%) (mg/kg) (%) (%) (mea/kg) Electrical conductiv ity ph İzmir 0.71 16.53 20.63 13.03 70.88 3.02 35.04 1.15 4.62 Muğla 0.79 16.98 19.11 12.95 67.26 4.85 33.99 1.36 4.33 SE 0.4 0.3 0.2 0.01 0.4 0.3 0.1 0.10 0.03 VS Importance level(p) L NS NS NS NS * * NS NS NS Ege bölgesindeki balların Biyokimyasal ve polinolojik yönden incelenmesi Rıza DALGIÇ,1994

MUĞLA ÇAM BALININ AYIRT EDİCİ ÖZELLİKLERİ Türkiye de Üretilen Bazı Balların Yapısal Özelliklerinin Gıda Güvenliği Bakımından Araştırılması (Aziz Gül, Doktora Tezi, 2008-Mustafa Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Zootekni A.B.D.)

MUĞLA ÇAM BALININ AYIRT EDİCİ ÖZELLİKLERİ Muğla çam balı, coğrafi olarak elde edildiği yöreyi temsil eden ve çam balı karakteristiğinin göründüğü bir besindir. Bu yöreden elde edilen çam ballarının daha koyu renkli ve yoğun mineral madde (Demir, mangan, çinko) içermesi, Muğla kızılçam ormanlarının bulunduğu toprak yapısının daha zengin mineral madde taşıması ile açıklanabilir. Muğla çam balının, gerek bal analizlerine dayalı bilimsel verilerle gerekse coğrafi yapı nedeniyle ülkemiz açısından Nokta ürün olarak değerlendirilmesinde yarar vardır, denilmektedir.(ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü ) Muğla yöresi ballarının Antimikrobiyal etkilerinin araştırılması başlıklı projesinin çalışma sonucuna bakıldığında Muğla ili ballarının çoğunluğunun oldukça yüksek Antimikrobiyal etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir.enfeksiyon hastalıklarının tedavisinde kemoterapötik maddelere alternatif olabileceği kanaatine varılmıştır. (Muğla Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü araştırması verilmiştir.)

MUĞLA ÇAM BALININ DUYUSAL TANIMLAMASI Renk Yoğunluğu : Koyudan, çok koyu renge Görsel Değerlendirme Renk Tonu : Yeşilimsi fluoresans renkte normal bal rengi ( Koyu kahve rengi yeşile çalar ) Koku Yoğunluğu : Orta Koku Değerlendirme Koku Tanımlama : Odunsu ve taze Tatlılık: Orta Asitlik : Zayıf Tat Değerlendirmesi : Yoğunluğu : Orta Acılık : Yok Aroma Yoğunluğu : Orta Aromanın Tanımlanması : Odunsu ve taze. Oldukça aromatik ve balsamsı Tad : Hafif, belirgin değil. Reçine ve Çam kokuludur. Kalıcılık/ Ağızda kalan tat : Orta Diğer tat algılamaları : Çam kokulu

MUĞLA ÇAM BALINA AİT FİZİKOKİMYASAL PARAMETRELER Fiziksel Karakteristikler Kristalleşme Oranı : Yavaş Diğer Özellikleri : Düşük su içeriğinden dolayı yüksek tutarlılıktadır. Fizikokimyasal Parametreler Birim ( Unit ) Miktar ± Sapması Elektriksel İletkenlik Ms /cm 1.2 ± 0.4 PH - 5.0 ± 0.5 Serbest Asitlik meq / kg 26 ± 10 Nem g/100g 16 ± 2 Diastaz DN 14 ± 6 Proline mg/ 100g 450 ±20 Fruktoz g/100 g 32±3 Glukoz g/100g 26± 3 Sakaroz g/ 100g 1±1 Fruktoz+ Glukoz g/ 100g 56±8 Fruktoz/ Glukoz - 1.2±0.2 % C4 Şeker % 0-10 HMF mg/kg 0-10 % Kül % 0.5± 0.2

MUĞLA ÇAM BALI TESCİLİ İÇİN GEREKÇELERİMİZ Tüm bilimsel çalışmalar ve ayırt edici özellikler göstermiştir ki Muğla Çam Balının tescil edilmesi gerekmektedir. Türkiye çam balının %80 lik kısmı Muğla ilinde üretilmektedir.muğla ilinin arıcılıktaki bu denli yüksek potansiyele sahip olmasındaki temel etken çam balı üretimidir. Gerek ilimiz gerekse ülkemiz açısından bu denli önemli bu ürünün aynı zamanda yurt dışından ciddi bir talebin olması tescilinin mutlaka yapılmasının önemini ortaya koymaktadır. Muğla da çam balı; Muğla nın tüm tarihi geçmişinde yerini almıştır. Çam Balı adı Muğla ile özdeşleşmiştir.bunun bir marka haline getirilmesi gerekmektedir. Bu da ancak tescil ile mümkün olacaktır. Ayrıca, üretimin disiplinize edilebilmesi çam balının tescil edilmesiyle mümkün olacaktır.

TESCİL İLANI 13 Ocak 2010 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 27461 555 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME GEREĞİ COĞRAFİ İŞARETLERİN KORUNMASINA İLİŞKİN TESCİL TALEBİ İLANI Aşağıda; başvuru tarihi, başvuru numarası, başvuru sahibi, çeşidi ve teknik özellikleri belirtilen coğrafi işaret tescil başvurusu, 4128 sayılı Kanunla düzenlemeler yapılan 555 sayılı Coğrafi İşaretlerin Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamında ilgililerin Başvurunun Resmi Gazetede ilan tarihinden itibaren altı ay içinde ilgili herkes 3, 5, 7 ve 8 nci maddelerdeki hükümlere uygunluk açısından tescil talebinin geçersizliğine ilişkin Enstitü nezdinde itirazlarda bulunur. hükmüne amir olan Kararnamenin 11 nci maddesinin 1 nci fıkrasına uygun olarak ilan edilmektedir. Tescil edilecek coğrafi işaretler yine aynı Kararname nin 20 nci maddesi gereğince; başkalarının aynı ürünleri üretimlerinin teknik özelliklerine uygunluğunun kontrolleri; aşağıda belirtilen komisyon tarafından hem üretim aşamasında hem de pazarlama aşamasında sürekli yapılacaktır. Coğrafi İşaretin Başvuru Tarihi : 24/09/2007 Başvuru No : C2007/013 Coğrafi İşaretin Türü : Menşe Başvuru Sahibi : MUĞLA İLİ ARI YETİŞTİRİCİLERİ BİRLİĞİ Başvuru Sahibinin Adresi : Orhaniye Mahallesi İsmet Çatak Caddesi Okutucu Apt. Kat:1 No:67 MUĞLA Ürünün Adı : Çam Balı Coğrafi İşaretin Adı : Muğla Çam Balı Coğrafi Sınırları : Muğla ili sınırları Kullanım Biçimi : Etiketleme

MUĞLA ÇAM BALI TESCİL SÜRECİ Türk Patent Enstitüsü Başkanlığının 13 Ocak 2010 tarih ve 27461 sayılı Resmi Gazetedeki ilanında MUĞLA ÇAM BALI nın C2007/013 başvuru numarası ile tescili ilan edilmiştir. Tescile ne yazık ki bazı firmalar ve kurumlar itiraz etmişlerdir. İlgili itirazlara birliğimizce süresi içerisinde gerekli yanıtlar verilmiştir. Akabinde Muğla Çam Balı tescili için Patent Enstitüsü tarafından bilirkişi raporları talep edilmiştir. Tescil ilan ve itirazların üzerinden 6 yıl geçmesine rağmen hala somut bir adım atılamamıştır.

ÇAM BALI TAYİNİNDE BELİRTEÇLER Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Öğretim Üyelerinden Doç.Dr. Mehmet ÖZTÜRK ün 2014 yılında yaptığı çalışmaya göre çam balının üretim yapıldığı bölgelere göre bileşenlerinin değiştiği ve bu bileşenlerin çam balında belirteç olarak değerlendirilmesi gerekliliğini belirtmektedir.

TÜRKİYE DE ÜRETİLEN ÇAM BALININ FİZİKSEL, KİMYASAL VE MİNERAL MADDE PROFİLİ 2015 yılında başlanılan TAGEM tarafından 7 ilde yürütülen Türkiye de Üretilen Çam Balının Fiziksel, Kimyasal ve Mineral Madde Profili Projesinin 1. yıl sonucunda yapılan değerlendirmede tescil başvuru sürecinde yapılan ve tescil için gerekçe olarak gösterilen ayırt edici özellikler bu projenin 1. yıl sonuçlarında da bölgeler arasında hem kimyasal hem de istatistiki açıdan farklılıkların olduğunu ortaya koymuştur. İl Nokta Sayısı Koloni Sayısı Muğla 21 126 Aydın 5 30 İzmir 4 24 Balıkesir 5 30 Çanakkale 5 30 Antalya 3 18 Manisa 2 12 TOPLAM 45 270

SONUÇ OLARAK; Tüm farklılık ve özellikleriyle ilimizle özdeşleşmiş olan Muğla Çam Balının marka değerinin oluşturulması ve korunması, dış satım, sürdürülebilir bir üretim ve güvenli gıda temini tescil ile mümkün olacaktır. Ülkemizde üretim miktarı çok düşük olan bazı yöresel ballar tescil edilmişken, Dünya çam balı üretiminin merkezi olan Muğla ilinde üretilen, milli ürünümüz Muğla Çam Balının tescili ivedilikle yapılmalıdır.

İlimizle özdeşleşen ve adına bilimsel kongreler düzenlediğimiz bu yıl 5 Kasım 2016 tarihlerinde Fethiye de düzenleyeceğimiz 5.Uluslararası Muğla Arıcılık ve Çam Balı Kongremize sizleri davet ediyoruz.

TEŞEKKÜRLER Ziya ŞAHİN MAYBİR Yön.Kur.Başk.