AVRUPA BİRLİĞİ İLE KATILIM MÜZAKERELERİ SÜRECİ ÇİSEL İLERİ 10-14 Ekim 2011
Katılım Müzakereleri Nedir? AB ile katılım müzakereleri klasik anlamda bir müzakere değildir. Aday ülke AB müktesebatının tümünü benimsemek ve uygulamak zorundadır. Müzakere edilen tek husus, uygulama takvimidir.
Müzakere Sürecinin Aşamaları Taramasüreci Müzakere pozisyon belgelerinin hazırlanması Müzakere pozisyon belgelerinin AB Dönem Başkanlığı na sunulması Müzakerelerinaçılması Müzakerelerintamamlanması Katılım Antlaşması nın onaylanması
Guardian: Avrupa Türkiye'yi kucakladı The Times: AB, kendini kanıtladı Financial Times: Türkiye'den AB çok şey kazanacak Le Monde: Müzakereler 12 yıl sürecek La Repubblica: AB kapılarını Türkiye'ye açtı Los Angeles Times: Türkiye'yi zor bir süreç bekliyor
Müzakere Süreci 3 Ekim 2005: Uzun tartışmalar sonucu Müzakere Çerçeve Belgesi onaylanmış ve böylece katılım müzakereleri resmen başlamıştır. Müzakere Çerçeve Belgesi katılım müzakerelerinin temel ilkelerini belirleyen bir yol haritasıdır sürecin işleyişi, tarafların yükümlülükleri, müzakere başlıklarının açılma ve kapanma koşulları vb. hususları ortaya koymaktadır. Müzakerelerin her aday ülke ile aynı ilkeler temelinde ancak ilgili aday ülkenin performansına göre gerçekleştirilmesi öngörülmektedir.
Tarama Süreci 20 Ekim 2005-13 Ekim 2006: Tarama süreci (Bilim ve Araştırma başlığıyla başlamış Yargı ve Temel Haklar başlığıyla sona ermiştir). Sürecin başlıca aktörleri: Avrupa Komisyonu bürokratları (Avrokatlar) T.C. Bürokratları Teknik düzeyde yürütülen bir süreç
TARAMA SÜRECĐ AB müktesebatının analitik olarak incelenmesidir. Tanıtıcı tarama AB müktesebatı Ayrıntılı tarama AB TR mevzuatının farklarının belirlenmesi Uyum sürecinin takvimi Tarama sürecinin ardından, her müktesebat başlığı için Avrupa Komisyonu tarafından ayrı bir tarama raporu hazırlanmakta ve AB Konseyi ne sunulmaktadır.
Müzakere Süreci 11 Aralık 2006: AB Genel İşler Konseyi nde bir araya gelen AB üye ülkelerinin Dışişleri Bakanları 8 başlıkta müzakerelerin askıya alınmasını öneren 29 Kasım tarihli Komisyon Tavsiyesi ni kabul etmişlerdir. Bu çerçevede, Komisyon Türkiye nin Ek Protokol e ilişkin taahhütlerini yerine getirdiğini doğrulayana kadar, Türkiye nin G. Kıbrıs a yönelik kısıtlamalarını ilgilendiren politika alanlarını kapsayan 8 başlığın açılmayacağı ve hiçbir başlığın geçici olarak kapatılmayacağı kararlaştırılmıştır.
Müzakere Süreci Malların Serbest Dolaşımı İş Kurma ve Hizmet Sunumu Serbestisi MaliHizmetler Tarım ve Kırsal Kalkınma Balıkçılık UlaştırmaPolitikası GümrükBirliği Dışİlişkiler
Müzakere Pozisyon Belgesi Türkiye AB müktesebatına uyum düzeyini Ulusal mevzuatını ne şekilde müktesebata uyumlu hale getireceği ve uygulayacağını, Uygulama için nasıl bir kurumsal yapı oluşturacağını Gerekli finansman ihtiyacını Varsa geçiş dönemi ve/veya istisna taleplerini sıralar.
Müzakere Pozisyon Belgesi Müzakere Pozisyon Belgesi nde kullanılan araçlar Geçiş Dönemi İstisna (derogasyon) Geçici Kalıcı Geçiş dönemi ve istisna taleplerinin uygun şekilde gerekçelendirilmesi gerekmektedir. Bunun için kullanılan en önemli araç etki analizleridir.
Geçiş Dönemi ve İstisnalar Hangi alanlarda alınması zor? Serbest piyasa kuralları ve iç pazarın işleyişi ile çelişmesi halinde (devlet yardımları, fikri mülkiyet hukuku, vb.). Rekabeti bozucu ortam yaratması halinde (teknik mevzuata uyum, sosyal politikanın bazı alanları, vb.) Birliğin siyasi öncelikleriyle çelişmesi halinde (adalet ve içişleri, vb.)
AB nin esnek olduğu alanlar: Aday ülke için ekonomik, siyasi, sosyal açılardan ciddi sıkıntı yaratması ve uyum maliyetinin büyük yük getirmesi halinde (çevre, enerji, gıda güvenliği, vb.). Aday ülkenin ulusal çıkarları ile çelişmesiancak, AB açısından önemli sorun yaratmaması halinde (sermayenin serbest dolaşımı, vb.).
Fiili Müzakereler Türkiye nin müzakere pozisyon belgesini göndermesinin ardından Avrupa Komisyonu AB nin taslak pozisyonunu hazırlar. Üye ülkeler AB nin nihai pozisyonunu belirleyerek Türkiye ye iletir. İlgili müzakere başlığının açılmasıyla fiilen müzakereler başlar.
Müzakerelerin Tamamlanması Müzakereler, ilgili başlıkta aday ülkenin mevzuat uyumunu ve uygulamayı yeterli ölçüde sağlaması ve tam uyumuna yönelik bir takvim taahhüt etmesiyle geçici olarak kapatılır. AB geçici olarak kapatılan başlıkları tekrar açma hakkını saklı tutar (mevzuat değişikliği ya da taahhütlerin yerine getirilmemesi). Tüm müzakere başlıklarında anlaşma sağlanmasıyla geçici olarak kapatılan başlıklar nihai olarak kapatılır.
KATILIM ANTLAŞMASI Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanır. Üye ülkeler, aday ülke ve Konsey in görüşleri alınarak nihai hali verilir. Avrupa Parlamentosu basit çoğunlukla onaylar. Konsey oybirliği ile onaylar. Üye ülkeler ve aday ülke imzalar. Aday ülke ve üye ülkeler tarafından kendi anayasal usullerine göre onaylanır (meclis veya referandum).
Katılım Müzakereleri-Hangi Müzakeresi Açılan Başlıklar Aşamadayız? 25. Bilim ve Araştırma (12 Haziran 2006) 4. Sermayenin Serbest Dolaşımı (19 Aralık 2008) 6. Şirketler Hukuku (17 Haziran 2008) 7. Fikri Mülkiyet Hukuku (17 Haziran 2008) 10. Bilgi Toplumu ve Medya (19 Aralık 2008) 12. Gıda Güvenliği, veterinerlik ve Bitki Sağlığı (30 Haziran 2010) 16.Vergilendirme (30 Haziran 2009) 18. İstatistik (26 Haziran 2007) 20. İşletme ve Sanayi Politikası (29 Mart 2007) 21. Trans-Avrupa Ağları (19 Aralık 2007) 27. Çevre (21 Aralık 2009) 28. Tüketicinin ve Sağlığının Korunması (19 Aralık 2007) 32. Mali Kontrol(26 Haziran 2007)
Katılım Müzakereleri-Hangi Aşamadayız? Müzakere Pozisyon Belgelerinin Sunulduğu Başlıklar 17. Ekonomik ve Parasal Politika 26. Eğitim ve Kültür AB Konseyi'nde Onaylanıp Açılış Kriteri Belirlenen Başlıklar: 1. Malların Serbest Dolaşımı 3. İş Kurma Hakkı ve Hizmet Sunumu Serbestisi 5. Kamu Alımları 8. Rekabet Politikası 9. Mali Hizmetler 11. Tarım ve Kırsal Kalkınma 19. Sosyal Politika ve İstihdam 29. Gümrük Birliği
Katılım Müzakereleri-Hangi Aşamadayız? AB Konseyi'nde Görüşülmesi Süren Başlıklar: 2. İşçilerin Serbest Dolaşımı 13. Balıkçılık 14. Taşımacılık Politikası 15. Enerji 22. Bölgesel Politika ve Yapısal Araçların Koordinasyonu 23. Yargı ve Temel Haklar 24. Adalet, Özgürlük ve Güvenlik 30. Dış İlişkiler 33. Mali ve Bütçesel Hükümler Avrupa Komisyonu nda Görüşmesi Süren Başlıklar 31. Dış, Güvenlik ve Savunma Politikaları
Katılım Müzakereleri Fransa nın Veto Ettiği Başlıklar 11) Tarım ve Kırsal Kalkınma 17) Ekonomik ve Parasal Politika 22) Bölgesel Politika ve Yapısal Araçların Koordinasyonu 33) Mali ve Bütçesel Hükümler 34) Kurumlar GKRY nin Veto Ettiği Başlıklar 2) İşçilerin Serbest Dolaşımı 15) Enerji 23) Yargı ve Temel Haklar 24) Adalet, Özgürlük ve Güvenlik 26) Eğitim ve Kültür 31) Dış Güvenlik ve Savunma
Önümüzdeki Dönem Geriye açılabilecek üç başlık kalmıştır: 5) Kamu Alımları 8) Rekabet 19) Sosyal Politika ve İstihdam AB Bakanlığı oluşturulması, kadrosunun artırılması altyapının geliştirilmesi açısından önemlidir. Kopenhag siyasi ve ekonomik Kopenhag siyasi ve ekonomik kriterlerinin karşılanması halen önceliklidir. Mevcut İletişim Stratejisi nin iyileştirilmesi gerekmektedir. Başarılı bir müzakere süreci için toplumun ilgili tüm kesimlerinin sürece dahil etmek, görüşlerinin yansıtılmasını sağlamak esastır.
ĐKTĐSADĐ KALKINMA VAKFI Çisel İleri cileri@ikv.org.tr www.ikv.org.tr