12 RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRİLMESİ AMAÇ: İşyerlerinde Tehlikelerin tespiti için uygun yöntemlerin uygulanması, L tipi, FMEA ve Fine Kinney Risk analiz yöntemleri örneklerin guruplar ile çözülmesi, Örneklerin guruplar ile risklerin hesaplanması V- RİSK HESAPLAMA ÖRNEKLERİ-II Nİ1303096 2015 Güz dönemi Nurdoğan İNCİ Elektrik Mühendisi İş Sağlığı ve Güvenliği Danışmanı ve GEDİK ÜNİVERSİTESİ Öğretim görevlisi nurdoganinci@gmail.com 1
Nİ1201297 RİSKİ HESAPLANACAK ÖRNEKLER 5 X 5 RİSK AĞIRLIK HESABI R= A x B ORT A Kazanın olası ŞİDDETİ 1-Önemsiz, 2-Hafif, 3-Orta, 4-Önemli, 5-Ciddi B ORT. (ort)=kazanın meydana gelme olasılığı ortalaması Çok düşük =1, Zayıf =2, Orta =3, Kuvvetli =4, Çok yüksek =5 B ORT. =Kontrol seviye puanlama= ( a + b + c + d )/4 a) İSGÇ Görev sorumluluk ve Yetki ( iyi 1) ile (kötü 5) puan b) Çalışanların eğitimi ve bilinçlendirilmesi ( iyi 1) ile (kötü 5) puan c) İSG açısından çalışma Ortamı ( iyi 1) ile (kötü 5) puan ) d) İSG uygulamalarının kontrolü ve denetim ( iyi 1) ile (kötü 5) puan )
Nİ1201297 RİSKİ HESAPLANACAK ÖRNEKLER A KAZANIN OLASI ŞİDDETİ Tedaviye ihtiyaç hissetmeden iş başı yapılan yaralanma ÖNEMSİZ 1 1 gün > ilk tedaviye müteakip iş başı yapılan olay HAFİF 2 2 gün>= İşten ayrı kalma, orta derece yaralanmalı ORTA 3 2 gün< İşten ayrı kalma uzuv kaybı, ağır yaralanma ÖNEMLİ 4 Uzuv kaybına, ağır yaralanmaya veya ölüm olma durumu CİDDİ 5 Firmada en az 5 yıllık yapılmış kaza raporlarında benzer kazanın istatistik değerlerine göre olasılığın tahmin edilmesidir İSTATİSTİKLER SONUCU KAZANIN MEYDANA GELME OLASILIĞI Yılda iki kez olabilir Önemsiz 1 Yılda Dört kez olabilir Hafif 2 Ayda iki kez olabilir Orta 3 Ayda Dört kez olabilir Önemli 4 Haftada İki kez olabilir Çok Önemli 5
B ORT. (ort)=kazanın meydana gelme olasılığı RİSKİ HESAPLANACAK ÖRNEKLER B ORT. =Kontrol seviye puanlama= ( a + b + c + d )/4 a- GÖREV, SORUMLULUK ve YETKİ de SEVİYELER Herkes uyguluyor, ayrıca eksiklikler varsa yönetime bildiriliyor 1 Herkese bildirilmiş ve aksatılmadan uygulanmakta 2 Tüm işlemleri kapsamamış, Görev Sorumluluk belirsizlikleri var 3 Yönetimce belirlenmemiş kendiliğinden oluşmuş, belirsizlik ve sahipsizlik var 4 Görev, Sorumluluk ve Yetki belirlenmemiş, Yetki karmaşası ve zafiyetleri var 5 b- ÇALIŞANLARIN EĞİTİM ve BİLİNÇ SEVİYELERİ Planlı eğitimlerin yanında yeni çıkan riskli konularda da özel eğitimler verilmekte Herkes tarafından benimsenmiş uygulanıyor ve etkin bir şekilde katılım oluyor Eğitimler planlı verilmekte, etkinlik ve yeterlilik analizleri yapılmakta, kurallar verilen eğitimlerle anlaşılmış ve uygulanmakta Eğitimler planlı verilmiş fakat çalıştığı iş ile ilgili İSG eğitimlerinin etkinlik ve yeterlilik analizi yapılmamış Genel bilgilendirme eğitimleri verilmiş ancak yaptığı iş ve İSGÇ ile ilgili özel eğitimler verilmemiş Kurallar zaman içinde kendiliğinden oluşmuş Eğitim verilmemiş, Çalışanın yaptığı iş ile ilgili eğitimi ve bilinçlendirmesi yok herkes farklı davranışta Nİ1201297 1 2 3 4 5
Nİ1201297 RİSKİ HESAPLANACAK ÖRNEKLER B ORT. (ort)=kazanın meydana gelme olasılığı B ORT. =Kontrol seviye puanlama= ( a + b + c + d )/4 c- ÇALIŞMA KURALLARI ve ALINMASI GEREKLİ ÖNLEMLER Kural ve Önlemler herkes tarafından uygulanıyor ve etkin bir şekilde katılım oluyor, Kural ve Önlemlerin etkinliği için Planlı kontroller, riskli konularda da özel eğitimler verilmekte Kurallar herkese bildirilmiş ve aksatılmadan uygulanmakta eğitimler planlı verilmekte, etkinlik ve yeterlilik analizleri yapılmakta Çalışma Kuralları tüm işlemleri kapsamamış, belirsizlikler var, Eğitimler planlı verilmemekte, eğitimlerin etkinlik ve yeterlilik analizi yok Çalışma Kuralları belirlenmemiş kendiliğinden oluşmuş, genel eğitimler verilmiş ancak iş ve İSGÇ ile ilgili özel eğitimler verilmemiş Çalışma Kuralları belirlenmemiş, Alınması Gereken Önlemler alınmamış, eğitim ve bilinç verilmemiş ve eğitim bilinçlendirme yok herkes farklı davranışta 1 2 3 4 5
Nİ1201297 B ORT. (ort)=kazanın meydana gelme olasılığı RİSKİ HESAPLANACAK ÖRNEKLER B ORT. =Kontrol seviye puanlama= ( a + b + c + d )/4 d- ÇALIŞMA ORTAMININ KONTROL ve DENETİM SEVİYELERİ Kontrol Denetim İşin başlangıcında tehlike analizi yapılmış, iş sürekli kontrol edilip kayıt tutulmakta, iş izin sistemi etkin şekilde uygulanıyor 1 Kontrol Denetim yeterli ve kayıt altına alınmaktadır, uygunluk sağlanmadığı takdirde işe izin verilmemektedir. 2 Kontrol Denetim kriterleri, sıklığı ve sorumlusu belirlenmiş olmakla birlikte kontroller kayıt altına alınmamaktadır 3 Kontrol Denetim Saha ile ilgili İSG Müh. tarafından periyodik olmayan kontrol yapılmakta ve bu kontrollerin içeriği tam olarak tanımlanmamış 4 KKD-İşe başlamadan önce ve iş sırasında herhangi bir kontrol uygulanmamaktadır 5 B ORT. =Kontrol seviye puanlama= ( a + b + c + d )/4
25 5 GÖREV, SORUMLULUK ve YETKİ de SEVİYELER ÇALIŞANLARIN EĞİTİM ve BİLİNÇ SEVİYELERİ ÇALIŞMA KURALLARI ve ALINMASI GEREKLİ ÖNLEMLER ÇALIŞMA ORTAMININ KONTROL ve DENETİM SEVİYELERİ BULUNAN DERECELERİN ORTALAMASI (A+B+C+D)/4 Kazanın meydana gelme olasılığı B (ort) =. 1-Kazanın meydana gelme olasılığı çok düşük, 2-Kazanın meydana gelme olasılığı Zayıf, 3-Kazanın meydana gelme olasılığı var Olağan durumlarda olabilir, 4-Kazanın meydana gelme olasılığı Kuvvetli, 5-Kazanın meydana gelme olasılığı Çok yüksek Nİ1303096 GENEL DEĞERLENDİRME Bulunan değer uygun mu?
III-39-62 KAZA HESAPLAMALARI L tipi ( 5 x 5 ) ÖRNEK ÇALIŞMASI Nİ1303204 İŞ KAZALARI 8
TEHLİKELER 1 RİSKİ HESAPLANACAK ÖRNEKLER Nİ1303096 9
RİSKİ HESAPLANACAK ÖRNEKLER TEHLİKENİN TİPİ: Nedir? d a a b b c d d c Hava durumu: Görev sorumluluk durumu: Yetki ve Sorumluluk Bildirilmesi: Eğitimlerin planlı verilmesi Verilen eğitimlerin uygulamada etkinliği: Yapılacak işlerde önceden kuralları belirleme İşyerinde düzenli denetim: Denetimler Kayda Alınması: İşçilerin kurallara uyması ve KKD kullanımı: İç mek Orta Orta Orta Zayıf Zayıf Zayıf Orta Orta Kazanın olası şiddeti A= Kazanın meydana Gelme Olasılığı B= c d d Çalışma ortamında alınan güvenlik önlemleri: İşe başlamadan önce ortamın kontrolü İşçilerin tecrübesi Orta Zayıf Orta 5 x 5 sistemi R = A x B(ort) Nİ1201297
Nİ1201297 RİSKİ HESAPLANACAK ÖRNEKLER
Bir tamirci yola park etmiş bir forkliftin altına yatarak onu kontrol etmektedir. Bu arada bir işçi diğerine seslenerek yol kenarına istiflenmiş kargoların taşınmasını istiyor. Araç kontrolü Bir tamirci yola park etmiş forkliftin altına yatarak onu kontrol etmektedir. Bu arada bir işçi diğerine seslenerek yol kenarına istiflenmiş kargoların taşınmasını istiyor. Olabilecek Hususlar Tehlikeli olabilecek hususlar ve önlemler 1. Tamirci forkliftin etrafında korkuluk ve herhangi bir uyarı işareti olmaksızın yol ortasında forklifti kontrol etmektedir. 1- Kontroller sabah işe başlamadan yapılmış olmalıydı, ancak acil bir arıza görüldü ise, 2. Çatallar havada askıda bırakılmıştır. 2- forkliftin etrafında korkuluk veya herhangi bir uyarı işareti konulmalı idi 3. Forkliftin hareketini önleyecek takoz kullanılmamıştır 3- Forkliftin hareketini önleyecek takoz kullanılmalı idi 4- Çatallar havada askıda bırakılmış zemine dayalı olmalı idi. 5- Diğer bir forklift geçebilecek yol bırakılmalı idi
Forklif ile taşıma Bir forklift acele bir şekilde malzeme taşıyor Tehlikeli Olabilecek olabilecek Hususlar hususlar ve önlemler 1. Taşınan malzemeler operatörün görüş açısını engelliyor. Yerdeki arkadaşına çarpma ihtimali oldukça yüksek. 1- Taşınan malzeme operatörün görüş açısını engelliyor 2- Yerde çalışan insana çarpma ihtimali var 3. 3- Forkiftin Forkliftin bıçakları çatalları geriye geriye doğru yükseltilmemiş. doğru açılandırılmamış Malzemeler forklift malzeme en ufak bir firende öne ilerlerken devrilebilir. her an devrilebilir. 4- Onarım yapan işçi çevresine uyarı bandı çekmeli idi
po işçisi raflardaki yedek parçaları bir forkliftin çatallarına geçirilmiş etin üzerine basarak almaya çalışıyor. Forklift ile yüksekte çalışma Depo işçisi raflardaki yedek parçaları bir forkliftin çatallarına geçirmiş paletin üzerine basarak almaya çalışıyor hlikeli Olabilecek Hususlar aletin Tehlikeli etrafında olabilecek koruyucu bir hususlar kafes yok. ve İşçi önlemler her an aşağı düşebilir. 1-İnsan için sepet yapılmamış bir platform ile yükseğe çıkılması yasak 2- Paletin etrafında kafesli korkuluk yapılmalı 3-Koruyucu kafes çatala güvenli bir şekilde bağlanmış olmalı 4- En iyisi forklift çatalı ile koli paleti ile aşağıya indirilmeli 5- Yedek parçaları yerde seçilip alınmalı, daha sonra palet yerine forklift ile kaldırılmalı alet sabit olmadığı için çatal bıçaklardan her an kurtulabilir.
7/7 FMEA Olası Hata türleri ve etkileri Analiz Metodolojisi 7/7 P: Her bir zarar modunun oluşma olasılık değeri; Tehlike RİSK YÖNTEM S: Zararın ne kadar önemli olduğunun değeri, şiddet, ciddiyet D: Zarar meydana getirecek durumun keşfedilmesinin zorluk derecelendirilmesi, RÖS: Risk öncelik sayısı, RÖS = P(olasılık) x S(şiddet) x D(fark edilebilirlik) 15
Sistem FMEA Şiddet Etki Sınıflaması Etki Uyarısız Tehlike Uyarısız Gelen Tehlike Çok Yüksek Yüksek Orta Düşıik Çok Duşuk Küçük Sistemin çalmasında yavaşlatan hata 3 Çok Küçük Sistemin çalmasında kamaşan yol açan hata 4 4 *4 * * 4 2 Yok Etki Yok 1 Nİ1201297 Şiddetin Etkisi Felakete yol açabilecek etkiye sahip ve uyarısız gelen potansiyel hata Yüksek hasara ve toplu ölümlere yol açabilecek etkiye sahip ve uyarısız gelen potansiyel bata Sistemin tamamen hasar görmesini sağlayan yıkıcı etkiye sahip ağır yaralanmalara. 3. derece yanık, akut ölüm vb. etkiye sahip hata türü Ekipmanın tamamen hasar görmesine sebep olan ve ölüme, zehirlenme. 3. derece yanık, akut ölümcül hastalık vb. etkiye sahip hata Sistemin performansını etkileten, uzuv ve organ kaybı, ağır yaralanma, kanser vb. yol açan hata Kırık, kalıcı küçük iş göremezlik, 2. derece yanık, beyin sarsıntısı vb. etkiye sahip hata İncinme, küçük kesik ve sıyrıklar, ezilmeler vb. hafif yaralanmalar ile kısa süreli rahatsızlıklara neden olan hata Dere ce 10 9 8 7 6 5 4 5/7 FMEA Olası Hata türleri ve etkileri Analiz Metodolojisi S Zararın Şiddeti (Ciddiyet) 16
Hata Olasılığı Çok Yüksek: Kaçınılmaz Hata Hatanın İhtimali Derece 1/2'den fazla 10 1/3 9 6/7 FMEA Olası Hata türleri ve etkileri Analiz Metodolojisi Yüksek: Tekrar Tekrar Hata 1/8 8 1/20 7 Orta: Ara Sıra Olan Hata 1/80 6 Düşük: Nispeten Az Olan Hata 1/400 5 1/2.000 4 1/15.000 3 P Zararın Oluşma Olasılığı 1/150.000 2 Pek Az: Olası Olmayan Hata 1 / 1.500.000'den düşük 1 Nİ1201297 17
Fark edilebilirl ik Fark Edilemez Çok Az Az Çok Düşük Düşük Orta Yüksek Ortalama Yüksek Çok Yüksek Fark edilebilirlik Olasılığı Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedebilişi mümkün değ) Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedebilişi çok uzak Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedebilişi uzak Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedebiliş düşük Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedebilişi çok düşük Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedebilişi orta Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedebilişi yüksek ortalama Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedebilişi yüksek Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedebilişi çok yüksek Derece 10 9 8 7 6 5 4 3 2 7/7 FMEA Olası Hata türleri ve etkileri Analiz Metodolojisi D Fark Edilebilirlik Hemen Nİ1201297 hemen Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden 1 hatanın keşfedebilişi hemen RİSK hemen YÖNETİMİ kesin ve DEĞERLENDİRİLMESİ 18
III-39-62 KAZA HESAPLAMALARI FMEA ÖRNEK ÇALIŞMASI Nİ1303204 İŞ KAZALARI 19
yol kenarına istiflenmiş kargoların taşınmasını istiyor. RİSKİ HESAPLANACAK ÖRNEK 1. Depoda forklift ve yaya yolu mevcut 2. Köşelerde ayna konulmamış 3. Forklift bakımlarında formlar doldurulmuyor 4. Çalışma saatlerine dikkat edilmiyor 5. Çalışanların psikolojik sorunları ile pek ilgilenilmiyor 6. Bazı yerlerde zeminde yağ birikintileri var 7. Bazı çalışanlar iş yaparken kulaklık ile müzik dinliyor 8. Bazı çalışanlar dalgın ve bazen forklift yolunda yürüyorlar 9. Çalışanlara gerekli eğitimler verilmiş fakat kontrolleri yapılmıyor 10. Forklift sabah kontrolleri düzenli yapılmıyor 24. Forkliftle taşıma Bir forklift operatörü acele bir şekilde malzeme taşıyor. Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Tamirci forkliftin etrafında korkuluk ve herhangi bir uyarı işareti olmaksızın yol ortasında forklifti kontrol etmektedir. 2. Çatallar havada askıda bırakılmıştır. 3. Forkliftin hareketini önleyecek takoz kullanılmamıştır 32. Bir forklifti asansör gibi kullanarak yüksekte çalışma Depo işçisi raflardaki yedek parçaları bir forkliftin çatallarına geçirilmiş paletin üzerine basarak almaya çalışıyor. Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Taşınan malzemeler operatörün görüş açısını engelliyor. Yerdeki arkadaşına çarpma ihtimali oldukça yüksek. 3. Forkiftin bıçakları geriye doğru yükseltilmemiş. Malzemeler forklift ilerlerken her an devrilebilir. Nİ1201297 Tehlikeli Olabilecek Hususlar
FMEA TEHLİKE TESPİT, ÖNLEM VE KONTROL TABLOSU Kontrol edilen Bölüm: Kontrol edilen: Tarih: Risk No Hatanın cinsi Şiddet S Olasılık P Fark edilebil me D Risk öncelik sayısı RÖS Alınacak önlemler S P D RÖS Yapılacak Periyodik Kontroller 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 21
22
RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ Tehlike >> hesaplanan risk alınan Önlemler = Kabul edilen risk Kalan risk (artık risk) Sınır risk değeri (kabul edilebilir en yüksek risk) Güvenlik önlemleri alınmamış risk Riskin azaltması Azaltılan riskin kontrol altına alınması Düşük risk risk Yüksek risk Nİ1303096 Güvenli Tehlikeli
Fine Kinney metodu Risk Değeri R = İ x F x D İ = İhtimal, (0,2-10 arası bir değer) F =Frekans, (0,5-10 arası bir değer) D = Sonuçların Derecesi (1 100 arası bir değer) Kullanımı kolay, yaygın olarak kullanılan bir metottur. İşyeri istatistiklerinin kullanımına imkân sağlar, Yapılan işlem sürecinde tehlike ile karşılaşma sıklığını dikkate alır, (Derhal tedbir alınmalı) 400<R<20 (Kabul Edilebilir) Nİ1303096
RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ Fine Kinney metodu İhtimal: Zarar ya da hasarın zaman içinde gerçekleşme ihtimali (Çizelge 1) Frekans: Tehlikeye maruz kalma sıklığı (Çizelge 2) Derece: Tehlikenin gerçekleşmesi halinde insan, işyeri ve çevre üzerinde oluşturacağı zarar ya da hasarın şiddeti (Çizelge 3) Çizelge 4 ise risk düzeyine göre karar ve eylem skalası değerlendirilmesi verilmektedir. Nİ1303096
Tablo 1 Fine Kinney metodu İHTİMAL SKALASI (OLASILIK) 0,2 Pratik Olarak İmkânsız 0,5 Zayıf İhtimal 1 Oldukça Düşük İhtimal 3 Nadir fakat Olabilir 6 Kuvvetle Muhtemel 10 Çok Kuvvetli İhtimal İlk yapılan risk değerlendirmesinde hiçbir kontrol önlemi dikkate alınmamalıdır, bundan dolayı da olasılıklar hep en kötü olasılık olarak düşünülmelidir. Yapılan düzeltici faaliyetler frekans veya şiddeti etkilemez, etkileyeceği tek değişken olasılıktır. (Yüksekte emniyet kemersiz çalışan bir işçinin kemer takması sadece düşme olasılığını etkiler, düşerse ölüm riskini azaltmaz veya tehlikeye maruz kalma sıklığını etkilemez). Nİ1303096
Fine Kinney metodu Tablo 2 0,5 Çok Nadir FREKANS (MARUZİYET) SKALASI Yılda bir ya da daha az 1 Oldukça Nadir Yılda bir ya da birkaç kez 2 Nadir Ayda bir ya da birkaç kez 3 Ara sıra Haftada bir ya da birkaç kez 6 Sıklıkla Günde bir ya da daha fazla 10 Sürekli Sürekli ya da saatte birden fazla. İşin yapılma sıklığı değil, işi yaparken tehlikeye maruz kalma sıklığıdır. Rutin olmayan bir faaliyet değerlendirilirken, faaliyet süresi içinde tehlikeye maruz kalma sıklığıdır. Nİ1303096
Fine Kinney metodu Tablo 3 ETKİ/ZARAR SKALASI 1 Dikkate Alınmalı Hafif-Zararsız veya önemsiz 3 Önemli Minör-Düşük iş kaybı, küçük hasar, ilk Yrd. 7 Ciddi Majör-Önemli Zarar, Dış tedavi, işgünü kaybı 15 Çok Ciddi Sakatlık, uzuv kaybı, çevresel etki 40 Çok Kötü Ölüm, Tam maluliyet, Ağır çevre etkisi 100 Felaket Birden çok ölüm, önemli çevre felaketi Nİ1303096
RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ Fine Kinney metodu Tablo 4 RİDK DEĞERİ KARAR/EYLEM SKALASI R<20 Kabul Edilebilir Risk için Acil tedbir gerekmeyebilir 20<R< 70 Kesin Risk Eylem planına alınmalı 70 <R<200 Önemli Risk Dikkatle izlenmeli ve yıllık eylem planına alınarak giderilmeli 200 <R< 400 Yüksek Risk Kısa vadeli eylem planına alınarak giderilmeli R>400 Çok Yüksek Risk Çalışmaya ara verilerek derhal tedbir alınmalı Nİ1303096
Fine Kinney metodu DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR Risk değerlendirmelerinde: 0-20 arası çıkan riskler için herhangi bir kontrole referans olmayabilir ancak bazen herhangi bir riskin 0-20 arasında olması için de uyguladığımız kontroller olabilir. Bu durumda referans gösterebiliriz. Nİ1303096
Fine Kinney metodu DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR Risk değerlendirmelerinde: 20-70 arası uygulamada risklerin büyük çoğunluğunun çıktığı aralıktır. Bu aralıktaki riskler için eğer herhangi bir yasal gerek yoksa, önlem almamız gerekmemektedir. Ancak olası risk kavramı hemen hemen mutlaka var olan bir önlemin sonucu olarak ortaya çıkmaktadır. Nİ1303096
Fine Kinney metodu DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR Risk değerlendirmelerinde: İstisnalar beklense de, riskin 20-70 arası çıkması durumunda, riskin bu seviyede tutulmasını sağlayan kontrol yöntemine bir referans olması beklenmektedir. Nİ1303096
Fine Kinney metodu DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR Risk değerlendirmelerinde: Bu referans: 1. Talimat, 2. Prosedür, 3. Uyarı levhası, 4. Eğitim, 5. KKD kullanımı olabilir. Nİ1303096
Fine Kinney metodu DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR Risk değerlendirmelerinde: 70 ten yüksek çıkan riskler için mutlaka bir düzeltici faaliyet planlanmalıdır. Nİ1303096
Fine Kinney metodu DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR 70 puan ve üstü olan risklerle ilgili olarak; Planlanan aksiyonlar için sorumlular, terminler, maliyetler vb. çıkartılmalıdır. Tüm önlemler alınmış ve yeni önlemler alınamıyor ise risk değerlendirme prosedürüne bu tip durumlarda tehlikenin bilinerek çalışılacağı vb. bir ifadenin konulması gerekmektedir. 400 ün üzerindeki tehlikelere yönelik aksiyonların terminleri gözden geçirilerek acil çözümler bulunmalı, bu aksiyonlar gerçekleştirilene kadar geçecek sürede çalışılacaksa nasıl çalışılacağı tarif edilmelidir. Nİ1303096
Fine Kinney metodu DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR 70 puan ve üstü olan risklerle ilgili olarak; İyileştirme aksiyonları tamamlandıktan sonra puanlama gözden geçirilmelidir. İyileştirmeler sonrası puanı hala 70 ve üzeri olanlar için önlemlerin garanti altına alınarak faaliyetlere devam edilebilir. Tüm önlemlere rağmen 400 puan ve üzeri olan risklerle ilgili faaliyetlerin mutlaka Genel Müdür ile paylaşılması gerekmektedir. AKSİYON PLANLARI İLE RİSK DEĞERLENDİRME FORMLARI ARASINDA İLİŞKİ KURMAK İŞİN KOLAYLIĞI AÇISINDAN ÇOK ÖNEMLİDİR. Nİ1303096
Fine Kinney metodu ÖZET 0-20 Uyguladığımız kontrollere devam olabilir. 20-70 Eğer herhangi bir yasal gerek yoksa, önlem almamız gerekmemektedir. (Talimat, Prosedür, Uyarı levhası, Eğitim, KKD) 70 ve üzeri olanlar için önlemlerin garanti altına alınarak faaliyetlere devam edilebilir. 400 puan ve üzeri olan risklerle ilgili faaliyetlerin mutlaka Genel Müdür ile paylaşılması gerekmektedir. Nİ1303096
RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ FINE KINNEY ÖRNEK ÇALIŞMASI Nİ1303096
41 III-39-62 KAZA HESAPLAMALARI İş kazaları istatistikleri (KSO: Kaza Sıklık Oranı ve KAO: Kaza Ağırlık Oranı) ILO kurallarına göre hesaplanarak bulunmaktadır. KAZA SIKLIK ORANI KSO Kaza Sıklık Oranı (Accident Frequency Rate) Kaza sayısı KSO = x 1.000.000 [(Yıllık A x S )-(kaybedilen A x S)] Olması gereken Toplam İ x S ( 45 saat/hafta - 50 Hafta/yıl)=2.250 Kaybedilen Toplam Saatler: Yıllık İzin, İşe Gelmeme, Hastalık ve Kaza Nİ1303204 İŞ KAZALARI 39
41 III-39-62 KAZA HESAPLAMALARI KAZA AĞIRLIK ORANI KAO 2- Kaza Ağırlık Oranı (Accident Severity Rate) KAO = Kayıp İş Günü Fiili Çalışma Saati x 1.000 Kayıp İş Günü = Bu oranların hesaplanmasında ölümlü kaza veya sürekli iş göremezlik söz konusu ise; Kaza nedeniyle kayıp gün sayısına Her ölümlü iş kazası için 7.500 gün eklenmesi gerekir, Her iş göremezlik için 750 gün eklenmesi gerekir. Nİ1303204 İŞ KAZALARI 40
41 III-39-62 KAZA HESAPLAMALARI KAZA AĞIRLIK ORANI KAO 3-Kaza Olabilirlik Oranı (Accident Insidence Rate) KOO = Kaza Sayısı Çalışan işçi sayısı x 100.000 Takvim yılı içerisindeki ölümlü ve/veya ölümlü olmayan mesleki yaralanmaların toplam sayısını çalışan işçilerin toplam sayısına bölünmesiyle elde edilen değerin 100.000 katsayısı ile çarpılmasıyla hesaplanır. Nİ1303204 İŞ KAZALARI 41
BEŞ ADIMDA RİSK DEĞERLENDİRİLMESİ 1. Adım: Tehlikenin belirlenmesi 2. Adım: Tehlikenin değerlendirilmesi 3. Adım: Riskin derecelendirilmesi 4. Adım: Kontrol önlemlerinin uygulanması 5. Adım: İzleme ve gözden geçirme Nİ1201297 42
GELECEK DERS VI. Eğitim. TEHLİKE ANALİZ METODOLOJİLERİNE DEVAM Nİ1201297 43