İSG Yasası & Uygulamalar Dr. Rana GÜVEN, MSc. PhD. Genel Md. Yrd. 24 Mayıs 2013, Bursa
İÇERİK Güvenlik Kültürü Kavramı Dünyada ve Türkiye de İSG İSG Yasası İSG Hizmetleri Yetkilendirme Hizmetleri Çalışma Planı
RİSK GÖKKUŞAĞI:
Korunulabilir, Öğrenilebilir, Analiz edilebilir, Azaltılabilir, Kontrol edilebilir, Yönetilebilir.
Risk Önleme Süreci STRATEJİ Sağlık Eğitimi Sağlık İletişimi Politika Geliştirme Medya& Politika Desteği Toplumsal Gelişim STRATEJİ Profesyonellerin eğitimi Yapısal gelişim Araştırma gelişimi Zararın azaltılması STRATEJİ Gerekli teknik alt yapı Tedavi Programları Yardım Hizmetleri Kaynak planlaması RİSK YOK Birincil Koruma Amaçlar Gençler, aileler ve toplumda riskler konusunda bilgi/bilinç arttırma Sosyal kabul edilebilirlik Maruziyet yaşını yükseltme Tüm gençlerde problem çözme/mücadele etme becerilerini geliştirme RİSK VAR İkincil Koruma Amaçlar Erken tanı, değerlendirme, müdahale etme imkanlarını artırma Sorunun büyümesini önleme Zarar-azaltma stratejileri geliştirme Problem çözme/mücadele etme becerilerini geliştirme Sağlıklı ikame faaliyetleri geliştirme SORUNLARI ÇÖZMEYE ÇALIŞMAK GÜVENLİK KÜLTÜRÜ Üçüncül Koruma Amaçlar Kişiye, aileye veya topluma olan zararı en aza indirme Tedavi, hizmet ve desteğe erişilebilirliği arttırma Problem çözme, mücadele etme ve esneklik becerilerini geliştirme Sağlıklı ikame faaliyetleri geliştirme
İSG KÜLTÜRÜ Kişilerin, kendi sağlıklarını koruma ve geliştirme, güvenliklerine önem verme bilincine erişerek toplumsal düzeyde; sağlık ve güvenliğin yaşam boyu sürekliliğinin sağlanmasıdır.
Ulusal güvenlik kültürü Endüstriyel kültür İşletme kültürü Güvenli davranış bilinci Ailede güvenlik kültürü
GÜVENLİK KÜLTÜRÜ BİR DAVRANIŞ BİÇİMİDİR ÖĞREN VE ÖĞRET
İş kazaları Meslek hastalıkları İş Sağlığı ve Güvenliği
Toplum sağlığı sorunudur (TIBBİ) Sağlık sigortacılığının yükünü artırmaktadır (EKONOMİK, HUKUKİ) İş barışını olumsuz etkilemektedir (SOSYAL)
Meslek hastalıkları %100 önlenebilir. İş kazalarının %98 i önlenebilir.
İş kazaları Meslek hastalıkları İSG alanında gelişmişlik
Rakamlarla İSG
ILO Tahminleri Dünyadaki işgücü İşle ilgili ölümler İş kazaları Meslek hastalıkları 2.8 Milyar 2.2 milyon 270 milyon 160 milyon Dünya GSMH 30 trilyon $ İSG kaynaklı kayıp % 4 (Takala, 2005)
OSHA (Avrupa İSG Ajansı) Yayınlarına göre; Avrupa Birliğine üye ülkelerde iş kazaları ve meslek hastalıkları sonucu yılda; 167.000 kişinin hayatını kaybettiği, 159.000 kişinin meslek hastalığına yakalandığı rapor edilmektedir. Avrupa da her 5 dak. da bir çalışan iş kazası geçirmekte, her iki saatte bir çalışan iş kazası nedeniyle hayatını kaybetmektedir.
Dünya Her gün; 1 Milyon iş kazası olmakta, 4932 çalışan işle ilgili hastalıklar,1096 çalışan iş kazası nedeniyle ölmektedir. Türkiye Her gün; 172 iş kazası olmakta, 4 kişi iş kazası nedeniyle ölmekte, 6 kişi sürekli iş göremez hale gelmektedir. Bu kayıpların maddi değeri ülkelerin GSYİH nın % 3-5 i arasında değişmektedir.
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
Kapsam KAMU (MEMUR) ÖZEL (İŞÇİ)
Önleyici ve Koruyucu Yaklaşım: Risk bazlı, önleyici yaklaşım Her konuda çalışan katılımı Nitelikli uzman desteği ve sertifikasyon Haberdar etme ve diğer kişileri kapsama Programlı, nitelikli eğitim ve belgeleme
Tehlike Sınıfları
Bütün işyerlerinde iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi gibi profesyoneller görev yapacak. İş Güvenliği Uzmanı İşyeri Hekimi Diğer Sağlık Personeli
İSG Hizmetleri
Önleyici Yaklaşım Risk Değerlendirmesi Çalışma Ortamı Gözetimi Sağlık Gözetimi Acil Durum Planları
Bakanlık Desteği Bakanlık, mikro işletmelere iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri konusunda destek sağlayacaktır. %85 : 1-9
İş Sağlığı ve Güvenliği Profesyonelleri İşverene yazılı olarak bildirim Bakanlığa bildirim İşverene karşı sorumluluk Kamuda ikinci görevde ilave ödeme Yetki belgesi askıya alınması
Tek Bildirim (İş Kazası ve Meslek Hastalığı) SGK
Meslek Hastalığı Ön Tanısı MH Tanısı - Tıbbi- MH Kesinleşen Vakalar İtiraz -Sigortacılık- İşyeri Hekimi Sağlık Hizmet Sunucusu Yetkili SHS SB MH Has. SB EA Has. Devlet Üniversite Hastanesi SGK MH Kurulu SGK Yüksek Sağlık Kurulu SB İst. SGK İst.
Çalışanların Yükümlülükleri ve Hakları Yükümlülükler Bilgilendirme ve Eğitim Görüşlerinin Alınması Çalışmaktan Kaçınma Hakkı İSG KURULU ÇALIŞAN TEMSİLCİSİ
İSG Koordinasyonu Birden fazla işyerinin bulunduğu yerlerde iş sağlığı ve güvenliği konusunda işbirliği yapılması yükümlülüğü
Teftiş, İşin Durdurulması ve İdari Para Cezaları
İSG YETKİLENDİRME HİZMETLERİ
HEDEF İSG hizmetlerinin disipline edilmesi ve kurumsallaşması, İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanları ile işverenlerin Bakanlık kontrolünde kaliteli ve güvenceli bir şekilde biraraya gelmesi, İSG hizmetlerine erişimin artırılması ve yaygınlaştırılması, İş kazalarını ve meslek hastalıklarını asgari düzeye indirmek ve güvenlik kültürü nü oluşturmak.
İSGKATİP ile Yapılabilen İşlemler: Kurumların yetkilendirilmesi Personel sözleşmeleri ve onayları Eğitim Kurumu ders-derslik onayları Eğitim katılım listesi onayı OSGB - İşyeri hizmet sözleşmeleri Bireysel sözleşmeleri İSG Profesyonellerinin takip ve kontrolü
İSG KATİP; İşyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı sözleşmeleri ile ilgili veri paylaşımını ilgili kurumlarla yapmak ve kayıt dışı hizmet verilmesini önlemek, İş Teftiş ile bilgi paylaşımı yapılarak denetimin mekanizmasının arttırılmasının sağlanması, SGK ve Sağlık Bakanlığı ile bilgi paylaşımı yapılarak kontrol dışı yazılan ilaç giderlerinin önüne geçilmesi Türkiye genelinde veri raporlama
OSGB VERİLERİ, 22.5.2013 OSGB Sayısı : 615 İş Güvenliği Uzmanlığı : 2244 İşyeri Hekimi Sözleşmesi : 1713 Diğer sağlık Personeli : 640 İşyeri Hekimliği Sözleşmesi : 5611 İş Güvenliği Uzmanlığı Sözleşmesi : 5817
OSGB Dağılımı, Mayıs 2013
Eğitim Kurumu Verileri, 22.5.2013 Eğitim Kurumu Sayısı : 141 Eğitici Sayısı : 2340 Aktif Eğitici Sayısı : 1075 Aktif Sözleşme Sayısı : 2603
Eğitim kurumu dağılımı
Bireysel Sözleşmeler İşyeri Hekimliği Sözleşmesi : 12592 İş Güvenliği Uzmanlığı Sözleşmesi: 6352
14.05.2013 Tarihi İtibari İle Geçerli Belgeler: A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı : 947 B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı: 552 C Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı: 14.305 Toplam: 15.804 İşyeri Hekimliği Belgesi: 9001 ( 7352 Adet Yenileme)
İSG Kanunu İle Geçerli Hale Gelen Belgeler A- İGU: 678 (ÇASGEM) / 613 Kişi aldı B - İGU: 388 (ÇASGEM) / 309 Kişi aldı C- İGU: 1117 (ÇASGEM) / 515 Kişi aldı C- İGU: 1431 (25.12. 2010 SINAVI) / 841 Kişi aldı SINAVSIZ ALINAN A İGU : 72 TOPLAM İGU: 2340 İŞYERİ HEKİMLİĞİ :713 Kişi aldı.
2013 Sonu Tahminleri 1000 adet OSGB 200 adet Eğitim Kurumu 2.500 Eğitici 70.000 İş Güvenliği Uzmanı 12.000 İşyeri Hekimi 5.000 Diğer Sağlık Personeli
OSGB ve Eğitim Kurumu Denetimi Uygulanan denetim 3 şekilde gerçekleşmektedir: 1. Planlı yapılan denetimler 2.Şikayet üzerine yapılan denetimler 3.Plansız denetimler
OSGB Denetimi: (Açılış hariç) Toplam 223 denetim yapılmıştır. 166 sında 2920 ihtar puanı uygulanmıştır 8 OSGB kapatılmıştır. Eğitim Kurumu Denetimleri: (Açılış hariç) Toplam 722 denetim yapılmıştır. 120 sanal derslik denetimi yapılmıştır. 3680 ihtar puanı kurumlara, 360 ihtar puanı da kişilere uygulanmış 8 eğitim kurumu kapatılmıştır. 1 eğitim kurumu ise askıya alınmıştır.
Çalışma Planı: İSG Yasasının ülke çapında tanıtımı 15 Kasım - 31 Aralık 2012: 18 il 15 Nisan -30 Haziran 2013: 63 il İSG yasasının alt düzenlemelerinin tamamlanması 14 yön. + 1 tebliğ yayımlandı. İSG Profesyonellerinin eğitiminin ve İSG hizmetlerinin standardının geliştirilmesi (İSG Laboratuvar hizmetleri dahil) İSG Hizmetlerinin ülke çapında web tabanlı izlenmesi Sektör sorumluları ile birlikte uygulama rehberlerinin hazırlanması (3 rehber yayımlandı, 12 adet yayına hazır) Sektörel saha projeleri ( Tarım, deri, tekstil, mobilya vb.) 3. Ulusal İSG Politika Belgesi ve yeni dönem hedeflerinin belirlenmesi. 2013 bitmeden
TAMAMLANAN FAALİYETLER - 3 Türkiye de Meslek Hastalıkları Konusunda Tespit, Tanı ve İSG Profesyonellerinin Duyarlılığının Arttırılması Projesi 1. Aşama: 22 ilde sosyal taraflar, İSG profesyonelleri ve birinci basamak sağlık hizmet sunucularını (Toplam 4305 kişiye) MH konusunda bilgilendirmek için seminerler düzenlenmiştir. 6500 adet MH Rehberi kitabı ve 14 farklı MH afişi hazırlanmış ve dağıtılmaya devam edilmektedir. Meslek Hastalıkları Rehberi 2. Aşama: 24 ildeki 68 Eğitim ve Araştırma Hastanesinden 6 ana branştan toplam 260 hekimin meslek hastalıkları konusunda bilgilendirilmeleri tamamlanmıştır. 3. Aşama: 48 ilde devlet üniversitesi hastanesinde MH ile ilgili bilgilendirme eğitimleri düzenlenecektir. 46
İSG hepimizin ihtiyacıdır
Bize Ulaşın... ALO 170 www.isggm.gov.tr isggm@csgb.gov.tr
Teşekkür ederim... 28.05.2013 Dr. R. Güven 49