Ahmet Faruk Aysan, 1999 yılında BoŞaziçi Üniversitesi şktisat Bölümünden mezun oldu ve University of Maryland College Park ta 2001 yılında yüksek lisansını, 2005 yılında doktorasını tamamladı. 2008 yılında doçent oldu. Dünya Bankası, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve Oxford Analytica nın da aralarında bulunduşu kurumlara danışmanlık yapan Aysan, 2005-2011 yılları arasında BoŞaziçi Üniversitesi şktisat Bölümünde tam zamanlı ÖŞretim Üyesi olarak görev yaptı. A. F. Aysan halen BoŞaziçi Üniversitesi nde yarı zamanlı olarak ders vermeyi sürdürmektedir. Merkez Bankasındaki görevine atanmadan önce BoŞaziçi Üniversitesi Ekonomi ve Ekonometri Merkezinde Başkan YardımcılıŞı, G-20 Finansal Güvenlik Uzmanları Grubu ÜyeliŞi, TÜBşTAK Sosyal ve Beşeri Bilimler Destek Grubu Danışma Kurulu ÜyeliŞi ve Avrupa BirliŞi 7. Çerçeve Programında ekonomi alanında Ülke UzmanlıŞı görevlerini yürütmüştür. Uluslararası finans, makroekonomi, ekonomi politik, bankacılık ve finans konularında uzmanlaşan Aysan, birçok uluslararası derginin Yayın Kurulu ve Danışma Kurulu Üyesidir. Akademik dergilerde yayımlanmış çok sayıda makalesi bulunan A. F. Aysan, BoŞaziçi Üniversitesi Vakfı yayın ödüllerini ve akademik teşvik ödüllerini, Middle East Economic Association tarafından verilen şbni Haldun OrtadoŞu ve Kuzey Afrika ülkeleri üzerine yazılan en iyi makale ödülünü aldı. Ahmet Faruk Aysan 3 Kasım 2011 tarihinden itibaren Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Banka Meclisi Üyesi, 21 Kasım 2011 tarihinden itibaren Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Para Politikası Kurulu Üyesi olarak görev yapmaktadır. A. F. Aysan ayrıca London School of Economics and Political Sciences (LSE) European Institute bünyesinde kurulan Contemporary Turkish Studies kürsüsünde TCMB adına danışma kurulu üyelişini de sürdürmektedir. Devrim DumludaŞ, yüksek lisans ve doktora eşitimini sırasıyla 2002 ve 2007 yıllarında BoŞaziçi Üniversitesi nde tamamladı. Kurumlar ve doşrudan yabancı yatırımlar alanında yazdışı doktora tezi Osmanlı Bankası Müzesinin düzenledişi Bankacılık ve Finans Tarihi Araştırma Yarışması nda mansiyon ödülü aldı. 2008 yılında Hollanda da University of Groningen de ekonomi bölümünde post-doc, 2009 yılında Rotterdam Erasmus Üniversitesi nde misafir araştırmacı olarak bulunan Devrim DumludaŞ 2012 Eubat ayından bu yana Maastricht Üniversitesi nde misafir öşretim üyesi olarak nispi gelir ve yaşam memnuniyeti alanlarında çeşitli projeler yürütmektedir. Uluslararası dergilerde mutluluk, doşrudan yabancı yatırımlar ve kurumlar üzerine çeşitli makaleleri yayınlanan Devrim DumludaŞ, 2000 yılından bu yana Marmara Üniversitesi şktisat Bölümü nde görev yapmaktadır. 1
Yayına Hazırlayanlar Ahmet Faruk Aysan Devrim DumludaŞ Kalkınmada Yeni Yaklaşımlar Devrim DumludaŞ Dani Rodrik Daron AcemoŞlu Simon Johnson James A. Robinson Pierre Yared Fikret Eenses Yaşar Serhat Yaşgül Esra Yüksel Ahmet Halis Akder Emine Tahsin Gökhan Özertan Ceran Zeynep Zafir Bengi Akbulut Fikret Adaman Murat Arsel Refik Erzan Zeynep KadirbeyoŞlu Begüm Özkaynak Kaner Atakan Türker Özge Gökdemir Ruut Veenhoven Ahmet Faruk Aysan Mehmet Babacan AytuŞ Z. Bolcan Levent Neyse Filippos Exadaktylos Fulya Kama Özelkan Gülay Toksöz ş. Semih Akçomak E. Nur Özkan-Günay Özge MemişoŞlu Nesrin Sungur Çakmak Ercan SarıdoŞan 3
şmge Kitabevi Yayınları Genel Yayın Yönetmeni Eebnem Çiler Tabakçı ISBN 978-975-533- şmge Kitabevi Yayınları, Ahmet Faruk Aysan, Devrim DumludaŞ, 2013 Tüm hakları saklıdır. Yayıncı izni olmadan, kısmen de olsa fotokopi, film vb. elektronik ve mekanik yöntemlerle çoşaltılamaz. 1. Baskı: Ankara, Editör Yavuz Alogan Grafik Tasarım Aslı Sezer Dizgi ve Sayfa Düzeni Yalçın Ateş Baskı ve Cilt Pelin Ofset Tipo Matbaacılık San. Tic. Ltd. Eti. şvedik Organize Matbaacılar Sitesi 558. Sok. No: 28 Yenimahalle-Ankara Tel: (312) 395 25 80-83 Faks: 395 25 84 www.pelinofset.com.tr Sertifika No: 16157 ş m g e K i t a b e v i Yayıncılık Paz. San. ve Tic. Ltd. Eti. Konur Sok. No: 3 Kızılay 06650 Ankara Tel: (0312) 419 46 10-419 46 11-418 19 42 şnternet: imge.com.tr E-Posta: imge@imge.com.tr Yayınevi Sertifika No: 11546 4
şçindekiler şçindekiler 1 Önsöz...7 2 Giriş...9 3 Kurumlar, Kurumsal DeŞişim ve Ekonomik Kalkınma...15 Devrim DumludaŞ 4 Kaliteli Büyümeye Yönelik Kurumlar: Nelerdir ve Nasıl Kazanılır?..37 Dani Rodrik 5 Yönetişim ve Kurumlar Kavramlarının Yükselişi...67 Ahmet Faruk Aysan 6 EŞitimden Demokrasiye?...85 Daron AcemoŞlu, Simon Johnson, James A. Robinson ve Pierre Yared 7 Gelir DaŞılımı ve Yoksulluk: Temel EŞilimler, Nedenler ve Politikalar...93 Fikret Eenses 8 Yeni Kalkınmacı Devlet ve Sosyal Politika: Etkin Bir SaŞlık Politikası...123 Yaşar Serhat Yaşgül 9 Kalkınma ve Sivil Toplum...147 Esra Yüksel 10 Tarım ve Tarım Politikalarının GeleceŞi...171 Ahmet Halis Akder 11 21. yy da Tarım ve Kalkınma Sorununa Bakmak...185 Emine Tahsin 12 Yeni Tarım Düzeni ve Türkiye Tarım Sektörü nde Kalkınma şçin Teknoloji Kullanımının Rolü...209 Gökhan Özertan 13 Sürdürülebilir Kalkınma Yaklaşımı...243 Ceran Zeynep Zafir 5
Kalkınmada Yeni Yaklaşımlar 14 Türkiye de Çevre Siyasasının Ekonomi-PolitiŞi: Kurumlar ve Devletin şnşaası...277 Bengi Akbulut, Fikret Adaman, Murat Arsel 15 Yerel Kalkınma ve Sürdürülebilirlik: Türkiye ye Genel Bir Bakış...289 Refik Erzan, Zeynep KadirbeyoŞlu, Begüm Özkaynak 16 Yeni Bölgecilik ve Türkiye...317 Kaner Atakan Türker 17 Kalkınmaya Farklı Bir Bakış: şyi Oluş...337 Özge Gökdemir, Ruut Veenhoven 18 Fayda, Mutluluk ve Refah...365 Devrim DumludaŞ 19 Davranışsal şktisat ve Eski Kurumsal şktisat Okulu Üzerinden Kalkınmayı Yeniden Düşünmek...387 Ahmet Faruk Aysan, Mehmet Babacan, AytuŞ Z. Bolcan 20 Davranışsal şktisat, Sosyal Sermaye ve Kalkınma...413 Levent Neyse, Filippos Exadaktylos 21 Kadın Eksenli Kalkınma Projeleri: KAMER ve Mor Çatı ÖrneŞi...433 Fulya Kama Özelkan 22 Kalkınmada Görünmeyen: Kadınların Bakım EmeŞi...449 Gülay Toksöz 23 Teknoloji, şnovasyon ve Ekonomik Büyüme...473 ş. Semih Akçomak 24 Bilgi Tabanlı Ekonomi ve Büyüme Etkilişimi: BRICST Ülkeleri ÖrneŞi...495 E. Nur Özkan-Günay, Özge MemişoŞlu 25 Türkiye Ekonomisinde Sürdürülebilir Ulusal ve Bölgesel Kalkınma şçin Bir Öneri: Küresel Rekabet Gücü Destek Sistemi...517 Nesrin Sungur Çakmak, Ercan SarıdoŞan 6