Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü KATI ATIKLARIN TOPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ Hasan SEÇGĐN Çevre Mühendisi
AMAÇ Üretilen atıkların ikili toplama sistemi ve getirme merkezleri aracılığıyla toplanarak, geri kazanımının sağlanması, atıkların ekonomik bir girdiye dönüştürülmesi atığın enerjisinden faydalanılmasına ilişkin hususları belirlemek
KAPSAM Sürdürülebilir bir entegre atık yönetim sisteminin sağlanması, geri kazanılabilir atıkların diğer atıklarla karıştırılmadan ikili toplama sistemiyle kaynağında ayrıtoplanmasıve geri kazanım sürecinin gerçekleştirilmesi için yapılacak işlemler ile Ek-3 deki gruplar içerisinde yer alan evsel katıatıkların bırakıldığıgetirme merkezlerin çalışma usul ve esaslarınıkapsar.
TANIMLAR Getirme Merkezi:Atığıoluşturanlar tarafından kaynağında ayrıtoplanan atıkların geri kazanıma veya bertarafagönderilmesi amacıyla bırakıldığı merkezleri, İkili Toplama Sistemi:Biyobozunuratıklar ile geri kazanılabilir atıkların evlerde iki farklıtorbada biriktirilmesi ve ayrı olarak toplanmasını, I. Sınıf Getirme Merkezleri:Büyükşehir Belediyeleri veya Belediyeler tarafından kurulan/kurdurulan ve işletilen/işlettirilen merkezleri, II. Sınıf Getirme Merkezleri:Alışverişmerkezleri tarafından kendi mülkiyet alanlarıiçinde kurulan/kurdurulan ve işletilen/işlettirilen merkezleri, III. Sınıf Getirme Merkezleri:Satışnoktalarıtarafından kendi mülkiyet alanları içinde kurulan ve işletilen merkezleri,
GENEL ESAS Belediye/birlikler, İkili toplama sistemini Atık getirme merkezlerini kurarlar.
GENEL ESAS Belediyelerin çalışmalarınıiçeren ve her bir aşamaya geçişle ilgili takvim Bakanlık resmi web sayfasında duyurulmaktadır. Buna göre; Belediyeler / birliklerde ikili toplama sistemine geçilmesi ve getirme merkezlerinin kurulması, Toplama ayırma tesislerinin kurulması, Kompost, biyometanizasyonve yakma tesislerinin kurulması, Düzenli depolama tesislerinin kurulması, işleri belirtilen takvim içinde gerçekleştirilir.
İKİLİ TOPLAMA SİSTEMİ İkili toplama sistemi ile evsel katı atıklar biyobozunur atık (yaşatık) sarıtorbada biriktirilmesi hedeflenmektedir. Sarırenkli biriktirme ekipmanlarında biriktirilen atıklar belediye tarafından toplanır/toplattırılır. Toplamaya ilişkin program belediye tarafından duyurulur. Apartman ve site yönetimleri, hane halklarının mutlaka bu programa uygun olarak hareket etmeleri istenir. Mutfak atıkları Park ve bahçe atıkları Diğer yanabilenler (Kumaş, çocuk bezi) SARI POŞET
İKİLİ TOPLAMA SİSTEMİ Geri kazanılabilir atıklar (kuru atık) mavi torba içinde biriktirilmesi hedeflenmektedir. Mavi renkli biriktirme ekipmanlarında biriktirilecek geri kazanılabilir atıkların toplanmasıek-3 te yer alan atık kodlarınıiçeren çevre izin ve lisans belgesine sahip belediye/birlik toplama ayırma tesisi veya belediyelerin anlaşmalıolduklarıtoplama ve ayırma tesisleri tarafından yapılır. Ambalaj atıkları(tehlikeli maddelerin kalıntılarınıiçeren ya da tehlikeli maddelerle kontamine olmuşambalajlar hariç) Evsel nitelikli tehlikesiz atıklar (gazete, dergi vb.) MAVĐ POŞET
İKİLİ TOPLAMA SİSTEMİ İkili toplama sistemine geçişte kullanılacak torbalar belediyeler tarafından dağıtılır. Atıkların toplanmasında kullanılacak plastik torbalar; Yırtılmaya, delinmeye ve taşımaya dayanıklı; orta yoğunluklu polietilen hammaddeden sızdırmaz, çift taban dikişli ve körüksüz olarak üretilen, en az 10 kilogram kaldırma kapasiteli, çift kat kalınlığı80 mikron olur. İçindeki atıkları gösterecek şekilde şeffaf olur. Geri kazanılabilir malzemelerden imal edilir. Üzerinde belediye ismi, hangi atıkların atılacağıyazıve şekillerle belirtilir.
İKİLİ TOPLAMA SİSTEMİ Binalara hizmet verecek biriktirme ekipmanlarıtorba özelliklerine uygun olarak mavi ve sarırenkli olarak yerleştirilir. İkili toplama sistemine göre sarı konteynırlar, TS- EN 840-2 standardına veya uluslararasıstandartlara uygun olmalıdır. Biriktirme ekipmanları, cadde üzerinde, parklarda, toplu yaşam alanlarında kolay erişilebilecek noktalarda, nüfusun yoğun olduğu yerleşim yerlerinde gerekli sıklıkta, belediyelerce hazırlanan entegre atık yönetim planlarına uygun olarak yerleştirilir. Cam ambalaj atıklarının ayrı toplanmasıiçin kullanılan biriktirme ekipmanlarıyeşil ve/veya beyaz renkte olabilir.
İKİLİ TOPLAMA SİSTEMİ Belediyeler/birlikler ikili toplama sistemine geçiş tarihinden önce sorumluluk alanında en az 6 ay süreyle yazılı/görsel bilgilendirme, eğitim çalışmaları, sesli duyurular ve mahalle toplantılarıyla yüz yüze eğitimler yapar. Eğitim çalışmalarında öncelikli hedef kitle apartman ve site yönetimleridir. Belediye/birlikler ikili toplama sistemini mücavir alanı sınırlarında aşamalıolarak yürütürler ve uygulama belediye sınırlarının tamamında yaygınlaştırılır. Belediye mücavir alanlarıdışında yer alan yerleşimlerde ikili toplama sisteminin uygulanmasından İl Özel İdareleri sorumludur.
GETİRME MERKEZLERİ Getirme merkezleri üç farklı şekilde sınıflandırılmaktadır. I. Sınıf Getirme Merkezleri, Ek 3 de yer alan atıkların tamamının toplanmasıamacıyla en az 1.000 m 2 alana sahip alanlardır. II. Sınıf Getirme Merkezleri, Ek 3 de yer alan atıklarıek 4 de belirtilen şekilde en az 7 (yedi) grubu toplamak amacıyla kurulan ve en az 250 m 2 alana sahip alanlardır. III. Sınıf Getirme Merkezleri, Ek 3 de yer alan atıklarıek 4 de belirtilen şekilde en az 4 (dört) grubu toplamak amacıyla kurulan ve en az 10 m 2 alana sahip alanlardır.
GETİRME MERKEZLERİ Vatandaşların kolay ulaşabileceği konumda olması, Zeminin kürlübeton veya bu maksatla kullanılacak çimentonun C30 (STS) standardında olması, Atıkların bekletildiği alanın üzerinin kapalı olması, Getirme merkezini tanıtıcıve atık üreticisini bilgilendirici, yönlendirici işaretlerin bulunması, Atıkların Ek 4 de yer alan gruplara göre ayrıolarak türlerine uygun biriktirme ekipmanlarında toplanması, Ek 4 de belirtilen gruplardan II., IV. ve XIII. gruplar hariçdiğer gruplarda yer alan atıkların toplanmasında kullanılacak ekipmanların en az 2 metreküp hacme sahip olması,
GETİRME MERKEZLERİ Ayrıbiriktirme ekipmanlarının içine konulacak atığın ilgili mevzuatında tanımlanan kriterlere uygun olarak tasarlanması, Kullanılacak biriktirme ekipmanlarının üzerinde toplanacak atık türlerinin yazı ve şekil ile ifadelerinin bulunması, Yağile kontamineolmuşyüzeyi temizlemek amacıyla absorban malzemeler ile yağ çözücülerinin bulunması, Sorumlu bir personelinin bulunması, Yangın riskine ilişkin gerekli tedbirlerinin alınması, Temiz ve bakımlıolması, dezenfekte edilmesi, zorunludur.
GETİRME MERKEZLERİ Alışveriş merkezlerinde faaliyet gösteren satış noktalarımünferit getirme merkezi kuramazlar. Getirme merkezi kuran satışnoktalarında ayrıca ambalaj atığı toplama noktası oluşturulmaz. Belediye mücavir alanlarıdışında yer alan yerleşim alanlarındaki atıkların I. sınıf atık getirme merkezlerine getirilmesinden İl Özel İdareleri sorumludur.
GETİRME MERKEZLERİ İŞLETİCİLERİ Bulunduğu ilin Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden getirme merkezinin bu Tebliğde belirtilen şartlarısağladığına dair onay yazısı almakla, Atıkları Ek 4 te yer alan gruplara göre ayrı toplamakla, Atığı bedelsiz teslim almakla, Bu merkezlerde toplama ve biriktirme faaliyeti kapsamında olmayan atıklar ile ilgili herhangi bir fiziksel veya kimyasal işlem yapmamakla, Atıklarıgeçici faaliyet belgeli/çevre izin ve lisanslıtesislere veya yetkilendirilmişkuruluş/toplayıcılara ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak teslim etmekle, I. ve III. grup atıklar hariçmevzuatıgereğince diğer atıkların taşınmasında ulusal atık taşıma formu kullanmakla, Acil durum ve güvenlik tedbirlerini almakla, Geri kazanım veya bertaraf tesislerine gönderilen atıkların miktarınıkayıt altına almakla, yılsonu itibariyle Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne raporlamakla, görevli ve yükümlüdür.
GETİRME MERKEZLERİ Getirme merkezi işleticileri tarafından merkezin tanıtılması maksadıyla broşür, afiş, vb materyaller hazırlanarak en az altı ay süre ile yazılı/görsel bilgilendirme yapılır. Belediyeler tarafından ALO-ATIK hatlarıoluşturularak gerekli bilgilendirme yapılır ve vatandaşın atıklarını taşıyamamasıdurumunda lojistik imkânlar sağlanır. Belediyenin tercih etmesi durumunda belirli süreler içerisinde farklınoktalara hizmet vermek amacıyla I. sınıf getirme merkezine bağlıolarak mobil getirme merkezi hizmeti verilir. Alışverişmerkezleri ve satışnoktalarında kurulan getirme merkezlerinin tüketicilerin hizmetine sunulduğu vatandaşa çeşitli iletişim araçları kullanılarak duyurulur.
GETĐRME MERKEZLERĐ ATIK KODLARI ATIK GRUPLARI
BELİRLENEN STRATEJİVE HEDEFLER
BENĐ DĐNLEDĐĞĐNĐZ ĐÇĐN TEŞEKKÜR EDERĐM. Ayrıntılı Bilgi Đçin: Tel : (312) 586 30 97-74 Faks : (312) 474 03 35 hasan.secgin@csb.gov.tr demet.erdogan@csb.gov.tr