ÖĞRENCİ BAŞARISI VE ANNE-BABA TUTUMU
50 yıl önce okulda öğretilenlerin %75 i kullanılırken, şimdi bu oran %2 lerde. Bilginin anlamı değişiyor
Eğitim sadece bir alanın öğretimi olmaktan çıkıyor. Eğitimin anlamı değiģiyor HOWARD GARDNER Disiplinli Akıl The Disciplined Mind Sentezleyici Akıl The Synthesizing Mind Yaratıcı Akıl The Creative Mind Saygı Aklı The Respectful Mind Etik Akıl The Ethical Mind Gardner, H. Five Minds
Yüzdelik DeğiĢim 15 İş Dünyasının Beklentileri Değişiyor Sosyal zeka, yüksek muhakeme isteniyor. 10 Yüksek seviyeli düşünebilme Karmaşık iletişim becerisi 5 0 Rutin zihinsel beceri Rutin el becerisi -5 Rutin Olmayan el becerisi -10 1969 1974 1979 1984 1989 1994 1998 Yıllar Source: Autor, Levy, and Murnane (2003) The Skill Content of Recent Technological Change: An Empirical Exploration, Quarterly Journal of Economics.
SINIFLAR DEĞĠġĠYOR
ÇOCUKLAR DEĞĠġĠYOR
ÖĞRENMENĠN MEKANI DEĞĠġĠYOR Y E R E L Aynı Zaman Aynı Yer Kara Tahta Projektör Slayt Kitap Multimedia, CD-ROM Video, Audio, Doküman Aynı Zaman Farklı Yer Video Konferans Audio Konferans UyduTV, Doküman WWW Mail Görsel Media, Video, Audio U Z A K T A N Farklı Zaman Aynı Yer Farklı Zaman Farklı Yer SMP ANNISAA WELCOMING 21 CENTURY
FARKLI BĠR GELECEK ORTAYA ÇIKIYOR... l Mobil kiģisel teknolojiler l Tele-iĢbirliği l Web 2.0, 3.0, 4.0,? l E-öğrenmede mekan sınırsızlığı l Giyilebilir uygulamalar l Nano bilgi transferi l Her zaman her yerde öğrenme
SINAVLAR VE ĠNSAN YETĠġTĠRME 30 Yıl Sonra Bu Ülkede YaĢayacak Olanlar Bugünün Eğitimcilerini Kıyasıya Suçlayacaklar. Bizim Ġçin Diyecekler ki: O Dönemde Görevli Olan Eğitimciler Bir Ülkeye Ġnsan YetiĢtirmekle Sınava Adam Hazırlamayı KarıĢtırmıĢlar Ve Kaç Nesli MahvetmiĢler.
ÇOCUKLARIMIZI OLASI GELECEĞE HAZIRLIYOR MUYUZ? Bu yıl ana sınıfına baģlayacak çocuklar 2060 yılında emekli olacaklar. Her çocuk bir hazine ve kendi orijinal mücevherini içinde barındırıyor.
HAYAT BAġARISI MI? OKUL BAġARISI MI? Hepsi Hiçbiri AraĢtırma sonuçları okul baģarısının, hayat baģarısının %20 sini açıkladığını göstermektedir. Hayat baģarısında alınan diplomalardan daha çok sosyal zeka duygusal zeka ve benzeri faktörler rol oynayabilmektedir.
BeĢ parmağın beģi bir mi? Bu soruya herkes hayır yanıtını veriyor ama hem anne babalar hem de öğretmenler her çocuktan aynı Ģeyi bekliyor. Sizce NEDEN?
Elbette herkes çocuğunun belli sınavları kazanmasını bekleyebilir. Hatta emek, zaman ve para harcayabilir. Ancak aynı sonucu elde edebilir mi? ġimdiki Ģartlarda her 10 öğrenciden sadece biri istenilen okulu kazanabiliyor.
Bugünkü dersimiz tırmanma. Herkes ağaca tırmanacak. Bakalım kim çalıģmıģ dersini? HAYVANLAR OKULU: Herkesten aynı beceriyi bekle
Eşit olmayanları eşitlemeye çalışmayalım.
ÇOCUKLAR NASIL FARKLILAġIYOR? 1. Her çocuğun yeteneği farklı 2. Her çocuğun mizacı farklı 3. Her çocuğun çevresel faktörleri farklı 4. Her çocuğun bunlar sonucunda rol algısı farklı Sonuç olarak; her çocuğun davranıģı ve gösterdiği performans farklı.
DavranıĢ ve Performans Modeli (Mars) MĠZAÇ Motivasyon Azim Sebat Mücadelecilik Yetenek Rol Algısı Çevresel faktörler Bireysel DavranıĢ Ve Performans
ANNE-BABA BUNLARDAN HANGĠLERĠNĠ KONTROL EDEBĠLĠR? Çocuğunuzun doğuģtan getirdiği yetenek özelliklerini değiģtirebilir misiniz? Hayır Çocuğunuzun mizacını değiģtirebilir misiniz? Büyük ölçüde hayır Çocuğunuzun çevresel faktörlerini değiģtirebilir misiniz? Kısmen evet Çocuğunuzun rol algısını değiģtirebilir misiniz? Kısmen evet
REHBERLĠK EDĠLEBĠLECEK ALAN Çevresel faktörler: Bunlar içinde annebaba tutumu arkadaģlık iliģkileri ve fiziksel çevre en baģta gelen faktörlerdir. Bunlara bağlı olarak rol algısı da kısmen değiģebilir.
SĠZĠN TUTUMUNUZ HANGĠSĠNE BENZĠYOR? OLUMLU TUTUM Sakin, destekleyici, tatlı-sert, cesaretlendirici. Sınırlılıklar oluşturan ve bunları uygulayan BASKICI TUTUM Sert cezalandırıcı ve katı. YÜKSEK Bakım UYGUN Beklentiler YÜKSEK Saygı İZİN VERİCİ TUTUM Kuralların uygulanmasında tutarsız, veya kural koymayan, bir anne babadan ziyade arkadaş gibi. YÜKSEK Bakım DÜŞÜK Beklentiler ORTA Saygı DÜŞÜK Bakım YÜKSEK Beklentiler DÜŞÜK Saygı İLGİSİZ TUTUM Çocuğun hayatında istikrarsız bir görünüm. DÜŞÜK Bakım DÜŞÜK Beklentiler DÜŞÜK Saygıt
YANLIġ ANABABA TUTUMU NELERE YOL AÇABĠLĠR? Ağır kiģilik bozukluklarından basit uyum sorunlarına kadar farklı travmalara yol açabilir. Ancak okul ve sınav bağlamında daha sıklıkla karģılaģılan sorunlar Ģunlardır: 1. Kaygı bozuklukları 2. Özgüven sorunları 3. Uyum sorunları Bunları tetikleyen en önemli unsur ise, çocuğun kapasitesine bakmaksızın YÜKSEK BEKLENTĠDĠR
YÜKSEK BEKLENTĠ Çocuğun kapasitesinin üzerinde bir beklenti ve baskı varsa, çocuğun gerçek benliğiyle idealize edilen benliği arasındaki fark artar ve çocuk için ulaģılabilir bir hedef olmaktan çıkar. Çocuk baģarısızlık duygusunu yaģamaktansa, denememeyi tercih eder. Tik, korku ve yalan söyleme gibi uyum sorunları çıkabilir, özgüveni dibe vurur, çocuğun kendisine saygısı azalır, sınav kaygısı yaģayabilir. Burada yaygın olduğu için sadece sınav kaygısıyla ilgili bazı açıklamalara yer verilecektir.
BUNLARI SÖYLÜYOR MUSUNUZ? Sınavı kazanmak zorundasın- Çok para harcadık Kazanamazsan mahvoluruz Falanca kazandı. Bakalım sen ne yapacaksın Benim Çocuğum. Olacak Sen bu yıl kesin kazanırsın Ne yapalım Türkiye nin Ģartları böyle Önce sınavı kazan, sonra gezersin Bu gidiģle kazanman çok zor. Bari masraf yapmayalım Sınav Hayatta BaĢarılı Olmanın Tek Yoludur! Üç soru daha çözsen kardır. ÇalıĢ demekten bıktım artık.
PEKĠ FAYDASI OLUYOR MU? Bu DüĢünceler Bana ve Çocuğuma Ne Kazandırıyor? Bu DüĢünceler Çocuğumun Kendisini Daha Ġyi Hissetmesini Sağlıyor mu? Böyle DüĢünerek Ne Elde Edebilirim? Örneklere Bakıldığında Nasıl Bir Manzara Ortaya Çıkıyor? 2
SINAV KAYGISI Gizli ya da açık bir çok öğrencide görülebilen bir durumdur. Sınav öncesinde öğrenilen bilgilerin sınav sırasında açığa çıkarılmasına engel olan ve öğrencinin potansiyelini tam olarak kullanmasını engelleyerek başarıyı düşüren yoğun endişe durumudur. 2
SINAV KAYGISI GEREKLİ MİDİR? Yüksek ve aģırı düzeyde kaygı sınavda baģarısızlığa yol açabilir. Ancak orta düzeyde kaygı yararlı olabilir. 2
YARARLI OLAN KAYGI, ORTA DÜZEY KAYGIDIR. Düşük kaygı -1 0 +1 Orta düzey Yüksek kaygı kaygı
SINAV KAYGISINA NELER YOL AÇABĠLĠR? Sınava gereksiz anlamlar yükleme, Sınava yeterince hazırlanamama YanlıĢ çalıģma alıģkanlıkları, BaĢarısızlık korkusu, Gerçekçi olmayan mükemmeliyetçi hedefler, Aile ve öğretmen beklentilerinin yüksek olması, Sınav teknikleri konusunda yetersizlik. 2
SINAV KAYGISI VE YAŞANAN DUYGULAR Mutsuzluk Huzursuzluk, Öfke Kızgınlık, Korku, Ümitsizlik, Mahcup olma Utangaçlık, Hayal kırıklığı, Yalnızlık hissi Yorgunluk, DeğiĢken ruh hali, DüĢük özsaygı DüĢük özgüven. 2
ġimdi Neredeyim? Nereye Gitmek Ġstiyorum? Orya Nasıl UlaĢabilirim?
NELER YAPILABĠLĠR? BaĢarılı öğrencilerin özelliklerine bakıp kendi çocuğumun ihtiyaçlarını anlayabilirim. Hangi beceriler konusunda desteklenmesi gerektiğine bakabilirim. Bu konuda destek olacak kiģi, kurum ve kaynaklara yönelirim. Ġçsel konuģmaları ve düģüncelerine dikkat ederim. Onu baģkalarına benzetmeye çalıģmak yerine, onun kendisi olmasına saygı duyabilirim. Çocuğumun gerçek özellikleri ve kapasitesi konusunda duyarlı olurum. Ardıç tohumundan çam ağacı çıkarmaya çalıģmak yerine Ardıç ağcının da değerli olduğu düģüncesine yönelebilirim. Yurt içi-yurt dıģı kaynakları araģtırırım Çocuğumun yeteneğiyle mutluluğu arasındaki iliģkiyi kendimi kiģisel olarak geliģtirip daha iyi anlayabilirim.
ARAġTIRMALARA GÖRE BAġARILI ÖĞRENCĠLERĠN ÖZELLĠKLERĠ 1. Düzenli ve sağlıklı bir kahvaltı yapar 2. Öğretmenlerini tanır ve onlarla iyi iletiģim kurar. 3. Derse zamanında gelir, derse katılır arkadaģlarıyla iyi iletiģim kurar, ödevini yapar. 4. Anı yaģar, geçmiģ ve gelecek hakkında sızlanmaz, derste sıklıkla dalmaz, ikide bir saate bakmaz 5. Derste iyi bir dinleyicidir. 6. Dersle ilgili, ilgisiz okumayı sever, hızlı okuma tekniklerini bilir. 7. Zaman yönetimi iyidir, önceliklerini iyi sıralar ve iģlerini ertelemez. 8. Zihinsel fiziksel ve duygusal olarak derse hazırdır. 9. Hafıza tekniklerini bilir.
GELĠġTĠRĠLMESĠ GEREKEN BECERĠLER? (Vitamin Öğretmen Portalına bakılabilir) ÇalıĢma becerileri Not Tutma Becerileri Bellek Stratejileri Sunum Becerileri Problem Çözme Becerileri Karar Verme Becerileri Amaç Belirleme Becerileri KiĢisel GeliĢim Becerileri Yaratıcılık Becerileri KiĢilerarası ĠletiĢim Becerileri Liderlik Becerileri
ÖĞRENME NASIL OLUYOR? ÇOCUĞUMUN ÖĞRENME STĠLĠ NEDĠR? (Vitamin Öğretmen Portalına bakılabilir) Okuduklarımızın %10 u Okumak Sözel Alımlar Duyduklarımızın %20 si Sözcükleri Duymak Gördüklerimizin %30 u Gördüklerimizin ve duyduklarımızın %50 si Söylediklerimizin %70 i Hem söyleyip Hem yaptıklarımızın %90 ı Resimlere Bakmak Film Ġzlemek Bir Örneğe Bakmak Bir Gösterimi Ġzlemek Bir ĠĢin Yerinde GerçekleĢmesini Ġzlemek Bir TartıĢmaya Katılmak Bir KonuĢma Yapmak Bir Dramatik Sunum Yapmak Gerçek Bir Deneyimin Simulasyonu Gerçek Eylemi Yapmak Görsel Alımlar Alım/ Katılım Yapmak PASİF AKTİF
DÜŞÜNCELERİMİZ KİŞİLİĞİMİZİ BELİRLER. DÜŞÜNCELERE DİKKAT DüĢünceler Kelimeler Eylemler AlıĢkanlıklar Karakter KĠġĠLĠK
KAYNAKLAR Darwin C. Macalanda Study Habits for Children. www. Slideshare.net Hoffman, E. Stress-Free Exams, Well Almost. Connect2 Education. 2009. Kurt, Ġ. Sorularla Kaygı ve Sınav Kaygısı. Asil Yayın. 2007 Selçuk Z. Eğitim Psikolojisi. Nobel Yayınevi. 2009