ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ SOSYAL HİZMET BÖLÜMÜ Çubuk Yerleşkesi Ankara Bulvarı No: 52 (Halil Şıvgın Devlet Hastanesi Karşısı) 06760 Çubuk / ANKARA LİSANS PROGRAMI BOLOGNA DERS BİLGİ PAKETİ Program Hakkında Genel Bilgi Toplumun farklı kesimlerinde, farklı yaşam durumlarının birey ve aile üzerine psikolojik, sosyal ve ekonomik olumsuz etkileri nedeniyle sosyal e ihtiyacı olan bireylere yönelik yürütülen sosyal günümüz koşullarına ve uluslararası standartlara uygun olarak giderek gelişmektedir. Bu gelişmelere bağlı olarak da sosyal hizmet alanında iyi eğitim almış, profesyonel mesleki müdahale bilgi ve becerisine sahip sosyal hizmet uzmanlarına olan ihtiyaç giderek artmaktadır. Ülkemizde sosyal hizmet eğitimi yıllar öncesinde başlamıştır. Ancak toplumsal değişme ve gelişme, teknolojik gelişmelere bağlı olarak toplumun farklı kesimlerinde farklı özelliklere sahip ihtiyaç gruplarının sorunlarının çözümlenmesine yönelik sosyal hizmet politikalarının geliştirilmesi ve yetiştirilecek profesyonellerin bu sorunlara müdahale edebilecek donanımı ve mesleki becerileri kazanmış olmaları, hizmet kalitesi açısından çok önemlidir. Bu nedenle bölümümüz, günün koşullarına, ülkemizin kültürel özelliklerine ve örüntülerine uygun bir eğitim anlayışı ile hizmet verecektir. Bölümde halen 2 profesör, 3 doçent, 1 yardımcı doçent, 1 doktoralı öğretim görevlisi ve 3 araştırma görevlisi görev yapmaktadır. Programın Amacı Bu programın amacı genel olarak, toplumda var olan sosyal hizmet ihtiyaç gruplarına yönelik giderek uzmanlaşan sosyal in yürütüldüğü kurumlarda görev alacak sosyal hizmet uzmanlarını uluslararası eğitim standartlarına ve ülkemizin toplumsal kültürel birikimine, örüntülerine ve özelliklerine uygun olarak yetiştirmektir. Sosyal Hizmet Lisans Programı, sosyal hizmet disiplininin mesleki etik ilke ve değerlerine bağlı olarak, insan hakları ve sosyal adalet ilkeleri temelinde profesyonel bir bakış açısıyla bireylerle, gruplarla, ailelerle, toplumla ilgili farklı uygulama alanlarında profesyonel sosyal hizmet müdahalesini gerçekleştirebilecek kuramsal bilgi ve uygulama becerisine sahip profesyoneller yetiştirmeyi hedeflemektedir.
Bu lisans programı ayrıca, sosyal hizmet disiplininin farklı uygulama alanlarında bilimsel çalışmalar yapabilen ve alanına ilişkin bilimsel bilgi üretebilen, eleştirebilen, analiz edebilen, sentezleyebilen sosyal hizmet uzmanlarını yetiştirmeyi de hedeflenmektedir. Kazanılan Derece ve Seviyesi Sosyal Hizmet, Lisansı, 6. Düzey Lisans Eğitimi Önceki Öğrenmenin Tanınması Önceki öğrenmenin tanınması, Türk eğitim sisteminin temel özelliklerinden biridir. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından, yükseköğretim kurumlarına yerleştirilen adaylar ortaöğretim kurumlarından almış oldukları diploma ile kayıt yaptırmaktadır. ÖSYM tarafından yapılan Dikey Geçiş Sınavı ile ön lisans programlarından mezun olan adaylar, mezun oldukları alanların devamı niteliğindeki lisans programlarına yerleştirilebilmektedir. Lisans programlarına dikey geçişle kayıt yaptıracak adayların, ön lisans eğitimleri sırasında alıp başarmış oldukları eşdeğer kabul edilen derslere ait notlar ilgili yönetmelikler çerçevesinde değerlendirilerek programdan alınması gereken dersler belirlenmektedir. Lisans düzeyinde verilen zorunlu ve seçmeli yabancı dil dersleri ve öğrencilerin derslerden muafiyeti ile ilgili işleyiş Senato tarafından belirlenen esaslara göre yürütülür. Kabul ve Kayıt Koşulları Sosyal Hizmet Bölümü Lisans Programı na Türk ortaöğretim eğitimini tamamlamış veya yurtdışında eşdeğer bir eğitim almış olmak koşulu ile her yıl ÖSYM tarafından yapılan Lisans Yerleştirme Sınavı, TM-3 puan türü ile 60 öğrenci alınır. Programın eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim dili Türkçedir. Yeterlilik Koşulları ve Kuralları Öğrencinin programdaki tüm derslerini başarmış olması, F1, ya da F2 notunun olmaması gerekir. Bu programda öğrencinin asgari 240 AKTS kredisini sağlaması ve genel not ortalamasının 4,00 üzerinden en az 2,00 olması gerekmektedir. Mezuniyet Koşulları, AKTS Kazanımı Öğrenciler; Mezuniyet için toplam 240 AKTS kredi koşulu sağlamalıdır. Derslerin %75 i zorunlu dersler, % 25 i seçmeli derslerden oluşmalıdır. Zorunlu ders miktarı (EN AZ) 180 AKTS (Ortak Zorunlu Dersler Dahil) Seçmeli ders miktarı (EN AZ) 60 AKTS Bir yıl içinde her bir dönemde en az 30 AKTS olmak üzere toplam 60 AKTS alınır. Uygulama Dersleri Öğrenciler 4 yıllık eğitimleri sürecinde alacakları kuramsal derslerden edindikleri mesleki bilgileri eğitsel danışmanlarının rehberliğinde uygulama derslerinde sahada uygulayarak mesleki deneyim kazanacaklardır. Öğrencilerin uygulama yapabilecekleri kamu ve özel sosyal hizmet kurum ve kuruluşları bölüm uygulama koordinatörlüğü tarafından belirlenerek ilgili kurumlarla yazışma yapılacak, izin alınması halinde öğrenciler uygulama kurumlarına yerleştirileceklerdir.
Uygulama derslerinde her bir öğrencinin bölümde bir eğitsel danışmanı ve bir de uygulama yapacağı sosyal hizmet kurumunda görevli bir sosyal hizmet uzmanı da kurum danışmanı olarak belirlenecektir. Öğrenci, SHB405 Sosyal Hizmet Uygulaması Dersi kapsamında haftada bir gün SHB402 Blok Uygulama Dersi kapsamında ise haftada 4 gün yerleştirildiği kurumda uygulama yapmak zorundadır. Öğrencilerin uygulama derslerinin yürütülebilmesi için bir uygulama yönergesi de hazırlanacaktır. Üst Derece Programlarına Geçiş İlgili bölümlerin öğrenci alım koşullarına göre ilgili alanlarda yüksek lisans, doktora programlarına veya sanatta yeterlik programlarına başvurulabilir. İstihdam Olanakları Programdan mezun olan profesyoneller ihtiyaç nedeniyle, daha çok ve öncelikli olarak kamu kurumlarında görev almaktadırlar. Mezunların görev aldıkları kamu kurumları şöyledir: Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı na bağlı sosyal hizmet kurum ve kuruluşları, il müdürlükleri, sosyal hizmet merkezleri, çocuk evleri, çocuk destek merkezleri, yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezleri, huzurevleri, özürlü bakım ve rehabilitasyon merkezleri, aile danışma merkezleri, toplum merkezleri gibi kurumlardır. Adalet Bakanlığı na bağlı ceza infaz kurumları, denetimli serbestlik büroları, aile ve çocuk mahkemeleri, çocuk eğitim evleri vb. kurumlardır. Ayrıca, Sağlık Bakanlığı bünyesindeki, sağlık kurumları ve hastaneler, Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesindeki çocuk şube, yerel yönetimlerin bünyelerinde hizmet veren sosyal hizmet birimleri ve kurumlar, özel sektörde ise özel yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezleri, huzurevleri, özürlü bakım merkezleri, kreşler gibi hizmet veren kurumlar da mezunların istihdam edileceği yerlere örnek olarak verilebilir. Ölçme ve Değerlendirme Ara sınav, yarıyıl içi çalışmaları ve yarıyıl sonu sınavı notları 100 puan üzerinden verilir. Sınav türleri ve esaslara ilişkin bilgiler ilgili yönetmelikte yer almaktadır. Çalışma Şekli Tam Zamanlı Program Sorumlusu ve Koordinatörü Bölüm Başkanı Yardımcısı Doç. Dr. Cengiz Özbesler E-posta: cozbesler@ybu.edu.tr
Program Yeterlilikleri (Kazanımları) Sosyal Hizmet Lisans Programı için belirlenen program yeterlilikleri ve kazanımlara ilişkin bilgiler aşağıda yer almaktadır. 1. Bireyi biyopsikososyal ve kültürel yönleriyle tanıma bilgisi. 2. Sosyal hizmetin uygulama düzeylerini, uygulama alanlarını, diğer disiplinlerle örtüşen ve ayrılan özelliklerini, mesleki değerlerini, etik kodlarını tanıma ve iletişim becerileri bilgisi. 3. Toplumları tanıma, toplumsal değişme, gelişme kuramları, toplumsal yapı, toplumların kültürel özellikleri, yaşam tarzları, sosyal sorunlarını analiz edebilme, sentezleyebilme, sosyal hizmet disiplini ile bütünleştirebilme. 4. Sosyal hizmetin mesleki etkinlik odağına giren ihtiyaç gruplarının sorunlarını ve içinde bulundukları yaşam durumlarının birey, aile ve toplum üzerine etkilerini kavrama, analiz, sentez yapabilme, mesleki müdahaleler için kullanabilecek düzeyde olma. 5. Toplumsal değişme ve gelişme sürecinde karşılaşılan sosyal sorunları tanıma, sosyal hizmet politikalarının sosyal politikalar içinde önemini bilme, sosyal sorunlara yönelik sosyal politikaları analiz edebilme, eleştirel düşünebilme, 6. Sosyal hizmette kullanılan kuramları, mesleki yaklaşımları analiz ve sentez yaparak mesleki müdahalelerde ve uygulamalarda kullanabilme becerilerine sahip olma. 7. Diğer disiplinlerin kuramlarından yararlanabilme, kuram bilgisini mikro, mezzo ve makro düzeylerle mesleki uygulamalarda insan hakları ve sosyal adalet ilkeleri çerçevesinde birey ve toplum yararına kullanabilme. 8. Sosyal hizmetin mesleki etkinlik odağında alanına özgü bilimsel bilgi üretebilme sorumluluğunu yerine getirme ve bilimsel yöntemlerle bir araştırma sürecini planlayıp yönetebilme. 9. Sosyal hizmetin mesleki etkinlik odağında, farklı yaşam durumlarında kriz durumlarına müdahale edebilmede mesleki bilgi ve becerilere sahip olma. 10. Sosyal hizmet kurumlarının işleyişi, mevzuatı ve yönetimi ile ilgili bilgiler çerçevesinde yönetim süreçlerini kullanarak yönetebilme, diğer ilgili insani hizmet kurumları ile işbirliği ve koordinasyonu sağlayabilme. 11. Sosyal hizmetin mesleki etkilik odağında genelci sosyal hizmet bilgi ve becerisini farklı sosyal hizmet alanlarında (aile ve çocuk refahı, suçluluk, yaşlılık, sağlık, yoksulluk v.b.) bağımsız olarak uygulayabilme. 12. Çalıştığı müracaatçı gruplarının mesleki müdahaleler çerçevesinde psiko-sosyal ve ekonomik ihtiyaç ve sorunlarına yönelik bir mesleki değerlendirme yapabilme, sosyal hizmetin mesleki etik ilkeleri doğrultusunda müdahale planı hazırlayabilme, planlı müdahale sürecini gerçekleştirebilme, mesleki müdahaleleri yeniden değerlendirebilme, raporlaştırabilme, sosyal hizmetin kullandığı kuram ve yaklaşımları planlı değişim sürecinde kullanabilme, analiz ve sentez yaparak sosyal hizmet ağını etkin biçimde kullanabilme. 13. Aileye yönelik sosyal hizmet müdahalelerinde aile terapisi kuramları temel teorik kavramları çerçevesinde farklı aile sorunlarını ve ilişki dinamiklerini değerlendirebilme, uygun bir müdahale planı ile ailelerle çalışabilme. 14. Grup dinamikleri, küçük grup teorileri ve sosyal grup çalışması mesleki bilgi ve becerilerini kazanarak farklı müracaatçı gruplarıyla sosyalleşme, etkileşim, tedavi ve görev odaklı grup çalışmalarını planlayabilme, yürütebilme, sonlandırabilme. 15. Diğer disiplinlerle ekip içinde çalışabilme, kurumlar arası ilişki, işbirliği ve koordinasyonu sağlayabilme ve diğer insani hizmet kurumları ile birlikte hizmet politikaları geliştirebilme. 16. Sosyal hizmetin mesleki etkinlik odağında ilgili müracaatçı grupları ile bir projeyi planlayabilme, yürütebilme ve sonlandırabilme. 17. Sosyal hizmet eğitiminde kazandığı kuramsal bilgileri uygulamaya aktarabilme becerisi kazanma, bir eğitsel danışman ile çalışarak mesleki bilgi ve becerilerini geliştirme, kendini tanıma, olumlu yanlarını güçlendirebilme.
SOSYAL HİZMET LİSANS PROGRAMI ZORUNLU DERSLER PROGRAM YETERLİLİKLERİ TABLOSU Ders Yeterlilikleri Zorunlu Dersler 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Kod Ders SHB101 Sosyal Hizmete Giriş SHB103 Genel Psikoloji SHB105 Sosyoloji SHB107 Ekonomi SHB109 Temel Hukuk SHB102 Sosyal Hizmet Disiplini ve Uygulama Alanları SHB104 İletişim Becerileri SHB106 Sosyal Antropoloji SHB108 Öğrenme Psikolojisi SHB110 Alan İncelemesi SHB201 İnsan Davranışları ve Sosyal Çevre I SHB203 Sosyal Hizmette Kuram ve Yaklaşımlar I SHB205 Sosyal Psikoloji SHB207 Sosyal Politika SHB209 Türkiye nin Toplumsal ve Kültürel Yapısı SHB202 İnsan Davranışları ve Sosyal Çevre II SHB204 Sosyal Hizmette Kuram ve Yaklaşımlar II SHB206 Davranış Bilimlerinde İstatistik SHB208 Bireyle ve Aileyle Sosyal Hizmet SHB210 Çocuk Hakları ve Hukuku SHB301 Çağdaş Sosyal Hizmet Kuramları SHB303 Gruplarla Sosyal Hizmet SHB305 Bilişsel Davranışçı Terapi Becerileri SHB307 Sosyal Hizmette Görüşme İlke ve Teknikleri SHB309 Krize Müdahale SHB302 Aile Terapisi Kuramları I SHB304 Toplumla Çalışma ve Toplum Organizasyonu SHB306 Bireysel Farklılar SHB308 Bilimsel Araştırma Yöntem ve Teknikleri SHB310 Sosyal İnceleme Değerlendirme ve Rapor Yazma SHB401 Aile Terapisi Kuramları II SHB403 Vaka Analizi SHB405 Sosyal Hizmet Uygulaması SHB407 Sosyal Hizmet Yönetimi SHB409 Sosyal Hizmette Güncel Konular SHB402 Blok Uygulama SHB404 Proje Planlama
TYYÇ Sosyal Hizmetler Temel Alanı Yeterlilikleri (Akademik Ağırlıklı) 6. Düzey (LİSANS Eğitimi) TYYÇ DÜZEYİ BİLGİ -Kuramsal -Olgusal BECERİLER -Bilişsel -Uygulamalı Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği Öğrenme Yetkinliği YETKİNLİKLER İletişim ve Sosyal Yetkinlik Alana Özgü Yetkinlik 6 LİSANS EQF- LLL: 6. Düzey QF- EHEA: 1. Düzey alanındaki temel ve güncel bilgileri içeren ders kitapları, uygulama araç-gereçleri ve multimedya eğitim araç gereçleri ile diğer kaynaklarla desteklenen ileri düzeydeki kuramsal ve uygulamalı bilgilere 2-Bilginin doğası, kaynağı, sınırları, doğruluğu, güvenirliliği ve geçerliliğini değerlendirme bilgisine 3-Sosyal alanındaki bilimsel bilgiye ulaşma, güncel literatürü izleme, değerlendirme ve uygulayabilme bilgisine alanında edindiği ileri düzeydeki bilgi ve becerileri kullanarak bilimsel olarak kanıtlanmış verileri yorumlar ve değerlendirir, sorunları tanımlar, analiz eder, araştırmalara ve kanıtlara dayalı mesleki ve etik değerleri gözeterek çözüm önerileri geliştirir, bilgiyi paylaşır, ekip çalışması yapar. 2-Sosyal hizmet ve araştırma alanı ile ilgili bilgi teknolojilerini kullanır. 3-Sosyal alanında edindiği ileri düzeydeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanarak birey, aile ve topluma yönelik eğitim yapar. 4-Alanına özgü sorunlara bilimsel veriler/kanıtlar doğrultusunda çözüm üretir. alanı ile ilgili sahip olduğu ileri düzeydeki bilgi birikimini kullanarak bir çalışmayı bağımsız olarak yürütür ve bu alanda çalışan diğer meslek grupları ile işbirliği içinde ekip üyesi olarak sorumluluk alır. 2-Sosyal alanı ile ilgili uygulamalarda karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunları çözmek için bireysel ve ekip üyesi olarak sorumluluk alır. 3-Sorumluluğu altında çalışanların bir proje çerçevesinde gelişimlerine yönelik etkinlikleri planlar, yönetir ve süreci izleyip değerlendirir. 4-Alanına özgü bilimsel bilgi üretme sorumluluğunu yerine getirir/tanımlayıcı düzeyde araştırma yapar. alanında edindiği ileri düzeydeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir. 2-Öğrenme hedeflerini belirler ve öğrenmeyi öğrendiğini gösterir. 3-Öğrenme kaynaklarını belirler, kaynaklara etkin/hızlı erişir. 4-Yaşam boyu öğrenmeyi benimsediğin gösterir, gelişime açıktır ve bu davranışı devam ettirir. 5-Bilgiye ulaşma yollarına karar verir ve uygular. alanı ile ilgili konularda ilgili kişi ve kurumları bilgilendirir; düşüncelerini ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini yazılı ve sözlü olarak aktarır, ilgili kişi ve kurumların düşüncelerini, istek ve beklentilerini dinler. 2-Sosyal alanı ile ilgili konularda düşüncelerini ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini nicel ve nitel verilerle destekleyerek, ekip çalışması içinde ve sürecin etkin bir elemanı olarak uzman olan ve olmayan kişilerle paylaşır. 3-Toplumsal sorumluluk bilinci ile yaşadığı sosyal çevre için diğer meslek grupları ile işbirliği içinde proje ve etkinlikler düzenler ve bunları uygular. 4-Bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü B1 Genel Düzeyinde kullanarak alanındaki bilgileri izler ve meslektaşları ile iletişim kurar. 5-Alanının gerektirdiği en az Avrupa Bilgisayar Kullanma Lisansı Düzeyinde bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır. 6-Sosyal alanında toplumun ve dünyanın gündemindeki olayları/gelişmeleri izler ve değerlendirir. 7-Sözlü ve yazılı olarak etkili iletişim kurar. alanı ile ilgili verileri toplar, yorumlar, uygular ve sonuçlarının duyurulması aşamalarında ilgili disiplinlerden kişilerle işbirliği yapar ve toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerlere uygun hareket eder. 2-Kalite yönetimi ve süreçlerine uygun davranır ve bu süreçlere katılır. 3-Birey olarak görev, hak ve sorumlulukları ile ilgili yasa, yönetmelik, mevzuata ve mesleki etik kurallarına uygun davranır. 4-Profesyonel kimliği ile meslektaşlarına rol model ve topluma örnek olur. 5-İnsan ve sosyal çevresi arasındaki ilişkisini anlamaya yetkindir. 6-Mezuniyet sonrası kurum içi, yerel, ulusal ve uluslararası eğitimlere katılır. 7-Etik ilkelerin ve etik kurulların eğitimuygulama ve araştırma alanlarında birey ve toplum için önemini açıklar. 8-Kültürlerarası iletişim kurma bilgi ve becerisine 9-Mesleki aktivite ve uygulamalarını etkin ve güvenli şekilde belgeler/doğru ve etkili kayıt tutar.
TYYÇ Düzeyleri için Toplam Kredi (AKTS) ve Öğrenci Çalışma Yükü Aralıkları* TYYÇ DÜZEYLERİ SÜRE (Yıl) TOPLAM AKTS KREDİSİ (Yıl x 60 AKTS) TOPLAM ÖĞRENCİ ÇALIŞMA YÜKÜ (Saat) (1 AKTS= 25-30 saat) 8. DÜZEY (DOKTORA) 7. DÜZEY (YÜKSEK LİSANS) 6. DÜZEY (LİSANS) 5. DÜZEY (ÖN LİSANS) 3-4 180-240 1,5-2 90-120 4.500-5.400 6000-7.200 2.250-2.700 3.000-3.600 4 240 6.000-7.200 2 120 3.000-3.600 *Bir akademik eğitim-öğretim yılı 60 AKTS ve 1500-1800 saat iş yükü esas alınarak hesaplanmıştır. Kaynak: http://tyyc.yok.gov.tr/ Erişim Tarihi: 14.07.2016