EGEMEN HİDROELEKTRİK SANTRALİ Bu doküman, Egemen Hidroelektrik Santralinin Gold Standard prosedürlerine uygun şekilde sertifikalandırılması sürecinin bir parçası olarak hazırlanmıştır ve projeye ait Proje Tanımlama Dokümanı, Gold Standard Pasaportu ve Bölge Halkı Bilgilendirme Raporu"nun genel bir özetidir. Bu özet, Geri Bildirim Süreci içerisinde bölge halkından ve diğer paydaşlardan proje hakkında geri bildirim almak maksadıyla hazırlanmıştır. Lütfen varsa proje hakkındaki görüş ve önerilerinizi dokümanın sonunda bulunan iletişim bilgilerini kullanarak aşağıda belirtilen tarihler arasında bizlere iletiniz. Geri Bildirim Süreci 1 Nisan 2011 3 Haziran 2011
BÖLÜM 1: Projenin Genel Tanıtımı Projenin Konumu Egemen Hidroelektrik Santrali (Egemen HES), ülkemizin kuzeybatısında Bursa nın Keles ilçesi sınırları içerisinde Nilüfer Deresi üzerine Nilüfer Barajı ve Doğancı Barajı arasındaki kesimde inşa edilmektedir. Projenin amacı dere suyunun potansiyel enerjisinden faydalanarak elektrik üretmek ve bu elektriği Türkiye nin elektrik şebekesine iletmektir. Enlem Boylam Egemen Regülâtörü 4431878 679831 Egemen Santral Binası 4435077 676659 Tablo 1: Proje karakteristiklerinin konumu Şekil 1: Projenin Türkiye Haritası Üzerindeki Konumu
Şekil 2: Egemen HES Genel Yerleşim
Egemen HES projesi 671 m. kotundan Egemen-I Regülâtörü ile nehir suyunun bir kısmını alacak, iletim boruları vasıtasıyla suyu 512 m. kotunda bulunan Egemen-I santral binasına ulaştıracaktır. Egemen-II regülatörü ise 512 m. Kotundan suyu alarak 532 m kotunda yer alan Egemen-II santral binasına suyu iletecektir. Suyun santral binalarında bulunan türbinleri çevirmesi ile elektrik üretecek olan tesis kullandığı suyun tamamını tekrar nehir yatağına bırakacaktır. Orta ölçekte bir nehir santrali olan proje 19.92 MW Kurulu gücünde olacak ve yıllık 71.830 MWh elektrik üretecektir. Böylelikle, yıllık yaklaşık 39.000 ton CO2 azaltımı sağlayacak proje, dünyanın gündemindeki en önemli konu olan Küresel ısınmayla mücadeleye katkı sağlayacaktır. Projenin Çevresel, sosyal ve Ekonomik Yönden Faydaları - Proje elektrik üretimi ile orantılı olarak sera gazı emisyonlarının azaltılmasına katkı sağlayacaktır. - Türkiye nin artan enerji ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlayacaktır. - Proje ülkenin enerjide dışa bağımlılığının azaltılmasını ve enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesini sağlayacaktır. - İnşaat aşamasında geçici olarak 200 kişilik ve tesisin işletmesi boyunca kalıcı olarak 20 kişilik bir istihdam yaratacaktır. - Tesisin ihtiyacı olan malzemeler ve iaşe ihtiyacı bölgeden karşılanacaktır. Ayrıca tesisin taşeron işleri için bölgeden bir firmayla anlaşılmıştır. - Tesise su taşıyan kanallar vahşi yaşamın su ihtiyacı için ve yangın durumunda kullanılmak üzere hazır bulunacaktır. Projenin Sebep Olacağı Emisyon Azaltımları Projen 27 Aralık 2010 tarihinde devreye alınmıştır. Bu tarihinden itibaren ilk 10 yıllık kredi döneminde sebep olacağı emisyon azatlımı miktarı aşağıdaki tabloda gösterildiği şekildedir: Yıllar Beklenen Emisyon Azaltımı (tonco2e) 2011 38,982 2012 38,982 2013 38,982 2014 38,982 2015 38,982 2016 38,982 2017 38,982 2018 38,982 2019 38,982 2020 38,982 Toplam Emisyon Azaltımı 389,821 Tablo 2: Projenin Yıllara göre sebep olacağı Emisyon azaltımları
BÖLÜM 2: Referans Senaryo ve İzleme Planı Metodolojisinin Uygulanması Egemen HES projesinin yol açacağı sera gazı emisyon azatlımlarının esaplanmasında ve izleme planlarını hazırlanmasında Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi tarafından onaylanmış metodolojiler 1, 2, 3 kullanılmıştır. Referans Senaryo Referans senaryo projenin yapılmaması durumunda, projenin üreteceği elektriğin Türkiye nin elektrik şebekesinden karşılanması durumunda ortaya çıkacak sera gazı emisyonu miktarıdır. Bu miktarı belirlerken tüm veriler Türkiye Elektrik İletim A.Ş. nin (TEİAŞ) internet sitesinden alınmıştır. Elde edilen sonuçlar göstermektedir ki, Türkiye nin elektrik şebekesi MWs elektrik başına 0,5427 ton CO2 emisyonuna sebep olmaktadır. Fakat Egemen HES 71.830 MWs/yıl elektrik üretimi ile yıllık 38.982 ton CO 2 emisyonunun atmosfere yayılmasına engel olmaktadır. Referans Senaryo Emisyon Miktarı: 0,5427 x 71.830 = 38.982 tco 2 İzleme Planı Projenin elektrik üretimi, kurulu gücü, rezervuar alanı ölçüsü gibi temel veriler her yıl izlenerek düzenli bir kontrol sağlanacaktır. Projenin İzleme Planı kapsamındaki parametreler aşağıdaki gibidir: 1. Elektrik Üretim Miktarı: Tesisin santral binasında bulunan sayaçlar üretilen elektriği sürekli olarak ölçecektir. Ölçülen elektrik miktarı aylık dönemlerde kayıt altına alınacaktır. Alınan bu kayıtlar üzerinden projenin toplamda ürettiği yıllık elektrik miktarı kontrol edilecektir. 2. Kurulu Güç: Santralin kurulu gücü sabit bir değer olmakla birlikte, ekipmanların yenilenmesi ya da yeni ekipman eklenmesi gibi bir durum söz konusu olduğunda, tesisin kurulu gücünün değişmesi durumunda yıllık İzleme Raporunda bu durum belirtilecektir. 3. Emisyon Faktörü: Proje için emisyon faktörü uygun metodolojiler kullanılarak hesaplanmıştır. Bu hesaplama 10 yıllık ilk kredi dönemi için geçerlidir. İlk 10 yılın sonunda emisyon faktörü o gün için mevcut metodolojiler ve veriler ışığında yeniden hesaplanacaktır. BÖLÜM 3: Proje Süresi / Proje Takvimi Enersis Elektrik Üretimi Ltd. Şti. proje için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ndan 49 yıllık elektrik üretim lisansı almıştır. Projenin inşaatı 2009 yılı Temmuz ayında başlamıştır. Tesisin devreye alınması ise27 Aralık 2010 tarihinde gerçekleşmiştir. BÖLÜM 4: Çevresel Etkiler 1 http://cdm.unfccc.int/methodologies/pamethodologies/approved.html 2 http://cdm.unfccc.int/eb/016/eb16repan1.pdf 3 http://cdm.unfccc.int/methodologies/pamethodologies/tools/am-tool-07-v2.pdf
Orta ölçekli bir proje olması nedeniyle Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından ilgili yönetmelikler gereğince proje için detaylı bir Çevresel Etki Değerlendirme Raporu hazırlanması gerek görülmemiştir. Proje için 2009 yılı Şubat ayında bir Proje Tanıtım Dosyası hazırlanmıştır ve bu raporun sonucunda Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından projeye ÇED Gerekli Değildir belgesi verilmiştir. Firma tarafından bu zamana kadar projenin olası çevresel etkilerini azaltmak maksadıyla gerekli tüm önlemler alınmıştır ve alınmaya devam etmektedir. BÖLÜM 5: Paydaş Yorumları Projenin kurulu gücünün küçük olması nedeniyle detaylı bir ÇED raporu hazırlanmamış ve dolayısıyla ÇED Sürecine Halkın Katılımı Toplantısı düzenlenmemiştir. Bununla beraber, 21 Haziran 2009 tarihinde Gold Standard Enstitüsü ihtiyaçlarına uygun bir şekilde, Bölge Halı Bilgilendirme Toplantısı organize edilmiş ve bu toplantı her yıl bölgede gelenenksel olarak düzenlenen festival ile entegre edilmiştir. Resim 1: Bölge Halkı Bilgilendirme Toplantısından Görüntüler Toplantıda proje tüm yönleriyle bölge halkına ve diğer ilgililere anlatılmış, katılımcıların görüş ve önerilerine başvurulmuştur. Katılımcılardan, doğrudan yönelttikleri görüşler ve sorular dışında proje için hazırlanan anketi doldurmaları da rica edilmiştir. Ankete katılan paydaşların neredeyse tamamı projenin bölgeye olumsuz bir etkisi olmayacağına inandığını ve projenin inşasını desteklediğini belirtmiştir. BÖLÜM 6: Sürdürülebilirlik İzleme Planı Bölüm 2 de belirtilen temel parametrelere ek olarak projenin sürdürülebilir kalkınmaya katkısını izleyebilmek adına aşağıda listelenen belli başlı temel parametreler de İzleme Raporunun bir parçası olarak ilk izleme döneminde ya da sürekli olarak kontrol edilecektir: a. Su Miktarı ve Kalitesi: Proje teknolojisinin su kalitesi üzerinde herhangi bir etkisi yoktur. Bununla birlikte dere yatağına bırakılan su miktarı yatağa yerleştirilen ölçüm cihazları ile sürekli ölçülecek ve otomatik olarak Devlet Su İşleri ne (DSİ) bildirilecektir. Bu ölçüm işlemi DSİ nin kontrolünde olacaktır.
b. Toprak Kalitesi: Projenin inşaatı esnasında yapılan kazı çalışmalarının toprak üzerindeki etkisi Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından düzenli kontroller ile izlenmektedir. (Depolama alanlarının uygun kullanımı, hafriyatın kaldırılması gibi) Proje sahasının ziyaret edilmesi ve tutanakların kontrol edilmesi ile projenin toprak kalitesi de ilk izleme döneminde takip edilecektir. Bu izleme dönemi de sadece inşaat dönemini kapsamaktadır. c. Biyolojik Çeşitlilik: Projenin regülatör yapısı nedeniyle dere yatağındaki balıkların, özellikle yumurtlama döneminde, yukarılara doğru yüzmesini engellememesi için projede bir balık geçidi inşa edilecektir. Balık geçidi yapımı kanuni bir zorunluluktur. d. Çalışan Kalitesi: Proje çalışanlarına iş sağlığı ve güvenliği gibi konularda eğitim verilmektedir. e. İstihdam Miktarı ve Gelire Katkı: Firma bölge halkından kişileri projede çalıştırarak istihdamı artırmakta ve böylelikle bölge gelirine katkı sağlamaktadır. SGK kayıtları ile bu durum izlenecektir. f. Teknoloji Transferi ve Teknolojik Özgüven: Proje teknolojisi yurtdışından ithal edilecektir. Böylelikle ülkeye yeni bir teknolojinin gelmesi sağlanmaktadır. Ayrıca tedarikçi firma tarafından çalışanlara eğitim verilerek teknoloji hakkında bilgi edinmeleri sağlanacaktır. Bunlar anlaşma ve eğitim kayıtları ile izlenecektir. BÖLÜM 7: İLETİŞİM Gaia Finansal Danışmanlık Hizmetleri Adres :Halaskargazi Cad. Zafer Sok. Manuel Apt. No: 11/4 Pangaltı 34371 Şişli İSTANBUL Tel : 0212 224 04 50 Faks : 0212 224 04 66 E-mail : info@gaiacf.com