TURİZM SEKTÖRÜNE 4. BÖLGEDE VERİLEN TEŞVİKLER VE DESTEKLER
TEŞVİK VE DESTEK BAŞLIKLARI Hazine Müsteşarlığı Teşvikleri 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu KOSGEB Destekleri Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) Kırsal Turizm Desteği Emlak Vergisi Muafiyeti Türkiye İhracat Kredi Bankası (Eximbank) Turizm Kredisi Yabancı Sermaye Yatırımlarının Teşviki Turizm İşletme Belgeli Tesislere Sağlanan Diğer Destekler
HAZİNE TEŞVİKLERİ Türkiye teşvik kapsamında 4 bölgeye ayrılmıştır. Bölgelerde teşvik oranları 1. bölgeden 4. bölgeye gidildikçe artmaktadır. Şanlıurfa yatırım teşviklerinden maksimum seviyede yararlanan 4. bölgede yer almaktadır. Tüm bölgelerde gümrük vergisi muafiyeti, KDV istisnası ve yatırım yeri tahsisi uygulanmaktadır.
HAZİNE TEŞVİKLERİ Şanlıurfa nın yer aldığı 4. bölgede 3 yıldız ve üstü lokantalı ve lokantasız oteller ile tatil köyleri ve yayla evleri turizm teşvikleri kapsamındadır. Teşviklerden yararlanmak için 1. ve 2 bölgede asgari 1.000.000 TL yatırım yapmak gerekli iken 4. bölgede bu tutar 500.000TL dir.
HAZİNE TEŞVİKLERİ Vergi İndirimi 4. Bölgede uygulanan vergi indirim oranları I ve II bölgeye göre çok daha yüksektir. Bölgesel Uygulama Büyük Ölçekli Yatırımlar Bölge Yatırıma Katkı Oranı (%) Kurumlar Vergisi Veya Gelir Vergisi İndirim Oranı (%) Yatırıma Katkı Oranı (%) Kurumlar Vergisi Veya Gelir Vergisi İndirim Oranı (%) I ve II 10 25 25 25 IV 25 80 45 80
HAZİNE TEŞVİKLERİ Sigorta primi işveren hissesi desteği; Şanlıurfa ya yatırım yapıldığı takdirde 5 yıl süre ile Sigorta Pirimi İşveren Hissesi Desteği sunulmaktadır. Bu destek I ve II bölgelerde bulunmamaktadır. Bölgeler Teşvik Süresi I. ve II. - IV 5 Yıl
HAZİNE TEŞVİKLERİ Faiz Desteği Bölgesel desteklerden yararlanacak yatırımlar için; Bankalardan kullanılacak en az bir yıl vadeli kredilerin teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının %70 ine kadar olan kısmı için ödenecek faiz veya kar payında; Şanlıurfa da yapılacak yatırımlar için Türk Lirası cinsi kredilerde 5 puan, döviz kredileri ve dövize endeksli kredilerde 2 puan indirim yapılmaktadır.
TURİZMİ TEŞVİK KANUNU 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunun 13. maddesi hükümlerine istinaden turizm sektöründe faaliyet gösteren işletmelere teşvik ve destek sağlanmaktadır. Yatırımlar için öncelik kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri, turizm merkezleri ile Bakanlıkça tespit edilen diğer yerlerdedir.
TURİZMİ TEŞVİK KANUNU Taşınmaz Malların Turizm Amaçlı Kullanımı Amacıyla Yapılan Tahsisler Turizmi Teşvik Kanunu nun 8. maddesine göre, hazine ve orman arazilerinin kanunda belirtilen sürelerde turistik tesis yatırımlarına tahsisi sağlanmaktadır. Turizm konaklama tesisleri yatırımları için en çok 49 yıl, kamping yatırımları için en çok 20 yıl süre ile kamu arazisi tahsisi yapılabilmektedir.
TURİZMİ TEŞVİK KANUNU Orman Fonuna Katkının Taksitlendirilmesi Turizmi Teşvik Kanunu nun 15 inci maddesi, Ormanlarda yer alacak turizm yatırımı belgeli tesislerin, 6831 sayılı Orman Kanununun Ek-3 üncü maddesinin (c) fıkrası uyarınca ödemek zorunda oldukları bedel, tahsis tarihini takip eden üçüncü yıldan itibaren, beş yıl vade ve beş eşit taksitte alınır hükmü ile turizm yatırımcılarını desteklemektedir.
TURİZMİ TEŞVİK KANUNU Haberleşme Kolaylıkları Turizmi Teşvik Kanunu nun 17. maddesindeki Belgeli yatırım ve işletmelerin telefon ve teleks taleplerine ilişkin her türlü işlem ve tahsis öncelikle yapılır hükmüne göre işletmelere haberleşme kolaylığı sağlanmaktadır. Elektrik, Havagazı ve Su Ücretleri Turizmi Teşvik Kanunu nun 16. maddesinde geçen, Turizm belgeli yatırım ve işletmeler elektrik, gaz ve su ücretlerini o bölgedeki sanayi ve meskenlere uygulanan tarifelerden en düşüğü üzerinden öderler hükmüne istinaden, işletmelere elektrik enerjisi desteği sağlanmaktadır.
TURİZMİ TEŞVİK KANUNU Yabancı Personel ve Sanatkar Çalıştırılması Turizmi Teşvik Kanunu nun 18 inci maddesine göre; Belgeli işletmelerde, Bakanlık ve İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca verilen izinle yabancı uzman personel ve sanatkârlar çalıştırılabilir... hükmüne dayanarak yabancı personel ve sanatkar istihdam eden işletmelere destek sağlanmaktadır.
KOSGEB DESTEKLERİ KOSGEB kanunda 2009 yılında yapılan değişiklikler ile KOSGEB hizmetleri kapsamına sanayi dışında hizmet sektörü de dahil edilmiştir. Böylelikle hizmet sektörü aktörlerinden olan turizm işletmeleri de KOSGEB desteklerinden ve hizmetlerinden yararlanmaya başlamıştır.
KOSGEB DESTEKLERİ KOSGEB in NACE kod katalogunda bulunan; Oteller ve moteller, Kamp yerleri ve diğer kısa süreli konaklama yerleri, Gençlik hostelleri ve dağ barınakları, Kamp yerleri (karavan alanları dahil), Başka yerde sınıflandırılmamış diğer konaklama yerleri Lokantalar, pastaneler vb. yerler, Seyahat acenteleri ve tur işletmelerinin faaliyetleri; Başka yerde sınıflandırılmamış, turistlere yardımcı faaliyetler destek kapsamına alınmıştır.
KOSGEB DESTEK PROGRAMLARI 1. KOBİ Proje Destek Programı 2. Tematik Proje Destek Programı 3. Girişimcilik Destek Programı 4. Ar-ge, İnovasyon, Endüstriyel Uygulama Destek Programı 5. İşbirliği-Güçbirliği Destek Programı 6. Genel Destek Programı
KOSGEB DESTEKLERİ Danışmanlık Desteği Eğitim Desteği Araştırma ve Geliştirme Destekleri Yurtiçi Fuarlarına Katılım Desteği Yurtiçi Uluslararası İhtisas Fuarlarına Katılım Desteği Yeni Girişimci Desteği Enerji Verimliliği Desteği Milli Katılım Dahilinde Yurtdışı Fuarlara Katılım Desteği Milli Katılım Dışındaki Yurtdışı Fuarlara Katılım Desteği Tanıtım Desteği Yurtdışı İş Gezisi Desteği Eşleştirme Desteği Yerel Ekonomik Araştırma Desteği Nitelikli Eleman İstihdamı Desteği
TKDK KIRSAL TURİZM DESTEĞİ Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK), Avrupa Birliği tarafından Katılım Öncesi Yardım Aracı Kırsal Kalkınma Bileşeni kapsamında Kırsal Ekonomik Faaliyetlerin Çeşitlendirilmesi ve Geliştirilmesi başlığı altında Şanlıurfa da kırsal turizme yönelik projeleri desteklemektedir. Kırsal turizm desteğinden kamu tüzel kişilikleri hariç, ulusal kanunlarca tanınmış gerçek ve tüzel kişiler yararlanabilmektedir.
TKDK KIRSAL TURİZM DESTEĞİ Kırsal turizm desteği kapsamında; Mikro girişimciler veya çiftçiler tarafından kurulacak pansiyon, yatak ve kahvaltı, konaklama ve restoran hizmetleri Çiftlik turizmi tesislerinin kurulması ve geliştirilmesi Turistik rekreasyonel faaliyetler için kurulan tesisler desteklenmektedir.
TKDK KIRSAL TURİZM DESTEĞİ Kırsal turizm projeleri kapsamında; Uygun harcamalar toplamının %50 si desteklenmektedir. En az 15.000 Avro En fazla 400.000 Avro destek verilmektedir. Başvurular başvuru çağrı ilanında belirtilen tarihler arasında yapılmaktadır.
EMLAK VERGİSİ MUAFİYETİ 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu nun Geçici muaflıklar başlıklı 5. maddesinin (b) fıkrasına göre; Turizmi Teşvik Kanununun Turizm Endüstrisini Teşvik Kanunu hükümleri dairesinde turizm müessesesi belgesi almış olan Gelir veya Kurumlar Vergisi mükelleflerinin adı geçen kanunda yazılı maksatlara tahsis ettikleri ve işletmelerine dahil binaları, inşalarının sona erdiği veya mevcut binaların bu maksada tahsisi halinde turizm müessesesi belgesinin alındığı yılı takip eden bütçe yılından itibaren 5 yıl süre ile geçici muafiyetten faydalandırılır. hükümlerine göre işletmeler emlak vergisinden muaf tutulmaktadır.
EXIMBANK TURİZM KREDİSİ Eximbank Döviz Kazandırıcı Hizmetler Kapsamındaki Krediler başlığı altında; Bir önceki takvim yılı itibariyle en az 200.000.-ABD Doları ya da muadili tutarda turizm hizmeti gerçekleştiren TÜRSAB üyesi A grubu seyahat acentelerine, tur operatörlerine ve özel havayolu şirketleri ile en az 1.000.000.-ABD Doları ya da muadili tutarda turizm hizmeti gerçekleştiren turizm şirketlerine kredi sağlamaktadır. Kredi vadesi azami 540 gündür.
EXIMBANK TURİZM KREDİSİ Döviz Kredisine İlişkin Faiz Oranları FAİZ ORANI FAİZ ORANI GERİ ÖDEME SÜRESİ (GÜN) 500.000. ABD DOLARINA 500.000.-ABD DOLARI ÜZERİ KADAR 120 LİBOR+1,00 LİBOR+1,75 180 LİBOR+1,25 LİBOR+2,00 360 (2 taksit) LİBOR+1,50 LİBOR+2,25 360 (tek taksit) LİBOR+1,75 LİBOR+2,50 540 (3 taksit) LİBOR+2,00 LİBOR+2,75 EURO cinsinden kullandırılacak kredilerde EURIBOR, İngiliz Sterlini cinsinden kullandırılacak kredilerde STG LIBOR, Japon Yeni cinsinden kullandırılacak kredilerde ise TIBOR için aynı spreadler geçerlidir.
EXIMBANK TURİZM KREDİSİ TL Krediye İlişkin Faiz Oranları FAİZ ORANI FAİZ ORANI GERİ ÖDEME SÜRESİ (GÜN) 500.000.-TL'NA KADAR 500.000.-TL ÜZERİ 120 7,00 8,00 180 7,25 8,25 360 (2 taksit) 7,75 8,75 360 (tek taksit) 8,00 9,00 540 (3 taksit) 8,25 9,25
YABANCI SERMAYE YATIRIMLARININ TEŞVİKİ 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu nun 3. maddesi uyarınca Uluslararası anlaşmalar ve özel kanun hükümleri tarafından aksi öngörülmedikçe; Yabancı yatırımcılar tarafından Türkiye'de doğrudan yabancı yatırım yapılması serbesttir hükmünden hareketle konuya ilişkin teşviklerle ilgili uygulama Hazine Müsteşarlığı Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü tarafından yapılmaktadır.
TURİZM İŞLETME BELGELİ TESİSLERE SAĞLANAN DİĞER DESTEKLER Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Anonim şirket statüsünde ve teşvik belgesi olan yatırımcı firmalara, öncelikli turizm bölgelerinde yapacakları; 1- Konaklama tesis yatırımları için, toplam yatırım içindeki öz kaynak oranı ve yatak kapasitesi göz önünde bulundurularak tespit edilen oranlarda, 2- Yat filosu, yat çekek yerleri ve yat limanları yatırımcıları için ise %20 oranında, Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu ndan prim ödenmesi esası getirilmiştir.
TURİZM İŞLETME BELGELİ TESİSLERE SAĞLANAN DİĞER DESTEKLER Vergi, Resim ve Harç İstisnası Devlet Planlama Teşkilatı tarafından düzenlenen Teşvik Belgesinde belirtilmesi koşuluyla, girişimciler yatırımlarında kullanmak üzere aldıkları uzun orta ve kısa vadeli kredilerle ilgili olarak tahakkuk eden vergi, resim ve harçlardan muaf tutulmuştur. Ancak, girişimcinin bu istisnadan yararlanabilmesi yöreye göre değişiklik arz etmekte ve 200.000 ile 600.000 Dolar arasında değişen yıllık döviz taahhüdünde bulunması gerekmektedir.
TURİZM İŞLETME BELGELİ TESİSLERE SAĞLANAN DİĞER DESTEKLER Bina İnşaat Harcı İstisnası 21.1.11982 tarih ve 2589 sayılı 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanun gereğince Turizm Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatınca teşviki karara bağlanmış otel, motel ve benzeri turistik tesisler, bina inşaat harcından muaf tutulmuştur. Garantisiz Ticari Alacakların Kullanılması Garantisiz ticari alacakları karşılığı Türkiye de turizm yatırımına katılan yabancıların yatırım ortaklık paylarını ve oluşacak net karlarını transfer etme imkanları 6224 sayılı Yabancı Sermaye Kanununun teminatı altındadır.
TURİZM İŞLETME BELGELİ TESİSLERE SAĞLANAN DİĞER DESTEKLER Bloke Para Kullanılması Bloke paralar, genellikle yabancı uyruklu özel ve tüzel kişilerin kanunların ve kararnamelerin kendileri için izin verdiği çalışma alanları dışındaki çalışmalardan doğan gelirlerden oluşur. Bloke paralarla yapılan turizm yatırımları, yurt dışından getirilen ayni ve nakdi yabancı sermaye ile gerçekleştirilen turizm yatırımlarına tanınan hak, kolaylık ve muafiyetlerden yararlandırılarak teşvik kapsamına alınmıştır.
TURİZM İŞLETME BELGELİ TESİSLERE SAĞLANAN DİĞER DESTEKLER Turizm Geliştirme Fonu 1983 yılında, turizm alan ve merkezlerinde yer alan turizm yatırımlarını, yatırım tutarının %15 ine kadar en çok 20 yıl vadeli kredilerle desteklemek ve dış pazarlama olanaklarının geliştirilmesi harcamalarına katkıda bulunabilmek için Turizm Bakanlığı bünyesinde Turizm Geliştirme Fonu kurulmuştur. Bu fonun faiz oranı miktarı vadesi yıllar itibariyle değişmektedir.
Hazırlayan: AYŞEGÜL ÖZBEK İletişim Bilgileri Adres: Paşabağı Mah. Adalet Cad. No:7/A Tel: 0414 3149803-04 Fax: 0414 3149805 E-mail: urfaydo@karacadag.org.tr Web: www.investinurfa.org.tr