SİRKÜLER RAPOR Sirküler Tarihi: 02.03.2009 Sirküler No: 2009/34 DÖNEM SONU İŞLEMLERİ YEVMİYE KAYITLARI Yeminli Mali Müşavirliğimiz tarafından Kayıtları bilgilerinize sunulmuştur. hazırlanan Dönem Sonu İşlemleri Yevmiye Saygılarımla, Osman OKUR Yeminli Mali Müşavir EK : Yevmiye Kayıtları 1
DÖNEM SONU İŞLEMLERİ 1- (150 İLK MADDE MALZEME) hesabına evvelce kaydedilmiş bulunan dönem başı stok ve dönem içi alışlardan sarf edilen tutarlar (150.İLK MADDE VE MALZEME ) hesabına alacak, (710 İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ ) hesabına borç kaydedilir. Bu suretle (150 İLK MADDE VE MALZEME) hesabında sadece dönem sonu stok tutarı kalmış olur.(150) hesap içindeki ilk maddelerden dönem içinde satılan olmuşsa,maliyeti tespit edilir ve bu tutar (150)hesaba alacak (623) hesaba borç kaydedilir. 710 İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ 150 İLK MADDE VE MALZEME 623 DİĞER SATIŞLARIN MALİYETİ 150 İLK MADDE VE MALZEME 2- (730 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ ) hesabı içinde stok bırakan yakıt, işletme malzemesi,tamir ve bakım malzemesi gibi hesaplar varsa stok tutarının (150 İLK MADDE VE MALZEME) hesabına devredilmesi gerekir. 150 İLK MADDE VE MALZEME 730 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ 3- Daha sonra yıl içinde yapılan üretim muhasebeleştirilmesi için; A) (710 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ) hesabının bakiyesi (711 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME YANSITMA HESABINA) na alacak, B) (720 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ) hesabının bakiyesi (721 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ YANSITMA HESABI) na alacak, C) (730 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ) hesabının bakiyesi (731 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ YANSITMA HESABI) na alacak, 2
D) (151 YARIMAMULLER ÜRETİM) hesabına borç kaydedilerek devir işlemi yapılır. 151 YARIMAMULLER ÜRETİM 711 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME YANSITMA HESABI 721 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ YANSITMA HESABI 731 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ YANSITMA HESABI 4- (151 YARIMAMULLER ÜRETİM) hesabında toplanan ilk madde ve malzeme,direkt işçilik giderleri ve genel üretim giderleri toplamı üretim maliyetini meydana getirir. Dönem sonunda yarı mamul stoku kalmış ise bu tutar (151) hesaba bırakılmak şartıyla mamul hale gelen üretim tutarı ; (151 YARIMAMULLER ÜRETİM) hesabına alacak,(152 MAMULLER) hesabına borç kaydedilir. Bu şekilde (151 YARIMAMULLER ÜRETİM) hesabının bakiyesi dönem sonu yarı mamul stokunu ifade eder. 152 MAMULLER 151 YARIMAMULLER ÜRETİM 5- Dönem sonunda mamul stok kalmışsa bu tutar (152) numaralı hesaba bırakılır. Geriye kalan yani satılmış bulunan mamullerin maliyet tutarı ; (152 MAMULLER) hesabına alacak,(620 SATILAN MAMULLER MALİYETİ) hesabına borç kaydedilerek maliyet devri yapılır. Bu suretle (152 MAMULLER) hesabının bakiyesi dönem sonu mamul stoklarını verir. 620 SATILAN MAMULLER MALİYETİ 152 MAMULLER 3
6- Dönem sonunda ticari mal stokunun kalmış olması halinde (153) numaralı hesabın dönem sonu bakiyesinden stok tutarının çıkarılması sonucu kalan meblağ (153 TİCARİ MALLAR) hesabına alacak (621 SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ) hesabına borç kaydedilir. Bu suretle (153) numaralı hesapta dönem sonu ticari mal stoku bırakılmış olur. 621 SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ 153 TİCARİ MALLAR 7- Dönem içinde hizmet üretimine ait gider tutarlarının işlendiği ; (740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ) hesabının bakiyesi (741 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ YANSITMA HESABI) na alacak (622 SATILAN HİZMET MALİYETİ) hesabına borç kaydedilir. 622 SATILAN HİZMET MALİYETİ 741 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ YANS.HES. 8- Yukarıda bahsedilen üretim ve stok hesaplarının devrinden sonra gider hesaplarının devri yapılır. a) (750 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ) hesabının bakiyesi (751 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ YANSITMA HESABI) na alacak,(630 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ) hesabına borç, b) (760 PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ) hesabının bakiyesi (761 PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM YANSITMA HESABI) na alacak,(631 PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ) hesabına borç, c) (770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ) hesabının bakiyesi (771 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ YANSITMA HESABI) na alacak (632 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ) hesabına borç, 4
d) (780 FİNANSMAN GİDERLERİ) hesabının bakiyesi (781 FİNANSMAN GİDERLERİ YANSITMA HESABI) na alacak,(660 KISA VADELİ BORÇLANMA GİDERLERİ) veya (661 UZUN VADELİ BORÇLANMA GİDERLERİ) hesaplarına borç kaydı yapılarak giderler ile ilgili (7) li ilk kayıt hesaplarındaki tutarların,(6) lı gelir tablosu hesaplarına devri sağlanır. 630 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ 631 PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ 632 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 660 KISA VADELİ BORÇLANMA GİDERLERİ 751 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ YANSITMA HESABI 761 PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ YANSITMA HESABI 771 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ YANSITMA HESABI 781 FİNANSMAN GİDERLERİ YANSITMA HESABI 9- Sonra dönem sonu gelir ve gider karakterli hesapların kar ve zarar hesabına devrine sıra gelir. Bunun için (6) lı hesaplardan gider karakterli olanlara alacak,buna karşılık (690 DÖNEM KAR VEYA ZARARI) hesabına borç,ayrıca (6) lı hesaplardan gelir karakterli olanlara borç ve (690 DÖNEM KAR VEYA ZARARI) HESABINA ALACAK KAYDEDİLİR. - 690 DÖNEM KAR VEYA ZARARI 610 SATIŞTAN İADELER 611 SATIŞ İSKONTALARI 612 DİĞER İNDİRİMLER 620 SATILAN MAMULLER MALİYETİ 621 SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ 622 SATILAN HİZMET MALİYETİ 623 DİĞER SATIŞLARIN MALİYETİ 630 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİERLERİ 631 PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ 632 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 653 KOMİSYON GİDERLERİ 5
654 KARŞILIK GİDERLERİ 655 MENKUL KIYMET SATIŞ ZARARLARI 656 KAMBİYO ZARARLARI 657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ 659 DİĞER GİDER VE ZARARLAR 661 UZUN VADELİ BORÇLANMA GİDERLERİ 680 ÇALIŞMAYAN KISIM GİDER VE ZARARLARI 681 ÖNCEKİ DÖNEM GİDER VE ZARARLAR 689 DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR -- -- 600 YURT İÇİ SATIŞLAR 601 YURT DIŞI SATIŞLAR 602 DİĞER GELİRLER 640 İŞTİRAKLERDEN TEMETTÜ GELİRLERİ 641 BAĞLI ORTAKLIKLARDAN TEMETTÜ GELİRLERİ 642 FAİZ GELİRLERİ 643 KOMİSYON GELİRLERİ 644 KONUSU KALMAYAN KARŞILIKLAR 645 MENKUL KIYMET SATIŞ KARLARI 646 KAMBİYO KARLARI 647 REESKONT FAİZ GELİRLERİ 649 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR 671 ÖNCEKİ DÖNEM GELİR VE KARLARI 679 DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLARI 690 DÖNEM KARI VEYA ZARARI -- Bu kayıt sonrası mizan alınarak hesap kontrollerinin yapılması gerekir. (7) li olan ve dönem içine kayıt yapılan gider hesaplarının hepsinin borç bakiyesi verdiği,buna karşılık aynı adı taşıyan gider yansıtma hesaplarının aynı tutarda ALACAK bakiyesi verdiği görülecektir. (7) li gider tutarları yansıtma hesapları aracılığı ile ÜRETİM,YATIRIM ve (6) lı GELİR TABLOSU HESAPLARINA, (6) lı gelir ve gider hesaplarından da (690 DÖNEM KAR VE ZARARI) hesabına gittiğinden (6) lı gruptaki hesaplardan sadece (690 DÖNEM KAR VE ZARARI) hesabı açık kalmış olmalıdır. Bu kontrollerin yapılmasından sonra aşağıdaki işlemlere devam edilebilir. 6
10- Yukarıdaki işlemlerden sonra üretim ile ilgili gider hesaplarıyla üretim giderlerine ait yansıtma hesapları karşılıklı olarak birbirine devredilerek kapatılır. -- 711 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME YANSITMA HESABI 721 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ YANSITMA HESABI 731 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ YANSITMA HESABI 741 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ 710 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ 720 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ 730 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ 740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ - 11- Daha sonra yine dönem sonunda gider ile ilgili hesaplarla gider yansıtma hesapları karşılık olarak birbirlerine devredilerek kapatılır. - 751 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ YANSITMA HESABI 761 PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ YANSITMA HESABI 771 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ YANSITMA HESABI 781 FİNANSMAN GİDERLERİ YANSITM AHESABI 750 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİERME GİDERLERİ 760 PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 780 FİNANSMAN GİERLERİ - Yapılan bu kayıtla (7) li grup hesapların hiçbirinin bakiye vermediği ve hepsinin kapandığı görülecektir. 12- (690 DÖNEM KARI VEYA ZARARI) hesabının bakiyesi,ilgili döneme ait kar veya zarar sonucunu ifade eder. 7
a) Dönemin zararla kapanması halinde,zarar tutarı (690 DÖNEM KARI VEYA ZARARI) hesabına alacak,(692 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI) hesabına borç kaydedilir. - 692 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI 690 DÖNEM KARI VEYA ZARARI - Daha sonra zarar tutarı (591 DÖNEM NET ZARARI) hesabına borç,(692 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI) hesabına alacak kaydedilir. - 591 DÖNEM NET ZARARI 692 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI - b) Dönemin karla kapanması halinde ise ticari kar tutarından vergi kanunlarına göre kanunen kabul edilmeyen giderler,istisnalar ve vergiye tabi olmayan gelirler dikkate alınarak mali kara ulaşılır ve bunun üzerinden işletmenin vergi ve fon mükellefiyetleri tespit edilir. Hesaplanan vergi ve fon tutarları ;(691 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI) hesabına borç,(370 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI) hesabına alacak kaydedilir. -- 691 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜKLÜLÜK KARŞILIKLARI 370 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI -- 8
13- Daha sonra dönemde tahakkuk eden ve ödenen geçici vergiler (371 DÖNEM KARININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ) hesabına borç,(193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR) hesabına alacak olarak kaydedilir. --- 371 DÖNEM KARININ PEŞİN ÖDENEN VER. VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR --- 14- Vergi ve fon karşılıkları tespit edildikten sonra muhasebe kaydı yapılarak dönem karı hesabı kapatılır. Hesaplanan vergi ve fon tutarları dönem karından düşülerek vergi sonrası net dönem karına ulaşılır. (690 DÖNEM KARI VEYA ZARARI) hesabına borç,(691 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI) ve (692 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI) hesaplarına alacak kaydedilir. --- 690 DÖNEM KARI VEYA ZARARI 691 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI 692 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI --- 15- Daha sonra vergi, sonrası net kar ; (692 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI) hesabına borç, (590 DÖNEM NET KARI) hesabına alacak kaydedilir. --- 692 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI 590 DÖNEM NET KARI --- 9
16- Cari yıl Şubat ayında tahakkuk eden ve ödenen geçici vergi son taksiti de Nisan ayında (371) hesaba borç,(193) hesaba alacak kaydedilir ve (193) hesap kapatılır. --- 371 DÖNEM KARININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ 193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR --- 17- Daha sonra yine Nisan ayı içinde hesaplanan vergi ve fon payı (370 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜKLERİ KARŞILIKLARI) hesabına borç,(371 DÖNEM KARININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ) hesabına ve (360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR) hesabına alacak olarak kaydedilir --- 370 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI 371 DÖNEM KARININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR ---- 10