Çal flanlar Elde Tutmak
Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü ve zay f yanlar n z tespit etmeye ve kritik becerilerinizi keskinlefltirmeye yarayan kullan fll araçlar, testler ve gerçek yaflamdan al nm fl örnekler yer al yor. ster masa bafl nda, ister bir toplant da ya da yolda olun, bu cep kitapç klar size iflinizin günlük talepleriyle daha h zl, daha kavray fll ve daha etkin bir biçimde bafla ç kma imkân n verecektir. Dizinin kitaplar : Ekip Liderli i Toplant Yönetimi Zaman Yönetimi Proje Yönetimi Liderlik Koçluk Geribildirim Etkili fl Yaz lar Sonuç Al c Müzakere Etkin Sunumlar Stres Yönetimi nsanlar kna Etmek Kriz Yönetimi Üstünüzü Yönetmek Görev Devretmek Kariyerinize Yön Vermek Bir Çal flan flten Ç karmak Zor Etkileflimleri Yönetmek Bir Çal flan fle Almak novasyon Yapmak Performans De erlendirmesi Çal flanlar Gelifltirmek Bütçe Haz rlamak Finans Anlamak De iflimi Yönetmek Stratejiyi Uygulamak Performans Ölçmek Pazarlamay Anlamak Yarat c l Teflvik Etmek Sanal Ekiplere Liderlik Etmek fl Plan Oluflturmak fl Süreçlerini yilefltirmek
Çal flanlar Elde Tutmak Her Gün Karfl laflt n z Sorunlara Uzman Çözümler
ISBN 978-605-5655-66-2 Retaining Employees Harvard Business School Publishing Corporation, 2007 Türkçe yay n haklar Akçal Telif Haklar taraf ndan sa lanm flt r. Optimist Yay nlar Telefon: 0216 481 29 17-18 Faks : 0216 521 10 64 e-posta: optimist@optimistkitap.com www.optimistkitap.com Optimist yay n no. : 234 Konu : fl-yönetim Çeviren : Melis nan Yay na haz rlayan : Cemal Engin Bas m Düzelti Düzenleme Bask ve cilt : Mart 2011, stanbul : Ayfle Giritli : Selim Talay : Tor Ofset San. Tic. Ltd. fiti. Had mköy Yolu Akçaburgaz Mahallesi 4. Bölge 9. Cadde 116. Sokak. No: 2 Esenyurt - STANBUL Tel: 0212 886 34 74
çindekiler Yönderin Mesaj : Çal flanlar n Elde Tutulmas Neden Önemlidir? 9 Çal flanlar Elde Tutmak: Temel Bilgiler 11 Çal flanlar Elde Tutmaya Genel Bir Bak fl 13 Elde tutman n kilit unsurlar na bir bak fl. Elde tutma nedir? 14 Elde tutma neden çok önemlidir? 15 Çal flanlar bir flirkette neden kal r? 20 Çal flanlar neden ayr l r? 21 Çal flanlar Elde Tutman n Zorluklar n Anlamak 25 Elde tutmay zorlaflt ran dört e ilim. Demografik de ifliklikler 26 Yeni ekonomik gerçeklikler 27 Kültürel beklentiler 27 Çal flma dünyas ndaki çalkant lar 29 Zorluklar nas l alt edilir? 31
Elde Tutma Stratejisi 1: Do ru Kifliyi fle Almak 35 Do ru kiflileri güverteye getirmenin ipuçlar. lgi alanlar için ifle almak 36 Mikrokültür için ifle almak 40 Ne istedi inizi netlefltirmek 42 Yayg n ifle alma tuzaklar ndan kaç nmak 43 Elde Tutma Stratejisi 2: fiirketinizi Tercih Edilen Bir flveren Haline Getirmek 47 De erli çal flanlar n kalmak istemelerini sa laman z için fikirler. Do ru ücret politikalar tasarlamak 48 Çekici sosyal yard mlar sunmak 49 Çal flanlar n çal flma hayatlar ile kiflisel hayatlar n dengelemelerine yard mc olmak 52 Çal flanlar n kendini tan mas n teflvik etmek 53 Görev f rsatlar n anlatmak 54 Çal flanlar n becerilerini gelifltirmek 57 Büyük görevler yaratmak 60 Çeflitlili e de er vermek 62 Elde Tutma Stratejisi 3: Çok Kuflakl Bir flgücünü Elde Tutmak 73 Farkl kuflaklardan insanlar güvertede tutmak için stratejiler. Belli bafll farkl varsay mlar 75
Çal flma hayat nda savafl sonras kuflak 75 Savafl sonras kufla elde tutmak için stratejiler 77 Çal flma hayat nda X kufla 78 X kufla iflçilerini elde tutmak için stratejiler 79 Çal flma hayat nda Y kufla 81 Y kufla iflçilerini elde tutmak için stratejiler 83 Elde Tutma Stratejisi 4: Do ru Kültürü Beslemek 85 Çekici bir kültürü ustal kla oluflturman z için öneriler. Kültür nedir? 86 Kültürel de iflikliklerin zorluklar n anlamak 87 Mikrokültürlere odaklanmak 88 Mevcut kültürünüzü inceleyin 89 Arzu edilen kültürünüzü tan mlay n 89 Bofllu u kapatmak için de ifliklikler yap n 90 Elde Tutma Stratejisi 5: Çal flanlar n Tükenmekten Kaç nmas na Yard mc Olmak 91 Yayg n iflyeri dertleriyle savaflman z için tavsiyeler. Tükenmenin uyar iflaretlerini anlay n 92 Tükenmenin kök nedenlerini bilin 95 Tükenmenin bedelini anlay n 96 fle almay yarat c bir flekilde yap n 97 fl yorgunlu unu en aza indirin 101 En üstün yetene inizi yeniden ifle al n 103
Elde Tutma Stratejisi 6: Elde Tutma Becerilerinizi Güçlendirmek 107 Elde tutma uzmanl n z keskinlefltirmek için tavsiyeler. Elde tutma e itiminden faydalan n 108 Ç kar lan dersleri efl düzeyli yöneticilerle paylafl n 110 Elde tutma flampiyonu haline gelin 110 puçlar ve Araçlar 115 Çal flanlar Elde Tutma Araçlar 117 Kalma görüflmesi yürütmek, bir çal flan n yerine baflkas n getirmenin maliyetini hesaplamak, kuruluflunuzun kültürünü araflt rmak ve elde tutma yeteneklerinizi de erlendirmek için çal flma kâ tlar. Kendinizi S nay n 127 Bu k lavuzda sunulan kavramlar n yararl bir özeti. Neler ö rendi inizi görebilmeniz için bu testi bir kere kitab okumadan önce, bir kere de sonra yapman zda yarar vard r. Test sorular n n do ru yan tlar S kça Sorulan Sorular 135 Elde tutmayla ilgili yayg n sorular için faydal içgörüler.
Yönderin Mesaj : Çal flanlar Elde Tutmak Neden Önemlidir? Hemen söyleyin: Kuruluflunuz için yapabilece iniz en iyi fleylerden biri nedir? De erli çal flanlar teknede tutmakt r. Genifl ekonomide ne olursa olsun, flirketler her zaman en iyi çal flanlar n rakiplerine kapt rma riski alt ndad r. Ve yetenekli çal flanlar ayr ld klar nda flirketinizin baflar s için oldukça kritik olan bilgi ve deneyimleri de onlarla birlikte gider. Eflit derecede y k c olarak firman z n, ayr lan çal flanlar n yerine baflkalar n koymak ve onlara tempoyu yakalatmak için büyük miktarlar harcamas gerekir. Siz de bir elde tutma flampiyonu olabilir ve flirketinizin, her zamankinden daha rekabetçi olan dünyada baflar l olmak için do ru konumlanmas na yard m edebilirsiniz. Bu kitapta, çal - flanlar elde tutman n ne oldu unu (ve ne olmad n ), neden bugün bu kadar önemli oldu unu ve neden her zamankinden daha meydan okuyucu oldu unu keflfedeceksiniz. Sonras nda, de erli çal flanlar elde tutmak için özgül stratejiler ö reneceksiniz: do ru kifliyi ifle almak, flirketinizi tercih edilen bir iflveren haline getirmek, do ru kültürü beslemek, çal flanlar n tükenmeden kaç nmas na yard mc olmak ve genel anlamda elde tutma becerilerinizi güçlendirmek. Çal flanlar n z nas l elde tutaca n z ö renmek al flt rma ve çaba gerektirir ama sonuçlar buna epey de er: flirketinizi yeni Yönderin Mesaj 9
baflar seviyelerine ç karmaya yard mc olabilecek yüksek performansl, motivasyonlu ve hoflnut bir ekip. James Waldroop ve Timothy Butler, Yönderler James Waldroop CareerLeader, Ltd. nin baflkan ve kurucu orta d r. 2001 e kadar, Harvard flletme Okulunun MBA Kariyer Gelifltirme Programlar n n yard mc yöneticili ini yapm flt r. Jim in çal flmalar, psikoloji ve ifl dünyas aras ndaki iki ara yüz alan na odaklan r: bireysel yönetim gelifltirme (yönetici etkinli ini gelifltirme) ve kariyer gelifltirme de erlendirmesi ve dan flmanl. Timothy Butler Harvard flletme Okulunun Kariyer Gelifltirme Programlar n n üst düzey akademi üyesi ve yöneticisidir. Araflt rma alanlar genel anlamda kariyer gelifltirme kararlar na ve özel olarak da karakter yap s yla ifl memnuniyeti aras ndaki iliflkiye odaklan r. En son kitab : Ayr lmak: S radaki Kariyer Yolunuzu Keflfetme K lavuzu (Getting Unstuck: A Guide to Discovering Your Next Gareer Path, Harvard Business Press, 2010). Waldroop ve Butler uzun y llard r, ifl insanlar n n, flu anda dünya çap nda dört yüzün üzerinde MBA program ve flirket taraf ndan kullan lan internet tabanl etkileflimli bir kariyer de- erlendirme program olan CareerLeader gelifltirmek de dahil, kariyer planlama ve gelifltirme süreçlerinde çal flmalar na yard mc olmaktad r. Waldroop ve Butler ayn zamanda dört Harvard Business Review makalesinin ve iki kitab n yazarlar - d r: flteki Kariyerinizi Keflfetmek (Discovering Your Career in Business, Perseus, 1997) ve yi nsanlar Geride Tutan 12 Kötü Al flkanl k (The 12 Bad Habits That Hold Good People Back, Doubleday, 2001). 10 Çal flanlar Elde Tutmak
Çal flanlar Elde Tutmak: Temel Bilgiler
Çal flanlar Elde Tutmaya Genel Bir Bak fl
Çal flanlar elde tutma konusu, flirketlerde ve ifl bas - n nda oldukça fazla ilgi görür. Peki, ama bu tam olarak nedir? Günümüz ifl hayat aç s ndan neden hiç olmad kadar önemlidir? Ve elde tutmay ne güçlendirir ve ne onun cesaretini k rar? Takip eden sayfalarda bu sorular araflt raca z. Elde tutma nedir? Elde tutma, bir flirketin yetenekli çal flanlar n h zla de- iflen bir dünyada kurulufllar n n rekabetçi kalmas na yard mc olan insanlar al koyma kabiliyetidir. Kuruluflun bak fl aç s ndan elde tutma, bütün çal flanlar na sonsuza dek s ms k tutunmaya çal flmak anlam na gelmez. Bu, iyi çal flanlar belirli ifllev veya seviye için en uygun süre boyunca al koymak anlam na gelir. Sözgelimi, girifl düzeyinde bilgisayar programlamas gibi baz görevlerde, ideal görev süresi sadece iki y l olabilir. Firman z, bu zaman sürecinden sonra insanlar n yollar na devam etmelerine izin verir ve daha sonra güncel bir e itim geçmifline veya teknik uzmanl a sahip ve ücret maliyeti yetiflkin bir personele k yasla daha düflük olan yeni kiflileri ifle alabilir. 14 Çal flanlar Elde Tutmak
Elde tutma kesinlikle, her ne sebeple olursa olsun, flirkete olumlu yönlerden katk sa lamayan çal flanlara yat - r m yapmaya devam etmek de ildir. Elde tutman n önemi, kültürden kültüre de çeflitlilik gösterir. Örne in baz ülkelerde çal flanlar, tüm profesyonel hayatlar boyunca bir flirkette kalma e ilimi gösterirken di er ülkelerde, uygun f rsatlar ve kendi ç kar ve öncelikleri temelinde s k s k bir flirketten di erine geçerler. Bir kültür veya bir ülke (ya da bir co rafi bölge) içinde bile, ekonomik koflullara ve de iflen iflyeri gerçekliklerine ba l olarak, iyi çal flanlar al koymaya gösterilen dikkat farkl l k gösterebilir. Elde tutma neden çok önemlidir? yi çal flanlar elde tutmak, pek çok nedenden ötürü bugünün ifl dünyas nda baflar n n en önemli bilefleni say l r. fiirketler entelektüel sermayeye ba ml d r. Gittikçe h zlanan bu de iflim döneminde, flirketlerin hayatta kal p serpilmek için dayand klar fley makineler veya finansal varl klar de il kuruluflu rekabetçi tutmak için bilgiyi elde eden, onun üzerine infla eden ve onu kullanan insanlard r. Bugünün baflar l iflleri, ancak yarat c yeni fikirlerle ve birinci s n f ürün ve hizmetlere ve bunlar n hepsi de çal flanlar n bilgi ve becerilerinden veya onlar n entelektüel sermayelerinden kaynaklan r dayanarak kazanabilir. Çal flanlar Elde Tutmaya Genel Bir Bak fl 15
Entelektüel sermayeye sahip insanlar olarak flunlar sayabiliriz: Bilgisayar programc lar A mühendisleri Teknik tasar mc lar Do rudan pazarlama analistleri Entelektüel sermayeleri sayesinde yüksek de ere sahip flirket varl klar haline gelen di er çal flanlar flunlard r: Orta düzey yöneticiler (ifllerin yap lmas için kiminle ba lant ya geçilece ini bilirler) Üst düzey yöneticiler (y llar n ifl anlay fl na ve sektör bilgisine sahiptirler) Stratejik planlama/ifl gelifltirme profesyonelleri (rekabet gücü analizinin ve di er kritik analizlerin nas l yap laca n bilirler) nsan kaynaklar profesyonelleri (ifle almay, istihdam yasalar n, ücret ve çal flanlarla ilgili di er kritik konular bilirler) Hukuk müflaviri (Fikri mülkiyet, menkul k ymetler ve di er hukuk alanlar nda bilgilidirler ve gerekirse, uzman tavsiyesi için kime dan flacaklar n bilirler) 16 Çal flanlar Elde Tutmak