Fransa n n rüya sahilleri: Yazan: EBRU COfiKUN FRANCOUR CTropez den St. bafllay p Menton a kadar uzanan Frans z Rivieras (Côte d Azur), l man Akdeniz ikliminin hüküm sürdü ü k y lar, günefli, denizi, muhteflem do as, tarihi, kültürü ve festivalleri ile dünyan n göz bebe i tatil bölgelerinin bafl nda geliyor Côte d Azur, Türkçe anlam ile gök mavisi k y, yaklafl k yüz y ld r kullan lan bir terim olarak efsanevi bir anlam tafl yor. Ünlü bir Frans z politikac olan Stephen Liégeard, ziyareti s ras nda büyüsüne kap ld bu bölge için, 1887 y l nda ôte yay nlanan bir yaz s nda ilk defa bu terimi kullanarak dünya yaz n na kazand rd. Bat da St. Tropez kasabas k y lar ndan bafllayan ve do uda talya ile s n r oluflturan Menton kasabas na kadar uzanan k y fleridini kapsayan bölge, Côte d Azur olarak adland - r l yor. Do udan bafllamak üzere, Menton, Monaco, Nice, Antibes-Juan Les Pins, Cannes, St. Tropez; iç k s mlarda ise Grasse, Vence/St. Paul de Vence kasabalar, bölgenin önemli yerleflim yerlerini oluflturuyor. Alp Da lar n n etekleri ile Akdeniz
BD MART 2015 d Azur aras nda s k fl p kalm fl gibi görünen ve y lda yaklafl k 10 milyon turistin ziyaret etti i bu bölgenin bugünkü ününe kavuflmas, asl nda çok da eski tarihlere dayanm yor. ôte d Azur, M.Ö 6. yüzy lda Anadolu daki Pers istilas ndan kaç p önce Marsilya ya, daha sonra da bu bölgeye gelen Foçal lar taraf ndan kuruldu. Yüzy llar içinde, özellikle Hristiyanl n merkezi konumundaki Roma ya geçifl yolu üzerinde olmas nedeniyle, baflta Roma ve Yunan olmak üzere, pek çok uygarl n da izlerini tafl yor. 11. yüzy la C 133
kadar Akdeniz deki barbar ve korsan sald r lar na maruz kalan bölge, daha sonra da Fransa, talya, spanya aras ndaki savafllar nedeniyle 18. yüzy l n bafllar na kadar çalkant l dönemler geçirdi. Bu dönemlerde bölgedeki yerleflim, k y lar n güvenlik aç s ndan tehlikeli oldu u düflünüldü ünden, daha çok iç k s mlarda, özellikle yüksek bölgelerde savunma amaçl kurulan ortaça köylerinde yo unlaflt. Çevresi yüksek surlarla çevrili bir kalesi olan bu köyler, günümüzde bölgenin önemli turistik de erleri aras nda yer al yor. St. Paul de Vence, Eze Village, Carros, Roquebrune-sur Argens, bugüne kadar çok iyi korunduklar ndan, Fransa n n en çok ziyaret edilen ortaça köyleri olma özelli ini tafl yor. yüzy l n bafl nda l man iklim koflullar nedeni ile özellikle k fl aylar n burada geçirmeye bafllayan ngiliz ve Rus aristokratlar, Côte d Azur un bugünkü ününe kavuflmas nda büyük rol oynad lar. Sanayi Devrimi sonras yaflanan ekonomik büyümenin sa lad ve orta s n f n gezip, e lenmek için 19. Grimaud Liman 134
BD MART 2015 Cannes Plaj harcayabilece i bir gelire sahip oldu u Güzel Dönem in (Belle époque 18601914), en önemli k fll k merkezi konumu haline gelen Côte d Azur, 1936 y l nda Fransa da y ll k izinlerin kullan lmaya bafllanmas ile birlikte yaz döneminde de tercih edilen bir yer oldu. 60 l ve 70 li y llarda ise dünyan n önde gelen zenginlerinin, oyuncular n ve sanatç lar n en gözde mekân haline gelen Côte d Azur, bu dönemlerde yerleflik sakinleri kadar turisti a rlayarak nüfusunu ikiye katl yordu. arsilya ve Provence bölgesinde mistral* olarak bilinen rüzgâr n Frans z Rivieras nda olmamas, özellikle yaz döneminde deniz turizmi aç s ndan bölgenin tercih edilmesinde önemli bir etken olarak görülüyor. Rhone Vadisi nden Marsilya ya do ru M eserek denize ulaflan ve yüzeydeki s cak suyu aç klara götürerek so uk sular n k y ya gelmesine neden olan bu rüzgâr, deniz suyu s cakl n n bir gün içinde 8-9 derece düflüfl göstermesine neden olabiliyor. Tam da Côte d Azur un Bat daki bafllang ç bölgesi St. Tropez k y lar ndan itibaren bu rüzgâr n etkisini kaybetmesi sayesinde, Frans z Rivieras k y lar nda yaz aylar nda ortalama 24-26 derecede olan deniz suyu s cakl, bu rüzgârdan etkilenmiyor ve bölgeyi, özellikle deniz tatili yapmak isteyenler için en ideal seçeneklerden biri olarak öne Nice Karnaval 135
BD MART 2015 Lavanta tarlalar ç kar yor. Y l n 300 günü güneflli olan Côte d Azur, bitki örtüsü aç s ndan da zengin do al güzelliklere sahip. Kuzey Afrika kökenli palmiyeleri ve Avustralya kökenli mimozalar bölgenin do al bitki örtüsü haline gelirken, Tanneron bölgesi Avrupa n n en büyük yaban mimoza ormanlar yla biliniyor. Özellikle Aral k-fiubat aylar aras nda çiçek açan mimozalar, fiubat ay nda Nice de düzenlenen geleneksel karnaval n en önemli etkinli i olan çiçek savafllar nda çok fazla kullan - l yor. Yüzy llard r Côte d Azur un en önemli geçim kayna olarak zeytin ve limon a açlar ilk s ralarda yer alsalar da, 19. yüzy ldan itibaren çiçek yetifltiricili inde ve ihracat nda da bölge, ülkenin en önemli merkezi olma özelli ini tafl yor. Çiçekçili in böylesine yayg n olmas, parfümcülü- ün de oldukça geliflmesine neden olurken, yaklafl k dört yüzy ll k parfüm üreticili i gelene iyle dünyadaki dört önemli merkezden biri olan Grasse kasabas nda lavanta, lale, mimoza ve menekfle yetifltiriliyor. Kasabadaki üreticilerin parfüm yap m nda kulland güller ise, ülkemizin Isparta yöresinden ihraç ediliyor. 136 Picasso, Marc Chagall, Henri Matisse, Auguste Renoir, Paul Signac, Nicolas de Stael, Fernand Léger, Raoul Dufy gibi dünyaca ünlü pek çok sanatç ya ev sahipli i yapan Côte d Azur un tan t m nda, bu önemli isimlerin de pay var. Antibes de Picasso ya tahsis edilen ünlü Grimaldi fiatosu, Auguste Renoir in son y llar n geçirdi i Cagnes-sür-Mer deki evi ve yine Henri Matisse nin son y llar n geçirdi i Nice deki evi, Frans z Rivieras n n günümüzde müze olarak kullan lan önemli kültürel mekânlar olarak öne ç k yor. Côte d Azur daki müze zenginli i, bölgenin Paris ten sonra en önemli sanat merkezi olarak kabul edilmesini sa l yor. Akdeniz mutfa n n hakim oldu u Côte d Azur da, yemeklerde bol bol zeytinya, domates, sar msak, so an, kekik ve fesle en kullan l yor. Nice n ünlü yemekleri aras nda ise so anl pizza (pissaladiere), nohut unundan yap lan bir çeflit krep olan socca, çeflitli sebzelerin kullan ld ve f r nda piflen dolmalar (farçis), marine edilmifl midye ve ünlü niçoise salatay saymak mümkün. May s ay nda Cannes da düzenlenen film festivali ve Monaco daki Formula 1 yar fllar ile bafllayan turizm sezonu, en yo un dönemine A ustos ay nda ulafl yor. fiubat ay nda her y l Nice de geleneksel olarak düzenlenen Nice Karnaval ile ayn dönemde Menton da düzenlenen Limon Festivali ise k fl sezonunun da oldukça yo un geçmesini sa l yor.