4. ÖLÜM GEOMETRİK ÇİZİMLER
MHN 113 Teknik Resim ve Tasarı Geometri 2 4. GEOMETRİK ÇİZİMLER 4.1. ir doğruyu istenilen sayıda eşit parçalara bölmek 1. - doğrusunun bir ucundan herhangi bir açıda yardımcı bir doğru çizilir (- ), 2. Yardımcı doğru bölüm sayısı kadar eşit uzunluklarda (pergel ya da cetvelle) bölünür, 3. ölme işleminin bittiği noktası ile birleştirilir, 4. u doğruya diğer bölüm noktalarından paraleller çizilir. 4.2. irbirine dik iki doğrunun yayla birleştirilmesi 1. Pergel çizilecek yay yarıçapı kadar açılıp ve noktaları işaretlenir, 2. u noktalardan aynı yaylar çizilerek noktası (çizilecek yayın merkezi) belirlenir, 3. noktasından çizilen yay ile - arası birleştirilir. 4.3. ir doğrunun ucundan dikme çıkmak 1. noktası merkez alınarak bir daire yayı çizilerek noktası bulunur, 2. ynı yay den çizilerek noktası bulunur, 3. ynı yay den çizilerek noktası bulunur, 4. ynı yay den çizilerek E noktası bulunur, 5. E noktası ile doğrunun ucu () birleştirilir. E Yrd. oç. r. Şevket TEŞ
MHN 113 Teknik Resim ve Tasarı Geometri 3 4.4. ir açının açıortayını bulmak 1. Pergel açının tepe noktasına konularak açıyı kesen herhangi bir yay çizilir, 2. Yayın açıyı kestiği noktalardan ( ve ) birer yay çizilerek bulunur, 3. noktasıyla noktası birleştirilir. 4.5. ir doğruya kendi üzerindeki bir noktasından dikme çıkmak 1. Pergel noktasına konur ve biraz açılarak doğru iki tarafından işaretlenir ( ve noktaları bulunur), 2. Pergel daha da açıldıktan sonra sıra ile ve noktaları merkez alınarak birbirini kesen iki yay daha çizilir, 3. u yayların kesim noktası () ile noktası birleştirilir. 4.6. Tepe noktası belirsiz bir açıyı ikiye bölmek 1. çı kollarından herhangi birine paralel bir d doğrusu çizilir (çı kollarında biri diğerinin üzerine kaydırılır). 2. Elde elden noktasından da yeni açının kollarını kesecek şekilde bir yay çizilerek ve noktaları bulunur. 3. ve noktalarından geçirilen çizgi ile noktası bulunur. 4. ve noktalarından her iki tarafta çizilen yaylar kesiştirilir. 5. E ve F noktalarından geçen çizgi açıortayı olur. Yrd. oç. r. Şevket TEŞ
MHN 113 Teknik Resim ve Tasarı Geometri 4 4.7. ik açıyı üçe bölmek 1. çının tepe noktası merkez olarak bir yay çizilir. 2. u yayın açı kollarını kestiği ve noktalarından pergelin ilk açıklığını bozmadan birer yay daha çizilir. 3. unlarla önceden çizilen yayın kesiştiği ve E noktaları açının tepe noktası ile birleştirilerek açı üçe bölünmüş olur. 4.8. Eşkenar üçgen çizimi 1. ir kenar uzunluğunda doğrusu çizilir, 2. u uzunlukta açılan pergelle doğrunun uçları merkez alınarak iki yay çizilir, 3. u yayların kesim noktası olan, doğrunun uçlarına birleştirilir. 4.9. çının bir yerden başka bir yere taşınması 1. çının tepe noktasından () bir yay çizilir. 2. ynı yay d doğrusu üzerindeki 1 noktasından çizilir. 3. Pergel arası kadar açılarak d doğrusu üzerindeki noktasından çizilen bir yay ile kesiştirilir. 1 açısı açısına eşittir. Yrd. oç. r. Şevket TEŞ
MHN 113 Teknik Resim ve Tasarı Geometri 5 4.10. Pergel ile 30 o ve 60 o açı çizmek 1. noktasından bir yay çizilir, 2. Pergelin ilk açıklığını bozmadan den bir çapraz yay daha çizilerek bulunur, 3. den aynı pergel açıklığı ile bir yay daha çizilerek bir önceki yay ile kesiştirilir 4. ile birleştirilerek 30 o açı elde edilir, 5. ile birleştirilerek 60 o açı elde edilir. Yrd. oç. r. Şevket TEŞ
MHN 113 Teknik Resim ve Tasarı Geometri 6 4.11. eşgen çizimi 1. Pergel noktasından yarıçap kadar açılarak ve E noktaları bulunur, 2. u ve E noktaları birleştirilerek O noktası bulunur, 3. Pergel O noktasından noktasına kadar açılarak yay çizilir ve noktası bulunur, 4. Pergel noktasından noktasına kadar açılır ve daire üzerinde noktasından başlayarak beşgenin diğer köşeleri (G, H, I ve J) noktaları bulunur. G J H E I 4.12. ltıgen çizimi 1. Pergel yarıçap kadar açılarak ve noktalarından birer yay çizilir, 2. Yayların daire ile kesiştiği noktalar birleştirilir. Yrd. oç. r. Şevket TEŞ
MHN 113 Teknik Resim ve Tasarı Geometri 7 4.13. Çokgen çiziminde genel yöntem (örneğin ongen çizimi) 1. aire çevresi kaça bölünecekse çap o sayıda eşit parçalara bölünür, 2. Pergel çap kadar açılarak ve noktalarından birer yay çizilir, 3. Yayların ve kesim noktalarından çap üzerindeki noktalardan geçen doğrular çizilir, 4. oğruların daireyi kestiği noktalar ongene uygun birleştirilir. O 4.14. ikdörtgen yöntemiyle Elips Çizimi 1. Elipsin büyük ve küçük çaplarından geçen dikdörtgen çizilerek --- noktaları işaretlenir, 2. ikdörtgenin kenar ortayları çizilerek E-F-G-H ve O noktaları işaretlenir, 3. ikdörtgenin F, F, H ve H kenarları ile FO ve OH ekseni, aynı sayıda eşit parçalara bölünür, 4. E noktası ile uzun kenardaki (-F arası) 1 2 3 4 noktaları birer çizgi ile ayrı ayrı birleştirilir, 5. ynı şekilde G noktası ile kısa kenardaki (O-F arası) 1 2 3 4 noktaları birer çizgi ile ayrı ayrı birleştirilir ve uzatılarak önceki çizilen çizgilerle kesişmeleri sağlanır, 6. ynı numaralı çizgilerin kesişme noktaları eğri cetvelinin (pistole) uygun kavisleri ile birleştirildiğinde, elipsin çevresi elde edilir. Yrd. oç. r. Şevket TEŞ
MHN 113 Teknik Resim ve Tasarı Geometri 8 1 2 3 4 F 4 3 2 1 E 4 3 2 1 1 2 3 4 1 2 3 4 H 4 3 2 1 G Yrd. oç. r. Şevket TEŞ