Türkiye'deki Suriyeli Çocuklar Rakamlarla Mevcut Durum Son dönemin en ağır insanî krizi olan Suriye krizi artık beşinci yılındadır. Suriyeli çocuklar bu çatışmanın en büyük mağdurudur. Yaşamları, eğitimleri ve refahları olumsuz yönde etkilenmiş, büyük çoğunluğu komşu ülkelere kaçmak zorunda kalmıştır. Gelecekleri belirsiz durumdadır. Suriye krizinden etkilenen ülkeler arasında yer alan Türkiye, en çok sayıda Suriyeliyi ağırlamaktadır. Kamplar ve ev sahibi topluluklarda yaşayan Suriyeli nüfusunun yarısından fazlasını çocuklar oluşturmaktadır ve Suriye'deki krizin uzun sürmesine paralel olarak Türkiye'de korunma arayan Suriyelilerin ihtiyaçlarının boyutları ve derecesi de artmayı sürdürmektedir. Türkiye'deki UNICEF ve ortakları Suriyeli çocukların kayıp bir nesil olmamaları için çalışmaktadır. 1,938,999 Türkiye'de kayıtlı Suriyeli mülteci sayısı 259,277 Kamplardaki Suriyeli mülteci sayısı 1,679,722 Ev sahibi topluluklardaki Suriyeli mülteci sayısı 1,047,000 Suriyeli çocuk sayısı (toplam mülteci nüfusunun %54'ü) 663,138 Okul çağındaki Suriyeli çocuk sayısı 391,207 Okula gitmeyen Suriyeli çocuk sayısı 1
UNICEF Programı Kapsamındaki Müdahale UNICEF çocuk ve gençlerin ihtiyaçlarını karşılamak, onlar için daha istikrarlı bir gelecek kurmak üzere onlara beceri ve motivasyon kazandırmak amacıyla uzun vadeli yatırım yapmaya teşvik etmektedir. 2012'den bu yana eğitim, çocukların korunması ve gençlerin katılımı alanlarında olduğu gibi sağlık ve beslenme konularında da krizin çocuklar üzerindeki etkisini en aza indirmek amacıyla kritik çalışmalar yapılmaktadır. EĞİTİM UNICEF, Türkiye'deki hem Suriyeli hem de korunmasız Türk çocuklar için eğitimin 3 temel ayağı olan sistem güçlendirme, erişim desteği ve kapsayıcı eğitim kalitesinin artırılması alanlarında Türk Devleti ve diğer eğitim aktörleri ile yakından ortaklık kurarak çalışmalarını yürütmektedir. Ortak çalışmalar önemli sonuçlar vermiştir, ancak hâlihazırda okula gitmeyen Türkiye'deki neredeyse 400,000 okul çağındaki Suriyeli çocuğun eğitim ihtiyaçlarının karşılanmasında halen büyük zorluklar çekilmektedir. İlçe Eylem Planlarının (İEP) - hem ilçe hem de merkezi düzeylerde- geliştirilmesi konusunda Milli Eğitim Bakanlığı'na teknik ve mali destek verildi. Yabancı Öğrenciler için Bilgi İşletim Sistemi'ne (YOBİS) teknik ve mali destek yapıldı - YOBİS, Suriyeli öğrencilerin not ve devamlılıklarını Türkçe, İngilizce ve Arapça görüntülenmesini sağlar ve mezuniyet belgesi verir Geçici Eğitim Merkezi (GEM) olarak adlandırılan 31 okul - GEM'ler toplamda 36,720 öğrenci kapasiteli olarak kurulmuştur. GEM'lerin 18'i ev sahibi topluluklarda, 13'ü kamplarda yer almaktadır. Ev sahibi topluluklarda kurulan okullardan 14'ü yenilenmiştir. Ev sahibi topluluklar ve kamplarda çalışan 5,600 Suriyeli gönüllü öğretmene aylık teşvik desteği sağlanmıştır. 2,000 öğrenciye kamplarda Türk dili kursları desteği verilmiştir. 2,850 kamp öğretmeni Acil Durumlarda Sürekli Eğitim üzerine eğitim almıştır. Hem ev sahibi topluluklarda hem de kamplarda çalışan 6,500 Suriyeli öğretmen psikososyal destek eğitimi almıştır. Hem Suriyeli hem Türk en az 170,000 çocuğa okul çantası ve kırtasiye malzemeleri dağıtılmıştır. Okuryazarlığın önünü açmak amacıyla kamplarda 21 adet kütüphane kurulmuştur. Anaokullarına 50 adet erken çocukluk gelişimi kiti ve tüm kamplara çocuk dostu alanlar tedarik edilmiştir. 370 boş zaman aktiviteleri kiti yaz okulları için kamp ve ev sahibi topluluklardaki Geçici Eğitim Merkezlerine gönderilmiştir. 2
Benim adım Mustafa. 16 yaşındayım. Lise öğrencisiyim. Savaş başlayınca, evimiz, okulumuz... her şey yerle bir oldu. Umarım ben ve arkadaşlarım mezun olabiliriz ve mühendis olup harap haldeki ülkemizi yeniden kurabiliriz. Fotoğraf: @UNICEF/Ankara- Türkiye 2014/Yurtsever ÇOCUKLARIN KORUNMASI Türkiye'deki Suriyeli mültecilerin yarısından fazlası çocuktur. Bu çocuklar savaşı görmüş ve bizzat savaş mağduru olmuştur. Psikolojik rahatsızlıklar, şiddet, çocuk yaşta evlilik ve silahlı gruplarda askere alınma riski altındadır. UNICEF devlet ve sivil toplum ortaklarıyla birlikte çocuklar için korunaklı ortamlar yaratmaya odaklanmıştır. Duygusal destek ve yönlendirme için çocuk dostu alanlar kurulmuş, risk altındaki çocukların tespit edilmesi ve onlara öncelik verilmesi için yetkili Türk makamlarına destek verilmiş, ebeveynlere çocuklarının sağlık sorunlarıyla baş edebilmeleri için destek ve eğitim verilmiş, zarar gören ergen ve gençlere yaşadıkları topluluklarda ve barışçıl girişimlerde pozitif rol alabilmeleri için eğitim verilmiştir. 23 kampta ve 3 şehirde 96,172 çocuğa fayda sağlayacak 27 Çocuk Dostu Alan (ÇDA) kurulmuştur. 945 gönüllü Suriyeli ergen/gence (%51'i kız) ÇDA'lara destek vermek üzere yetki ve donanım sağlanmıştır. 2,800'den fazla çocuk, uzman desteği almak üzere psikososyal birimlerine sevk edilmiştir. Kentsel bölgelerde yaşayan Suriyeli çocuklara yardım etmek üzere güney doğu ilçelerine 2 gezici çocuk dostu alan konumlandırılmıştır. Devlet ve sivil toplumdan toplamda 429 kilit roldeki aktör Acil Durumlarda Çocukların Korunması üzerine eğitim almıştır. 7,000'den fazla Suriyeli ebeveyne Ebeveynlik Programı ile çocuklarının duygusal ve davranışsal sıkıntılarını yönetebilmek ve daha destekleyici davranabilmek üzere gereken beceriler kazandırılmıştır. 40 Suriyeli ve Türk (12-18 yaş arası) gençten oluşan bir ekibe sosyal kaynaşma atölyelerini yürütmek üzere eğitim ve özel donanım sağlanmıştır. 10 ilçede 1,034 Türk ve Suriyeli ergene akranları için etkinlik organize edebilmeleri amacıyla Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'ndan sosyal hizmet görevlilerinin desteğiyle liderlik eğitimi verilmiştir. Kışa hazırlık faaliyetleri kapsamında 179,000 çocuk giysi almıştır. 3
Benim adım Ala ve 13 yaşındayım. Okulum çok güzel. En sevdiğim dersler Matematik ve Türk Dili. Lübnanlı şair Halil Cibran'ı çok seviyorum. Bütün şiirlerini okudum. Okula sabah 8'de kahvaltı yapmadan gidiyorum. Öğlene doğru okul bittiğinde eve gelip öğle yemeği yiyorum. Sonra Çocuk Dostu Alana gidiyorum ve 4'e kadar orada kalıyorum. Oyun ve yarışmaları seviyorum ama şimdiye kadar hiçbirini kazanmadım. Zamanımı orada geçirmekten keyif alıyorum." Fotoğraf: UNICEF Türkiye/2014/Yurtsever SAĞLIK & BESLENME UNICEF özellikle ev sahibi topluluklarda yaşayan Suriyeli mültecilere ulaşarak aşılama, beslenme ve hijyen gereksinimlerini yönlendirmek ve onların önemli sağlık konularında farkındalığını artırmak üzere Türk Devleti ile yakın iş birliği içinde çalışmaktadır. Suriye'de 2013 yılında yaşanan çocuk felci salgının ardından 1,106,935 Suriyeli ve Türk çocuk, çocuk felci ve kızamığa karşı aşılanmıştır. Sağlık Bakanlığı tarafından Mayıs- Haziran 2015'te iki dönem yürütülen çocuk felcini bitirme kampanyasında 1,339,523 Suriyeli ve Türk çocuk aşılanmıştır. 2,219 çocuk taramadan geçirilmiştir. 45'ine orta düzeyde akut yetersiz beslenme teşhisi konmuş, bu çocuklar tedavi programına alınmıştır. Multi besin öğeleri yetersizliği çeken 743 çocuk multi besleyici vitamin tozu almıştır. 1,824 çocuk ve 616 gebe ve emziren kadın yüksek enerjili bisküvi almıştır. Doğru beslenme, besin çeşitliliği, yüksek enerjili bisküvi ve mikro besin tozlarının kullanımı, süt emzirme ve hijyen konularında farkındalığı artırmak amacıyla 5.5 milyon broşür ve başka haberleşme materyalleri dağıtılmıştır. Kamp içi ve dışındaki Suriyeli çocuk ve yetişkinlere 1.6 milyon koli (80,000 kutu) yüksek enerjili bisküvi temin edilmiştir. Ortaklar için akut derecede yetersiz beslenme tedavisi, bebek ve küçük çocukların beslenmesi, gıda güvenliği, su ve sanitasyon konularını kapsayan acil durumlarda beslenme eğitimleri yürütülmüştür. Geleceğe Yönelik Taahhütler UNICEF korunmasız durumdaki Türk çocuk ve gençlerinin yanı sıra Suriyeli çocukların da ihtiyaçlarını karşılamak için Türk Devleti'nin çalışmalarına destek vermeye devam edecektir. Kritik pozisyondaki müdahalemiz şu konulara odaklanmaktadır: Uygun formel, yaygın ve enformel eğitimle her seviyede nitelikli eğitim fırsatlarına erişimin artırılması Hem Suriyeli hem Türk çocukların kişisel gelişimlerine destek vermek ve onları olumlu norm ve davranışlara teşvik etmek amacıyla kapsayıcı ve katılımcı öğrenim fırsatlarından faydalandırılmaları 4
Suriyeli ve Türk çocuklara aynı toplulukta yaşayan akranlarına destek kaynakları, öğrenim fırsatları ve sosyal etkinlikler hakkında bilgi ve tavsiye vermek üzere aktif bir rol almaları için eğitim verilmesi Rehberlik, ruh sağlığı desteği, cinsel şiddeti önleme ve müdahale gibi çocuk koruma hizmetlerinin büyütülmesi Resmi ve milli çocuk koruma sistemlerinin güçlendirilmesi ve uzmanlaşmış çocuk koruma hizmetlerinin artırılması Suriyeli Çocuklar umudunu yitirmiyor! Bu umudu koruyalım! Uluslararası topluluğun Türkiye'deki Suriyeli çocukların ihtiyaçlarını karşılamak için verdiği kaynak yönlendirme desteği bu çocukların kayıp bir nesil olmaması konusunda hayati önem taşımayı sürdürmektedir. Kayıp Nesil Olmasın çatısı altında UNICEF ve ortakları bu çocukların geleceklerini korumak için gereken küresel düzeyde koordine edilmi çalı malar yapmaktadır. Uluslararası aktörler; ö renme ve psikososyal deste e eri imin artırılması, sosyal kayna ma ve barı ortamının güçlendirilmesi ve gelece e dair umutların tazelenmesi için bir araya gelmi tir. Lütfen nolostgeneration.org adresini ziyaret ediniz. Daha fazla bilgi için www.unicef.org.tr adresinden UNICEF Türkiye ile iletişime geçiniz. 5